વિકિપીડિયા guwiki https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિપીડિયા વિકિપીડિયા ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk કાળી દેવચકલી 0 7739 902524 902475 2026-07-15T15:04:55Z Aniket 65 902524 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = કાળી દેવચકલી | image = Indian_Robin_(Saxicoloides_fulicata)-_cambaiensis_race_at_Hodal_I_IMG_5835.jpg | image_caption = નર | image2 =Indian_Robin_(F)_I-Haryana_IMG_8045.jpg | image2_caption = માદા | status_ref = <ref>BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/51782/all Saxicoloides fulicatus]{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Downloaded on 27 July 2007.</ref> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Passeriformes]] | familia = [[Muscicapidae]] | genus = ''[[Saxicoloides]]'' | genus_authority = [[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1832 | species = '''''S. fulicatus''''' | binomial = ''Saxicoloides fulicatus'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) | synonyms = ''Motacilla fulicata''<ref>{{cite book|author=Linnaeus|year=1766|title=Systema Naturae i:336 (Ceylon)}}</ref><ref>{{cite journal|author=Baker, E C Stuart|year=1921|title=A hand-list of genera and species of birds of the Indian Empire|journal=Jour. Bom. Nat. Hist. Soc.|volume=27|issue=1|pages=87|url=http://www.archive.org/details/handlistofgenera00bake}}</ref><br/>''Saxicoloides fulicata''<br/>''Thamnobia cambaiensis''<br/>''Thamnobia fulicata''<br/>''Sylvia ptymatura''<ref>{{cite book|title=Catalogue of the Genera and Subgenera of Birds Contained in the British Museum|publisher=British Museum Natural History|author=George Robert Gray|year=1855|pages=36}}</ref> | range_map = SaxicoloidesFulicataMap.png | range_map_caption = Light green ''cambaiensis'', dark green '' fulicata'' and Sri Lankan ''leucopterus'' }} '''કાળી દેવચકલી''' એક નાનું સ્ફૂર્તિલું પક્ષી છે. તેને સ્થાનિક ભાષામાં ''કાળીદેવી'' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ==કદ અને દેખાવ== કદમાં [[ચકલી]] કરતાં ખાસ મોટું હોતું નથી, નરનો રંગ કાળો પણ અંદર ભૂરી ઝાંય વાળો હોય છે. શિયાળામાં પીઠ પર કથ્થાઇ રાખોડી હોય છે. તેનાં ચાંચ અને પગ કાળા રંગના,આંખ પણ કાળા રંગની હોય છે. માદાનો રંગ કથ્થાઇ હોય છે. માદા નિસ્તેજ ભૂરા રંગીન અને કોઈ પણ જાતનો પાંખ પર પેચ હોતો નથી. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ સક્સિકોલોઇડ્સ ફૂલિકેટ્સ (''Saxicoloides fulicatus'') છે. ==વિસ્તાર== [[ગુજરાત]] તથા [[ભારત]]માં બધેજ,[[બાંગ્લાદેશ]],[[નેપાળ]],[[પાકિસ્તાન]],[[શ્રીલંકા]] વિગેરે બધેજ જોવા મળે છે.આ પક્ષી ખુલ્લા પથરાળ તેમજ ઘાંસીયા મેદાન,વગડામાં તેમજ માનવ વસાહતો પાસે જોવા મળે છે. તે શરમાળ અને ભોળું પક્ષી છે. ==ખોરાક== ઝીણી જીવાત અને ઉધઇ ખાય છે. સાંજનાં સમયે ઉડતી જીવાત ખાવા માટે ટેવાયેલ હોય છે. ==માળો== તેની માળા બાંધવાની ઋતુ એપ્રિલથી જૂન છે. આ પક્ષી ખડકોનાં પોલાણ,થડનાં પોલાણ તથા દિવાલોનાં ખાંચામાં માળો બનાવે છે.માળામાં ૪ થી ૬ ઇંડા મૂકે છે.તેનાં ઇંડા લીલા કે ગુલાબી ટપકાંવાળા રતાશપડતાં કે કથ્થાઇ પીળા રંગનાં હોય છે.જોકે વિસ્તાર પ્રમાણે તેમાં ઘણુ વૈવિધ્ય હોય છે. ઈંડાને માદા સેવે છે અને નર અન્ય સ્થાનિક ફરજોમાં મદદ કરે છે. ==સંદર્ભ== {{reflist}} ==બાહ્ય કડીઓ== * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=6604 ચલચિત્ર]{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Category:પક્ષી]] [[શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર]] [[Category:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] [[Category:થ્રશ કુટુંબ]] q4cdte781mefvfyz0842ahe55mu903g 902525 902524 2026-07-15T15:15:31Z Dsvyas 561 /* કદ અને દેખાવ */ ગુજરાતીમાં ભૂરો એટલે વાદળી, ભૂખરો એટલે બ્રાઉન/રાખોડી 902525 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = કાળી દેવચકલી | image = Indian_Robin_(Saxicoloides_fulicata)-_cambaiensis_race_at_Hodal_I_IMG_5835.jpg | image_caption = નર | image2 =Indian_Robin_(F)_I-Haryana_IMG_8045.jpg | image2_caption = માદા | status_ref = <ref>BirdLife International 2004. [http://www.iucnredlist.org/search/details.php/51782/all Saxicoloides fulicatus]{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [http://www.iucnredlist.org 2006 IUCN Red List of Threatened Species. ] Downloaded on 27 July 2007.</ref> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Passeriformes]] | familia = [[Muscicapidae]] | genus = ''[[Saxicoloides]]'' | genus_authority = [[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1832 | species = '''''S. fulicatus''''' | binomial = ''Saxicoloides fulicatus'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766) | synonyms = ''Motacilla fulicata''<ref>{{cite book|author=Linnaeus|year=1766|title=Systema Naturae i:336 (Ceylon)}}</ref><ref>{{cite journal|author=Baker, E C Stuart|year=1921|title=A hand-list of genera and species of birds of the Indian Empire|journal=Jour. Bom. Nat. Hist. Soc.|volume=27|issue=1|pages=87|url=http://www.archive.org/details/handlistofgenera00bake}}</ref><br/>''Saxicoloides fulicata''<br/>''Thamnobia cambaiensis''<br/>''Thamnobia fulicata''<br/>''Sylvia ptymatura''<ref>{{cite book|title=Catalogue of the Genera and Subgenera of Birds Contained in the British Museum|publisher=British Museum Natural History|author=George Robert Gray|year=1855|pages=36}}</ref> | range_map = SaxicoloidesFulicataMap.png | range_map_caption = Light green ''cambaiensis'', dark green '' fulicata'' and Sri Lankan ''leucopterus'' }} '''કાળી દેવચકલી''' એક નાનું સ્ફૂર્તિલું પક્ષી છે. તેને સ્થાનિક ભાષામાં ''કાળીદેવી'' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ==કદ અને દેખાવ== કદમાં [[ચકલી]] કરતાં ખાસ મોટું હોતું નથી, નરનો રંગ કાળો પણ અંદર ભૂરી ઝાંય વાળો હોય છે. શિયાળામાં પીઠ પર કથ્થાઇ રાખોડી હોય છે. તેનાં ચાંચ અને પગ કાળા રંગના,આંખ પણ કાળા રંગની હોય છે. માદાનો રંગ કથ્થાઇ હોય છે. માદા નિસ્તેજ ભૂખરા રંગની અને કોઈ પણ જાતનો પાંખ પર પેચ હોતો નથી. તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ સક્સિકોલોઇડ્સ ફૂલિકેટ્સ (''Saxicoloides fulicatus'') છે. ==વિસ્તાર== [[ગુજરાત]] તથા [[ભારત]]માં બધેજ,[[બાંગ્લાદેશ]],[[નેપાળ]],[[પાકિસ્તાન]],[[શ્રીલંકા]] વિગેરે બધેજ જોવા મળે છે.આ પક્ષી ખુલ્લા પથરાળ તેમજ ઘાંસીયા મેદાન,વગડામાં તેમજ માનવ વસાહતો પાસે જોવા મળે છે. તે શરમાળ અને ભોળું પક્ષી છે. ==ખોરાક== ઝીણી જીવાત અને ઉધઇ ખાય છે. સાંજનાં સમયે ઉડતી જીવાત ખાવા માટે ટેવાયેલ હોય છે. ==માળો== તેની માળા બાંધવાની ઋતુ એપ્રિલથી જૂન છે. આ પક્ષી ખડકોનાં પોલાણ,થડનાં પોલાણ તથા દિવાલોનાં ખાંચામાં માળો બનાવે છે.માળામાં ૪ થી ૬ ઇંડા મૂકે છે.તેનાં ઇંડા લીલા કે ગુલાબી ટપકાંવાળા રતાશપડતાં કે કથ્થાઇ પીળા રંગનાં હોય છે.જોકે વિસ્તાર પ્રમાણે તેમાં ઘણુ વૈવિધ્ય હોય છે. ઈંડાને માદા સેવે છે અને નર અન્ય સ્થાનિક ફરજોમાં મદદ કરે છે. ==સંદર્ભ== {{reflist}} ==બાહ્ય કડીઓ== * [http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/especie.phtml?idEspecie=6604 ચલચિત્ર]{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Category:પક્ષી]] [[શ્રેણી:પ્રાણીશાસ્ત્ર]] [[Category:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] [[Category:થ્રશ કુટુંબ]] spsyg9vdiawrjyu94e7gplxg4xgk98r ઇજિપ્ત 0 20984 902542 864645 2026-07-16T00:34:00Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 902542 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = મિસરનું આરબ ગણરાજ્ય |conventional_long_name = <big> جمهورية مصر العربية </big><br />''{{unicode|'''ज़म्हुरिय्यत मिस्र अल-अरबिय्याह'''}}''<!--Don't change transcription; conforms to pronunciation in Egypt--> |common_name = મિસ્ર |image_flag = Flag of Egypt.svg |image_coat = Coat of arms of Egypt.svg |image_map = LocationEgypt.svg |national_motto = - |national_anthem = ''બિલાદી, બિલાદી, બિલાદી'' |official_languages = [[અરબી ભાષા|અરબી]]{{smallsup|1}} |demonym = મિસ્રી |capital = [[કૈરો]] |latd=30 |latm=2 |latNS=N |longd=31 |longm=13 |longEW=E |largest_city = કૈરો |government_type = લશ્કરી શાસન |leader_title1 = રાષ્ટ્રપ્રમુખ |leader_title2 = વડાપ્રધાન |leader_name1 = અબ્દેલ ફત્તહ અલ્-સીસી |leader_name2 = શેરિફ ઇસ્માઇલ |sovereignty_type = સ્થાપના |established_event1 = [[પ્રાચીન ઇજિપ્ત]] |established_event2 = અંગ્રેજ શાસનથી મુક્તિ |established_event3 = ગણરાજ્ય ઘોષણા |established_date1 = ૩૧૫૦ ઇ. પૂર્વે |established_date2 = ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૨ |established_date3 = ૧૮ જૂન, ૧૯૫૩ |area_rank = ૩૦ |area_magnitude = 1 E12 |area_km2 = 1,002,450 |area_sq_mi = 387,048 |percent_water = 0.632 |population_estimate = 75,500,662 |population_estimate_year = નવેમ્બર ૨૦૦૮ |population_estimate_rank = ૧૬ |population_density = 74 |population_densitymi² = 192 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |population_density_rank = ૧૨૦ |GDP_PPP_year = 2007 |GDP_PPP = <br />$404.293 બિલિયન |GDP_PPP_rank = ૨૭ |GDP_PPP_per_capita = $5,495 |GDP_PPP_per_capita_rank = ૯૭ |HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.682 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=૨૦૧૪ |access-date=27 July 2014 |publisher= સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમ | pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = ૧૧૦ |currency = મિસ્રી પાઉન્ડ |currency_code = EGP |time_zone = ઇસ્ટર્ન યુરોપિયન સમય (ઈઈડી) |utc_offset = +2 |time_zone_DST = ઈઈએસડી |utc_offset_DST = +3 |cctld = [[.eg]] |calling_code = 20 |footnotes = બોલી -ઇજિપ્શ્યન અરબી|languages_type=|languages2_type=|leader_name3=|leader_name4=|leader_name5=|leader_name6=|leader_name7=|leader_name8=|leader_name9=|FR_total_population_estimate_year=|FR_foot=|FR_total_population_estimate=|FR_total_population_estimate_rank=|FR_metropole_population_estimate_rank=}} '''મિસર''' અથવા ઇજિપ્ત [[ઉત્તર આફ્રિકા]] સ્થિત એક દેશ છે. તેનું અધિકૃત નામ છે, મિસરનું આરબ ગણરાજ્ય (જમ્હુરિય્યત મિસ્ર અલ-અર્બિય્યાહ). આ દેશનું પાટનગર [[કૈરો]] શહેર ખાતે આવેલું છે, આ ઉપરાંત ઇજિપ્તનાં અન્ય મહત્વનાં શહેરોમાં એલેકઝાંડ્રીયા, ગિઝા, સુએઝ, લુકસર, સુબ્રા એ ખેરિમા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. મિસરનું કુલ ક્ષેત્રફળ લગભગ ૧૦,૧૦,૧૦૦ ચોરસ કિ.મી. જેટલું છે. ઉત્તર આફ્રિકામાં આવેલા ઇજિપ્તની ઉત્તર દિશામાં ભૂમધ્ય સાગર, ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં ગાઝાપટ્ટી અને ઇઝરાયેલ, પૂર્વ દિશામાં રાતો સમુદ્ર, પશ્ચિમ દિશામાં લીબિયા અને દક્ષિણ દિશામાં [[સુદાન]] દેશ આવેલ છે. દુનિયાની સૌથી લાંબી [[નાઈલ નદી]] ઇજિપ્તની જીવાદોરી સમાન છે. દેશનો મોટો ભાગ નાઇલના ૪૦ હજાર ચોરસ કિલોમીટર જેટલા ડેલ્ટા વિસ્તારમાં જ વિકસ્યો છે, જ્યારે બાકીમો મોટા ભાગનો વિસ્તાર બળબળતો રણપ્રદેશ હોવાથી માનવ વસાહત સાવ પાંખી છે. આ દેશની અડધા ભાગની વસ્તી કેરો અને એલેકઝાંડ્રીયા જેવાં મોટાં શહેરોમાં આવીને વસી હોવાથી ગામડાં ઓછા જોવા મળે છે. આ દેશમાં પેટ્રોલિયમ, કુદરતી ગેસ, [[લોખંડ]], ફોસ્ફેટ, ચૂનાના પથ્થરો, જિપ્સમ જેવાં ખનિજો ભૂતળમાંથી સારા એવા પ્રમાણમાં મળી આવે છે. નાઇલ નદીના વિસ્તારમાં કપાસ, ડાંગર અને મકાઈનો પાક લેવામાં આવે છે. રૂઢિચુસ્ત ગણાતા ઇજિપ્તના અર્થતંત્રમાં આર્થિક સુધારણા અને વિદેશી મૂડીરોકાણ પછી મોટા ફેરફારો થયા છે, પરંતુ બે ટકાના દરે વધી રહેલો પ્રચંડ વસ્તીવધારો, બેકારી, ભાવવધારો, ડામાડોળ રાજકીય પરિસ્થિતિ વગેરે અહીંની મુખ્ય સમસ્યાઓ છે. ૨૦ ટકા કરતાં વધારે વસ્તી ગરીબીરેખાની નીચે જીવે છે. ફુગાવાનો દર ૧૩.૩ ટકા કરતાં પણ વધુ ઊંચો છે. આ ઐતિહાસિક દેશમાં પ્રાચીન સ્થાપત્યો જેમાં ખાસ કરીને [[પિરામીડ]] આવેલા છે, જે જોવાલાયક છે. આ પિરામીડને કારણે અહીં પર્યટકો મોટી સંખ્યામાં આવે છે. == આ પણ જુઓ == * [[પ્રાચીન ઇજિપ્ત]] == બાહ્ય કડીઓ == ; અધિકૃત * [http://www.eip.gov.eg/ Egypt Information Portal] (અરબી, અંગ્રેજી) * [https://web.archive.org/web/20110720133416/http://www.idsc.gov.eg/ Egypt Information and Decision Support Center] (અરબી, અંગ્રેજી) * [http://www.sis.gov.eg/ Egypt State Information Services] (અરબી, અંગ્રેજી, ફ્રેન્ચ) * [http://www.egypt.travel/ Egyptian Tourist Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503222352/http://www.egypt.travel/ |date=2012-05-03 }} ; સામાન્ય * {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/737642.stm Country Profile] from the બીબીસી ન્યૂઝ * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html CIA World Factbook link - Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226020747/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html%20 |date=2018-12-26 }} * [http://www.africa.com/egypt/ Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160118224906/http://www.africa.com/egypt/ |date=2016-01-18 }} profile from Africa.com * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/egypt.htm GovPubs - ઈજિપ્ત] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826174357/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/egypt.htm |date=2009-08-26 }} * [http://www.tahrirnews.com/ <big>Egypt news</big>] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128083438/https://www.tahrirnews.com/ |date=2018-11-28 }} * [http://www.arabdecision.org/coun_sel_3_14.htm.htm profiles of people and institutions provided by the Arab Decision project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619155156/http://www.arabdecision.org/coun_sel_3_14.htm.htm |date=2012-06-19 }} * [https://curlie.org/Regional/Africa/Egypt Curlie (based on DMOZ)] {{Commons|category:Egypt}} * [https://www.openstreetmap.org/relation/1473947 Geographic data related to Egypt at OpenStreetMap] * [http://www.lib.utexas.edu/maps/egypt.html Egypt Maps] – ''Perry-Castañeda Library'' Map Collection, ''University of Texas at Austin'' ; વ્યાપારિક * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/EGY/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Egypt] ; અન્ય * ''[http://www.gutenberg.org/etext/17321 History of Egypt, Chaldea, Syria, Babylonia, and Assyria in the Light of Recent Discovery]'' by Leonard William King, at Project Gutenberg. * [http://www.ibtada.com/ibtada.php?cur_page=main&sub=submain&mainpage=ajaib_ghar&page=qadeem_mesar&pgno=1 Egyptian History (urdu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180523152541/http://www.ibtada.com/ibtada.php?cur_page=main&sub=submain&mainpage=ajaib_ghar&page=qadeem_mesar&pgno=1 |date=2018-05-23 }} * ''By Nile and Tigris'' – a narrative of journeys in Egypt and Mesopotamia on behalf of the British museum between 1886 and 1913, by ''Sir E. A. Wallis Budge'', 1920 ([https://web.archive.org/web/20070721235759/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/ DjVu] and [https://web.archive.org/web/20081121055457/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/1f layered PDF] formats) * [https://web.archive.org/web/20080602082144/http://arthistory.about.com/od/from_exhibitions/ig/Napoleon-on-the-Nile/Joseph--1874.htm Napoleon on the Nile: Soldiers, Artists, and the Rediscovery of Egypt]. [[શ્રેણી:ઇજિપ્ત]] [[શ્રેણી:આફ્રિકાના દેશો]] [[શ્રેણી:એશિયાના દેશો]] [[શ્રેણી:મધ્યપૂર્વના દેશો]] 4e1ne237txd3ei2j3tlv1qefv0gwxrw નાદરી (તા. હિંમતનગર) 0 24164 902521 902513 2026-07-15T13:25:46Z Dsvyas 561 [[Special:Contributions/~2026-39924-49|~2026-39924-49]] ([[User talk:~2026-39924-49|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:~2026-39786-77|~2026-39786-77]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા. 902511 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = નાદરી જાગીર | state_name = ગુજરાત | district = સાબરકાંઠા | taluk_names = હિંમતનગર | latd = 23.594959 | longd= 72.962227 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી, ધાર્મિક કાર્યક્રમો માટે મંડળ (જય અંબે નવરાત્રી મંડળ) | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]],[[BUSINESS]],[[સરકારી નોકરી]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],<br> [[દિવેલી]], [[શાકભાજી]],[[બટાટા]],[[તરબૂચ]],[[ઘઉં]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''નાદરી (તા. હિંમતનગર)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા [[સાબરકાંઠા જિલ્લો| સાબરકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[હિંમતનગર તાલુકો|હિંમતનગર તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. નાદરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી| દિવેલી]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. નાદરી ગામ ને ઇડર ના રાજા વખતે જાગીર મળેલી છે ત્યાંના જાગીરદાર રાવ ભીમરણા હતા. તેઓ મૂળ રાવ રાજપૂત વંશ ના હતા પરંતુ તેમના વંશજો ની અટક માં એ વખતે ભૂલ થઈ ગઈ હોવાથી હાલ બારોટ લગાવે છે. નાદરી ગામ જાગીરદાર નું હોવાથી તેને નાદરી જાગીર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નાદરી ગામ માં હાલ બારોટ(રાવ રાજપૂતો) વસે છે અને આ ઉપરાંત ઠાકોર અને ચમાર જાતિઓ વસે છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો]] 1b9y8qxcwqfdirz6489kwrebxyledws 902522 902521 2026-07-15T13:26:26Z Dsvyas 561 મેન્યુઅલ રિવર્ટ 902522 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = નાદરી | state_name = ગુજરાત | district = સાબરકાંઠા | taluk_names = હિંમતનગર | latd = 23.594959 | longd= 72.962227 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],<br> [[દિવેલી]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''નાદરી''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા [[સાબરકાંઠા જિલ્લો| સાબરકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[હિંમતનગર તાલુકો|હિંમતનગર તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. નાદરી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી| દિવેલી]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:હિંમતનગર તાલુકો]] q26237vd8ty9fua66k92jan8dsfcjp1 ઍલન ટ્યુરિંગ 0 31006 902545 902371 2026-07-16T01:57:59Z InternetArchiveBot 63183 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 902545 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} {{Infobox scientist | name = ઍલન ટ્યુરિંગ | image =Alan Turing az 1930-as években.jpg| image_width = | caption = | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = [[Maida Vale]], London, England, United Kingdom | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = [[Wilmslow]], [[Cheshire]], England, United Kingdom | nationality = British | field = [[Mathematician]], [[logician]], [[cryptanalyst]], [[computer scientist]] | work_institutions = [[University of Cambridge]]<br />[[Government Code and Cypher School]]<br />[[National Physical Laboratory, UK|National Physical Laboratory]]<br />[[University of Manchester]] | alma_mater = [[King's College, Cambridge]]<br />[[Princeton University]] | doctoral_advisor = [[Alonzo Church]] | doctoral_students = [[Robin Gandy]] | known_for = [[Halting problem]]<br />[[Turing machine]]<br />[[Cryptanalysis of the Enigma]]<br />[[Automatic Computing Engine]]<br />[[Turing Award]]<br />[[Turing Test]]<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} '''ઍલન મેથીસન ટ્યુરિંગ''', ઓબીઈ, એફઆરએસ; 23 જૂન 1912 – 7 જૂન 1954), અંગ્રેજી ગણિતશાસ્ત્રી, તર્કશાસ્ત્રી,સંકેતલિપિના વિશ્લેષક અને કમ્પ્યૂટર વૈજ્ઞાનિક હતા. તેમણે ટ્યુરિંગ મશિન સાથે ગાણિતિક નિયમો અને ગણતરીની વિભાવનાનું નિર્દિષ્ટીકરણ પૂરું પાડીને કમ્પ્યૂટર વિજ્ઞાનના વિકાસમાં અત્યંત પ્રભાવશાળી યોગદાન આપ્યું હતું, જેણે આધુનિક [[કમ્પ્યૂટર]]ના સર્જનમાં મહત્તવપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.<ref name="AFP"/> [[બીજું વિશ્વ યુદ્ધ|બીજા વિશ્વ યુદ્ધ]] દરમિયાન, ટ્યુરિંગે ગવર્મેન્ટ કોડ અને સાયફર સ્કૂલ બ્લેત્ચલેય પાર્ક, બ્રિટનના કોડબ્રેકીંગ સેન્ટર માટે કામ કર્યું. થોડા સમય માટે તેઓ હટ 8 વિભાગના મુખ્યાધિકારી હતા, આ વિભાગ જર્મન નૌકા સૈન્યને સંબંધિત સંકેતલિપિના વિશ્લેષણમાટે જવાબદાર હતું. તેમણે જર્મનસંકેતલિપિને તોડતી પદ્ધતિઓમાંની એક યોજના નક્કી કરી રાખી હતી, જેમાં બોમ્બે પદ્ધતિ, ઈલેક્ટ્રોમીકેનીકલમશીન ઈનીગ્મા મશીન માટે ગોઠવણી શોધી શકે છે, તેનો સમાવેશ થાય છે. યુદ્ધ પછી તેમણે નેશનલ ફિઝીકલ લેબોરેટરી ખાતે કામ કર્યું, જ્યાં એસીઈ(ACE), એક સંગ્રહ કરી શકાય એવા કમ્પ્યૂટર પ્રોગ્રામની સૌ પ્રથમ ડિઝાઈન તૈયાર કરી. તેમના જીવનના અંત ભાગમાં ટ્યુરિંગને ગાણિતિક જીવવિજ્ઞાનમાં રસ પડ્યો. તેમણે આકાર વિકાસ(મૉર્ફોજિનેસિસ)નું રસાયણશાસ્ત્ર આધારિત પેપર લખ્યું,<ref>{{Cite journal| last= Turing | first= A. M. | title = The Chemical Basis of Morphogenesis | journal = Philosophical Transactions of The Royal Society of London, series B | volume = 237 | pages = 37–72 | year = 1952 }}</ref> અને તેમણે ઓસીલેટીંગકેમિકલ રીએક્શન જેમ કે બીલોઅસોય- ઝાબોટીન્સ્કાય રીએક્શનનું અનુમાન કર્યું, જેનું 1960ના દાયકાઓમાં સૌ પ્રથમ વખત અવલોકિત બન્યું. ટ્યુરિંગની સજાતીયતા 1952માં ફોજદારી ફરિયાદમાં પરિણમી- તે સમયે યુનાઈટેડ કિંગડ્મમાં સજાતીય વર્તણૂક ગેરકાયદેસર હતી- અને તેમણે જેલના વિકલ્પ તરીકે સ્ત્રી હોર્મોન(રાસાયણિક ખસીકરણ)ની સાથે સારવાર સ્વીકારી હતી. તેઓ 1954માં તેમના 42મા જન્મદિવસનાં કેટલાંક અઠવાડિયા પહેલાં, સાઈનાઈડ ઝેરથી મૃત્યુ પામ્યા. કાયદેસરની તપાસમાં તે આત્મહત્યા હોવાનું શોધાયું હતું, તેમની માતા અને કેટલાક અન્ય લોકો તેમના મોતને એક અકસ્માત હોવાનું માની રહ્યાં હતાં. 10 સપ્ટેમ્બર 2009ના રોજ, ઈન્ટરનેટ ઝુંબેશને અનુસરતાં, યુદ્ધ પછી ટ્યુરિંગની સાથે જે રીતનો વ્યવહાર થયો હતો, તે માટે બ્રિટિશ સરકાર વતી બ્રિટિશ વડાપ્રધાન ગોર્ડોન બ્રાઉને સત્તાવાર જાહેર માફી માંગી હતી. .<ref name="PM-apology">{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8249792.stm | title = PM apology after Turing petition | date = 11 September 2009 | work = BBC News}}</ref> == બાળપણ અને યુવાની == ઍલન ટ્યુરિંગનું ગર્ભધાન [[છત્રપુર]],[[ઓરિસ્સા]], ભારતમાં થયું હતું.<ref name="Hodges1983P5">{{Harvnb|Hodges|1983|p=5}}</ref> તેમના પિતા, જુલિયસ મેથીસન ટ્યુરિંગભારતીય નાગરિક સેવાના સભ્ય હતા. જુલિયસ અને તેની પત્ની સારા (પૂર્વાશ્રમમાં સ્ટોનેય; 1881–1976, એડવર્ડ વોલ્લર સ્ટોનેય, મદ્રાસ રેલ્વેના મુખ્ય એન્જિનીયરની પુત્રી હતાં) ઇચ્છતાં હતાં કે ઍલનનો ઉછેર ઈંગ્લેન્ડમાં થાય, તેથી તેઓ મૈડા વેલે<ref name="englishheritaget">{{Cite web | url = http://www.english-heritage.org.uk/server/show/nav.001002006005/chooseLetter/T | title = London Blue Plaques | access-date = 10 February 2007 | work = English Heritage}}</ref>, લંડનમાં પાછાં આવ્યાં, જ્યાં ઍલન ટ્યુરિંગનો જન્મ 23 જૂન 1912ના રોજ થયો, જે પાછળથી કોલોન્નાડે હોટલપર બિલ્ડીંગની બહારની બાજુ<ref>{{openplaque|381}}</ref>એ એક વાદળી તકતી દ્વારા નોંધાયેલું હતું.<ref name="Hodges1983P5"/><ref name="turingorguk">{{Cite web| url=http://www.turing.org.uk/turing/scrapbook/memorial.html | title=The Alan Turing Internet Scrapbook | access-date=26 September 2006}}</ref> તેમને જ્હોન નામનો મોટો ભાઈ હતો. તેમના પિતાનું નાગરિક સેવા કમિશન હજી પણ સક્રિય હતું અને ટ્યુરિંગના બાળપણનાં વર્ષો દરમિયાન તેમનાં માતા-પિતા તેમના બે પુત્રોને નિવૃત્ત આર્મી દંપતી પાસે મૂકી, હેસ્ટીંગ્સ, ઈંગ્લેન્ડ<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=6}}</ref> અને ભારત વચ્ચે આવ-જા કરતાં હતાં. જીવનમાં ખૂબ જ જલદી, ટ્યુરિંગે પાછળથી વધુ પ્રમુખતાઓ દર્શાવી હતી જે પ્રતિભાસંપન્ન હોવાની નિશાની દર્શાવતી હતી.<ref name="toolbox">{{Cite web |title=Alan Turing&nbsp;– Towards a Digital Mind: Part 1 |first=G. James |last=Jones |date=11 December 2001 |url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 |access-date=27 July 2007 |work=System Toolbox |archive-date=3 ઑગસ્ટ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 |url-status=dead }}</ref> છ વર્ષની ઉંમરે તેમના વાલીએ સેન્ટ મિશેલ, દિવસની સ્કૂલમાં તેમનું નામ નોંધાવ્યું હતું. તેમની પ્રતિભા શરૂઆતમાં જ મુખ્ય શિક્ષિકાએ ઓળખી કાઢી, એવી રીતે તેમના ક્રમશઃ ઘણા શિક્ષકોએ તેમની પ્રતિભા ઓળખી હતી. 1924માં, 14 વર્ષની ઉંમરે, તેઓ ડૂરસેટમાં બજાર ભરાય એવા શહેર શેરબોર્નમાં જાણીતી સ્વતંત્ર્ય શાળાશેરબોર્ન શાળામાં ગયા. સત્રના પ્રથમ દિવસે બ્રિટનમાં સામાન્ય હડતાળ હતી, પણ તેને પ્રથમ દિવસે હાજર રહેવું હતું તે નિર્ધારિત હતું, તેથી તેણે તેની સાઈકલ સાઉથએમ્પટોનથી શાળા સુધી {{convert|60|mi|km}}થી વધુ દોરીને લઈ ગયો, આખી રાત પ્રવાસી માટેની વીશીમાં રોકાયો.<ref name="metamagical">{{Cite book|title=Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern |first=Douglas R. |last=Hofstadter |year=1985 |publisher=Basic Books |isbn=0-465-04566-9 |oclc=230812136}}</ref> [[ચિત્ર:KingsCollegeChapel.jpg|thumb|કિંગ્સ કોલેજ, કેમ્બ્રીજ ખાતે કમ્પ્યૂટર ખંડનું નામ ટ્યુરિંગના નામથી રાખવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં તેઓ 1931માં વિદ્યાર્થી અને 1935માં ફેલો બન્યા હતા.]] ટ્યુરિંગની કુદરતી રુચિ ગણિત અને વિજ્ઞાન હોવાથી શેરબોર્નમાં કેટલાક શિક્ષકો, જેમની શિક્ષણની વ્યાખ્યામાં સાહિત્યપર વધુ ભાર આપતા હતા, પરિણામે તેઓ પ્રત્યેથી તેમને આદર ન મળ્યો. તેમના મુખ્ય શિક્ષકે તેમના વાલીને લખ્યું હતું- "હું આશા રાખું છું કે તે બે સ્ટૂલની વચ્ચે ન પડે. જો તેને જાહેર શાળામાં રહેવું હશે, તો તેણે ચોક્કસપણે ''શિક્ષિત'' થવાનું ધ્યેય રાખવું જ પડશે. જો તેણે માત્ર''વિજ્ઞાનના વિશેષજ્ઞ'' બનવું હશે, તો તે જાહેર શાળામાં તેનો સમય બરબાદ કરી રહ્યો છે. "<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=26}}</ref> આ બધું થવા છતાં, ટ્યુરિંગે અભ્યાસમાં નોંધનીય ક્ષમતા દર્શાવવાની ચાલુ રાખી. 1927માં પ્રાથમિક કલનશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યાં વિના જ તેને જટિલ સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં મજા આવતી હતી. 1928માં, 16 વર્ષની ઉંમરે, ટ્યુરિંગને [[આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન|આર્બલ્ટ આઈન્સ્ટાઈન]]ના કાર્યનો ભેટો થયો, તેણે માત્ર તેને સમજી લીધું એટલું જ નહીં, પણ તેણે એક લખાણમાંથી, કે જેમાં ક્યારેય એવું સ્પષ્ટપણે દર્શાવાયું નહોતું, તેમાંથી ન્યુટનના ગતિના નિયમોઅંગે આઈન્ટાઈનના પ્રશ્નો અંગે અનુમાન લગાવ્યું.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=34}}</ref> ટ્યુરિંગની આશાઓ અને આકાંક્ષાઓ તેણે શાળામાં પોતાનાથી સહેજ મોટા વિદ્યાર્થી, ક્રિસ્ટોફર મોર્કોમ સાથે વિકસાવેલી નજીકની મિત્રતા દ્વારા વધુ ઊભરી. મોર્કોમ ટ્યુરિંગની પ્રથમ પ્રેમ જિજ્ઞાસા હતી. મોર્કોમ તેઓની શેરબોર્ન ખાતેની છેલ્લા સત્રના માત્ર થોડાં અઠવાડિયાં પહેલાં, ગાયનું ચેપી [[દૂધ]] પીધા પછી સંકોચાઈને, ગાયનાં ફેફસાંના ક્ષય રોગની જટિલતાથી મૃત્યુ પામ્યો.<ref name="teuscher">** {{Cite book|last=Teuscher |first=Christof (ed.) |authorlink=Christof Teuscher |title=Alan Turing: Life and Legacy of a Great Thinker |year=2004 |publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer-Verlag]] |isbn=3-540-20020-7 |oclc=53434737 62339998}}</ref> ટ્યુરિંગનો ધાર્મિક વિશ્વાસ કકડભૂસ થઈ ગયો અને તે નાસ્તિક બની ગયો. તેણે તમામ વસ્તુઓ જડવાદજ છે, એવી હકીકત ખાતરીપૂર્વક સ્વીકારી લીધી, જેમાં જીવિત માનવીય મગજનો પણ સમાવેશ થાય છે,<ref>પાઉલ ગ્રે, [http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/turing.html ઍલન ટ્યુરિંગ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080822093918/http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/turing.html |date=2008-08-22 }} સદીના સૌથી મહત્વના ટાઈમ સામાયિકના લોકો, પાન નં ૨</ref> પણ તે હજી પણ એવું માનતા હતાં કે મૃત્યુ પછી આત્માનું અસ્તિત્વ હોય છે.<ref>[http://www.turing.org.uk/turing/scrapbook/spirit.html ધી ઈન્સ્પીરેશન ઓફ લાઈફ એન્ડ ડેથ, 1928–1932] ઍલન ટ્યુરિંગ સ્કેપબુક </ref> == યુનિવર્સિટી અને ગણનક્ષમતા (કમ્પ્યૂટેબિલિટી) અંગેનું કાર્ય == [[ચિત્ર:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|સેકવિલે પાર્ક, માન્ચેસ્ટરમાં ઍલન ટ્યુરિંગનું યાદગાર પૂતળું]] શેરબોર્ન પછી, ટ્યુરિંગ કેમ્બ્રિજ, કિંગસ્ કોલેજમાં અભ્યાસ કરવા ગયો. ત્યાં તેણે તેના ગ્રેજ્યુએશન પહેલાંના ત્રણ વર્ષો 1931થી 1934 પસાર કર્યાં, [[ગણિત]]માં પ્રથમ વર્ગ ઓનર્સ સાથે ગ્રેજ્યુએટ થયો અને 1935માં સેન્ટ્રલ લિમિટ થિયરમ પરના મહાનિબંધની ક્ષમતા પર કિંગ કોલેજ ખાતે ફેલોતરીકે ચૂંટાઈ આવ્યો.<ref>જોહ્ન ઓલ્ડરીચનો ત્રીજો વિભાગ જુઓ, "ઈંગ્લેન્ડ અને કોન્ટીનેન્ટલ પ્રોબેબલીટી ઈન ઈન્ટ વોર યર્સ", જર્નલ ઈલેક્ટોનીક d'Histoire des Probabilités et de la Statistique, ભાગ 5/2 [http://www.jehps.net/decembre2009.html ડિસેમ્બર 2009] જર્નલ ઈલેક્ટ્રોનિક d'Histoire des Probabilités et de la Statistique</ref> તેમના અતિમહત્ત્વના પેપર "ઓન કમ્યૂટેબલ નંબરસ્, વીથ એન એપ્લીકેશન ટુ ધી ''એન્ટ્સેઈડંગસપ્રોબ્લેમ (Entscheidungsproblem)'' ",<ref>{{Cite journal | last= Turing | first= A. M. |year=1936 | publication-date = 1936–37 | title = On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem | periodical = Proceedings of the London Mathematical Society | series = 2 | volume = 42 | pages = 230–65 | doi= 10.1112/plms/s2-42.1.230 | url = http://www.comlab.ox.ac.uk/activities/ieg/e-library/sources/tp2-ie.pdf}} (અને {{Cite news| last = Turing | first = A.M. | publication-date = 1937 | title = On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem: A correction | periodical = Proceedings of the London Mathematical Society | series = 2 | volume = 43 | pages = 544–6 | doi = 10.1112/plms/s2-43.6.544 | year = 1938 }})</ref> ટ્યુરિંગે ગણતરી અને પ્રૂફની મર્યાદાઓ પરના 1931ના કુર્ટ ગોડેલનાં પરિણામો પર પુનઃસૂત્રો તારવી, ગોડેલના વૈશ્વિક ગાણિતિક આધારિત યાંત્રિક ભાષા સાથે ફેરબદલી કરીને યાંત્રિક અને સરળ ડિવાઈસો મૂક્યા, જે ટ્યુરિંગ મશીનો તરીકે જાણીતાં બન્યાં. તેમણે સાબિત કર્યું કે કેટલાંક આવા મશીનો કોઈપણ કલ્પના જો અલ્ગોરિધમ પ્રમાણે રજૂ કરવામાં આવે તો તેની ગાણિતિક ગણતરી કરવા માટે તે સક્ષમ બનશે. તેઓ સાબિત કરતાં ગયા કે ટ્યુરિંગના મશીન માટે અચકાવવાની સમસ્યા અનિશ્ચિત છે જે સૌ પ્રથમ વખતે દર્શાવતાં ''એન્ટ્સેઈડંગસપ્રોબ્લેમ (Entscheidungsproblem)'' નો કોઈ ઉકેલ નથી કે એવું સાબિત કરતા ગયા હતા. તે નક્કી કરવું શક્ય નથી, વાસ્તવમાં, જ્યારે પણ ગાણિકીત ક્રિયા ટ્યુરિંગ મશીનને આપવામાં આવશે ત્યારે તે હંમેશા અચકાશે કે કેમ. જો કે તેમના લેમ્બડા કલનને આદર આપવામાં એલોન્ઝો ચર્ચને સમકક્ષ પ્રુફ પથી તેમનું પ્રુફ પ્રકાશિત થયું હતું, તે વખતે ટ્યુરિંગ ચર્ચના કામથી અજાણ હતા. ટ્યુરિંગે તેમની યાદશક્તિમાં લખ્યું હતું કે તેઓ આ 1936 પેપર સ્વીકારવા અંગે નિરાશ થયા હતા અને તે અંગે માત્ર બે વ્યક્તિઓએ પ્રતિક્રિયા આપી- તેઓ હતા [[Wikipedia talk:Articles for creation/Heinrich Scholz|હૈન્રીચ સ્કૂલઝ]]અને રિચાર્ડ બેવેન બ્રેઈથવેઈટ. ટ્યુરિંગનો અભિગમ નોંધનીય પણે ઘણો ખુલ્લો અને સ્વયંસ્ફૂર્ત છે. અન્ય કોઈ પણ મશીનની જે એક આવું મશીન પણ કાર્ય કરી શકે એવા વિચારને પણ એક યુનિવર્સલ (ટ્યુરિંગ) મશીનની તેની ધારણામાં નવીનતાથી ઉતાર્યો હતો. અથવા બીજા શબ્દોમાં, કોઈની પણ ગણતરી કરવાની ક્ષમતા સાબિત થાય છે તે ગણતરી કરે છે, તેનો અડસટ્ટો લગાવાય છે. ટ્યુરિંગ મશીનો આ દિવસોમાં ગણતરી કરવાના સિદ્ધાંતમાં અભ્યાસ માટે કેન્દ્રિય ભાગ છે, સ્ટીફન વોલ્ફ્રામ દ્વારા 2 રાજ્ય 3 ચિહ્નો ટ્યુરિંગ મશીન શોધ એક સૌથી સરળ ઉદાહરણબને છે.<ref>[http://www.wired.com/wiredscience/2007/10/college-kid-pro/ કોલેજ કીડ પ્રૂવ ધેટ વોલ્ફ્રામસ ટ્યુરિંગ મશિન યુનિવર્સલ કમ્પ્યૂટરોમાંનું સૌથી સરળ છે] વાયર્ડ 24 ઓક્ટોબર 2007</ref> પેપરવ્યાખ્યાયિત સંખ્યાઓની કલ્પના પણ રજૂ કરે છે. સપ્ટેમ્બર 1936થી જુલાઈ 1938 સુધી તેમણે ઍલોન્ઝો ચર્ચ હેઠળ અભ્યાસ કરવા માટે ઇન્સ્ટિટયૂટ ફોર એડવાન્સડ સ્ટડી, પ્રીન્સેટન, ન્યુ જર્સી ખાતે તેમનો મોટા ભાગનો સમય પસાર કર્યો. સાથો સાથ પોતાના માત્ર ગાણિતને લગતા કામમાં તેમણે સાંકેતિક લિપિનો અભ્યાસ કર્યો અને એક વિદ્યુત યાંત્રિક દ્વિગુણ ગુણકના ચોથા તબક્કામાંથી ત્રણનું નિર્માણ પણ કર્યું.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=138}}</ref> જૂન 1938માં તેમણે પ્રીન્સેટનમાંથી તેમની Ph.D.ની ડીગ્રી મેળવીઃ તેમનો મહાનિબંધ સાપેક્ષ ગણતરીની કલ્પનાને રજૂ કરતો હતો, જ્યાં ટ્યુરિંગ મશીનો કહેવાતી ભાવિ આગાહી સાથે દલીલ કરે છે, સમસ્યાઓના અભ્યાસને મંજૂરી આપતાં, તે એક ટ્યુરિંગ મશીન દ્વારા ઉકેલી શકાતું નથી. કેમ્બ્રીજ ખાતે પાછા આવતાં, તેમણે લુડ્વીગ વિટ્ટુજેનસ્ટીન દ્વારા ગણિતની સ્થાપનાઅંગેના વ્યાખ્યામાં હાજરી આપી હતી.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=152}}</ref> શિષ્ટાચારના કડક પાલનથી ટ્યુરિંગના પ્રતિકાર સાથે બે વ્યક્તિઓએ દલીલ કરી અને અસહમતિ દાખવી અને વિટ્ટજેનસ્ટીનની દલીલ એ હતી કે ગણિતશાસ્ત્રી કશા પણ તદ્દન સત્યો શોધી કાઢતા નથી પણ તેના બદલે તેઓ તેનું નવનિર્માણ કરે છે.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|pp=153–154}}</ref> તેમણે અંશકાલીન સમય માટે ગવર્મેન્ટ કોડ અને સિફર સ્કૂલ (GCCS) સાથે કામ પણ કર્યું. == સંકેતલિપિ વિશ્લેષણ == [[ચિત્ર:Turing flat.jpg|thumb|બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે તબેલામાં બે કોટેજો.જ્યારે તેઓ હટ 8માં ગયા ત્યારે તેમણે અહીં 1939થી ૧૯૪૦ સુધી કામ કર્યું. ]] બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન, ટ્યુરિંગ બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે જર્મન સંકેતોને તોડવામાંના પ્રયત્નોમાં એક મુખ્ય સહભાગી હતા. યુદ્ધ પહેલાં સીફર બ્યુરોમાંથી પોલેન્ડમાં મેરિન રેજેવ્સ્કી,જેર્ઝી રોઝીસ્કીઅને હેન્રીક ઝીગાલ્સ્કી દ્વારા સંકેતલિપિ વિશ્લેષણના કામની શરૂઆત પર, તેમણેઈનીગ્મા મશીન અને લોરેન્ઝ એસઝેડ 40/42 (એક ટેલીપ્રિન્ટર(ટેલીટાઈપ) બ્રિટિશ દ્વારા ''ટ્યુની'' કોડવાળું નામ ધરાવનાર સાંકેતિક જોડાણ) એ બંનેને તોડવા માટે ઊંડા જ્ઞાન દ્વારા ફાળો આપ્યો હતો, અને થોડા સમય માટે, જર્મન નૌકાદળના સિગ્નલો વાંચવા માટે જવાબદાર વિભાગ હટ 8ના મુખ્ય વ્યક્તિ હતા. સપ્ટેમ્બર 1938થી ટ્યુરિંગ કોડ તોડતી બ્રિટિશ સંસ્થા ગવર્મેન્ટ કોડ અને સાઈફર સ્કૂલ(GCCS), સાથે ખંડ-સમય માટે (અનુમાન અનુસાર બ્રિટિશ ફોરેન ઓફિસમાટે) કામ કર્યું હતું. તેમણે જર્મન ઈનીગ્મા મશીનની સમસ્યા પર કામ કર્યું અને GCCSના સિનિયર કોડબ્રેકર ડીલ્લી ક્નોક્ષસાથે મળીને કામ કર્યું.<ref>જેક કોપલેન્ડ, "કોલોસ્સસ અને કમ્પ્યૂટરની ઉંમરનું ચિત્ર, પાના નં 352 ''એક્શન ધી ડે'' , 2001</ref> 4 સપ્ટેમ્બર 1939એ જર્મની પર યુકે(UK)એ યુદ્ધનું એલાન કર્યું, ત્યારે ટ્યુરિંગ બ્લેત્ચલેય પાર્ક, જીસીસીએસના યુદ્ધ સમયના સ્ટેશન પર હાજર થયા હતા.<ref name="Copeland2006p378">કોપલેન્ડ, 2006 પાન નં. 378</ref> 1945માં, ટ્યુરિંગને તેમની યુદ્ધ સમયની સેવાઓ બદલ ઓબીઈ દ્વારા સન્માન આપવામાં આવ્યું, પણ તેમનું કાર્ય ઘણાં વર્ષો સુધી ખાનગી રહ્યું. ટ્યુરિંગ પાસે બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે કંઈક પ્રતિષ્ઠિત વિચિત્રતા હતી. જેક ગુડ, સંકેતલિપિના વિશ્લેષક, જેમણે તેમની સાથે કામ કર્યું હતું, તેમણે ટ્યુરિંગ વિશે રોનાલ્ડ લેવિને ટાંકીને કહ્યું: <blockquote> દરેક વર્ષે જૂનના પ્રથમ અઠવાડિયામાં તેને હે ફિવર (પરાગને લીધે થતી ઉધરસ અને ક્યારેક દમનો વિકાર)નો ખરાબ હુમલો લાગુ પડતો હતો, અને તેઓ પરાગરજને દૂર રાખવા માટે ઓફિસમાં પહેરવાનો સર્વિસ ગેસ માસ્ક સાયકલ ચલાવતી વખતે પહેરી લેતા. તેમની સાયકલમાં ખરાબી હતીઃ ચેન નિયમિત અંતરાલે ઉતરી જતી. તેને સમી કરાવવાને બદલે તેઓ ગોળ ફરતાં પેડલની ગણતરી કરતાં અને ચેન સરખી કરવાના સમયે સાયકલ પરથી ઉતરી હાથ દ્વારા ચેનને સરખી કરતા. તેમની અન્ય વિચિત્રતા એ હતી કે તેઓ તેમના મગ (પ્યાલા)ને ચોરી થતો અટકાવવા માટે રેડિયેટરની પાઈપ સાથે બાંધી દેતા.<ref>{{Harvnb|Lewin|1978|p=57}}</ref></blockquote> બ્લેત્ચલેય ખાતે કામ કરતી વખતે, ટ્યુરિંગ, એક પ્રતિભાસંપન્ન લાંબુ અંતર દોડનારા હતા, પ્રસંગોપાત્ત જ્યારે તેમની જરૂરિયાતત ઉચ્ચ-સ્તરી બેઠકો માટે પડતી ત્યારે તેઓ {{convert|40|mi}} થી [[લંડન]] સુધી દોડતા.<ref>''બોડીગાર્ડ ઓફ લીઝ'' , એન્થોની કેવ બ્રાઉન દ્વારા, 1975.</ref> === ટ્યુરિંગ- વેલ્ચમેન બોમ્બી === બ્લેત્ચલેય પાર્કમાં આવ્યાં પછી થોડા અઠવાડિયામાં,<ref name="Copeland2006p378"/> ટ્યુરિંગ ચોક્કસ પ્રકારના ઈલેક્ટ્રોમીકેનીકલ મશીન વિશે જણાવ્યું, જે ઈનીગ્માને તોડવા માટે બોમ્બા કરતાં વધુ ઝડપી મદદ કરી શકે છે, 1938 પછી મૂળ પોલીશ-ડિઝાઈન બોમ્બામાં સુધારાવધારા થયા બાદ તેનું નામ બોમ્બી થયું. ગણિતશાસ્ત્રી ગોર્ડોન વેલ્ચમેન દ્વારા વધુ તીવ્ર બનાવવાના સૂચન સાથે બોમ્બી એક પ્રાથમિક સાધનોમાંનું એક બન્યું અને ઈનીગ્મા પર પ્રહાર કરવા-સંદેશાઓના વિનિમયમાં રક્ષણ મેળવવાના ઉપયોગમાં યંત્ર પાસે કામ લેવામાં મુખ્ય બન્યું. [[ચિત્ર:Bombe-rebuild.jpg|thumbnail|બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે બોમ્બીની એક સંપૂર્ણ અને કાર્યશીલ પ્રતિકૃતિ]] જેક ગુડનો મત: <blockquote>મારા ''મતે'' ટ્યુરિંગનો અત્યંત મહત્તવનો ફાળો બોમ્બી, સંકેતલિપિનું વિશ્લેષણ કરતાં મશીનની ડિઝાઈન કરવામાં હતો. તેમની પાસે એવો વિચાર હતો કે જેનો તમે ઉપયોગ કરી શકો, પરિણામ રૂપે, તર્ક શાસ્ત્રનો એક પ્રમેયમાં વાહિયાતની બદલે બિનતાલીમી કાન લાગે છે, તેનાથી વિરોધાભાસી તમે ''દરેક વસ્તુનું'' અનુમાન લગાવી શકો છો.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt1155383/episodes "ધી મેન હુ ક્રેક્ડ ઈનીગ્મા"], UKTV ઔતિહાસિક ચેનલની દસ્તાવેજી શ્રેણીઓનો ચોથો ભાગ [http://www.imdb.com/title/tt1157073/ "હિરોઝ ઓફ વર્લ્ડ વોર 2"]</ref></blockquote> બોમ્બી ઈનીગ્મા સંદેશા (એટલે કે રોટરનો ક્રમ, રોટરની ગોઠવણી, વગેરે)માટે શક્ય એટલી સાચી ગોઠવણોના ઉપયોગ માટે શોધ કરતું હતું, અને યોગ્ય'' ભાષાંતરઃ'' સંભાવ્ય વાક્યનો એક ટુકડાનો ઉપયોગ કરતું. રોટરો(જેને 10<sup>19</sup> દરજ્જાનો ઓર્ડર અથવા યુ બોટ ચાર-રોટર માટે 10<sup>22</sup>થી ભિન્ન હોય છે)<ref>"ધી મેન હુ ક્રેક્ડ ઈનીગ્મા"માં પ્રોફેસર જેક ગુડ, 2003: "જો મારી યાદદાસ્ત સાચી છે", તેમની ચેતવણી સાથે </ref>ના દરેક શક્ય ગોઠવણીઓ માટે બોમ્બી ભાષાંતરના આધાર પર તાર્કીક અનુમાનોની સાંકળની ભજવણી કરી, ઈલેક્ટ્રીક રીતે તેનું અમલીકરણ કરતું. જ્યારે વિરોધાભાસ ઉદ્ભવે ત્યારે બોમ્બીને શોધી કાઢવામાં આવે છે, અને તે ગોઠવણીને કાઢી નાખવામાં આવે છે અને પછી બીજા પર આગળ વધવામાં આવે છે. મોટાભાગની શક્ય ગોઠવણીઓ વિરોધાભાસો સર્જે છે અને તેને નાશ કરવામાં આવે છે, માત્ર ખૂબ ઓછા ઊંડાણપૂર્વક સંશોધન કરવા માટે બાકી રહે છે. ટ્યુરિંગનું બોમ્બી 18 માર્ચ 1940માં પ્રથમ વખત ઈન્સ્ટોલ થયું.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=191}}</ref> યુદ્ધ પૂર્ણ થતાં પહેલાં 200 થી પણ વધારે બોમ્બીઓ કાર્યાન્વિત કરવામાં આવ્યાં હતાં.<ref name="codebreaker">{{Cite web|title=Alan Turing, Codebreaker and Computer Pioneer |last=Copeland |first=Jack |coauthors=Diane Proudfoot |month=May | year=2004 |url=http://www.alanturing.net/turing_archive/pages/Reference%20Articles/codebreaker.html |access-date=27 July 2007}}</ref> === હટ 8 and નોકાદળનું ઈનીગ્મા === [[ચિત્ર:AlanTuring-Bletchley.jpg|thumbnail|સ્ટેફન કેટ્ટલ દ્વારા બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે ટ્યુરિંગનું પૂતળું, અમેરિકાના પરોપકારી સીડની ઈ ફ્રેન્ક દ્વારા સોંપાયેલું કાર્ય.<ref>[58]</ref>]] ટ્યુરિંગે જર્મન નોકા દળના ઈનીગ્માની ખાસ મુશ્કેલ સમસ્યાને ઉકેલવાનું નક્કી કર્યું "કારણ કે તેના માટે કોઈ અન્ય કંઈ પણ કરી રહ્યા નથી અને હું મારી જાતે તે કરી શકું છું".<ref name="MahonP14">{{Harvnb|Mahon|1945|p=14}}</ref> ડિસેમ્બર 1939માં, ટ્યુરિંગે નોકાદળની સૂચના આપતાં તંત્રના જરૂરી ભાગનો ઉકેલી આપ્યો, જે અન્ય સેવાઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવામાં આવતાં સૂચકોના તંત્ર કરતાં વધુ જટિલ હતો.<ref name="MahonP14"/><ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|pp=184–186}}</ref> જે રાત્રિએ તેમણે નોકાદળના સૂચક તંત્રનો ઉકેલ લાવ્યા તે જ રાત્રિએ તેમને ''બન્બુરીસ્મુસ'' નો વિચાર આવ્યો, આ એક પરિણામરૂપ આંકડાકીય પદ્ધતિ, જે નૌકાદળના ઈનીગ્માને તોડવામાં મદદરૂપ બનવા માટે હતી. (જેને અબ્રાહમ વાલ્ડેપાછળથી સિક્વેન્શ્યલ એનાલિસીસ) "જોકે હું ચોક્કસ ન હતો કે વાસ્તવમાં તે કામ કરી જશે, અને જ્યાં સુધી વાસ્તવમાં કેટલાંક દિવસો સુધી ઈનીગ્માને તોડ્યા ત્યાં સુધી હું ચોક્કસ ન હતો."<ref name="MahonP14"/> આ માટે તેમણે પુરાવાઓનું વજન માપવાની શોધ કરી, જેને તેઓ''બન'' કહેતા હતા. બાનબુરીસ્મઅસ ઈનીગ્મા રોટોરસના કેટલાક આદેશોને ધ્યાન બહાર મૂકી શકતાં, પરિણામરૂપે બોમ્બી પરનો પરીક્ષણ ગોઠવણીનો જરૂરી સમય ઓછો થઈ ગયો. 1941માં, ટ્યુરિંગે હટ 8ના સહકાર્યકર જોઅન ક્લાર્કે, એક સાથી ગણિતશાસ્ત્રી સમક્ષ લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, પણ તેઓના વિવાહ ખૂબ જ ઓછા સમય માટે રહ્યો. પોતાની સમલૈગિકતા અંગે તેમની વાગ્દત્તાને જણાવ્યાં બાદ, નવાઈ પમાડે તેવી વાત બહાર આવવાથી તેણી અસ્વસ્થ હતી, તેથી ટ્યુરિંગે નક્કી કર્યું કે લગ્ન સાથે આગળ નહીં વધી શકે.<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|pp=176–178}}</ref> જૂલાઈ 1942માં, જર્મનીના નવા જેહૈમસ્ચ્રૈબર મશિન (''ખાનગી લેખક'' ) દ્વારા લોરેન્ઝ સીફર વિરૂદ્ધ તૈયાર કરવામાં આવેલાં સંદેશાઓના<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|p=380}}</ref> ઉપયોગ માટે ટ્યુરિંગે ''ટ્યુરિંગ્રેરી'' (અથવા મજાકમાં ''ટ્યુરિંગીસમસ'' )નામની પદ્ધતિની યોજના બનાવી. જેનું બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે કોડનું નામ ''ટ્યુની'' હતું. તેમણે મેક્સ ન્યુમેનના માર્ગદર્શન હેઠળ ટોમ્મી ફ્લાવરસ સાથે ટ્યુની ટીમની પણ શરૂઆત કરી, જે કોલોસ્સઅસ કમ્પ્યૂટર, દુનિયાનું સૌ પ્રથમ ડિઝીટલ ઈલેક્ટ્રોનિક કમ્પ્યૂટરના નિર્માણમાં પડ્યાં હતાં, જે સરળ એવું પહેલાનું મશીન(હીથ રોબિન્સન)ના બદલે મૂકવાનું હતું અને તેની અત્યંત ઝડપી કામ કરવાની ગતિ દરરોજ બદલાતી સાઈફરની ઉપયોગીતાને લાગુ કરવા માટેની ડિક્રિપ્શન તકનીકના ભૌતિક-બળને મંજૂરી આપતું હતું.<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|p=72}}</ref> એક સતત ખોટી ધારણા એ છે કે ટ્યુરિંગ કોલોસ્સઅસના ડિઝાઈનમાં એક મુખ્ય વ્યક્તિ હતી, પણ તે કિસ્સો એવો ન હતો.<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|pp=382,383}}</ref> ટ્યુરિંગએ નવેમ્બર 1942માં સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાનો પ્રવાસ કર્યો અને નોકાદળના ઈનીગ્મા પર સંકેતલિપિ વિશ્લેષક તરીકે અને વોશીંગ્ટનમાં બોમ્બીના નિર્માણમાં યુએસ નૌકાદળ સાથે કામ કર્યું, અને સલામત ભાષા ઉપકરણના વિકાસ સાથે બેલ લેબ્સખાતે સહાયક ભૂમિકા ભજવી. તેઓ બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે માર્ચ 1943માં પાછા આવ્યા. તેમની ગેરહાજરી દરમિયાન, હ્યુગ એલેક્ઝેન્ડરેઅધિકૃત રીતે હટ 8ના પ્રમુખ તરીકેનું સ્થાન ગ્રહણ કર્યું હતું, જોકે એલેક્ઝાન્ડર થોડા સમય માટે ''ડે ફાક્ટો'' ના પ્રમુખ તરીકે હતા- ટ્યુરિંગને રોજ-બ-રોજની ભાગાદોડી વાળા વિભાગમાં થોડો રસ હતો. ટ્યુરિંગ બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે સંકેતલિપિ વિશ્લેષણના એક સામાન્ય સલાહકાર બન્યા. એલેક્ઝાન્ડરે તેમના યોગદાન અંગે આ પ્રમાણે લખ્યું: <blockquote>હટ 8ની સફળતામાં ટ્યુરિંગનું કામ સોથી મોટું પરિબળ હતું તે બાબતે કોઈના મનમાં પ્રશ્ન ન થવો જોઈએ. શરૂઆતના દિવસોમાં તે માત્ર સંકેતલિપિનો વિશ્લેષક હતો, જે ઉકેલવા લાયક સમસ્યાને વિચારતો અને તે માત્ર હટની અંદરના મુખ્ય સૈદ્ધાંતિક કામ માટે પ્રાથમિક પણ જવાબદાર ન હતો પણ તે વેલ્ચમેન સાથે દરેક મુદ્દાની રજૂઆત કરતો અને બોન્બીની શોધ માટે મુખ્ય શ્રેય માટે ઉત્સુક હતો. તે હંમેશા કહેવું મુશ્કેલ છે કે દરેક વ્યક્તિ તદ્-ન અનિવાર્ય છે પણ જો હટ 8 માટે કોઈ અનિવાર્ય હતું તો તે ટ્યુરિંગ હતો. જ્યારે અનુભવ અને રોજિંદું કાર્ય પાછળથી સહેલું લાગે છે ત્યારે શરૂઆતનું કામ હંમેશા ભૂલી જવાય છે અને હટ 8માંના ઘણાં એવું અનુભવે છે કે બહારની દુનિયાને ટ્યુરિંગના યોગદાનનું મહત્તવ ક્યારેય સંપૂર્ણ પણે સમજાઈ શકશે નહીં.<ref>{{ Harvnb | Alexander | circa 1945 }}</ref></blockquote> યુદ્ધના પછીના ભાગમાં તેઓ હાન્સ્લોપ પાર્ક ખાતે કામ કરવા ગયા, જ્યાં તેઓ એન્જિનીયર ડોનાલ્ડ બેયલેયની મદદથી ઈલેક્ટ્રોનિકસના જ્ઞાનમાં વધુ વિકાસ કર્યો. તેઓએ સાથે એક પોર્ટેબલ સુરક્ષિત આવાજ સંચાર જેનું કોડનું નામ ''ડેલીલાહ'' હતું, તેનું ડિઝાઈન તૈયાર કરી અને નિર્માણ કર્યું.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=270}}</ref> તેનો હેતુ લાંબા અંતરાલ માટે રેડિયો ટ્રાન્સમીશન સાથેના ઉપયોગ માટેની ક્ષમતાની ઉણપ અને કોઈ પણ કિસ્સામાં તેની વિવિધ ઉપયોગીતા માટેનો હતો, ડેલીલાહનું નિર્માણ યુદ્ધ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવા માટે મોડુ પૂર્ણ થયું હતું. જોકે ટ્યુરિંગે અધિકારીઓને વિંસ્ટન ચર્ચિલનું ભાષણનું રેકોર્ડીંગ એનક્રિપ્ટીંગ/ડિક્રિપ્ટીંગ દ્વારા નિર્દેશિત કર્યું હોવા છતાં, ડેલીલાહનો ઉપયોગ કરવા માટે સ્વીકારવામાં ન આવ્યું. ટ્યુરિંગે SIGSALY, એક સલામત અવાજ તંત્રના વિકાસ માટે બેલ લેબ્સ સાથે સલાહ પણ લીધી, જેનો ઉપયોગ યુદ્ધના પાછળના વર્ષોમાં થયો હતો. == શરૂઆતના કમ્પ્યૂટરો અને ટ્યુરિંગ પરીક્ષણ == તેઓ 1945થી 1947 સુધી ચર્ચ સ્ટ્રીટ, હેમ્પટન<ref>{{openplaque|1619}}</ref> ખાતે રહેતા હતા અને નેશનલ ફિઝીક્સ લેબોરેટરીમાં હતા, જ્યાં તેઓ એસીઈ (ઓટોમેટીક કમ્પ્યૂટીંગ એન્જિન)ની ડિઝાઈન પર કામ કરતા હતા. તેમણે 19 ફેબ્રુઆરી 1946ના રોજ એક પેપરની રજૂઆત કરી, જે એક પ્રોગ્રામનો સંગ્રહ કરી શકાય તેવા કમ્પ્યૂટરની સૌ પ્રથમ વિગત આપતી ડિઝાઈન હતી.<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|p=108}}</ref> જોકે એસીઈ એ શક્ય કરી શકાય એવી ડિઝાઈન હતી, તેમ છતાં યુદ્ધના સમયે બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે ગોપનીય વાતાવરણ હોવાથી પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં વિલંબ થયો અને તેમનો ભ્રમ દૂર થયો. 1947ના વર્ષમાં પાછળથી એક સેબિટીકલ વર્ષ (અભ્યાસ અને પ્રયાસ માટે અપાતી રજાઓ) માટે કેમ્બ્રીજ પાછા આવ્યા. જ્યારે તેઓ કેમ્બ્રીજ પાછા આવ્યાં ત્યારે પાયલોટ એસીઈ તેમની ગેરહાજરીમાં તૈયાર થઈ ગયો હતો. તેનો પ્રથમ પ્રોગ્રામ 10 મે 1950ના રોજ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો. 1948માં તેમને માન્ચેસ્ટર ખાતે ગણિત વિભાગમાં રીડર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. 1949માં, તેઓ યુનિવર્સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર ખાતે કમ્પ્યૂટીંગ લેબોરેટરીના ઉપ નિયામક બન્યા, અને સોથી પહેલાં પ્રોગ્રામનો સંગ્રહ કરી શકાય એવા કમ્પ્યૂટરોના એક માન્ચેસ્ટર માર્ક 1ના સોફ્ટવેર અંગે કામ કર્યું. આ સમય દરમિયાન તેમણે વધુ એબસ્ટ્રેક કામ ચાલુ રાખ્યું અને "કમ્પ્યુટીંગ મશીનરી અને ઈન્ટલીજન્સ"માં (માઈન્ડ, ઓક્ટોબર 1950), ટ્યુરિંગ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાની સમસ્યાને સંબોધતાં હતા, અને એક સૂચિત પ્રયોગ જે ટ્યુરિંગ પરીક્ષણ તરીકે જાણીતું બન્યું, મશીન માટે સ્ટાન્ડર્ડ નિર્ધારિત કરવાનો પ્રયત્ન "બુદ્ધિમત્તા" કહેવાઈ. વિચાર એ હતો કે જો કમ્પ્યૂટરમાં વિચારવામાં ઝીણવટથી તપાસ કરનારની કરામત મૂકી શકાય જે એક વ્યક્તિ સાથે વાર્તાલાપ કરતો હતો તો કમ્પ્યૂટરને "વિચારવાનું" કહી શકાય. પેપરમાં ટ્યુરિંગે સૂચવ્યું હતું કે વયસ્કના મનનું અનુકરણ કરે એવા પ્રોગ્રામને બનાવવા કરતાં એક સરળ પ્રોગ્રામ બનાવવો બાળકોના મનનું અનુકરણ કરે અને પછી શિક્ષણના એક કોર્ષ તરીકેનો ઉદ્દેશ્ય બનાવવો. ટ્યુરિંગ પરીક્ષણથી વિરોધાભાસી સ્વરૂપ ઈન્ટરનેટ પર વ્યાપકપણ ઉપયોગમાં લેવાય છે- વપરાશકાર વ્યક્તિ છે કે કમ્પ્યૂટર એ નક્કી કરવા માટેનો હેતુપૂર્વકનું CAPTCHA (કેપ્ચા) પરીક્ષણ છે. 1948માં, ટ્યુરિંગ તેમના પૂર્વ ઉપસ્નાતક સાથીકાર્યકર ડી.જી.ચેમ્પરનોવ્ની સાથે કામ કરતાં, કમ્પ્યૂટર માટે [[ચેસ]]નો પ્રોગ્રામ લખવાની શરૂઆત કરી, જે હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી. 1952માં, પ્રોગ્રામને અમલી બનાવવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં શક્તિશાળી એવા કમ્પ્યૂટરની ઉણપને કારણે, ટ્યુરિંગે રમત રમી જેમાં તેમણે કમ્પ્યૂટરનું અનુકરણ કર્યું, એક ચાલ રમવા માટે લગભગ અડધો કલાક લીધો. રમતની નોંધ લેવાઈ હતી.<ref>[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1356927 ઍલન ટ્યુરિંગ વિરુદ્ધ એલીક ગ્લેન્ની(1952) "ટ્યુરિંગ પરીક્ષણ"] Chessgames.com</ref> પ્રોગ્રામ ટ્યુરિંગના સહકાર્યકર એલીક ગ્લેન્નીના માટે ખોઈ દીધો છે, જો કે એવું કહેવામાં આવે છે કે પ્રોગ્રામે ચેમ્પરનોવ્નીની પત્ની વિરુદ્ધ રમત જીતી લીધી હતી. તેમનું ટ્યુરિંગ પરીક્ષણએક મહત્ત્વપૂર્ણ અને ઉત્તેજક વિશેષતા ધરાવતું હતું અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા સંદર્ભેની ચર્ચમાં છેલ્લું યોગદાન હતું, જે અડધી સદી કરતાં વધુ ચાલુ રહ્યું.<ref>સેજીન, એ.પી.., સીકેક્લી, આઈ., અને એકમેન, વી. (2000) ટ્યુરિંગનું પરીક્ષણ: 50 વર્ષો પછી. માઈન્ડસ એન્ડ મશીનસ, Vol. 10, પાનું&nbsp;463–518.</ref> તેમણે લુ વિઘટનની પદ્ધતિ પણ 1948માં શોધી હતી, જેનો વર્તમાન સમયમાં મેટ્રીક્સ સમીકરણના ઉકેલમાં ઉપયોગ થાય છે.<ref>[http://www.intusoft.com/nlhtm/nl71.htm સ્પાઈસ 1 2 3 અને બીયોન્ડ][http://www.intusoft.com/nlhtm/nl71.htm ઈન્ટુસોફ્ટ ન્યુઝલેટર, ઓગસ્ટ 2003]</ref> == પેટર્નનું બંધારણ અને ગાણિતીય જીવવિજ્ઞાન == ટ્યુરિંગે 1952થી તેમના 1954માં થયેલા મૃત્યુ સુધી ગાણિતીય [[જીવવિજ્ઞાન]] ખાસ કરીને મોર્ફોજીનેસીસ પર કામ કર્યું હતું. તેમણે 1952માં પેટર્ન બંધારણની ટ્યરિંગની પૂર્વધારણા રજૂ કરતું હતું, ધી ''કેમિકલ બેઝીઝ ઓફ મોર્ફોજીનેસીસ'' વિષય પર એક પેપર પ્રકાશિત કર્યું હતું.<ref>[http://www.sciencedaily.com/releases/2006/11/061128093244.htm "કંટ્રોલ મિકેનીઝમ ફોર બાયોલોડીકલ પેટર્ન ફોર્મેશન ડેકોડેડ"] ''સાયન્સ ડેઈલી'' , 30 નવેમ્બર 2006</ref> તેમના રસનો કેન્દ્ર વિસ્તાર ફિબોનાકી ફિલ્લોટેક્સીઝ, ગ્રહ માળખામાં ફિબોનાકી આંકડાઓનું અસ્તિત્વ સમજવાનું હતું. તેઓ રીએક્શન-ડીફ્યુઝન સમીકરણોનો ઉપયોગ કરતાં જે પેટર્ન બંધારણના ક્ષેત્રના મધ્યસ્થાને છે. જ્યારે 1992માં ''કલેક્ટેડ વર્ક ઓફ એ.એમ.ટ્યુરિંગ'' પ્રકાશિત થયું ત્યાં સુધી પછીના પેપરો અપ્રકાશિત રહ્યાં. આ ક્ષેત્રમાં તેમનું યોગદાન આધારભૂત ભાગ ગણવામાં આવે છે.<ref>[http://www.swintons.net/deodands/archives/000087.html ટ્યુરિંગઝ લાસ્ટ, લોસ્ટ વર્ક ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030823032620/http://www.swintons.net/deodands/archives/000087.html |date=2003-08-23 }} સ્વીનટનસ</ref> == અનુચિતતા માટે ગુનેગાર ઠરવું == જાન્યુઆરી 1952માં, ટ્યુરિંગ માન્ચેસ્ટરમાં સિનેમાની બહાર આર્નોલ્ડ મૂર્રેને મળ્યાં હતાં. એક બપોરના ભોજના પછી ટ્યુરિંગે મૂર્રેને તેમના ઘરે સપ્તાહાંત પસાર કરવા માટે આમંત્રણ આપ્યું, મૂર્રેએ આમંત્રણ સ્વીકાર્યુ હોવા છતાં ટ્યુરિંગના ઘરે દેખાયા નહીં. આ જોડી માન્ચેસ્ટરમાં પછીના સોમવારે ફરીવખત મળી, ત્યારે મૂર્રેએ ટ્યુરિંગને તેમના ઘરે આવવાનું નિમંત્રણ સ્વીકાર્યું. થોડા અઠવાડિયા પછી મૂર્રેએ ટ્યુરિંગના ઘરની ફરી વખત મુલાકાત લીધી અને તે દેખીતું હતું કે રાત પણ ત્યાંજ વીતાવી.<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=266}}</ref>તેમના ઘરમાં મળતિયાઓને તોડફોડમાં મૂર્રેએ મદદ કર્યાં બાદ, ટ્યુરિંગે પોલીસમાં ગુનો નોંધાવ્યો. તપાસ દરમિયાન, ટ્યુરિંગે મૂર્રે સાથેના જાતીય સંબંધ સ્વીકાર્યો. તે સમયે યુનાઈટેડ કિંગડ્મમાં સમલૈગિંક કૃત્યો ગેરકાનૂની હતાં<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=458}}</ref> અને તેથી ક્રિમીનલ લો અમેન્ડન્ટ એક્ટ 1885ના સેકશન 11 હેઠળ અનુચિતતા બદલ તે બંને પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો, 15 વર્ષથી વધુ વર્ષ પહેલાં ઓસ્કાર વાઈલ્ડ માટે આ જ ગુના હેઠળ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો.<ref name="LeavittP268">{{Harvnb|Leavitt|2007|p=268}}</ref> ટ્યુરિંગને કેદમાં પૂરાવું અથવા પોતાની કામવાસનાને ઓછી કરવા માટે હોર્મોનની સારવાર સ્વીકારવી એ બે વિકલ્પ આપવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ઈસ્ટ્રોજન હોર્મોન ઈન્જેક્શન દ્વારા રાસાયણિક કૅસ્ટ્રેશન(ખસીકરણ)નો સ્વીકાર કર્યો.<ref>{{Cite web |url=http://www.glbtq.com/social-sciences/turing_a,2.html |title=ટ્યુરિંગ, ઍલન(1912–1954) |access-date=2011-03-21 |archive-date=2009-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901020647/http://www.glbtq.com/social-sciences/turing_a%2C2.html |url-status=dead }}</ref> ટ્યુરિંગ ગુનેગાર ઠરતાં તેમની સુરક્ષા મંજૂરીને દૂર કરવામાં આવી અને GCHQ માટે તેમની સંકેતલિપિ વિશ્લેષક સલાહકાર તરીકેનું કામ ચાલુ રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો. તેમના બ્રિટિશ પાસપોર્ટ રદ કરી નાખવામાં આવ્યો, જો કે તેમનુ ગુનેગાર ઠરવા પછી યુનાઈટેડ સ્ટેટમાં તેનો પ્રવેશ નિષેધ કરવામાં આવ્યો.{{Citation needed|date=December 2010}} તે સમયે, સોવિએટ એજન્ટો દ્વારા સમલૈગિંકો અને જાસૂસોને ઝાંસામાં લેવાની ઉત્કૃત જીજ્ઞાસા લોકોમાં હતી,<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=269}}</ref> કારણ કે તાજેતરમાં કેમ્બ્રીજ પાંચના પ્રથમ બે સભ્યો ગાય બુર્ગીસ્સ અને ડોનાલ્ડ મેક્લીન KGBના બે તરફ એજન્ટ તરીકે બહાર આવ્યા હતા. ટ્યુરિંગ પર જાસૂસ તરીકેનો ક્યારેય આરોપ લાગ્યો ન હતો, પણ બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે જેટલા પણ લોકોએ કામ કર્યું હતું, તેમને તેમની યુદ્ધ સમયની કામગીરી અંગે ચર્ચા કરતાં અટકાવવામાં આવ્યા હતા.<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|p=143}}</ref> == મૃત્યુ == 8 જૂન 1954એ ટ્યુરિંગના સફાઈ કરનારને જણાયું કે તેમનું મૃત્યુ થયું છે. તેમનું મૃત્યુ આગળના દિવસે થયું હતું. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટમાં જણાયું હતું કે તેમના મૃત્યુનું કારણ સાઈનાઈડનું ઝેર હતું. જ્યારે એવું જાણવા મળ્યું કે અડધું ખવાયેલું સફરજન તેમની પથારીની બાજુમાં પડ્યું હતું,<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=488}}</ref> અને તેમ છતાં તે સફરજનનો સાઈનાઈડ પરીક્ષણ કરવામાં ન આવ્યું, સફરજનનો ઉપયોગ કરીને તેમને ઘાતક માત્રા સાઈનાઈડ આપવામાં આવ્યું હોઈ શકે એવું અનુમાન કરવામાં આવે છે. એક કાયદાકીય તપાસે એ નક્કી કર્યું હતું કે તેમણે આત્મહત્યા કરી હતી અને તેમને 12 જૂન 1954ના રોજ સ્મશાનમાં અગ્નિદાહ આપવામાં આવ્યો.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|p=529}}</ref> ટ્યુરિંગની માતાએ ઘણી તર્ક પૂર્ણ દલીલો કરી કે લેબોરેટરીનાં રસાયણોની લાપરવાહી ભર્યા સંગ્રહના કારણે સાઈનાઈડ ગળી જવું તે આકસ્મિક હતું. પોતાની માતાને કંઈક સત્યાભાસી અસ્વીકાર લાગે, તે માટે ટ્યુરિંગે જાણી જોઈને પોતાની જાતને સંદિગ્ધ રીતે નાખી હોય તેમ બની શકે એવું તેમના ચરિત્ર લેખક એન્ડ્રુવ હોજેસએ સૂચવ્યું હતું.<ref>{{Harvnb|Hodges|1983|pp=488, 489}}</ref> કેટલાક અન્યોએ એવું સૂચવ્યું હતું કે ટ્યુરિંગ ફરીથી 1937ની ફિલ્મ ''સ્નો વ્હાઈટ'' માંથી પોતાની પસંદગીના પરીકથાના એક દ્રશ્યનું પુનઃઅભિનય કરી રહ્યો હોય તેમ બની શકે, "જેમાં તેને ખાસ કરીને એક ચૂડેલ ઝેરી દારૂમાં પોતાનું સફરજન ડૂબાડે છે એ દૃશ્યમાં ખૂબ મજા આવતી હતી."<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=140}}</ref> === સમાધિલેખ === {{quote| Hyperboloids of wondrous Light<br /> Rolling for aye through Space and Time<br /> Harbour those Waves which somehow Might<br /> Play out God's holy pantomime <ref>{{Cite book|last=Turing |first=A. M. |title=Postcard to [[Robin Gandy]] |year=1954 |publisher=Turing Digital Archive, AMT/D/4 image 16, [http://www.turingarchive.org/ The Turing Digital Archive]}}</ref>}} == માન્યતા અને શ્રદ્ધાંજલિઓ == [[ચિત્ર:Turing Plaque.jpg|thumbnail|વિલ્મસ્લોવ, ચેશીર ખાતે ટ્યુરિંગના ઘર પર તકતીથી કરવામાં આવેલું ચિહ્ન ]] ટ્યુરિંગના મૃત્યુ (અને તેમનું યુદ્ધ સમયનું કાર્ય હજી પણ ઓફિશ્યલ સીક્રેટસ એક્ટનો વિષય હતો) પછી થોડા સમયમાં રોયલ સોસાયટી દ્વારા એક જીવનચરિત્ર પ્રકાશિત થયું.{{quote|Three remarkable papers written just before the war, on three diverse mathematical subjects, show the quality of the work that might have been produced if he had settled down to work on some big problem at that critical time. For his work at the Foreign Office he was awarded the OBE.|{{Cite book|last=Newman |first=M. H. A. |title=Alan Mathison Turing |year=1955 |publisher=The Royal Society |isbn =|series=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society, 1955, Volume 1}}}1966થી એસોશિયેશન ફોર કમ્પ્યૂટીંગ મશીનરીદ્વારા એવી વ્યક્તિને ટ્યુરિંગ એવોર્ડ આપવામાં આવે છે, જેણે કમ્પ્યુટીંગ સમુદાયમાં ટેક્નીકલ યોગદાન આપ્યું હોય. તે કમ્પ્યૂટરની દુનિયામાં તેને [[નોબૅલ પારિતોષિક|નોબલ પ્રાઈઝ]]ને સમકક્ષ સર્વોચ્ચતમ સન્માન ગણવામાં આવે છે.<ref>{{Cite web|url=http://www.acm.org/press-room/news-releases-2007/turingaward/|title=ACM'S Turing Award Prize Raised To $250,000|publisher=[[Association for Computing Machinery|ACM]] press release|date=27 July 2007|access-date=16 October 2008|author=Steven Geringer|archive-date=30 ડિસેમ્બર 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081230233653/http://www.acm.org/press-room/news-releases-2007/turingaward/|url-status=dead}}</ref>એલન ટ્યુરિંગ અંગેનો હુગ વ્હાઈટમોર દ્વારા ''બ્રેકીંગ ધી કોડ'' 1986નું નાટક છે. આ નાટકના શો લંડનના વેસ્ટ એન્ડમાં નવેમ્બર 1986થી અને બ્રોડવેમાં 15 નવેમ્બર 1987થી શરૂ થયા અને 10 એપ્રિલ 1988માં પૂર્ણ થયા. 1996માં બીબીસી ટેલીવિઝનનું પણ નિર્માણ થયું હતું. દરેક કિસ્સાઓમાં ડેરેક જોકાબી ટ્યુરિંગનું પાત્ર ભજવતા. ટોની એવોર્ડ માટે બ્રોડવે નિર્માણનું ત્રણ વખત નામ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો જેમાં નાટકમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતા, નાટકમાં શ્રેષ્ઠ અભિનિત અભિનેતા અને નાટક માટે શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શનનો સમાવેશ થાય છે. અને ડ્રામા ડેસ્ક એવોર્ડ માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેતા અને શ્રેષ્ઠ અભિનિત અભિનેતાનો સમાવેશ થાય છે. 2008માં "ડેન્જરસ નોલેજ" નામની બીબીસી દસ્તાવેજીફિલ્મમાં તપાસ કરવામાં આવેલાં ચાર ગણીતશાસ્ત્રીઓમાંના એક ટ્યુરિંગ હતું.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/bbcfour/documentaries/features/dangerous-knowledge.shtml|title=Dangerous Knowledge|publisher=BBC Four|date=11 June 2008|access-date=25 September 2009}}</ref> 23 જૂન 1998ના રોજ, ટ્યુરિંગના 86ના જન્મદિવસે, એન્ડ્રુ હોજેસ, તેમના જીવનચરિત્રકે, તેમના જન્મસ્થાન અને તેમના બાળપણનું ઘર વોર્રીંગટ્ન ક્રીસેન્ટ, લંડન અને પછીથી કોલોન્નેડ હોટલ ખાતે અધિકૃતપણે ઈંગ્લીશ હેરિટેજવાદળી તકતીનું અનાવરણ કર્યું હતું.<ref>{{Cite web| url=http://www.turing.org.uk/bio/oration.html | title=Unveiling the official Blue Plaque on Alan Turing's Birthplace | access-date=26 September 2006}}</ref><ref>{{Cite web | url=http://www.blueplaque.com/detail.php?plaque_id=348 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071013143212/http://www.blueplaque.com/detail.php?plaque_id=348 | archive-date=13 ઑક્ટોબર 2007 | title=About this Plaque&nbsp;– Alan Turing | access-date=25 September 2006 | url-status=dead }}</ref> તેમના મૃત્યુની 50મી વર્ષગાંઠે, એક યાદગાર તકતીનું અનાવરણ તેમના પહેલાંના રહેઠાંણ હોલીમેડ,વિલ્મસ્લો, ચેરશીર ખાતે 7 જૂન 2004માં કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{openplaque|3276}}</ref> 13 માર્ચ 2000ના રોજ, સેઈન્ટ વિન્સેટ અને ગ્રીનાડીન્સે દ્વારા 20મી સદીની શ્રેષ્ઠ સિદ્ધઓની ઉજવણી માટે ટિકિટો બહાર પાડવામાં આવી, જેમાંની એક શૂન્ય અને એક સંખ્યાના પુનરાવર્તિત પૂર્વભૂમિકા સાથે ટ્યુરિંગનું પોર્ટેટ મૂકવામાં આવ્યું છે અને તેની નીચે આ પ્રમાણેનું લખાણ લખવામાં આવ્યું છેઃ"1937: ઍલન ટ્યુરિંગસ થીયરી ઓફ ડીજિટલ કમ્પ્યુટીંગ".28 ઓક્ટોબર 2004ના રોજ,જોહ્ન ડબલ્યુ મીલ્સ દ્વારા સર્જિક ઍલન ટ્યુરિંગનું કાંસ્ય આધારિત શિલ્પ ગીલ્ડફોર્ડમાં યુનિવર્સિટી ઓફ સૂર્રેય ખાતે અનાવૃત કરવામાં આવ્યું હતું. જે ટ્યુરિંગના મૃત્યુના 50 વર્ષ સૂચવતું હતું- કેમ્પસમાં તેઓ તેમના પુસ્તકો લઈ જતાં રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે.<ref name="univsurrey">{{Cite web |url=http://portal.surrey.ac.uk/press/oct2004/281004a/ |title=The Earl of Wessex unveils statue of Alan Turing |access-date=10 February 2007 |archive-date=23 ઑક્ટોબર 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071023193441/http://portal.surrey.ac.uk/portal/page?_pageid=799%2C277813&_dad=portal&_schema=PORTAL |url-status=dead }}</ref>2006માં, બોસ્ટન પ્રાઈડે તેમના માનદ્ ગ્રાન્ડ માર્શલનું નામ ટ્યુરિંગ આપ્યું હતું.<ref name="bostonpride">{{Cite web |url=http://www.bostonpride.org/honorarymarshal.php |title=Honorary Grand Marshal |access-date=10 February 2007 |archive-date=1 જાન્યુઆરી 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090101213356/http://www.bostonpride.org/honorarymarshal.php |url-status=dead }}</ref> પ્રિન્સટન એલ્યુમની વિકલીનું નામ ટ્યુરિંગ રાખવામાં આવ્યું, જે પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસમાં અત્યંત મહત્તવપૂર્ણ વિદ્યાર્થીઓમાં બીજા હતા, બીજા અન્ય રાષ્ટ્રપતિ જેમ્સ મેડિસન હતાં. બ્લેત્ચલેય પાર્ક ખાતે ટ્યુરિંગના જીવન આકાર 1.5 ટનની પ્રતિમાનું અનાવરણ 19 જૂન 2007ના રોજ કરવામાં આવ્યું. વેલ્શ સ્લેટના લગભગ અડધા મિલિયન ટુકડાઓથી તેનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું, સ્ટેપ્હન કેટ્ટલ દ્વારા શિલ્પનું સર્જન કરવામાં આવ્યું હતું, આ કામ સ્વર્ગસ્થ અમેરિકાના અબજોપતિ સિડની ફ્રેન્ક દ્વારા સોંપવામાં આવ્યું હતું.<ref>[http://www.bletchleypark.org.uk/news/docview.rhtm/454075/article.html બ્લેત્ચલેય પાર્ક અનવેઈલ્સ સ્ટેટ્યુ કમેમરેટીંગ ઍલન ટ્યુરિંગ,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227171427/http://www.bletchleypark.org.uk/news/docview.rhtm/454075/article.html |date=2012-02-27 }} , બ્લેત્ચલેય પાર્ક પ્રેસ રીલીઝ, 20 જૂન 2007</ref>ટ્યુરિંગને માન્ચેસ્ટર શહેર, જેમાં તેઓ તેમની જીવનના અંત સુધી કામ કર્યાં રહ્યાં, ત્યાં તેમને વિવિધ રીતે માનસન્માન મળ્યું હતું. 1994માં A6010 રોડ (માન્ચેસ્ટર શહેરનો આંતરિક રિંગ રોડ) બનાવવામાં આવ્યો, જેનું નામ ઍલન ટ્યુરિંગ વે રાખવામાં આવ્યું હતું. આ રસ્તો આગળ જતાં વધારે પહોળા પુલમાં લઈ જતો હતો અને તેનું નામ ઍલન ટ્યુરિંગ બ્રીજ રાખવામાં આવ્યું છે. 23 જૂન 2001માં માન્ચેસ્ટરશહેરમાં ટ્યુરિંગનું પુતળું અનાવૃત કરવામાં આવ્યું હતું. તે સેકવિલે પાર્કમાં, વિટવર્થ સ્ટીટની ઉપર યુનિવર્સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટરઅને કેનલ સ્ટ્રીટ ગે વિલેજની વચ્ચે આવેલું છે. યાદગાર પૂતળું, "ફાધર ઓફ કમ્પ્યૂટર સાયન્સ"ને વર્ણવતું ટ્યુરિંગનું પૂતળું બગીચામાં કેન્દ્ર સ્થાને એક બાંકડાની ઉપર બેઠું છે. આ પૂતળાનું અનાવરણ ટ્યુરિંગના જન્મદિવસે થયું હતું. [[ચિત્ર:Sackville Park Turing plaque.jpg|left|thumbnail|200px|ટ્યુરિંગનું યાદગાર પૂતળાની તકતી ]] ટ્યુરિંગને એક સફરજન પકડીને દર્શાવવામાં આવ્યાં છે. – એક શિષ્ટ પ્રતીક વર્જિત પ્રેમની રજૂઆત કરવામાં વપરાય છે, સફરજન [[આઇઝેક ન્યુટન|આઈઝેક ન્યુટન]]ના ગુરુત્વાકર્ષણ બળના સિદ્ધાંતના વિચારને રજૂ કરે છે અને ટ્યુરિંગના પોતાના મૃત્યુનો અર્થ પણ સૂચવે છે. બાંકડા પર રાહતમાં બેઠેલાં કાંસામાં પૂતળા હેઠળ આ વાક્ય મૂકવામાં આવ્યું છે 'ઍલન મેથીસન ટ્યુરિંગ 1912–1954', અને જો ઈનીગ્મા મશીન: 'IEKYF ROMSI ADXUO KVKZC GUBJ'નું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે તો તેમનું જીવનસૂત્ર 'કમ્પ્યૂટર વિજ્ઞાનના સ્થાપક' એવું બનશે. પૂતળાના પગ પાસેનું એક તકતી કહે છે 'કમ્પ્યૂટર વિજ્ઞાનના પિતા, ગણિતશાસ્ત્રી, તર્કશાસ્ત્રી, યુદ્ધ સમયના કોડ તોડનારા, પૂર્વાગ્રહના શિકાર બનેલા'. બેર્ટ્રાન્ડ રસેલનું વાક્ય પણ આ પ્રમાણે કહે છે 'ગણિત, સાચી રીતે જોવાયેલું, સત્યના માત્ર સ્વામિ નહીં, પણ સર્વોચ્ચ સુંદરતાના સ્વામી- શિલ્પની જેમ ઠંડી અને તપસ્યાની સુંદરતા.' શિલ્પકારે તેના જૂના એમસ્ટ્રાડ કમ્પ્યૂટરને દફનાવી દીધું, જે એક પહેલાંનું જાણીતું કમ્પ્યૂટર હતું, એક શ્રદ્ધાંજલિ તરીકે તકતીની નીચે લખ્યું હતું, " ધી ગોડ ફાધર ઓફ ઓલ મોર્ડન કમ્પ્યૂટર્સ".<ref name="computerburied">^ જુઓ{{Cite news | title = Computer buried in tribute to genius | publisher = Manchester Evening News| date = 15 June 2001 | url = http://www.manchestereveningnews.co.uk/news/s/27/27595_computer_buried_in_tribute_to_genius.html | access-date = 23 June 2009 }}</ref> આધુનિક કમ્પ્યૂટરના સર્જનમાં ટ્યુરિંગની ભૂમિકા માટે 1999માં ''ટાઈમ સામાયિકે'' [[Time 100: The Most Important People of the Century|20 સદીના 100 અત્યંત મહત્ત્વના લોકો]]માંના એક તરીકે ટ્યુરિંગનું નામ મૂક્યું હતું, અને કહ્યું હતું: "હકીકત એ છે કે દરેક વ્યક્તિ જે કીબોર્ડ થપાટ લગાવે છે, સ્પ્રેડશીટ અથવા વર્ડ પ્રોસેસીંગ પ્રોગ્રામ ચાલું કરે છે, તે ટ્યુરિંગ મશીનના મૂર્ત સ્વરૂપ પર કામ કરે છે."<ref name="AFP">{{Cite web |title=Alan Turing&nbsp;– Time 100 People of the Century |url=http://205.188.238.181/time/time100/scientist/profile/turing.html |publisher=''[[Time Magazine]]'' |quote=The fact remains that everyone who taps at a keyboard, opening a spreadsheet or a word-processing program, is working on an incarnation of a Turing machine. |access-date=2011-03-21 |archive-date=2011-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110226144919/http://205.188.238.181/time/time100/scientist/profile/turing.html |url-status=dead }}</ref> 2002માં,''બીબીસી'' એ વૈશ્વિક સ્તરે કરવામાં આવેલાં 100 શ્રેષ્ઠ બ્રિટીશરોના મતદાનમાં ટ્યુરિંગને 21મો ક્રમાંક મળ્યો હતો.<ref>{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm | title = 100 great British heroes | date = 21 August 2002 | work = BBC News }}</ref> એપલ કમ્પ્યૂટરનો લોગો મોટા ભાગે ઍલન ટ્યુરિંગને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે આત્મહત્યાની તેમની પદ્ધતિને એક કટકાના સાથેના સંદર્ભમાં ખોટી રીતે લેવામાં આવે છે.<ref>{{Cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/media/logos-that-became-legends-icons-from-the-world-of-advertising-768077.html |title=Logos that became legends: Icons from the world of advertising|work= The Independent |publisher=www.independent.co.uk |access-date=14 September 2009 | location=London | date=4 January 2008}}</ref> લોગોના રચયિતા<ref>{{Cite web | url = http://creativebits.org/interview/interview_rob_janoff_designer_apple_logo | title = Interview with Rob Janoff, designer of the Apple logo | publisher = creativebits| access-date = 14 September 2009 }}</ref> અને કંપનીએ લોગોની ડિઝાઈનમાં ટ્યુરિંગને કોઈ પણ અંજલિ આપ્યાનો ઈન્કાર કર્યો છે.<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=280}}</ref> 2010માં, અભિનેતા/નાટ્યલેખક જેડ ઈસ્ટેબેનએ ટ્યુરિંગને સોલો સંગીત "આઈકોન્સઃ ધી લેસ્બીયન ઍન્ડ ગે હિસ્ટરી ઓફ ધી વર્લ્ડ, ભાગ 4" માં વર્ણવ્યાં છે. === સરકારનું માફીનામું === ઓગસ્ટ 2009માં, જોહ્ન ગ્રેહામ-ક્યુમીનએ ઍલન ટ્યુરિંહની સામે સમલૈગિંક તરીકે કાયદેસરના પગલાં ભરવા બદલે બ્રિટિશ ગવર્મેન્ટને મરણોત્તર થયેલાં ઍલન ટ્યુરિંગની માફી માંગવાની એક અરજી દાખલ કરવાની શરૂઆત કરી હતી.<ref>{{Cite book|title=Thousands call for Turing apology |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8226509.stm |publisher=BBC News |date=31&nbsp;August 2009 |access-date=31 August 2009}}</ref><ref>{{Cite book | title = Petition seeks apology for Enigma code-breaker Turing | url = http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/09/01/alan.turing.petition/index.html | publisher = CNN | date = 01&nbsp;September 2009 | access-date = 1 September 2009}}</ref> આ અરજીને ટેકો કરતી હજારો લોકોની સહી મળી.<ref name="PMapology"/><ref>યુકેના નાગરિકો માટે જ અરજી ખુલી હતી. </ref> વડાપ્રધાન ગોર્ડન બ્રાઉને આ અરજીને સ્વીકારી, 10 સપ્ટેમ્બર 2009ના રોજ માફી માંગતું વિધાન રજૂ કર્યું અને ટ્યુરિંગ સાથેના વર્તાવ અંગે આઘાતની લાગણી વ્યક્ત કરી.<ref name="PM-apology"/><ref name="PMapology">{{Cite web | title = Treatment of Alan Turing was "appalling" | url = http://www.number10.gov.uk/Page20571 | publisher = Prime Minister's Office | date = 10 September 2009 | access-date = 21 માર્ચ 2011 | archive-date = 12 સપ્ટેમ્બર 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090912142412/http://www.number10.gov.uk/Page20571 | url-status = dead }}</ref> <blockquote> ઍલન ટ્યુરિંગ માટે ન્યાયની માંગણી માટે હજારો લોકો એકઠા થયા અને તેમની સાથે જે રીતે વર્તન કરવામાં આવ્યું હતું તે માટે આઘાતની લાગણી વ્યક્ત કરી. જ્યારે ટ્યુરિંગને તે સમયે કાયદા હેઠળ લાવવામાં આવ્યા હતા અને આપણે ઘડિયાળને પાછી ફેરવી શકતા નથી, તેમની સાથે કરવામાં આવેલો વ્યવહાર એકદમ અયોગ્ય હતો અને હું અને આપણે તેમની સાથે જે કંઈ થયું તે બદલ હૃદયના ઊંડાણ પૂર્વક માફી માંગવાની મળેલી તક બદલ હું ખુશ છું.... તેથી બ્રિટિશ સરકારના બદલે, અને ઍલનના કામને કારણે એ તમામ જેઓ મુક્તપણે રહે છે, તેમના વતી મને એ કહેતાં અત્યંત ગર્વ થાય છેઃ અમે માફી માંગીએ છીએ, તમે આના કરતાં ઘણી સારી લાયકાત ધરાવો છો.<ref name="PMapology"/> </blockquote> === યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા મળેલો આદર === [[ચિત્ર:Alan Turing Building 1.jpg|thumbnail|યુનિવર્સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર ખાતે ઍલન ટ્યુરિંગનું બિલ્ડીંગ]] બ્રિટીશ સોસાયટી ફોર ધી હિસ્ટ્રી ઓફ મેથેમેટીક્સઅને બ્રિટિશ લોજીક કોલોક્વીયમ દ્વારા ટ્યુરિંગના જીવન અને સિદ્ધિઓની ગોઠવણી કરી પ્રસંગની ઉજવણી 5 જૂન 2005ના રોજ કરવામાં આવી હતી. *સુર્રેય યુનિવર્સિટીએ તેના મુખ્ય ચોકમાં ટ્યુરિંગનું પૂતળું મૂક્યું છે. *"ટ્યુરિંગ ડેઈઝ" તરીકે કહેવાતી ગણતરીની થીયરી પર ઈસ્તાનબુલ બીલ્જી યુનિવર્સિટીએ વાર્ષિક કોન્ફરન્સનું આયોજન થયું.<ref name="bilgiuniv">{{Cite web | url = http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | title = Turing Days @ İstanbul Bilgi University | access-date = 10 February 2007 | archive-date = 1 ઑગસ્ટ 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130801193650/http://cs.bilgi.edu.tr/pages/turing_days/ | url-status = dead }}</ref> *ઓસ્ટ્રીન ખાતે ટેક્સાસ યુનિવર્સિટીએ કમ્પ્યૂટર સાયન્સ પ્રોગ્રામનું નામ ટ્યુરિંગ સ્કોલરસ રાખી આદર આપ્યો છે.<ref name="texturingschol">{{Cite web |url=http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |title=Turing Scholars Program at the University of Texas at Austin |access-date=16 August 2009 |archive-date=17 ફેબ્રુઆરી 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217072341/http://www.cs.utexas.edu/academics/undergraduate/honors/turing/ |url-status=dead }}</ref> *ઉતર ફ્રાન્સમાં આવેલી લીલી યુનિવર્સિટી ખાતે આવેલા કમ્પ્યૂટર સાયન્સ વિભાગ (LIFL<ref name="lifl">{{Cite web |url=http://www.lifl.fr/ |title=Laboratoire d'Informatique Fondamentale de Lille |access-date=3 December 2010 |archive-date=22 જુલાઈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722014047/http://www.lifl.fr/ |url-status=dead }}</ref>) ના એક પ્રયોગશાળાનું નામ ઍલન એમ. ટ્યુરિંગના સન્માનમાં ટ્યુરિંગ રાખવામાં આવ્યું (કુર્ટ ગોડેલ પછી અન્ય પ્રયોગશાળાનું નામ રાખવામાં આવ્યું હતું). *ચિલિની પોન્ટીફીકલ કેથોલિક યુનિવર્સિટી, પ્યુરટો રીકોની પોલીટેક્નીક યુનિવર્સિટી, [[કોલમ્બીયા|કોલંબિયા]] બોગોટામાં લોસ એન્ડેસ યુનિવર્સિટી, કિંગસ કોલેજ, વેલ્સમાં કેમ્બ્રીજઅને બેનગોર યુનીવર્સીટીના કમ્પ્યૂટર સાયન્સના વિભાગનું નામ ટ્યુરિંગ પાછળ રાખવામાં આવ્યું હતું. *યુનિવર્સિટી ઓફ માન્ચેસ્ટર, ધી ઓપન યુનિવર્સિટી, ઓક્સફર્ડ બ્રુકસ યુનિવર્સિટી અને આર્હુસ યુનિવર્સિટી (ડેનમાર્ક, અર્હુસમાં) તમામના મકાનનું નામ ટ્યુરિંગના નામથી રાખવામાં આવ્યું છે. *સર્રેય રીસર્ચ પાર્કમાં ઍલન ટ્યુરિંગ રોડનું નામ ઍલન ટ્યુરિંગના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. *હોર્નબોસ્ટેલ મોલમાં આવેલી કાર્નેગી મેલોન યુનિવર્સિટીમાં ગ્રેનાઈટનો બાંકડો છે, જેની પર એ.એમ.ટ્યુરિંગ નામ કોતરાયેલું છે. *તાજેતરમાં ઈકોલ ઈન્ટરનેશનલ ડેસ સાયન્સ ડુ ટ્રાઈટેમેન્ટ ડે ઈન્ફોર્મેશનના બનેલાં ત્રીજા બીલ્ડીંગનું નામ "ટ્યુરિંગ" રાખવામાં આવ્યું છે. == આ પણ જુઓ == {{Portal box|Biography|Logic|LGBT}} *ટ્યુરિંગ ડીગ્રી *ટ્યુરિંગ સ્વીચ *વણ ગોઠવેલું મશીન *ઍલન ટ્યુરિંગ વર્ષ *ગુડ-ટ્યુરિંગ પુનરાવર્તનની સંભાવનાઓ *ટુરિંહ મશીનના ઉદાહરણો *ટ્યુરિંગ પરીક્ષણ == નોંધ == {{Reflist|colwidth=30em}} == સંદર્ભો == {{Refbegin|colwidth=30em}} * {{ Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher = MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{ Cite book | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | date = ''circa'' 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{ Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher = Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Citation | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | origyear = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher = Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 }} * {{ Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher = Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223 }} * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher = Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | publisher = MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{ Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher = Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{ Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal = [[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004 |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.) | authorlink = B. Jack Copeland | title = The Essential Turing | year = 2004 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569 }} * {{ Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | year = 2005 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230 }} * {{ Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | year = 2006 | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher = MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{ Cite book | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | year = 1983 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher = Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher = Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{ Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher = Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{ Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher = Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{ Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher = Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher = Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{ Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher = UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | access-date = 10 December 2009 | ref = harv }} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *પેટઝોલ્ડ, ચાર્લેસ (2008). "ધી એનોટાટેડ ટ્યુરિંગ: અ ગાઈડેડ ટુર થ્રુ ઍલન ટ્યુરિંગસ હિસ્ટોરીક પેપર ઓન કમ્યુટેબીલીટી એન્ડ ધી ટ્યુરિંગ મશીન". ઈન્ડિયાનાપોલીસ: વિલેય પબ્લીશીંગ. આઈએસબીએન 978-0-470-22905-7 *સ્મીથ, રોજર (1997). ''ફોન્ટાના હિસ્ટ્રી ઓફ ધી હ્યુમન સાયન્સીસ'' . લંડન: ફોન્ટાના. *વૈઝેનબૌમ, જોસેફ (1976). ''કમ્પ્યૂટર પાવર એન્ડ હ્યુમન રીઝન'' . લંડન: ડબ્લ્યુ.એચ. ફ્રીમેન. આઈએસબીએન 0-7167-167-0463-3 * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher = W Heffer | year = 1959 }} ટ્યુરિંગની માતા, જેણે ગ્લોરિફાઈંગ હીઝ લાઈફ નામની ૧૫૭ પાનાનું જીવનચરિત્ર લખી, ઘણાં વર્ષો સુધી તેને જીવિત રાખ્યો. તે 1959માં પ્રકાશિત થઈ હતી, અને તેથી તેનું યુદ્ધનું કાર્ય આવરી ન લઈ શકાયું. ભાગ્યેજ ૩૦૦ પ્રતો વેચાઈ હતી (સારા ટ્યુરિંગ થી લીન ન્યમેન, 1967, સેન્ટ જ્હોન કોલેજ, કેમ્બ્રીજની લાઈબ્રેરી). પ્રસ્તાવનાના ૬ પૃષ્ઠો લીન ઈરવીન દ્વારા લખવામાં આવ્યા હતા, સંભારણાંઓ અને તેના વારંવાર બોલાયેલાં વાક્યોનો સમાવેશ થયો છે. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher = S. French | year = 1988 }} આ 1986 હ્યુગ વ્હાઈટમોર પ્લે ટ્યુરિંગના જીવન અને મૃત્યુની વાર્તા કહે છે. મૂળ વેસ્ટ એન્ડ અને બ્રોડવેમાં ડેરેક જાકોબીએ ટ્યુરિંગનો અભિનય કર્યો હતો અને તેણે 1997માં નાટક આધારિત ટેલિવિઝન ફિલ્મમાં અભિનયનું પુનસર્જન કર્યું હતું, જે સંયુક્તપણે બીબીસી અને ડબલ્યુજીબીએચ, બોસ્ટન દ્વારા બનાવાઈ હતી. નાટકનું પ્રકાશન અંબર લેન પ્રેસ, ઓક્સફર્ડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. - એએસઆઈએન: B000B7TM0Q *વિલિયમસ, મિશેલ આર. (1985) ''એ હિસ્ટ્રી ઓફ ક્મ્યુટીંગ ટેક્નોલોજી'' , ઈન્ગલેવુડ ક્લીફ્ફસ, ન્યુ જર્સી: પ્રેન્ટીસ-હોલ, આઈએસબીએન 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} == બાહ્ય લિંક્સ == {{External links|date=August 2010}} {{Wikiquote}} {{Commons category|Alan Turing}} *[http://www.turing.org.uk/ ઍલન ટ્યુરિંગ] એક [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html ટૂંકી જીવનકથા] સાથે એન્ડ્રુ હોજેસ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સાઈટ *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp;– જેક કોપલેન્ડ દ્વારા ][http://www.alanturing.net/ ટ્યુરિંગ એચીવ ફોર ધી હિસ્ટ્રી ઓફ કમ્પ્યુટીંગ] *[http://www.turingarchive.org/ ધી ટ્યુરિંગ એચીવ]{{Dead link|date=ડિસેમ્બર 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&nbsp;– કિંગ્સ કોલેજ, કેમ્બીજ આર્ચીવ દ્વારા કેટલાંક અપ્રકાશિત દસ્તાવેજોની સ્કેન કરેલી પ્રતો *{{MathGenealogy|id=8014}} *[http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 ઍલન ટ્યુરિંગ- ટુવર્ડઝ એ ડીઝીટલ માઈન્ડઃ ભાગ 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 |date=2007-08-03 }} સીસ્ટમ ટુલબોક્સ, 11 ડિસેમ્બર 2001 *[http://plato.stanford.edu/entries/turing/ ઍલન ટ્યુરિંગ] ફિલોસોફીનું સ્ટેનફઓર્ટ એનસાઈક્રોપીડિયા. 3 જૂન ૨૦૦૨. *[http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/turing.html ઍલન ટ્યુરિંગ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080822093918/http://www.time.com/time/time100/scientist/profile/turing.html |date=2008-08-22 }} ''સમય'' 100 * [http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828060019/http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7Bhttp://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} |date=2008-08-28 }} RKBExplorer * [http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html ''ધી માઈન્ડ એન્ડ ધી કમ્પ્યુટીંગ મશીન'' ] ''ધી રુથફોર્ડ જર્નલ'' - એક 1949 ઍલન ટ્યુરિંગ અને અન્યો પર ચર્ચા * [http://www.turingcentenary.eu/ ઍલન ટ્યુરિંગ વર્ષ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} * [http://cs.swan.ac.uk/cie12/ CiE 2012: ટ્યુરિંગ સેન્ટીનરિ કોન્ફેરન્સ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716163131/http://cs.swan.ac.uk/cie12/ |date=2011-07-16 }} * [http://www.visualturing.org/ વિઝ્યુઅલ ટ્યુરિંગ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html ટ્યુરિંગ મશીન કેલક્યુલેટરસ] વોલ્ફ્રામઆલ્ફા === પેપર્સ === * [http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper ટ્યુરિંગના પેપરો, અહેવાલો અને વ્યાખ્યાનો ઉપરાંત અનુવાદિત આવૃત્તિઓ અને સંગ્રહોની વિસ્તૃત યાદી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827022642/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-08-27 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} BibNetWiki * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=116 ડોનાલ્ડ ડબલ્યુ. ડેવિસ સાથે મૌખિક ઇતિહાસ મુલાકાત], ચાર્લેસ બાબ્બેજ ઈન્સ્ટીટ્યુટ, યુનિવર્સિટી ઓફ મિન્નેસોટા; યુ.કે. ખાતે ક્મપ્યુટર પ્રોજેક્ટોને વર્ણવતાં ડેવિઝ નેશનલ ફિઝિક્સ લેબોરેટરી, 1947થી ટ્યુરિંગના ડિઝાઈનીંગ કામની સાથે બે એસીઈ કમ્પ્યૂટરોના વિકાસ સુધી * [http://www.cbi.umn.edu/oh/display.phtml?id=81 નિકોલસ સી. મેટ્રોપોલીસ સાથે મૌખિક ઇતિહાસ મુલાકાત], ચાર્લેસ બાબ્બેજ ઈન્સ્ટીટ્યુટ, યુનિવર્સિટી ઓફ મીન્નેસોટી. લોસ ઍલામોસ નેશનલ લેબોરેટરી ખાતે, કમ્પ્યૂટર સેવાઓ માટેના પ્રથમ નિયામક મેટ્રોપોલીસ હતાં- ઍલન ટ્યુરિંગ અને જ્હોન વોન ન્યુમનવચ્ચેના સંબંધો સહિતના મુદ્દાઓનો સમાવેશ [[શ્રેણી:વિસંગત પ્રશિસ્ત સ્વરૂપની સાથે લેખો]] [[શ્રેણી:ઍલન ટ્યુરિંગ]] [[શ્રેણી:કમ્પ્યૂટર ડિઝાઈનરો]] [[શ્રેણી:કમ્પ્યૂટરનો પાયો નાખનારા]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ નાસ્તિકતાવાદીઓ]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ કમ્પ્યૂટર વિજ્ઞાનિઓ]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ સંશોધકો]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ તર્કશાસ્ત્રી]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ ગણિતશાસ્ત્રીઓ]] [[શ્રેણી:અંગ્રેજ ફિલસૂફીઓ]] [[શ્રેણી:દૂરના અંતર સુધી દોડનારાઓ]] [[શ્રેણી:ગણિતશાસ્ત્રી]] [[શ્રેણી:૧૯૧૨માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૧૯૫૪માં મૃત્યુ]] ne84s9j1uou5em334cfus7mnyofuing બાબરીયા (જ્ઞાતિ) 0 74135 902543 861251 2026-07-16T01:48:36Z Graharipu abhir 88188 902543 wikitext text/x-wiki '''બાબરીયા''' મુખ્યત્વે [[ભારત]]ના [[ગુજરાત]] રાજ્યની [[આહીર]] અટક છે.અકબર ના સમય માં તેઓ પ્રભાવશાળી હતા<ref> {{cite book |last=Abul Fazl |first= |translator-last=Jarrett |translator-first=H.S. |editor-last=Sarkar |editor-first=Jadunath |title=Ain-i-Akbari of Abul Fazl I Allami |volume=2 |edition=2nd |publisher=Royal Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta |year=1949 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.460916}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} {{સબસ્ટબ}} [[શ્રેણી:રાજપૂત કુળો]] [[શ્રેણી:જ્ઞાતિ]] gpkwg56t1uwzc7b4glsrvor0oyuxwln 902551 902543 2026-07-16T04:25:55Z Aniket 65 Protected "[[બાબરીયા (જ્ઞાતિ)]]" ([ફેરફાર કરો=માત્ર પ્રબંધકોને માન્ય રાખો] (અનિશ્ચિત) [ખસેડો=માત્ર પ્રબંધકોને માન્ય રાખો] (અનિશ્ચિત)) 902543 wikitext text/x-wiki '''બાબરીયા''' મુખ્યત્વે [[ભારત]]ના [[ગુજરાત]] રાજ્યની [[આહીર]] અટક છે.અકબર ના સમય માં તેઓ પ્રભાવશાળી હતા<ref> {{cite book |last=Abul Fazl |first= |translator-last=Jarrett |translator-first=H.S. |editor-last=Sarkar |editor-first=Jadunath |title=Ain-i-Akbari of Abul Fazl I Allami |volume=2 |edition=2nd |publisher=Royal Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta |year=1949 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.460916}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} {{સબસ્ટબ}} [[શ્રેણી:રાજપૂત કુળો]] [[શ્રેણી:જ્ઞાતિ]] gpkwg56t1uwzc7b4glsrvor0oyuxwln પંખીજગત (પુસ્તક) 0 98947 902523 902445 2026-07-15T15:03:47Z Aniket 65 કડી જોડી 902523 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = પંખીજગત | image = | image_size = | border = | alt = | caption = | author = [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = ડી. દળવી | country = ભારત | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | series = | release_number = | subject = ગુજરાતના પંખીઓ | genre = સંદર્ભગ્રંથ | set_in = | publisher = મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈ, પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર. | publisher2 = | pub_date = માર્ચ ૧૯૮૨ | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = ૨૮૪ | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = <!-- for books in a series --> | followed_by = <!-- for books in a series --> | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''''પંખીજગત''''' એ ગુજરાતમાં જોવા મળતા પક્ષીઓની ખાસીયતો વિષેની રેખાચિત્રો સહિતની માહિતિ આપતું [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]]નું ગુજરાતી ભાષાનું પુસ્તક છે, જે પક્ષીવિદો અને અભ્યાસુઓમાં સંદર્ભગ્રંથ તરીકે કામમાં લેવાય છે. પુસ્તકના મુખપૃષ્ઠ પર નર અને માદા [[દૂધરાજ]] ({{lang-en|Paradise Flycatcher}})ની જોડીનું રંગીન રેખાચિત્ર છે.<ref name="pkd1">{{cite book |last=દેસાઈ |first=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાઈ |year=1982 |title=પંખીજગત |location=અમદાવાદ |publisher=પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર|page= |isbn= |author-link=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ}}</ref> == પ્રકાશન == આ પુસ્તકના પ્રકાશક મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈએ પુસ્તકની પ્રથમ આવૃત્તિ માર્ચ ૧૯૮૨માં ૱ ૬૦ની કિંમતે ૭૫૦ નકલો સાથે બહાર પાડી હતી.<ref name="pkd1"/> આ પુસ્તકના પ્રકાશન માટે ગુજરાત સરકારે ૱ ૨૫૦૦ની આર્થિક સહાય કરી હતી.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકનું આવરણ ડી. દળવી એ તૈયાર કર્યું હતું અને આવરણનું પ્રીંટીંગ દળવી પ્રીંટરી, રાયપુર દરવાજા, અમદાવાદ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="pkd1"/> છાપકામ માટેના બ્લોક્સ જગદીશ પ્રોસેસ સ્ટુડીઓ, અમદાવાદ ખાતે તૈયાર કરાવવામાં આવ્યા હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુદ્રક રાકેશ કે દેસાઇ, ચંદ્રીકા પ્રીંટરી, મીરઝાપુર રોડ અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુખ્ય વિક્રેતા પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર, મણીનગર, અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> == યાદી == પુસ્તકમાં ગુજરાતમાં જોવા મળતા ૪૩૧ પક્ષીઓની માહિતી આપેલી છે. # કાગડા કુટુંબ ## ૧. [[દેશી કાગડો|કાગડો]] ## ૨. [[ગિરનારી કાગડો|ગિરનારી અથવા જંગલી કાગડો]] ## ૩. મહાકાગ ## ૪. [[ખેરખટ્ટો|ખખેડો (ખેરખટ્ટો)]] ## ૫. થડચડ રાખોડી ## ૬. થડચડ કથ્થાઈપેટ ## ૭. ઝાડચડ મખમલી ## ૮. [[રામચકલી|રામચકલી]] ## ૯. રામચકલી કાબરી ## ૧૦. [[રામચકલી-પીળી ચોટલી|રામચકલી પીળી ચોટલીવાળી]] # [[લલેડું|લલેડા કુટુંબ]] ## ૧૧. લલેડું વાપી ## ૧૨. લલેડું કરમદીનું ## ૧૩. લલેડું ભારતીય પીળી આંખવાળું ## ૧૪. લલેડું શેરડી ## ૧૫. લલેડું સામાન્ય રાખોડી ## ૧૬. [[વન લલેડુ|લલેડું વન]] ## ૧૭. લલેડું સીટીમાર # શૌબિન્ગા કુટુંબ ## ૧૮. [[શૌબિન્ગા]] ## ૧૯. શૌબિન્ગા મધ્ય ભારતીય ## ૨૦. શૌબિન્ગા માર્શલનો # હરેવા કુટુંબ ## ૨૧. હરેવો જોર્ડનનો ## ૨૨. હરેવો # બુલબુલ કુટુંબ ## ૨૩. બુલબુલ ## ૨૪. [[કનરા બુલબુલ | બુલબુલ કનરા]] ## ૨૫. બુલબુલ સિપાહી ## ૨૬. બુલબુલ સફેદ નેના # થ્રશ કુટુંબ ## ૨૭. [[નિલકંઠી]] ## ૨૮. રાખોડી પીઠ ## ૨૯. થરથરો કાશ્મીરી ## ૩૦. [[દૈયડ|દૈયડ]] ## ૩૧. [[કાળી દેવચકલી|કાળી દેવચકલી]] ## ૩૨. શામો ભારતીય ## ૩૩. કસ્તુરી ## ૩૪. મલાગીર કસ્તુરો ## ૩૫. પાન્ડુ શામા ## ૩૬. ભૂરા માથાના કસ્તુરો ## ૩૭. પીદ્દો પીળો ## ૩૮. પીદ્દો રણ ## ૩૯. પીદ્દો લાલપુચ્છ ## ૪૦. પીદ્દો કાબરો ## ૪૧. પીદ્દો સ્ટોલીકઝાનો ## ૪૨. પીદ્દો શામો ## ૪૩. પીદ્દો મેંદીયો ## ૪૪. પીદ્દો સ્ટ્રીકલેન્ડનો ## ૪૫. [[પથરાળ કાળો પીદ્દો | પીદ્દો પથરાળ કાળો]] ## ૪૬. [[ઇન્દ્રરાજ|ઈન્દ્રરાજ]] # માખીમાર કુટુંબ ## ૪૭. [[દૂધરાજ|દુધરાજ અથવા તરવારિયો]] ## ૪૮. માખીમાર ભૂરો ## ૪૯. [[ચટકી માખીમાર|માખીમાર ચટકી]] ## ૫૦. [[અધરંગ|અધરંગ]] ## ૫૧. માખીમાર ખાખી ## ૫૨. માખીમાર રાખોડી પીળો ## ૫૩. [[નાચણ|નાચણ]] ## ૫૪. માખીમાર ભારતીય રાતો ## ૫૫. માખીમાર લાલપુચ્છ ## ૫૬. [[પીરોજી માખીમાર|માખીમાર પીરોજી]] ## ૫૭. પહાડી પંખો # લટૂષક કુટુંબ ## ૫૮. લટોરો દુધીયો અથવા રૂપારેલ ## ૫૯. લટોરો પચનક ## ૬૦. લટોરો કાઠિયાવાડી ## ૬૧. લટોરો પરદેશી ## ૬૨. લટોરો રેતિયો ## ૬૩. લટોરો કાળી પીઠનો ## ૬૪. લટોરો રાખોડી અબાબીલ ## ૬૫. લટોરો કાંટનો # કસ્યા અને [[રાજાલાલ|રાજાલાલ]] કુટુંબ ## ૬૬. કસ્યો મોટો ## ૬૭. [[કાળા માથાનો કશ્યો|કસ્યો કાળા માથાનો]] ## ૬૮. રાજાલાલ ધર્મકુમારસિહજીનો ## ૬૯. રાજાલાલ કાબરો ## ૭૦. રાજાલાલ કેશરિયો ## ૭૧. રાજાલાલ નાની ચાંચવાળો # પીલક અને કોસીટ કુટુંબ ## ૭૨. [[પીલક]] ## ૭૩. [[કાળા માથાનો પીલક | પીલક કાળા માથાનો]] ## ૭૪. [[કાળો કોસીટ|કોસીટ કાળો]] ## ૭૫. કોસીટ રાખોડી ## ૭૬. કોસીટ સફેદ પેટનો ## ૭૭. ભીમરાજ # ફુત્કી કુટુંબ ## ૭૮. ફુત્કી રામ ## ૭૯. ફુત્કી સીતા ## ૮૦. શ્વેતકંઠ ભારતીય નાનો ## ૮૧. શ્વેતકંઠ મોટો ## ૮૨. શ્વેતકંઠ ભારતીય ## ૮૩. ટીકટીકી શ્વેતનયના પાન ## ૮૪. ટીકટીકી બ્લાઈધની પાન ## ૮૫. ટીકટીકી કમોદનો ## ૮૬. ટીકટીકી પાન ## ૮૭. કીટકીટ જળ ## ૮૮. કીટકીટ સાદો ## ૮૯. કીટકીટ લીલાશવાળો ## ૯૦. ફુત્કી રણ ## ૯૧. ફુત્કી કાંટાવાળી ખડ ## ૯૨. કીટકીટ લીલો ## ૯૩. [[દરજીડો|દરજીડો અથવા ટાશકો]] ## ૯૪. ફુત્કી કાઠિયાવાડી ## ૯૫. [[લાલ ભાલ ફુત્કી | ફુત્કી લાલ ભાલ]] ## ૯૬. ફુત્કી વીડ ## ૯૭. [[કાળી પાન ફુત્કી| ફુત્કી કાળી પાન]] ## ૯૮. ફુત્કી કાંટની ## ૯૯. ફુત્કી દેશી ## ૧૦૦. ફુત્કી ધાસ #મેના અને કાબર કુટુંબ ##૧૦૧. મેના પવાઈ ##૧૦૨. મેના બબ્બાઈ અથવા બ્રાહ્મણી ##૧૦૩. [[વૈયું]] ##૧૦૪. વૈયું તેલીયું ##૧૦૫. [[કાબર]] ##૧૦૬. [[શિરાજી કાબર|કાબર શિરાજી]] ##૧૦૭. [[વન કાબર|કાબર વન]] #દાણા ચણતા પંખીઓનું કુટુંબ ##૧૦૮. ગન્ડમ પથરાળ ##૧૦૯. ગન્ડમ કાળા માથાનો ##૧૧૦. ગન્ડમ લાલ માથાનો ##૧૧૧. ગન્ડમ લહેરીઓ ##૧૧૨. [[મોરચકલી|ચકલી મોર]] ##૧૧૩. ચકલી ગુલાબી ##૧૧૪. ચકલી પહેલવાન ##૧૧૫. [[ચકલી|ચકલી (માદા) અને ચકલો(નર) ]] #સુઘરી અને મુનિયા કુટુંબ ##૧૧૬. [[સુઘરી]] અથવા બૈયું ##૧૧૬. સુઘરી કાળા ગળાની ##૧૧૭. સુઘરી લીટી વાળી ##૧૧૮. મુનિયા અથવા પિદ્દી ##૧૧૯. [[શીંગબાજ]] ##૧૨૦. [[સુરખ | મુનિયા લાલ અથવા સુરખ]] ##૧૨૧. મુનિયા લીલી # દીવાળીઘોડા કુટુંબ ## ૧૨૨. પીલકીયો ભૂરા માથાનો ## ૧૨૩. પીલકીયો પીળા માથાનો ## ૧૨૪. પીલકીયો કાળા માથાનો ## ૧૨૫. પીલકીયો રાખોડી માથાનો ## ૧૨૬. પીલકીયો વન ## ૧૨૭. [[ખંજન]] ## ૧૨૮. [[દીવાળીઘોડો]] # ધાનચીડી કુટુંબ ## ૧૨૯. ધાનચીડી ## ૧૩૦. ધાનચીડી લીલાશવાળી ## ૧૩૧. ધાનચીડી પથરાળ ## ૧૩૨. ધાનચીડી હોગસન્સની ## ૧૩૩. ધાનચીડી દેશી ## ૧૩૪. ધાનચીડી પીળાશવાળી # ચંડુલ કુટુંબ ## ૧૩૫. ચંડુલ રણ ## ૧૩૬. પુલક ## ૧૩૭. ચંડુલ ભાવનગરનો રેતાળ ## ૧૩૮. ચંડુલ ધાધસ ## ૧૩૯. ચંડુલ ## ૧૪૦. અગન જળ ## ૧૪૧. [[અગન]] ## ૧૪૨. અગન કાઠીયાવાડી અગીયા ## ૧૪૩. [[ભોંચકલી]] ## ૧૪૪. ખેતરીયો #આપણા રંગદાર પંખીઓ ## ૧૪૫. [[થડરંગો]] ## ૧૪૬. નવરંગ #ફૂલનું મધુ-ચૂસતા પંખીઓ ## ૧૪૭. [[ફૂલસુંઘણી]] ## ૧૪૮. [[પીળી ચાંચવાળી ફૂલસુંઘણી | ફૂલસુંઘણી પીળી ચાંચવાળી]] ## ૧૪૯. [[શક્કરખોરો]] ## ૧૫૦. શક્કરખોરો પચરંગી ## ૧૫૧. [[ફૂલરાજ શક્કરખોરો | શક્કરખોરો ફૂલરાજ]] ## ૧૫૨. [[શ્વેતનયના]] ## ૧૫૩. ચિલોત્રો ## ૧૫૮. ટુકટુક લીલો ## ૧૫૯. [[કંસારો_(પક્ષી)|ટુકટુક અથવા કંસારો]] ## ૧૬૦. લાજના # લક્કડખોદ કુટુંબ ## ૧૬૧. લક્કડખોદ કાબરો ## ૧૬૨. લક્કડખોદ સોનેરી ## ૧૬૩. લક્કડખોદ ભારતિય નાનો ## ૧૬૪. લક્કડખોદ કીડીઘર ## ૧૬૫. લક્કડખોદ લીલો ## ૧૬૬. લક્કડખોદ મોટો કાળો ## ૧૬૭. લક્કડખોદ શ્યામદિલ ## ૧૬૮. લક્કડખોદ કેશરી પીઠનો સોનેરી ## ૧૬૯. લક્કડખોદ કાળી પીઠનો # [[પોપટ]] કુટુંબ ## ૧૭૦. પોપટ અથવા સુડો ## ૧૭૧. પોપટ તુઈ ## ૧૭૨. પોપટ શુલપાણનો #કોયલ કુટુંબ ## ખરી કોયલ (જાતે માળા નથી બનાવતી) ### ૧૭૩. [[કોયલ]] ### ૧૭૪. કોયલ પટ્ટાવાળી રાતી ### ૧૭૫. કોયલ નાની રાખોડી ### ૧૭૬. [[ચાતક|ચાતક અથવા મોતિડો]] ### ૧૭૭. [[બપૈયો]] ### ૧૭૮. કુહુકંઠ પરદેશી ## ખોટી કોયલો (જાતે માળા બનાવે છે) ### ૧૭૯. [[કુંભારીયો કાગડો | હોકો અથવા કુંભારીયો કાગડો]] ### ૧૮૦. માલકોહા અથવા સીરકીર અથવા ખાખી ઘોયરો ### ૧૮૧. માલકોહા લીલો #અબાબીલ કુટુંબ ## ૧૫૪. અબાબીલ પહાડી ## ૧૫૫. અબાબીલ ## ૧૫૬. અબાબીલ તાડી ## ૧૫૭. અબાબીલ ચોટલીયો ## ૧૮૨. અબાબીલ પરદેશી રેતાળ ## ૧૮૩. અબાબીલ પરદેશી ભેખડ ## ૧૮૪. અબાબીલ ભેખડ ## ૧૮૫. અબાબીલ દેરાસરી ## ૧૮૬. અબાબીલ લેસરા ## ૧૮૭. અબાબીલ કરાડ ## ૧૮૮. અબાબીલ કૈચી # નીલકંઠ અને કલકલીયા કુટુંબ ## ૧૮૯. નીલકંઠ કાશ્મીરી ## ૧૯૦. [[નીલકંઠ (પક્ષી)|નીલકંઠ દેશી]] ## ૧૯૧. કલકલીયો કાબરો ## ૧૯૨. કલકલીયો લગોઠી ## ૧૯૩. કલકલીયો ## ૧૯૪. કલકલીયો ઢોંક ચાંચનો ## ૧૯૫. કલકલીયો વન ખાડીનો # અન્ય રંગદાર પક્ષીઓ ## ૧૯૬. પત્રીંગો વિલાયતી ## ૧૯૭. પત્રીંગો નાનો ## ૧૯૮. પત્રીંગો મોટો ## ૧૯૯. હુદહુદ # છાપા - સોનિડા કુટુંબ ## ૨૦૦. છાપું પરદેશી ## ૨૦૧. છાપું વન ## ૨૦૨. છાપું રેતાળ ## ૨૦૩. છાપું ફ્રાંકલીનનું ## ૨૦૪. છાપું દેશી # ઘુવડ કુટુંબ ## ૨૦૫. ઘુવડ માછીમાર ## ૨૦૬. ઘુવડ ગિરનારી ## ૨૦૭. ઘુવડ રેવીદેવી ## ૨૦૮. રવાયડું ## ૨૦૯. ઘુવડ ## ૨૧૦. ઘુવડ રાડીયો ## ૨૧૧. ચીબરી ## ૨૧૨. છીબરી વન ## ૨૧૩. ચુગડ લીટીવાળી ## ૨૧૪. ચુગડ ભારતીય ## ૨૧૫. ચુગડ પરદેશી ## ૨૧૬. ચુગડ દેશી # ગીધ કુટુંબ ## ૨૧૭. [[રાજગીધ|ગીધ રાજ]] ## ૨૧૮. ગીધ ડાકું ## ૨૧૯. ગીધ બદામી ## ૨૨૦. ગીધ ભૂખરો ## ૨૨૧. ગીધ ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ નાનું ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ મોટું # બાજ કુટુંબ ## શીયાચશ્મ બાજ ### પાળવામાં આવતા હોય એવા #### ૨૨૩. [[ભેરી]] (માદા - ભેરી અને નર ભેરીબચ્ચો ) #### ૨૨૪. શાહિન (માદા - શાહિન અને નર શાહિન્યો) #### ૨૨૫. શાહિન રાતા માથાની #### ૨૨૬. લગડ (માદા-લગડ અને નર - જગડ) #### ૨૨૭. ચરગ (માદા - ચરગ અને નર - ચરગેલો) #### ૨૨૮. તૃમ્તિ (માદા - તૃમ્તિ અને નર - ચટવો) ### ન પળાતા હોય એવા #### ૨૪૮. ધોતી ( માદા - ધોતી અને નર - ધુતાર) #### ૨૪૯. ધોતી ભારતીય #### ૨૫૦. લર્જી ## ગુલેલચશ્મ બાજ ### ૨૪૪. શકરો ### ૨૪૫. બાજ ### ૨૪૬. બાશા (માદા - બાશા અને નર - બશીન) ### ૨૪૭ બેસરો (માદા - બેસરો અને નર - ધોતી) # ગરજ અને ગરૂડ કુટુંબ ## ૨૨૯. ગરજ સાંસા ## ૨૩૦. ગરજ પરદેશી સાંસા ## ૨૩૧.ઝુમસ શાહી ## ૨૩૨. ઝુમસ પરદેશી ## ૨૩૩. ઝુમસ દેશી ## ૨૩૪. ઝુમસ ટપકીવાળો ## ૨૩૫. ઝુમસ નાનો ટપકીવાળો ## ૨૩૬. ગરૂડ દરીયાઈ ## ૨૩૭. ગરૂડ પલાસનો મચ્છીમાર ## ૨૩૮. ગરૂડ રાખોડી-શીર મચ્છીમાર # સમળી અને મધીયા કુટુંબ ## ૨૩૯. [[કપાસી]] ## ૨૪૦. સમળી અથવા ચીલ ## ૨૪૧. સમળી કાશ્મીરી અથવા શીયાળું ## ૨૪૨. સમળી શંકર અથવા શંકર ચીલ ## ૨૪૩. મધીયો # મચ્છીમાર અને અન્ય શીકારી પંખીઓ ## ૨૫૧. [[મચ્છીમાર]] ## ૨૫૨. ટીસો મોસમી ## ૨૫૩. ટીસો હીમાલયનો ## ૨૫૪. ટીસો રણ ## ૨૫૫. ટીસો ## ૨૫૬. [[મોર બાજ| મોરબાજ]] ## ૨૫૭. પટાઈ ## ૨૫૮. પટાઈ પટ્ટી ## ૨૫૯. પટાઈ વિલાયતી ## ૨૬૦. પટાઈ પાન ## ૨૬૧. સાપમાર ## ૨૬૨. સાપમાર ચોટલીયો # કબૂતર કુટુંબ ## ૨૬૩. [[હરીયાળ]] ## ૨૬૪. કબૂતર ## ૨૬૫. હોલી નિલમ ## ૨૬૬. હોલી વન ## ૨૬૭. હોલી ધોળ ## ૨૬૮. ખુમરી ## ૨૬૯. હોલી લોટણ ## ૨૭૦. હોલી શીયાળું # બટાવડાં કુટુંબ ## ૨૭૧. બટાવડાં શાહી ## ૨૭૨. બટાવડાં દેશી ## ૨૭૩. બટાવડાં પહાડી અથવા રંગીન ## ૨૭૪. વાકુવાકુ # તેતર કુટુંબ ## ૨૭૫. તેતર તલીયા ## ૨૭૬. તેતર કાળા ## ૨૭૭. તેતર ખડીયા # લવાં અને બટેર કુટુંબ ## ૨૭૮. લવાં ## ૨૭૯. લવાં જંગલ ## સ્ત્રીયા રાજ્ય ચલાવતા બટેર ### ૨૮૦. બટેર હોર્ન ### ૨૮૧. બટેર બીલ ### ૨૮૨. બટેર ભારતીય બીલ ## ધાધસ અને ચીંગણા બટેર ### ૨૮૭. ધાધસ બટેર ### ૨૮૮. ચીંગણા બટેર # મોર ## ૨૮૩. મોર # જંગલી મુરઘા ## ૨૮૪. જંગલી મુરઘા લાલ ## ૨૮૫. જંગલી મુરઘા રાખોડી ## ૨૮૬. ચોખારા # દસાડી અને તેના કુટુંબીઓ ## ૨૮૯. [[દસાડી|દસાડી]] ## ૨૯૦. ડવાંક ## ૨૯૧. જળકુકડી ## ૨૯૨. નીલકુકડી # હુબારા કુટુંબ ## ૨૯૩. [[ઘોરાડ]] ## ૨૯૪. હુબારા ## ૨૯૫. ખડમોર # જળમાંજાર અને બીજા જળચર ## ૨૯૬. જળમાંજાર ## ૨૯૭. જળમાંજાર કાળો ## ૨૯૮. કરચલા ખાંઊ ## ૨૯૯. ચકવા ચકવી ## ૩૦૦. [[ચક્રવાક|ચકવા ચકવી મોટો]] ## ૩૦૧. [[રેતાળ રણગોધલો|રણગોધલો રેતાળ]] ## ૩૦૨. [[રણગોધલો ]] ## ૩૦૩. [[દરીયાઈ અબલખ]] # પાન બગલી, કાંકણસારો અને ચમચા ## ૩૦૪. પાન બગલી પીળી ## ૩૦૫. પાન બગલી સુરંગી ## ૩૦૬. પાન બગલી પરદેશી ## ૩૦૭. પાન બગલી કાળી ## ૩૦૮. કાંકણસાર ઘોળી ## ૩૦૯. [[કાળી કાકણસાર | કાંકણસાર કાળી]] ## ૩૧૦. કાંકણસાર પાન ## ૩૧૧. ચમચો # ગીલામાં વસતા પંખીઓ ## ૩૧૨. ગારાખોદ સળીપૂચ્છ ## ૩૧૩. ગારાખોદ ## ૩૧૪. ગારાખોદ નાનો ## ૩૧૫. વનચોર ## ૩૧૬. પાન લવાં ## ૩૧૭. ગજપાઉ ## ૩૧૮. ઉલ્ટી ચાંચ ## ૩૭૩. પાન લવાં પીરોજી ## ૩૭૪. સંતાકુકડી બીલીયનની ## ૩૭૫. સંતાકુકડી ટપકીલી ## ૩૭૬. સંતાકુકડી તપખીરી ## ૩૭૭. જળમુરઘો અથવા કોરા # ટીટોડી કુટુંબ ## ૩૧૯. ટીટોડી મળતાવડી ## ૩૨૦. ટીટોડી સફેદ પૂચ્છ ## ૩૨૧. ટીટોડી ## ૩૨૨. ટીટોડી પારસન ## ૩૨૩. ટીટોડી ઢોંગીલી ## ૩૨૪. ટીટોડી નાની રેતાળ ## ૩૨૫. ટીટોડી રેતાળ ## ૩૨૬. ટીટોડી બાટણ ## ૩૨૭. ટીટોડી સોનેરી બાટણ ## ૩૨૮. ટીટોડી જોર્ડનની ઝીણી ## ૩૨૯. ટીટોડી વિલાયતી ઝીણી ## ૩૩૦. ખલેલી નાની ## ૩૩૧. ખલેલી વિલાયતી ## ૩૩૨. ખલેલી # જળાશયો પર ઉડતા પંખીઓ ## ૩૩૩. ધોંમડી સામાન્ય ## ૩૩૪. ધોંમડી પરદેશી ## ૩૩૫. ધોંમડી કાળા પેટની ## ૩૩૬. ધોંમડી નાની ## ૩૩૭. [[ભારતીય જળહળ | જળહળ]] ## ૩૩૮. તેજપર ## ૩૩૯. ધોંમડી થોભાળી ## ૩૪૦. ધોંમડી સફેદ પાંખવાળી કાળી ## ૩૪૧. ધોંમડા ધોંમડી ## ૩૪૨. ધોંમડી દરીયાઈ ## ૩૪૩. ધોંમડી ચોટીલી દરીયાઈ ## ૩૪૪. ધોંમડો કાળા માથાનો મોટો ## ૩૪૫. ધોંમડો કાળા માથાનો ## ૩૪૬. ધોંમડો ## ૩૪૭. ધોંમડો ગુલાબી ## ૩૪૮. ધોંમડો કાળી પીઠનો ## ૩૪૯. ધોંમડો પીળા પગ વાળો ## ૩૫૦. કીચડીયો રાખોડી ## ૩૫૧. દસાડી દરીયાઈ # પાણીકાંઠે વસતા પંખીઓ ## ૩૫૨. ગડેરા કાળપૂચ્છઅથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૩. ગડેરા પટ્ટાપૂચ્છ અથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૪. રાતાપગ રાખોડી ## ૩૫૫. રાતાપગ ## ૩૫૬. ટુટવારી ગંદાપગ ## ૩૫૭. ટુટવારી લીલાપગ અથવા ટીમટીમા ## ૩૫૮, લગોઠો દરીયાઈ ## ૩૫૯. કીચડીયો ## ૩૬૦. કીચડીયો ટેમીંકનો ## ૩૬૧. કીચડીયો કાળા પેટનો ## ૩૬૨. કીચડીયો વાંકી ચાંચનો ## ૩૬૩. કીચડીયો સફેદ નયન ## ૩૬૪. ટીલીયો ## ૩૬૫. ટુટવારી લીલી ## ૩૬૬. ટુટવારી વન ## ૩૬૭. ટુટવારી અથવા ચંચળ ## ૩૬૮. ટુટવારી સામાન્ય ## ૩૬૯. કાચબરંગી # સારસ કુટુંબ ## ૩૭૦. સારસ ## ૩૭૧. [[કરકરો|કરકરા]] ## ૩૭૨. [[કુંજ]] # ઢોંક કુટુંબ ## ૩૭૮. ઢોંક બગલું ## ૩૭૯. ઢોંક બનારસ ## ૩૮૦. [[ઉજળી ઢોંક|ઢોંક ઉજળી]] ## ૩૮૧. ઢોંક કાળી ટુલ ## ૩૮૩. ઢોંક કાળો ## ૩૮૪. ઢોંક જમાદાર ## ૩૮૪. ઢોંક નાનો જમાદાર # બગલા કુટુંબ ## ૩૮૫. બગલો દરીયાઈ ## ૩૮૬. [[અવાંક]] ## ૩૮૭. [[કબુત | બગલો કબૂત]] ## ૩૮૮. બગલો નડી ## ૩૮૯. બગલી લીલી ## ૩૯૦. બગલી કાણી ## ૩૯૧. બગલો ગાય ## ૩૯૨. બગલો મોટો સફેદ ## ૩૯૩. બગલો ## ૩૯૪. કીલીચીયો # જળકાગડા કુટુંબ ## ૩૯૫. જળકાગડો નાનો ## ૩૯૬. જળકાગડો ## ૩૯૭. જળકાગડો કાળો ## ૩૯૮. [[સર્પગ્રીવા | સર્પગ્રીવ]] # પેંણ કુટુંબ ## ૩૯૯. પેંણ ગુલાબી ## ૪૦૦. પેંણ ચોટીલી # બળાં કુટુંબ ## ૪૦૧. [[બળા (પક્ષી)|બળાં]] ## ૪૦૨. બળાં નાના # બતક કુટુંબ ## ૪૦૩. હંસ દેવ ## ૪૦૪. હંસ ગાજ ## ૪૦૫. હંસ રાજ ## ૪૦૬. હંસ શ્વેતભાલ ગાજ ## સ્થાનીક બતકો ### ૪૦૭. બતક મોટી સીસોટી ### ૪૦૮. બતક ચોટીલી લુહાર ### ૪૦૯. બતક બઈકલની મુરઘાબી ### ૪૧૦. બતક નુક્તા ### ૪૧૧. બતક ટીલીવાળી ### ૪૧૨. બતક નાની સીસોટી ### ૪૧૩. બતક ગીરજા ## પરદેશી બતકો ### ૪૧૪. બતક લાંલ ચાંચ ### ૪૧૫. બતક લાલશીર ### ૪૧૬. ધોળી-આંખ અથવા કારચીયા ### ૪૧૭. [[કલવેતીયો | બતક ચોટીલી કાબરી]] ### ૪૧૮. બતક દરીયાઈ ### ૪૧૯. બતક નાની ### ૪૨૦. [[સીંગપર (બતક)|બતક શીંગપર]] ### ૪૨૧. બતક ચૈત્વા ### ૪૨૨. બતક પખ્તામુખી ### ૪૨૩. બતક ધોળી ### ૪૨૪. બતક નીલશીર ### ૪૨૫. બતક લુહાર ### ૪૨૬. [[પીયાસણા (પંખી)|બતક પીયાસણા]] ### ૪૨૭. [[સુરખાબ (પંખી)| બતક સુરખાબ]] ### ૪૨૮. બતક સફેદ સુરખાબ # ડૂબકી કુટુંબ ## ૪૨૯. [[નાની ડુબકી|ડૂબકી]] ## ૪૩૦. [[શિયાળુ નાની ડુબકી|ડૂબકી શ્યામગ્રીવ]] ## ૪૩૧. [[ચોટીલી ડુબકી | ડૂબકી ચોટીલી]] ==સંદર્ભ== {{Reflist}} {{સ્ટબ}} [[શ્રેણી:પુસ્તક]] [[શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન]] d36oe2tr5czksw1cdy8igb3ykcnxyi5 902527 902523 2026-07-15T15:33:10Z Aniket 65 રાખોડી પીઠ (પંખી) સાથે કડી જોડી 902527 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = પંખીજગત | image = | image_size = | border = | alt = | caption = | author = [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = ડી. દળવી | country = ભારત | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | series = | release_number = | subject = ગુજરાતના પંખીઓ | genre = સંદર્ભગ્રંથ | set_in = | publisher = મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈ, પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર. | publisher2 = | pub_date = માર્ચ ૧૯૮૨ | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = ૨૮૪ | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = <!-- for books in a series --> | followed_by = <!-- for books in a series --> | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''''પંખીજગત''''' એ ગુજરાતમાં જોવા મળતા પક્ષીઓની ખાસીયતો વિષેની રેખાચિત્રો સહિતની માહિતિ આપતું [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]]નું ગુજરાતી ભાષાનું પુસ્તક છે, જે પક્ષીવિદો અને અભ્યાસુઓમાં સંદર્ભગ્રંથ તરીકે કામમાં લેવાય છે. પુસ્તકના મુખપૃષ્ઠ પર નર અને માદા [[દૂધરાજ]] ({{lang-en|Paradise Flycatcher}})ની જોડીનું રંગીન રેખાચિત્ર છે.<ref name="pkd1">{{cite book |last=દેસાઈ |first=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાઈ |year=1982 |title=પંખીજગત |location=અમદાવાદ |publisher=પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર|page= |isbn= |author-link=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ}}</ref> == પ્રકાશન == આ પુસ્તકના પ્રકાશક મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈએ પુસ્તકની પ્રથમ આવૃત્તિ માર્ચ ૧૯૮૨માં ૱ ૬૦ની કિંમતે ૭૫૦ નકલો સાથે બહાર પાડી હતી.<ref name="pkd1"/> આ પુસ્તકના પ્રકાશન માટે ગુજરાત સરકારે ૱ ૨૫૦૦ની આર્થિક સહાય કરી હતી.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકનું આવરણ ડી. દળવી એ તૈયાર કર્યું હતું અને આવરણનું પ્રીંટીંગ દળવી પ્રીંટરી, રાયપુર દરવાજા, અમદાવાદ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="pkd1"/> છાપકામ માટેના બ્લોક્સ જગદીશ પ્રોસેસ સ્ટુડીઓ, અમદાવાદ ખાતે તૈયાર કરાવવામાં આવ્યા હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુદ્રક રાકેશ કે દેસાઇ, ચંદ્રીકા પ્રીંટરી, મીરઝાપુર રોડ અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુખ્ય વિક્રેતા પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર, મણીનગર, અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> == યાદી == પુસ્તકમાં ગુજરાતમાં જોવા મળતા ૪૩૧ પક્ષીઓની માહિતી આપેલી છે. # કાગડા કુટુંબ ## ૧. [[દેશી કાગડો|કાગડો]] ## ૨. [[ગિરનારી કાગડો|ગિરનારી અથવા જંગલી કાગડો]] ## ૩. મહાકાગ ## ૪. [[ખેરખટ્ટો|ખખેડો (ખેરખટ્ટો)]] ## ૫. થડચડ રાખોડી ## ૬. થડચડ કથ્થાઈપેટ ## ૭. ઝાડચડ મખમલી ## ૮. [[રામચકલી|રામચકલી]] ## ૯. રામચકલી કાબરી ## ૧૦. [[રામચકલી-પીળી ચોટલી|રામચકલી પીળી ચોટલીવાળી]] # [[લલેડું|લલેડા કુટુંબ]] ## ૧૧. લલેડું વાપી ## ૧૨. લલેડું કરમદીનું ## ૧૩. લલેડું ભારતીય પીળી આંખવાળું ## ૧૪. લલેડું શેરડી ## ૧૫. લલેડું સામાન્ય રાખોડી ## ૧૬. [[વન લલેડુ|લલેડું વન]] ## ૧૭. લલેડું સીટીમાર # શૌબિન્ગા કુટુંબ ## ૧૮. [[શૌબિન્ગા]] ## ૧૯. શૌબિન્ગા મધ્ય ભારતીય ## ૨૦. શૌબિન્ગા માર્શલનો # હરેવા કુટુંબ ## ૨૧. હરેવો જોર્ડનનો ## ૨૨. હરેવો # બુલબુલ કુટુંબ ## ૨૩. બુલબુલ ## ૨૪. [[કનરા બુલબુલ | બુલબુલ કનરા]] ## ૨૫. બુલબુલ સિપાહી ## ૨૬. બુલબુલ સફેદ નેના # થ્રશ કુટુંબ ## ૨૭. [[નિલકંઠી]] ## ૨૮. [[રાખોડી પીઠ (પંખી) | રાખોડી પીઠ]] ## ૨૯. થરથરો કાશ્મીરી ## ૩૦. [[દૈયડ|દૈયડ]] ## ૩૧. [[કાળી દેવચકલી|કાળી દેવચકલી]] ## ૩૨. શામો ભારતીય ## ૩૩. કસ્તુરી ## ૩૪. મલાગીર કસ્તુરો ## ૩૫. પાન્ડુ શામા ## ૩૬. ભૂરા માથાના કસ્તુરો ## ૩૭. પીદ્દો પીળો ## ૩૮. પીદ્દો રણ ## ૩૯. પીદ્દો લાલપુચ્છ ## ૪૦. પીદ્દો કાબરો ## ૪૧. પીદ્દો સ્ટોલીકઝાનો ## ૪૨. પીદ્દો શામો ## ૪૩. પીદ્દો મેંદીયો ## ૪૪. પીદ્દો સ્ટ્રીકલેન્ડનો ## ૪૫. [[પથરાળ કાળો પીદ્દો | પીદ્દો પથરાળ કાળો]] ## ૪૬. [[ઇન્દ્રરાજ|ઈન્દ્રરાજ]] # માખીમાર કુટુંબ ## ૪૭. [[દૂધરાજ|દુધરાજ અથવા તરવારિયો]] ## ૪૮. માખીમાર ભૂરો ## ૪૯. [[ચટકી માખીમાર|માખીમાર ચટકી]] ## ૫૦. [[અધરંગ|અધરંગ]] ## ૫૧. માખીમાર ખાખી ## ૫૨. માખીમાર રાખોડી પીળો ## ૫૩. [[નાચણ|નાચણ]] ## ૫૪. માખીમાર ભારતીય રાતો ## ૫૫. માખીમાર લાલપુચ્છ ## ૫૬. [[પીરોજી માખીમાર|માખીમાર પીરોજી]] ## ૫૭. પહાડી પંખો # લટૂષક કુટુંબ ## ૫૮. લટોરો દુધીયો અથવા રૂપારેલ ## ૫૯. લટોરો પચનક ## ૬૦. લટોરો કાઠિયાવાડી ## ૬૧. લટોરો પરદેશી ## ૬૨. લટોરો રેતિયો ## ૬૩. લટોરો કાળી પીઠનો ## ૬૪. લટોરો રાખોડી અબાબીલ ## ૬૫. લટોરો કાંટનો # કસ્યા અને [[રાજાલાલ|રાજાલાલ]] કુટુંબ ## ૬૬. કસ્યો મોટો ## ૬૭. [[કાળા માથાનો કશ્યો|કસ્યો કાળા માથાનો]] ## ૬૮. રાજાલાલ ધર્મકુમારસિહજીનો ## ૬૯. રાજાલાલ કાબરો ## ૭૦. રાજાલાલ કેશરિયો ## ૭૧. રાજાલાલ નાની ચાંચવાળો # પીલક અને કોસીટ કુટુંબ ## ૭૨. [[પીલક]] ## ૭૩. [[કાળા માથાનો પીલક | પીલક કાળા માથાનો]] ## ૭૪. [[કાળો કોસીટ|કોસીટ કાળો]] ## ૭૫. કોસીટ રાખોડી ## ૭૬. કોસીટ સફેદ પેટનો ## ૭૭. ભીમરાજ # ફુત્કી કુટુંબ ## ૭૮. ફુત્કી રામ ## ૭૯. ફુત્કી સીતા ## ૮૦. શ્વેતકંઠ ભારતીય નાનો ## ૮૧. શ્વેતકંઠ મોટો ## ૮૨. શ્વેતકંઠ ભારતીય ## ૮૩. ટીકટીકી શ્વેતનયના પાન ## ૮૪. ટીકટીકી બ્લાઈધની પાન ## ૮૫. ટીકટીકી કમોદનો ## ૮૬. ટીકટીકી પાન ## ૮૭. કીટકીટ જળ ## ૮૮. કીટકીટ સાદો ## ૮૯. કીટકીટ લીલાશવાળો ## ૯૦. ફુત્કી રણ ## ૯૧. ફુત્કી કાંટાવાળી ખડ ## ૯૨. કીટકીટ લીલો ## ૯૩. [[દરજીડો|દરજીડો અથવા ટાશકો]] ## ૯૪. ફુત્કી કાઠિયાવાડી ## ૯૫. [[લાલ ભાલ ફુત્કી | ફુત્કી લાલ ભાલ]] ## ૯૬. ફુત્કી વીડ ## ૯૭. [[કાળી પાન ફુત્કી| ફુત્કી કાળી પાન]] ## ૯૮. ફુત્કી કાંટની ## ૯૯. ફુત્કી દેશી ## ૧૦૦. ફુત્કી ધાસ #મેના અને કાબર કુટુંબ ##૧૦૧. મેના પવાઈ ##૧૦૨. મેના બબ્બાઈ અથવા બ્રાહ્મણી ##૧૦૩. [[વૈયું]] ##૧૦૪. વૈયું તેલીયું ##૧૦૫. [[કાબર]] ##૧૦૬. [[શિરાજી કાબર|કાબર શિરાજી]] ##૧૦૭. [[વન કાબર|કાબર વન]] #દાણા ચણતા પંખીઓનું કુટુંબ ##૧૦૮. ગન્ડમ પથરાળ ##૧૦૯. ગન્ડમ કાળા માથાનો ##૧૧૦. ગન્ડમ લાલ માથાનો ##૧૧૧. ગન્ડમ લહેરીઓ ##૧૧૨. [[મોરચકલી|ચકલી મોર]] ##૧૧૩. ચકલી ગુલાબી ##૧૧૪. ચકલી પહેલવાન ##૧૧૫. [[ચકલી|ચકલી (માદા) અને ચકલો(નર) ]] #સુઘરી અને મુનિયા કુટુંબ ##૧૧૬. [[સુઘરી]] અથવા બૈયું ##૧૧૬. સુઘરી કાળા ગળાની ##૧૧૭. સુઘરી લીટી વાળી ##૧૧૮. મુનિયા અથવા પિદ્દી ##૧૧૯. [[શીંગબાજ]] ##૧૨૦. [[સુરખ | મુનિયા લાલ અથવા સુરખ]] ##૧૨૧. મુનિયા લીલી # દીવાળીઘોડા કુટુંબ ## ૧૨૨. પીલકીયો ભૂરા માથાનો ## ૧૨૩. પીલકીયો પીળા માથાનો ## ૧૨૪. પીલકીયો કાળા માથાનો ## ૧૨૫. પીલકીયો રાખોડી માથાનો ## ૧૨૬. પીલકીયો વન ## ૧૨૭. [[ખંજન]] ## ૧૨૮. [[દીવાળીઘોડો]] # ધાનચીડી કુટુંબ ## ૧૨૯. ધાનચીડી ## ૧૩૦. ધાનચીડી લીલાશવાળી ## ૧૩૧. ધાનચીડી પથરાળ ## ૧૩૨. ધાનચીડી હોગસન્સની ## ૧૩૩. ધાનચીડી દેશી ## ૧૩૪. ધાનચીડી પીળાશવાળી # ચંડુલ કુટુંબ ## ૧૩૫. ચંડુલ રણ ## ૧૩૬. પુલક ## ૧૩૭. ચંડુલ ભાવનગરનો રેતાળ ## ૧૩૮. ચંડુલ ધાધસ ## ૧૩૯. ચંડુલ ## ૧૪૦. અગન જળ ## ૧૪૧. [[અગન]] ## ૧૪૨. અગન કાઠીયાવાડી અગીયા ## ૧૪૩. [[ભોંચકલી]] ## ૧૪૪. ખેતરીયો #આપણા રંગદાર પંખીઓ ## ૧૪૫. [[થડરંગો]] ## ૧૪૬. નવરંગ #ફૂલનું મધુ-ચૂસતા પંખીઓ ## ૧૪૭. [[ફૂલસુંઘણી]] ## ૧૪૮. [[પીળી ચાંચવાળી ફૂલસુંઘણી | ફૂલસુંઘણી પીળી ચાંચવાળી]] ## ૧૪૯. [[શક્કરખોરો]] ## ૧૫૦. શક્કરખોરો પચરંગી ## ૧૫૧. [[ફૂલરાજ શક્કરખોરો | શક્કરખોરો ફૂલરાજ]] ## ૧૫૨. [[શ્વેતનયના]] ## ૧૫૩. ચિલોત્રો ## ૧૫૮. ટુકટુક લીલો ## ૧૫૯. [[કંસારો_(પક્ષી)|ટુકટુક અથવા કંસારો]] ## ૧૬૦. લાજના # લક્કડખોદ કુટુંબ ## ૧૬૧. લક્કડખોદ કાબરો ## ૧૬૨. લક્કડખોદ સોનેરી ## ૧૬૩. લક્કડખોદ ભારતિય નાનો ## ૧૬૪. લક્કડખોદ કીડીઘર ## ૧૬૫. લક્કડખોદ લીલો ## ૧૬૬. લક્કડખોદ મોટો કાળો ## ૧૬૭. લક્કડખોદ શ્યામદિલ ## ૧૬૮. લક્કડખોદ કેશરી પીઠનો સોનેરી ## ૧૬૯. લક્કડખોદ કાળી પીઠનો # [[પોપટ]] કુટુંબ ## ૧૭૦. પોપટ અથવા સુડો ## ૧૭૧. પોપટ તુઈ ## ૧૭૨. પોપટ શુલપાણનો #કોયલ કુટુંબ ## ખરી કોયલ (જાતે માળા નથી બનાવતી) ### ૧૭૩. [[કોયલ]] ### ૧૭૪. કોયલ પટ્ટાવાળી રાતી ### ૧૭૫. કોયલ નાની રાખોડી ### ૧૭૬. [[ચાતક|ચાતક અથવા મોતિડો]] ### ૧૭૭. [[બપૈયો]] ### ૧૭૮. કુહુકંઠ પરદેશી ## ખોટી કોયલો (જાતે માળા બનાવે છે) ### ૧૭૯. [[કુંભારીયો કાગડો | હોકો અથવા કુંભારીયો કાગડો]] ### ૧૮૦. માલકોહા અથવા સીરકીર અથવા ખાખી ઘોયરો ### ૧૮૧. માલકોહા લીલો #અબાબીલ કુટુંબ ## ૧૫૪. અબાબીલ પહાડી ## ૧૫૫. અબાબીલ ## ૧૫૬. અબાબીલ તાડી ## ૧૫૭. અબાબીલ ચોટલીયો ## ૧૮૨. અબાબીલ પરદેશી રેતાળ ## ૧૮૩. અબાબીલ પરદેશી ભેખડ ## ૧૮૪. અબાબીલ ભેખડ ## ૧૮૫. અબાબીલ દેરાસરી ## ૧૮૬. અબાબીલ લેસરા ## ૧૮૭. અબાબીલ કરાડ ## ૧૮૮. અબાબીલ કૈચી # નીલકંઠ અને કલકલીયા કુટુંબ ## ૧૮૯. નીલકંઠ કાશ્મીરી ## ૧૯૦. [[નીલકંઠ (પક્ષી)|નીલકંઠ દેશી]] ## ૧૯૧. કલકલીયો કાબરો ## ૧૯૨. કલકલીયો લગોઠી ## ૧૯૩. કલકલીયો ## ૧૯૪. કલકલીયો ઢોંક ચાંચનો ## ૧૯૫. કલકલીયો વન ખાડીનો # અન્ય રંગદાર પક્ષીઓ ## ૧૯૬. પત્રીંગો વિલાયતી ## ૧૯૭. પત્રીંગો નાનો ## ૧૯૮. પત્રીંગો મોટો ## ૧૯૯. હુદહુદ # છાપા - સોનિડા કુટુંબ ## ૨૦૦. છાપું પરદેશી ## ૨૦૧. છાપું વન ## ૨૦૨. છાપું રેતાળ ## ૨૦૩. છાપું ફ્રાંકલીનનું ## ૨૦૪. છાપું દેશી # ઘુવડ કુટુંબ ## ૨૦૫. ઘુવડ માછીમાર ## ૨૦૬. ઘુવડ ગિરનારી ## ૨૦૭. ઘુવડ રેવીદેવી ## ૨૦૮. રવાયડું ## ૨૦૯. ઘુવડ ## ૨૧૦. ઘુવડ રાડીયો ## ૨૧૧. ચીબરી ## ૨૧૨. છીબરી વન ## ૨૧૩. ચુગડ લીટીવાળી ## ૨૧૪. ચુગડ ભારતીય ## ૨૧૫. ચુગડ પરદેશી ## ૨૧૬. ચુગડ દેશી # ગીધ કુટુંબ ## ૨૧૭. [[રાજગીધ|ગીધ રાજ]] ## ૨૧૮. ગીધ ડાકું ## ૨૧૯. ગીધ બદામી ## ૨૨૦. ગીધ ભૂખરો ## ૨૨૧. ગીધ ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ નાનું ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ મોટું # બાજ કુટુંબ ## શીયાચશ્મ બાજ ### પાળવામાં આવતા હોય એવા #### ૨૨૩. [[ભેરી]] (માદા - ભેરી અને નર ભેરીબચ્ચો ) #### ૨૨૪. શાહિન (માદા - શાહિન અને નર શાહિન્યો) #### ૨૨૫. શાહિન રાતા માથાની #### ૨૨૬. લગડ (માદા-લગડ અને નર - જગડ) #### ૨૨૭. ચરગ (માદા - ચરગ અને નર - ચરગેલો) #### ૨૨૮. તૃમ્તિ (માદા - તૃમ્તિ અને નર - ચટવો) ### ન પળાતા હોય એવા #### ૨૪૮. ધોતી ( માદા - ધોતી અને નર - ધુતાર) #### ૨૪૯. ધોતી ભારતીય #### ૨૫૦. લર્જી ## ગુલેલચશ્મ બાજ ### ૨૪૪. શકરો ### ૨૪૫. બાજ ### ૨૪૬. બાશા (માદા - બાશા અને નર - બશીન) ### ૨૪૭ બેસરો (માદા - બેસરો અને નર - ધોતી) # ગરજ અને ગરૂડ કુટુંબ ## ૨૨૯. ગરજ સાંસા ## ૨૩૦. ગરજ પરદેશી સાંસા ## ૨૩૧.ઝુમસ શાહી ## ૨૩૨. ઝુમસ પરદેશી ## ૨૩૩. ઝુમસ દેશી ## ૨૩૪. ઝુમસ ટપકીવાળો ## ૨૩૫. ઝુમસ નાનો ટપકીવાળો ## ૨૩૬. ગરૂડ દરીયાઈ ## ૨૩૭. ગરૂડ પલાસનો મચ્છીમાર ## ૨૩૮. ગરૂડ રાખોડી-શીર મચ્છીમાર # સમળી અને મધીયા કુટુંબ ## ૨૩૯. [[કપાસી]] ## ૨૪૦. સમળી અથવા ચીલ ## ૨૪૧. સમળી કાશ્મીરી અથવા શીયાળું ## ૨૪૨. સમળી શંકર અથવા શંકર ચીલ ## ૨૪૩. મધીયો # મચ્છીમાર અને અન્ય શીકારી પંખીઓ ## ૨૫૧. [[મચ્છીમાર]] ## ૨૫૨. ટીસો મોસમી ## ૨૫૩. ટીસો હીમાલયનો ## ૨૫૪. ટીસો રણ ## ૨૫૫. ટીસો ## ૨૫૬. [[મોર બાજ| મોરબાજ]] ## ૨૫૭. પટાઈ ## ૨૫૮. પટાઈ પટ્ટી ## ૨૫૯. પટાઈ વિલાયતી ## ૨૬૦. પટાઈ પાન ## ૨૬૧. સાપમાર ## ૨૬૨. સાપમાર ચોટલીયો # કબૂતર કુટુંબ ## ૨૬૩. [[હરીયાળ]] ## ૨૬૪. કબૂતર ## ૨૬૫. હોલી નિલમ ## ૨૬૬. હોલી વન ## ૨૬૭. હોલી ધોળ ## ૨૬૮. ખુમરી ## ૨૬૯. હોલી લોટણ ## ૨૭૦. હોલી શીયાળું # બટાવડાં કુટુંબ ## ૨૭૧. બટાવડાં શાહી ## ૨૭૨. બટાવડાં દેશી ## ૨૭૩. બટાવડાં પહાડી અથવા રંગીન ## ૨૭૪. વાકુવાકુ # તેતર કુટુંબ ## ૨૭૫. તેતર તલીયા ## ૨૭૬. તેતર કાળા ## ૨૭૭. તેતર ખડીયા # લવાં અને બટેર કુટુંબ ## ૨૭૮. લવાં ## ૨૭૯. લવાં જંગલ ## સ્ત્રીયા રાજ્ય ચલાવતા બટેર ### ૨૮૦. બટેર હોર્ન ### ૨૮૧. બટેર બીલ ### ૨૮૨. બટેર ભારતીય બીલ ## ધાધસ અને ચીંગણા બટેર ### ૨૮૭. ધાધસ બટેર ### ૨૮૮. ચીંગણા બટેર # મોર ## ૨૮૩. મોર # જંગલી મુરઘા ## ૨૮૪. જંગલી મુરઘા લાલ ## ૨૮૫. જંગલી મુરઘા રાખોડી ## ૨૮૬. ચોખારા # દસાડી અને તેના કુટુંબીઓ ## ૨૮૯. [[દસાડી|દસાડી]] ## ૨૯૦. ડવાંક ## ૨૯૧. જળકુકડી ## ૨૯૨. નીલકુકડી # હુબારા કુટુંબ ## ૨૯૩. [[ઘોરાડ]] ## ૨૯૪. હુબારા ## ૨૯૫. ખડમોર # જળમાંજાર અને બીજા જળચર ## ૨૯૬. જળમાંજાર ## ૨૯૭. જળમાંજાર કાળો ## ૨૯૮. કરચલા ખાંઊ ## ૨૯૯. ચકવા ચકવી ## ૩૦૦. [[ચક્રવાક|ચકવા ચકવી મોટો]] ## ૩૦૧. [[રેતાળ રણગોધલો|રણગોધલો રેતાળ]] ## ૩૦૨. [[રણગોધલો ]] ## ૩૦૩. [[દરીયાઈ અબલખ]] # પાન બગલી, કાંકણસારો અને ચમચા ## ૩૦૪. પાન બગલી પીળી ## ૩૦૫. પાન બગલી સુરંગી ## ૩૦૬. પાન બગલી પરદેશી ## ૩૦૭. પાન બગલી કાળી ## ૩૦૮. કાંકણસાર ઘોળી ## ૩૦૯. [[કાળી કાકણસાર | કાંકણસાર કાળી]] ## ૩૧૦. કાંકણસાર પાન ## ૩૧૧. ચમચો # ગીલામાં વસતા પંખીઓ ## ૩૧૨. ગારાખોદ સળીપૂચ્છ ## ૩૧૩. ગારાખોદ ## ૩૧૪. ગારાખોદ નાનો ## ૩૧૫. વનચોર ## ૩૧૬. પાન લવાં ## ૩૧૭. ગજપાઉ ## ૩૧૮. ઉલ્ટી ચાંચ ## ૩૭૩. પાન લવાં પીરોજી ## ૩૭૪. સંતાકુકડી બીલીયનની ## ૩૭૫. સંતાકુકડી ટપકીલી ## ૩૭૬. સંતાકુકડી તપખીરી ## ૩૭૭. જળમુરઘો અથવા કોરા # ટીટોડી કુટુંબ ## ૩૧૯. ટીટોડી મળતાવડી ## ૩૨૦. ટીટોડી સફેદ પૂચ્છ ## ૩૨૧. ટીટોડી ## ૩૨૨. ટીટોડી પારસન ## ૩૨૩. ટીટોડી ઢોંગીલી ## ૩૨૪. ટીટોડી નાની રેતાળ ## ૩૨૫. ટીટોડી રેતાળ ## ૩૨૬. ટીટોડી બાટણ ## ૩૨૭. ટીટોડી સોનેરી બાટણ ## ૩૨૮. ટીટોડી જોર્ડનની ઝીણી ## ૩૨૯. ટીટોડી વિલાયતી ઝીણી ## ૩૩૦. ખલેલી નાની ## ૩૩૧. ખલેલી વિલાયતી ## ૩૩૨. ખલેલી # જળાશયો પર ઉડતા પંખીઓ ## ૩૩૩. ધોંમડી સામાન્ય ## ૩૩૪. ધોંમડી પરદેશી ## ૩૩૫. ધોંમડી કાળા પેટની ## ૩૩૬. ધોંમડી નાની ## ૩૩૭. [[ભારતીય જળહળ | જળહળ]] ## ૩૩૮. તેજપર ## ૩૩૯. ધોંમડી થોભાળી ## ૩૪૦. ધોંમડી સફેદ પાંખવાળી કાળી ## ૩૪૧. ધોંમડા ધોંમડી ## ૩૪૨. ધોંમડી દરીયાઈ ## ૩૪૩. ધોંમડી ચોટીલી દરીયાઈ ## ૩૪૪. ધોંમડો કાળા માથાનો મોટો ## ૩૪૫. ધોંમડો કાળા માથાનો ## ૩૪૬. ધોંમડો ## ૩૪૭. ધોંમડો ગુલાબી ## ૩૪૮. ધોંમડો કાળી પીઠનો ## ૩૪૯. ધોંમડો પીળા પગ વાળો ## ૩૫૦. કીચડીયો રાખોડી ## ૩૫૧. દસાડી દરીયાઈ # પાણીકાંઠે વસતા પંખીઓ ## ૩૫૨. ગડેરા કાળપૂચ્છઅથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૩. ગડેરા પટ્ટાપૂચ્છ અથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૪. રાતાપગ રાખોડી ## ૩૫૫. રાતાપગ ## ૩૫૬. ટુટવારી ગંદાપગ ## ૩૫૭. ટુટવારી લીલાપગ અથવા ટીમટીમા ## ૩૫૮, લગોઠો દરીયાઈ ## ૩૫૯. કીચડીયો ## ૩૬૦. કીચડીયો ટેમીંકનો ## ૩૬૧. કીચડીયો કાળા પેટનો ## ૩૬૨. કીચડીયો વાંકી ચાંચનો ## ૩૬૩. કીચડીયો સફેદ નયન ## ૩૬૪. ટીલીયો ## ૩૬૫. ટુટવારી લીલી ## ૩૬૬. ટુટવારી વન ## ૩૬૭. ટુટવારી અથવા ચંચળ ## ૩૬૮. ટુટવારી સામાન્ય ## ૩૬૯. કાચબરંગી # સારસ કુટુંબ ## ૩૭૦. સારસ ## ૩૭૧. [[કરકરો|કરકરા]] ## ૩૭૨. [[કુંજ]] # ઢોંક કુટુંબ ## ૩૭૮. ઢોંક બગલું ## ૩૭૯. ઢોંક બનારસ ## ૩૮૦. [[ઉજળી ઢોંક|ઢોંક ઉજળી]] ## ૩૮૧. ઢોંક કાળી ટુલ ## ૩૮૩. ઢોંક કાળો ## ૩૮૪. ઢોંક જમાદાર ## ૩૮૪. ઢોંક નાનો જમાદાર # બગલા કુટુંબ ## ૩૮૫. બગલો દરીયાઈ ## ૩૮૬. [[અવાંક]] ## ૩૮૭. [[કબુત | બગલો કબૂત]] ## ૩૮૮. બગલો નડી ## ૩૮૯. બગલી લીલી ## ૩૯૦. બગલી કાણી ## ૩૯૧. બગલો ગાય ## ૩૯૨. બગલો મોટો સફેદ ## ૩૯૩. બગલો ## ૩૯૪. કીલીચીયો # જળકાગડા કુટુંબ ## ૩૯૫. જળકાગડો નાનો ## ૩૯૬. જળકાગડો ## ૩૯૭. જળકાગડો કાળો ## ૩૯૮. [[સર્પગ્રીવા | સર્પગ્રીવ]] # પેંણ કુટુંબ ## ૩૯૯. પેંણ ગુલાબી ## ૪૦૦. પેંણ ચોટીલી # બળાં કુટુંબ ## ૪૦૧. [[બળા (પક્ષી)|બળાં]] ## ૪૦૨. બળાં નાના # બતક કુટુંબ ## ૪૦૩. હંસ દેવ ## ૪૦૪. હંસ ગાજ ## ૪૦૫. હંસ રાજ ## ૪૦૬. હંસ શ્વેતભાલ ગાજ ## સ્થાનીક બતકો ### ૪૦૭. બતક મોટી સીસોટી ### ૪૦૮. બતક ચોટીલી લુહાર ### ૪૦૯. બતક બઈકલની મુરઘાબી ### ૪૧૦. બતક નુક્તા ### ૪૧૧. બતક ટીલીવાળી ### ૪૧૨. બતક નાની સીસોટી ### ૪૧૩. બતક ગીરજા ## પરદેશી બતકો ### ૪૧૪. બતક લાંલ ચાંચ ### ૪૧૫. બતક લાલશીર ### ૪૧૬. ધોળી-આંખ અથવા કારચીયા ### ૪૧૭. [[કલવેતીયો | બતક ચોટીલી કાબરી]] ### ૪૧૮. બતક દરીયાઈ ### ૪૧૯. બતક નાની ### ૪૨૦. [[સીંગપર (બતક)|બતક શીંગપર]] ### ૪૨૧. બતક ચૈત્વા ### ૪૨૨. બતક પખ્તામુખી ### ૪૨૩. બતક ધોળી ### ૪૨૪. બતક નીલશીર ### ૪૨૫. બતક લુહાર ### ૪૨૬. [[પીયાસણા (પંખી)|બતક પીયાસણા]] ### ૪૨૭. [[સુરખાબ (પંખી)| બતક સુરખાબ]] ### ૪૨૮. બતક સફેદ સુરખાબ # ડૂબકી કુટુંબ ## ૪૨૯. [[નાની ડુબકી|ડૂબકી]] ## ૪૩૦. [[શિયાળુ નાની ડુબકી|ડૂબકી શ્યામગ્રીવ]] ## ૪૩૧. [[ચોટીલી ડુબકી | ડૂબકી ચોટીલી]] ==સંદર્ભ== {{Reflist}} {{સ્ટબ}} [[શ્રેણી:પુસ્તક]] [[શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન]] g39k08xc2jgitqvm9kn3ti2xfb26sp7 902553 902527 2026-07-16T06:02:40Z Aniket 65 ભારતીય શામા સાથે કડી જોડી 902553 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = પંખીજગત | image = | image_size = | border = | alt = | caption = | author = [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = ડી. દળવી | country = ભારત | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | series = | release_number = | subject = ગુજરાતના પંખીઓ | genre = સંદર્ભગ્રંથ | set_in = | publisher = મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈ, પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર. | publisher2 = | pub_date = માર્ચ ૧૯૮૨ | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = ૨૮૪ | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = <!-- for books in a series --> | followed_by = <!-- for books in a series --> | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''''પંખીજગત''''' એ ગુજરાતમાં જોવા મળતા પક્ષીઓની ખાસીયતો વિષેની રેખાચિત્રો સહિતની માહિતિ આપતું [[પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ]]નું ગુજરાતી ભાષાનું પુસ્તક છે, જે પક્ષીવિદો અને અભ્યાસુઓમાં સંદર્ભગ્રંથ તરીકે કામમાં લેવાય છે. પુસ્તકના મુખપૃષ્ઠ પર નર અને માદા [[દૂધરાજ]] ({{lang-en|Paradise Flycatcher}})ની જોડીનું રંગીન રેખાચિત્ર છે.<ref name="pkd1">{{cite book |last=દેસાઈ |first=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાઈ |year=1982 |title=પંખીજગત |location=અમદાવાદ |publisher=પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર|page= |isbn= |author-link=પ્રદ્યુમ્ન કંચનરાય દેસાઈ}}</ref> == પ્રકાશન == આ પુસ્તકના પ્રકાશક મધૂરીકાબેન પ્રદ્યુમ્ન દેસાઈએ પુસ્તકની પ્રથમ આવૃત્તિ માર્ચ ૧૯૮૨માં ૱ ૬૦ની કિંમતે ૭૫૦ નકલો સાથે બહાર પાડી હતી.<ref name="pkd1"/> આ પુસ્તકના પ્રકાશન માટે ગુજરાત સરકારે ૱ ૨૫૦૦ની આર્થિક સહાય કરી હતી.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકનું આવરણ ડી. દળવી એ તૈયાર કર્યું હતું અને આવરણનું પ્રીંટીંગ દળવી પ્રીંટરી, રાયપુર દરવાજા, અમદાવાદ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref name="pkd1"/> છાપકામ માટેના બ્લોક્સ જગદીશ પ્રોસેસ સ્ટુડીઓ, અમદાવાદ ખાતે તૈયાર કરાવવામાં આવ્યા હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુદ્રક રાકેશ કે દેસાઇ, ચંદ્રીકા પ્રીંટરી, મીરઝાપુર રોડ અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> પુસ્તકના મુખ્ય વિક્રેતા પ્રકાશ સાહિત્ય ભંડાર, મણીનગર, અમદાવાદ હતા.<ref name="pkd1"/> == યાદી == પુસ્તકમાં ગુજરાતમાં જોવા મળતા ૪૩૧ પક્ષીઓની માહિતી આપેલી છે. # કાગડા કુટુંબ ## ૧. [[દેશી કાગડો|કાગડો]] ## ૨. [[ગિરનારી કાગડો|ગિરનારી અથવા જંગલી કાગડો]] ## ૩. મહાકાગ ## ૪. [[ખેરખટ્ટો|ખખેડો (ખેરખટ્ટો)]] ## ૫. થડચડ રાખોડી ## ૬. થડચડ કથ્થાઈપેટ ## ૭. ઝાડચડ મખમલી ## ૮. [[રામચકલી|રામચકલી]] ## ૯. રામચકલી કાબરી ## ૧૦. [[રામચકલી-પીળી ચોટલી|રામચકલી પીળી ચોટલીવાળી]] # [[લલેડું|લલેડા કુટુંબ]] ## ૧૧. લલેડું વાપી ## ૧૨. લલેડું કરમદીનું ## ૧૩. લલેડું ભારતીય પીળી આંખવાળું ## ૧૪. લલેડું શેરડી ## ૧૫. લલેડું સામાન્ય રાખોડી ## ૧૬. [[વન લલેડુ|લલેડું વન]] ## ૧૭. લલેડું સીટીમાર # શૌબિન્ગા કુટુંબ ## ૧૮. [[શૌબિન્ગા]] ## ૧૯. શૌબિન્ગા મધ્ય ભારતીય ## ૨૦. શૌબિન્ગા માર્શલનો # હરેવા કુટુંબ ## ૨૧. હરેવો જોર્ડનનો ## ૨૨. હરેવો # બુલબુલ કુટુંબ ## ૨૩. બુલબુલ ## ૨૪. [[કનરા બુલબુલ | બુલબુલ કનરા]] ## ૨૫. બુલબુલ સિપાહી ## ૨૬. બુલબુલ સફેદ નેના # થ્રશ કુટુંબ ## ૨૭. [[નિલકંઠી]] ## ૨૮. [[રાખોડી પીઠ (પંખી) | રાખોડી પીઠ]] ## ૨૯. થરથરો કાશ્મીરી ## ૩૦. [[દૈયડ|દૈયડ]] ## ૩૧. [[કાળી દેવચકલી|કાળી દેવચકલી]] ## ૩૨. [[ભારતીય શામો | શામો ભારતીય]] ## ૩૩. કસ્તુરી ## ૩૪. મલાગીર કસ્તુરો ## ૩૫. પાન્ડુ શામા ## ૩૬. ભૂરા માથાના કસ્તુરો ## ૩૭. પીદ્દો પીળો ## ૩૮. પીદ્દો રણ ## ૩૯. પીદ્દો લાલપુચ્છ ## ૪૦. પીદ્દો કાબરો ## ૪૧. પીદ્દો સ્ટોલીકઝાનો ## ૪૨. પીદ્દો શામો ## ૪૩. પીદ્દો મેંદીયો ## ૪૪. પીદ્દો સ્ટ્રીકલેન્ડનો ## ૪૫. [[પથરાળ કાળો પીદ્દો | પીદ્દો પથરાળ કાળો]] ## ૪૬. [[ઇન્દ્રરાજ|ઈન્દ્રરાજ]] # માખીમાર કુટુંબ ## ૪૭. [[દૂધરાજ|દુધરાજ અથવા તરવારિયો]] ## ૪૮. માખીમાર ભૂરો ## ૪૯. [[ચટકી માખીમાર|માખીમાર ચટકી]] ## ૫૦. [[અધરંગ|અધરંગ]] ## ૫૧. માખીમાર ખાખી ## ૫૨. માખીમાર રાખોડી પીળો ## ૫૩. [[નાચણ|નાચણ]] ## ૫૪. માખીમાર ભારતીય રાતો ## ૫૫. માખીમાર લાલપુચ્છ ## ૫૬. [[પીરોજી માખીમાર|માખીમાર પીરોજી]] ## ૫૭. પહાડી પંખો # લટૂષક કુટુંબ ## ૫૮. લટોરો દુધીયો અથવા રૂપારેલ ## ૫૯. લટોરો પચનક ## ૬૦. લટોરો કાઠિયાવાડી ## ૬૧. લટોરો પરદેશી ## ૬૨. લટોરો રેતિયો ## ૬૩. લટોરો કાળી પીઠનો ## ૬૪. લટોરો રાખોડી અબાબીલ ## ૬૫. લટોરો કાંટનો # કસ્યા અને [[રાજાલાલ|રાજાલાલ]] કુટુંબ ## ૬૬. કસ્યો મોટો ## ૬૭. [[કાળા માથાનો કશ્યો|કસ્યો કાળા માથાનો]] ## ૬૮. રાજાલાલ ધર્મકુમારસિહજીનો ## ૬૯. રાજાલાલ કાબરો ## ૭૦. રાજાલાલ કેશરિયો ## ૭૧. રાજાલાલ નાની ચાંચવાળો # પીલક અને કોસીટ કુટુંબ ## ૭૨. [[પીલક]] ## ૭૩. [[કાળા માથાનો પીલક | પીલક કાળા માથાનો]] ## ૭૪. [[કાળો કોસીટ|કોસીટ કાળો]] ## ૭૫. કોસીટ રાખોડી ## ૭૬. કોસીટ સફેદ પેટનો ## ૭૭. ભીમરાજ # ફુત્કી કુટુંબ ## ૭૮. ફુત્કી રામ ## ૭૯. ફુત્કી સીતા ## ૮૦. શ્વેતકંઠ ભારતીય નાનો ## ૮૧. શ્વેતકંઠ મોટો ## ૮૨. શ્વેતકંઠ ભારતીય ## ૮૩. ટીકટીકી શ્વેતનયના પાન ## ૮૪. ટીકટીકી બ્લાઈધની પાન ## ૮૫. ટીકટીકી કમોદનો ## ૮૬. ટીકટીકી પાન ## ૮૭. કીટકીટ જળ ## ૮૮. કીટકીટ સાદો ## ૮૯. કીટકીટ લીલાશવાળો ## ૯૦. ફુત્કી રણ ## ૯૧. ફુત્કી કાંટાવાળી ખડ ## ૯૨. કીટકીટ લીલો ## ૯૩. [[દરજીડો|દરજીડો અથવા ટાશકો]] ## ૯૪. ફુત્કી કાઠિયાવાડી ## ૯૫. [[લાલ ભાલ ફુત્કી | ફુત્કી લાલ ભાલ]] ## ૯૬. ફુત્કી વીડ ## ૯૭. [[કાળી પાન ફુત્કી| ફુત્કી કાળી પાન]] ## ૯૮. ફુત્કી કાંટની ## ૯૯. ફુત્કી દેશી ## ૧૦૦. ફુત્કી ધાસ #મેના અને કાબર કુટુંબ ##૧૦૧. મેના પવાઈ ##૧૦૨. મેના બબ્બાઈ અથવા બ્રાહ્મણી ##૧૦૩. [[વૈયું]] ##૧૦૪. વૈયું તેલીયું ##૧૦૫. [[કાબર]] ##૧૦૬. [[શિરાજી કાબર|કાબર શિરાજી]] ##૧૦૭. [[વન કાબર|કાબર વન]] #દાણા ચણતા પંખીઓનું કુટુંબ ##૧૦૮. ગન્ડમ પથરાળ ##૧૦૯. ગન્ડમ કાળા માથાનો ##૧૧૦. ગન્ડમ લાલ માથાનો ##૧૧૧. ગન્ડમ લહેરીઓ ##૧૧૨. [[મોરચકલી|ચકલી મોર]] ##૧૧૩. ચકલી ગુલાબી ##૧૧૪. ચકલી પહેલવાન ##૧૧૫. [[ચકલી|ચકલી (માદા) અને ચકલો(નર) ]] #સુઘરી અને મુનિયા કુટુંબ ##૧૧૬. [[સુઘરી]] અથવા બૈયું ##૧૧૬. સુઘરી કાળા ગળાની ##૧૧૭. સુઘરી લીટી વાળી ##૧૧૮. મુનિયા અથવા પિદ્દી ##૧૧૯. [[શીંગબાજ]] ##૧૨૦. [[સુરખ | મુનિયા લાલ અથવા સુરખ]] ##૧૨૧. મુનિયા લીલી # દીવાળીઘોડા કુટુંબ ## ૧૨૨. પીલકીયો ભૂરા માથાનો ## ૧૨૩. પીલકીયો પીળા માથાનો ## ૧૨૪. પીલકીયો કાળા માથાનો ## ૧૨૫. પીલકીયો રાખોડી માથાનો ## ૧૨૬. પીલકીયો વન ## ૧૨૭. [[ખંજન]] ## ૧૨૮. [[દીવાળીઘોડો]] # ધાનચીડી કુટુંબ ## ૧૨૯. ધાનચીડી ## ૧૩૦. ધાનચીડી લીલાશવાળી ## ૧૩૧. ધાનચીડી પથરાળ ## ૧૩૨. ધાનચીડી હોગસન્સની ## ૧૩૩. ધાનચીડી દેશી ## ૧૩૪. ધાનચીડી પીળાશવાળી # ચંડુલ કુટુંબ ## ૧૩૫. ચંડુલ રણ ## ૧૩૬. પુલક ## ૧૩૭. ચંડુલ ભાવનગરનો રેતાળ ## ૧૩૮. ચંડુલ ધાધસ ## ૧૩૯. ચંડુલ ## ૧૪૦. અગન જળ ## ૧૪૧. [[અગન]] ## ૧૪૨. અગન કાઠીયાવાડી અગીયા ## ૧૪૩. [[ભોંચકલી]] ## ૧૪૪. ખેતરીયો #આપણા રંગદાર પંખીઓ ## ૧૪૫. [[થડરંગો]] ## ૧૪૬. નવરંગ #ફૂલનું મધુ-ચૂસતા પંખીઓ ## ૧૪૭. [[ફૂલસુંઘણી]] ## ૧૪૮. [[પીળી ચાંચવાળી ફૂલસુંઘણી | ફૂલસુંઘણી પીળી ચાંચવાળી]] ## ૧૪૯. [[શક્કરખોરો]] ## ૧૫૦. શક્કરખોરો પચરંગી ## ૧૫૧. [[ફૂલરાજ શક્કરખોરો | શક્કરખોરો ફૂલરાજ]] ## ૧૫૨. [[શ્વેતનયના]] ## ૧૫૩. ચિલોત્રો ## ૧૫૮. ટુકટુક લીલો ## ૧૫૯. [[કંસારો_(પક્ષી)|ટુકટુક અથવા કંસારો]] ## ૧૬૦. લાજના # લક્કડખોદ કુટુંબ ## ૧૬૧. લક્કડખોદ કાબરો ## ૧૬૨. લક્કડખોદ સોનેરી ## ૧૬૩. લક્કડખોદ ભારતિય નાનો ## ૧૬૪. લક્કડખોદ કીડીઘર ## ૧૬૫. લક્કડખોદ લીલો ## ૧૬૬. લક્કડખોદ મોટો કાળો ## ૧૬૭. લક્કડખોદ શ્યામદિલ ## ૧૬૮. લક્કડખોદ કેશરી પીઠનો સોનેરી ## ૧૬૯. લક્કડખોદ કાળી પીઠનો # [[પોપટ]] કુટુંબ ## ૧૭૦. પોપટ અથવા સુડો ## ૧૭૧. પોપટ તુઈ ## ૧૭૨. પોપટ શુલપાણનો #કોયલ કુટુંબ ## ખરી કોયલ (જાતે માળા નથી બનાવતી) ### ૧૭૩. [[કોયલ]] ### ૧૭૪. કોયલ પટ્ટાવાળી રાતી ### ૧૭૫. કોયલ નાની રાખોડી ### ૧૭૬. [[ચાતક|ચાતક અથવા મોતિડો]] ### ૧૭૭. [[બપૈયો]] ### ૧૭૮. કુહુકંઠ પરદેશી ## ખોટી કોયલો (જાતે માળા બનાવે છે) ### ૧૭૯. [[કુંભારીયો કાગડો | હોકો અથવા કુંભારીયો કાગડો]] ### ૧૮૦. માલકોહા અથવા સીરકીર અથવા ખાખી ઘોયરો ### ૧૮૧. માલકોહા લીલો #અબાબીલ કુટુંબ ## ૧૫૪. અબાબીલ પહાડી ## ૧૫૫. અબાબીલ ## ૧૫૬. અબાબીલ તાડી ## ૧૫૭. અબાબીલ ચોટલીયો ## ૧૮૨. અબાબીલ પરદેશી રેતાળ ## ૧૮૩. અબાબીલ પરદેશી ભેખડ ## ૧૮૪. અબાબીલ ભેખડ ## ૧૮૫. અબાબીલ દેરાસરી ## ૧૮૬. અબાબીલ લેસરા ## ૧૮૭. અબાબીલ કરાડ ## ૧૮૮. અબાબીલ કૈચી # નીલકંઠ અને કલકલીયા કુટુંબ ## ૧૮૯. નીલકંઠ કાશ્મીરી ## ૧૯૦. [[નીલકંઠ (પક્ષી)|નીલકંઠ દેશી]] ## ૧૯૧. કલકલીયો કાબરો ## ૧૯૨. કલકલીયો લગોઠી ## ૧૯૩. કલકલીયો ## ૧૯૪. કલકલીયો ઢોંક ચાંચનો ## ૧૯૫. કલકલીયો વન ખાડીનો # અન્ય રંગદાર પક્ષીઓ ## ૧૯૬. પત્રીંગો વિલાયતી ## ૧૯૭. પત્રીંગો નાનો ## ૧૯૮. પત્રીંગો મોટો ## ૧૯૯. હુદહુદ # છાપા - સોનિડા કુટુંબ ## ૨૦૦. છાપું પરદેશી ## ૨૦૧. છાપું વન ## ૨૦૨. છાપું રેતાળ ## ૨૦૩. છાપું ફ્રાંકલીનનું ## ૨૦૪. છાપું દેશી # ઘુવડ કુટુંબ ## ૨૦૫. ઘુવડ માછીમાર ## ૨૦૬. ઘુવડ ગિરનારી ## ૨૦૭. ઘુવડ રેવીદેવી ## ૨૦૮. રવાયડું ## ૨૦૯. ઘુવડ ## ૨૧૦. ઘુવડ રાડીયો ## ૨૧૧. ચીબરી ## ૨૧૨. છીબરી વન ## ૨૧૩. ચુગડ લીટીવાળી ## ૨૧૪. ચુગડ ભારતીય ## ૨૧૫. ચુગડ પરદેશી ## ૨૧૬. ચુગડ દેશી # ગીધ કુટુંબ ## ૨૧૭. [[રાજગીધ|ગીધ રાજ]] ## ૨૧૮. ગીધ ડાકું ## ૨૧૯. ગીધ બદામી ## ૨૨૦. ગીધ ભૂખરો ## ૨૨૧. ગીધ ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ નાનું ## ૨૨૨. ગીધ સફેદ મોટું # બાજ કુટુંબ ## શીયાચશ્મ બાજ ### પાળવામાં આવતા હોય એવા #### ૨૨૩. [[ભેરી]] (માદા - ભેરી અને નર ભેરીબચ્ચો ) #### ૨૨૪. શાહિન (માદા - શાહિન અને નર શાહિન્યો) #### ૨૨૫. શાહિન રાતા માથાની #### ૨૨૬. લગડ (માદા-લગડ અને નર - જગડ) #### ૨૨૭. ચરગ (માદા - ચરગ અને નર - ચરગેલો) #### ૨૨૮. તૃમ્તિ (માદા - તૃમ્તિ અને નર - ચટવો) ### ન પળાતા હોય એવા #### ૨૪૮. ધોતી ( માદા - ધોતી અને નર - ધુતાર) #### ૨૪૯. ધોતી ભારતીય #### ૨૫૦. લર્જી ## ગુલેલચશ્મ બાજ ### ૨૪૪. શકરો ### ૨૪૫. બાજ ### ૨૪૬. બાશા (માદા - બાશા અને નર - બશીન) ### ૨૪૭ બેસરો (માદા - બેસરો અને નર - ધોતી) # ગરજ અને ગરૂડ કુટુંબ ## ૨૨૯. ગરજ સાંસા ## ૨૩૦. ગરજ પરદેશી સાંસા ## ૨૩૧.ઝુમસ શાહી ## ૨૩૨. ઝુમસ પરદેશી ## ૨૩૩. ઝુમસ દેશી ## ૨૩૪. ઝુમસ ટપકીવાળો ## ૨૩૫. ઝુમસ નાનો ટપકીવાળો ## ૨૩૬. ગરૂડ દરીયાઈ ## ૨૩૭. ગરૂડ પલાસનો મચ્છીમાર ## ૨૩૮. ગરૂડ રાખોડી-શીર મચ્છીમાર # સમળી અને મધીયા કુટુંબ ## ૨૩૯. [[કપાસી]] ## ૨૪૦. સમળી અથવા ચીલ ## ૨૪૧. સમળી કાશ્મીરી અથવા શીયાળું ## ૨૪૨. સમળી શંકર અથવા શંકર ચીલ ## ૨૪૩. મધીયો # મચ્છીમાર અને અન્ય શીકારી પંખીઓ ## ૨૫૧. [[મચ્છીમાર]] ## ૨૫૨. ટીસો મોસમી ## ૨૫૩. ટીસો હીમાલયનો ## ૨૫૪. ટીસો રણ ## ૨૫૫. ટીસો ## ૨૫૬. [[મોર બાજ| મોરબાજ]] ## ૨૫૭. પટાઈ ## ૨૫૮. પટાઈ પટ્ટી ## ૨૫૯. પટાઈ વિલાયતી ## ૨૬૦. પટાઈ પાન ## ૨૬૧. સાપમાર ## ૨૬૨. સાપમાર ચોટલીયો # કબૂતર કુટુંબ ## ૨૬૩. [[હરીયાળ]] ## ૨૬૪. કબૂતર ## ૨૬૫. હોલી નિલમ ## ૨૬૬. હોલી વન ## ૨૬૭. હોલી ધોળ ## ૨૬૮. ખુમરી ## ૨૬૯. હોલી લોટણ ## ૨૭૦. હોલી શીયાળું # બટાવડાં કુટુંબ ## ૨૭૧. બટાવડાં શાહી ## ૨૭૨. બટાવડાં દેશી ## ૨૭૩. બટાવડાં પહાડી અથવા રંગીન ## ૨૭૪. વાકુવાકુ # તેતર કુટુંબ ## ૨૭૫. તેતર તલીયા ## ૨૭૬. તેતર કાળા ## ૨૭૭. તેતર ખડીયા # લવાં અને બટેર કુટુંબ ## ૨૭૮. લવાં ## ૨૭૯. લવાં જંગલ ## સ્ત્રીયા રાજ્ય ચલાવતા બટેર ### ૨૮૦. બટેર હોર્ન ### ૨૮૧. બટેર બીલ ### ૨૮૨. બટેર ભારતીય બીલ ## ધાધસ અને ચીંગણા બટેર ### ૨૮૭. ધાધસ બટેર ### ૨૮૮. ચીંગણા બટેર # મોર ## ૨૮૩. મોર # જંગલી મુરઘા ## ૨૮૪. જંગલી મુરઘા લાલ ## ૨૮૫. જંગલી મુરઘા રાખોડી ## ૨૮૬. ચોખારા # દસાડી અને તેના કુટુંબીઓ ## ૨૮૯. [[દસાડી|દસાડી]] ## ૨૯૦. ડવાંક ## ૨૯૧. જળકુકડી ## ૨૯૨. નીલકુકડી # હુબારા કુટુંબ ## ૨૯૩. [[ઘોરાડ]] ## ૨૯૪. હુબારા ## ૨૯૫. ખડમોર # જળમાંજાર અને બીજા જળચર ## ૨૯૬. જળમાંજાર ## ૨૯૭. જળમાંજાર કાળો ## ૨૯૮. કરચલા ખાંઊ ## ૨૯૯. ચકવા ચકવી ## ૩૦૦. [[ચક્રવાક|ચકવા ચકવી મોટો]] ## ૩૦૧. [[રેતાળ રણગોધલો|રણગોધલો રેતાળ]] ## ૩૦૨. [[રણગોધલો ]] ## ૩૦૩. [[દરીયાઈ અબલખ]] # પાન બગલી, કાંકણસારો અને ચમચા ## ૩૦૪. પાન બગલી પીળી ## ૩૦૫. પાન બગલી સુરંગી ## ૩૦૬. પાન બગલી પરદેશી ## ૩૦૭. પાન બગલી કાળી ## ૩૦૮. કાંકણસાર ઘોળી ## ૩૦૯. [[કાળી કાકણસાર | કાંકણસાર કાળી]] ## ૩૧૦. કાંકણસાર પાન ## ૩૧૧. ચમચો # ગીલામાં વસતા પંખીઓ ## ૩૧૨. ગારાખોદ સળીપૂચ્છ ## ૩૧૩. ગારાખોદ ## ૩૧૪. ગારાખોદ નાનો ## ૩૧૫. વનચોર ## ૩૧૬. પાન લવાં ## ૩૧૭. ગજપાઉ ## ૩૧૮. ઉલ્ટી ચાંચ ## ૩૭૩. પાન લવાં પીરોજી ## ૩૭૪. સંતાકુકડી બીલીયનની ## ૩૭૫. સંતાકુકડી ટપકીલી ## ૩૭૬. સંતાકુકડી તપખીરી ## ૩૭૭. જળમુરઘો અથવા કોરા # ટીટોડી કુટુંબ ## ૩૧૯. ટીટોડી મળતાવડી ## ૩૨૦. ટીટોડી સફેદ પૂચ્છ ## ૩૨૧. ટીટોડી ## ૩૨૨. ટીટોડી પારસન ## ૩૨૩. ટીટોડી ઢોંગીલી ## ૩૨૪. ટીટોડી નાની રેતાળ ## ૩૨૫. ટીટોડી રેતાળ ## ૩૨૬. ટીટોડી બાટણ ## ૩૨૭. ટીટોડી સોનેરી બાટણ ## ૩૨૮. ટીટોડી જોર્ડનની ઝીણી ## ૩૨૯. ટીટોડી વિલાયતી ઝીણી ## ૩૩૦. ખલેલી નાની ## ૩૩૧. ખલેલી વિલાયતી ## ૩૩૨. ખલેલી # જળાશયો પર ઉડતા પંખીઓ ## ૩૩૩. ધોંમડી સામાન્ય ## ૩૩૪. ધોંમડી પરદેશી ## ૩૩૫. ધોંમડી કાળા પેટની ## ૩૩૬. ધોંમડી નાની ## ૩૩૭. [[ભારતીય જળહળ | જળહળ]] ## ૩૩૮. તેજપર ## ૩૩૯. ધોંમડી થોભાળી ## ૩૪૦. ધોંમડી સફેદ પાંખવાળી કાળી ## ૩૪૧. ધોંમડા ધોંમડી ## ૩૪૨. ધોંમડી દરીયાઈ ## ૩૪૩. ધોંમડી ચોટીલી દરીયાઈ ## ૩૪૪. ધોંમડો કાળા માથાનો મોટો ## ૩૪૫. ધોંમડો કાળા માથાનો ## ૩૪૬. ધોંમડો ## ૩૪૭. ધોંમડો ગુલાબી ## ૩૪૮. ધોંમડો કાળી પીઠનો ## ૩૪૯. ધોંમડો પીળા પગ વાળો ## ૩૫૦. કીચડીયો રાખોડી ## ૩૫૧. દસાડી દરીયાઈ # પાણીકાંઠે વસતા પંખીઓ ## ૩૫૨. ગડેરા કાળપૂચ્છઅથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૩. ગડેરા પટ્ટાપૂચ્છ અથવા લાંબીચાંચ ## ૩૫૪. રાતાપગ રાખોડી ## ૩૫૫. રાતાપગ ## ૩૫૬. ટુટવારી ગંદાપગ ## ૩૫૭. ટુટવારી લીલાપગ અથવા ટીમટીમા ## ૩૫૮, લગોઠો દરીયાઈ ## ૩૫૯. કીચડીયો ## ૩૬૦. કીચડીયો ટેમીંકનો ## ૩૬૧. કીચડીયો કાળા પેટનો ## ૩૬૨. કીચડીયો વાંકી ચાંચનો ## ૩૬૩. કીચડીયો સફેદ નયન ## ૩૬૪. ટીલીયો ## ૩૬૫. ટુટવારી લીલી ## ૩૬૬. ટુટવારી વન ## ૩૬૭. ટુટવારી અથવા ચંચળ ## ૩૬૮. ટુટવારી સામાન્ય ## ૩૬૯. કાચબરંગી # સારસ કુટુંબ ## ૩૭૦. સારસ ## ૩૭૧. [[કરકરો|કરકરા]] ## ૩૭૨. [[કુંજ]] # ઢોંક કુટુંબ ## ૩૭૮. ઢોંક બગલું ## ૩૭૯. ઢોંક બનારસ ## ૩૮૦. [[ઉજળી ઢોંક|ઢોંક ઉજળી]] ## ૩૮૧. ઢોંક કાળી ટુલ ## ૩૮૩. ઢોંક કાળો ## ૩૮૪. ઢોંક જમાદાર ## ૩૮૪. ઢોંક નાનો જમાદાર # બગલા કુટુંબ ## ૩૮૫. બગલો દરીયાઈ ## ૩૮૬. [[અવાંક]] ## ૩૮૭. [[કબુત | બગલો કબૂત]] ## ૩૮૮. બગલો નડી ## ૩૮૯. બગલી લીલી ## ૩૯૦. બગલી કાણી ## ૩૯૧. બગલો ગાય ## ૩૯૨. બગલો મોટો સફેદ ## ૩૯૩. બગલો ## ૩૯૪. કીલીચીયો # જળકાગડા કુટુંબ ## ૩૯૫. જળકાગડો નાનો ## ૩૯૬. જળકાગડો ## ૩૯૭. જળકાગડો કાળો ## ૩૯૮. [[સર્પગ્રીવા | સર્પગ્રીવ]] # પેંણ કુટુંબ ## ૩૯૯. પેંણ ગુલાબી ## ૪૦૦. પેંણ ચોટીલી # બળાં કુટુંબ ## ૪૦૧. [[બળા (પક્ષી)|બળાં]] ## ૪૦૨. બળાં નાના # બતક કુટુંબ ## ૪૦૩. હંસ દેવ ## ૪૦૪. હંસ ગાજ ## ૪૦૫. હંસ રાજ ## ૪૦૬. હંસ શ્વેતભાલ ગાજ ## સ્થાનીક બતકો ### ૪૦૭. બતક મોટી સીસોટી ### ૪૦૮. બતક ચોટીલી લુહાર ### ૪૦૯. બતક બઈકલની મુરઘાબી ### ૪૧૦. બતક નુક્તા ### ૪૧૧. બતક ટીલીવાળી ### ૪૧૨. બતક નાની સીસોટી ### ૪૧૩. બતક ગીરજા ## પરદેશી બતકો ### ૪૧૪. બતક લાંલ ચાંચ ### ૪૧૫. બતક લાલશીર ### ૪૧૬. ધોળી-આંખ અથવા કારચીયા ### ૪૧૭. [[કલવેતીયો | બતક ચોટીલી કાબરી]] ### ૪૧૮. બતક દરીયાઈ ### ૪૧૯. બતક નાની ### ૪૨૦. [[સીંગપર (બતક)|બતક શીંગપર]] ### ૪૨૧. બતક ચૈત્વા ### ૪૨૨. બતક પખ્તામુખી ### ૪૨૩. બતક ધોળી ### ૪૨૪. બતક નીલશીર ### ૪૨૫. બતક લુહાર ### ૪૨૬. [[પીયાસણા (પંખી)|બતક પીયાસણા]] ### ૪૨૭. [[સુરખાબ (પંખી)| બતક સુરખાબ]] ### ૪૨૮. બતક સફેદ સુરખાબ # ડૂબકી કુટુંબ ## ૪૨૯. [[નાની ડુબકી|ડૂબકી]] ## ૪૩૦. [[શિયાળુ નાની ડુબકી|ડૂબકી શ્યામગ્રીવ]] ## ૪૩૧. [[ચોટીલી ડુબકી | ડૂબકી ચોટીલી]] ==સંદર્ભ== {{Reflist}} {{સ્ટબ}} [[શ્રેણી:પુસ્તક]] [[શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન]] ckbmxb4qliost54fc8373anw46omlfz હર્ષ સંઘવી 0 128026 902518 902502 2026-07-15T13:02:29Z Dsvyas 561 નિષ્પક્ષતા સંદિગ્ધ, સુધારો જરુરી 902518 wikitext text/x-wiki {{સુધારો}} {{નિષ્પક્ષતા}} [[ચિત્ર:શ્રી હર્ષ સંઘવી.jpg|thumb|સુરત શહેર પોલીસ દ્વારા આયોજીત લોક્સંવાદ કાર્યક્રમમાં લોકોને સંબોધિત કરતાં માનનીય મંત્રીશ્રી હર્ષ સંઘવી. ]] '''હર્ષ રમેશ સંઘવી''' (જન્મ ૮ જાન્યુઆરી ૧૯૮૫) [[ગુજરાત]] રાજ્યના ઉપમુખ્યમંત્રી અને ગૃહમંત્રી છે. તેઓ [[ગુજરાત વિધાનસભા]]માં મજૂરા વિધાનસભાનું પ્રતિનિધિત્વ છેલ્લા ૩ સત્રથી કરી રહ્યા છે. તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટી યુવા મોરચાના રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ અને રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી તરીકે પણ કાર્ય કરી ચૂક્યા છે. હાલ તેઓ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેંદ્રભાઈ પટેલની સરકારમાં રમતગમત અને યુવક સેવા, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓનું સંકલન, બિન નિવાસી ગુજરાતીનો પ્રભાગ, વાહન વ્યવહાર, ગૃહરક્ષક દળ અને ગ્રામરક્ષક દળ, નાગરિક સંરક્ષણ, જેલ, સરહદી સુરક્ષા (તમામ સ્વતંત્ર હવાલો), ગૃહ અને પોલીસ હાઉસીંગ, ઉદ્યોગ, સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ (રાજ્યકક્ષા) મંત્રી તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. [https://gad.gujarat.gov.in/personnel/council-ministers-guj.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919192757/http://gad.gujarat.gov.in/Personnel/council-ministers-guj.htm |date=2015-09-19 }} == પ્રારંભિક જીવન == સમાજલક્ષી દ્રષ્ટિકોણ સાથે જેમણે પોતાની કારકિર્દી શરુ કરી એવા હર્ષ સંઘવી સુરત સહિત સમગ્ર ગુજરાતના નામાંકિત યુવા નેતા છે. સમાજસેવાના શરુઆતના દિવસોમાં તેમણે યુવાનો માટે વ્યક્તિવ વિકાસ કેમ્પ, કારકિર્દી માર્ગદર્શન કેમ્પ, વિવિધ ખેલ – કૂદ / રમત-ગમતની સ્પર્ધાઓનું આયોજન કર્યુ. તાપી જિલ્લાના સોનગઢ, ઉચ્છલ, વ્યારા, જેવા વિવિધ આદિવાસી વિસ્તારોમાં ફેલાયેલ સિકલસેલ , એનિમિયા જેવા ગંભીર રોગોની નાબુદી માટે મેડિકલ કેમ્પનું આયોજન કર્યુ હતું.[https://gujarat.neva.gov.in/Member/Details/22?AssemblyID=15] == ભાજપના યુવા કાર્યકર્તા તરીકેની કારકિર્દી. == 2008માં ભારતીય જનતા પાર્ટી યુવા મોર્ચાના પ્રદેશ મહામંત્રી પદે નિયુક્તિ થઈ. 2010 માં ફરી ભારતીય જનતા પાર્ટી યુવા મોર્ચાના પ્રદેશ મહામંત્રીની જવાબદારી મળી હતી. જેમાં દક્ષિણ ઝોનના પ્રભારી રહ્યા.2011 માં ભારતીય જનતા પાર્ટી યુવા મોર્ચાના પ્રદેશ ઉપપ્રમુખની જવાબદારી નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવી.2013 માં ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય યુવા મોર્ચામાં રાષ્ટ્રીય મહામંત્રી તરીકે તો 2014 માં રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ પદે એમની નિમણૂંક થઈ.[https://harshsanghavi.in/#] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230727115746/https://harshsanghavi.in/ |date=2023-07-27 }} == ૧૬૫ - મજૂરા વિધાનસભા અને મંત્રીમંડળમાં સ્થાન == ૨૦૧૨માં ભારતીય જનતા પાર્ટીના મેન્ડેટ પર ૧૬૫ મજૂરા વિધાનસભાના ઉમેદવાર તરીકે માત્ર ૨૭ વર્ષની વયે ગુજરાતના સૌથી યુવા ઉમેદવાર તરીકે ગુજરાત 2012 વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ઝંપલાવ્યું જેમાં ૧,૦૩,૫૭૭ જેટલા મતો મેળવી કુલ મતદાનના ૭૩.૬૧% મતો મેળવી ને વિજેતા બન્યા હતાં. તો ૨૦૧૭ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ૧,૧૬,૭૪૧ મતો મેળવીને કુલ થયેલ મતદાનમાંથી ૭૬.૬૫% મતો મેળવી ને વિજેતા બન્યા હતાં. ૨૦૨૨ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સમગ્ર રાજયમાં બીજા ક્રમે કુલ ૧,૩૩,૩૩૫ મતો એટલે કે ૮૧.૯૭% મતો મેળવીને એમણે જીત મેળવી હતી.[https://en.wikipedia.org/wiki/2022_Gujarat_Legislative_Assembly_election#:~:text=The%20votes%20were%20counted%20and,declared%20on%208%20December%202022.&text=The%20Bharatiya%20Janata%20Party%20won,Aadmi%20Party%20gained%20five%20seats.][https://en.wikipedia.org/wiki/2017_Gujarat_Legislative_Assembly_election][https://en.wikipedia.org/wiki/2012_Gujarat_Legislative_Assembly_election#:~:text=Results%20were%20declared%20on%2020,power%20in%20Gujarat%20since%201995.] 2021 નવનિર્વાચિત ગુજરાત મંત્રીમંડળમાં ભૂપેંદ્રભાઈ પટૅલના નેજા હેઠળની ગુજરાત સરકારના મંત્રીમંડળમાં મંત્રીશ્રી રમત - ગમત, યુવક સેવા અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓનું સંકલન, બિન નિવાસી ગુજરાતીનો પ્રભાગ, ગૃહ રક્ષક દળ અને ગ્રામ રક્ષક દળ, નાગરિક સંરક્ષણ, નશાબંધી, આબકારી, જેલ, સરહદી સુરક્ષા (સ્વતંત્ર હવાલો), ગૃહ અને પોલીસ હાઉસિંગ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન જેવા વિભાગોની જવાબદારી સોંપાઈ હતી.[https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/gujarat-cabinet-ministers-swearing-in-live-updates-bhupendra-patel/liveblog/86254963.cms] 2022 નવનિર્વાચિત ગુજરાત મંત્રીમંડળમાં ભૂપેંદ્રભાઈ પટૅલના નેજા હેઠળની ગુજરાત સરકારના મંત્રીમંડળમાં મંત્રીશ્રી તરીકે રમત ગમત અને યુવક સેવા, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓનું સંકલન, બિન નિવાસી ગુજરાતીનો પ્રભાગ, વાહન વ્યવહાર, ગૃહ રક્ષક દળ અને ગ્રામ રક્ષક દળ, નાગરિક સંરક્ષણ, જેલ, સરહદી સુરક્ષા (તમામ સ્વતંત્ર હવાલો), ગૃહ અને પોલીસ હાઉસીંગ, ઉદ્યોગ, સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ (રાજ્યકક્ષા) વિભાગોની જવાબદારી સંભાળી રહ્યા છે.[https://www.livemint.com/politics/news/gujarat-bhupendra-patel-s-team-of-cabinet-ministers-check-full-list-11670836428590.html][https://en.wikipedia.org/wiki/Government_of_Gujarat] == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] [[શ્રેણી:રાજકારણી]] [[શ્રેણી:૧૯૮૫માં જન્મ]] cabaxy1pflct26vaxsc51bqb6c5fee0 સભ્યની ચર્ચા:JADAV BHARGAV RATILAL 3 154596 902550 901995 2026-07-16T04:16:27Z Aniket 65 /* પ્રતિબંધનો અમલ પુરો થતા જ તમે પહેલાં જેવું જ ગેરવર્તન શરુ કરી દેતા આ ચેતવણી મેળવી રહ્યા છો */ નવો વિભાગ 902550 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=JADAV BHARGAV RATILAL}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૬:૪૦, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST) == અયોગ્ય સંદર્ભ અને ડિલિશન ટેગ હટાવવા બાબત == આપે [[ભદ્રા ડુંગર]] લેખમાં [https://navsaridp.gujarat.gov.in/ આ વેબસાઇટ] સંદર્ભ તરીકે ઉમેરી છે જે તમારા અનુસાર એ વાતનો સંદર્ભ આપે છે કે, "આ ડુંગર આસપાસના અંતરિયાળ અને પર્વતીય વિસ્તારો સુધી પહોંચવા માટે એક કુદરતી સીમાચિહ્ન સમાન છે." આ પ્રકારનો ઉલ્લેખ તમે આપેલી વેબસાઇટમાં કઈ જગ્યાએ કરેલો છે તે તરફ જરા મારું ધ્યાન દોરશો? વધુમાં આપના કોઈ લેખને દૂર કરવા માટે અંકિત કર્યો હોય તો તેના પર ચર્ચા કર્યા વગર, કે એને કેમ દૂર ન કરવો જોઈએ તેનું યોગ્ય કારણ જણાવ્યા વગર તમે એ ડિલિશન ટેગ દૂર ન કરી શકો. એમ કરવું અને અન્ય સભ્યોએ તમારું દૂર કરેલું લખાણ ફરીફરી ને પાછું લાવતા રહેવું એ બધું વિકિપીડિયાની નીતિ અંતર્ગત '''ભાંગફોડ''' ગણાય છે. અને વારંવાર આવી ભાંગફોડનું પરિણામ તમારા પર પ્રતિબંધમાં આવી શકે છે. તો ભવિષ્ય્માં તમારું લખાણ અહિં યથાવત રહેવું જોઈએ એવો આગ્રહ છોડી દેશો અને દૂર કરેલું લખાણા ફરી કોઈ ચર્ચા વગર ઉમેરશો નહિં. વિકિપીડિયા એ જ્ઞાનકોશ છે, અહિં ચોક્કસ પ્રકારની લેખનશૈલિ છે, તમે અકારણ અન્ય ભાષાના શબ્દો, અલંકૃત ભાષા, યશોગાન, વગેરે આ માધ્યમથી કરી શકો નહીં. આ કોઈ ટ્રાવેલ્ ગાઇડ પણ નથી, એટલે મુલાકાતીઓએ નાસ્તો સાથે લઈ જવો, આમ કરવું ને તમે કરવું, વગેરે જેવી સલાહો આપવા માટેનું આ સ્થળ નથી. તમે ફેસબુક પર લખવા ટેવાયેલા હોવ તો એ મહાવરો અહિં કોઈ કામ નહિં આવે. ઉપર સ્વાગતસંદેશમાં જણાવ્યું છે તેમ આડેધડ મન ફાવે તેમ યોગદાન કરતા પહેલા અન્ય લેખો વાંચો જેથી તમને અહિં કેવા પ્રકારનું લેખન હોય છે તેની જાણ થાય. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૨૦:૨૪, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST) == લેખમાં મુકેલ રદ્દીકરણની સંજ્ઞા હટાવવા બાબત == લેખમાં મુકેલી રદ્દીકરણ માટેની સંજ્ઞાને તમે હટાવી દેશો તો તમારા પર ભાંગફોડ કરવા માટે થઈને પ્રતિબંધ લાગી શકે છે. સકારાત્મક યોગદાન માટે સ્વાગત છે પરંતુ ભાંગફોડીયા પ્રવૃત્તિ આ સમુદાય સાંખી નહી લે. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૨૨:૦૪, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST) == રદ્દિકરણ સંજ્ઞા હટાવવા બાબતની ત્રીજી અને આખરી ચેતવણી == ત્રીજી અને આખરી ચેતવણી આપવી પડે છે કે લેખમાં મુકેલી રદ્દીકરણ માટેની સંજ્ઞાને તમે હટાવી દેશો તો તમારા પર ભાંગફોડ કરવા માટે થઈને પ્રતિબંધ લાગી શકે છે. સકારાત્મક યોગદાન માટે સ્વાગત છે પરંતુ ભાંગફોડીયા પ્રવૃત્તિ આ સમુદાય સાંખી નહી લે. [[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૮:૩૫, ૧ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) :ફરીથી આવું થયું છે. યોગ્ય પગલાં લેવા વિનંતી છે. -- [[User:KartikMistry|કાર્તિક]] <sup>[[User talk:KartikMistry|ચર્ચા]]</sup> ૧૨:૨૯, ૧ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) :: વારંવાર થતી ભાંગફોડ અને સહકાર આપવા માટેની એમને કરેલી વિનંતી અવગણતા હોવાને કારણે પ્રતિબંધ અમલી કરાયો છે. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૯:૫૫, ૧ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) == પ્રતિબંધનો અમલ પુરો થતા જ તમે પહેલાં જેવું જ ગેરવર્તન શરુ કરી દેતા આ ચેતવણી મેળવી રહ્યા છો == સભ્ય JADAV BHARGAV RATITAL, પ્રતિબંધનો અમલ પુરો થતા જ તમે પહેલાં જેવું જ ગેરવર્તન શરુ કરી દેતા આ ચેતવણી મેળવી રહ્યા છો. જો તમે આવું જ કરવાનું શરુ રાખશો તો કાયમી પ્રતિબંધ લાગવાની શક્યતા છે. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૯:૪૬, ૧૬ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) oci7h4d5n1wimt1n451oin5ujxqso0w ટેક્સાસની રિપબ્લિકન પાર્ટી 0 154673 902539 902416 2026-07-16T00:00:38Z Armadillo Jack 88135 902539 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા (સંભવત: સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર), નોંધપાત્રતાનો અભાવ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}}   [[ચિત્ર:Picture--AbrahamGeorge--Jan2025.jpg|thumb|'''અબ્રાહમ જ્યોર્જ''']] '''રિપબ્લિકન પાર્ટી ઓફ ટેક્સાસ''' '''Republican Party of Texas'''. હાલમાં તેના અધ્યક્ષ ડી'રિન્ડા [Https://texasgop.org texasgop.org] [[શ્રેણી:Harv and Sfn no-target errors]] m43qeu7lsvii5oslyk9ourkxswvpwuv ટેક્સાસનો ૩૨મો કોંગ્રેસનલ જિલ્લો 0 154687 902534 902412 2026-07-15T15:47:11Z Armadillo Jack 88135 AI TEXT DELETED 902534 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા (સંભવત: સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર), નોંધપાત્રતાનો અભાવ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} == રાજ્યવ્યાપી સ્પર્ધાઓના તાજેતરના ચૂંટણી પરિણામો == રાજ્ય ચૂંટણીના તાજેતરના ચૂંટણી પરિણામો ૨૦૨૬ની ચૂંટણીથી શરૂ કરીને, ૩૨મા જિલ્લામાં નીચેની કાઉન્ટીઓનો સમાવેશ થશેઃ * શિબિર * કોલિન (ભાગ) * ડલ્લાસ (ભાગ) * શિકાર (ભાગ) * વરસાદ * રોકવોલ * અપશૂર * લાકડું == આ પણ જુઓ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:Pages using gadget WikiMiniAtlas]] l5wgo6ns7mhzndtiokqv5k4ir23yqn7 902535 902534 2026-07-15T15:47:23Z Armadillo Jack 88135 902535 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા (સંભવત: સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર), નોંધપાત્રતાનો અભાવ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} * શિબિર * કોલિન (ભાગ) * ડલ્લાસ (ભાગ) * શિકાર (ભાગ) * વરસાદ * રોકવોલ * અપશૂર * લાકડું == આ પણ જુઓ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:Pages using gadget WikiMiniAtlas]] 1y05b60s7eoz5s539d3616klf54dxag ડાઉનટાઉન પ્લાનો સ્ટેશન 0 154692 902536 902515 2026-07-15T16:55:42Z Armadillo Jack 88135 માહિતીને "{{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા (સંભવત: સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર)|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} == વેબસાઇટ == [[શ્રેણી:Coordinates on Wikidata]] [[શ્રેણી:Pages using gadget WikiMiniAtlas]] == બાહ્ય કડીઓ ==" થી બદલી 902536 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=અસ્પષ્ટ ભાષા (સંભવત: સંપૂર્ણ મશિન ભાષાંતર)|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} == વેબસાઇટ == [[શ્રેણી:Coordinates on Wikidata]] [[શ્રેણી:Pages using gadget WikiMiniAtlas]] == બાહ્ય કડીઓ == jgaxee6a4bxzpbvp7cc8cznvg9g7c00 દેવાંગી ભટ્ટ 0 154704 902520 902517 2026-07-15T13:16:33Z Dsvyas 561 રદ કરવા માટે અંકિત 902520 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=નોંધપાત્રતાનો અભાવ, જાહેરાત/સ્વપ્રશસ્તિ, સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયા નીતિથી વિરુદ્ધ પ્રાથમિક સ્રોતનો ઉપયોગ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} {{Infobox writer | name = દેવાંગી ભટ્ટ | birth_place = ગુજરાત, ભારત | occupation = નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર, લેખિકા, પ્રાધ્યાપિકા | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | nationality = ભારતીય | notableworks = ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'', ''સમાંતર'', ''ત્વમેવ ભર્તા'' | image = Devangi-bhatt-2.jpg }} '''દેવાંગી ભટ્ટ''' ગુજરાતી ભાષાનાં નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર અને લેખિકા છે. તેમની નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે પ્રકાશિત થયો છે.<ref name="tribune">{{cite news |title=Devangi Bhatt's 'The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay': Transcending the ordinariness of being, and how |url=https://www.tribuneindia.com/news/book-reviews/devangi-bhatts-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-transcending-the-ordinariness-of-being-and-how/ |newspaper=The Tribune |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કારકિર્દી == દેવાંગી વીસ વર્ષ સુધી [[ગુજરાત યુનિવર્સિટી]]માં અર્થશાસ્ત્રનાં પ્રાધ્યાપિકા તરીકે કાર્યરત હતાં અને ત્યારબાદ પૂર્ણ સમય લેખન તરફ વળ્યાં.<ref name="rrsheth">{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rrsheth.com/rr_author/devangi-bhatt/ |publisher=આર. આર. શેઠ બુક્સ |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> રંગભૂમિ માટે અનેક નાટ્યપ્રયોગો લખ્યા બાદ ૨૦૧૩માં તેમનો પ્રથમ વાર્તાસંગ્રહ ''પર્સેપ્શન'' નવભારત સાહિત્ય મંદિર દ્વારા પ્રકાશિત થયો.<ref name="author">{{cite web |title=About the Author |url=https://devangibhatt.com/about-the-author/ |website=devangibhatt.com |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> તેમની નવલકથાઓ વિષયવસ્તુ અને પાત્રાલેખન બંનેમાં આગવી ગણાય છે. ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''ની જર્મન નાયિકા ઓરોરા મિલર અને ''સમાંતર''ના નાયક રઘુનાથ બર્વે જેવાં પાત્રો તેમની કલમે ગુજરાતી સાહિત્યને મળ્યાં છે.<ref name="rrsheth" /> તેમની દસમી નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'' [[કોલકાતા]]ની એક મધ્યવયસ્ક ગૃહિણી પૌલોમા ચટ્ટોપાધ્યાયની કથા છે, જે જુદા જુદા યુગનાં ત્રણ અલગ જીવન અનુભવે છે, નાઝી જર્મની, ૧૯૫૦ના દાયકાનું ઇજિપ્ત અને સ્વાતંત્ર્યોત્તર ગ્રામીણ ગુજરાત.<ref name="tribune" /><ref name="bookreview">{{cite web |title=Narrative of Delusion as an Altered Reality |url=https://www.thebookreviewindia.org/narrative-of-delusion-as-an-altered-reality/ |website=The Book Review |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> વર્ષ ૨૦૨૨થી આ નવલકથા [[ભાવનગર યુનિવર્સિટી]]ના ટી.વાય.બી.એ.ના અભ્યાસક્રમમાં સમાવવામાં આવી છે.<ref name="author" /> રંગભૂમિ સાથે પણ તેમનો ઘનિષ્ઠ સંબંધ છે. તેમના નાટક ''સમય સાક્ષી છે''ને સંગીત-નાટ્ય અકાદમીનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો, અને ''ચિત્રલેખા'' નાટકે ભવન્સ નાટ્યસ્પર્ધામાં અનેક પુરસ્કારો મેળવ્યા હતા. તેમનું નાટ્યસર્જન ''એકલા ચાલો રે'' [[રવીન્દ્રનાથ ટાગોર]]ના સાહિત્ય પર આધારિત સંવાદરૂપે રચાયેલું છે.<ref name="author" /> તેમણે રામ સ્વરૂપના ''Hinduism: Reviews and Reflections'' પુસ્તકનો ગુજરાતી અનુવાદ કર્યો છે.<ref name="author" /><ref name="ibc">{{cite web |title=In Conversation with Devangi Bhatt |url=https://theindianbookclub.com/readers-point/f/in-conversation-with-devangi-bhatt |website=The Indian Book Club |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == અનુવાદ અને પ્રતિભાવ == ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ મુદ્રા જોશીએ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે કર્યો છે.<ref name="asymptote">{{cite web |title=Domestic Escapisms: The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay by Devangi Bhatt |url=https://www.asymptotejournal.com/blog/2024/08/19/domestic-escapisms-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-by-devangi-bhatt/ |website=Asymptote |language=en |date=19 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref><ref name="scroll">{{cite news |title=Translated fiction: An old earthen vessel in the house transports Pauloma to different worlds |url=https://scroll.in/article/1073048/translated-fiction-an-old-earthen-vessel-in-the-house-transports-pauloma-to-different-worlds |work=Scroll.in |language=en |date=11 September 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> ''ધ ટ્રિબ્યુન''ના સમીક્ષકે આ નવલકથાને પાત્રપ્રધાન અને દાર્શનિક દૃષ્ટિએ સમૃદ્ધ ગણાવી હતી.<ref name="tribune" /> ''એસિમ્પ્ટોટ'' સામયિકે તેને અદ્ભુત વાસ્તવવાદ (fantastic realism)ની નવલકથા ગણાવી હતી.<ref name="asymptote" /> ''ધ બુક રિવ્યૂ''એ તેને બદલાયેલી વાસ્તવિકતાની કથા તરીકે વર્ણવી હતી,<ref name="bookreview" /> અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટે તેની સરળ ભાષા અને અનેકવિધ અર્થઘટનની શક્યતાની નોંધ લીધી હતી.<ref name="ppp">{{cite web |title=Devangi Bhatt's The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay Review: Parallel Lives, Rebirth and Magical Realism |url=https://www.purplepencilproject.com/the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay/ |website=Purple Pencil Project |language=en |date=26 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કૃતિઓ == === નવલકથાઓ === * ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''<ref name="navbharat">{{cite web |title=Devangi Bhatt – Authors |url=https://navbharatonline.com/collections/devangi-bhatt |publisher=નવભારત સાહિત્ય મંદિર |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> * ''સમાંતર'' (૨૦૨૦)<ref name="navbharat" /> * ''ત્વમેવ ભર્તા'' (૨૦૨૧)<ref name="navbharat" /> * ''ધર્મો રક્ષતિ''<ref name="navbharat" /> * ''એક હતી ગુંચા''<ref name="navbharat" /> * ''અશેષ''<ref name="navbharat" /> * ''અસ્મિતા''<ref name="navbharat" /> * ''પ્રથમા પુષા''<ref name="navbharat" /> * ''સિલાઈ''<ref name="navbharat" /> * ''મહાભિનિષ્ક્રમણ''<ref name="navbharat" /> === વાર્તાસંગ્રહ અને રહસ્યકથા === * ''પર્સેપ્શન'' (૨૦૧૩) – વાર્તાસંગ્રહ<ref name="author" /> * ''કેસ-બુક ઓફ મિ. રાય''<ref name="navbharat" /> === અંગ્રેજી અનુવાદ === * ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અનુવાદ, અનુવાદક: મુદ્રા જોશી), નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪<ref name="asymptote" /> == પુરસ્કાર અને સન્માન == * સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર – શ્રેષ્ઠ નવલકથા (૨૦૧૯) – ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'' માટે<ref name="author" /> * દર્શક પુરસ્કાર (૨૦૨૦) – ''અશેષ'' માટે<ref name="author" /> * સંગીત-નાટ્ય અકાદમી પુરસ્કાર – ''સમય સાક્ષી છે'' નાટક માટે<ref name="author" /> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [https://devangibhatt.com સત્તાવાર વેબસાઇટ] * [https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all રેખ્તા ગુજરાતી પર દેવાંગી ભટ્ટ] [[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:નવલકથાકાર]] njvbpfnd8gu1mqml8gjjef57pdec8s9 902537 902520 2026-07-15T18:05:15Z Hiral Kotadiya 57618 દૂર કરવાની વિનંતીના મુદ્દાઓના જવાબમાં: અંગત વેબસાઇટ આધારિત વિગતો (પુરસ્કાર, અભ્યાસક્રમ) દૂર કરી; લેખ હવે સ્વતંત્ર સ્રોતો પર આધારિત છે 902537 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=નોંધપાત્રતાનો અભાવ, જાહેરાત/સ્વપ્રશસ્તિ, સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયા નીતિથી વિરુદ્ધ પ્રાથમિક સ્રોતનો ઉપયોગ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} {{Infobox writer | name = દેવાંગી ભટ્ટ | birth_place = ગુજરાત, ભારત | occupation = નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર, લેખિકા, પ્રાધ્યાપિકા | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | nationality = ભારતીય | notableworks = ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'', ''સમાંતર'', ''ત્વમેવ ભર્તા'' | image = Devangi-bhatt-2.jpg }} '''દેવાંગી ભટ્ટ''' ગુજરાતી ભાષાનાં નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર અને લેખિકા છે. તેમની નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે પ્રકાશિત થયો છે.<ref name="tribune">{{cite news |title=Devangi Bhatt's 'The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay': Transcending the ordinariness of being, and how |url=https://www.tribuneindia.com/news/book-reviews/devangi-bhatts-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-transcending-the-ordinariness-of-being-and-how/ |newspaper=The Tribune |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કારકિર્દી == દેવાંગી વીસ વર્ષ સુધી [[ગુજરાત યુનિવર્સિટી]]માં અર્થશાસ્ત્રનાં પ્રાધ્યાપિકા તરીકે કાર્યરત હતાં અને ત્યારબાદ પૂર્ણ સમય લેખન તરફ વળ્યાં.<ref name="rrsheth">{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rrsheth.com/rr_author/devangi-bhatt/ |publisher=આર. આર. શેઠ બુક્સ |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> તેમની નવલકથાઓ વિષયવસ્તુ અને પાત્રાલેખન બંનેમાં આગવી ગણાય છે. ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''ની જર્મન નાયિકા ઓરોરા મિલર અને ''સમાંતર''ના નાયક રઘુનાથ બર્વે જેવાં પાત્રો તેમની કલમે ગુજરાતી સાહિત્યને મળ્યાં છે.<ref name="rrsheth" /> તેમની દસમી નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'' [[કોલકાતા]]ની એક મધ્યવયસ્ક ગૃહિણી પૌલોમા ચટ્ટોપાધ્યાયની કથા છે, જે જુદા જુદા યુગનાં ત્રણ અલગ જીવન અનુભવે છે, નાઝી જર્મની, ૧૯૫૦ના દાયકાનું ઇજિપ્ત અને સ્વાતંત્ર્યોત્તર ગ્રામીણ ગુજરાત.<ref name="tribune" /><ref name="bookreview">{{cite web |title=Narrative of Delusion as an Altered Reality |url=https://www.thebookreviewindia.org/narrative-of-delusion-as-an-altered-reality/ |website=The Book Review |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == અનુવાદ અને પ્રતિભાવ == ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ મુદ્રા જોશીએ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે કર્યો છે.<ref name="asymptote">{{cite web |title=Domestic Escapisms: The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay by Devangi Bhatt |url=https://www.asymptotejournal.com/blog/2024/08/19/domestic-escapisms-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-by-devangi-bhatt/ |website=Asymptote |language=en |date=19 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref><ref name="scroll">{{cite news |title=Translated fiction: An old earthen vessel in the house transports Pauloma to different worlds |url=https://scroll.in/article/1073048/translated-fiction-an-old-earthen-vessel-in-the-house-transports-pauloma-to-different-worlds |work=Scroll.in |language=en |date=11 September 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> ''ધ ટ્રિબ્યુન''ના સમીક્ષકે આ નવલકથાને પાત્રપ્રધાન અને દાર્શનિક દૃષ્ટિએ સમૃદ્ધ ગણાવી હતી.<ref name="tribune" /> ''એસિમ્પ્ટોટ'' સામયિકે તેને અદ્ભુત વાસ્તવવાદ (fantastic realism)ની નવલકથા ગણાવી હતી.<ref name="asymptote" /> ''ધ બુક રિવ્યૂ''એ તેને બદલાયેલી વાસ્તવિકતાની કથા તરીકે વર્ણવી હતી,<ref name="bookreview" /> અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટે તેની સરળ ભાષા અને અનેકવિધ અર્થઘટનની શક્યતાની નોંધ લીધી હતી.<ref name="ppp">{{cite web |title=Devangi Bhatt's The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay Review: Parallel Lives, Rebirth and Magical Realism |url=https://www.purplepencilproject.com/the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay/ |website=Purple Pencil Project |language=en |date=26 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કૃતિઓ == === નવલકથાઓ === * ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''<ref name="navbharat">{{cite web |title=Devangi Bhatt – Authors |url=https://navbharatonline.com/collections/devangi-bhatt |publisher=નવભારત સાહિત્ય મંદિર |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> * ''સમાંતર'' (૨૦૨૦)<ref name="navbharat" /> * ''ત્વમેવ ભર્તા'' (૨૦૨૧)<ref name="navbharat" /> * ''ધર્મો રક્ષતિ''<ref name="navbharat" /> * ''એક હતી ગુંચા''<ref name="navbharat" /> * ''અશેષ''<ref name="navbharat" /> * ''અસ્મિતા''<ref name="navbharat" /> * ''પ્રથમા પુષા''<ref name="navbharat" /> * ''સિલાઈ''<ref name="navbharat" /> * ''મહાભિનિષ્ક્રમણ''<ref name="navbharat" /> === વાર્તાસંગ્રહ અને રહસ્યકથા === * ''પર્સેપ્શન'' (૨૦૧૩) – વાર્તાસંગ્રહ<ref name="navbharat" /> * ''કેસ-બુક ઓફ મિ. રાય''<ref name="navbharat" /> === અંગ્રેજી અનુવાદ === * ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અનુવાદ, અનુવાદક: મુદ્રા જોશી), નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪<ref name="asymptote" /> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [https://devangibhatt.com સત્તાવાર વેબસાઇટ] * [https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all રેખ્તા ગુજરાતી પર દેવાંગી ભટ્ટ] [[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:નવલકથાકાર]] 0mca8vvnu0yqu6evtqv4w1i7xa475cm 902546 902537 2026-07-16T03:10:53Z Snehrashmi 41463 + જન્મ વર્ષ 902546 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=નોંધપાત્રતાનો અભાવ, જાહેરાત/સ્વપ્રશસ્તિ, સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયા નીતિથી વિરુદ્ધ પ્રાથમિક સ્રોતનો ઉપયોગ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} {{Infobox writer | name = દેવાંગી ભટ્ટ | birth_date = ૧૯૭૬<ref>{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all |website=rekhtagujarati.org |access-date=16 July 2026}}</ref> | birth_place = | occupation = નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર, લેખિકા, પ્રાધ્યાપિકા | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | nationality = ભારતીય | notableworks = ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'', ''સમાંતર'', ''ત્વમેવ ભર્તા'' | image = Devangi-bhatt-2.jpg }} '''દેવાંગી ભટ્ટ''' એ ગુજરાતી ભાષાના નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર અને લેખિકા છે. તેમની નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે પ્રકાશિત થયો છે.<ref name="tribune">{{cite news |title=Devangi Bhatt's 'The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay': Transcending the ordinariness of being, and how |url=https://www.tribuneindia.com/news/book-reviews/devangi-bhatts-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-transcending-the-ordinariness-of-being-and-how/ |newspaper=The Tribune |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કારકિર્દી == દેવાંગી વીસ વર્ષ સુધી [[ગુજરાત યુનિવર્સિટી]]માં અર્થશાસ્ત્રનાં પ્રાધ્યાપિકા તરીકે કાર્યરત હતાં અને ત્યારબાદ પૂર્ણ સમય લેખન તરફ વળ્યાં.<ref name="rrsheth">{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rrsheth.com/rr_author/devangi-bhatt/ |publisher=આર. આર. શેઠ બુક્સ |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> તેમની નવલકથાઓ વિષયવસ્તુ અને પાત્રાલેખન બંનેમાં આગવી ગણાય છે. ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''ની જર્મન નાયિકા ઓરોરા મિલર અને ''સમાંતર''ના નાયક રઘુનાથ બર્વે જેવાં પાત્રો તેમની કલમે ગુજરાતી સાહિત્યને મળ્યાં છે.<ref name="rrsheth" /> તેમની દસમી નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'' [[કોલકાતા]]ની એક મધ્યવયસ્ક ગૃહિણી પૌલોમા ચટ્ટોપાધ્યાયની કથા છે, જે જુદા જુદા યુગનાં ત્રણ અલગ જીવન અનુભવે છે, નાઝી જર્મની, ૧૯૫૦ના દાયકાનું ઇજિપ્ત અને સ્વાતંત્ર્યોત્તર ગ્રામીણ ગુજરાત.<ref name="tribune" /><ref name="bookreview">{{cite web |title=Narrative of Delusion as an Altered Reality |url=https://www.thebookreviewindia.org/narrative-of-delusion-as-an-altered-reality/ |website=The Book Review |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == અનુવાદ અને પ્રતિભાવ == ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ મુદ્રા જોશીએ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે કર્યો છે.<ref name="asymptote">{{cite web |title=Domestic Escapisms: The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay by Devangi Bhatt |url=https://www.asymptotejournal.com/blog/2024/08/19/domestic-escapisms-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-by-devangi-bhatt/ |website=Asymptote |language=en |date=19 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref><ref name="scroll">{{cite news |title=Translated fiction: An old earthen vessel in the house transports Pauloma to different worlds |url=https://scroll.in/article/1073048/translated-fiction-an-old-earthen-vessel-in-the-house-transports-pauloma-to-different-worlds |work=Scroll.in |language=en |date=11 September 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> ''ધ ટ્રિબ્યુન''ના સમીક્ષકે આ નવલકથાને પાત્રપ્રધાન અને દાર્શનિક દૃષ્ટિએ સમૃદ્ધ ગણાવી હતી.<ref name="tribune" /> ''એસિમ્પ્ટોટ'' સામયિકે તેને અદ્ભુત વાસ્તવવાદ (fantastic realism)ની નવલકથા ગણાવી હતી.<ref name="asymptote" /> ''ધ બુક રિવ્યૂ''એ તેને બદલાયેલી વાસ્તવિકતાની કથા તરીકે વર્ણવી હતી,<ref name="bookreview" /> અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટે તેની સરળ ભાષા અને અનેકવિધ અર્થઘટનની શક્યતાની નોંધ લીધી હતી.<ref name="ppp">{{cite web |title=Devangi Bhatt's The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay Review: Parallel Lives, Rebirth and Magical Realism |url=https://www.purplepencilproject.com/the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay/ |website=Purple Pencil Project |language=en |date=26 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કૃતિઓ == === નવલકથાઓ === * ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''<ref name="navbharat">{{cite web |title=Devangi Bhatt – Authors |url=https://navbharatonline.com/collections/devangi-bhatt |publisher=નવભારત સાહિત્ય મંદિર |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> * ''સમાંતર'' (૨૦૨૦)<ref name="navbharat" /> * ''ત્વમેવ ભર્તા'' (૨૦૨૧)<ref name="navbharat" /> * ''ધર્મો રક્ષતિ''<ref name="navbharat" /> * ''એક હતી ગુંચા''<ref name="navbharat" /> * ''અશેષ''<ref name="navbharat" /> * ''અસ્મિતા''<ref name="navbharat" /> * ''પ્રથમા પુષા''<ref name="navbharat" /> * ''સિલાઈ''<ref name="navbharat" /> * ''મહાભિનિષ્ક્રમણ''<ref name="navbharat" /> === વાર્તાસંગ્રહ અને રહસ્યકથા === * ''પર્સેપ્શન'' (૨૦૧૩) – વાર્તાસંગ્રહ<ref name="navbharat" /> * ''કેસ-બુક ઓફ મિ. રાય''<ref name="navbharat" /> === અંગ્રેજી અનુવાદ === * ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અનુવાદ, અનુવાદક: મુદ્રા જોશી), નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪<ref name="asymptote" /> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [https://devangibhatt.com સત્તાવાર વેબસાઇટ] * [https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all રેખ્તા ગુજરાતી પર દેવાંગી ભટ્ટ] [[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:નવલકથાકાર]] 7zl3z4m2o76hnqsyd7pkoqz2tg2nuwz 902547 902546 2026-07-16T03:11:05Z Snehrashmi 41463 [[શ્રેણી:૧૯૭૬માં જન્મ]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 902547 wikitext text/x-wiki {{હટાવો|કારણ=નોંધપાત્રતાનો અભાવ, જાહેરાત/સ્વપ્રશસ્તિ, સંદર્ભ તરીકે વિકિપીડિયા નીતિથી વિરુદ્ધ પ્રાથમિક સ્રોતનો ઉપયોગ|તારીખ=૨૦૨૬-૦૭}} {{Infobox writer | name = દેવાંગી ભટ્ટ | birth_date = ૧૯૭૬<ref>{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all |website=rekhtagujarati.org |access-date=16 July 2026}}</ref> | birth_place = | occupation = નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર, લેખિકા, પ્રાધ્યાપિકા | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | nationality = ભારતીય | notableworks = ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'', ''સમાંતર'', ''ત્વમેવ ભર્તા'' | image = Devangi-bhatt-2.jpg }} '''દેવાંગી ભટ્ટ''' એ ગુજરાતી ભાષાના નવલકથાકાર, કવયિત્રી, નાટ્યકાર અને લેખિકા છે. તેમની નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે પ્રકાશિત થયો છે.<ref name="tribune">{{cite news |title=Devangi Bhatt's 'The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay': Transcending the ordinariness of being, and how |url=https://www.tribuneindia.com/news/book-reviews/devangi-bhatts-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-transcending-the-ordinariness-of-being-and-how/ |newspaper=The Tribune |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કારકિર્દી == દેવાંગી વીસ વર્ષ સુધી [[ગુજરાત યુનિવર્સિટી]]માં અર્થશાસ્ત્રનાં પ્રાધ્યાપિકા તરીકે કાર્યરત હતાં અને ત્યારબાદ પૂર્ણ સમય લેખન તરફ વળ્યાં.<ref name="rrsheth">{{cite web |title=દેવાંગી ભટ્ટ |url=https://rrsheth.com/rr_author/devangi-bhatt/ |publisher=આર. આર. શેઠ બુક્સ |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> તેમની નવલકથાઓ વિષયવસ્તુ અને પાત્રાલેખન બંનેમાં આગવી ગણાય છે. ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''ની જર્મન નાયિકા ઓરોરા મિલર અને ''સમાંતર''ના નાયક રઘુનાથ બર્વે જેવાં પાત્રો તેમની કલમે ગુજરાતી સાહિત્યને મળ્યાં છે.<ref name="rrsheth" /> તેમની દસમી નવલકથા ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ'' [[કોલકાતા]]ની એક મધ્યવયસ્ક ગૃહિણી પૌલોમા ચટ્ટોપાધ્યાયની કથા છે, જે જુદા જુદા યુગનાં ત્રણ અલગ જીવન અનુભવે છે, નાઝી જર્મની, ૧૯૫૦ના દાયકાનું ઇજિપ્ત અને સ્વાતંત્ર્યોત્તર ગ્રામીણ ગુજરાત.<ref name="tribune" /><ref name="bookreview">{{cite web |title=Narrative of Delusion as an Altered Reality |url=https://www.thebookreviewindia.org/narrative-of-delusion-as-an-altered-reality/ |website=The Book Review |language=en |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == અનુવાદ અને પ્રતિભાવ == ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અંગ્રેજી અનુવાદ મુદ્રા જોશીએ ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪) નામે કર્યો છે.<ref name="asymptote">{{cite web |title=Domestic Escapisms: The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay by Devangi Bhatt |url=https://www.asymptotejournal.com/blog/2024/08/19/domestic-escapisms-the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay-by-devangi-bhatt/ |website=Asymptote |language=en |date=19 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref><ref name="scroll">{{cite news |title=Translated fiction: An old earthen vessel in the house transports Pauloma to different worlds |url=https://scroll.in/article/1073048/translated-fiction-an-old-earthen-vessel-in-the-house-transports-pauloma-to-different-worlds |work=Scroll.in |language=en |date=11 September 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> ''ધ ટ્રિબ્યુન''ના સમીક્ષકે આ નવલકથાને પાત્રપ્રધાન અને દાર્શનિક દૃષ્ટિએ સમૃદ્ધ ગણાવી હતી.<ref name="tribune" /> ''એસિમ્પ્ટોટ'' સામયિકે તેને અદ્ભુત વાસ્તવવાદ (fantastic realism)ની નવલકથા ગણાવી હતી.<ref name="asymptote" /> ''ધ બુક રિવ્યૂ''એ તેને બદલાયેલી વાસ્તવિકતાની કથા તરીકે વર્ણવી હતી,<ref name="bookreview" /> અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટે તેની સરળ ભાષા અને અનેકવિધ અર્થઘટનની શક્યતાની નોંધ લીધી હતી.<ref name="ppp">{{cite web |title=Devangi Bhatt's The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay Review: Parallel Lives, Rebirth and Magical Realism |url=https://www.purplepencilproject.com/the-many-lives-of-pauloma-chattopadhyay/ |website=Purple Pencil Project |language=en |date=26 August 2024 |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> == કૃતિઓ == === નવલકથાઓ === * ''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''<ref name="navbharat">{{cite web |title=Devangi Bhatt – Authors |url=https://navbharatonline.com/collections/devangi-bhatt |publisher=નવભારત સાહિત્ય મંદિર |access-date=૧૫ જુલાઈ ૨૦૨૬}}</ref> * ''સમાંતર'' (૨૦૨૦)<ref name="navbharat" /> * ''ત્વમેવ ભર્તા'' (૨૦૨૧)<ref name="navbharat" /> * ''ધર્મો રક્ષતિ''<ref name="navbharat" /> * ''એક હતી ગુંચા''<ref name="navbharat" /> * ''અશેષ''<ref name="navbharat" /> * ''અસ્મિતા''<ref name="navbharat" /> * ''પ્રથમા પુષા''<ref name="navbharat" /> * ''સિલાઈ''<ref name="navbharat" /> * ''મહાભિનિષ્ક્રમણ''<ref name="navbharat" /> === વાર્તાસંગ્રહ અને રહસ્યકથા === * ''પર્સેપ્શન'' (૨૦૧૩) – વાર્તાસંગ્રહ<ref name="navbharat" /> * ''કેસ-બુક ઓફ મિ. રાય''<ref name="navbharat" /> === અંગ્રેજી અનુવાદ === * ''The Many Lives of Pauloma Chattopadhyay'' (''વાસાંસિ જીર્ણાનિ''નો અનુવાદ, અનુવાદક: મુદ્રા જોશી), નિયોગી બુક્સ, ૨૦૨૪<ref name="asymptote" /> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * [https://devangibhatt.com સત્તાવાર વેબસાઇટ] * [https://rekhtagujarati.org/poets/devangi-bhatt/all રેખ્તા ગુજરાતી પર દેવાંગી ભટ્ટ] [[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:નવલકથાકાર]] [[શ્રેણી:૧૯૭૬માં જન્મ]] 65puptne8a61sa7al6zxpbxie8qiogc ચર્ચા:હર્ષ સંઘવી 1 154707 902519 2026-07-15T13:05:43Z Dsvyas 561 /* સંદિગ્ધ નિષ્પક્ષતા */ નવો વિભાગ 902519 wikitext text/x-wiki == સંદિગ્ધ નિષ્પક્ષતા == લેખનું લખાણ કોઈ પ્રશસ્તિ કે જાહેરાત પ્રકારનું છે, ઉદા. તરીકે આજે મેં કરેલા અમુક સુધારામાં તેમને 'સૌથી યુવા વયના', 'પ્રચંડ બહુમતીથી વિજેતા', 'જંગી બહુમતિથી વિજેતા' જેવા વિશેષણોથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રકારનું લખાણ વિકિપીડિયાના માપદંડ પ્રમાણે યોગ્ય નથી અને ફક્ત વ્યક્તિની પ્રસંશાના ઉદ્દેશ્યથી લખાયેલા હોવાનો ભાસ ઉત્પન્ન કરે છે. માટે આખા લેખની ભાષા અને તેમાં કરવામાં આવેલા દાવાઓને યોગ્યરીતે મૂલવવાની જરુર જણાય છે અને તેથી તેને સુધારા તથા નિષ્પક્ષતાની અયોગ્ય સ્થિતિ માટે અંકિત કર્યો છે. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૮:૩૫, ૧૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) i9oedczukuiju54mwa62etprfscve0u રાખોડી પીઠ (પંખી) 0 154708 902526 2026-07-15T15:32:00Z Aniket 65 "[[:en:Special:Redirect/revision/1331843228|Rufous-tailed scrub robin]]" પાનાનું ભાષાંતર કરીને બનાવેલ 902526 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ઉદારતાથી ભૂખરા-ભૂરા રંગના ફોલ્લીઓ છાંટવામાં આવે છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} cgmh22nt78am2vzsqsnvl9nbvct8qev 902528 902526 2026-07-15T15:41:08Z Aniket 65 [[શ્રેણી:પક્ષી]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 902528 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ઉદારતાથી ભૂખરા-ભૂરા રંગના ફોલ્લીઓ છાંટવામાં આવે છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] h5cp8qkdefetmnnw1mbq8k72svzw2fn 902529 902528 2026-07-15T15:41:26Z Aniket 65 [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 902529 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ઉદારતાથી ભૂખરા-ભૂરા રંગના ફોલ્લીઓ છાંટવામાં આવે છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] 1tw1ay0zof2tw5e1tba0x5nbu2hd46t 902530 902529 2026-07-15T15:43:01Z Aniket 65 /* વર્તન */ 902530 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite>}}</ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ઉદારતાથી ભૂખરા-ભૂરા રંગના ફોલ્લીઓ છાંટવામાં આવે છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] cfd40o5c6z7eus4fue0o64kfqop5mns 902531 902530 2026-07-15T15:43:56Z Aniket 65 /* વર્ણન */ 902531 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby1">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite>}}</ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ઉદારતાથી ભૂખરા-ભૂરા રંગના ફોલ્લીઓ છાંટવામાં આવે છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] ho5rhwy0zn82ijlsf50b5bcrxi6x795 902532 902531 2026-07-15T15:45:04Z Aniket 65 /* વર્તન */ 902532 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby1">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite>}}</ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ભરપુર માત્રામાં ભૂખરા-ભૂરા રંગના છાંટણાઓ હોય છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] 8s84qp6l8cf2yppuudk77gibaphrl96 902533 902532 2026-07-15T15:45:36Z Aniket 65 /* વર્તન */ 902533 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=Agrobate roux au Parc National de l'Ichkeul (Tunisia), crop.jpg|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |year=2019 |title=''Cercotrichas galactotes'' |amends=2018 |article-number=e.T22709936A155484275 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709936A155484275.en |access-date=12 November 2021}}</ref>|genus=Cercotrichas|species=galactotes|authority=([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)|synonyms=*''Agrobates galactotes'' *''Cercotrichas galactotes galactotes'' *''Erythropygia galactotes''|synonyms_ref=<ref name=Avibase>{{cite web |url=http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=E4672C85DEAD098A |title=Rufous-tailed Scrub-Robin (''Cercotrichas galactotes'') (Temminck, 1820) | author=Lepage, Dennis |work=Avibase |access-date=2013-08-16}}</ref>|range_map=Cercotrichas galactotes distribution2.JPG|range_map_caption=range map : {{leftlegend|#1034A6|breeding visitor|outline=gray}} : {{leftlegend|#ff7031|overwintering range|outline=gray}} : {{leftlegend|#00FF00|resident range|outline=gray}}}} રાખોડી પીઠ (Cercotrichas galactotes) એ મસ્કિકેપિડે પરિવારનું મધ્યમ કદનું સભ્ય છે. રાખોડી પીઠ ભૂમધ્ય સમુદ્ર આસપાસ અને પૂર્વમાં [[પાકિસ્તાન]] સુધી પ્રજનન કરે છે. તે સહારા દક્ષિણે પૂર્વમાં સાહેલ પ્રદેશથી સોમાલિયા સુધી પણ પ્રજનન કરે છે આ આફ્રિકન પક્ષીઓને કેટલીકવાર એક અલગ પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, '''આફ્રિકન સ્ક્રબ રોબિન''' (સી. માઇનોર). તે આંશિક રીતે [[યાયાવર પક્ષીઓ|સ્થળાંતર]] કરે છે, જે શિયાળો [[આફ્રિકા]] (કેન્યા, દક્ષિણ સુદાન, ઇથોપિયા, સોમાલિયા અને [[ભારત]] હોય છે. ઉત્તર [[યુરોપ]] આ ખૂબ જ દુર્લભ મુલાકાતી છે. રાખોડી પીઠ ઝાડી-ઝાંખરા ધરાવતા સૂકા ખુલ્લા દેશનું પક્ષી છે. તે જમીનથી થોડા ફુટ ઉંચાઈ પર પોતાનો માળો બનાવે છે, એક લાક્ષણિક વેતરમાં ત્રણથી પાંચ ઇંડા હોય છે. રાખોડી પીઠ કદમાં યુરોપિયન રોબિન કરતાં મોટું હોય છે. તેના ઉપરના ભાગો ભૂરા રંગના, નીચેના ભાગો સફેદ રંગના અને અગ્રણી સફેદ સુપરસિલિયમ અને ઘેરા આંખના પટ્ટાવાળા હોય છે. પશ્ચિમી જાતિ દક્ષિણપૂર્વીય યુરોપ અને એશિયાના પક્ષીઓ કરતાં પીળી, ગરમ કથ્થઈ પીઠ ધરાવે છે. લાંબી રૂફસ પૂંછડી વારંવાર ઝાંખી કરવામાં આવે છે, જે પૂંછડીના પીછાઓની કાળી અને સફેદ ટીપ્સ દર્શાવે છે. પુખ્ત નર અને માદા સમાન પ્લમેજ ધરાવે છે અને કિશોર પુખ્ત જેવા હોય છે પરંતુ નિસ્તેજ હોય છે. આ પક્ષીઓ મોટે ભાગે જમીન પર પકડાયેલા જંતુઓ ખાય છે. તેમના સ્પષ્ટ થ્રશ જેવા ગીત ઉદાસીનો સૂર છે. == વર્ણન == પુખ્ત વયના નર અને માદા રાખોડી પીઠ એકસરખા દેખાય છે અને પ્રમાણમાં લાંબા પગ અને મોટી ગોળાકાર પૂંછડી સાથે લગભગ ૬ ઇંચ (૧૫૦ મીમી) લાંબા હોય છે. ઉપલા ભાગો સમૃદ્ધ કથ્થઇ ચેસ્ટનટ છે, જેમાં પુઠ અને ઉપરની પૂંછડીના ઢાંકતા પીછા વધુ રૂફસ છે. નસકોરાંથી આંખની પાછળ એક અલગ વક્ર, ક્રીમી-સફેદ પહોળી દોર હોય છે અને આંખમાંથી ઘેરા બદામી રંગની રેખા હોય છે. આંખનો નીચેનો ભાગ સફેદ હોય છે અને કાનનો રંગ આછા બદામી રંગનો હોય છે. આંખ અને ચાંચ બંને ભૂરા રંગના હોય છે પરંતુ ચાંચના નીચલા ભાગમાં ભૂખરા રંગનો આધાર હોય છે. નીચેના ભાગો ઝાંખા સફેદ હોય છે, જેમાં દાઢી, મધ્ય પેટ અને નીચેના પૂંછડીના આવરણો અન્ય ભાગો કરતાં નિસ્તેજ હોય છે. પાંખના પીંછા ઘેરા બદામી રંગના હોય છે, જે આગળની ધાર પર ભીંડા સાથે અને પાછળની ધાર પર નિસ્તેજ ચેસ્ટનટ-ભૂરા રંગના હોય અને સેકન્ડરીઝ સફેદ રંગની હોય છે. પૂંછડી પરના પીછાઓની મધ્ય જોડી સાંકડી કાળી ટીપ્સ સાથે તેજસ્વી રૂફસ-ચેસ્ટનટ હોય છે અને બાકીનો સફેદ ટીપ્સ અને નજીકના પહોળા કાળા પટ્ટાઓ સાથે સમાન રંગ હોય છે. પગ અને પગ આછા બદામી રંગના હોય છે. કિશોરો દેખાવમાં સમાન હોય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નિસ્તેજ રેતાળ-ભૂરા રંગના હોય છે. પાનખરમાં પ્લમેજને ઢાળવામાં આવે છે અને આ પહેલાં, પૂંછડીના પીછાઓની સફેદ ટીપ્સ કદમાં ઓછી થઈ ગઈ હશે અથવા ઘસાઈ ગઈ હશે.<ref name="Witherby1">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}</ref> == વિતરણ અને નિવાસસ્થાન == રાખોડી પીઠ આંશિક સ્થળાંતર કરનાર છે. તેની સંવર્ધન શ્રેણી પોર્ટુગલ, દક્ષિણ સ્પેન અને બાલ્કન દ્વીપકલ્પથી મધ્ય પૂર્વથી ઇરાક, કઝાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સુધી ફેલાયેલી છે. આફ્રિકામાં તે મોરોક્કોથી ઇજિપ્ત સુધી અને સહારાની દક્ષિણે સોમાલિયા સુધી પ્રજનન કરે છે. તે ઉત્તર યુરોપમાં એક અસામાન્ય રખડતાં પ્રાણી છે. તે ઉત્તર આફ્રિકામાં અને પૂર્વ તરફ ભારતમાં શિયાળો હોય છે. તેનું નિવાસસ્થાન સૂકા ઝાડીવાળું ખુલ્લું દેશ છે, જેમાં નીચાણવાળા પ્રદેશો અથવા તળેટીમાં ગાઢ ઝાડીઓના પેચો છે, જ્યાં તે અસંખ્ય છે, તે ઉદ્યાનો, દ્રાક્ષાવાડીઓ અને મોટા બગીચાઓમાં પણ મળી શકે છે.<ref name="Witherby">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite></ref> રાખોડી પીઠની ફેલાવો વ્યાપક છે, જે અંદાજે ૪.૩ મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર (આઇડી૧) ચોરસ માઇલ છે અને યુરોપમાં અંદાજે ૯૬ થી ૨૮૮ હજાર પક્ષીઓ જેટલી મોટી વસ્તી ધરાવે છે. યુરોપિયન શ્રેણી વૈશ્વિક શ્રેણીના ચોથા અને અડધા વચ્ચે ક્યાંક હોવાથી, વૈશ્વિક વસ્તી ૧૯૬ હજારથી ૧ થી ૧૫ મિલિયન વ્યક્તિઓ વચ્ચે હોઈ શકે છે. ૨૦૧૩ માં વસ્તીનું કદ સ્થિર હોવાનું જણાયું હતું અને એવું માનવામાં આવતું હતું કે પક્ષી આઇયુસીએન રેડ લિસ્ટ ઓફ થ્રેટન્ડ સ્પીશીઝના વસ્તી ઘટાડાના માપદંડ માટે થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચશે નહીં (એટલે કે, દસ વર્ષમાં અથવા ત્રણ પેઢીઓમાં ૩૦% થી વધુ ઘટાડો થયો હતો) અને પછી તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું "[[ઓછી ચિંતાજનક જાતિ|ઓછામાં ઓછી ચિંતા]]".<ref>{{Cite web|last=Butchart, S.|last2=Ekstrom, J.|last3=Ashpole, J.|editor-last=Wheatley, H.|title=Rufous-tailed Scrub-robin ''Cercotrichas galactotes''|url=https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/rufous-tailed-scrub-robin-cercotrichas-galactotes|access-date=28 February 2025|publisher=Birdlife International}}</ref> == વર્તન == રાખોડી પીઠ ગાઢ વનરાજી ધરાવતા વૃક્ષો, ઝાડની ટોચ પસંદ કરતું હોવા છતા ઘણી વખત વધુ ખુલ્લી જગ્યાઓ જેવી કે થાંભલાઓ પર પણ ફરતા જોવા મળે છે. તે ઘણીવાર જમીન પર તેની પૂંછડીને ઉપર અને નીચે ઉછાળતી અને ધ્રુજતી જોવા મળે છે. જ્યારે તે બેસતી હોય ત્યારે તેની પૂંછડી પણ આ રીતે પ્રદર્શિત કરે છે અને કેટલીકવાર તેને આગળ થોડું ઝૂકાવતા પહેલા તેની પાંખોને નીચે ફેંકી દે છે. તે મુખ્યત્વે જમીન પર ભૃંગ, તિત્તીધોડા અને પતંગિયા અને શલભના લાર્વા જેવા જંતુઓ પર અને અળસિયાઓ પર ખોરાક લે છે, તેના શિકાર શોધવા માટે પાંદડાના કચરાને ફેરવે છે.<ref name="Witherby૪">{{Cite book|title=Handbook of British Birds, Volume 2: Warblers to Owls|publisher=H. F. and G. Witherby Ltd.|year=1943|editor-last=Witherby|editor-first=H. F.|pages=101–103}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFWitherby1943">Witherby, H. F., ed. </cite>}}</ref> નર રાખોડી પીઠમાં એક અસામાન્ય પ્રદર્શન ઉડાન હોય છે જેમાં ઉપરની પાંખો સાથે નીચે તરફ ઝંપલાવાનો સમાવેશ થાય છે અને પ્રદર્શન કરતી વખતે ગાઈ શકે છે. માળો જમીનથી થોડા ફુટ દૂર ઝાડીઓમાં, કાંટાદાર નાશપતીનો હેજ, વૃક્ષના ઢગલા પર અથવા અન્ય છુપાયેલા સ્થળે બાંધવામાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સારી રીતે છુપાયેલું હોય છે અને ઘાસ, દાંડી, મૂળ અને અન્ય રેસામાંથી બનેલું હોય છે. બાજુ સરસ રીતે કપ આકારની હોય છે અને તેમાં બારીક મૂળ, વાળ અને ઘણીવાર સાપની ચામડી ટુકડા હોય છે. ચારથી પાંચ (ક્યારેક ઓછા) ઇંડા નાખવામાં આવે છે. ઇંડાની સરેરાશ આશરે ૨૨ બાય ૧૬ મિલીમીટર (૦.૮ ઇંચ × ૦.૬ ઇંચ) હોય છે અને તેનો પૃષ્ઠભૂમિ રંગ નિસ્તેજ લીલાશ પડતા અથવા ભૂખરા-સફેદ રંગનો હોય છે, જેમાં ભરપુર માત્રામાં ભૂખરા-ભૂરા રંગના છાંટણાઓ હોય છે.<ref name="Witherby" /> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Rufous-tailed_scrub_robin.jpg|મોરોક્કોમાં રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MWNH_1857.JPG|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes.jpg|જ્હોન ફેડરીક ન્યુમને દોરેલા રાખોડી પીઠ ચિત્ર:Cuculus_canorus_canorus_MHNT.ZOO.2010.11.150.41.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes-young.jpg|માળામાં રાખોડી પીઠનું બચ્ચુ ચિત્ર:Cercotrichas_galactotes_MHNT.zoo.2010.11.189.16.jpg|રાખોડી પીઠના ઈંડા </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] rfn0x5kgwuatxwb7adb6tl6iffr4sk3 ચર્ચા:દેવાંગી ભટ્ટ 1 154709 902538 2026-07-15T18:15:44Z Hiral Kotadiya 57618 દૂર કરવાની વિનંતી અંગે 902538 wikitext text/x-wiki == દૂર કરવાની વિનંતી અંગે == નમસ્તે, આ લેખ મેં બનાવ્યો છે. ત્રણેય મુદ્દા અંગે મારો ખુલાસો: '''નોંધપાત્રતા''': દેવાંગી ભટ્ટની નવલકથાના અંગ્રેજી અનુવાદ પર ધ ટ્રિબ્યુન, સ્ક્રોલ.ઇન, એસિમ્પ્ટોટ જર્નલ, ધ બુક રિવ્યૂ અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટ, એમ પાંચ સ્વતંત્ર પ્રકાશનોમાં સમીક્ષા/કવરેજ પ્રકાશિત થયાં છે, જે લેખમાં સંદર્ભ તરીકે આપેલાં છે. આ સ્વતંત્ર અને વિશ્વસનીય સ્રોતો છે. '''પ્રાથમિક સ્રોત અને સ્વપ્રશસ્તિ''': વાજબી મુદ્દો. લેખકનાં અંગત વેબસાઇટ પર આધારિત પુરસ્કાર તથા અભ્યાસક્રમની વિગતો મેં લેખમાંથી દૂર કરી છે. હવે લેખના મુખ્ય દાવાઓ સ્વતંત્ર સ્રોતો પર આધારિત છે. '''જાહેરાત''': મારો હેતુ પ્રચારનો નથી; લેખ તટસ્થ શૈલીમાં, દરેક વિધાન સંદર્ભ સાથે લખાયો છે. સુધારા માટે કોઈ ચોક્કસ સૂચન હોય તો જરૂર જણાવશો. આભાર. [[સભ્ય:Hiral Kotadiya|Hiral Kotadiya]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Hiral Kotadiya|ચર્ચા]]) ૨૩:૪૫, ૧૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) ibx004q65ciwh4dh1mahpyr2dfqey6d 902549 902538 2026-07-16T03:31:54Z Snehrashmi 41463 /* દૂર કરવાની વિનંતી અંગે */ ઉત્તર 902549 wikitext text/x-wiki == દૂર કરવાની વિનંતી અંગે == નમસ્તે, આ લેખ મેં બનાવ્યો છે. ત્રણેય મુદ્દા અંગે મારો ખુલાસો: '''નોંધપાત્રતા''': દેવાંગી ભટ્ટની નવલકથાના અંગ્રેજી અનુવાદ પર ધ ટ્રિબ્યુન, સ્ક્રોલ.ઇન, એસિમ્પ્ટોટ જર્નલ, ધ બુક રિવ્યૂ અને પર્પલ પેન્સિલ પ્રોજેક્ટ, એમ પાંચ સ્વતંત્ર પ્રકાશનોમાં સમીક્ષા/કવરેજ પ્રકાશિત થયાં છે, જે લેખમાં સંદર્ભ તરીકે આપેલાં છે. આ સ્વતંત્ર અને વિશ્વસનીય સ્રોતો છે. '''પ્રાથમિક સ્રોત અને સ્વપ્રશસ્તિ''': વાજબી મુદ્દો. લેખકનાં અંગત વેબસાઇટ પર આધારિત પુરસ્કાર તથા અભ્યાસક્રમની વિગતો મેં લેખમાંથી દૂર કરી છે. હવે લેખના મુખ્ય દાવાઓ સ્વતંત્ર સ્રોતો પર આધારિત છે. '''જાહેરાત''': મારો હેતુ પ્રચારનો નથી; લેખ તટસ્થ શૈલીમાં, દરેક વિધાન સંદર્ભ સાથે લખાયો છે. સુધારા માટે કોઈ ચોક્કસ સૂચન હોય તો જરૂર જણાવશો. આભાર. [[સભ્ય:Hiral Kotadiya|Hiral Kotadiya]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Hiral Kotadiya|ચર્ચા]]) ૨૩:૪૫, ૧૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) :આપના લેખ સંપાદન માટે આભાર. લેખ દૂર કરવાના પ્રસ્તાવ સામે આપે રજૂ કરેલા ખુલાસાઓને આવકારું છું. 'પ્રાથમિક સ્રોત અને સ્વપ્રશસ્તિ' સંબંધિત મુદ્દાઓ અંતર્ગત આપે લેખમાંથી જરૂરી વિગતો દૂર કરી છે, તે આવકાર્ય છે. 'જાહેરાત' સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગે આપે કરેલી ચોખવટ પણ ગ્રાહ્ય છે. :તેમ છતાં, '''નોંધપાત્રતા'''નો મુદ્દો અહીં થોડો પેચીદો છે. એક લેખક તરીકે સાહિત્યિક વર્તુળમાં જાણીતું હોવું એ વિશ્વકોશીય નોંધપાત્રતા માટે પૂરતું નથી. વિકિપીડિયાના માપદંડો મુજબ નોંધપાત્રતા સ્થાપિત કરવા માટે સ્વતંત્ર, વિશ્વસનીય અને વિષયને નોંધપાત્ર વિગત આપતા ગૌણ સ્રોતો ઉપલબ્ધ હોવા જરૂરી છે. માત્ર કૃતિઓનું પ્રકાશન, પુરસ્કારો અથવા સામયિકોમાં થયેલા ઉલ્લેખો પૂરતા માનવામાં આવતા નથી. :જો આવા સ્રોતો ઉપલબ્ધ હોય અને તે લેખમાં યોગ્ય રીતે સમાવિષ્ટ કરવામાં આવે, તો નોંધપાત્રતાનો પ્રશ્ન વધુ સ્પષ્ટ રીતે મૂલવી શકાય. હાલની સ્થિતિમાં ઉપલબ્ધ સંદર્ભોના આધારે નોંધપાત્રતા અંગે મને હજુ પણ શંકા રહે છે. તેથી આ મુદ્દે અન્ય સંપાદકોના અભિપ્રાયો પણ ધ્યાનમાં લેવા યોગ્ય રહેશે.[[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૦૯:૦૧, ૧૬ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) r3ite2k41vv73fekeyp6uzin8xbkrmy સભ્યની ચર્ચા:Flummont 3 154711 902541 2026-07-16T00:29:36Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 902541 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Flummont}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૦૫:૫૯, ૧૬ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) bgyy0eojg5b1z4xu4punc9m7jmshi4v સભ્યની ચર્ચા:Graharipu abhir 3 154712 902544 2026-07-16T01:48:37Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 902544 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Graharipu abhir}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૭:૧૮, ૧૬ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) eh4pl7i7huobkg5c42jk3gypk345vz1 આંકડા ધોધ 0 154713 902548 2026-07-16T03:28:20Z JADAV BHARGAV RATILAL 87915 વાંગણ આંકડા ધોધ વિશે પ્રાથમિક માહિતી, ઇન્ફોબોક્સ અને નજીકના જોવાલાયક સ્થળો ઉમેર્યા. 902548 wikitext text/x-wiki {{Infobox waterfall | name = વાંગણ આંકડા ધોધ | photo = | photo_caption = વાંગણ આંકડા ધોધનું દૃશ્ય | map = India Gujarat | map_caption = ગુજરાતમાં સ્થાન | map_width = 260 | relief = 1 | location = [[વાંગણ]], [[વાંસદા તાલુકો|વાંસદા]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી]], [[ગુજરાત]] | coordinates = {{coord|20|41|02.2|N|73|26|14.0|E|type:landmark_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} }} '''વાંગણ આંકડા ધોધ''', જે સ્થાનિક સ્તરે '''આંકડા ધોધ''' તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી જિલ્લાના વાંસદા તાલુકામાં આવેલા વાંગણ ગામ નજીક આવેલો એક સુંદર કુદરતી ધોધ છે.<ref name="fb">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/yourholidayexpert/posts/24742316138704763/ |title=વાંગણ આંકડા ધોધ વિશે વિગત |publisher=Facebook}}</ref> ગાઢ જંગલો અને પહાડી વિસ્તારમાં આવેલો આ ધોધ ચોમાસા દરમિયાન વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે. ધોધના વિવિધ પગથિયાં જેવા સ્તરો અને આસપાસનું હરિયાળું કુદરતી વાતાવરણ તેને પ્રકૃતિપ્રેમીઓ તથા પદયાત્રા (ભ્રમણ)ના શોખીનો માટે લોકપ્રિય બનાવે છે. == મુખ્ય આકર્ષણો અને પ્રવૃત્તિઓ == * '''પગથિયાવાળો ધોધ:''' આ ધોધ જુદા-જુદા સ્તરેથી નીચે પડે છે, જેમાં ઉપરના અને નીચેના ભાગનો અદ્ભુત નજારો જોવા મળે છે.<ref name="fb" /> * '''પદયાત્રાનો અનુભવ:''' મુખ્ય રસ્તાથી ધોધ સુધી પહોંચવા માટે આશરે ૧ કિલોમીટર જેટલી હળવી અને રોમાંચક પદયાત્રા કરવી પડે છે. * '''કુદરતી સ્નાન અને ઉજાણી:''' શાંત વાતાવરણમાં મિત્રો અને પરિવાર સાથે ઉજાણી (પિકનિક) મનાવવા અને કુદરતી પાણીમાં નહાવાનો આનંદ લેવા માટે આ ઉત્તમ સ્થળ છે. == મુલાકાત લેવા માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય == * જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર (ચોમાસા દરમિયાન) આ સ્થળની સુંદરતા ચરમસીમાએ હોય છે.<ref name="fb" /> * ચોમાસાના વરસાદમાં આ ધોધ સંપૂર્ણપણે જીવંત બને છે અને આસપાસનું જંગલ ઘટાદાર લીલોતરીથી ઢંકાઈ જાય છે.<ref name="ie">{{cite web |url=https://gujarati.indianexpress.com/web-stories/news/gujarat-waterfalls-become-active-during-the-monsoon-rp/ |title=ચોમાસામાં સક્રિય થતા ગુજરાતના ધોધ |publisher=Indian Express}}</ref> == અંતર અને પરિવહન == આ ધોધ સુધી પહોંચવા માટે આસપાસના મુખ્ય મથકોથી અંતર નીચે મુજબ છે:<ref name="fb" /> * [[વાંસદા]]થી: આશરે ૧૭ કિલોમીટર * [[નવસારી]]થી: આશરે ૮૦ કિલોમીટર * [[સુરત]]થી: આશરે ૧૮૦ કિલોમીટર * '''બસ સુવિધા:''' વાંસદાથી વાંગણ ગામ સુધી પહોંચવા માટે સરકારી એસ.ટી. બસ (ST Bus) તથા સ્થાનિક પરિવહનની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. == અન્ય સુવિધાઓ અને સાવચેતી == * '''સ્થાનિક ખાદ્ય સામગ્રી અને વનફળો:''' ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન અહીં આવતા પ્રવાસીઓ માટે સ્થાનિક આદિવાસીઓ દ્વારા વેચાતા તાજા વનફળો અને ખાણી-પીણી જેવાં કે કાચી કેરી, કાકડી, મકાઈના ડોડા, કમરખ (સ્ટાર ફ્રુટ), ખટમડા (કરમદા), કાકડા તેમજ બાફેલા બોર વગેરે મુખ્ય આકર્ષણ રહે છે. * '''જમવાની સુવિધા:''' ધોધ નજીક વાંગણ ગામમાં સ્થાનિક લોકો દ્વારા પરંપરાગત અને સ્વાદિષ્ટ ઘરગથ્થુ ભોજન મળી રહે છે. * '''વાહન પાર્કિંગ:''' વાહનો રાખવા માટે પાર્કિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. * '''સાવચેતી:''' ભારે વરસાદ દરમિયાન ધોધમાં પાણીનો પ્રવાહ અચાનક વધી શકે છે, તેથી પાણીમાં ઉતરતી વખતે વિશેષ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. == નજીકના જોવાલાયક સ્થળો == વાંગણ આંકડા ધોધની મુલાકાત લેતી વખતે વાંસદા અને તેની આસપાસના નીચેના કુદરતી, સાહસિક અને ધાર્મિક પ્રવાસન સ્થળોની પણ મુલાકાત લઈ શકાય છે: * '''ભદ્રા ડુંગર:''' આસપાસના વિસ્તારમાં આવેલો એક સુંદર અને પદયાત્રા માટે લોકપ્રિય ડુંગર. * '''પીલવા ડુંગર:''' વાંસદા વિસ્તારનો એક જાણીતો ડુંગર જે તેના મનોહર કુદરતી દૃશ્યો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે. * '''ઝુઝ ડેમ:''' વાંસદા તાલુકામાં આવેલો આ મનોહર જળાશય (ડેમ) પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે ઉત્તમ સ્થળ છે. * '''વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન:''' ગાઢ જંગલો અને વિવિધ વન્યજીવોથી સમૃદ્ધ આ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (નેશનલ પાર્ક) પ્રકૃતિપ્રેમીઓ માટે અદ્ભુત સ્થળ છે. * '''જાનકી વન:''' વાંસદા નજીક આવેલું એક સુંદર સાંસ્કૃતિક વન અને બગીચો જે પરિવારો માટે લોકપ્રિય છે. * '''કીલાદ અને મહાલ ઇકો કેમ્પસ:''' [[પૂર્ણા વન્યજીવ અભયારણ્ય]] અંતર્ગત આવતા આ કેમ્પસ પ્રકૃતિની વચ્ચે રહેવા અને કેમ્પિંગ માટે ઉત્તમ છે. * '''પદમડુંગરી:''' અંબિકા નદીના કિનારે આવેલું એક સુંદર ઇકો-ટૂરિઝમ સ્થળ. * '''કાળાઆંબા અને અજમલગઢ:''' પહાડી અને ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતા રમણીય સ્થળો. * '''ઉનાઈ માતાનું મંદિર:''' વાંસદા નજીક આવેલું પૌરાણિક ધાર્મિક સ્થળ, જે તેના ગરમ પાણીના કુદરતી કુંડ માટે સમગ્ર ગુજરાતમાં પ્રખ્યાત છે. == સંદર્ભ == [[શ્રેણી:નવસારી જિલ્લો]] [[શ્રેણી:ગુજરાતના ધોધ]] ag2tzg5fzh38wh6lob2rznn09xvdsli ભારતીય શામો 0 154714 902552 2026-07-16T06:01:09Z Aniket 65 "[[:en:Special:Redirect/revision/1315104929|White-rumped shama]]" પાનાનું ભાષાંતર કરીને બનાવેલ 902552 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=White-rumped Shama (14503818154).jpg|image_caption=Male|image2=Copsychus malabaricus - Khao Yai.jpg|image2_caption=Female|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn | author = BirdLife International | author-link = BirdLife International | title = ''Copsychus malabaricus'' | year = 2021 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T103894856A183077961.en | access-date=13 November 2024 }}</ref>|status2=CITES_A2|status2_system=CITES|status2_ref=<ref name="CITES">{{Cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2023-03-01|website=cites.org}}</ref>|genus=Copsychus|species=malabaricus|authority=([[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786)|synonyms=''Kittacincla macrura''<br/>''Cittocincla macrura''}} '''ભારતીય શામો''' (કોપ્સીકસ માલાબારિકસ) એ જુની દુનિયાના જૈવિક વર્ગીકરણ મુજબ માખીમાર કુટુંબ મસ્કિકેપિડેનું સભ્ય એવું એક ચટકાકાર પક્ષી છે. [[ભારતીય ઉપખંડ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ગાઢા નિલપર્ણી વનોનું મૂળ વતની પંખી છે. સુરિલા ગાયક તરીકેની તેની લોકપ્રિયતાએ પાંજરામાં રહેતા પક્ષી તરીકે રજૂ કરવામાં પરિણમી છે. લાર્વો શામા, કાંગિકાંગેન શામા અને શ્રીલંકા શામા અગાઉ સફેદ-પુંઠવાળા શામા સાથે સુસંગત માનવામાં આવતા હતા. == વર્ગીકરણ == સફેદ-પુંઠવાળા શામાનું ઔપચારિક વર્ણન ૧૭૮૬માં ઑસ્ટ્રિયન પ્રકૃતિવાદી જીઓવાન્ની એન્ટોનિયો સ્કોપોલી દ્વારા [[દ્વિનામી નામકરણ|દ્વિપદી નામ]] ''મસ્કિકાપા માલાબારિકા'' હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. સ્કોપોલીએ તેમના અહેવાલને "લે ગોબે-મૌચેસ એ લોંગ્યુ ક્યુ ડી ગિંગી" પર આધારિત કર્યો હતો, જેનું વર્ણન ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિવાદી પિયર સોનેરટ દ્વારા ૧૭૮૨માં તેમના પુસ્તક વોયેજ ઓક્સ ઇન્ડેસ ઓરિએન્ટલ્સ એટ એ લા ચાઇનાના બીજા ખંડમાં કરવામાં આવ્યું હતું. સોનેરાતે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે આ પક્ષી ભારતના મલબાર દરિયાકાંઠે મળી આવ્યું હતું. આ પ્રકારનો વિસ્તાર માહે છે. સફેદ-પુંઠ શમા હવે જીનસ ''કોપ્સિકસ'' મૂકવામાં આવેલી ૧૭ પ્રજાતિઓમાંની એક છે જે જર્મન પ્રકૃતિવાદી જોહાન જ્યોર્જ વાગલર દ્વારા ૧૮૨૭ માં રજૂ કરવામાં આવી હતી.<ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}</ref> નવ પેટાજાતિઓ ઓળખી કાઢવામાં આવી છેઃ <ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGillDonskerRasmussen2024">[[Frank Gill (ornithologist)|Gill, Frank]]; Donsker, David; [[Pamela C. Rasmussen|Rasmussen, Pamela]], eds. </cite></ref> * ''સી. એમ. માલાબારિકસ'' (સ્કોપોલી, ૧૭૮૬-પશ્ચિમ, દક્ષિણ ભારત) * ''સી. એમ. મેક્રોરસ'' (ગેમેલિન, જેએફ, ૧૭૮૯) -નેપાળ અને ઉત્તર ભારતથી દક્ષિણ ચીન અને ઇન્ડોચાઇના સહિત કોન સોન ટાપુ (દક્ષિણ વિયેતનામથી દૂર) * ''સી. એમ. ત્રિરંગો'' (વિયેલોટ, ૧૮૧૮-પશ્ચિમ મલેશિયા, સુમાત્રા અને પૂર્વ ઉપગ્રહો) * ''સી. એમ. સુવિસ'' સ્ક્લેટર, પીએલ, ૧૮૬૧-બોર્નિયો (ઉત્તર સિવાય) * ''સી. એમ. હાયપોલિઝસ'' (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે આવેલા સિમેયુ ટાપુ. જંગલમાં લુપ્ત * સી. એમ. ઓપિસ્ટહોક્રસ (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-લાસિયા અને બાબી ટાપુઓ, સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે. જંગલમાં લુપ્ત * ''સી. એમ. મેલાનુરસ'' (સાલ્વાડોર, ૧૮૮૭-પશ્ચિમ સુમાત્રન ટાપુઓ (સુમાત્રા પશ્ચિમમાં) * ''સી. એમ. મિરાબિલિસ'' હૂગરવર્ફ, ૧૯૬૨-પનાયતાન ([[જાવા (ટાપુ)|જાવા]] પશ્ચિમ) * સી. એમ. એનગે વુ, એમવાય એન્ડ રીન્ડ્ટ, ૨૦૨૨-પશ્ચિમ થાઈ-મલય દ્વીપકલ્પના ટાપુઓ યામ યાઈ ટાપુ લેંગકાવી દ્વીપસમૂહ સુધી સંભવતઃ જંગલીમાં લુપ્ત થઈ ગયા છે.<ref>{{Cite journal|last=Wu|first=Meng Yue|last2=Rheindt|first2=Frank E.|date=2022|title=A distinct new subspecies of the white-rumped shama ''Copsychus malabaricus'' at imminent risk of extinction|journal=Journal of Ornithology|volume=163|issue=3|pages=659–669|bibcode=2022JOrni.163..659W|doi=10.1007/s10336-022-01977-2}}</ref> લાર્વો શમા (કોપ્સીકસ ઓમીસસ, જેમાં જાવાનુસ, કાંગિલારો શમા (કૉપ્સીકસ નિગ્રીકાઉડા) અને શ્રીલંકા શમા (કોપસીકસ લેગગી) નો સમાવેશ થાય છે, જેને અગાઉ પેટાજાતિ તરીકે ગણવામાં આવતી હતી. ૨૦૨૨માં પ્રકાશિત થયેલા મોલેક્યુલર ફિલોજેનેટિક અભ્યાસના પરિણામોના આધારે તેમને હવે અલગ પ્રજાતિ તરીકે ગણવામાં આવે છે.<ref>{{Cite web|last=Clements|first=J.F.|author-link=James Clements (ornithologist)|last2=Rasmussen|first2=P.C.|author-link2=Pamela C. Rasmussen|last3=Schulenberg|first3=T.S.|last4=Iliff|first4=M.J.|last5=Fredericks|first5=T.A.|last6=Gerbracht|first6=J.A.|last7=Lepage|first7=D.|last8=Spencer|first8=A.|last9=Billerman|first9=S.M.|year=2024|title=The eBird/Clements checklist of birds of the world: Updates and Corrections – October 2024|url=https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/updates-and-corrections-october-2024/#future-updates|access-date=12 November 2024}}</ref> == વર્ણન == તેઓનું વજન સામાન્ય રીતે ૨૮ અને ૩૪ ગ્રામ (૧.૦ અને ૧.૨ ઔંસ) ની વચ્ચે હોય છે અને લંબાઈમાં લગભગ ૨૩-૨૮ સે. મી. (ID૧) ની આસપાસ હોય છે. નર ચળકતા કાળા રંગના હોય છે અને પેટમાં ચેસ્ટનટ અને પૂંછડી પર સફેદ પીંછા હોય છે. માદા વધુ ભૂખરા-ભૂરા રંગની હોય છે અને સામાન્ય રીતે નર કરતાં ટૂંકી હોય છે. બંને જાતિઓમાં કાળી ચોંટી અને ગુલાબી પગ હોય છે. નાની વયના પંખીમાં માદાઓની જેમ ભૂખરા-ભૂરા રંગનો રંગ હોય છે. == વર્તન == === સંવર્ધન === શામો એક શરમાળ અને કંઈક અંશે વહેલી સવારે અને મોડી સાંજે વધારે પ્રવૃત્તિરત્ત રહેતું પંખી છે. પોતાના વિસ્તારમાં સંવર્ધનની મોસમ દરમિયાન નર અને માદાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં નર સરેરાશ ૦.૦૯ હેક્ટર વિસ્તારના પ્રદેશની માલીકી ગણી રક્ષણ કરે છે, પરંતુ જ્યારે તેઓ સંવર્ધન કરતા નથી ત્યારે દરેક જાતિના માલીકીભાવના પ્રદેશો અલગ અલગ હોઈ શકે છે. દક્ષિણ એશિયામાં, તેઓ જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધી પ્રજનન કરે છે પરંતુ મુખ્યત્વે એપ્રિલથી જૂનમાં એક વૃક્ષના પોલાણમાં માળામાં ચાર કે પાંચ ઇંડા મૂકે છે. પ્રણય દરમિયાન, નર પંખી માદાનો પીછો કરે છે, માદા પંખીની ઉપર ઊતરીને, કર્કશ અવાજ કરે છે, અને પછી પોતાની પૂંછડીના પીછાઓને હલાવે છે અને પંખો કરે છે. આ પછી બંને જાતિઓ દ્વારા ઉંચી નિચી ઉડ્ડયનની કરવામાં આવે છે. જો નર પંખી અસફળ રહે તો માદા પંખી ચાંચ ખોલીને નરને ધમકી આપવાનો સંકેત કરતી જોવા મળે છે. માળો માદા દ્વારા જ બનાવવામાં આવે છે જ્યારે નર રક્ષક તરીકે ઊભો રહે છે. માળાઓ મુખ્યત્વે મૂળ, પાંદડા, ફર્ન અને દાંડાથી બનેલા હોય છે, અને સેવન ૧૨ થી ૧૫ દિવસ સુધી ચાલે છે અને માળો બાંધવાનો સમયગાળો સરેરાશ ૧૨.૪ દિવસ હોય છે. બંને પુખ્ત વયના લોકો યુવાનને ખવડાવે છે, જોકે માત્ર માદા ઇંડાનું સેવન કરે છે અને બચ્ચાને ભોજન કરાવે છે. ઇંડા સફેદથી હળવા વાદળી રંગના હોય છે, જેમાં ભૂખરા રંગની વિવિધ છટા હોય છે. ઇંડા આશરે ૧૮ અને ૨૩ મીમી (૦.૭ અને ૦.૯ ઇંચ) ના પરિમાણો ધરાવે છે. === ખોરાક === તેઓ જંગલમાં જંતુઓ ખાય છે પરંતુ બંધન અવસ્થામાં તેમને બાફેલા, સૂકા કઠોળ સાથે ઇંડાની જરદી અને કાચા માંસના આહાર પર ખવડાવી શકાય છે. === અવાજ === [[File:ShamaJavadi.ogg|thumb|અવાજ]] [[ચિત્ર:ShamaSonogram.png|right|thumb|સોનોગ્રામ]] આ પ્રજાતિનો અવાજ સમૃદ્ધ અને મધુર છે જે તેમને દક્ષિણ એશિયામાં પાંજરાના પક્ષીઓ તરીકે લોકપ્રિય બનાવે છે અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ભાગોમાં આ પરંપરા ચાલુ છે. તે વિવિધ શબ્દસમૂહો સાથે મોટેથી અને સ્પષ્ટ છે, અને ઘણીવાર અન્ય પક્ષીઓની નકલ કરે છે. તેઓ ચેતવણીમાં અથવા ચરાઈ કરતી વખતે 'ટીક' કોલ પણ કરે છે. પક્ષી ગીતનું સૌથી પહેલું જાણીતું રેકોર્ડિંગ ૧૮૮૯માં લુડવિગ કોચ દ્વારા આ પ્રજાતિના એક વ્યક્તિનું કરવામાં આવ્યું હતું. પછી એક બાળક, કોચે એડિસન મીણ સિલિન્ડર ઉપયોગ કરીને તેમના પાલતુ શામાને રેકોર્ડ કર્યા.<ref name="MoN">{{Cite web|date=2009-04-15|title=Ludwig Koch and the Music of Nature|url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Farchive%2Fludwig-koch-and-the-music-of-nature%2Fzd7kf4j|access-date=16 December 2020|website=BBC Archives|publisher=[[BBC]]}}</ref> == વિતરણ == તેઓ [[દક્ષિણ એશિયા|દક્ષિણ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ઝાડી અને ગૌણ જંગલોમાં મૂળ નિવાસી છે, પરંતુ ૧૯૩૧ની શરૂઆતમાં [[મલેશિયા]] (એલેક્ઝાન્ડર ઇસેનબર્ગર દ્વારા) અને ૧૯૪૦માં (હુઈ મનુ સોસાયટી દ્વારા) ઓહુ હવાઈ કાઉઇમાં ફેલાવ કરવામાં આવ્યા છે. પાંજરાના પક્ષી તરીકે તેમની લોકપ્રિયતાએ ઘણા બચી ગયેલા પક્ષીઓને પોતાની જાતને સ્થાપિત કરવા તરફ દોરી ગયા છે. તેમને તાઇવાનમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં તેમને આક્રમક પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, જે મૂળ જંતુ પ્રજાતિઓ ખાય છે અને મૂળ પક્ષી પ્રજાતિઓ પ્રત્યે આક્રમકતા દર્શાવે છે.<ref>{{Cite journal|last=Bao-Sen Shieh|last2=Ya-Hui Lin|last3=Tsung-Wei Lee|last4=Chia-Chieh Chang|last5=Kuan-Tzou Cheng|name-list-style=amp|year=2006|title=Pet Trade as Sources of Introduced Bird Species in Taiwan|url=http://www.press.ntu.edu.tw/ejournal/files/taiwan%5C200606%5C2.pdf|journal=Taiwania|volume=51|issue=2|pages=81–86}}</ref> એશિયામાં, તેમનું નિવાસસ્થાન ખાસ કરીને વાંસના ગાઢ જંગલોમાં છે. હવાઈમાં, તેઓ ખીણના જંગલોમાં અથવા દક્ષિણ કુલાઉસના પર્વતમાળાઓ પર સામાન્ય છે, અને નીચાણવાળા પહોળા પાંદડાવાળા જંગલોના નીચા વૃક્ષો અથવા નીચાણવાળા વૃક્ષોમાં માળો બાંધવાનું વલણ ધરાવે છે.<ref name="oahu">{{Cite journal|last=Aguon, Celestino Flores|last2=Conant, Sheila|name-list-style=amp|year=1994|title=Breeding biology of the white-rumped Shama on Oahu, Hawaii|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v106n02/p0311-p0328.pdf|journal=Wilson Bulletin|volume=106|issue=2|pages=311–328}}</ref> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_male_-_Khao_Yai.jpg|શામો ચિત્ર:White-rumped_Shama_AMSM1564.jpg|માનસ, આસામમાં ભારતીય શામો ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_-Durrell_Wildlife_Park,_Jersey-8a.jpg|જર્સીના જંગલમાં શામો </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} cz23zwhm0tqtx5cdxgaurigjh8g9c4g 902554 902552 2026-07-16T06:03:20Z Aniket 65 [[શ્રેણી:પક્ષી]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 902554 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=White-rumped Shama (14503818154).jpg|image_caption=Male|image2=Copsychus malabaricus - Khao Yai.jpg|image2_caption=Female|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn | author = BirdLife International | author-link = BirdLife International | title = ''Copsychus malabaricus'' | year = 2021 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T103894856A183077961.en | access-date=13 November 2024 }}</ref>|status2=CITES_A2|status2_system=CITES|status2_ref=<ref name="CITES">{{Cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2023-03-01|website=cites.org}}</ref>|genus=Copsychus|species=malabaricus|authority=([[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786)|synonyms=''Kittacincla macrura''<br/>''Cittocincla macrura''}} '''ભારતીય શામો''' (કોપ્સીકસ માલાબારિકસ) એ જુની દુનિયાના જૈવિક વર્ગીકરણ મુજબ માખીમાર કુટુંબ મસ્કિકેપિડેનું સભ્ય એવું એક ચટકાકાર પક્ષી છે. [[ભારતીય ઉપખંડ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ગાઢા નિલપર્ણી વનોનું મૂળ વતની પંખી છે. સુરિલા ગાયક તરીકેની તેની લોકપ્રિયતાએ પાંજરામાં રહેતા પક્ષી તરીકે રજૂ કરવામાં પરિણમી છે. લાર્વો શામા, કાંગિકાંગેન શામા અને શ્રીલંકા શામા અગાઉ સફેદ-પુંઠવાળા શામા સાથે સુસંગત માનવામાં આવતા હતા. == વર્ગીકરણ == સફેદ-પુંઠવાળા શામાનું ઔપચારિક વર્ણન ૧૭૮૬માં ઑસ્ટ્રિયન પ્રકૃતિવાદી જીઓવાન્ની એન્ટોનિયો સ્કોપોલી દ્વારા [[દ્વિનામી નામકરણ|દ્વિપદી નામ]] ''મસ્કિકાપા માલાબારિકા'' હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. સ્કોપોલીએ તેમના અહેવાલને "લે ગોબે-મૌચેસ એ લોંગ્યુ ક્યુ ડી ગિંગી" પર આધારિત કર્યો હતો, જેનું વર્ણન ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિવાદી પિયર સોનેરટ દ્વારા ૧૭૮૨માં તેમના પુસ્તક વોયેજ ઓક્સ ઇન્ડેસ ઓરિએન્ટલ્સ એટ એ લા ચાઇનાના બીજા ખંડમાં કરવામાં આવ્યું હતું. સોનેરાતે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે આ પક્ષી ભારતના મલબાર દરિયાકાંઠે મળી આવ્યું હતું. આ પ્રકારનો વિસ્તાર માહે છે. સફેદ-પુંઠ શમા હવે જીનસ ''કોપ્સિકસ'' મૂકવામાં આવેલી ૧૭ પ્રજાતિઓમાંની એક છે જે જર્મન પ્રકૃતિવાદી જોહાન જ્યોર્જ વાગલર દ્વારા ૧૮૨૭ માં રજૂ કરવામાં આવી હતી.<ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}</ref> નવ પેટાજાતિઓ ઓળખી કાઢવામાં આવી છેઃ <ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGillDonskerRasmussen2024">[[Frank Gill (ornithologist)|Gill, Frank]]; Donsker, David; [[Pamela C. Rasmussen|Rasmussen, Pamela]], eds. </cite></ref> * ''સી. એમ. માલાબારિકસ'' (સ્કોપોલી, ૧૭૮૬-પશ્ચિમ, દક્ષિણ ભારત) * ''સી. એમ. મેક્રોરસ'' (ગેમેલિન, જેએફ, ૧૭૮૯) -નેપાળ અને ઉત્તર ભારતથી દક્ષિણ ચીન અને ઇન્ડોચાઇના સહિત કોન સોન ટાપુ (દક્ષિણ વિયેતનામથી દૂર) * ''સી. એમ. ત્રિરંગો'' (વિયેલોટ, ૧૮૧૮-પશ્ચિમ મલેશિયા, સુમાત્રા અને પૂર્વ ઉપગ્રહો) * ''સી. એમ. સુવિસ'' સ્ક્લેટર, પીએલ, ૧૮૬૧-બોર્નિયો (ઉત્તર સિવાય) * ''સી. એમ. હાયપોલિઝસ'' (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે આવેલા સિમેયુ ટાપુ. જંગલમાં લુપ્ત * સી. એમ. ઓપિસ્ટહોક્રસ (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-લાસિયા અને બાબી ટાપુઓ, સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે. જંગલમાં લુપ્ત * ''સી. એમ. મેલાનુરસ'' (સાલ્વાડોર, ૧૮૮૭-પશ્ચિમ સુમાત્રન ટાપુઓ (સુમાત્રા પશ્ચિમમાં) * ''સી. એમ. મિરાબિલિસ'' હૂગરવર્ફ, ૧૯૬૨-પનાયતાન ([[જાવા (ટાપુ)|જાવા]] પશ્ચિમ) * સી. એમ. એનગે વુ, એમવાય એન્ડ રીન્ડ્ટ, ૨૦૨૨-પશ્ચિમ થાઈ-મલય દ્વીપકલ્પના ટાપુઓ યામ યાઈ ટાપુ લેંગકાવી દ્વીપસમૂહ સુધી સંભવતઃ જંગલીમાં લુપ્ત થઈ ગયા છે.<ref>{{Cite journal|last=Wu|first=Meng Yue|last2=Rheindt|first2=Frank E.|date=2022|title=A distinct new subspecies of the white-rumped shama ''Copsychus malabaricus'' at imminent risk of extinction|journal=Journal of Ornithology|volume=163|issue=3|pages=659–669|bibcode=2022JOrni.163..659W|doi=10.1007/s10336-022-01977-2}}</ref> લાર્વો શમા (કોપ્સીકસ ઓમીસસ, જેમાં જાવાનુસ, કાંગિલારો શમા (કૉપ્સીકસ નિગ્રીકાઉડા) અને શ્રીલંકા શમા (કોપસીકસ લેગગી) નો સમાવેશ થાય છે, જેને અગાઉ પેટાજાતિ તરીકે ગણવામાં આવતી હતી. ૨૦૨૨માં પ્રકાશિત થયેલા મોલેક્યુલર ફિલોજેનેટિક અભ્યાસના પરિણામોના આધારે તેમને હવે અલગ પ્રજાતિ તરીકે ગણવામાં આવે છે.<ref>{{Cite web|last=Clements|first=J.F.|author-link=James Clements (ornithologist)|last2=Rasmussen|first2=P.C.|author-link2=Pamela C. Rasmussen|last3=Schulenberg|first3=T.S.|last4=Iliff|first4=M.J.|last5=Fredericks|first5=T.A.|last6=Gerbracht|first6=J.A.|last7=Lepage|first7=D.|last8=Spencer|first8=A.|last9=Billerman|first9=S.M.|year=2024|title=The eBird/Clements checklist of birds of the world: Updates and Corrections – October 2024|url=https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/updates-and-corrections-october-2024/#future-updates|access-date=12 November 2024}}</ref> == વર્ણન == તેઓનું વજન સામાન્ય રીતે ૨૮ અને ૩૪ ગ્રામ (૧.૦ અને ૧.૨ ઔંસ) ની વચ્ચે હોય છે અને લંબાઈમાં લગભગ ૨૩-૨૮ સે. મી. (ID૧) ની આસપાસ હોય છે. નર ચળકતા કાળા રંગના હોય છે અને પેટમાં ચેસ્ટનટ અને પૂંછડી પર સફેદ પીંછા હોય છે. માદા વધુ ભૂખરા-ભૂરા રંગની હોય છે અને સામાન્ય રીતે નર કરતાં ટૂંકી હોય છે. બંને જાતિઓમાં કાળી ચોંટી અને ગુલાબી પગ હોય છે. નાની વયના પંખીમાં માદાઓની જેમ ભૂખરા-ભૂરા રંગનો રંગ હોય છે. == વર્તન == === સંવર્ધન === શામો એક શરમાળ અને કંઈક અંશે વહેલી સવારે અને મોડી સાંજે વધારે પ્રવૃત્તિરત્ત રહેતું પંખી છે. પોતાના વિસ્તારમાં સંવર્ધનની મોસમ દરમિયાન નર અને માદાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં નર સરેરાશ ૦.૦૯ હેક્ટર વિસ્તારના પ્રદેશની માલીકી ગણી રક્ષણ કરે છે, પરંતુ જ્યારે તેઓ સંવર્ધન કરતા નથી ત્યારે દરેક જાતિના માલીકીભાવના પ્રદેશો અલગ અલગ હોઈ શકે છે. દક્ષિણ એશિયામાં, તેઓ જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધી પ્રજનન કરે છે પરંતુ મુખ્યત્વે એપ્રિલથી જૂનમાં એક વૃક્ષના પોલાણમાં માળામાં ચાર કે પાંચ ઇંડા મૂકે છે. પ્રણય દરમિયાન, નર પંખી માદાનો પીછો કરે છે, માદા પંખીની ઉપર ઊતરીને, કર્કશ અવાજ કરે છે, અને પછી પોતાની પૂંછડીના પીછાઓને હલાવે છે અને પંખો કરે છે. આ પછી બંને જાતિઓ દ્વારા ઉંચી નિચી ઉડ્ડયનની કરવામાં આવે છે. જો નર પંખી અસફળ રહે તો માદા પંખી ચાંચ ખોલીને નરને ધમકી આપવાનો સંકેત કરતી જોવા મળે છે. માળો માદા દ્વારા જ બનાવવામાં આવે છે જ્યારે નર રક્ષક તરીકે ઊભો રહે છે. માળાઓ મુખ્યત્વે મૂળ, પાંદડા, ફર્ન અને દાંડાથી બનેલા હોય છે, અને સેવન ૧૨ થી ૧૫ દિવસ સુધી ચાલે છે અને માળો બાંધવાનો સમયગાળો સરેરાશ ૧૨.૪ દિવસ હોય છે. બંને પુખ્ત વયના લોકો યુવાનને ખવડાવે છે, જોકે માત્ર માદા ઇંડાનું સેવન કરે છે અને બચ્ચાને ભોજન કરાવે છે. ઇંડા સફેદથી હળવા વાદળી રંગના હોય છે, જેમાં ભૂખરા રંગની વિવિધ છટા હોય છે. ઇંડા આશરે ૧૮ અને ૨૩ મીમી (૦.૭ અને ૦.૯ ઇંચ) ના પરિમાણો ધરાવે છે. === ખોરાક === તેઓ જંગલમાં જંતુઓ ખાય છે પરંતુ બંધન અવસ્થામાં તેમને બાફેલા, સૂકા કઠોળ સાથે ઇંડાની જરદી અને કાચા માંસના આહાર પર ખવડાવી શકાય છે. === અવાજ === [[File:ShamaJavadi.ogg|thumb|અવાજ]] [[ચિત્ર:ShamaSonogram.png|right|thumb|સોનોગ્રામ]] આ પ્રજાતિનો અવાજ સમૃદ્ધ અને મધુર છે જે તેમને દક્ષિણ એશિયામાં પાંજરાના પક્ષીઓ તરીકે લોકપ્રિય બનાવે છે અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ભાગોમાં આ પરંપરા ચાલુ છે. તે વિવિધ શબ્દસમૂહો સાથે મોટેથી અને સ્પષ્ટ છે, અને ઘણીવાર અન્ય પક્ષીઓની નકલ કરે છે. તેઓ ચેતવણીમાં અથવા ચરાઈ કરતી વખતે 'ટીક' કોલ પણ કરે છે. પક્ષી ગીતનું સૌથી પહેલું જાણીતું રેકોર્ડિંગ ૧૮૮૯માં લુડવિગ કોચ દ્વારા આ પ્રજાતિના એક વ્યક્તિનું કરવામાં આવ્યું હતું. પછી એક બાળક, કોચે એડિસન મીણ સિલિન્ડર ઉપયોગ કરીને તેમના પાલતુ શામાને રેકોર્ડ કર્યા.<ref name="MoN">{{Cite web|date=2009-04-15|title=Ludwig Koch and the Music of Nature|url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Farchive%2Fludwig-koch-and-the-music-of-nature%2Fzd7kf4j|access-date=16 December 2020|website=BBC Archives|publisher=[[BBC]]}}</ref> == વિતરણ == તેઓ [[દક્ષિણ એશિયા|દક્ષિણ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ઝાડી અને ગૌણ જંગલોમાં મૂળ નિવાસી છે, પરંતુ ૧૯૩૧ની શરૂઆતમાં [[મલેશિયા]] (એલેક્ઝાન્ડર ઇસેનબર્ગર દ્વારા) અને ૧૯૪૦માં (હુઈ મનુ સોસાયટી દ્વારા) ઓહુ હવાઈ કાઉઇમાં ફેલાવ કરવામાં આવ્યા છે. પાંજરાના પક્ષી તરીકે તેમની લોકપ્રિયતાએ ઘણા બચી ગયેલા પક્ષીઓને પોતાની જાતને સ્થાપિત કરવા તરફ દોરી ગયા છે. તેમને તાઇવાનમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં તેમને આક્રમક પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, જે મૂળ જંતુ પ્રજાતિઓ ખાય છે અને મૂળ પક્ષી પ્રજાતિઓ પ્રત્યે આક્રમકતા દર્શાવે છે.<ref>{{Cite journal|last=Bao-Sen Shieh|last2=Ya-Hui Lin|last3=Tsung-Wei Lee|last4=Chia-Chieh Chang|last5=Kuan-Tzou Cheng|name-list-style=amp|year=2006|title=Pet Trade as Sources of Introduced Bird Species in Taiwan|url=http://www.press.ntu.edu.tw/ejournal/files/taiwan%5C200606%5C2.pdf|journal=Taiwania|volume=51|issue=2|pages=81–86}}</ref> એશિયામાં, તેમનું નિવાસસ્થાન ખાસ કરીને વાંસના ગાઢ જંગલોમાં છે. હવાઈમાં, તેઓ ખીણના જંગલોમાં અથવા દક્ષિણ કુલાઉસના પર્વતમાળાઓ પર સામાન્ય છે, અને નીચાણવાળા પહોળા પાંદડાવાળા જંગલોના નીચા વૃક્ષો અથવા નીચાણવાળા વૃક્ષોમાં માળો બાંધવાનું વલણ ધરાવે છે.<ref name="oahu">{{Cite journal|last=Aguon, Celestino Flores|last2=Conant, Sheila|name-list-style=amp|year=1994|title=Breeding biology of the white-rumped Shama on Oahu, Hawaii|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v106n02/p0311-p0328.pdf|journal=Wilson Bulletin|volume=106|issue=2|pages=311–328}}</ref> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_male_-_Khao_Yai.jpg|શામો ચિત્ર:White-rumped_Shama_AMSM1564.jpg|માનસ, આસામમાં ભારતીય શામો ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_-Durrell_Wildlife_Park,_Jersey-8a.jpg|જર્સીના જંગલમાં શામો </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] m2c4m23mdqp0x6q6y6p75ocst8fawmc 902555 902554 2026-07-16T06:03:46Z Aniket 65 [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 902555 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|image=White-rumped Shama (14503818154).jpg|image_caption=Male|image2=Copsychus malabaricus - Khao Yai.jpg|image2_caption=Female|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn | author = BirdLife International | author-link = BirdLife International | title = ''Copsychus malabaricus'' | year = 2021 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T103894856A183077961.en | access-date=13 November 2024 }}</ref>|status2=CITES_A2|status2_system=CITES|status2_ref=<ref name="CITES">{{Cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2023-03-01|website=cites.org}}</ref>|genus=Copsychus|species=malabaricus|authority=([[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], 1786)|synonyms=''Kittacincla macrura''<br/>''Cittocincla macrura''}} '''ભારતીય શામો''' (કોપ્સીકસ માલાબારિકસ) એ જુની દુનિયાના જૈવિક વર્ગીકરણ મુજબ માખીમાર કુટુંબ મસ્કિકેપિડેનું સભ્ય એવું એક ચટકાકાર પક્ષી છે. [[ભારતીય ઉપખંડ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ગાઢા નિલપર્ણી વનોનું મૂળ વતની પંખી છે. સુરિલા ગાયક તરીકેની તેની લોકપ્રિયતાએ પાંજરામાં રહેતા પક્ષી તરીકે રજૂ કરવામાં પરિણમી છે. લાર્વો શામા, કાંગિકાંગેન શામા અને શ્રીલંકા શામા અગાઉ સફેદ-પુંઠવાળા શામા સાથે સુસંગત માનવામાં આવતા હતા. == વર્ગીકરણ == સફેદ-પુંઠવાળા શામાનું ઔપચારિક વર્ણન ૧૭૮૬માં ઑસ્ટ્રિયન પ્રકૃતિવાદી જીઓવાન્ની એન્ટોનિયો સ્કોપોલી દ્વારા [[દ્વિનામી નામકરણ|દ્વિપદી નામ]] ''મસ્કિકાપા માલાબારિકા'' હેઠળ કરવામાં આવ્યું હતું. સ્કોપોલીએ તેમના અહેવાલને "લે ગોબે-મૌચેસ એ લોંગ્યુ ક્યુ ડી ગિંગી" પર આધારિત કર્યો હતો, જેનું વર્ણન ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિવાદી પિયર સોનેરટ દ્વારા ૧૭૮૨માં તેમના પુસ્તક વોયેજ ઓક્સ ઇન્ડેસ ઓરિએન્ટલ્સ એટ એ લા ચાઇનાના બીજા ખંડમાં કરવામાં આવ્યું હતું. સોનેરાતે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે આ પક્ષી ભારતના મલબાર દરિયાકાંઠે મળી આવ્યું હતું. આ પ્રકારનો વિસ્તાર માહે છે. સફેદ-પુંઠ શમા હવે જીનસ ''કોપ્સિકસ'' મૂકવામાં આવેલી ૧૭ પ્રજાતિઓમાંની એક છે જે જર્મન પ્રકૃતિવાદી જોહાન જ્યોર્જ વાગલર દ્વારા ૧૮૨૭ માં રજૂ કરવામાં આવી હતી.<ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}</ref> નવ પેટાજાતિઓ ઓળખી કાઢવામાં આવી છેઃ <ref name="ioc">{{Cite web|date=August 2024|editor-last=Gill|editor-first=Frank|editor-link=Frank Gill (ornithologist)|editor2-last=Donsker|editor2-first=David|editor3-last=Rasmussen|editor3-first=Pamela|editor3-link=Pamela C. Rasmussen|title=Chats, Old World flycatchers|url=https://www.worldbirdnames.org/bow/chats/|access-date=12 November 2024|website=IOC World Bird List Version 14.2|publisher=International Ornithologists' Union}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGillDonskerRasmussen2024">[[Frank Gill (ornithologist)|Gill, Frank]]; Donsker, David; [[Pamela C. Rasmussen|Rasmussen, Pamela]], eds. </cite></ref> * ''સી. એમ. માલાબારિકસ'' (સ્કોપોલી, ૧૭૮૬-પશ્ચિમ, દક્ષિણ ભારત) * ''સી. એમ. મેક્રોરસ'' (ગેમેલિન, જેએફ, ૧૭૮૯) -નેપાળ અને ઉત્તર ભારતથી દક્ષિણ ચીન અને ઇન્ડોચાઇના સહિત કોન સોન ટાપુ (દક્ષિણ વિયેતનામથી દૂર) * ''સી. એમ. ત્રિરંગો'' (વિયેલોટ, ૧૮૧૮-પશ્ચિમ મલેશિયા, સુમાત્રા અને પૂર્વ ઉપગ્રહો) * ''સી. એમ. સુવિસ'' સ્ક્લેટર, પીએલ, ૧૮૬૧-બોર્નિયો (ઉત્તર સિવાય) * ''સી. એમ. હાયપોલિઝસ'' (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે આવેલા સિમેયુ ટાપુ. જંગલમાં લુપ્ત * સી. એમ. ઓપિસ્ટહોક્રસ (ઓબેરહોલ્સેર, ૧૯૧૨-લાસિયા અને બાબી ટાપુઓ, સુમાત્રાના પશ્ચિમ કિનારે. જંગલમાં લુપ્ત * ''સી. એમ. મેલાનુરસ'' (સાલ્વાડોર, ૧૮૮૭-પશ્ચિમ સુમાત્રન ટાપુઓ (સુમાત્રા પશ્ચિમમાં) * ''સી. એમ. મિરાબિલિસ'' હૂગરવર્ફ, ૧૯૬૨-પનાયતાન ([[જાવા (ટાપુ)|જાવા]] પશ્ચિમ) * સી. એમ. એનગે વુ, એમવાય એન્ડ રીન્ડ્ટ, ૨૦૨૨-પશ્ચિમ થાઈ-મલય દ્વીપકલ્પના ટાપુઓ યામ યાઈ ટાપુ લેંગકાવી દ્વીપસમૂહ સુધી સંભવતઃ જંગલીમાં લુપ્ત થઈ ગયા છે.<ref>{{Cite journal|last=Wu|first=Meng Yue|last2=Rheindt|first2=Frank E.|date=2022|title=A distinct new subspecies of the white-rumped shama ''Copsychus malabaricus'' at imminent risk of extinction|journal=Journal of Ornithology|volume=163|issue=3|pages=659–669|bibcode=2022JOrni.163..659W|doi=10.1007/s10336-022-01977-2}}</ref> લાર્વો શમા (કોપ્સીકસ ઓમીસસ, જેમાં જાવાનુસ, કાંગિલારો શમા (કૉપ્સીકસ નિગ્રીકાઉડા) અને શ્રીલંકા શમા (કોપસીકસ લેગગી) નો સમાવેશ થાય છે, જેને અગાઉ પેટાજાતિ તરીકે ગણવામાં આવતી હતી. ૨૦૨૨માં પ્રકાશિત થયેલા મોલેક્યુલર ફિલોજેનેટિક અભ્યાસના પરિણામોના આધારે તેમને હવે અલગ પ્રજાતિ તરીકે ગણવામાં આવે છે.<ref>{{Cite web|last=Clements|first=J.F.|author-link=James Clements (ornithologist)|last2=Rasmussen|first2=P.C.|author-link2=Pamela C. Rasmussen|last3=Schulenberg|first3=T.S.|last4=Iliff|first4=M.J.|last5=Fredericks|first5=T.A.|last6=Gerbracht|first6=J.A.|last7=Lepage|first7=D.|last8=Spencer|first8=A.|last9=Billerman|first9=S.M.|year=2024|title=The eBird/Clements checklist of birds of the world: Updates and Corrections – October 2024|url=https://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/updates-and-corrections-october-2024/#future-updates|access-date=12 November 2024}}</ref> == વર્ણન == તેઓનું વજન સામાન્ય રીતે ૨૮ અને ૩૪ ગ્રામ (૧.૦ અને ૧.૨ ઔંસ) ની વચ્ચે હોય છે અને લંબાઈમાં લગભગ ૨૩-૨૮ સે. મી. (ID૧) ની આસપાસ હોય છે. નર ચળકતા કાળા રંગના હોય છે અને પેટમાં ચેસ્ટનટ અને પૂંછડી પર સફેદ પીંછા હોય છે. માદા વધુ ભૂખરા-ભૂરા રંગની હોય છે અને સામાન્ય રીતે નર કરતાં ટૂંકી હોય છે. બંને જાતિઓમાં કાળી ચોંટી અને ગુલાબી પગ હોય છે. નાની વયના પંખીમાં માદાઓની જેમ ભૂખરા-ભૂરા રંગનો રંગ હોય છે. == વર્તન == === સંવર્ધન === શામો એક શરમાળ અને કંઈક અંશે વહેલી સવારે અને મોડી સાંજે વધારે પ્રવૃત્તિરત્ત રહેતું પંખી છે. પોતાના વિસ્તારમાં સંવર્ધનની મોસમ દરમિયાન નર અને માદાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં નર સરેરાશ ૦.૦૯ હેક્ટર વિસ્તારના પ્રદેશની માલીકી ગણી રક્ષણ કરે છે, પરંતુ જ્યારે તેઓ સંવર્ધન કરતા નથી ત્યારે દરેક જાતિના માલીકીભાવના પ્રદેશો અલગ અલગ હોઈ શકે છે. દક્ષિણ એશિયામાં, તેઓ જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધી પ્રજનન કરે છે પરંતુ મુખ્યત્વે એપ્રિલથી જૂનમાં એક વૃક્ષના પોલાણમાં માળામાં ચાર કે પાંચ ઇંડા મૂકે છે. પ્રણય દરમિયાન, નર પંખી માદાનો પીછો કરે છે, માદા પંખીની ઉપર ઊતરીને, કર્કશ અવાજ કરે છે, અને પછી પોતાની પૂંછડીના પીછાઓને હલાવે છે અને પંખો કરે છે. આ પછી બંને જાતિઓ દ્વારા ઉંચી નિચી ઉડ્ડયનની કરવામાં આવે છે. જો નર પંખી અસફળ રહે તો માદા પંખી ચાંચ ખોલીને નરને ધમકી આપવાનો સંકેત કરતી જોવા મળે છે. માળો માદા દ્વારા જ બનાવવામાં આવે છે જ્યારે નર રક્ષક તરીકે ઊભો રહે છે. માળાઓ મુખ્યત્વે મૂળ, પાંદડા, ફર્ન અને દાંડાથી બનેલા હોય છે, અને સેવન ૧૨ થી ૧૫ દિવસ સુધી ચાલે છે અને માળો બાંધવાનો સમયગાળો સરેરાશ ૧૨.૪ દિવસ હોય છે. બંને પુખ્ત વયના લોકો યુવાનને ખવડાવે છે, જોકે માત્ર માદા ઇંડાનું સેવન કરે છે અને બચ્ચાને ભોજન કરાવે છે. ઇંડા સફેદથી હળવા વાદળી રંગના હોય છે, જેમાં ભૂખરા રંગની વિવિધ છટા હોય છે. ઇંડા આશરે ૧૮ અને ૨૩ મીમી (૦.૭ અને ૦.૯ ઇંચ) ના પરિમાણો ધરાવે છે. === ખોરાક === તેઓ જંગલમાં જંતુઓ ખાય છે પરંતુ બંધન અવસ્થામાં તેમને બાફેલા, સૂકા કઠોળ સાથે ઇંડાની જરદી અને કાચા માંસના આહાર પર ખવડાવી શકાય છે. === અવાજ === [[File:ShamaJavadi.ogg|thumb|અવાજ]] [[ચિત્ર:ShamaSonogram.png|right|thumb|સોનોગ્રામ]] આ પ્રજાતિનો અવાજ સમૃદ્ધ અને મધુર છે જે તેમને દક્ષિણ એશિયામાં પાંજરાના પક્ષીઓ તરીકે લોકપ્રિય બનાવે છે અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના ભાગોમાં આ પરંપરા ચાલુ છે. તે વિવિધ શબ્દસમૂહો સાથે મોટેથી અને સ્પષ્ટ છે, અને ઘણીવાર અન્ય પક્ષીઓની નકલ કરે છે. તેઓ ચેતવણીમાં અથવા ચરાઈ કરતી વખતે 'ટીક' કોલ પણ કરે છે. પક્ષી ગીતનું સૌથી પહેલું જાણીતું રેકોર્ડિંગ ૧૮૮૯માં લુડવિગ કોચ દ્વારા આ પ્રજાતિના એક વ્યક્તિનું કરવામાં આવ્યું હતું. પછી એક બાળક, કોચે એડિસન મીણ સિલિન્ડર ઉપયોગ કરીને તેમના પાલતુ શામાને રેકોર્ડ કર્યા.<ref name="MoN">{{Cite web|date=2009-04-15|title=Ludwig Koch and the Music of Nature|url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Farchive%2Fludwig-koch-and-the-music-of-nature%2Fzd7kf4j|access-date=16 December 2020|website=BBC Archives|publisher=[[BBC]]}}</ref> == વિતરણ == તેઓ [[દક્ષિણ એશિયા|દક્ષિણ]] અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા ઝાડી અને ગૌણ જંગલોમાં મૂળ નિવાસી છે, પરંતુ ૧૯૩૧ની શરૂઆતમાં [[મલેશિયા]] (એલેક્ઝાન્ડર ઇસેનબર્ગર દ્વારા) અને ૧૯૪૦માં (હુઈ મનુ સોસાયટી દ્વારા) ઓહુ હવાઈ કાઉઇમાં ફેલાવ કરવામાં આવ્યા છે. પાંજરાના પક્ષી તરીકે તેમની લોકપ્રિયતાએ ઘણા બચી ગયેલા પક્ષીઓને પોતાની જાતને સ્થાપિત કરવા તરફ દોરી ગયા છે. તેમને તાઇવાનમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં તેમને આક્રમક પ્રજાતિ માનવામાં આવે છે, જે મૂળ જંતુ પ્રજાતિઓ ખાય છે અને મૂળ પક્ષી પ્રજાતિઓ પ્રત્યે આક્રમકતા દર્શાવે છે.<ref>{{Cite journal|last=Bao-Sen Shieh|last2=Ya-Hui Lin|last3=Tsung-Wei Lee|last4=Chia-Chieh Chang|last5=Kuan-Tzou Cheng|name-list-style=amp|year=2006|title=Pet Trade as Sources of Introduced Bird Species in Taiwan|url=http://www.press.ntu.edu.tw/ejournal/files/taiwan%5C200606%5C2.pdf|journal=Taiwania|volume=51|issue=2|pages=81–86}}</ref> એશિયામાં, તેમનું નિવાસસ્થાન ખાસ કરીને વાંસના ગાઢ જંગલોમાં છે. હવાઈમાં, તેઓ ખીણના જંગલોમાં અથવા દક્ષિણ કુલાઉસના પર્વતમાળાઓ પર સામાન્ય છે, અને નીચાણવાળા પહોળા પાંદડાવાળા જંગલોના નીચા વૃક્ષો અથવા નીચાણવાળા વૃક્ષોમાં માળો બાંધવાનું વલણ ધરાવે છે.<ref name="oahu">{{Cite journal|last=Aguon, Celestino Flores|last2=Conant, Sheila|name-list-style=amp|year=1994|title=Breeding biology of the white-rumped Shama on Oahu, Hawaii|url=http://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/wilson/v106n02/p0311-p0328.pdf|journal=Wilson Bulletin|volume=106|issue=2|pages=311–328}}</ref> == ગેલેરી == <gallery> ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_male_-_Khao_Yai.jpg|શામો ચિત્ર:White-rumped_Shama_AMSM1564.jpg|માનસ, આસામમાં ભારતીય શામો ચિત્ર:Copsychus_malabaricus_-Durrell_Wildlife_Park,_Jersey-8a.jpg|જર્સીના જંગલમાં શામો </gallery> == સંદર્ભો == {{Reflist}} [[શ્રેણી:પક્ષી]] [[શ્રેણી:ગુજરાતનાં પક્ષીઓ]] n5yts30e8u0kzwcslhxv3yz50wt8cv6 સભ્યની ચર્ચા:Nanjibhai 3 154715 902556 2026-07-16T08:11:21Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 902556 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Nanjibhai}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૩:૪૧, ૧૬ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST) 0uwq9n2fhuylgar73l6xo0bsuktrrr1