વિકિપીડિયા guwiki https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિપીડિયા વિકિપીડિયા ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk સૌરભ શાહ 0 72272 903442 902712 2026-08-08T20:41:08Z MichealBVN 88262 /* નવલકથા */ 903442 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = સૌરભ શાહ | embed = | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = Saurabh_Shah.jpg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = સૌરભ શાહ, મુંબઈ, ૨૦૧૬ | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1960|04|14}} | birth_place = [[મુંબઈ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = લેખક | language = | residence = | nationality = ભારતીય | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = {{URL|https://www.newspremi.com/}} }} '''સૌરભ શાહ''' (૧૪ એપ્રિલ, ૧૯૬૦) ગુજરાતી લેખક, નવલકથાકાર અને કટારલેખક છે. તેમની કલમ ''ગુડ મોર્નિંગ'' [[મુંબઇ સમાચાર]]માં પ્રગટ થતી હતી. == સર્જન == === નવલકથા === * વેર વૈભવ * મહારાજ (૨૦૧૩) * [[ધ ગોડફાધર (નવલકથા)|ધ ગોડફાધર]] (મારિયો પુઝોની અમેરિકન નવલકથાનો અનુવાદ) === લેખ સંગ્રહ === * સંબંધમા સલામતીની ભાવના સારી ખરાબ ક્યારે * સાથે રહેવાના કારણો ખૂટી પડતા લાગે ત્યારે * પ્રિય જિંદગી * પ્રેમ સેક્સ અને સંબંધો * પ્રેમ એટલે ખુલ્લા પરબીડિયાંમાં મૂકેલો સરનામા વિનાનો પત્ર * મનની બાયપાસ સર્જરી * લગ્નેતર સંબંધો અને સંબંધેતર લગ્નો * લગ્ન જીવનમાં પતિ પત્નિની જવાબદારી સરખે હિસ્સે * કંઇક ખૂટે છે {{સાહિત્ય-સ્ટબ}} [[શ્રેણી:સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:૧૯૬૦માં જન્મ]] fxwordlpel3h8pr1uxerfy01mebinck સભ્યની ચર્ચા:IB Muazzam 3 154293 903444 900048 2026-08-09T01:16:51Z Deepfriedokra 61777 Deepfriedokraએ [[સભ્યની ચર્ચા:Ibrahim Sani Mustapha]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:IB Muazzam]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ibrahim Sani Mustapha|Ibrahim Sani Mustapha]]" to "[[Special:CentralAuth/IB Muazzam|IB Muazzam]]" 900048 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Ibrahim Sani Mustapha}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૭:૦૫, ૧૪ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST) 55ryqonfy4vsa7fk2mg517dm58j9xl2 ધ ગોડફાધર (નવલકથા) 0 154739 903423 903421 2026-08-08T13:45:53Z MichealBVN 88262 /* સહાયક પાત્રો */ 903423 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, કાર્મેલાના પતિ, તેમજ સોની, માઈકલ, ફ્રેડો અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઈકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ છે, અને આગળ જતાં કોર્લિયોન માફિયા પરિવારનો ઉત્તરાધિકારી બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર તેમજ ફ્રેડો, માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટોના દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. === સહાયક પાત્રો === * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, માઈકલ, ફ્રેડો તથા કોનીની માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બર્ઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] 90ftqfk7l8ju7iloxb47d2u0n0fz0oz 903424 903423 2026-08-08T13:50:44Z MichealBVN 88262 /* સહાયક પાત્રો */ 903424 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, કાર્મેલાના પતિ, તેમજ સોની, માઈકલ, ફ્રેડો અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઈકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ છે, અને આગળ જતાં કોર્લિયોન માફિયા પરિવારનો ઉત્તરાધિકારી બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર તેમજ ફ્રેડો, માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટોના દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. === સહાયક પાત્રો === * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, માઈકલ, ફ્રેડો તથા કોનીની માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બર્ઝિનીને મદદ કરે છે, જેના લીધે ભાણિયાના બેપ્ટિઝમ વખતે માઇકલ ન્યૂયોર્કના ચાર પરિવારોના ડોનની સાથે જ લાસ વેગાસમાં તેની પણ હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બર્ઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] mms1tr06g69xm3xmx8ofk8mq9naum4p 903425 903424 2026-08-08T13:51:51Z MichealBVN 88262 /* સહાયક પાત્રો */ 903425 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, કાર્મેલાના પતિ, તેમજ સોની, માઈકલ, ફ્રેડો અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઈકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ છે, અને આગળ જતાં કોર્લિયોન માફિયા પરિવારનો ઉત્તરાધિકારી બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર તેમજ ફ્રેડો, માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટોના દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. === સહાયક પાત્રો === * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બર્ઝિનીને મદદ કરે છે, જેના લીધે ભાણિયાના બેપ્ટિઝમ વખતે માઇકલ ન્યૂયોર્કના ચાર પરિવારોના ડોનની સાથે જ લાસ વેગાસમાં તેની પણ હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બર્ઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] 4zqn8ro51f57wpxmw4pli5ortbs99h1 903426 903425 2026-08-08T13:52:49Z MichealBVN 88262 /* મુખ્ય પાત્રો */ 903426 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, કાર્મેલાના પતિ, તેમજ સોની, માઈકલ, ફ્રેડો અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઈકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ છે, અને આગળ જતાં કોર્લિયોન માફિયા પરિવારનો ઉત્તરાધિકારી બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર તેમજ ફ્રેડો, માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. === સહાયક પાત્રો === * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બર્ઝિનીને મદદ કરે છે, જેના લીધે ભાણિયાના બેપ્ટિઝમ વખતે માઇકલ ન્યૂયોર્કના ચાર પરિવારોના ડોનની સાથે જ લાસ વેગાસમાં તેની પણ હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બર્ઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] kr4xo6sd0t8jnvakehcx81pqo6a4kvy 903427 903426 2026-08-08T13:59:19Z MichealBVN 88262 /* મુખ્ય પાત્રો */ 903427 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. === સહાયક પાત્રો === * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બર્ઝિનીને મદદ કરે છે, જેના લીધે ભાણિયાના બેપ્ટિઝમ વખતે માઇકલ ન્યૂયોર્કના ચાર પરિવારોના ડોનની સાથે જ લાસ વેગાસમાં તેની પણ હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બર્ઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] l1cxti7uomijdgfzg51ah2b9x7p4oyd 903430 903427 2026-08-08T18:32:29Z MichealBVN 88262 /* પાત્રો */ 903430 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી બેપ્ટિઝમ વિધિ દરમિયાન બારઝિની અને અન્ય બે પરિવારોના વડાઓ સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બર્ઝિનીને મદદ કરે છે, જેના લીધે ભાણિયાના બેપ્ટિઝમ વખતે માઇકલ ન્યૂયોર્કના ચાર પરિવારોના ડોનની સાથે જ લાસ વેગાસમાં તેની પણ હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] 5t7g44cpkscs1x0hzeazv129arrv0u6 903431 903430 2026-08-08T18:41:31Z MichealBVN 88262 /* પાત્રો */ 903431 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી બેપ્ટિઝમ વિધિ દરમિયાન ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] sdpqi0w4fba11dqpzy3k6v7it5ej6nw 903432 903431 2026-08-08T18:51:34Z MichealBVN 88262 /* ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન */ 903432 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી બેપ્ટિઝમ વિધિ દરમિયાન ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (જેમાં ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના સમયગાળા દરમિયાન માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને કાયદેસરના બિઝનેસમાં બદલવા માટે સંઘર્ષ કરે છે અને તેના સૌથી ખતરનાક હરીફ નિક ગેરાસી સાથે દુશ્મની તેમજ તેની પર્સનલ લાઇફની વાર્તા દર્શાવવામાં આવી છે). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] cfzq5wpnj36f7q0f5rb4qlars2l9li2 903433 903432 2026-08-08T18:55:03Z MichealBVN 88262 /* સિક્વલ (આગળનો ભાગ) */ 903433 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી બેપ્ટિઝમ વિધિ દરમિયાન ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] rz4b33il17rj2rvgxyz5kyc1z8bchr1 903434 903433 2026-08-08T19:04:32Z MichealBVN 88262 /* સિક્વલ (આગળનો ભાગ) */ 903434 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી બેપ્ટિઝમ વિધિ દરમિયાન ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બર્ઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બર્ઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] i1k8md6b7mlkx4wk6dnh1f08pph0t3k 903435 903434 2026-08-08T19:11:45Z MichealBVN 88262 /* મુખ્ય પાત્રો */ 903435 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારોના પરસ્પર સંઘર્ષ પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે. જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે, ત્યારે ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. વાર્તાનો મુખ્ય ભાગ ડોનના નાના પુત્ર, માઈકલ કોર્લિયોનની આસપાસ ફરે છે. માઈકલ બીજા વિશ્વયુદ્ધનો હીરો છે અને શરૂઆતમાં પોતાના પરિવારના ગેરકાયદેસર ધંધાઓથી દૂર રહેવા માંગે છે. પરંતુ પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોનની હત્યા બાદ, સંજોગોવશાત માઈકલ પરિવારની જવાબદારી સ્વીકારે છે અને ક્રૂરતાપૂર્વક તમામ વિરોધીઓનો સફાયો કરીને નવો ડોન બનવા તરફ આગળ વધે છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] i2jmfjmzt5co5plygvgha9054k3rzki 903436 903435 2026-08-08T20:13:46Z MichealBVN 88262 /* પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ */ 903436 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે.જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે અને ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટો જ્યારે હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ હોય છે, ત્યારે સોલોઝોના માણસો ફરી હુમલો કરવા જાય તે પહેલાં જ વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ કોર્લિયોન ત્યાં પહોંચી જાય છે. માઇકલ પહેલાં યુએસ મરીન કોર્પ્સમાં બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) ના અંત સુધી એટલે કે ૧૯૪૫ સુધી સક્રિય યુદ્ધ લડ્યો હતો અને માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો, તે હોસ્પિટલમાં પોતાના પિતાનો જીવ બચાવે છે. આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતા, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં એવું છપાવી દે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોની કોર્લિયોનની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં માઇકલને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર ડોન ટોમાસીનો દ્વારા આશ્રય આપવામાં આવે છે. ત્યાં માઇકલની સુરક્ષા માટે કાલો અને ફેબ્રિઝિયો નામના બે અંગરક્ષકો રાખવામાં આવે છે. સિસિલિમાં રોકાણ દરમિયાન, માઇકલને ત્યાંના એક સ્થાનિક બારના માલિક ની સુંદર પુત્રી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થાય છે અને તેઓ બંને લગ્ન કરી લે છે.પરંતુ, ન્યૂયોર્કથી ડોન બારઝિનીના માણસો સિસિલિ સુધી પહોંચી જાય છે અને તેઓ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપીને પોતાની તરફ કરી લે છે. ફેબ્રિઝિયો માઇકલને મારવાના ઇરાદાથી તેની કારમાં બોમ્બ ગોઠવી દે છે. જોકે, માઇકલના બદલે એપોલોનિયા ગાડી ચલાવતા શીખવા માટે જેવી કાર શરૂ કરે છે, કે તરત જ જોરદાર બ્લાસ્ટ થાય છે અને તેમાં તેનું કરુણ મોત નીપજે છે. આ જ ગાળા દરમિયાન, માઇકલને ડોન ટોમાસીનો દ્વારા ન્યૂયોર્કમાં તેના મોટા ભાઈ સોનીની હત્યાના પણ સમાચાર મળે છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગ-વોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] 7j90u3lpezubxj735kfscafz8ntsvtx 903437 903436 2026-08-08T20:20:54Z MichealBVN 88262 /* પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ */ 903437 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે.જ્યારે અન્ય પરિવારો માદક પદાર્થોના વ્યાપારમાં જોડાવા દબાણ કરે છે અને ડોન વિટો તેનો ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટો જ્યારે હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ હોય છે, ત્યારે સોલોઝોના માણસો ફરી હુમલો કરવા જાય તે પહેલાં જ વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ કોર્લિયોન ત્યાં પહોંચી જાય છે. માઇકલ પહેલાં યુએસ મરીન કોર્પ્સમાં બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) ના અંત સુધી એટલે કે ૧૯૪૫ સુધી સક્રિય યુદ્ધ લડ્યો હતો અને માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો, તે હોસ્પિટલમાં પોતાના પિતાનો જીવ બચાવે છે. આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતા, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં એવું છપાવી દે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોની કોર્લિયોનની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં ડોન વિટો ના જુના મિત્ર ડોન ટોમાંસીનો ના આશ્રય હેઠળ રહેતા માઇકલને સ્થાનિક યુવતી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થતાં તેઓ લગ્ન કરે છે. પરંતુ ડોન બારઝિનીના માણસો માઇકલના બોડીગાર્ડ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપી ખરીદી લે છે. ફેબ્રિઝિયો દ્વારા કારમાં ગોઠવેલા બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં માઇકલના બદલે એપોલોનિયાનું મોત થાય છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગ-વોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] krjtf5grmkl2wd39z6jpjnkl1ani5m6 903438 903437 2026-08-08T20:36:27Z MichealBVN 88262 /* પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ */ 903438 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == પૃષ્ઠભૂમિ અને કથાવસ્તુ == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટોને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવે છે અને તેઓ બચી જાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) માં યુએસ મરીન કોર્પ્સ તરફથી લડીને પરત ફરેલો વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ, માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો. હોસ્પિટલમાં પિતા પર થનારા બીજા હુમલાને તે નિષ્ફળ બનાવે છે, આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોન અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતાં, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં પર્દાફાશ કરે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોનીની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં ડોન વિટો ના જુના મિત્ર ડોન ટોમાંસીનો ના આશ્રય હેઠળ રહેતા માઇકલને સ્થાનિક યુવતી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થતાં તેઓ લગ્ન કરે છે. પરંતુ ડોન બારઝિનીના માણસો માઇકલના બોડીગાર્ડ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપી ખરીદી લે છે. ફેબ્રિઝિયો દ્વારા કારમાં ગોઠવેલા બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં માઇકલના બદલે એપોલોનિયાનું મોત થાય છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગવોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ સિસિલિમાં થયેલા પોતાની પત્ની એપોલોનિયાના મોતનો બદલો લેવા માટે ગદ્દાર ફેબ્રિઝિયોને શોધી કાઢે છે. જે ન્યૂયોર્કના બફેલો વિસ્તારમાં નામ બદલીને પિઝેરિયા (પિઝાની દુકાન) ચલાવતો હોય છે, અને માઇકલના એક શૂટર દ્વારા શૉટગનથી તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] emvlbgemok6juu30xmfapbj7efiv5cw 903439 903438 2026-08-08T20:37:52Z MichealBVN 88262 /* મુખ્ય પ્લોટ અને વાર્તા */ 903439 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == મુખ્ય પ્લોટ અને વાર્તા == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટોને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવે છે અને તેઓ બચી જાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) માં યુએસ મરીન કોર્પ્સ તરફથી લડીને પરત ફરેલો વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ, માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો. હોસ્પિટલમાં પિતા પર થનારા બીજા હુમલાને તે નિષ્ફળ બનાવે છે, આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોન અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતાં, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં પર્દાફાશ કરે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોનીની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં ડોન વિટો ના જુના મિત્ર ડોન ટોમાંસીનો ના આશ્રય હેઠળ રહેતા માઇકલને સ્થાનિક યુવતી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થતાં તેઓ લગ્ન કરે છે. પરંતુ ડોન બારઝિનીના માણસો માઇકલના બોડીગાર્ડ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપી ખરીદી લે છે. ફેબ્રિઝિયો દ્વારા કારમાં ગોઠવેલા બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં માઇકલના બદલે એપોલોનિયાનું મોત થાય છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગવોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ સિસિલિમાં થયેલા પોતાની પત્ની એપોલોનિયાના મોતનો બદલો લેવા માટે ગદ્દાર ફેબ્રિઝિયોને શોધી કાઢે છે. જે ન્યૂયોર્કના બફેલો વિસ્તારમાં નામ બદલીને પિઝેરિયા (પિઝાની દુકાન) ચલાવતો હોય છે, અને માઇકલના એક શૂટર દ્વારા શૉટગનથી તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] fxsi1zbynydml61demad8ge7qlrgdkf 903440 903439 2026-08-08T20:40:09Z MichealBVN 88262 MichealBVNએ [[ગોડફાધર (નવલકથા)]]ને [[ધ ગોડફાધર (નવલકથા)]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title 903439 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == મુખ્ય પ્લોટ અને વાર્તા == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટોને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવે છે અને તેઓ બચી જાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) માં યુએસ મરીન કોર્પ્સ તરફથી લડીને પરત ફરેલો વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ, માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો. હોસ્પિટલમાં પિતા પર થનારા બીજા હુમલાને તે નિષ્ફળ બનાવે છે, આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોન અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતાં, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં પર્દાફાશ કરે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોનીની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં ડોન વિટો ના જુના મિત્ર ડોન ટોમાંસીનો ના આશ્રય હેઠળ રહેતા માઇકલને સ્થાનિક યુવતી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થતાં તેઓ લગ્ન કરે છે. પરંતુ ડોન બારઝિનીના માણસો માઇકલના બોડીગાર્ડ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપી ખરીદી લે છે. ફેબ્રિઝિયો દ્વારા કારમાં ગોઠવેલા બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં માઇકલના બદલે એપોલોનિયાનું મોત થાય છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગવોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ સિસિલિમાં થયેલા પોતાની પત્ની એપોલોનિયાના મોતનો બદલો લેવા માટે ગદ્દાર ફેબ્રિઝિયોને શોધી કાઢે છે. જે ન્યૂયોર્કના બફેલો વિસ્તારમાં નામ બદલીને પિઝેરિયા (પિઝાની દુકાન) ચલાવતો હોય છે, અને માઇકલના એક શૂટર દ્વારા શૉટગનથી તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની નવલકથાઓ]] fxsi1zbynydml61demad8ge7qlrgdkf 903443 903440 2026-08-08T21:31:42Z MichealBVN 88262 /* સંદર્ભ */ 903443 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ધ ગોડફાધર | title_orig = ધ ગોડફાધર | image = | caption = | author = [[મારીયો પુઝો]] | country = અમેરિકા | language = [[અંગ્રેજી]] | genre = ક્રાઇમ ફિક્શન | publisher = જી પી પુટનામ્સ સન્સ | pub_date = ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ | pages = 446 | isbn = 978-0-399-10341-4 }} '''ધ ગોડફાધર''' ({{lang-en|The Godfather}}) એ અમેરિકન લેખક મારીયો પુઝો દ્વારા લખાયેલી એક અત્યંત પ્રખ્યાત ગુનાહિત નવલકથા છે. આ પુસ્તક સૌપ્રથમ ૧૦ માર્ચ ૧૯૬૯ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. આ નવલકથા ન્યૂ યોર્ક સિટી અને લોંગ આઇલેન્ડમાં સક્રિય એક કાલ્પનિક માફિયા પરિવાર અને તેના વડા વિટો કોર્લિયોન, જેઓ 'ધ ગોડફાધર' તરીકે ઓળખાય છે, તેમની વાર્તાની વિગતવાર રજૂઆત કરે છે. આ વાર્તા મુખ્યત્વે વર્ષ ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ સુધીના સમયગાળાને આવરી લે છે, અને તેમાં ડોન વિટો કોર્લિયોનના પ્રારંભિક બાળપણથી લઈને પુખ્ત વયના સુધીના જીવનની ભૂતકાળની વાર્તા નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહ્યું હતું અને સમગ્ર વિશ્વમાં તેની કરોડો નકલો વેચાઈ હતી.<ref>"The New York Times Best Seller List - 1969" (PDF). Hawes Publications.</ref> == મુખ્ય પ્લોટ અને વાર્તા == વાર્તા ૧૯૪૫ થી ૧૯૫૫ દરમિયાન અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીમાં સક્રિય પાંચ માફિયા પરિવારો—કોર્લિયોન, તાતાગ્લિયા, ક્યુનિયો, સ્ટ્રાચી અને બારઝિની પર આધારિત છે. વાર્તાના કેન્દ્રમાં ડોન વિટો કોર્લિયોન છે, જેઓ પોતાના ગુનાહિત સામ્રાજ્યને વફાદારી, સન્માન અને પારિવારિક મૂલ્યોના આધારે ચલાવે છે અને આ જ કારણે તેમને બધા 'ગોડફાધર' કહે છે. વાર્તામાં વળાંક ત્યારે આવે છે જ્યારે તુર્ક ડ્રગ ડીલર વર્જિલ સોલોઝો, ડોન વિટો પાસે ડ્રગ્સના વ્યવસાયની ઓફર લઈને આવે છે અને વિટોના ખિસ્સામાં રહેલા રાજકારણીઓ તથા પોલીસ કાયદાની મદદના બદલામાં તેમને ૩૦% હિસ્સો આપવાનું નક્કી કરે છે. જોકે, ડોન વિટો ડ્રગ્સની આ ઓફરનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરે છે, ત્યારે સોલોઝો ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. વિટોને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવે છે અને તેઓ બચી જાય છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ (૧૯૩૯-૧૯૪૫) માં યુએસ મરીન કોર્પ્સ તરફથી લડીને પરત ફરેલો વિટોનો નાનો પુત્ર માઇકલ, માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેતો હતો. હોસ્પિટલમાં પિતા પર થનારા બીજા હુમલાને તે નિષ્ફળ બનાવે છે, આ દરમિયાન ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી, જેણે ડોન વિટોની સુરક્ષા કરતા માણસોને હોસ્પિટલમાંથી હટાવી દીધા હતા જેથી સોલોઝોના માણસો પોતાનું કામ પતાવી શકે, તેની સાથે માઇકલની દલીલ થાય છે. આ દલીલથી ગુસ્સે થઈને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી માઇકલના જડબા પર જોરદાર મુક્કો મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા જીવલેણ હુમલાનો બદલો લેવા માટે માઇકલ પોતાના મોટા ભાઈ સોની કોર્લિયોન અને કોર્લિયોન પરિવારની મંજૂરી લઈને તે બ્રોન્ક્સ રેસ્ટોરન્ટમાં યોજાયેલી એક સત્તાવાર મીટિંગ દરમિયાન શૌચાલયમાં છુપાવેલી રિવોલ્વર કાઢીને તે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ને ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે અને ધરપકડથી બચવા માટે સિસિલિ ભાગી જાય છે. વાર્તામાં આગળ વધતાં, પોલીસ કેપ્ટનની હત્યાના સમાચાર ન્યૂઝપેપરમાં હેડલાઇન બને છે. કોર્લિયોન પરિવાર પોતાના પેરોલ (લાંચ) પર રહેલા પત્રકારો દ્વારા અખબારોમાં પર્દાફાશ કરે છે કે કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ડ્રગ્સના કાળા કારોબાર અને સોલોઝો સાથે સંકળાયેલો હતો. આમ છતાં, ન્યૂયોર્કની પોલીસ પોતાના કેપ્ટનની હત્યાથી ગુસ્સે ભરાઈને માફિયાઓના તમામ ધંધાઓ પર સતત રેડ પાડે છે.પોલીસના આ કડક વલણને કારણે માફિયાઓનો આખો આર્થિક વ્યવહાર ઠપ થઈ જાય છે. પરિણામે, ન્યૂયોર્કના બાકીના ચારેય પરિવારો કોર્લિયોન પરિવારની વિરુદ્ધ થઈ જાય છે અને તેમની વચ્ચે એક ભયાનક ગેંગ-વોર શરૂ થાય છે. આ લોહિયાળ ગેંગ-વોર દરમિયાન, બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા યોજનાબદ્ધ રીતે ઘાત લગાવીને સોનીની ટોલબૂથ હાઇવે પર નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, સિસિલિમાં ડોન વિટો ના જુના મિત્ર ડોન ટોમાંસીનો ના આશ્રય હેઠળ રહેતા માઇકલને સ્થાનિક યુવતી એપોલોનિયા વિટેલી સાથે પ્રેમ થતાં તેઓ લગ્ન કરે છે. પરંતુ ડોન બારઝિનીના માણસો માઇકલના બોડીગાર્ડ ફેબ્રિઝિયોને લાંચ આપી ખરીદી લે છે. ફેબ્રિઝિયો દ્વારા કારમાં ગોઠવેલા બોમ્બ બ્લાસ્ટમાં માઇકલના બદલે એપોલોનિયાનું મોત થાય છે. સોનીના કરુણ મોતથી ડોન વિટો અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડે છે. તેઓ વધુ લોહી વહેવડાવવા માંગતા નથી, તેથી ગેંગવોર રોકવા માટે ન્યૂયોર્કના પાંચેય પરિવારોની એક મોટી મીટિંગ બોલાવીને સમાધાન કરે છે. આ મીટિંગમાં ડોન વિટો બાકીના પરિવારોને ડ્રગ્સના બિઝનેસમાં શરતી મદદ કરવાનું સ્વીકારે છે, જેના બદલામાં તેઓ બારઝિની અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પાસેથી માઇકલની સુરક્ષાનું વચન લે છે. આ સમાધાનને કારણે સિસિલિમાં છુપાયેલો માઇકલ સહી-સલામત અમેરિકા પાછો આવી જાય છે. માઇકલના અમેરિકા પરત આવ્યા બાદ, ડોન વિટો નિવૃત્તિ લે છે અને માઇકલને પરિવારના નવા ડોન (ઉત્તરાધિકારી) બનાવે છે વિટો માઇકલના મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલિયરી) બનીને તેને પડદા પાછળથી બિઝનેસની બધી બારીકીઓ શીખવે છે. આ દરમિયાન માઇકલ પોતાની જૂની ગર્લફ્રેન્ડ કે આદમ્સને શોધી કાઢે છે, માઇકલ તેને આદમ્સને વચન આપે છે કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં તેઓ આખો બિઝનેસ કાયદેસર (લીગલ) કરી દેશે અંતે કેય તેની સાથે લગ્ન કરી લે છે અને તેઓને બે બાળકો થાય છે. કોર્લિયોન પરિવારના વ્યવસાયને કાયદેસર કરવા માટે માઇકલ ઓલિવ ઓઇલનો વ્યવસાય બંધ કરી નેવાડા શિફ્ટ થવાનું વિચારે છે. જેના માટે તે લાસ વેગાસમાં મો ગ્રીન પાસે જઈ તેનો કેસિનો ખરીદવાની ઓફર કરે છે. મો ગ્રીન ગુસ્સામાં દલીલ કરી કેસિનો વેચવાની સાફ ના પાડી દે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ બારઝિનીને મદદ કરવા તૈયાર થાય છે, જ્યારે કે તેના કેસિનોમાં કોર્લિયોન પરિવારના પૈસાનું જ રોકાણ હતું. વાર્તાના પાંચ વર્ષ પછી, વૃદ્ધાવસ્થા અને માંદગીને કારણે ડોન વિટોનું સ્વાસ્થ્ય બગડે છે. એક દિવસ, બગીચામાં માઇકલના પુત્ર એન્થોની સાથે રમતી વખતે, તેમને હાર્ટ અટેક આવવાથી તેમનું મૃત્યુ થાય છે. તેમના ફ્યુનરલ (અંતિમ સંસ્કાર) વખતે કોર્લિયોન પરિવારના કેપો ટેસિયો દ્વારા માઇકલને કહેવામાં આવે છે કે તેણે બારઝિની સાથે માઇકલની એક સુરક્ષિત મીટિંગ ગોઠવી છે.આ સાંભળતા જ માઇકલ સમજી જાય છે કે ટેસિયો જ અસલી ગદ્દાર છે. ભૂતકાળમાં ડોન વિટોએ માઇકલને સમજાવ્યો હતો કે સોનીની હત્યા અને પરિવાર પર થયેલા તમામ હુમલા પાછળ અસલી હાથ ડોન એમિલિયો બારઝિનીનો જ છે. વિટોએ ચેતવણી આપી હતી કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ બારઝિની સાથે મીટિંગ ગોઠવીને માઇકલની સુરક્ષાની જવાબદારી લેશે, તે જ પરિવારનો ગદ્દાર હશે; કારણ કે તે મીટિંગ માઇકલની હત્યા કરવા માટે ગોઠવવામાં આવી હશે. માઇકલ તેની બહેન કોનીના દીકરાનો ગોડફાધર (ધર્મપિતા) બને છે, ચર્ચની બેપ્ટિઝમ વિધિ બાદ માઇકલના આદેશથી તેના તમામ દુશ્મનોનો ખાતમો કરવામાં આવે છે. જેમાં લાસ વેગાસમાં કેસિનો વેચવાની ના પાડવા, ગદ્દારી કરવા અને માઇકલના ભાઈ ફ્રેડો પર હાથ ઉપાડવા બદલ મો ગ્રીનની હત્યા કરાય છે, તેમજ ડોન ફિલિપ તાતાગ્લિયા અને ડોન એમિલિયો બારઝિનીની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ સિસિલિમાં થયેલા પોતાની પત્ની એપોલોનિયાના મોતનો બદલો લેવા માટે ગદ્દાર ફેબ્રિઝિયોને શોધી કાઢે છે. જે ન્યૂયોર્કના બફેલો વિસ્તારમાં નામ બદલીને પિઝેરિયા (પિઝાની દુકાન) ચલાવતો હોય છે, અને માઇકલના એક શૂટર દ્વારા શૉટગનથી તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. માઇકલ ગદ્દારી માટે ટેસિયોને પણ માફ નથી કરતો અને તેની હત્યા કરવા માટે ગાડીમાં લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માઇકલ તેના બહેનોઈ કાર્લો પાસે સોનીની હત્યામાં બારઝિનીને મદદ કરવાની વાત કબૂલ કરાવે છે. ખરેખર, કાર્લોએ કોની સાથે ઝઘડો કરી તેને માર માર્યો હતો, જેના કારણે ગુસ્સે ભરાયેલા સોનીએ રસ્તા વચ્ચે કાર્લોને ખૂબ જ ક્રૂરતાપૂર્વક પીટ્યો હતો.આ જ અપમાનના બદલામાં કાર્લો ફરીથી ગર્ભવતી કોની પર હાથ ઉપાડી સોનીને ઉશ્કેરે છે અને ઘાત લગાવીને બેઠેલા બારઝિનીના માણસો હાથે તેની હત્યા કરાવે છે. આ ગદ્દારીની ખબર પડતાં જ માઇકલ પ્લાન મુજબ કાર્લોને કારમાં બેસાડે છે, જ્યાં પાછળની સીટ પરથી ક્લેમેન્ઝા તેના ગળામાં વાયર ભેરવીને ગળું દબાવી તેની હત્યા કરી નાખે છે. આમ, માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના તમામ દુશ્મનો અને ગદ્દારોનો સફાયો કરીને ન્યૂયોર્કનો સૌથી શક્તિશાળી અને એકચક્રી માફિયા ડોન બને છે. == પાત્રો == === મુખ્ય પાત્રો === * '''વિટો કોર્લિયોન''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા કોર્લિયોન પરિવારના વડા, "ગોડફાધર", કાર્મેલાના પતિ તેમજ સોની, ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના પિતા તથા ટોમ હેગનના દત્તક પિતા. * '''માઇકલ કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનનો નાનો પુત્ર, જે સોની અને ફ્રેડોનો નાનો ભાઈ તેમજ કોનીનો મોટો ભાઈ, એપોલોનિયા વિટેલી અને કે આદમ્સના પતિ છે છે. તેઓ શરૂઆતમાં માફિયા બિઝનેસથી દૂર રહેવા માંગતા હતા, પરંતુ આગળ જતાં તેઓ કોર્લિયોન માફિયા પરિવારના ઉત્તરાધિકારી બને છે, અને ન્યૂયોર્કના તમામ દુશ્મન પરિવારોનો ખાતમો કરીને ન્યૂયોર્કના એકચક્રી શક્તિશાળી ડોન બને છે. * '''સોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના સૌથી મોટા, ઉતાવળિયા અને આક્રમક પુત્ર, સેન્ડ્રાના પતિ તેમજ ફ્રેડો, માઇકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ. ગેંગ-વોર દરમિયાન ટોલબૂથ હાઇવે પર બારઝિની પરિવારના માણસો દ્વારા ઘાત લગાવીને તેમની નિર્મમ હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''ફ્રેડો કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનના વચલા અને નબળા પુત્ર, જે સોનીના નાના ભાઈ તેમજ માઈકલ અને કોનીના મોટા ભાઈ છે. * '''ટોમ હેગન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોન નો દત્તક પુત્ર તેમજ કોર્લિયોન પરિવારના મુખ્ય સલાહકાર અને વકીલ. * '''કાર્મેલા "મામા" કોર્લિયોન''' – ડોન વિટોની પત્ની અને સોની, ફ્રેડો, માઇકલ તથા કોનીની માતા તેમજ ટોમ હેગનની દત્તક માતા. * '''કે આદમ્સ''' – માઈકલ કોર્લિયોનની ગર્લફ્રેન્ડ અને પાછળથી તેની બીજી પત્ની. * '''કોની કોર્લિયોન''' – ડોન વિટો અને કાર્મેલા કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી તથા સોની, ફ્રેડો અને માઇકલની સૌથી નાની બહેન, જેના લગ્નથી વાર્તાની શરૂઆત થાય છે. * '''પીટર ક્લેમેન્ઝા''' – કોર્લિયોન પરિવારના વફાદાર કેપોરેજીમ અને ડોન વિટોના જૂના મિત્ર. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોન દુશ્મન સોલોઝો અને ભ્રષ્ટ પોલીસ કેપ્ટન મેકક્લસ્કી ની હત્યા કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે ક્લેમેન્ઝા જ તેને બંદૂક ચલાવવાની તાલીમ આપે છે અને રેસ્ટોરન્ટમાં બંદૂક છુપાવીને મદદ કરે છે. * '''સાલ્વાટોર સાલ ટેસિયો''' – કોર્લિયોન પરિવારના અન્ય એક વફાદાર કેપોરેજીમ, જે પાછળથી ડોન વિટોના મૃત્યુ પછી દુશ્મનો સાથે હાથ મિલાવે છે. જ્યારે માઇકલ કોર્લિયોનને તેમની આ ગદ્દારીની ખબર પડે છે, ત્યારે તેને ગાડીમાં બેસાડીને દ્વારા તેની હત્યા કરવા માટે લઈ જવામાં આવે છે. * '''લુકા બ્રાસી''' – ડોન વિટો કોર્લિયોનનો સૌથી વફાદાર, ક્રૂર અને ડરામણો શૂટર, જેને સોલોઝો અને તાતાગ્લિયા પરિવાર પ્લાનપૂર્વક ગળું દબાવીને મારી નાખે છે. * '''જોની ફોન્ટેન''' – ડોન વિટોનો ધર્મપુત્ર અને પ્રખ્યાત હોલીવુડ ગાયક તેમજ સુપરસ્ટાર અભિનેતા. * '''કાર્લો રિઝી''' – કોનીનો પતિ, જે કોનીને માર મારવા બદલ સોનીના હાથે રસ્તા પર ખૂબ માર ખાય છે; જેના બદલામાં તે બર્ઝિનીને મદદ કરીને કોર્લિયોન પરિવાર સાથે ગદ્દારી કરે છે અને સોનીની બર્ઝિનીના માણસો દ્વારા ટોલબૂથ હાઇવે પર હત્યા કરાવે છે. છેલ્લે માઇકલ તેના છોકરાના ગોડફાધર બન્યા બાદ, કાર્લોને આ ગદ્દારી માટે ક્લેમેન્ઝાના હાથે ગળું દબાવીને મરાવી નાખે છે. * '''વર્જિલ સોલોઝો''' – 'ધ ટર્ક' તરીકે ઓળખાતો હેરોઇનનો સ્મગલર, જે ડોન વિટો પર જીવલેણ હુમલો કરાવે છે. જેના બદલામાં મિટિંગ દરમિયાન બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં માઇકલ કોર્લિયોન પોતાના પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કી બંનેની ગોળી મારીને હત્યા કરી નાખે છે. * '''કેપ્ટન માર્ક મેકક્લસ્કી''' – ન્યૂયોર્ક પોલીસનો ભ્રષ્ટ કેપ્ટન, જે સોલોઝો પાસેથી મોટી લાંચ લઈને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ કામ કરે છે. તે હોસ્પિટલમાંથી ડોન વિટોના સુરક્ષા ગાર્ડ્સને હટાવીને દુશ્મનો માટે રસ્તો સાફ કરી આપે છે અને ત્યાં પહોંચેલા માઇકલને પકડીને મોઢા પર જોરદાર થપ્પડ મારે છે. આ અપમાન અને પિતા પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે આગળ જતાં માઇકલ બ્રોન્ક્સની એક રેસ્ટોરન્ટમાં મીટિંગ દરમિયાન તેની સોલોઝો સાથે હત્યા કરી નાખે છે. * '''અલ નેરી''' – માઇકલ કોર્લિયોનનો અત્યંત વફાદાર અંગત રક્ષક અને શૂટર, જે કોર્લિયોન પરિવાર માટે લુકા બ્રાસી જેવું જ સ્થાન લે છે. માઇકલના આદેશથી તે પોલીસના ગણવેશમાં જઈને દુશ્મન ડોન એમિલિયો બર્ઝિનીની ગોળી મારીને હત્યા કરે છે. * '''ફિલિપ તાતાગ્લિયા''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંના એક તાતાગ્લિયા પરિવારના વડા અને સોલોઝોના મુખ્ય બિઝનેસ પાર્ટનર, જે બારઝિની સાથે મળીને કોર્લિયોન પરિવાર વિરુદ્ધ યુદ્ધ છેડે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી ડોન એમિલિયો બર્ઝિની સાથે તેમની પણ હત્યા કરવામાં આવે છે, જ્યારે તેઓ એક હોટેલના રૂમમાં પોતાની રખત સાથે સૂતા હોય છે. * '''એમિલિયો બારઝિની''' – ન્યૂયોર્કના પાંચ માફિયા પરિવારોમાંથી એક એવા બારઝિની પરિવારના અત્યંત શક્તિશાળી વડા અને અંડરવર્લ્ડના મુખ્ય સૂત્રધાર, જે કોર્લિયોન પરિવારના સામ્રાજ્યને તોડવા માટે પડદા પાછળથી બધી ચાલ ચાલે છે. વાર્તાના અંતમાં, માઇકલ કોર્લિયોનના આદેશથી પોલીસ યુનિફોર્મમાં આવેલા હિટમેન અલ નેરી દ્વારા ન્યૂયોર્ક કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસના પગથિયાં પર ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. === સહાયક પાત્રો === * '''એપોલોનિયા વિટેલી''' – સિસિલીની એક અત્યંત સુંદર સ્થાનિક યુવતી, જેની સાથે માઇકલ સિસિલી પ્રવાસ દરમિયાન પ્રેમમાં પડે છે અને લગ્ન કરે છે. જો કે, કોર્લિયોન પરિવારનો એક બોડીગાર્ડ ગદ્દારી કરે છે અને માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરી દે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ એપોલોનિયા જેવી કાર ચાલુ કરે છે કે તરત જ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થતાં તેનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. * '''ડોન ટોમાસિનો''' – સિસિલીમાં કોર્લિયોન પરિવારના જૂના મિત્ર, જે માઇકલ જ્યારે સિસિલી ભાગી જાય છે ત્યારે તેને આશરો આપે છે. * '''જેન્કો અબાન્દાનદો''' – કોર્લિયોન પરિવારના પ્રથમ મુખ્ય સલાહકાર (કન્સિલીયરી) અને ડોન વિટોના બાળપણના ખાસ મિત્ર. તેઓ લાંબી માંદગી બાદ હોસ્પિટલમાં કેન્સરના કારણે મૃત્યુ પામે છે, જેના પછી ટોમ હેગનને પરિવારના નવા કન્સિલીયરી બનાવવામાં આવે છે. * '''અમેરિગો બોનાસેરા''' – ન્યૂયોર્કનો એક પ્રખ્યાત શવ-સંસ્કાર કરનાર અને ડોન વિટોનો જૂનો પરિચિત, જે પોતાની પુત્રીને ન્યાય અપાવવા માટે ડોન વિટો પાસે મદદ માંગે છે અને વાર્તાના પ્રારંભ માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. * '''ડોન ચિચિયો''' – સિસિલીનો ક્રૂર માફિયા બોસ, જેની વિટો કોર્લિયોન હત્યા કરીને તેના પરિવાર (માતા, પિતા, અને મોટા ભાઈ) ની હત્યા નો બદલો લે છે. * '''ડોન ફેનુચી''' – ન્યૂયોર્કના લિટલ ઇટાલી વિસ્તારનો બ્લેકમેલર અને ગુંડો, જેની હત્યા કરીને વિટો કોર્લિયોન પાવરફુલ બને છે. * '''જેક વોલ્ટ્ઝ''' – હોલીવુડનો એક અત્યંત શક્તિશાળી, પ્રભાવશાળી અને અહંકારી ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર, જે ડોન વિટોના ધર્મપુત્ર જોની ફોન્ટેનને પોતાની ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા આપવાની સાફ ના પાડી દે છે. ડોન વિટોના આદેશથી તેના સૌથી કિંમતી રેસિંગ ઘોડાનું કપાયેલું માથું સવારે જેક વોલ્ટ્ઝના જ પલંગમાંથી લોહીલુહાણ હાલતમાં મળી આવે છે, જેનાથી તે ભયભીત થઈને જોનીને ફિલ્મમાં લઈ લે છે. * '''બ્રુનો તાતાગ્લિયા''' – ફિલિપ તાતાગ્લિયાનો પુત્ર અને સોલોઝોનો બિઝનેસ પાર્ટનર. પિતા ડોન વિટો પર થયેલા જીવલેણ હુમલા અને લુકા બ્રાસીની હત્યાના બદલા તરીકે સોની કોર્લિયોન દ્વારા ગેંગ-વોર દરમિયાન તેની હત્યા કરવામાં આવે છે. * '''મો ગ્રીન''' – લાસ વેગાસનો મોટો કેસિનો માલિક, જે કોર્લિયોન પરિવારને કેસિનો વેચવાની ના પાડે છે અને કોર્લિયોન વિરુદ્ધ ડોન એમિલિયો બાર્ઝિની મદદ કરે છે. તેણે એકવાર માઇકલના ભાઈ ફ્રેડોને થપ્પડ પણ મારી હોય છે, જેના લીધે માઇકલ લાસ વેગાસમાં તેની હત્યા કરાવી નાખે છે. * '''ફેબ્રિઝિયો''' – સિસિલીમાં માઇકલ કોર્લિયોનનો અંગત બોડીગાર્ડ, જે દુશ્મનો સાથે મળીને ગદ્દારી કરે છે. તે માઇકલને મારવા માટે કારમાં બોમ્બ ફિટ કરે છે, જેમાં માઇકલની જગ્યાએ તેની પત્ની એપોલોનિયાનું કરુણ મૃત્યુ થાય છે. માઇકલના આદેશથી તેના માણસો ફેબ્રિઝિયોને અમેરિકામાં શોધી કાઢે છે અને ગોળી મારીને તેનો અંત આણે છે. == પ્રતિભાવ == 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં રોજર જેલિનેકે લખ્યું હતું કે આ પુસ્તક "અતિશય સફળ થવા માટે જ સર્જાયું હતું, અને તે માત્ર એટલા માટે નહીં કે માફિયા અત્યારે સમાચારોમાં છે. પુઝોની નવલકથા એક અદ્ભુત કલ્પના સમાન છે, જે કોઈ પણ પરિણામની ચિંતા વગર હિંસક વ્યક્તિગત સત્તાનો એક કુશળ ચિતાર રજૂ કરે છે. કોર્લિયોન 'પરિવાર'ના ભોગ બનનારા લોકો કાં તો ગુંડાઓ છે અથવા તો ભ્રષ્ટ પોલીસ અધિકારીઓ છે - એટલે કે એવા લોકો જેને વાસ્તવિક જીવનમાં તમે કે હું ક્યારેય મળવા ઈચ્છીશું નહીં. ડોન વિટો કહેતા તેમ, આ બધું માત્ર ધંધો છે, અંગત કંઈ જ નથી. પુસ્તકમાં સામાન્ય લોકોની ઝલક પણ જોવા મળતી નથી, તેથી વાચકને આ વૃદ્ધ વડા (ડોન વિટો) સિવાય અન્ય કોઈ પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાની તક મળતી નથી, જેઓ પોતાના વહાલા પરિવાર માટે દુનિયાને સુરક્ષિત બનાવી રહ્યા છે."<ref>{{cite news| location=New York| work=The New York Times| first=Roger | last=Jellinek | title=Just Business, Not Personal| date=4 March 1969}}</ref> આ નવલકથા 'ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'ની બેસ્ટસેલર યાદીમાં સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી રહી હતી અને માત્ર બે વર્ષમાં જ તેની ૯૦ લાખથી વધુ નકલો વેચાઈ ગઈ હતી.<ref>{{cite web | title="The Godfather" Turns 40 |work=CBS News|publisher=CBS Interactive Inc. | url=http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ | date=March 15, 2012 | access-date=July 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717004801/http://www.cbsnews.com/pictures/the-godfather-turns-40/3/ |archive-date=July 17, 2014 |url-status=live}}</ref> આ નવલકથા પીબીએસ ની 'ધ ગ્રેટ અમેરિકન રીડ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી "અમેરિકાના ૧૦૦ સૌથી પ્રિય પુસ્તકો" ની યાદીમાં ૫૩મા ક્રમે સ્થાન પામી છે.<ref>[https://www.pbs.org/the-great-american-read/books/#/ The Great American Read. "America’s 100 most-loved books." PBS. Retrieved 15 January 2024.]</ref> યુનાઇટેડ કિંગડમ માં, વર્ષ ૨૦૦૩માં બીબીસી ની 'ધ બિગ રીડ' દ્વારા દેશના ટોચના ૨૦૦ સર્વશ્રેષ્ઠ પુસ્તકો શોધવાના હેતુથી કરાયેલા સર્વેક્ષણમાં આ નવલકથા ૯૧મા ક્રમે રહી હતી. == ફિલ્મી રૂપાંતરણ == મારિયો પૂઝો જ્યારે આ નવલકથા લખી રહ્યા હતા અને પુસ્તક હજુ બજારમાં સંપૂર્ણપણે આવ્યું પણ નહોતું, ત્યારે જ લોસ એન્જલસના પ્રખ્યાત પ્રોડક્શન હાઉસ 'પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સ'ની નજર આ વાર્તા પર પડી હતી. તે સમયે મારિયો પૂઝો આર્થિક સંકટમાં હોવાથી, પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે વર્ષ ૧૯૬૭ માં પુસ્તક પૂરું થાય તે પહેલાં જ માત્ર ૧૨,૫૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૧૦.૬ લાખ રૂપિયા) માં આ નવલકથા પરથી ફિલ્મ બનાવવાના સત્તાવાર રાઇટ્સ (હક્કો) ખરીદી લીધા હતા. જો કે, કરાર મુજબ જો ફિલ્મ બને તો પૂઝોને વધારાના ૮૦,૦૦૦ અમેરિકન ડોલર (આશરે ૬૮ લાખ રૂપિયા) આપવાનું નક્કી થયું હતું. ત્યારબાદ જ્યારે ૧૯૬૯માં નવલકથા બજારમાં આવી ત્યારે તેણે જબરદસ્ત વ્યાપારી સફળતા મેળવી અને સતત ૬૭ અઠવાડિયા સુધી બેસ્ટસેલર યાદીમાં રહી હતી, જેને કારણે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ વાર્તા પરથી ભવ્ય ફિલ્મ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ફિલ્મ પ્રોડક્શન હાઉસે તે સમયે હૉલિવૂડમાં પ્રમાણમાં નવા અને એક નવશિક્ષિત દિગ્દર્શક તરીકે સંઘર્ષ કરી રહેલા ૨૯ વર્ષના ફ્રાન્સિસ ફોર્ડ કોપ્પોલાને આ ફિલ્મનું નિર્દેશન સોંપ્યું હતું. જો કે, કોપ્પોલાએ પોતાના અદભુત વિઝન (દ્રષ્ટિકોણ) અને સૂઝબૂઝથી કામ લઈને, મારિયો પૂઝો સાથે મળીને આ ફિલ્મનું શાનદાર પટકથા (સ્ક્રીનપ્લે) લેખન કર્યું અને ફિલ્મનું ભવ્ય નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ ફિલ્મમાં હૉલિવૂડના સૌથી મહાન અને પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓ પૈકીના એક એવા માર્લોન બ્રાન્ડોએ ડોન વિટો કોર્લિયોન ('ધ ગોડફાધર') તરીકે અને અલ પચીનોએ માઈકલ કોર્લિયોનની યાદગાર ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે દુનિયાભર માં અંદાજે ૨૬.૯ કરોડ અમેરિકન ડોલરની કમાણી કરી હતી અને તે બોક્સ ઓફિસ પર ઓલ ટાઈમ બ્લોકબસ્ટર સાબિત થઈ હતી. આ સાથે તે વર્ષે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ કમાણી કરનારી પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મે ત્રણ એકેડેમી એવોર્ડ (ઓસ્કાર), પાંચ ગોલ્ડન ગ્લોબ અને એક ગ્રેમી એવોર્ડ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો જીત્યા હતા. આ ફિલ્મને વિશ્વ સિનેમાની સર્વકાલીન શ્રેષ્ઠ ફિલ્મોમાં સ્થાન મળેલું છે અને તેણે વૈશ્વિક સ્તરે ગેંગસ્ટર સિનેમા માટે એક નવો બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. આ વૈશ્વિક લોકપ્રિયતાને કારણે વૈશ્વિક સિનેમા જગતમાં તેના પરથી પ્રેરિત થઈને અનેક સત્તાવાર અને અનધિકૃત રીમેક ફિલ્મો બનાવવામાં આવી છે: == ગુજરાતી અનુવાદ અને પ્રકાશન == [[File:Gujarati edition cover.jpg|thumb|ગોડફાધર ગુજરાતી એડિશન પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ]] મારિયો પુઝોની આ વિશ્વપ્રસિદ્ધ ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથાનો સત્તાવાર ગુજરાતી અનુવાદ જાણીતા કટારલેખક અને સાહિત્યકાર [[સૌરભ શાહ]] દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. આ અનુવાદિત પુસ્તક સૌપ્રથમ વર્ષ ૨૦૧૨-૨૦૧૩માં ગુજરાતના અમદાવાદ શહેરના અગ્રણી પ્રકાશન ગૃહ 'આર. આર. શેઠ એન્ડ કંપની' દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>[https://rrsheth.com/shop/godfather/ આર. આર. શેઠ બુક્સ: ગોડફાધર ગુજરાતી પુસ્તકની સત્તાવાર વિગત]</ref> સૌરભ શાહે મૂળ અંગ્રેજી લખાણની અમેરિકન-ઇટાલિયન માફિયા સંસ્કૃતિ, તેના વિશિષ્ટ સંવાદો અને અંડરવર્લ્ડના જટિલ વાતાવરણને ગુજરાતી ભાષાના પ્રવાહ સાથે એવી રીતે સાંકળ્યું છે કે વાચકને તે અનૂદિત હોવા છતાં એક 'મૌલિક ગુજરાતી સંસ્કરણ' જેવો આસ્વાદ આપે છે. === અનુવાદ પાછળ ની ઈતિહાસ અને પૃષ્ઠભૂમિ === અનુવાદક સૌરભ શાહે આ ક્લાસિક કૃતિ સાથેના પોતાના દાયકાઓ જૂના જોડાણ અને ઇતિહાસનો ક્રમબદ્ધ ઉલ્લેખ કર્યો છે.<ref name="newspremi-hollywood">{{cite news |last=શાહ |first=સૌરભ |title=હૉલિવુડ ઠીક છે પણ બૉલિવુડ-ઢોલીવુડ શું કામ? |url=https://www.newspremi.com/godfather-hollywood/ |work=ન્યૂઝપ્રેમી |date=માર્ચ ૨૦૨૨}}</ref> માર્ચ ૧૯૭૨માં અમેરિકામાં રિલીઝ થયેલી 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભારતમાં છેક ચાર વર્ષ પછી, એટલે કે ૧૯૭૬માં પહેલી વાર મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ હતી. તે એ જમાનો હતો જ્યારે કૉલેજકાળ દરમિયાન તેઓ પોતાના મિત્રો સાથે કૉલેજમાં ગુટલી (ક્લાસ બંક) મારીને 'ધ ગન્સ ઑફ નેવરોન' અને 'વ્હેર ઇગલ્સ ડેર' જેવી લોકપ્રિય અને દાયકા જૂની હૉલિવૂડની ફિલ્મો જોવા જતા હતા. જો કે, વર્ષ ૧૯૭૬માં જ્યારે 'ધ ગોડફાધર' મુંબઈમાં રિલીઝ થઈ ત્યારે કોઈ કારણસર તેઓ આ ફિલ્મ થિયેટરમાં જોઈ શક્યા નહોતા અને લાંબા સમય સુધી આ નવલકથા વાંચવાનું પણ બન્યું ન હતું. કૉલેજના પાછલા વર્ષોમાં તેઓ જેફ્રી આર્ચર, ઇરવિંગ વૉલેસ, સિડની શેલ્ડન, આર્થર હેલી અને રૉબર્ટ લુડલમ જેવા થ્રિલર સાહિત્યના પ્રખ્યાત પશ્ચિમી લેખકોના વાચક બની ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ, તેમણે જીવનમાં સૌપ્રથમ વાર 'ધ ગોડફાધર' ફિલ્મ ભાડાના વીડિયો પ્લેયર પર જોઈ હતી. સમય જતાં ફિલ્મ પ્રત્યેના અતિશય લગાવને કારણે તેમણે આ ફિલ્મની વીસીડી, ડીવીડી અને છેવટે બ્લૂ-રે આવૃત્તિઓ વસાવી હતી. આ ફિલ્મના વારંવારના અવલોકનને કારણે તેમને ફિલ્મના એકેએક સંવાદો (ડાયલોગ) ઉપરાંત કલાકારોના નાનામાં નાના હાવભાવ પણ મોઢે થઈ ગયા હતા. તેમણે મૂળ 'ધ ગોડફાધર' નવલકથાની હાર્ડબાઉન્ડ અને પેપરબેક સહિત ત્રણેક પ્રકારની અંગ્રેજી આવૃત્તિઓ તેમજ મારિયો પૂઝો લિખિત 'ધ ગૉડફાધર પેપર્સ' અને આ વિષયના અડધો ડઝન જેટલા દમદાર ગ્રંથો, કલાકારો તથા દિગ્દર્શકો વિશેના પુસ્તકોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો હતો, જે આ નવલકથાના પ્રોપર ગુજરાતી અનુવાદ માટે પાયારૂપ બન્યો હતો. લાંબા સમય સુધી આ ફિલ્મ માત્ર નાના પડદે જોયા બાદ, માર્ચ ૨૦૨૨માં જ્યારે પેરામાઉન્ટ પિક્ચર્સે આ ફિલ્મના ૫૦ વર્ષ પૂરા થવા પર વિશ્વના પ્રમુખ શહેરો સહિત મુંબઈના મોટા પડદા પર તેને ફરી રિલીઝ કરી, ત્યારે મુંબઈના થિયેટર પર આ ફિલ્મ એક અઠવાડિયાના બદલે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી હાઉસફુલ ચાલી હતી. આ પ્રસંગે અનુવાદકે પોતાના જીવનમાં પ્રથમ વખત મોટા સ્ક્રીન (થિયેટર) પર આ ફિલ્મ જોઈને તેને 'અલૌકિક અનુભવ' ગણાવ્યો હતો. == સિક્વલ (આગળનો ભાગ) == ૧૯૮૪માં, મારિયો પુઝો દ્વારા 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ પ્રકાશિત થઈ હતી. 'ધ સિસિલિયન શીર્ષક ધરાવતી આ નવલકથા "ગિયુલીઆનો" (સાલ્વાટોર ગિયુલીઆનો) ના જીવનની આસપાસ ફરે છે, પરંતુ તેમાં કોર્લિયોન પરિવાર અને ખાસ કરીને માઇકલ કોર્લિયોનને મુખ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. કાલક્રમિક રીતે આ વાર્તા માઇકલ જ્યારે સોલોઝો અને કેપ્ટન મેકક્લસ્કીની હત્યા કરીને સિસિલિ ભાગી જાય છે ત્યારની છે; તે અમેરિકા પાછો ફરે તે પહેલાં જ ડોન વિટો કોર્લિયોન તેને સિસિલિમાં એક મહત્વનું કામ સોંપે છે કે તેણે ગિયુલીઆનોને પોતાની સાથે અમેરિકા લાવવાનો છે. કોપીરાઈટના કારણોસર, માઈકલ સિમિનો દ્વારા આ નવલકથા પરથી બનેલી ફિલ્મ અનુકૂલનમાંથી કોર્લિયોન પરિવારની ભૂમિકાને હટાવી દેવામાં આવી હતી, જેને ગોડફાધર ફિલ્મ શ્રેણીનો ભાગ ગણવામાં આવતી નથી. ૨૦૦૪માં, રેન્ડમ હાઉસે માર્ક વાઈનગાર્ડનર દ્વારા લિખિત પ્યુઝોની 'ધ ગોડફાધર' ની સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર રિટર્ન્સ' પ્રકાશિત કરી હતી (પુઝોના "ધ ગોડફાધર" ના અંત પછી તરત જ વાર્તા શરૂ કરે છે. તે ૧૯૫૫ થી ૧૯૬૨ ના વર્ષોને આવરી લે છે, તેમજ પ્રથમ નવલકથાની ઘટનાઓ પહેલાં માઇકલ કોર્લિયોનના પાત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ પ્રદાન કરે છે. ફિલ્મ "ધ ગોડફાધર ભાગ II" ની બધી ઘટનાઓ આ નવલકથાના સમયમર્યાદામાં બને છે, પરંતુ તેનો ઉલ્લેખ ફક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં જ કરવામાં આવ્યો છે. નવલકથામાં એક પરિશિષ્ટ છે જે નવલકથાઓની ઘટનાઓને ફિલ્મોની ઘટનાઓ સાથે સાંકળવાનો પ્રયાસ કરે છે.). વાઈનગાર્ડનર દ્વારા આ શ્રેણીની આગામી સિક્વલ 'ધ ગોડફાધર્સ રિવેન્જ' ૨૦૦૬માં બહાર પાડવામાં આવી હતી (જે વાર્તાને ૧૯૬૩ થી ૧૯૬૪ માં આગળ ધપાવે છે, જેમાં, નિક ગેરાસીના બદલાનો પ્લાન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના પરિવાર સાથે માફિયા પરિવારોના ટકરાવની રાજકીય વાર્તા છે). આ નવલકથાઓ પ્યુઝોની મૂળ નવલકથાની વાર્તાને આગળ ધપાવે છે. ૨૦૧૨માં, મારિયો પુઝોની બિન-નિર્મિત પટકથા "ધ ફેમિલી કોર્લિયોન" પર આધારિત એક પ્રિક્વલ નવલકથા એડ ફાલ્કો દ્વારા લખવામાં આવી હતી. આ વાર્તા ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૪ ના વર્ષો (ગ્રેટ ડિપ્રેશન અને દારૂબંધીના અંતિમ દિવસો) ની સમયમર્યાદા પર આધારિત છે. તે વિટો કોર્લિયોન કેવી રીતે ન્યૂયોર્કના સૌથી શક્તિશાળી ડોન બને છે, સોની કોર્લિયોન પિતાની મરજી વિરુદ્ધ પોતાની યુવાનીના દિવસોમાં કઈ રીતે ગુનાખોરીના રસ્તે ચડીને કોર્લિયોન ફેમિલી માફિયા ગેંગમાં જોડાય છે તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. તેમજ ટોમ હેગન કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરે છે તેની વાર્તા કહે છે. ૨૦૨૬માં એવી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે, માર્ક વાઈનગાર્ડનર ઉપરાંત હવે પ્રખ્યાત લેખિકા એડ્રિયાના ટ્રિજિયાની દ્વારા આ શ્રેણીની એક નવી સત્તાવાર નવલકથા લખવામાં આવી રહી છે. આ પુસ્તકનું શીર્ષક "કોની" રાખવામાં આવ્યું છે અને તે ૨૦૨૭ના અંતમાં પ્રકાશિત થવાનું છે. આ નવલકથા પણ પુઝોની એસ્ટેટ (વારસદારો) દ્વારા મંજૂર કરાયેલી સત્તાવાર સિક્વલ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ગોડફાધરની આખી વાર્તાને ડોન વિટો કોર્લિયોનની એકમાત્ર પુત્રી કોની કોર્લિયોનના દ્રષ્ટિકોણ થી રજૂ કરવામાં આવશે. == વાસ્તવિક જીવનનો પ્રભાવ == આ નવલકથાનો એક મોટો ભાગ વાસ્તવિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે, ખાસ કરીને ન્યૂ યોર્ક અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય માફિયા સંગઠન 'ફાઇવ ફેમિલીઝ' (પાંચ પરિવારો) નો ઇતિહાસ આ વાર્તાનો મુખ્ય આધાર છે. આ નવલકથામાં વાસ્તવિક જીવનના ગેંગસ્ટરો અને તેમના સાથીદારોના ઘણા સંદર્ભો વણી લેવામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જોની ફોન્ટેનનું પાત્ર પ્રખ્યાત ગાયક અને અભિનેતા ફ્રેન્ક સિનાટ્રા પર આધારિત છે, જ્યારે મો ગ્રીનનું પાત્ર કુખ્યાત કેસિનો માલિક બગ્સી સિગેલ પર આધારિત છે. મુખ્ય પાત્ર ડોન વિટો કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ વાસ્તવિક જીવનના અંડરવર્લ્ડ ડોન ફ્રેન્ક કોસ્ટેલો અને કાર્લો ગેમ્બિનોના પાત્રોના મિશ્રણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત, માઇકલ કોર્લિયોનનું વ્યક્તિત્વ જોસેફ બોનન્નો અને તેમના પુત્ર બિલ બોનન્નોના જીવનથી પ્રેરિત છે. બિલ પણ માઇકલની જેમ જ શરૂઆતમાં માફિયા ધંધાથી દૂર રહીને યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરતા હતા, પરંતુ પાછળથી પિતા પર થયેલા હુમલા અને બદલાતા સંજોગોના કારણે તેઓ અનિચ્છાએ પરિવારના અંડરવર્લ્ડ સામ્રાજ્યના વડા બન્યા હતા. જ્યારે સોની કોર્લિયોનનું આક્રમક પાત્ર ન્યૂ યોર્કના હિંસક ગેંગસ્ટર કાર્માઈન ગલાંતે અને ક્રેઝી જો ગાલો પર આધારિત છે. == સંદર્ભ == <references /> [[શ્રેણી:નવલકથા]] [[શ્રેણી:અમેરિકન નવલકથાઓ]] [[શ્રેણી:૧૯૬૯ની અમેરિકન નવલકથાઓ]] 24tf42gifzvx6eb50ggb1zbhoz47h6k સભ્યની ચર્ચા:Bhagora pravinbhai shravanbhai 3 154930 903422 2026-08-08T13:35:29Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 903422 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Bhagora pravinbhai shravanbhai}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૯:૦૫, ૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST) j0oqe2kjkwvv76wq1bfgtmtumil840c પચ્ચા 0 154931 903428 2026-08-08T14:16:14Z ~2026-43433-00 88504 પરચા 903428 wikitext text/x-wiki પરચા bztbu8oq721o5hebwew1fnmaw3bd23k સભ્યની ચર્ચા:MAKAWANA RAMESHBHAI KHUSHALBHAI 3 154932 903429 2026-08-08T17:12:38Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 903429 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=MAKAWANA RAMESHBHAI KHUSHALBHAI}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST) b3mclge6rqtgxu79w2q14ws19f3295z ગોડફાધર (નવલકથા) 0 154933 903441 2026-08-08T20:40:10Z MichealBVN 88262 MichealBVNએ [[ગોડફાધર (નવલકથા)]]ને [[ધ ગોડફાધર (નવલકથા)]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title 903441 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ધ ગોડફાધર (નવલકથા)]] l41xxxarjhjgrx5t3pm9w4dwx7tvoam સભ્યની ચર્ચા:Ibrahim Sani Mustapha 3 154934 903445 2026-08-09T01:16:51Z Deepfriedokra 61777 Deepfriedokraએ [[સભ્યની ચર્ચા:Ibrahim Sani Mustapha]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:IB Muazzam]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ibrahim Sani Mustapha|Ibrahim Sani Mustapha]]" to "[[Special:CentralAuth/IB Muazzam|IB Muazzam]]" 903445 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[સભ્યની ચર્ચા:IB Muazzam]] tw0y610e6sj5ybb5f89qg71a9q9iab0 સભ્યની ચર્ચા:Ronak Manishbhai Rana 3 154935 903446 2026-08-09T04:57:52Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 903446 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Ronak Manishbhai Rana}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૦:૨૭, ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST) h2y39uz9ag05t4w2j91of57hgbawcjo સભ્યની ચર્ચા:Atul Padhiyar 3 154936 903447 2026-08-09T05:00:23Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 903447 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Atul Padhiyar}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૦:૩૦, ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST) l9jxfc5fjdardnfreryvote49qvan51 સભ્યની ચર્ચા:Chahan mukesh 3 154937 903448 2026-08-09T08:16:28Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 903448 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Chahan mukesh}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૩:૪૬, ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST) 4ibd2b39b6bxwspxwhc3ogx0aj5mm2k