ગુજરાત

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="gu">
  <siteinfo>
    <sitename>વિકિપીડિયા</sitename>
    <dbname>guwiki</dbname>
    <base>https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">વિશેષ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">સભ્ય</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">સભ્યની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">વિકિપીડિયા</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">વિકિપીડિયા ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ચિત્ર</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ચિત્રની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">મીડિયાવિકિ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">મીડિયાવિકિ ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ઢાંચો</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ઢાંચાની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">મદદ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">મદદની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">શ્રેણી</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">શ્રેણીની ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">વિભાગ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">વિભાગ ચર્ચા</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ગુજરાત</title>
    <ns>0</ns>
    <id>748</id>
    <revision>
      <id>905294</id>
      <parentid>899347</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:39:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક */</comment>
      <origin>905294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84012" sha1="0i9p183wdaqde3ht4r65eflsw6wchri" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (સુરત)  - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[સુરત હવાઈમથક]] - મગદલ્લા રોડ પર આવેલ છે.
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>0i9p183wdaqde3ht4r65eflsw6wchri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905298</id>
      <parentid>905294</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક */</comment>
      <origin>905298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84013" sha1="jvi4t8gt6yf9xd297r88toio0dzkd3k" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] (સુરત)  - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[સુરત હવાઈમથક]] - મગદલ્લા રોડ પર આવેલ છે.
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>jvi4t8gt6yf9xd297r88toio0dzkd3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905299</id>
      <parentid>905298</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* પ્રાદેશિક હવાઈમથક */</comment>
      <origin>905299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83910" sha1="sg8zlj7qpf9jerdt93eg3izo8ol785j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] (સુરત)  - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>sg8zlj7qpf9jerdt93eg3izo8ol785j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905300</id>
      <parentid>905299</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:13:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક */</comment>
      <origin>905300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84104" sha1="rvvtp1wut73p33pvkc9ld2kqvoxuuhf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] (સુરત)
* [[રાજકોટ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (હીરાસર)
* [[ધોલેરા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>rvvtp1wut73p33pvkc9ld2kqvoxuuhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905310</id>
      <parentid>905300</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* રેલ્વે પરિવહન */</comment>
      <origin>905310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84247" sha1="g4qf0ym6catp9j7crorufp22zrdnvku" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] (સુરત)
* [[રાજકોટ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (હીરાસર)
* [[ધોલેરા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]], [[પાલનપુર જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન]], [[ધાનેરા રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>g4qf0ym6catp9j7crorufp22zrdnvku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905311</id>
      <parentid>905310</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક */</comment>
      <origin>905311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84268" sha1="jilem2ifpj53tjyy8r287en4zuc5k7j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ગુજરાત
| type                            = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| image_seal                      = Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg
| anthem                          = [[જય જય ગરવી ગુજરાત]]
| image_skyline                   = 
| alt                             = 
| caption                         = ઉપરથી ડાબેથી જમણે: [[સાબરમતી આશ્રમ]], ગુજરાતી પહેરવેશ, [[સોમનાથ|સોમનાથ મંદિર]], કચ્છનું રણ, દ્વારકાધીશ મંદિર, [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]], [[લક્ષ્મી વિલાસ મહેલ]]
| seal_alt                        = ગુજરાત
| image_map                       = IN-GJ.svg
| map_alt                         = ભારતમાં ગુજરાત
| map_caption                     = ગુજરાતનું ભારતમાં સ્થાન
| coordinates                     = {{coord|23|13|N|72|41|E|region:IN-GJ|format=dms|display=inline}}
| coor_pinpoint                   = અમદાવાદ
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = {{flag|ભારત}}
| established_title               = રચના
| established_date                = ૧ મે ૧૯૬૦
| seat_type                       = પાટનગર
| seat                            = [[ગાંધીનગર]]
| seat1_type                      = સૌથી મોટું શહેર
| seat1                           = [[અમદાવાદ]]
| parts_type                      = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લાઓ]]
| parts_style                     = para
| p1                              = ૩૪
| government_footnotes            = 
| governing_body                  = {{nowrap|[[ગુજરાત સરકાર]]}}
| leader_title                    = રાજ્યપાલ
| leader_name                     = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| leader_title1                   = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|મુખ્યમંત્રી]]
| leader_name1                    = [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]] ([[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભાજપ]])
| leader_title2                   = [[ગુજરાત વિધાનસભા|વિધાનસભા]]
| leader_name2                    = એકગૃહીય (૧૮૨ બેઠકો)
| leader_title3                   = સંસદીય વિસ્તારો
| leader_name3                    = [[રાજ્ય સભા]] (૧૧ બેઠકો)&lt;br /&gt;[[લોક સભા]] (૨૬ બેઠકો)
| leader_title4                   = હાઇકોર્ટ
| leader_name4                    = [[ગુજરાત વડી અદાલત]]
| unit_pref                       = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 196024
| area_rank                       = ૫મો
| population_total                = 60439692
| population_as_of                = ૨૦૧૧
| population_rank                 = ૯મો
| population_density_km2          = 308
| population_demonym              = [[ગુજરાતી લોકો|ગુજરાતી]]
| registration_plate              = GJ
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| iso_code                        = IN-GJ
| demographics_type1              = GSDP {{nobold|(૨૦૨૦–૨૧)}}
| demographics1_footnotes         = &lt;ref name=&quot;Economic Survey&quot;&gt;{{cite web|url=https://financedepartment.gujarat.gov.in/Documents/Bud-Eng_1090_2021-3-12_380.pdf|title=Econonmic survey|date=Feb 2021|website=Finance Department, [[Government of Gujarat]]|access-date=19 May 2021}}{{Dead link|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1            = કુલ
| demographics1_info1             = {{INRConvert|16.48|t|lk=r}}
| demographics1_title2            = માથાદીઠ
| demographics1_info2             = {{INRConvert|243761|lk=r}}
| demographics_type2              = ભાષા
| demographics2_title1            = અધિકૃત
| demographics2_info1             = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web |url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=118 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India |date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 }}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title2            = અન્ય&amp;nbsp;અધિકૃત
| demographics2_info2             = [[હિંદી ભાષા|હિંદી]]&lt;ref name=&quot;Benedikter2009&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|title=Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India|last=Benedikter|first=Thomas|publisher=LIT Verlag Münster|year=2009|isbn=978-3-643-10231-7|page=89|access-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425230812/https://books.google.com/books?id=vpZv2GHM7VQC&amp;pg=PA89|archive-date=25 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- blank fields --&gt;| blank_name_sec2                 = HDI {{nobold|(૨૦૧૭)}}
| blank_info_sec2                 = {{increase}} ૦.૬૬૭&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{color|#fc0|medium}} · (૨૧મો)
| blank1_name_sec2                = સાક્ષરતા {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank1_info_sec2                = 78.03%&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot;&gt;{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural &amp; Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| blank2_name_sec2                = લિંગ પ્રમાણ {{nobold|(૨૦૧૧)}}
| blank2_info_sec2                = 919 [[સ્ત્રી|♀]]/1000 [[પુરુષ|♂]]&lt;ref name=&quot;pc-census2011&quot; /&gt;
| footnotes                       = 
| module                          = {{Infobox place symbols| embedded=yes
| region = ગુજરાત&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot;&gt;{{cite web | title=Gujarat forgets state bird, tree and flower | website=The Times of India | date=14 January 2016 | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | access-date=14 July 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161227222448/http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gujarat-forgets-state-bird-tree-and-flower/articleshow/29893945.cms | archive-date=27 December 2016 | url-status=live | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| country = ભારત
| song = [[નર્મદ]] રચિત &quot;[[જય જય ગરવી ગુજરાત]]&quot;&lt;ref name=&quot;DeshGujarat2011&quot;&gt;{{cite web | title=Newest version of Jay Jay Garvi Gujarat song launched(Video) | website=DeshGujarat | date=7 May 2011 | url=http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | access-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161113115131/http://deshgujarat.com/2011/05/07/newest-version-of-jay-jay-garvi-gujarat-song-launchedvideo/ | archive-date=13 November 2016 | url-status=dead | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| mammal = [[સિંહ]][[File:Adult Asiatic Lion.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| emblem = ગુજરાતનું ચિહ્ન [[File:Government Of Gujarat Seal In All Languages.svg|50px|left]]
| bird = [[બળા_(પક્ષી)|બળા]] [[File:Greater flamingo galapagos.JPG|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| flower = [[ગલગોટા|ગલગોટો]] [[File:African Marigold.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| tree = [[વડ]][[File:Great banyan tree kol.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;ToI2016&quot; /&gt;
| fruit = [[કેરી]][[File:Mangoes pic.jpg|50px|left]]&lt;ref name=&quot;Nri Gujarati News&quot;&gt;{{cite web| title=Which is State Fruit of Gujarat India – Mango (Keri)| website=Nri Gujarati News| url=http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| access-date=14 July 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20171201031530/http://www.nrigujarati.co.in/Topic/3631/1/which-is-state-fruit-of-gujarat-india-mango-keri-verities-photos-types-of-mango-images.html| archive-date=1 December 2017| url-status=dead| df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}
}}
'''ગુજરાત''' ({{IPAc-en|ˌ|ɡ|ʊ|dʒ|ə|ˈ|r|ɑː|t|help=no}} {{respell|GUUJ|ə|RAHT}}, {{ઉચ્ચારણ|Gujarat_sound.ogg|help=no}}) [[ભારત]] દેશનું ઔદ્યોગીકૃત [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]] છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Bihar-grew-by-1103-next-only-to-Gujarat/articleshow/5405973.cms | work=The Times Of India | title=Bihar grew by 11.03%, next only to Gujarat - Times Of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.rediff.com/slide-show/2010/apr/23/slide-show-1-the-top-10-cities-in-india-by-gdp.htm|title=GDP: The top 10 cities in India|website=Rediff|language=en|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://deshgujarat.com/2008/01/29/surat-indias-fastest-growing-city-ahmedabad-3rdenglish-text/ Gujarat | DeshGujarat.Com » Archives » Surat:India’s Fastest Growing City, Ahmedabad 3rd(English Text)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]
&lt;/ref&gt; ભારતના પશ્ચિમ છેડે આવેલું ગુજરાત પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તરમાં [[સિંધ]] ([[પાકિસ્તાન]]), ઉત્તર અને ઉત્તરપૂર્વે [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] રાજ્ય તથા [[દમણ અને દીવ]] અને [[દાદરા અને નગર હવેલી]]&lt;nowiki/&gt;ના [[કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ|કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]થી ઘેરાયેલું છે. ગુજરાતનું પાટનગર [[ગાંધીનગર]] છે, જયારે તેનું સૌથી મોટું નગર [[અમદાવાદ]] છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું એકમાત્ર મેટ્રોપોલિટન નગર છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=અમદાવાદ -મેટ્રોપોલિટન સીટી|url=http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher=ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ગુજરાત રાજ્યનું નામ ''ગુજ્જર'' પરથી પડેલ છે. જેમણે ઇ.સ. ૭૦૦ અને ઇ.સ. ૮૦૦ દરમિયાન અહીં રાજ કર્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના મે ૧, ૧૯૬૦ના રોજ [[બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય]]માંથી જ્યાં [[ગુજરાતી]] બોલાતી હોય તેવા વિસ્તારો અલગ પાડીને કરવામાં આવી હતી. આ રાજ્ય સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના પુરાતન અવશેષની પ્રમુખ જગ્યાઓ ધરાવે છે, જેમ કે [[લોથલ]] અને [[ધોળાવીરા]]. લોથલ વિશ્વનું સૌ પ્રથમ બંદર હતું એવું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતે ભારતને તેની સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના બે મોટા નેતાઓની ભેટ આપેલ છે - [[મહાત્મા ગાંધી]] અને [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | title=Modern Gujarat | publisher=Mapsofindia.com | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨ | archive-date=2010-05-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144444/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/modern.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ગુજરાતે વિશ્વના બે દેશોને રાષ્ટ્રપિતા આપ્યા છે - ભારતને [[મહાત્મા ગાંધી]] અને પાકિસ્તાનને [[મહમદ અલી ઝીણા]]. આ ઉપરાંત ગુજરાતે ભારતને [[મોરારજી દેસાઈ]] જેવા સિદ્ધાંતવાદી અને રાષ્ટ્રપ્રેમી વડાપ્રધાન પણ આપ્યા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.imdb.com/name/nm1531487/bio|title = મોરારજી દેસાઈ : જન્મસ્થાન ગુજરાત|publisher= imdb.com|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt; [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ]] ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને ઉપમુખ્યમંત્રી હતા કે જેમણે ૬૦૦ કરતાંં પણ વધારે રજવાડાંંઓને એકઠા કરીને બૃહદ ભારતની રચના કરી હતી.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1098/f1510981.html | title=સરદાર પટેલ :બૃહદ ભારતના વિધાતા | publisher=Press Information Bureau (Government of India) | access-date=૧૭ જૂન ૨૦૧૨}}&lt;/ref&gt;  

સમગ્ર ભારતના ઇતિહાસમાં ગુજરાતે ભારતના આર્થિક વિકાસમાં ખૂબ અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newkerala.com/states-of-india/gujarat.php|title=Gujarat: Info on geography, history, government, districts, business, economy, travel, rivers, education, food, arts, culture, music, dance, festivals|website=www.newkerala.com|access-date=2021-05-06}}&lt;/ref&gt; ગુજરાત ભારતના વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક છે અને તેનો ઔદ્યોગિક વિકાસ દર સમગ્ર ભારતમાં સૌથી વધારે છે અને ભારતના સરેરાશ વિકાસદર કરતાંં પણ ઘણો વધારે છે.&lt;ref name=&quot;07 October 2010&quot;&gt;{{cite web|title=In Pictures: The Next Decade's Fastest-Growing Cities|url=http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|access-date=૨૫ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-url=https://archive.today/20130111001255/http://www.forbes.com/2010/10/07/cities-china-chicago-opinions-columnists-joel-kotkin_slide_4.html|archive-date=2013-01-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઇતિહાસ ==
=== પૌરાણિક ગુજરાત ===
વૈદિક કાળમાં ગુજરાતને આનર્ત દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. [[સોમનાથ]] મંદિર, [[ગિરનાર]] પર્વતનો પૌરાણિક વાર્તાઓમાં ઘણો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. તે સમયે [[સરસ્વતી નદી]] પણ કદાચ ગુજરાત સુધી વહેતી હશે. [[મહાભારત]] સમયે [[કૃષ્ણ|શ્રી કૃષ્ણએ]] ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારા પર [[દ્વારકા|દ્વારિકા]] નગરી વસાવી હતી. [[પાંડવ|પાંડવો]] જે વિરાટ નગરીમાં અજ્ઞાતવાસમાં રહેલા તે વિરાટ નગરી પણ આજના [[કચ્છ]] પ્રદેશમાં આવી હશે તેવું મનાય છે. [[યાજ્ઞવલ્કય]] ઋષિ [[નર્મદા]]ના કિનારાના પ્રદેશમાં રહેતા હતા.

=== ઐતિહાસિક ગુજરાત ===
[[File:Lothal dock.jpg|thumb|left|પ્રાચીન લોથલ બંદર (હાલમાં)]]
[[ચિત્ર:Dholavira1.JPG|thumb|200px|ધોળાવીરા માં આવેલું પુરાતન જળ સંગ્રાહક]]
[[લોથલ]] તથા [[ધોળાવીરા]]માંથી અને અન્ય ૫૦ સ્થળોએ સીંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમૃદ્ધ અવશેષો મળી આવ્યા છે.&lt;ref name=&quot;mapsofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|title=History of Gujarat|publisher=Mapsofindia.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100526165223/http://www.mapsofindia.com/gujarat/history/|archive-date=૨૬ મે ૨૦૧૦|access-date=૧૬ જુલાઇ ૨૦૧૦|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; પુરાતન કાળથી ગુજરાત હંમેશા તેના દરિયાકિનારા માટે જાણીતુ રહ્યું છે. અહીંના નગરો મૌર્ય અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યમાં બંદરો અને વ્યાપારનાં કેન્દ્રો રહેલા છે. ત્યારબાદ ગુજરાતમાં [[કચ્છ]], સૌરાષ્ટ્ર, [[પાટણ]] અને લાટ (દક્ષિણ ગુજરાત) એમ ચાર અલગ રાજ્યો એક સાથે અસ્તિત્વમાં રહેલા છે.

ગુજરાતી સલ્તનતની સ્થાપના ૧૩મી સદી દરમ્યાન થઇ હતી જે ૧૫૭૬ સુધી સત્તામાં રહી, જે સમયે [[અકબર|અકબરે]] ગુજરાત પર વિજય મેળવી તેને મુઘલ સામ્રાજ્યમાં સમાવી લીધું હતું. ૧૮મી સદીમાં મરાઠાઓએ તેના પર વિજય મેળવ્યો હતો.

=== પશ્ચિમી શાસન ===
[[યુરોપ]]ની વિવિધ સત્તાઓનું આગમન ગુજરાતમાં [[પોર્ટુગલ]] સાથે થયું, જેણે ઇ.સ. ૧૬૦૦ ગુજરાતના દરીયાકિનારે [[દમણ અને દીવ]], [[દાદરા અને નગરહવેલી]] જેવા અલગ અલગ કેન્દ્રોમાં સત્તા સ્થાપી. ૧૬૧૪ માં બ્રિટને [[સુરત]]માં એક ફેક્ટરી નાખી જે તેમનું ભારતમાં પહેલું મથક હતું, ૧૬૬૮માં [[મુંબઇ]] મેળવ્યા બાદ સુરતનો તેમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૮મી સદીમાં દ્વિતિય અંગ્રેજ-મરાઠા યુદ્ધ સમયે મોટાભાગના ગુજરાતમાં બ્રિટીશ સત્તા સ્થાપિત થઇ ચુકી હતી. આ રીતે ગુજરાત બ્રિટિશ ભારત નો ભાગ બન્યું. ગુજરાતના કેટલાક ભાગોનો વહીવટ બ્રિટન મુંબઇ રાજ્ય દ્વારા કરતું હતું. ગુજરાતની શાસન વ્યવસ્થા તત્કાલિન બોમ્બેના શાસક દ્વારા કરવામાં આવતી હતી. જેમાં [[વડોદરા]] સામેલ ન હતું, જે સીધા જ ભારતના ગર્વનર જનરલના તાબા હેઠળ હતું. ઇ.સ. ૧૮૧૮થી ઇ.સ. ૧૯૪૭ દરમિયાન આજનું ગુજરાત અનેક નાના-નાના વિસ્તારો જેવાકે કાઠિયાવાડ, કચ્છ અને ઉત્તર પશ્ચિમ ગુજરાતમાં વહેંચાયેલું હતું. પણ ઘણા મધ્યના જિલ્લાઓ જેવા કે અમદાવાદ, ભરૂચ, ખેડા, પંચમહાલ અને સુરત પ્રાંતો સીધા જ બ્રિટિશ સરકારના તાબા હતાં. અંગ્રેજ શાસન કાળમાં અને સ્વતન્ત્રતા પછી પણ છેક ૧૯૬૦ની ૩૦મી એપ્રિલ સુધી તે બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનો ભાગ હતું.

=== ભારતની આઝાદી પછીનું ગુજરાત ===
૧૯૪૭માં ભારતને [[ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|સ્વતંત્રતા]] મળી અને [[ભારતના ભાગલા]] પછી [[ભારત સરકાર|ભારત સરકારે]] ગુજરાતના રજવાડાંઓનું ત્રણ ભાગમાં વિભાજન કર્યું. [[કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને બૃહદ મુંબઇ રાજ્ય. સૌરાષ્ટ્રમાં [[કાઠિયાવાડ]] દ્વીપકલ્પના તમામ રજવાડાંઓને ભેગા કરવામાં આવ્યા હતાં, જ્યારે મુંબઇ રાજમાં મોટાભાગના પશ્ચિમી અને મધ્ય ભારતનો સમાવેશ થયો હતો. સ્વતંત્રતા પછી ઇ.સ. ૧૯૪૮માં મહાગુજરાત સંમેલન થયું જેમાં ગુજરાતી બોલનાર વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારે પોતાના અલગ રાજ્યની માંગ કરી. ૧૯૫૬ માં મુંબઇ રાજ્યમાં કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્ર નો, તથા [[હૈદરાબાદ]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] રાજ્યોના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. નવા મુંબઇ રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં લોકો ગુજરાતી બોલતા હતા, જ્યારે બાકીના ભાગની ભાષા [[મરાઠી]] હતી. ઇ.સ. ૧૯૬૦, ૧લી મેના મરાઠી અલગતાવાદી પરીબળોના આંદોલનો અને [[મહાગુજરાત આંદોલન]] થકી મુંબઇ રાજ્યનું ભાષાના આધારે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે રાજ્યોની અલગ રચના કરવામાં આવી. ગુજરાતી ભાષા બોલનાર વિસ્તારમાં ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છનો સમાવેશ કરાયો. આમ પહેલીવાર ગુજરાતે સ્વાયત રાજ્યનો દરજ્જો મેળવ્યો. ગુજરાતની પહેલી રાજધાની [[અમદાવાદ]] હતી. ૧૯૭૦માં નવા બનાવેલા શહેર [[ગાંધીનગર]]માં રાજધાની ખસેડવામાં આવી હતી. ૧૯૭૪માં થયેલું [[નવનિર્માણ આંદોલન]] દેશમાં સૌપ્રથમ વાર ચૂંટાયેલી સરકારને વિખેરી નાખવામાં સફળ થયું હતું.

૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૦૧ને દિવસે ગુજરાતમાં એક [[૨૦૦૧ ગુજરાત ધરતીકંપ|અત્યંત વિનાશકારી ધરતીકંપ]] આવ્યો હતો જેમાં ૨૦,૦૦૦થી પણ વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ઇ.સ. ૨૦૦૨ની ૨૭ ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતનાં [[ગોધરા]] રેલ્વે સ્ટેશને [[અયોધ્યા]]થી કાર સેવા કરી પરત ફરી રહેલા ૫૭ હિન્દુ રામ ભક્તોને સાબરમતી એક્સપ્રેસ ટ્રેનનાં એક ડબ્બામાં જીવતા સળગાવી દેવાતા કોમી તોફાનો થયાં. જે પછીના [[૨૦૦૨ ગુજરાત હિંસા|રમખાણો]]માં ૨,૦૦૦થી વધુ માનવીઓનાં મોત નિપજ્યા હતાં.

== ભૂગોળ ==
[[File:Girnar 1.jpg|thumb|210px|ગીરનાર પર્વત]]
[[ચિત્ર:Gujarat_Gulfs.jpg|thumb|300px|નાસા દ્વારા લેવામાં આવેલી ગુજરાતની ઉપગ્રહ તસ્વીર]]
ગુજરાત ભારતના પશ્ચિમ તટે આવેલું રાજ્ય છે. તે પશ્ચિમે [[અરબી સમુદ્ર]], ઉત્તર અને ઈશાને [[રાજસ્થાન]], પૂર્વે [[મધ્ય પ્રદેશ]] અને દક્ષિણે [[મહારાષ્ટ્ર]] થી ઘેરાયેલું છે.

ગુજરાતનું વાતાવરણ મોટે ભાગે શુષ્ક છે. ગુજરાત ના કચ્છ જિલ્લામાં બે રણ પ્રદેશ આવેલા છે, [[કચ્છનું નાનું રણ]] અને [[કચ્છનું મોટું રણ]]. ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ગીરનું જંગલ આવેલું છે જે એશીયાઇ સિંહો માટે પ્રખ્યાત છે. ગુજરાત પાસે ૨૩૪૦ કિ.મી.નો દરિયા કિનારો છે,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://www.nccr.gov.in/sites/default/files/schangenew.pdf|access-date=2025-07-27|website=www.nccr.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|title=ગુજરાતનો દરિયાકાંઠો 700 કિમી વધી ગયો:  1600 કિમીથી વધીને હવે 2300 કિમી થયો, ગુજરાત કાંઠે 144 ટાપુ; જાણો કોની પાસે કેટલો સમુદ્રકિનારો - Ahmedabad News|url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/ahmedabad/news/new-figures-released-after-measuring-the-entire-countrys-coastline-134306204.html|newspaper=Divya Bhaskar|date=2025-01-17|access-date=2025-07-27|language=gu}}&lt;/ref&gt; જે ભારતના બધા રાજ્યોમાં પ્રથમ ક્રમાંકનો લાંબો દરિયા કિનારો છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત પાસે ભારતનો સૌથી લાંબો દરિયા કિનારો|url=http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|publisher=travelindia360|access-date=૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2012-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316000013/http://www.travelindia360.net/beaches-in-gujarat-the-largest-coastline-of-india.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; આ દરિયા કિનારો [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] તથા અન્ય દરિયા કિનારાથી બનેલો છે. [[સાપુતારા]] એ ગુજરાત નું એક માત્ર હિલ સ્ટેશન છે. 

ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાં [[અરવલ્લી]]ની પર્વતમાળા આવેલી છે. આ અરવલ્લીની પર્વતમાળા ગુજરાતમાં આબુ પાસેથી પ્રવેશે છે અને પાવાગઢ પાસે વિંધ્યાચલ પર્વતમાળામાં સમાઈ જાય છે. તારંગા પર્વતમાળા મહેસાણાથી વિસનગર સુધી ફેલાયેલી છે. અરવલ્લી પર્વતમાળાની આરાસુર શાખા દાંતા, ખેડબ્રહ્મા, ઇડર અને શામળાજી થઈને વિંધ્યાચલમાં સમાઈ જાય છે. તાપી જિલ્લામાંથી પસાર થતી સહ્યાદ્રી પર્વતમાળા એ રાજ્યનો સૌથી વધુ વરસાદ પડતો વિસ્તાર ધરાવે છે અને તદુપરાંત સૌથી વધુ ગાઢ જંગલો ધરાવે છે. 

ગીરનાર પર્વત એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત છે જે, બરડા પર્વતમાળાનો એક હિસ્સો છે જેની ઉંચાઈ ૧૧૪૫ મીટર અને લંબાઈ ૧૬૦ કિમી છે. તેની ઊંચામાં ઉંચી ટોચ ગોરખનાખ તરીકે ઓળખાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://epaper.namoleague.com/EpaperArticle.aspx?title=A%20TALE%20OF%20DIVINITY%20FROM%20THE%20LAP%20OF%20THE%20TALLEST%20MOUNTAIN%20OF%20GUJARAT:%20LILI%20PARIKRAMA_206|title= ગીરનાર, પર્વત ગુજરાતનો સૌથી ઊંચામાં ઉંચો પર્વત|access-date= ૯ જૂન ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=જુલાઈ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

પાલીતાણા નજીક આવેલી શેત્રુંજય પર્વતમાળા એ જૈનોની પવિત્ર પર્વતમાળામાંની એક છે.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|title = શેત્રુંજય પર્વતમાળા : જૈનોની  પવિત્ર પર્વતમાળા|publisher = ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા|access-date = ૯ જૂન ૨૦૧૨|archive-date = 2012-10-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20121025064717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-11-02/rajkot/28091395_1_devotees-palitana-jain|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; તળાજાની પર્વતમાળા [[તળાજા ગુફાઓ|બૌદ્ધ ગુફાઓ]] માટે જાણીતી છે. કચ્છમાં ૩ પર્વતમાળા આવેલી છે. કચ્છનો પ્રખ્યાત [[કાળો ડુંગર]] એ કચ્છ અને સિંધ વચ્ચે આવેલી પર્વતમાળાનો હિસ્સો છે. જયારે ઉત્તર તરફની પર્વતમાળા ખડીર અને પ્રાંજલ સુધી જાય છે અને દક્ષિણ તરફની પર્વતમાળા માધથી શરુ થઈને રોહા આગળ સમાપ્ત થાય છે.

===જિલ્લાઓ===
[[File:Administrative_map_of_Gujarat_GU.png|300px|thumb|right|ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}
ગુજરાત રાજ્યમાં કુલ ૩૪ જિલ્લાઓ આવેલા છે.

=== શહેરો ===
[[ચિત્ર:Amdavad Aerial.jpg|200px|left|thumb| [[અમદાવાદ]]]]
[[ચિત્ર:Baroda Lvp.JPG|150px|thumb|વડોદરા]]
[[ચિત્ર:GauravPath1.jpg|200px|left|thumb | સુરત]]
[[ચિત્ર:Rajkot_Urban_Development_Authority.jpg|120px| thumb | રાજકોટ]]
ગુજરાતનાં [[:શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો|મુખ્ય શહેરો]]માં [[અમદાવાદ]], [[ગાંધીનગર]], [[અમરેલી]], [[વડોદરા]], [[સુરત]], [[રાજકોટ]], [[ભાવનગર શહેર|ભાવનગર]], [[જામનગર]], [[આણંદ]], [[નડીઆદ]], [[પોરબંદર]], [[જૂનાગઢ]], [[પાટણ]], [[ભુજ]], [[ભરૂચ]], [[નવસારી]] અને [[મહેસાણા]], વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. [[અમદાવાદ]] ગુજરાતનું સૌથી મોટું અને વિકસિત શહેર છે. અમદાવાદનો સમાવેશ મેટ્રોપોલીટીન સીટીમાં થાય છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title= અમદાવાદ -મેટ્રોપોલીટીન સીટી|url= http://www.indianetzone.com/4/metropolitan_cities_india.htm|publisher= ઇન્ડિયા નેટઝોન|access-date= ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૧૨}}{{Dead link|date=માર્ચ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== કુદરતી વિસ્તારો ===
ગુજરાતમાં ઘણાં [[ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો|અભયારણ્યો અને રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો]] આવેલાં છે, જેમાં [[જૂનાગઢ]] નજીકનો [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર જિલ્લા]]નો [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]], [[નવસારી જિલ્લો|નવસારી જિલ્લા]]માં આવેલો [[વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] સ્થીત [[જામનગર]] જિલ્લાનાં [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (જામનગર)|દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને ૨૨ અભયારણ્યોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કેટલાંય વન્ય તથા નૈસર્ગીક જોવાલાયક સ્થળો છે જેમકે - [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]], [[બરડા અભયારણ્ય]] [[જાંબુઘોડા અભયારણ્ય]], [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]], [[કચ્છનું નાનું રણ]], [[કચ્છનું મોટું રણ]], [[નળ સરોવર]], [[નારાયણ સરોવર]], પાણીયા, પૂર્ણા, રામપુરા, રતનમહાલ, શૂરપાણેશ્વર, અને કચ્છનાં રણમાં જોવા મળતા જંગલી ઘુડખરો.

[[એશીયાઇ સિંહ]] વંશના છેલ્લા પ્રાણીઓ ફક્ત ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ બચાવવામાં સફળ રહ્યા છે. જે [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|સાસણ-ગીર]] અભયારણ્યમાં જોવા મળે છે.

=== નદીઓ ===
{{Main|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
[[ચિત્ર: Sardar Sarovar Dam partially completed.JPG|230px|thumb|right|સરદાર સરોવર યોજના]]
[[File:Sabarmati Riverfront Jan 2011 1.JPG |230px|thumb|left|સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના]]
[[નર્મદા નદી]] ગુજરાતની સૌથી મોટી નદી છે, તેના પછી [[તાપી નદી|તાપી]] અને [[સાબરમતી નદી]] કે જે ગુજરાતમાં લાંબો વિસ્તાર આવરી લે છે. જ્યારે સાબરમતી ગુજરાતની સૌથી લાંબી નદી છે. [[સરદાર સરોવર બંધ|સરદાર સરોવર યોજના]] નર્મદા નદી પર બનાવામાં આવી છે. નર્મદા નદી કે જે ૧૩૧૨ કિમી લાંબી છે તે ભારત ના મધ્યમાંથી બે ભાગલા પાડે છે. નર્મદા, તાપી, [[મહી નદી|મહી]] માત્ર આ ત્રણ નદીઓ ભારતમાં પૂર્વથી પશ્ચિમમાં વહે છે. સાબરમતી નદી પર રીવરફ્રન્ટ યોજના બની છે.

==વસતી==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની વસતીગણતરી ૨૦૧૧}}
સને ૨૦૧૧ની વસતીગણતરી પ્રમાણે રાજ્યની કુલ વસતી ૬,૦૪,૩૯,૬૯૨ છે. જેમાં ૩,૪૬,૯૪,૬૦૯ ગ્રામ્ય અને ૨,૫૭,૪૫,૦૮૩ શહેરી વસતી છે. વસતીની ગીચતા ૩૦૮ લોકો/ચો.કિ.મી. છે. વસતીના પ્રમાણે રાજ્ય દેશમાં ૧૦મો ક્રમાંક ધરાવે છે. 

== રાજકારણ ==
{{Main|ગુજરાતનું રાજકારણ}}
[[File: Gujarathighcourt1.jpg|thumb|right|ગુજરાત હાઇકોર્ટ]]
ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી [[ભાજપા|ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)]]નો સબળ પ્રભાવ રહ્યો છે. ૧૯૪૭ માં આઝાદી પછી, મુંબઇ રાજ્યના ભાગ તરીકે ગુજરાતમાં [[કોંગ્રેસ]] ની સત્તા રહી હતી. ૧૯૬૦ માં રાજ્ય છુટું પડ્યા પછી પણ ત્યાં કોંગ્રેસની સત્તા કાયમ રહી અને ડો. જીવરાજ મહેતા ગુજરાત નાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેમણે ૧લી મે ૧૯૬૦થી ૧૯મી સપ્ટેમ્બર ૧૯૬૩ સુધી શાસન કર્યું. પરંતુ ૭૦નાં દાયકાનાં પાછલા ભાગમાં કટોકટી દરમ્યાન કોંગ્રેસની લોકમતમાં પડતી થઇ અને ભાજપ ધીમે ધીમે આગળ આવ્યું. તે છતાં ૧૯૯૫ સુધી કોંગ્રસનુ રાજ્ય ગુજરાતમાં ચાલ્યું.

૧૯૯૫ની ચુંટણીમાં કોંગ્રેસ સામે ભાજપનો વિજય થયો અને [[કેશુભાઈ પટેલ]] મુખ્યમંત્રી બન્યાં. પરંતુ [[શંકરસિંહ વાઘેલા]]નાં બંડને કારણે આ સરકાર ફક્ત ૨ વર્ષ ચાલી. ૧૯૯૮ ની ચુંટણી માં ભાજપ ફરી સત્તામાં આવ્યું અને ત્યાર પછીથી હજુ સુધી તે મોટા ભાગની ચુંટણીઓ જીતતું આવ્યું છે. કેશુભાઈએ રાજીનામું આપ્યું અને સત્તાનો દોર [[નરેન્દ્ર મોદી]]નાં હાથમાં આવ્યો. ઇ.સ. ૨૦૦૨માં જ્યારે આખા ગુજરાતમાં હિન્દુ અને મુસ્લિમો વચ્ચે ગોધરા કાંડને કારણે તોફાનો ફાટી નિકળ્યા હતા ત્યારે મોદીએ રાજીનામુ આપ્યું, પણ ડીસેમ્બર ૨૦૦૨માં થયેલી ચુંટણીમાં ફરીથી ભાજપ વિજેતા બન્યુ અને તેમની નિમણુંક મુખ્યમંત્રી તરીકે થઇ. ૨૦૦૪માં થયેલી લોકસભાની ચુંટણીમાં ગુજરાતમાં સત્તાધીશ ભાજપની હાર માટે ઉત્તરોત્તર મોદીની કોમી રમખાણો રોકવામાં બતાવેલી નિષ્ફળતાને જવાબદાર ગણવામાં આવી હતી. ૨૦૦૪ લોકસભાની ચુંટણીમાં ભાજપની બેઠકો ૨૧થી ઘટીને ૧૪ થઇ હતી, જ્યારે કોંગ્રેસે ૫ ને બદલે ૧૨ બેઠકો મેળવી. ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચુંટણીમાં ફરીથી ભારતીય જનતા પાર્ટી વિજેતા બન્યું અને નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧ જુન, ૨૦૦૭ ના રોજ નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી બન્યાં.&lt;ref&gt;{{cite web|title=નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં સૌથી લાંબો શાસન કરનાર મુખ્યમંત્રી |url=http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Narendra-Modi|publisher=ટાઈમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા}}&lt;/ref&gt; ૨૦૧૨ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ ફરી સત્તા પર આવ્યું અને નરેન્દ્ર મોદી મુખ્યમંત્રી બન્યા. મે ૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સત્તા પર આવતા નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડાપ્રધાન બન્યા અને [[આનંદીબેન પટેલ|આનંદીબેન પટેલે]] મુખ્યમંત્રીનું પદ સંભાળ્યું. ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૧૬ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]] ગુજરાતના ૧૬મા મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૧૨ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[ભૂપેન્દ્ર પટેલ]]&lt;nowiki/&gt;ને ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી નિયુક્ત કરાયા.

== અર્થતંત્ર ==
[[File:Haziraindustry.jpg|thumb|300px|હઝીરા ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિસ્તાર]]
[[File:Sardar Sarovar Dam 2006, India.jpg|thumb|right|200px|સરદાર સરોવર ડેમ]]
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|200px|right|[[અમુલ ડેરી]], [[આણંદ]]]]
ગુજરાત ભારતના સૌથી ધનિક રાજ્યોમાંનુ એક છે, તથા તેની માથાદીઠ સરેરાશ આવક જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે છે&lt;ref&gt;{{cite web|title = ગુજરાતની જીડીપી ભારતના સરેરાશ જીડીપી કરતાં વધારે|url = http://www.dnaindia.com/india/report_gujarat-beats-india-in-gdp-race_1320261|publisher=ડી.એન.એ  }}&lt;/ref&gt;. રાજ્યની મુખ્ય પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને પેટ્રોલીયમનો સમાવેશ થાય છે. 

[[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે આવેલ [[સુરત]] નગર વિશ્વભરના [[હીરા વ્યાપાર|હીરાના વ્યાપાર]] તથા કારીગરી નું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ખંભાતના અખાત પર [[ભાવનગર]]ની દક્ષિણ-પૂર્વ દીશામાં ૫૦ કી.મી.ના અંતરે [[અલંગ]]માં વિશ્વનું સૌથી મોટું વહાણ ભાંગવાનું કારખાનું આવેલું છે. [[મહેસાણા]] નગરમાં આવેલી [[દુધસાગર ડેરી]] એ વિશ્વની સૌથી મોટી દૂધ ની બનાવટોના ઉત્પાદનની સંસ્થા છે. ગુજરાત, ભારતમાં દૂધના ઉત્પાદનમાં પ્રથમ સ્થાને આવે છે. [[મીઠું|મીઠાં]]નાં ઉત્પાદનમાં પણ તે આગળ પડતુ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતના અમુક સૌથી મોટા ઉદ્યોગો આવેલાં છે. રાજ્યની મુખ્ય ખેત પેદાશોમાં [[કપાસ]], [[મગફળી]], [[ખજૂર]], [[શેરડી]] અને દૂધ અને દુગ્ધ પેદાશોનો સમાવેશ થાય છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં [[સિમેંટ|સિમેન્ટ]] અને [[પેટ્રોલ]] નો સમાવેશ થાય છે.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/reliance-commissions-worlds-biggest-refiner/402999/ &quot;Reliance commissions world’s biggest refinery&quot;], [[The Indian Express]], December 26, 2008&lt;/ref&gt; કેટો ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ના આર્થિક રિપોર્ટ અનુસાર ઔદ્યોગિક સ્વાતંત્ર્યની બાબતમાં ભારતીય રાજ્યોમાં તામિલનાડુ પછી ગુજરાત બીજા ક્રમે આવતું રાજ્ય છે.&lt;ref&gt;[http://www.cato.org/economic-freedom-india/ExecutiveSummary.pdf Economic Freedom of the States of India 2011] [[Cato Institute]]&lt;/ref&gt;

રિલાયન્સ ઈનડસ્ટ્રીઝ એ જામનગરમા એક તેલ શુદ્ધિકરણ કારખાનું ચલાવે છે. આ કારખાનું નિશ્વનું સૌથી મોટું મૂળથી ખનિજ તેલ શુદ્ધ કરતું કારખાનું છે. આ સિવાય વિશ્વનું સૌથી મોટું જહાજચ્છેદન કારખાનું, (શીપબ્રેકીંગ યાર્ડ) અલંગમાં આવેલું છે. ભારતનું એક માત્ર પ્રવાહી રસાયણ બંદર દાહેજમાં આવેલું છે જેને ગુજરાત કેમીકલ પોર્ટ ટર્મિનલ કમ્પનીએ વિકસાવ્યું છે. ભારતમાં આવેલા ત્રણ પ્રાકૃતિક પ્રવાહી વાયુના ટાર્મિનલ પૈકીના બે ગુજરાતમાં (દાહેજ અને હજીરા) આવેલાં છે. આ સાથે બે અન્ય ટાર્મિનલ ને પીપવાઅને મુંદ્રામાં વિકસાવવાની યોજના છે. ગુજરાત ભારતનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જેમાં રાજ્ય વ્યાપી ૨૨૦૦ ચો. કિમી ની ગૅસ ગ્રીડ ફેલાયેલી છે. રાજ્યના ૮૭.૯% રસ્તા ડામરના પાકા રસ્તા છે. ગુજરાતના ૯૮.૮૬% ગામડાઓ સર્વ ઋતુમાં વાપરી શકાય એવા પાકા રસ્તા વડે જોડાયેલા છે જે ટકાવારી ભારતમાં સૌથી વધુ છે. ગુજરાતના ૧૮૦૦૦ જેટલા ગામડાઓ પૈકી ૧૦૦% ટકા ગામડાઓને ગ્રામ જ્યોતિ યોજના હેથળ ૨૪ કલાક વિદ્યુત પુરવઠો અપાય છે. પ્રાકૃતિક ગૅસ આધારીત વિદ્યુત શક્તિના ઉત્પન્નમાં ગુજરાતનો ભારતમાં પ્રથમ ક્રમાંક આવે છે તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૮% છે. આણ્વીક વિદ્યુત ઉર્જાના ઉત્પન્નમાં ગુજરાત ભારતમાં બીજા ક્રમાંકે આવે છે. જેમાં તેનો રાષ્ટ્રીય ફાળો ૧% જેટલો છે.  

=== ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો ===
# [[કચ્છ]]
# [[અમદાવાદ]]
# [[અંકલેશ્વર]]
# [[ભરુચ]]
# [[દહેજ]]
# [[સુરત]]
# [[રાજકોટ]]
# [[વડોદરા]]
# [[વાપી]]
# [[જામનગર]]
# [[હજીરા]]
# [[અલંગ]]

== શૈક્ષિણક સંસ્થાનો ==
[[Image:Indian Institute of Management Ahmedabad, panorama 2006.jpg|thumb|right|300px|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ, [[અમદાવાદ]]]]
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ચાલવામાં આવતી શાળાઓ ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ હેઠળ આવે છે. જો કે, ગુજરાતમાં ખાનગી શાળાઓ કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ (સી.બી.એસ.ઈ.) અને કાઉન્સિલ ફોર ધ ઇન્ડિયન સ્કુલ સર્ટીફિકેટ એકઝામીનેશન (CISCE) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ગુજરાતમાં ૧૩ મિશ્ર પ્રવાહની યુનિવર્સિટીઓ, ચાર કૃષિ વિશ્વવિદ્યાલયો અને એક આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય આવેલાં છે.

[[અમદાવાદ]]માં આવેલી [[આઇ.આઇ.એમ. અમદાવાદ|ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ]] મેનેજમેન્ટના વિષયમાં દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ સંસ્થાઓમાંની એક ગણાય છે. અહીંના સ્નાતકો દુનિયાની ફોર્ચ્યુન ૫૦૦ કંપનીઓમાં અને અન્ય મહત્વની વિશ્વસ્તરીય કંપનીઓમાં ઊંચા હોદ્દાઓ પર ફરજ બજાવે છે.

વર્ષ ૨૦૦૮માં ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ગાંધીનગર ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટીટયુટ ઓફ ટેક્નોલોજી ત્યારે કામચલાઉ રીતે સરકારી ઇજનેરી કોલેજ, ચાંદખેડા ખાતે સ્થાપવામાં આવી હતી. આ આઈ.આઈ.ટી.ની પ્રથમ બેચ ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૦૮ ના રોજ શરુ થઇ હતી. સાબરમતી નદીના કાંઠે, પાલજ ખાતે તેનું આધુનિક બાંધકામ કરવામાં આવ્યું અને ૮ જુલાઈ, ૨૦૧૫થી કાયમી ધોરણે સંસ્થાનું સંપૂર્ણ કામકાજ ત્યાં ખસેડવામાં આવ્યું.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|title=FAQs {{!}} IIT GANDHINAGAR|last=Thakor|first=Nilay|website=www.iitgn.ac.in|language=en|access-date=2018-11-24|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509023624/http://www.iitgn.ac.in/prospective-students/faq.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ચિત્ર:svnit_gate.jpg|thumb|300px|મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર SVNIT, સુરત]]
[[સેપ્ટ યુનિવર્સિટી]] સ્થાપત્ય ક્ષેત્રે સમગ્ર એશિયામાં પ્રખ્યાત છે. આ ઉપરાંત ગુજરાતમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેક્નોલોજી, ધીરુભાઈ અંબાણી ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનીકેશન ટેક્નોલોજી, પંડિત દીનદયાલ પેટ્રોલીયમ યુનીવર્સીટી, [[લાલભાઈ દલપતભાઈ ઈજનેરી મહાવિદ્યાલય]] (એલ.ડી. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ) અને નિરમા યુનીવર્સીટી જેવાં પ્રખ્યાત ટેક્નોલોજીકલ સંસ્થાનો પણ આવેલાં છે.

==સંસ્કૃતિ==
ગુજરાતી લોકોની જન્મભૂમિ ગુજરાત છે. અહીં નોંધપાત્ર મરાઠી અને મારવાડી વસ્તી પણ ગુજરાતમાં વસવાટ કરે છે. અહીંની મુખ્ય ભાષા ગુજરાતી છે. અહીંની મુખ્ય વસ્તી [[હિંદુ ધર્મ]] પાળે છે અને [[ઇસ્લામ]], [[જૈન ધર્મ|જૈન]], [[પારસી]] અને [[ખ્રિસ્તી ધર્મ|ખ્રિસ્તી]] જેવા અન્ય ધર્મ પાળતા લોકો પણ નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વસે છે. ગુજરાત એક અત્યંત ઔદ્યોગિકરણ પામેલું રાજ્ય હોવાના કારણે અહીં અન્ય પ્રદેશો જેવાં કે [[ઉત્તર પ્રદેશ]], [[બિહાર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[ઓરિસ્સા]] અને દક્ષિણ ભારતમાંથી અનેક લોકો આવીને રોજગાર મેળવવા સ્થાયી થયેલા છે.

===ગુજરાતી ભોજન===
[[ગુજરાતી ભોજન]] મુખ્યત્વે શાકાહારી હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ભારતમાં પિરસાતું સૌથી વધુ તંદુરસ્ત ભોજન છે. ઘણીવાર તે કેટલીક બોલિવુડ ફિલ્મોમાં દર્શાવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૯ની ફિલ્મ ''૩ idiots''નો પણ સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય ગુજરાતી ભોજન થાળીમાં રોટલી કે ભાખરી, દાળ કે કઢી, ભાત અને શાક હોય છે. ભારતીય અથાણું અને છુંદો પણ ભોજનમાં નિયમિતપણે લેવાય છે. ઉત્તર ગુજરાત, કાઠીયાવાડ, કચ્છ અને સુરત - આ ચાર પ્રદેશોનાં ગુજરાતી ભોજનના પોતાના જ અલગ રૂપ છે. ઘણી ગુજરાતી વાનગીઓ એક જ સમયે મિઠાસવાળી, નમકીન અને તીખાસવાળી વાળી હોય છે. સૌરાષ્ટ્રમાં છાસનું ભોજનમાં અગત્યનું સ્થાન છે.

=== ગુજરાતી ભાષા ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી ભાષા}}

ગુજરાતી એ ભારતીય આર્ય કુટુંબની અને સંસ્કૃતમાંથી ઉદ્ભવેલી ભાષા છે, જે ગુજરાતમાં જ ઉદભવેલી અને ગુજરાત તથા દમણ અને દીવ , દાદરા અને નગર હવેલી જેવા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં બોલાતી મુખ્ય ભાષા છે. 

આખા વિશ્વમાં ૫ કરોડ ૯૦ લાખ લોકો ગુજરાતી બોલે છે, જે તેને વિશ્વમાં ૨૬માં ક્રમની સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા બનાવે છે. ભારત દેશના રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી તથા દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની માતૃભાષા છે. ગુજરાતી લેખનપધ્ધતિ નાગરી લેખનપધ્ધતિને અનુસરે છે. નાગરી પોતે દેવનાગરી હસ્તલિપિમાંથી પેદા થયેલી છે, આ બંને હસ્તલિપિ વચ્ચેનું મુખ્ય તફાવત એ છે કે નાગરી લિપિમાં મથાળું બાંધવામાં નથી આવતું.

===કળા===
ગુજરાતે શિલ્પકળા, ચિત્રકળા, વણાટ, છાપકામ, કોતરણી, કાચકામ, ભરતકામ વગેરે કળાઓમાં પોતાની આગવી ઓળખ વૈશ્વિક ક્ષેત્રે ઉભી કરી છે અને આ ઉપરાંત ખાસ કરીને તેની હસ્તકળા કે જેમા રહેલી કલાત્મકતા, વૈવિધ્યતા અને સર્જનાત્મકતાને લીધે સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઉભી કરી છે અને સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બની છે. ભવ્ય કળા અને કારીગરીનો વારસો ગુજરાતને મળેલો છે. વર્તમાન સમયે તેના વૈવિધ્યસભર અને નવીન સ્વરૂપો જોવા મળે છે. ભરતગુંથણ કળા, વાંસ - લાકડાકામ, પત્થરકામ, કાચકામ, ઘરેણાકામ વગેરે માં ગુજરાત આગવું તરી આવે છે. માટીકામ અને અનેક પ્રકારની હસ્તકળા દ્વારા બનાવતી સ્થાપત્યની બેનમુન કલાકૃતિ ગુજરાતનું અનેરું નજરાણું છે.

===હસ્તકળા===
ગુજરાત વિવધ પ્રકારની હસ્તકળા માટે પ્રખ્યાત છે. નીચે કેટલીક હસ્તકળા નાં નામ દર્શાવેલ છે.

* ભરતગુંથણ કામ 
* માટીકામ
* બાંધણી
* કાષ્ટકામ
* [[પટોળા]]
* જરીકામ
* ઘરેણા 
* બીડ વર્ક

===સાહિત્ય===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય}}
ગુજરાતનું સાહિત્ય સ્વતંત્રતા, પરંપરા, સંસ્કૃતિ, નૃત્ય, સંગીત, લેખો, વાર્તાઓ, નાટ્યના રચયિતાઓ વગેરે ક્ષેત્રે ખૂબજ સમૃદ્ધ છે. ગુજરાતે વિશ્વને અનેકવિધ સાહિત્યકારોની ભેટ આપી છે.

===સંગીત અને નૃત્ય===
[[File:Navratri Garba.jpg|thumb|300px|ગુજરાતના પ્રખ્યાત ગરબા]]
ગુજરાત તેના પારંપરિક સંગીત અને નૃત્ય, માટે ખાસ્સું જાણીતું છે. ગરબા, ગરબી, રાસ જેવા નૃત્યનાં પ્રકાર ગુજરાતની ઓળખાણ છે. ગુજરાતના સંગીત અને તેના પ્રકારોમાં અનેરી વિવિધતા જોવા મળે છે.

===સિનેમા===
{{મુખ્ય|ગુજરાતી સિનેમા}}
ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગ દેશના મુખ્ય પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગમાંનો એક છે. ગુજરાતી સિનેમાની પ્રથમ ફિલ્મ [[નરસિંહ મહેતા (૧૯૩૨ ચલચિત્ર)|નરસિંહ મહેતા]] ૧૯૩૨માં પ્રસ્તુત થયેલી. ''ભવની ભવાઈ'' એ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં સૌથી વખાયેલી ફિલ્મ છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણ પર આધારિત શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ કલા નિર્દેશન માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીતેલી. અનેક સુપ્રસિદ્ધ કલાકારો જેવા કે [[સંજીવ કુમાર]], [[બિંદુ (અભિનેત્રી)|બિંદુ]], [[આશા પારેખ]], કિરણ કુમાર, અરુણા ઈરાની, મલ્લિકા સારાભાઈ, [[અસરાની]], [[નરેશ કનોડિયા]], [[પરેશ રાવલ]], [[દિલીપ જોશી]], નીરજ વોરા એ ગુજરાતી ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કામ કરેલું છે.

===તહેવારો===
ગુજરાતમાં સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક એમ ત્રણેય પાસાઓ ને આવરી લે તેવા તહેવારો ઉજવાય છે. ગુજરાતમાં ઉજવાતા મુખ્ય તહેવારોની યાદી નીચે મુજબ છે:

* [[નવરાત્રી]]
* [[દિવાળી]]
* [[ધુળેટી]]
* [[ઉત્તરાયણ]]
* [[જન્માષ્ટમી]]
* [[શિવરાત્રી]]

==પરિવહન==
===હવાઈ પરિવહન===
[[Image:AMD2.jpg|thumb|right|200px|સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, અમદાવાદ]]
[[File:Bhavnagar Airport airside.jpg|thumb|ભાવનગર હવાઇમથક]]
ગુજરાતમાં ૧૭ એરપોર્ટ છે. ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન બોર્ડ (GUJCAB) એ ગુજરાતમાં વિમાન ઉડ્ડયન માટે જરૂરી આધારરૂપ વ્યવસ્થાના નિર્માણ માટે પ્રોત્સાહન આપે છે. બોર્ડના ચેરમેન પદે મુખ્યમંત્રી બિરાજે છે.&lt;ref name=&quot;GCAP&quot;&gt;{{cite web|title=ગુજરાત નાગરિક વિમાન ઉડ્ડયન નીતિ ૨૦૧૦|url=http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|publisher=Government of Gujarat|access-date=૧૯ એપ્રિલ ૨૦૧૨|archive-date=2013-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818221315/http://cadgog.org/images/civil-aviation-policy-of-gujarat.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક ====
* [[સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (અમદાવાદ)
* [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] (સુરત)
* [[રાજકોટ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (હીરાસર)
* [[ધોલેરા આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક]] (ધોલેરા) - અનેક પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોનું અહીંથી સંચાલન થાય છે.

==== પ્રાદેશિક હવાઈમથક ====
* [[ભાવનગર હવાઈમથક]] - ભાવનગર શહેરથી ૯ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[ડીસા હવાઇ મથક]] - ડીસાથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[કંડલા હવાઈમથક]] (ગાંધીગ્રામ) - કચ્છ જિલ્લામાં ગાંધીગ્રામની નજીક કંડલામાં આવેલ છે.
* [[કેશોદ હવાઈમથક]] (જુનાગઢ) - જુનાગઢ જિલ્લામાં કેશોદ શહેરથી ૩ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[પોરબંદર હવાઈમથક]] - પોરબંદર શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[રાજકોટ હવાઈમથક]] - રાજકોટ શહેરથી ૪ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[વડોદરા હવાઈમથક]] - સંકલિત ટર્મિનલ હવાઈમથક (વડોદરા).

==== ભારતીય હવાઈદળ હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[ભુજ હવાઇમથક|ભુજ હવાઈમથક]] - આ હવાઈમથકનું તાજેતરમાં નામ બદલીને શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કરવામાં આવ્યું છે.
* [[જામનગર વિમાનમથક|જામનગર હવાઈમથક]]- જામનગર શહેરથી ૧૦ કિમી દૂર આવેલ છે.
* [[નલિયા]] હવાઈદળ મથક - આ હવાઈમથક માત્ર સૈન્ય ઉપયોગ માટે જ છે.

==== રાજ્ય સરકાર હેઠળના હવાઈમથક ====
* [[મહેસાણા હવાઈમથક]] - મહેસાણા શહેરથી ૨ કિમી દૂર આવેલ છે.
* માંડવી હવાઈમથક
* અમરેલી હવાઈમથક - તાલીમ માટેની હવાઈ પટ્ટી

==== ભવિષ્યના હવાઈમથક ====
* [[ઝાલાવાડ હવાઈમથક]]- સુરેન્દ્રનગર વિસ્તાર માટે ભવિષ્યનું હવાઈમથક
* ફેદરા (અમદાવાદ) - ભાલ વિસ્તારના ફેદરા ગામ નજીક સુચિત હવાઈમથક
* અંબાજી (દાંતા), પાલનપુર, બનાસકાંઠા નજીક
* [[પાલીતાણા]]&lt;ref&gt;{{cite news|publisher=[[The Times of India]]|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|title=Guj to get 11 new airports, renovate 10 defunct strips|date=૧૦ એપ્રિલ ૨૦૧૧|access-date=૧ માર્ચ ૨૦૧૨|archive-date=2011-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106205748/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-10/ahmedabad/29402801_1_new-airports-aai-palitana|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[દ્વારકા]]&lt;ref name =&quot;GCAP&quot;/&gt;

===રેલ્વે પરિવહન===
{{Main|:શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો|}}
ભારતીય રેલવેના પશ્ચિમ રેલ્વે ઝોનમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. [[વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન]] ગુજરાતનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત અને ભારતનું ૪થા ક્રમનું સૌથી વધુ વ્યસ્ત રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે [[મુંબઈ]] -[[દિલ્હી]] પશ્ચિમી રેલવેની મુખ્ય લાઈન પર આવેલ છે. અન્ય અગત્યના રેલ્વે સ્ટેશનોમાં [[અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશન]], [[સુરત રેલ્વે સ્ટેશન]], [[પાલનપુર જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન]], [[ધાનેરા રેલ્વે સ્ટેશન]] અને [[રાજકોટ રેલ્વે સ્ટેશન]]નો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય રેલ્વે ગુજરાતમાંથી પસાર થતો દિલ્હી-મુંબઈ માર્ગ પર માલગાડી માટે સમર્પિત અલગ રેલ્વે માર્ગ બનાવવા માટે આયોજન કરી રહી છે. અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે મેટ્રો રેલ સેવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના મુલ્યની પરિયોજનાનો પ્રથમ તબક્કાનું કામ ચાલુ છે. પ્રથમ તબક્કો અમદાવાદ - ગાંધીનગર વચ્ચે ઉત્તર દક્ષિણ દિશામાં ૩૨.૬૫ કિમીનું અંતર આવરી લેશે.

===દરિયાઈ પરિવહન===
ગુજરાત રાજ્ય ભારતમાં ૨૩૪૦ કિમીનો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; [[કંડલા બંદર]] પશ્ચિમી ભારતના સૌથી મોટા બંદરોમાનું એક છે. આ સિવાય ગુજરાતમાં [[નવલખી બંદર]], [[મગદલ્લા|મગદલ્લા બંદર]], [[પીપાવાવ બંદર]], [[પોરબંદર બંદર]] અને ખાનગી માલિકીના [[મુન્દ્રા|મુંદ્રા બંદર]] જેવા અગત્યના બંદરો આવેલા છે.

===રોડ પરિવહન===
[[File:AHMEDABAD AMTS BUS yohaan.jpg|thumb|right|[[અમદાવાદ]]ની શહેરી બસ]]
[[Image:Autorickshaw.jpg|thumb|right|ઓટોરિક્ષા]]
'''સ્થાનિક પરિવહન'''

[[ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરેશન]] (GSRTC) એ ગુજરાત રાજ્યમાં તથા ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડવા માટેની મુખ્ય જવાબદાર સંસ્થા છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાતના ગામડાઓને જોડતી બસસેવા, ગુજરાતના મોટા શહેરોને સીધી જોડતી ઇન્ટરસીટી બસસેવા, આંતરરાજ્યોને જોડતી બસસેવા, પાર્સલ સેવા તેમજ સુરત, બરોડા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ અને વાપી જેવા શહેરોમાં સિટી બસસેવા પૂરી પાડે છે. શાળા, મહાવિદ્યાલયો, ઔધાગિક વિસ્તારો તથા તહેવારો માટે ખાસ બસોની સુવિધા પૂરી પાડે છે.

અમદાવાદ, વડોદરા, ગાંધીનગર જેવા શહેરોમાં સિટી બસ સેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. [[ઓટોરિક્ષા]] ગુજરાતનું અગત્યનું અને વારંવાર વપરાતું પરિવહન સાધન છે. ગુજરાત સરકાર પ્રદુષણ ઘટાડવા સાયકલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.

== પ્રવાસન ==
[[ચિત્ર:Statue of Unity.jpg|thumb|સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતમાં પર્યટન}}

=== ધાર્મિક સ્થળો/યાત્રાધામો ===
નીચે ફક્ત મુખ્ય અને વધુ પ્રચલિત સ્થળોની યાદી આપી છે, આ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્યમાં સેંકડો અન્ય સ્થળો છે જે એક અથવા બીજા સમુદાય માટે યાત્રા ધામ છે, અને પ્રાદેશિક ધોરણે કે મોટા પાયે ધાર્મિક સ્થળ તરિકે ખ્યાતનામ છે. આવા અન્ય સ્થળોની યાદી [[:શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો|અહીં જોવા મળશે]].

# [[સોમનાથ]]
# [[શામળાજી]]
# [[કનકાઈ-ગીર]]
# [[પાલીતાણા]]
# [[ડાકોર]]
# [[પાવાગઢ]]
# [[દ્વારકા]]
# [[અંબાજી]]
# [[બહુચરાજી]]
# [[સાળંગપુર]]
# [[ગઢડા]]
# [[વડતાલ]]
# [[નારેશ્વર]]
# [[ઉત્કંઠેશ્વર]]
# [[સતાધાર]]
# [[પરબધામ (તા. ભેંસાણ)|પરબધામ]]
# [[ચોટીલા]]
# [[વીરપુર]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[સપ્તેશ્વર]]
# [[અક્ષરધામ (ગાંધીનગર)|અક્ષરધામ]], [[ગાંધીનગર]]
# [[બગદાણા]]
# [[ગિરનાર]]
# [[તરણેતર]]
# [[સંતરામ મંદિર]], [[નડીઆદ]]
# [[કબીરવડ]], [[ભરુચ]]
# [[રુદ્રમહાલય (સિદ્ધપુર)]]
# [[માટેલ (તા. વાંકાનેર)|માટેલ]] (ખોડિયાર મંદિર)

=== પર્યટન સ્થળો ===
# [[દીવ]]
# [[તુલસીશ્યામ]]
# [[દમણ]]
# [[સાપુતારા]]

=== અન્ય ===
* [[સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી]]

===મેળાઓ===
{{મુખ્ય|ગુજરાતના લોકમેળાઓ}}
[[File:Tarnetar09.jpg|thumb|350px|right|[[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]]]]
ગુજરાતના પરંપરાગત મેળાઓ એ સમગ્ર વિશ્વમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=રાજ્યમાં ૩૫૦૦ જેટલા મેળા અને તહેવારોની ઉજવણી|url=http://colorsofgujarat.com/gujarat-fairs-festivals.html|publisher=ધ કલર્સ ઓફ ગુજરાત |access-date=૨૭ એપ્રિલ ૨૦૧૨}} &lt;/ref&gt; ગુજરાતના મેળાઓ સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાના પ્રતિક છે.

ગુજરાતના કેટલાક મુખ્ય મેળાની યાદી નીચે મુજબ છે.

* [[ભવનાથનો મેળો|ભવનાથ મહાદેવનો મેળો]]
* [[વૌઠાનો મેળો]]
* [[ચિત્રવિચિત્રનો મેળો|ચિત્ર-વિચિત્રનો મેળો]]
* મોઢેરા - નૃત્ય મહોત્સવ
* ડાંગ - દરબાર મેળો
* કચ્છ રણ ઉત્સવ
* ધ્રાંગ મેળો
* અંબાજી પૂનમનો મેળો
* [[તરણેતર|તરણેતરનો મેળો]] (ત્રિનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)
* [[શામળાજીનો મેળો]]

=== રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને અભયારણ્યો ===
[[ચિત્ર:Panthera leo persica M.jpg|300px|right|thumb|એશીયાઇ સિંહ]]
{{મુખ્ય|ગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
ગુજરાતમાં ૪ રાષ્ટ્રિય ઉદ્યાનો અને ૨૨ અભયારણ્યો આવેલા છે.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ગુજરાત રાજ્યના અભયારણ્ય તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોની યાદી|url=http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|publisher=વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર|access-date=2012-05-03|archive-date=2012-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607041938/http://www.envforguj.in/wildlife/wildlife-national-parks-sanctuaries.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== પુરાતત્વીક સ્થળો ===
# [[લોથલ]]
# [[હાથબ]]
# [[ધોળાવીરા]]
# [[ઘુમલી]]

== આ પણ જુઓ ==
* [[ગુજરાતી ભાષા]]

== સંદર્ભ ==
{{reflist|3}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikivoyage|Gujarat}}
{{commons category|Gujarat|ગુજરાત}}
* [http://www.gujaratindia.com/ ગુજરાત સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002114706/http://www.gujaratindia.com/ |date=2018-10-02 }}
* [http://www.webindia123.com/GUJARAT/history/history.htm ગુજરાતનો ઇતિહાસ]
* [http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html ગુજરાતના ઇતિહાસ વિશે વધુ માહિતી] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060519214341/http://www.1upindia.com/states/gujarat/history.html |date=2006-05-19 }}

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર     = ગુજરાત
|ઉત્તર    = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન  = 
|પૂર્વ     = [[મધ્ય પ્રદેશ]]
|અગ્નિ   = [[મહારાષ્ટ્ર]]
|દક્ષિણ   = [[ખંભાતનો અખાત]] {{*}} [[અરબી સમુદ્ર]]
|નૈઋત્ય  = અરબી સમુદ્ર
|પશ્ચિમ  = [[કચ્છનો અખાત]] {{*}} અરબી સમુદ્ર
|વાયવ્ય = 
}}

{{ગુજરાત}}

{{ભારત}}

[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
[[શ્રેણી:ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો]]</text>
      <sha1>jilem2ifpj53tjyy8r287en4zuc5k7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>વિકિપીડિયા:ચોતરો</title>
    <ns>4</ns>
    <id>774</id>
    <revision>
      <id>905254</id>
      <parentid>905248</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T13:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>સતિષચંદ્ર</username>
        <id>609</id>
      </contributor>
      <comment>/* સમર્થન */</comment>
      <origin>905254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57188" sha1="84trxvcxq9ibn0jtev6x2i870xywr2q" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>84trxvcxq9ibn0jtev6x2i870xywr2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905257</id>
      <parentid>905254</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meghdhanu</username>
        <id>67011</id>
      </contributor>
      <comment>/* સમર્થન */</comment>
      <origin>905257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57388" sha1="9f2qsu2td1gz6moeji587ookjbrdkwx" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>9f2qsu2td1gz6moeji587ookjbrdkwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905258</id>
      <parentid>905257</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nizil Shah</username>
        <id>955</id>
      </contributor>
      <comment>/* વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત */ ઉત્તર</comment>
      <origin>905258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57765" sha1="iontcjkfsdm5i1fnxxpe8zkubdrnvg0" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

:#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ.
:[[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>iontcjkfsdm5i1fnxxpe8zkubdrnvg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905259</id>
      <parentid>905258</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nizil Shah</username>
        <id>955</id>
      </contributor>
      <origin>905259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58037" sha1="fyy526h599ez2if5wp9667n1nw1pmj4" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
:#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો.
:[[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>fyy526h599ez2if5wp9667n1nw1pmj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905260</id>
      <parentid>905259</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T14:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* સમર્થન */</comment>
      <origin>905260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58035" sha1="ousjsizyb5t7suep812566yxf3v1b4o" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>ousjsizyb5t7suep812566yxf3v1b4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905262</id>
      <parentid>905260</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T15:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>/* વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત */ +પ્રસ્તાવિત પ્રશ્નોના ઉત્તર</comment>
      <origin>905262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62107" sha1="tb4iud9det84l5rqcom0nhi5q111aeo" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?
:ઉ: ચોક્કસ યોજવી જોઈએ, વળી સમયાંતરે યોજતા રહેવું જોઈએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?
:ઉ. આ કાર્યશાળામાં સંભવતઃ વિકિપીડીયા માટે તદ્દન નવા હોય એવા લોકો/વિદ્યાર્થીઓ જોડાવાની સંભાવના વધુ હોવાથી, કેન્દ્રબિંદુ તરીકે વિકિપીડિયા અને અન્ય પ્રકલ્પોની સમજ, વિકિપીડીયામાં શું કરી શકાય છે અને શું નથી કરી શકાતું, વગેરે જેવું પ્રારંભિક જ્ઞાન અને ઉપસ્થિત લોકો જાતે વિકિપીડિયામાં તત્ક્ષણ જોડાઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા અને ત્યાર બાદ ઓનલાઇન એડિટિંગ, આટલું હોવું જોઈએ એમ મારું માનવું છે.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?
:ઉ. અવશ્યપણે બન્ને પ્રકલ્પોને સાથે રાખી ને જ કાર્યશાળા કરીએ તો સારું.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?
:ઉ. ઉપલબ્ધ સુવિધાના આધારે નક્કી કરી શકીએ, પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઑફલાઇન રાખવી, જેથી લોકો સદેહે પ્રત્યક્ષ હાજર રહી શકે અને એક જ સ્થળે ઉપસ્થિત હોવાથી તેમનું ધ્યાન આપણે આપતા હોઈએ તે વિગતો પર વધુ હોય. જો સુવિધા હોય તો એને હાઇબ્રિડ સ્વરુપે યોજી શકીએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.
:ઉ. {{ping|Gazal world}}ના પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ અનુસાર અમદાવાદ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રાંગણમાં આ કાર્યશાળા યોજાય એવી ઑફલાઇન ચર્ચા થઈ હતી તેને વળગી રહીએ. એ સિવાયના કોઈ વિકલ્પો પણ હોય તો એની પણ મુલવણી કરી શકાય --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?
:ઉ. ભાર તો આપણે પ્રારંભિક યોગદાનોને જ આપીએ, પરંતુ એ ઉપરાંત વિકિપીડિયા પર સમયાંતરે યોજાતી સ્પર્ધાઓ, જેવીકે વિકિપીડિયા એશિયન મન્થ, વિકિ લવ્સ અર્થ/ફુડ/બર્ડ્સ/સાયન્સ, ફેમિનિઝમ એન્ડ ફોકલોર, વગેરે જેવી સ્પર્ધાઓને પણ આવરી શકીએ--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?
:ઉ. હું બધી જ રીતે સહયોગી થવા તૈયાર છું--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>tb4iud9det84l5rqcom0nhi5q111aeo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905264</id>
      <parentid>905262</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gazal world</username>
        <id>28391</id>
      </contributor>
      <comment>/* સમર્થન */ *support</comment>
      <origin>905264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62312" sha1="quu6e7wt30ccgdql7hpwcierp3d72gx" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?
:ઉ: ચોક્કસ યોજવી જોઈએ, વળી સમયાંતરે યોજતા રહેવું જોઈએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?
:ઉ. આ કાર્યશાળામાં સંભવતઃ વિકિપીડીયા માટે તદ્દન નવા હોય એવા લોકો/વિદ્યાર્થીઓ જોડાવાની સંભાવના વધુ હોવાથી, કેન્દ્રબિંદુ તરીકે વિકિપીડિયા અને અન્ય પ્રકલ્પોની સમજ, વિકિપીડીયામાં શું કરી શકાય છે અને શું નથી કરી શકાતું, વગેરે જેવું પ્રારંભિક જ્ઞાન અને ઉપસ્થિત લોકો જાતે વિકિપીડિયામાં તત્ક્ષણ જોડાઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા અને ત્યાર બાદ ઓનલાઇન એડિટિંગ, આટલું હોવું જોઈએ એમ મારું માનવું છે.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?
:ઉ. અવશ્યપણે બન્ને પ્રકલ્પોને સાથે રાખી ને જ કાર્યશાળા કરીએ તો સારું.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?
:ઉ. ઉપલબ્ધ સુવિધાના આધારે નક્કી કરી શકીએ, પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઑફલાઇન રાખવી, જેથી લોકો સદેહે પ્રત્યક્ષ હાજર રહી શકે અને એક જ સ્થળે ઉપસ્થિત હોવાથી તેમનું ધ્યાન આપણે આપતા હોઈએ તે વિગતો પર વધુ હોય. જો સુવિધા હોય તો એને હાઇબ્રિડ સ્વરુપે યોજી શકીએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.
:ઉ. {{ping|Gazal world}}ના પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ અનુસાર અમદાવાદ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રાંગણમાં આ કાર્યશાળા યોજાય એવી ઑફલાઇન ચર્ચા થઈ હતી તેને વળગી રહીએ. એ સિવાયના કોઈ વિકલ્પો પણ હોય તો એની પણ મુલવણી કરી શકાય --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?
:ઉ. ભાર તો આપણે પ્રારંભિક યોગદાનોને જ આપીએ, પરંતુ એ ઉપરાંત વિકિપીડિયા પર સમયાંતરે યોજાતી સ્પર્ધાઓ, જેવીકે વિકિપીડિયા એશિયન મન્થ, વિકિ લવ્સ અર્થ/ફુડ/બર્ડ્સ/સાયન્સ, ફેમિનિઝમ એન્ડ ફોકલોર, વગેરે જેવી સ્પર્ધાઓને પણ આવરી શકીએ--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?
:ઉ. હું બધી જ રીતે સહયોગી થવા તૈયાર છું--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Gazal world|Gazal world]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gazal world|ચર્ચા]]) ૨૨:૧૪, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>quu6e7wt30ccgdql7hpwcierp3d72gx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905288</id>
      <parentid>905264</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T08:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50002-53</username>
        <id>89085</id>
      </contributor>
      <comment>/*  વૈદિક દેવી-દેવતાઓ */ નવો વિભાગ</comment>
      <origin>905288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67160" sha1="o2znu4a4t12b5mbd4ararl9qsgdc531" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?
:ઉ: ચોક્કસ યોજવી જોઈએ, વળી સમયાંતરે યોજતા રહેવું જોઈએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?
:ઉ. આ કાર્યશાળામાં સંભવતઃ વિકિપીડીયા માટે તદ્દન નવા હોય એવા લોકો/વિદ્યાર્થીઓ જોડાવાની સંભાવના વધુ હોવાથી, કેન્દ્રબિંદુ તરીકે વિકિપીડિયા અને અન્ય પ્રકલ્પોની સમજ, વિકિપીડીયામાં શું કરી શકાય છે અને શું નથી કરી શકાતું, વગેરે જેવું પ્રારંભિક જ્ઞાન અને ઉપસ્થિત લોકો જાતે વિકિપીડિયામાં તત્ક્ષણ જોડાઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા અને ત્યાર બાદ ઓનલાઇન એડિટિંગ, આટલું હોવું જોઈએ એમ મારું માનવું છે.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?
:ઉ. અવશ્યપણે બન્ને પ્રકલ્પોને સાથે રાખી ને જ કાર્યશાળા કરીએ તો સારું.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?
:ઉ. ઉપલબ્ધ સુવિધાના આધારે નક્કી કરી શકીએ, પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઑફલાઇન રાખવી, જેથી લોકો સદેહે પ્રત્યક્ષ હાજર રહી શકે અને એક જ સ્થળે ઉપસ્થિત હોવાથી તેમનું ધ્યાન આપણે આપતા હોઈએ તે વિગતો પર વધુ હોય. જો સુવિધા હોય તો એને હાઇબ્રિડ સ્વરુપે યોજી શકીએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.
:ઉ. {{ping|Gazal world}}ના પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ અનુસાર અમદાવાદ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રાંગણમાં આ કાર્યશાળા યોજાય એવી ઑફલાઇન ચર્ચા થઈ હતી તેને વળગી રહીએ. એ સિવાયના કોઈ વિકલ્પો પણ હોય તો એની પણ મુલવણી કરી શકાય --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?
:ઉ. ભાર તો આપણે પ્રારંભિક યોગદાનોને જ આપીએ, પરંતુ એ ઉપરાંત વિકિપીડિયા પર સમયાંતરે યોજાતી સ્પર્ધાઓ, જેવીકે વિકિપીડિયા એશિયન મન્થ, વિકિ લવ્સ અર્થ/ફુડ/બર્ડ્સ/સાયન્સ, ફેમિનિઝમ એન્ડ ફોકલોર, વગેરે જેવી સ્પર્ધાઓને પણ આવરી શકીએ--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?
:ઉ. હું બધી જ રીતે સહયોગી થવા તૈયાર છું--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Gazal world|Gazal world]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gazal world|ચર્ચા]]) ૨૨:૧૪, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

==  વૈદિક દેવી-દેવતાઓ ==
આપણે ત્યાં વૈદિક દેવી-દેવતાઓની ઉપાસના પદ્ધતિ આજે પણ જીવિત છે પણ આપણે એના વિશે કશું કાર્ય કરતા નથી ઉત્તર ગુજરાતમાં ઋગ્વેદમાં જે રૂચાઓ છે એ રુચાઓ પ્રમાણે ઇન્દ્રની ઉપાસના આજે પણ અનેક ગામોએ ચાલુ છે દાખલા તરીકે ગણપતિના શુકન જોવાય છે ત્યારે જૈન વાણીઓ ઈન્દ્રના વેશમાં જ શુકન જોવા જાય છે ભાખર ગોરા દ પલાસર વાલમ જેવા ગામએ ઈન્દ્રનું વાહન હાથીઓ કાઢવામાં આવે છે પરંપરાગત વરસાદના વરતારા જોવામાં આવે છે ત્રણ દિવસનું આ મહોત્સવ હોય છે દરરોજ રાત્રે ભવાઈના વેસો ભજવવામાં આવે છે બપોરે રામાયણ અને મહાભારતની કથા કહેવામાં આવે છે ગામની બધી સ્ત્રીઓ વાદળીઓ બનીને પાણીનો છંટકાવ કરે છે હળિયા કાઢવામાં આવે છે ભથવારી કાદર કાઢવામાં આવે સાધનનું પુખવામાં આવે અણુ જો પાડવામાં આવે ત્રણ દિવસનો આ લોકો સૌ ખરેખર જોવા જેવો છે કૃષ્ણએ બંધ કરાવેલી ઈન્દ્રની ઉપાસના ગોકુળ મથુરા વૃંદાવનમાં તો બંધ થઈ પણ ઊંઝા આસપાસના પ્રદેશમાં આજે પણ ઈન્દ્રની ઉપાસના ત્રણ દિવસ સુધી લાખો કરોડોના ખર્ચે ઉજવાય છે ભારતના અને ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક મંત્રાલય આ બધું જે શુકનના મહોત્સવ છે એનું રેકોર્ડિંગ કરવા જેવું છે અને એનું દસ્તાવેજીકરણ કરી અને સાચવવા જેવું છે ઋગ્વેદની ઋચાઓ પ્રમાણે જ આ બધા મહોત્સવ ચાલે છે ઈન્દ્રની ઉપાસના હજુ પણ ચાલી રહી છે આપણું પરમસદ ભાગ્ય છે વિદ્વાનોએ અને ચર્ચાઓ કરવા જેવી છે અને એનો અભ્યાસ કરવા જેવો છે 2024 માં ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી એ શુકન પુસ્તકને તે વર્ષમાં શ્રેષ્ઠ પુસ્તક તરીકેનો લોક સાહિત્ય માં શ્રેષ્ઠ પુસ્તકમાં એવોર્ડ આપેલો એ પુસ્તકમાં આ જ ઇન્દ્ર ઉપાસના ની વાતો કરવામાં આવી છે તો આના વિશે વિકિપીડિયામાં સ્થાન મળે એના માટે આપણે બધા શું કરી શકીએ એના ફોટાઓ એની વિડીયો બધું youtube ઉપર અત્યારે ઉપલબ્ધ છે અને આ શુકન પુસ્તકની અંદર ઇન્દ્ર ઉપાસનાના ઉત્સવોના youtube માં મુકાયેલા વિડીયોના ક્યુ આર કોડ પણ આપેલા છે અને એની રનિંગ કોમેન્ટ્રી પણ એ પુસ્તકમાં લખેલી છે તો આવા 5000 વર્ષ જૂના આપણા મહોત્સવ જો આજે જીવતા હોય તો આપણા વિદ્વાનોની પણ ફરજ છે કે આના વિશે આપણે વધુ સંશોધન કરીને વિશ્વ સમક્ષ આ બાબતને મૂકી મારું આપ સર્વને વિનંતી છે કે આપણે સૌ સાથે મળીને આ એક નવી વાત દુનિયા સમક્ષ લાવવી એ</text>
      <sha1>o2znu4a4t12b5mbd4ararl9qsgdc531</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905289</id>
      <parentid>905288</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T08:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50002-53</username>
        <id>89085</id>
      </contributor>
      <comment>/* ઉત્તર ગુજરાતમાં વૈદિક ઇન્દ્ર ઉપાસનાની જીવંત પરંપરા : એક પૂર્વાવલોકન ભારતીય વૈદિક પરંપરામાં ઇન્દ્રનું વિશિષ્ટ સ્થાન છે. ઋગ્વેદમાં ઇન્દ્રને સમર્પિત અનેક ઋચાઓ મળે છે. સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે વૈદિક કાળની અનેક ઉપાસના-પરંપરાઓ હવે માત્ર ગ્રંથો અને ઐતિહાસિક અભ્યાસ પૂરતી મર્યાદિત રહી છે. પરંતુ ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઇન્દ્ર સાથે સંકળાયેલી લોકપરંપરાઓ અને ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક વિધિઓ આજે પણ લોકજીવનમાં જીવંત જોવા મળે છે. મહેસાણા જિલ્લાના ઊંઝા અને તેની આસપાસનાં ગામોમાં ઉજવાતા શુકનના...</comment>
      <origin>905289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78647" sha1="iczlyr731qus5w0lx07b4i0hsh1yj52" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?
:ઉ: ચોક્કસ યોજવી જોઈએ, વળી સમયાંતરે યોજતા રહેવું જોઈએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?
:ઉ. આ કાર્યશાળામાં સંભવતઃ વિકિપીડીયા માટે તદ્દન નવા હોય એવા લોકો/વિદ્યાર્થીઓ જોડાવાની સંભાવના વધુ હોવાથી, કેન્દ્રબિંદુ તરીકે વિકિપીડિયા અને અન્ય પ્રકલ્પોની સમજ, વિકિપીડીયામાં શું કરી શકાય છે અને શું નથી કરી શકાતું, વગેરે જેવું પ્રારંભિક જ્ઞાન અને ઉપસ્થિત લોકો જાતે વિકિપીડિયામાં તત્ક્ષણ જોડાઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા અને ત્યાર બાદ ઓનલાઇન એડિટિંગ, આટલું હોવું જોઈએ એમ મારું માનવું છે.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?
:ઉ. અવશ્યપણે બન્ને પ્રકલ્પોને સાથે રાખી ને જ કાર્યશાળા કરીએ તો સારું.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?
:ઉ. ઉપલબ્ધ સુવિધાના આધારે નક્કી કરી શકીએ, પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઑફલાઇન રાખવી, જેથી લોકો સદેહે પ્રત્યક્ષ હાજર રહી શકે અને એક જ સ્થળે ઉપસ્થિત હોવાથી તેમનું ધ્યાન આપણે આપતા હોઈએ તે વિગતો પર વધુ હોય. જો સુવિધા હોય તો એને હાઇબ્રિડ સ્વરુપે યોજી શકીએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.
:ઉ. {{ping|Gazal world}}ના પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ અનુસાર અમદાવાદ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રાંગણમાં આ કાર્યશાળા યોજાય એવી ઑફલાઇન ચર્ચા થઈ હતી તેને વળગી રહીએ. એ સિવાયના કોઈ વિકલ્પો પણ હોય તો એની પણ મુલવણી કરી શકાય --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?
:ઉ. ભાર તો આપણે પ્રારંભિક યોગદાનોને જ આપીએ, પરંતુ એ ઉપરાંત વિકિપીડિયા પર સમયાંતરે યોજાતી સ્પર્ધાઓ, જેવીકે વિકિપીડિયા એશિયન મન્થ, વિકિ લવ્સ અર્થ/ફુડ/બર્ડ્સ/સાયન્સ, ફેમિનિઝમ એન્ડ ફોકલોર, વગેરે જેવી સ્પર્ધાઓને પણ આવરી શકીએ--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?
:ઉ. હું બધી જ રીતે સહયોગી થવા તૈયાર છું--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Gazal world|Gazal world]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gazal world|ચર્ચા]]) ૨૨:૧૪, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

==  વૈદિક દેવી-દેવતાઓ ==
આપણે ત્યાં વૈદિક દેવી-દેવતાઓની ઉપાસના પદ્ધતિ આજે પણ જીવિત છે પણ આપણે એના વિશે કશું કાર્ય કરતા નથી ઉત્તર ગુજરાતમાં ઋગ્વેદમાં જે રૂચાઓ છે એ રુચાઓ પ્રમાણે ઇન્દ્રની ઉપાસના આજે પણ અનેક ગામોએ ચાલુ છે દાખલા તરીકે ગણપતિના શુકન જોવાય છે ત્યારે જૈન વાણીઓ ઈન્દ્રના વેશમાં જ શુકન જોવા જાય છે ભાખર ગોરા દ પલાસર વાલમ જેવા ગામએ ઈન્દ્રનું વાહન હાથીઓ કાઢવામાં આવે છે પરંપરાગત વરસાદના વરતારા જોવામાં આવે છે ત્રણ દિવસનું આ મહોત્સવ હોય છે દરરોજ રાત્રે ભવાઈના વેસો ભજવવામાં આવે છે બપોરે રામાયણ અને મહાભારતની કથા કહેવામાં આવે છે ગામની બધી સ્ત્રીઓ વાદળીઓ બનીને પાણીનો છંટકાવ કરે છે હળિયા કાઢવામાં આવે છે ભથવારી કાદર કાઢવામાં આવે સાધનનું પુખવામાં આવે અણુ જો પાડવામાં આવે ત્રણ દિવસનો આ લોકો સૌ ખરેખર જોવા જેવો છે કૃષ્ણએ બંધ કરાવેલી ઈન્દ્રની ઉપાસના ગોકુળ મથુરા વૃંદાવનમાં તો બંધ થઈ પણ ઊંઝા આસપાસના પ્રદેશમાં આજે પણ ઈન્દ્રની ઉપાસના ત્રણ દિવસ સુધી લાખો કરોડોના ખર્ચે ઉજવાય છે ભારતના અને ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક મંત્રાલય આ બધું જે શુકનના મહોત્સવ છે એનું રેકોર્ડિંગ કરવા જેવું છે અને એનું દસ્તાવેજીકરણ કરી અને સાચવવા જેવું છે ઋગ્વેદની ઋચાઓ પ્રમાણે જ આ બધા મહોત્સવ ચાલે છે ઈન્દ્રની ઉપાસના હજુ પણ ચાલી રહી છે આપણું પરમસદ ભાગ્ય છે વિદ્વાનોએ અને ચર્ચાઓ કરવા જેવી છે અને એનો અભ્યાસ કરવા જેવો છે 2024 માં ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી એ શુકન પુસ્તકને તે વર્ષમાં શ્રેષ્ઠ પુસ્તક તરીકેનો લોક સાહિત્ય માં શ્રેષ્ઠ પુસ્તકમાં એવોર્ડ આપેલો એ પુસ્તકમાં આ જ ઇન્દ્ર ઉપાસના ની વાતો કરવામાં આવી છે તો આના વિશે વિકિપીડિયામાં સ્થાન મળે એના માટે આપણે બધા શું કરી શકીએ એના ફોટાઓ એની વિડીયો બધું youtube ઉપર અત્યારે ઉપલબ્ધ છે અને આ શુકન પુસ્તકની અંદર ઇન્દ્ર ઉપાસનાના ઉત્સવોના youtube માં મુકાયેલા વિડીયોના ક્યુ આર કોડ પણ આપેલા છે અને એની રનિંગ કોમેન્ટ્રી પણ એ પુસ્તકમાં લખેલી છે તો આવા 5000 વર્ષ જૂના આપણા મહોત્સવ જો આજે જીવતા હોય તો આપણા વિદ્વાનોની પણ ફરજ છે કે આના વિશે આપણે વધુ સંશોધન કરીને વિશ્વ સમક્ષ આ બાબતને મૂકી મારું આપ સર્વને વિનંતી છે કે આપણે સૌ સાથે મળીને આ એક નવી વાત દુનિયા સમક્ષ લાવવી એ

== ઉત્તર ગુજરાતમાં વૈદિક ઇન્દ્ર ઉપાસનાની જીવંત પરંપરા : એક પૂર્વાવલોકન ભારતીય વૈદિક પરંપરામાં ઇન્દ્રનું વિશિષ્ટ સ્થાન છે. ઋગ્વેદમાં ઇન્દ્રને સમર્પિત અનેક ઋચાઓ મળે છે. સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે વૈદિક કાળની અનેક ઉપાસના-પરંપરાઓ હવે માત્ર ગ્રંથો અને ઐતિહાસિક અભ્યાસ પૂરતી મર્યાદિત રહી છે. પરંતુ ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઇન્દ્ર સાથે સંકળાયેલી લોકપરંપરાઓ અને ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક વિધિઓ આજે પણ લોકજીવનમાં જીવંત જોવા મળે છે. મહેસાણા જિલ્લાના ઊંઝા અને તેની આસપાસનાં ગામોમાં ઉજવાતા શુકનના મહોત્સ ==
ઉત્તર ગુજરાતમાં વૈદિક ઇન્દ્ર ઉપાસનાની જીવંત પરંપરા : એક પૂર્વાવલોકન
ભારતીય વૈદિક પરંપરામાં ઇન્દ્રનું વિશિષ્ટ સ્થાન છે. ઋગ્વેદમાં ઇન્દ્રને સમર્પિત અનેક ઋચાઓ મળે છે. સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે વૈદિક કાળની અનેક ઉપાસના-પરંપરાઓ હવે માત્ર ગ્રંથો અને ઐતિહાસિક અભ્યાસ પૂરતી મર્યાદિત રહી છે. પરંતુ ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઇન્દ્ર સાથે સંકળાયેલી લોકપરંપરાઓ અને ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક વિધિઓ આજે પણ લોકજીવનમાં જીવંત જોવા મળે છે.
મહેસાણા જિલ્લાના ઊંઝા અને તેની આસપાસનાં ગામોમાં ઉજવાતા શુકનના મહોત્સવો આ પરંપરાનું નોંધપાત્ર ઉદાહરણ છે. ઐઠોર, ભાખર, ગોરાદ, પલાસર, વાલમ વગેરે ગામોમાં સ્થાનિક પરંપરા અનુસાર ઇન્દ્ર સાથે સંકળાયેલી વિવિધ ધાર્મિક અને લોકવિધિઓ યોજાય છે. કેટલાક સ્થળોએ ઇન્દ્રનું વાહન હાથી કાઢવામાં આવે છે અને પરંપરાગત રીતે વરસાદ અંગેના વરતારા જોવામાં આવે છે.
ઐઠોર ગામમાં ગણપતિના શુકન જોવાની પરંપરા સાથે ઇન્દ્રની ઉપાસનાનો સંબંધ જોવા મળે છે. આ પ્રસંગે જૈન વાણિયા સમુદાયના પ્રતિનિધિઓ ઇન્દ્રના વેશમાં શુકન જોવા જાય છે. અન્ય ગામોમાં પણ ઇન્દ્ર સાથે જોડાયેલી વિવિધ પ્રતીકાત્મક વિધિઓ અને લોકાચાર યોજાય છે.
આ મહોત્સવ સામાન્ય રીતે ત્રણ દિવસ સુધી ચાલે છે. દિવસ દરમિયાન રામાયણ અને મહાભારતની કથાઓનું શ્રવણ-વાચન થાય છે, જ્યારે રાત્રે ભવાઈના વિવિધ વેશ ભજવવામાં આવે છે. ગામની મહિલાઓ વાદળીઓનું સ્વરૂપ ધારણ કરી પાણીનો છંટકાવ કરે છે. હળિયાં કાઢવા, ભથવારી કાઢવી, કાદર કાઢવી, સાધનનું પૂજન કરવું અને અણુ પાડવા જેવી સ્થાનિક લોકવિધિઓ પણ આ ઉજવણીનો ભાગ હોવાનું નોંધાયું છે. આ સમગ્ર પરંપરામાં વરસાદ, ખેતી, પ્રકૃતિ અને લોકવિશ્વાસ વચ્ચેનો સંબંધ સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.
આ પરંપરાનું વિશેષ સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ એ છે કે ઇન્દ્રની ઉપાસનાનું એક લોકસ્વરૂપ ઉત્તર ગુજરાતમાં આજના સમયમાં પણ જોવા મળે છે. શ્રીકૃષ્ણ સાથે સંકળાયેલી ગોકુળની ઇન્દ્રપૂજા બંધ થવાની પૌરાણિક કથા ભારતીય ધાર્મિક પરંપરામાં જાણીતી છે; પરંતુ ઉત્તર ગુજરાતમાં ઇન્દ્રને કેન્દ્રમાં રાખીને યોજાતા આ લોકમહોત્સવો આજે પણ લોકસ્મૃતિ અને સામૂહિક આચરણના સ્વરૂપે જીવંત છે.
આ પરંપરાઓ માત્ર ધાર્મિક વિધિ નથી, પરંતુ તેમાં લોકસાહિત્ય, ભવાઈ, કથા, લોકવિશ્વાસ, કૃષિજીવન, વરસાદની અપેક્ષા, સ્ત્રીપરંપરા, લોકનાટ્ય અને સામૂહિક સાંસ્કૃતિક સ્મૃતિ જેવા અનેક પાસાઓ જોડાયેલા છે. તેથી તેનું દસ્તાવેજીકરણ માત્ર ધાર્મિક ઇતિહાસ માટે નહીં, પરંતુ ગુજરાતના લોકસાહિત્ય અને સાંસ્કૃતિક વારસાના અભ્યાસ માટે પણ મહત્વનું છે.
આ વિષય પર ડૉ. અમૃતલાલ પરસોત્તમદાસ પટેલ દ્વારા કરવામાં આવેલ સંશોધન અને ક્ષેત્રકાર્ય નોંધપાત્ર છે. તેમના ‘શુકન’ ગ્રંથમાં ઉત્તર ગુજરાતમાં ઇન્દ્ર ઉપાસના સાથે સંકળાયેલા આ મહોત્સવો, લોકવિધિઓ અને પરંપરાઓનું દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ ગ્રંથને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા વર્ષ 2024ના લોકસાહિત્ય ક્ષેત્રના શ્રેષ્ઠ પુસ્તક તરીકે પુરસ્કૃત કરવામાં આવ્યો હતો. ગ્રંથમાં મહોત્સવના સ્થળોએ કરવામાં આવેલા વિડિયો દસ્તાવેજીકરણના YouTube વિડિયોના QR કોડ તેમજ પુસ્તકમાં તેની રનિંગ કોમેન્ટ્રી પણ આપવામાં આવી છે.
આજે આ પરંપરાના અનેક ફોટોગ્રાફ, વિડિયો અને અન્ય દૃશ્ય-શ્રાવ્ય સામગ્રી પણ ઉપલબ્ધ છે. તેથી ઉત્તર ગુજરાતની આ જીવંત પરંપરાનું વ્યવસ્થિત ક્ષેત્રઅભ્યાસ, ઑડિયો-વિઝ્યુઅલ દસ્તાવેજીકરણ, ઐતિહાસિક સંશોધન અને ડિજિટલ આર્કાઇવિંગ કરવું જરૂરી બને છે. ખાસ કરીને પરંપરાના વડીલો, વિધિના જાણકારો, કલાકારો, ભવાઈના કલાકારો અને સ્થાનિક સમુદાયના સભ્યો પાસેથી મૌખિક ઇતિહાસનું સંકલન કરવાથી આ પરંપરાના મૂળ અને પરિવર્તનો અંગે વધુ પ્રમાણભૂત માહિતી મળી શકે છે.
આ પરંપરા ખરેખર કેટલા પ્રાચીન વૈદિક તત્ત્વો સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે, ઋગ્વેદની કઈ ઋચાઓ અથવા વૈદિક કલ્પનાઓ સાથે તેનો સંબંધ સ્થાપિત કરી શકાય છે અને વર્તમાન લોકવિધિઓએ સમય સાથે કયા ફેરફારો સ્વીકાર્યા છે—તે અંગે ભાષાશાસ્ત્ર, લોકસાહિત્ય, ધર્મવિજ્ઞાન, માનવશાસ્ત્ર અને ઇતિહાસના વિદ્વાનો દ્વારા વધુ તુલનાત્મક સંશોધનની જરૂર છે.
ઉત્તર ગુજરાતમાં જીવંત રહેલી આ ઇન્દ્ર-કેન્દ્રિત લોકપરંપરા ભારતીય સાંસ્કૃતિક વારસાના અભ્યાસ માટે મહત્વપૂર્ણ સંશોધનવિષય બની શકે છે. તેથી તેના પુરાવા, ફોટોગ્રાફ, વિડિયો, મૌખિક પરંપરા, લોકગીતો, ભવાઈના વેશો અને વિધિઓનું વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી દસ્તાવેજીકરણ કરી તેને ભાવિ પેઢી માટે સાચવવું જરૂરી છે. આ વિષયને ગુજરાત અને ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાના વ્યાપક પરિપ્રેક્ષ્યમાં અભ્યાસ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવો એ સંશોધકો, સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક સમાજ—સૌની સામૂહિક જવાબદારી છે.</text>
      <sha1>iczlyr731qus5w0lx07b4i0hsh1yj52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905291</id>
      <parentid>905289</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-50002-53|~2026-50002-53]] ([[User talk:~2026-50002-53|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને  [[User:Gazal world|Gazal world]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.</comment>
      <origin>905264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62312" sha1="quu6e7wt30ccgdql7hpwcierp3d72gx" xml:space="preserve">&lt;!-- --&gt;{{/શીર્ષક}}&lt;!-- --&gt;
&lt;!-- મહેરબાની કરી આ લીટી અને તેની ઉપરનું લખાણ હટાવવું નહી --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ૦૧:૧૫, ૧૭ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૧, ૧૮ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

૦૨:૩૧, ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૧૬:૪૫, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ અરજીઓ ખુલ્લી ==

સૌને નમસ્કાર,

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ માટે શિષ્યવૃત્તિ માટેની અરજીઓ હવે શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પરિષદ ૪ થી ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન કોચી, ભારત ખાતે યોજાશે.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ભારત, દક્ષિણ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારોના વિકિમીડિયન્સ, સમુદાય આયોજકો અને યોગદાનકારોને એકત્રિત કરે છે. આ પરિષદ જોડાવા, શીખવા, અનુભવો વહેંચવા અને મુક્ત જ્ઞાન ચળવળને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સહકાર આપવાનો ઉત્તમ અવસર છે.

જો તમે વિકિમીડિયા પ્રોજેક્ટ્સમાં સક્રિય યોગદાનકાર છો અથવા સમુદાય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા છો, તો તમને સ્કોલરશિપ માટે અરજી કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિગતવાર જાહેરાત અહીં ઉપલબ્ધ છે. 🙂

અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ રાત્રે ૧૧:૫૯ (IST)

અરજી કડી: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

વધુ માહિતી: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

કૃપા કરીને આ જાહેરાત તમારા સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે પણ શેર કરો.

આભાર.

વિકીકોન્ફરન્સ ઈન્ડિયા ૨૦૨૬ આયોજક ટીમ

-[[સભ્ય:Gnoeee|Gnoeee]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gnoeee|ચર્ચા]]) ૦૨:૨૮, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૨૨:૪૨, ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૦:૧૧, ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;


== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૦૬:૨૭, ૨૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[સભ્ય:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[સભ્યની ચર્ચા:MediaWiki message delivery|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૨, ૧૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ૨૨:૪૪, ૨૭ મે ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ચર્ચા]])&lt;/bdi&gt; ૨૨:૪૧, ૨૩ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ૧૮:૫૯, ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration) અને પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions) હવે શરૂ થઈ ગયા છે ==


પ્રિય સમુદાય સભ્યો,

અમને આનંદ છે કે WikiConference India 2026 માટે '''સ્વ-ભંડોળ નોંધણી (Self-Funded Registration)''' અને '''પ્રસ્તાવ આમંત્રણ (Call for Submissions)''' હવે શરૂ થઈ ગયા છે.

WikiConference India 2026 નું આયોજન 4 થી 6 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન કેરળના કોચીમાં થશે. આ પરિષદમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી વિકિમીડિયન, સમુદાય નેતાઓ, ડેવલપર, સંશોધકો અને મુક્ત જ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો એકત્રિત થશે, જેથી તેઓ પરસ્પર જોડાઈ શકે, સહકાર આપી શકે અને પોતાના અનુભવ વહેંચી શકે.

આ વર્ષની પરિષદની મુખ્ય થીમ છે:

'''“જ્ઞાન કોમન્સનું પુનઃકલ્પન: વિકસતા વિકિમીડિયા પરિતંત્રમાં સમુદાય નેતૃત્વ”'''

કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને જ્ઞાન નિર્માણની નવી પદ્ધતિઓ જેવા ઝડપી ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનો વચ્ચે, આ પરિષદ સમુદાય નેતૃત્વ, જ્ઞાન સમાનતા, પ્રાદેશિક ભાષાઓ, મુક્ત જ્ઞાન અને ભારત તથા દક્ષિણ એશિયામાં વિકિમીડિયાના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરવા માટે એક મંચ પૂરું પાડશે.

=== સ્વ-ભંડોળ નોંધણી ===
સ્વ-ભંડોળ નોંધણી માટેની અરજી હવે Pretix પર ખુલ્લી છે.

'''નોંધણી ફોર્મ:''' &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;

'''વિગતો અને પાત્રતા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== પ્રસ્તાવ આમંત્રણ ===
પ્રસ્તાવ આમંત્રણ હવે Eventyay પર ખુલ્લું છે.

અમે વર્કશોપ, ચર્ચા સત્રો, પેનલ ચર્ચાઓ, પરસ્પર ક્રિયાત્મક સત્રો, લાઇટનિંગ ટોક્સ અને પોસ્ટર પ્રસ્તુતિઓ માટે પ્રસ્તાવો આમંત્રિત કરીએ છીએ.

તમે અનુભવી યોગદાનકર્તા હો કે નવા સમુદાય સભ્ય, તમારા વિચારો, અનુભવો અને શીખણો પરિષદના કાર્યક્રમને વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકે છે અને આંદોલનની મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં યોગદાન આપી શકે છે.

'''વિગતો અને માર્ગદર્શિકા:''' &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;

'''પ્રસ્તાવ મોકલવાની છેલ્લી તારીખ:''' 15 જુલાઈ 2026

WikiConference India 2026 વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી, જેમાં ભાગીદારીની વિગતો, મહત્વપૂર્ણ તારીખો, પરિષદના અપડેટ્સ અને પ્રસ્તાવ સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓ સામેલ છે, તે માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર જાહેરાત જુઓ.

'''વિસ્તૃત જાહેરાત:''' &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

અમે તમામ સમુદાય સભ્યોને નોંધણી કરવા, પોતાના પ્રસ્તાવો મોકલવા અને આ જાહેરાતને પોતાના સમુદાય અને નેટવર્કમાં શેર કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.

સાદર,

'''WikiConference India 2026 આયોજન ટીમ''' [[સભ્ય:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Amrit Sufi|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૩, ૩૦ જૂન ૨૦૨૬ (IST)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===
https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===
https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team'''

[[સભ્ય:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gauri Guptaa|ચર્ચા]]) ૧૯:૨૯, ૭ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ૧૭:૫૪, ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages

* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information

* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media

* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards,

''Communications Team, WCI 2026''

&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; [[સભ્ય:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Shadabgdg|ચર્ચા]]) ૨૧:૩૧, ૨૫ જુલાઇ ૨૦૨૬ (IST)

== Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities ==
''Please feel free to translate it into your language.''
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
Hello everyone,
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
We hope you're doing well!
&lt;/br&gt;
&lt;/br&gt;
The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities.
Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed.
=== What are we looking for? ===
We invite your community to nominate one or two points of contact and share:
*The name of your Wikimedia community.
*A primary and alternate community contact.
*Telegram usernames of the nominated contacts.
*A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities.
&lt;/br&gt;
This could include areas such as:
*Editing or patrolling workflows that could be improved.
*Gadgets, tools, or bots that your community needs.
*Template or interface-related challenges.
*Technical barriers faced by contributors.
*Any other broad technical priorities for your community.
=== How to participate ===
Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''.

If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message.
=== What happens next? ===
The information collected will help us:
*Build a network of community contacts for future technical collaboration.
*Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities.
*Plan focused technical support and community engagement activities.
*Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate.
&lt;/br&gt;
Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels.
We look forward to working more closely with your community!
&lt;/br&gt;

'''Best wishes,'''
&lt;/br&gt;
[[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]]
&lt;/br&gt;
''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)''

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[સભ્ય:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Kuldeepburjbhalaike|ચર્ચા]]) ૧૭:૨૫, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ (IST)

== “વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)” વિષય ઉપર લેખ બનાવવા અંગે સૂચન ==

નમસ્કાર,
ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામે એક સ્વતંત્ર લેખ બનાવવાનો મને વિચાર છે.

“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય ગુજરાતી અને સંસ્કૃતમાં વ્યાપક અર્થ છે, પરંતુ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ગુજરાતી ધાર્મિક સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''માં, તેનો ખૂબ વિશિષ્ટ અને વારંવાર ઉપયોગ થયો છે.
આ ગ્રંથોમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ માત્ર “વિચાર”ના અર્થમાં નથી થતો, પરંતુ મન અને ઇન્દ્રિયોની દિશા અથવા પ્રવૃત્તિ તરીકે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૃત્તિ વિષયોમાં ફેલાય છે, વિષયમાંથી પાછી વળે છે, ભગવાનના સ્વરૂપમાં જોડાય છે, અખંડ રહે છે વગેરે પ્રકારના પ્રયોગો જોવા મળે છે.

પ્રસ્તાવિત લેખમાં નીચેના વિષયોનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર છે:
“વૃત્તિ” શબ્દનો સામાન્ય શબ્દકોશીય અર્થ
વચનામૃતમાં “વૃત્તિ”નો ઉપયોગ
“અખંડ વૃત્તિ”ની સંકલ્પના
વિષયોમાં ફેલાતી અને ભગવાનમાં એકત્ર થતી વૃત્તિ
અંતર્દૃષ્ટિ, અનુલોમ અને પ્રતિલોમ સાથેનો સંબંધ
વૃત્તિ અને વાસના વચ્ચેનો સંબંધ
સ્વામીની વાતોમાં વૃત્તિનો વ્યવહારુ સાધનાત્મક ઉપયોગ
વૃત્તિ અને “ચેતના” વચ્ચેનો અર્થભેદ
વૃત્તિને સમજાવવા વચનામૃતમાં આપેલા પાણીના પ્રવાહ, અખંડ સેર વગેરે દૃષ્ટાંતો

લેખ માટે મુખ્ય પ્રાથમિક સ્રોત તરીકે '''વચનામૃત''' અને '''સ્વામીની વાતો'''નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તમામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય ને માનનારા વર્ગો માં માન્ય છે. સાથે ગુજરાતી શબ્દકોશો અને ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર શૈક્ષણિક/દ્વિતીય સ્રોતો પણ ઉમેરવાનો પ્રયત્ન રહેશે, જેથી લેખ વિકિપીડિયાની તટસ્થતા અને નોંધપાત્રતાની નીતિ અનુસાર રહી શકે.

“વૃત્તિ” નામે સીધો લેખ બનાવવાને બદલે '''“વૃત્તિ (સ્વામિનારાયણ પરંપરા)”''' નામ વધુ યોગ્ય લાગ્યું છે, કારણ કે “વૃત્તિ” શબ્દના યોગ, સંસ્કૃત અને સામાન્ય ગુજરાતી ભાષામાં પણ અન્ય અર્થો છે.

આ વિષય સ્વતંત્ર લેખ તરીકે યોગ્ય છે કે તેને બીજા કોઈ લેખના વિભાગ તરીકે રાખવો વધુ યોગ્ય રહેશે તે અંગે સમુદાયના સભ્યોની સલાહ આવકાર્ય છે.
જો સ્વતંત્ર લેખ યોગ્ય લાગે તો તૈયાર કરેલો મુસદ્દો પણ અહીં સમીક્ષા માટે મૂકી શકાય છે.
આભાર. &lt;!-- Template:Unsigned --&gt;&lt;span class=&quot;autosigned&quot; style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;—&amp;nbsp;આ [[વિકિપીડિયા:સહીઓ|સહી વગરની]] ટીપ્પણી [[User:Hd.gcet|Hd.gcet]] વડે ઉમેરાઇ હતી. ([[User talk:Hd.gcet#top|ચર્ચા]] • [[Special:Contributions/Hd.gcet|યોગદાનો]]) ૧૫:૫૧, ૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)&lt;/span&gt;

== વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત વિષયક કાર્યશાળા યોજવા બાબત ==
ગુજરાતી વિકિપીડિયા અને વિકિસ્ત્રોત પર નવા સભ્યોને જોડવા તેમજ વર્તમાન સભ્યોને વિવિધ પ્રકારના યોગદાન માટે પ્રોત્સાહિત કરવાના હેતુથી '''વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત વિષયક કાર્યાશાળા''' યોજવા અંગે સમુદાયમાં ચર્ચા કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવે છે.

કાર્યશાળામાં મુખ્યત્વે નીચેના વિષયો આવરી શકાય:

- ગુજરાતી વિકિપીડિયાનો પરિચય અને તેમાં યોગદાન કરવાની રીત

- નવા લેખોનું સર્જન, સંપાદન અને સુધારણા

- વિશ્વસનીય સ્રોતો અને સંદર્ભોનો યોગ્ય ઉપયોગ

- વિકિપીડિયાની નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓનો પરિચય

- વિકિસ્રોતનો પરિચય અને તેનો ઉપયોગ

- પુસ્તકો/સાહિત્યનું ડિજિટાઇઝેશન, પ્રૂફરીડિંગ અને વિકિસ્રોત પર પ્રકાશન

- વિકિસ્રોત અને વિકિપીડિયા વચ્ચેનો સંબંધ તથા બંને પ્રકલ્પોમાં પરસ્પર ઉપયોગી યોગદાન

- Wikimedia Commons પરથી મુક્ત છબીઓનો ઉપયોગ અને યોગ્ય રીતે અપલોડ/વર્ગીકરણ

- નવા સભ્યો માટે પ્રાયોગિક સંપાદન સત્ર

કાર્યશાળાને માત્ર વ્યાખ્યાન પૂરતી મર્યાદિત રાખવાને બદલે hands-on workshop તરીકે યોજવામાં આવે તો નવા સભ્યો પોતે લેખ સંપાદિત કરી શકે અથવા વિકિસ્રોત પર કોઈ પૃષ્ઠનું પ્રૂફરીડિંગ કરી શકે તે રીતે આયોજન કરી શકાય.

આ ઉપરાંત, ગુજરાતી ભાષા, સાહિત્ય, ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક જ્ઞાન સાથે સંકળાયેલા વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, શિક્ષકો, સાહિત્યપ્રેમીઓ તથા નવા Wikimedia સભ્યોને ખાસ આમંત્રિત કરી શકાય.

સમુદાયના સભ્યોના સૂચનો આમંત્રિત છે

આ અંગે સભ્યોના સૂચનો આવકાર્ય છે:

1. શું આવી કાર્યશાળા યોજવી જોઈએ?
:ઉ: ચોક્કસ યોજવી જોઈએ, વળી સમયાંતરે યોજતા રહેવું જોઈએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

2. કાર્યશાળાનો મુખ્ય વિષય/કેન્દ્રબિંદુ શું હોવો જોઈએ?
:ઉ. આ કાર્યશાળામાં સંભવતઃ વિકિપીડીયા માટે તદ્દન નવા હોય એવા લોકો/વિદ્યાર્થીઓ જોડાવાની સંભાવના વધુ હોવાથી, કેન્દ્રબિંદુ તરીકે વિકિપીડિયા અને અન્ય પ્રકલ્પોની સમજ, વિકિપીડીયામાં શું કરી શકાય છે અને શું નથી કરી શકાતું, વગેરે જેવું પ્રારંભિક જ્ઞાન અને ઉપસ્થિત લોકો જાતે વિકિપીડિયામાં તત્ક્ષણ જોડાઈ શકે તેવી વ્યવસ્થા અને ત્યાર બાદ ઓનલાઇન એડિટિંગ, આટલું હોવું જોઈએ એમ મારું માનવું છે.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

3. માત્ર વિકિપીડિયા, માત્ર વિકિસ્રોત કે બંને પ્રકલ્પોને સાથે રાખવા?
:ઉ. અવશ્યપણે બન્ને પ્રકલ્પોને સાથે રાખી ને જ કાર્યશાળા કરીએ તો સારું.--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

4. કાર્યશાળા ઑનલાઇન, ઑફલાઇન કે હાઇબ્રિડ સ્વરૂપે યોજવી?
:ઉ. ઉપલબ્ધ સુવિધાના આધારે નક્કી કરી શકીએ, પરંતુ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઑફલાઇન રાખવી, જેથી લોકો સદેહે પ્રત્યક્ષ હાજર રહી શકે અને એક જ સ્થળે ઉપસ્થિત હોવાથી તેમનું ધ્યાન આપણે આપતા હોઈએ તે વિગતો પર વધુ હોય. જો સુવિધા હોય તો એને હાઇબ્રિડ સ્વરુપે યોજી શકીએ. --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

5. સંભવિત સ્થળ અને સમય અંગે સૂચનો.
:ઉ. {{ping|Gazal world}}ના પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ અનુસાર અમદાવાદ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રાંગણમાં આ કાર્યશાળા યોજાય એવી ઑફલાઇન ચર્ચા થઈ હતી તેને વળગી રહીએ. એ સિવાયના કોઈ વિકલ્પો પણ હોય તો એની પણ મુલવણી કરી શકાય --[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

6. કાર્યશાળામાં કયા અન્ય વિષયોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ?
:ઉ. ભાર તો આપણે પ્રારંભિક યોગદાનોને જ આપીએ, પરંતુ એ ઉપરાંત વિકિપીડિયા પર સમયાંતરે યોજાતી સ્પર્ધાઓ, જેવીકે વિકિપીડિયા એશિયન મન્થ, વિકિ લવ્સ અર્થ/ફુડ/બર્ડ્સ/સાયન્સ, ફેમિનિઝમ એન્ડ ફોકલોર, વગેરે જેવી સ્પર્ધાઓને પણ આવરી શકીએ--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

7. કાર્યશાળાના આયોજન, તાલીમ અને માર્ગદર્શન માટે કોણ-કોણ સભ્યો સહયોગ આપી શકે?
:ઉ. હું બધી જ રીતે સહયોગી થવા તૈયાર છું--[[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt;

સભ્યોના સૂચનોના આધારે કાર્યશાળાનું સ્વરૂપ, વિષયવસ્તુ અને આયોજન અંગે આગળની ચર્ચા કરી શકાય. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===સમર્થન===
&lt;!--{{સમર્થન}} ઢાંચો ઉમેરી ને સમર્થન જાહેર કરી શકો છો, વધારાની ટિપ્પણી કરવાની છૂટ છે.--&gt;
# {{સમર્થન}} વિકિપીડિયા અને વિકિસ્રોત – બંને પ્રકલ્પોનો સમાવેશ કરતી ઓફલાઇન કાર્યશાળા... [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૧૪:૦૬, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} અને આયોજક તરીકે સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. [[:User:Dsvyas|ધવલ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૧૮, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} આયોજનમાં સહભાગી બની ઘટતી મદદ કરવા તત્પર. --[[સભ્ય:Aniket|અ ને કાંઈ નહી અ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૫:૪૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આવા પ્રકલ્પની જરૂરિયાત છે.—[[સભ્ય:Brihaspati|બૃહસ્પતિ]] [[સભ્યની ચર્ચા:Brihaspati|&lt;sup&gt;મારી સાથે વાત કરો&lt;/sup&gt;]] ૧૭:૦૦, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} આયોજન ખૂબ જરૂરી છે,--[[સભ્ય:સતિષચંદ્ર|સતિષચંદ્ર]] ([[સભ્યની ચર્ચા:સતિષચંદ્ર|ચર્ચા]]) ૧૮:૫૨, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
# {{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Meghdhanu|Meghdhanu]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Meghdhanu|ચર્ચા]]) ૧૯:૩૧, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} તાલીમ કાર્યશાળા વગેરેમાં પણ જે કંઈ મદદ કરી શકાય એમ હોય તે હું કરીશ. બધા પ્રકલ્પ માટે સંયુક્ત જ રાખશો. ઓફલાઇન આયોજન. સભ્યો પ્રકલ્પોમાં યોગદાન આપતા શીખી શકે તેના પર ભાર આપવો. [[સભ્ય:Nizil Shah|Nizil Shah]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Nizil Shah|ચર્ચા]]) ૨૦:૧૫, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)
#{{સમર્થન}} --[[સભ્ય:Gazal world|Gazal world]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Gazal world|ચર્ચા]]) ૨૨:૧૪, ૧૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)

===વિરોધ===
&lt;!--{{વિરુદ્ધ}} ઢાંચો ઉમેરી ને વિરોધ દર્શાવી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#

===તટસ્થ===
&lt;!--{{તટસ્થ}} ઢાંચો ઉમેરી ને તમારો મત આપી શકો છો, એ માટે શક્ય હોય તો કારણ આપશો.--&gt;
#
#</text>
      <sha1>quu6e7wt30ccgdql7hpwcierp3d72gx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>બનાસકાંઠા જિલ્લો</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3193</id>
    <revision>
      <id>905284</id>
      <parentid>894557</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T06:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* તાલુકાઓ */</comment>
      <origin>905284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20904" sha1="5dosotd4sgg4snnznompa9me33qcr4q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = બનાસકાંઠા જિલ્લો
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = જિલ્લો
| image_skyline           = {{Photomontage
 |size = 250
 |photo1a = Palanpur.jpg
 |photo1b = Gabbar Temple, Ambaji.jpg
 |photo2a = Manibhadra Veer Jain Temple Magarwada Gujarat India 5.jpg
 |photo2b = Mokeshwar Dam.jpg
 |photo3a = My Farm @ Vadgam -3.jpg
 }}
| image_alt                = 
| image_caption            = સમઘડી દિશામાં ડાબે-ઉપરથી:: [[કીર્તિ સ્તંભ, પાલનપુર|કીર્તિ સ્તંભ]], [[અંબાજી]]માં [[ગબ્બર]]નું મંદિર, [[મોકેશ્વર (તા. વડગામ)|મોકેશ્વર બંધ]], વડગામમાં ખેતર, [[મગરવાડા (તા. વડગામ)|મગરવાડા]]નું મણિભદ્રવીરનું મંદિર
| image_map          = {{maplink|frame=yes|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|id=Q806125|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2|text={{center|બનાસકાંઠા જિલ્લાનો નકશો}}}}
| map_caption             = 
| image_map1              = Banaskantha in Gujarat (India).svg
| map_caption1            = ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સ્થાન
| coordinates             = 
| subdivision_type        = દેશ
| subdivision_name        = {{flag|ભારત}}
| subdivision_type1       = [[રાજ્ય]]
| subdivision_name1       = [[ગુજરાત]]
| established_title       = સ્થાપના
| established_date        = ૧ મે, ૧૯૬૦
| named_for               = 
| seat_type               = મુખ્યમથક
| seat                    = પાલનપુર
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = જિલ્લા કલેક્ટર
| leader_name             = આનંદ પટેલ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|title=Contacts {{!}} બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર - કચેરી|website=banaskantha.gujarat.gov.in|language=en-IN|access-date=૨૨ જૂન ૨૦૨૧|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827123526/https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 12703
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 3120506
| population_as_of        = ૨૦૧૧
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 233
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;districtcensus&quot; /&gt;
| demographics_type1      = ભાષાઓ
| demographics1_title1    = અધિકૃત
| demographics1_info1     = [[ગુજરાતી]], [[હિન્દી]], [[અંગ્રેજી]]
| timezone1               = સમયવિસ્તાર
| utc_offset1             = +૫:૩૦
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = GJ-08
| website                 = {{URL|banaskantha.gujarat.gov.in}}
| footnotes               = 
}}
'''બનાસકાંઠા''' [[ગુજરાત]]નો સૌથી ઉત્તરે આવેલ જિલ્લો છે. [[પાલનપુર]] તેનું મુખ્યમથક છે. બનાસકાંઠા જિલ્લો [[અંબાજી]] (યાત્રાધામ), [[ડીસા]] ([[બટાકા]] માટે પ્રખ્યાત, વેપારી મથક), પાલનપુર (મુખ્ય મથક, હીરા ઉધોગનું કેન્દ્ર, અત્તર નગરી) માટે પ્રખ્યાત છે. [[બનાસ નદી]] ઉપરથી આ જિલ્લાનું નામ બનાસકાંઠા પડેલ છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં કુલ ૧૪ તાલુકાઓનો સમાવેશ થતો હતો જેમાંથી [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ ૮ તાલુકા વિભાજીત કરીને [[વાવ-થરાદ જિલ્લો]] રચાતા ૬ તાલુકાઓ આ જિલ્લામાં રહ્યા હતા&lt;ref name=&quot;ગુ.સ.-વાવ&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |title=બનાસકાંઠાનું વિભાજન કરી વાવ-થરાદની નવા જિલ્લા તરીકે સત્તાવાર જાહેરાત, થરાદ હેડક્વાર્ટર રહેશે |date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |work=[[ગુજરાત સમાચાર]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030823/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |archive-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |access-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫}}&lt;/ref&gt;, જેમાં [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫ના દિવસે ગુજરાત સરકારે કરેલી નવી જાહેરાત અનુસાર ફેરફાર કરતા ૨ તાલુકાઓ પુનઃ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં લઈ આવતા વર્ષ ૨૦૨૫ના અંતની સ્થિતિ અનુસાર આ જિલ્લામાં કુલ ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

== ભૂગોળ ==
જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૧૨,૭૦૩ ચોરસ કિલોમીટર છે અને તે રાજ્યમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બીજો ક્રમ ધરાવે છે.

=== મુખ્ય નદીઓ ===
* [[બનાસ નદી|બનાસ]]
* [[સીપુ નદી|સીપુ]]
* [[રેલ નદી|રેલ]]
* [[સરસ્વતી નદી|સરસ્વતી]]
* [[લુણી નદી|લુણી]]
* [[બાલારામ નદી|બાલારામ]]
* અર્જૂની
* ઉમરદાશી
* લડબી

=== પર્વતો ===
* [[અરવલ્લી]]
* જેસોરની ટેકરીઓ

=== હવામાન ===
બનાસકાંઠા વિષમ હવામાન ધરાવે છે. આબોહવા એકંદરે સૂકી છે. ઉનાળામાં સખત ગરમી અને ઉત્તરે આવેલા રણને કારણે શિયાળામાં સખત ઠંડી પડે છે.&lt;ref&gt;http://revenuedepartment.gujarat.gov.in/applications/content.asp?Content_Id=820&amp;Title_Id=81&amp;language=G&amp;SiteID=11{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ભૌગોલિક રીતે બનાસકાંઠાનો ઉતર પૂર્વ ભાગ પહાડી પ્રદેશ છે. જયારે મઘ્ય ભાગ સપાટ અને રેતાળ છે. પશ્ચિમનો ભાગ [[કચ્છનું રણ|કચ્છના રણ]]નો વિસ્તાર છે તે ખારો પ્રદેશ છે. 

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર = બનાસકાંઠા જિલ્લો
|ઉત્તર = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન = [[સાબરકાંઠા જિલ્લો]]
|પૂર્વ = સાબરકાંઠા જિલ્લો
|અગ્નિ = [[મહેસાણા જિલ્લો]]
|દક્ષિણ = મહેસાણા જિલ્લો
|નૈઋત્ય = [[પાટણ જિલ્લો]]
|પશ્ચિમ = [[કચ્છ જિલ્લો]]
|વાયવ્ય = કચ્છ જિલ્લો
}}

== વન્યજીવન ==
બનાસકાંઠામાં બે અભયારણ્યો [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] અને [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]] આવેલા છે.

== તાલુકાઓ==
બનાસકાંઠા જિલ્લો  તાલુકાઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે. [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ થયેલી જાહેરાત પ્રમાણે બનાસકાંઠામાંથી બે જિલ્લા વાવ-થરાદ અને બનાસકાંઠા બનાવાયા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|title=રાજ્યની 9 મહા નગરપાલિકાને મહા પાલિકાનો દરજ્જો અપાયો, હવે કુલ મનપા 17 થઈ|url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250102034457/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|archive-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|access-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|website=www.gujaratsamachar.com|language=gu}}&lt;/ref&gt; [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫એ આ બન્ને જિલ્લાઓમાં કયા તાલુકાઓ સમાવિષ્ટ થશે તેની પુનઃગોઠવણ કરવામાં આવી હતી.
[[Image:Map GujDist North.png|thumb|200px|right|ઉત્તર ગુજરાતનાં જિલ્લાઓ]]

* [[અમીરગઢ તાલુકો|અમીરગઢ]]
* [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
* [[ડીસા તાલુકો|ડીસા]]
* [[દાંતા તાલુકો|દાંતા]]
* [[દાંતીવાડા તાલુકો|દાંતીવાડા]]
* [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર]]
* [[વડગામ તાલુકો|વડગામ]]
* [[કાંકરેજ તાલુકો|કાંકરેજ(શિહોરી)]]
* [[હડાદ તાલુકો|હડાદ]]
* [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ(થરા)]]

નવનિર્મિત વાવ-થરાદ જિલ્લામાં અગાઉના ૬ તાલુકા અને નવા ૨ તાલુકા સહિત ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

* [[વાવ તાલુકો|વાવ]]
* [[થરાદ તાલુકો|થરાદ]]
* [[ભાભર તાલુકો|ભાભર]]
* [[લાખણી તાલુકો|લાખણી]]
* [[સુઈગામ તાલુકો|સુઈગામ]]
* [[દિયોદર તાલુકો|દિયોદર]]
* [[ધરણીધર તાલુકો|ધરણીધર(ઢીમા)]]
* [[રાહ તાલુકો|રાહ]]

== નગરપાલિકા ==
* [[ધાનેરા]]
* [[ડીસા]]
* [[પાલનપુર]]
* [[થરા]]

== વસ્તી ==
{{historical populations
|11=૧૯૦૧ |12=4,37,072
|13=૧૯૧૧ |14=4,18,450
|15=૧૯૨૧ |16=4,40,891
|17=૧૯૩૧ |18=4,77,341
|19=૧૯૪૧ |20=5,48,737
|21=૧૯૫૧ |22=6,96,367
|23=૧૯૬૧ |24=8,99,989
|25=૧૯૭૧ |26=11,46,159
|27=૧૯૮૧ |28=15,14,121
|29=૧૯૯૧ |30=19,81,513
|31=૨૦૧૧ |32=25,04,244
|33=૨૦૧૧ |34=31,20,506
|percentages=pagr
|footnote=સંદર્ભ:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=right}}
{{bar box
|title=બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી
|titlebar=#Fcd116
|left1=ધર્મ
|right1=ટકા
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[હિંદુ]]|orange|92.62}}
{{bar percent|[[ઇસ્લામ]]|green|06.84}}
}}
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી ૩૧,૧૬,૦૪૫&lt;ref name=districtcensus&gt;{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | access-date = ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ | year = ૨૦૧૧ | publisher = Census2011.co.in}}&lt;/ref&gt; વ્યક્તિઓની છે, જે [[મંગોલિયા]] દેશની વસ્તી સમાન છે&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | access-date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૧ | quote = Mongolia 3,133,318 July 2011 est. | archive-date = 27 સપ્ટેમ્બર 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; અથવા અમેરિકાના આયોવા રાજ્ય જેટલી છે.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=2010 Resident Population Data |publisher=U. S. Census Bureau |access-date=૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ |quote=Iowa 3,046,355 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20131019160532/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archive-date=૧૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}&lt;/ref&gt; દેશના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તેનો ક્રમ ૧૧૧મો આવે છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt; ૨૦૦૧-૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૨૪.૪૩% રહ્યો હતો.&lt;ref name=districtcensus/&gt; બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૬ અને સાક્ષરતા દર ૬૬.૩૯% છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt;

== રાજકારણ ==
=== વિધાનસભા બેઠકો ===
{{transcluded section|source=ગુજરાત વિધાનસભા}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|શીર્ષક}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|બનાસકાંઠા જિલ્લો}}
|}

=== લોકસભા બેઠક ===
બનાસકાંઠામાં એક [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર|લોકસભા બેઠક]]નો સમાવેશ થાય છે. વર્તમાન લોકસભા સાંસદ શ્રીમતી ગેનીબેન ઠાકોર છે.

== જાણીતા વ્યક્તિઓ == 
&lt;!-- માત્ર લેખ હોય તેવા વ્યક્તિઓનો જ સમાવેશ કરવો. --&gt;
* [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] - ગુજરાતી લેખક
* [[હરિભાઈ પાર્થિભાઈ ચૌધરી|હરીભાઇ ચૌધરી]] - રાજ્ય કક્ષાના ગૃહમંત્રી અને સંસદ સભ્ય
* [[બી. કે. ગઢવી]] - ભૂતપૂર્વ સંસદ
* [[પ્રણવ મિસ્ત્રી]] - સંશોધક, સેમસંગ રીસર્ચ અમેરિકાના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ
* [[રણછોડદાસ પગી]] - ભારતીય સૈન્યના પગી
* [[ગૌતમ અદાણી]] - ભારતીય ઉદ્યોગપતિ
* [[ગેની ઠાકોર|ગેનીબેન ઠાકોર]] - લોકસભા સદસ્ય
* [[શૂન્ય પાલનપુરી]],  - ગઝલકાર

== જોવાલાયક સ્થળો ==
* [[અંબાજી]] - યાત્રાધામ.
* બાલારામ - [[બાલારામ નદી]]ના કિનારે આવેલું સ્થળ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|title=બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયત {{!}} જિલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} પ્રાકૃતિકધામ બાલારામ|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2015-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104113027/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; અહીં શિવમંદિર અને [[બાલારામ પેલેસ]] આવેલો છે, જે નવાબના મહેલમાંથી હોટેલમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવ્યો છે. બાલારામની નજીક [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] આવેલું છે.
* [[વિશ્વેશ્વર]] - મહાદેવ મંદિર અને પર્યટન સ્થળ.
* [[નડાબેટ]]- નડેશ્વરી માતાનું મંદિર અને સીમા દર્શન &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|title=બનાસકાંઠા જીલ્લા પંચાયત {{!}} જીલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} નડેશ્વરી માતાનું મંદિર|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2011-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829232025/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[ઢીમા (તા. વાવ)|ઢીમા]] - ધરણીધર મંદિર
* આનંદ ધામ - [[એટા (તા. વાવ)|એટા]]
* શેણલમાતા મંદીર - [[માંગરોળ (તા. થરાદ)|માંગરોળ]]
* તુલસી ધામ - [[નારોલી (તા. થરાદ)|નારોલી]]
* કુંભારિયાનાં દેરા - [[કુંભારીયા (તા. દાંતા)|કુંભારિયા]]
* ગેળા હનુમાન - [[ગેળા (તા. લાખણી)|ગેળા]]
* જબરેશ્વર મહાદેવ મઠ, [[જાવલ (તા. ડીસા)|જાવલ]] - ગુલાબભારથી અને સુખથીભારથી મહારાજની જીવંત સમાધિ.
* શ્રી અગિયારમુખી હનુમાનજી મંદિર - [[ભુરીયા (તા. થરાદ)|ભુરીયા]].
* નીલકંઠ મહાદેવ, [[લોદરાણી (તા. વાવ)|લોદરાણી]].

== આ પણ જુઓ ==
* [[બનાસ ડેરી]]
* [[કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા|કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદાર કૃષિનગર]]
* [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર]]

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
* [https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201114084727/https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home |date=2020-11-14 }}

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
[[શ્રેણી:ઉત્તર ગુજરાત]]</text>
      <sha1>5dosotd4sgg4snnznompa9me33qcr4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905287</id>
      <parentid>905284</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T06:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* જોવાલાયક સ્થળો */</comment>
      <origin>905287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21213" sha1="cqvz6qpi06hpmxeyiswulaqbzhrf569" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = બનાસકાંઠા જિલ્લો
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = જિલ્લો
| image_skyline           = {{Photomontage
 |size = 250
 |photo1a = Palanpur.jpg
 |photo1b = Gabbar Temple, Ambaji.jpg
 |photo2a = Manibhadra Veer Jain Temple Magarwada Gujarat India 5.jpg
 |photo2b = Mokeshwar Dam.jpg
 |photo3a = My Farm @ Vadgam -3.jpg
 }}
| image_alt                = 
| image_caption            = સમઘડી દિશામાં ડાબે-ઉપરથી:: [[કીર્તિ સ્તંભ, પાલનપુર|કીર્તિ સ્તંભ]], [[અંબાજી]]માં [[ગબ્બર]]નું મંદિર, [[મોકેશ્વર (તા. વડગામ)|મોકેશ્વર બંધ]], વડગામમાં ખેતર, [[મગરવાડા (તા. વડગામ)|મગરવાડા]]નું મણિભદ્રવીરનું મંદિર
| image_map          = {{maplink|frame=yes|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|id=Q806125|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2|text={{center|બનાસકાંઠા જિલ્લાનો નકશો}}}}
| map_caption             = 
| image_map1              = Banaskantha in Gujarat (India).svg
| map_caption1            = ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સ્થાન
| coordinates             = 
| subdivision_type        = દેશ
| subdivision_name        = {{flag|ભારત}}
| subdivision_type1       = [[રાજ્ય]]
| subdivision_name1       = [[ગુજરાત]]
| established_title       = સ્થાપના
| established_date        = ૧ મે, ૧૯૬૦
| named_for               = 
| seat_type               = મુખ્યમથક
| seat                    = પાલનપુર
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = જિલ્લા કલેક્ટર
| leader_name             = આનંદ પટેલ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|title=Contacts {{!}} બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર - કચેરી|website=banaskantha.gujarat.gov.in|language=en-IN|access-date=૨૨ જૂન ૨૦૨૧|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827123526/https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 12703
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 3120506
| population_as_of        = ૨૦૧૧
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 233
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;districtcensus&quot; /&gt;
| demographics_type1      = ભાષાઓ
| demographics1_title1    = અધિકૃત
| demographics1_info1     = [[ગુજરાતી]], [[હિન્દી]], [[અંગ્રેજી]]
| timezone1               = સમયવિસ્તાર
| utc_offset1             = +૫:૩૦
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = GJ-08
| website                 = {{URL|banaskantha.gujarat.gov.in}}
| footnotes               = 
}}
'''બનાસકાંઠા''' [[ગુજરાત]]નો સૌથી ઉત્તરે આવેલ જિલ્લો છે. [[પાલનપુર]] તેનું મુખ્યમથક છે. બનાસકાંઠા જિલ્લો [[અંબાજી]] (યાત્રાધામ), [[ડીસા]] ([[બટાકા]] માટે પ્રખ્યાત, વેપારી મથક), પાલનપુર (મુખ્ય મથક, હીરા ઉધોગનું કેન્દ્ર, અત્તર નગરી) માટે પ્રખ્યાત છે. [[બનાસ નદી]] ઉપરથી આ જિલ્લાનું નામ બનાસકાંઠા પડેલ છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં કુલ ૧૪ તાલુકાઓનો સમાવેશ થતો હતો જેમાંથી [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ ૮ તાલુકા વિભાજીત કરીને [[વાવ-થરાદ જિલ્લો]] રચાતા ૬ તાલુકાઓ આ જિલ્લામાં રહ્યા હતા&lt;ref name=&quot;ગુ.સ.-વાવ&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |title=બનાસકાંઠાનું વિભાજન કરી વાવ-થરાદની નવા જિલ્લા તરીકે સત્તાવાર જાહેરાત, થરાદ હેડક્વાર્ટર રહેશે |date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |work=[[ગુજરાત સમાચાર]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030823/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |archive-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |access-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫}}&lt;/ref&gt;, જેમાં [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫ના દિવસે ગુજરાત સરકારે કરેલી નવી જાહેરાત અનુસાર ફેરફાર કરતા ૨ તાલુકાઓ પુનઃ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં લઈ આવતા વર્ષ ૨૦૨૫ના અંતની સ્થિતિ અનુસાર આ જિલ્લામાં કુલ ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

== ભૂગોળ ==
જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૧૨,૭૦૩ ચોરસ કિલોમીટર છે અને તે રાજ્યમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બીજો ક્રમ ધરાવે છે.

=== મુખ્ય નદીઓ ===
* [[બનાસ નદી|બનાસ]]
* [[સીપુ નદી|સીપુ]]
* [[રેલ નદી|રેલ]]
* [[સરસ્વતી નદી|સરસ્વતી]]
* [[લુણી નદી|લુણી]]
* [[બાલારામ નદી|બાલારામ]]
* અર્જૂની
* ઉમરદાશી
* લડબી

=== પર્વતો ===
* [[અરવલ્લી]]
* જેસોરની ટેકરીઓ

=== હવામાન ===
બનાસકાંઠા વિષમ હવામાન ધરાવે છે. આબોહવા એકંદરે સૂકી છે. ઉનાળામાં સખત ગરમી અને ઉત્તરે આવેલા રણને કારણે શિયાળામાં સખત ઠંડી પડે છે.&lt;ref&gt;http://revenuedepartment.gujarat.gov.in/applications/content.asp?Content_Id=820&amp;Title_Id=81&amp;language=G&amp;SiteID=11{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ભૌગોલિક રીતે બનાસકાંઠાનો ઉતર પૂર્વ ભાગ પહાડી પ્રદેશ છે. જયારે મઘ્ય ભાગ સપાટ અને રેતાળ છે. પશ્ચિમનો ભાગ [[કચ્છનું રણ|કચ્છના રણ]]નો વિસ્તાર છે તે ખારો પ્રદેશ છે. 

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર = બનાસકાંઠા જિલ્લો
|ઉત્તર = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન = [[સાબરકાંઠા જિલ્લો]]
|પૂર્વ = સાબરકાંઠા જિલ્લો
|અગ્નિ = [[મહેસાણા જિલ્લો]]
|દક્ષિણ = મહેસાણા જિલ્લો
|નૈઋત્ય = [[પાટણ જિલ્લો]]
|પશ્ચિમ = [[કચ્છ જિલ્લો]]
|વાયવ્ય = કચ્છ જિલ્લો
}}

== વન્યજીવન ==
બનાસકાંઠામાં બે અભયારણ્યો [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] અને [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]] આવેલા છે.

== તાલુકાઓ==
બનાસકાંઠા જિલ્લો  તાલુકાઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે. [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ થયેલી જાહેરાત પ્રમાણે બનાસકાંઠામાંથી બે જિલ્લા વાવ-થરાદ અને બનાસકાંઠા બનાવાયા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|title=રાજ્યની 9 મહા નગરપાલિકાને મહા પાલિકાનો દરજ્જો અપાયો, હવે કુલ મનપા 17 થઈ|url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250102034457/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|archive-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|access-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|website=www.gujaratsamachar.com|language=gu}}&lt;/ref&gt; [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫એ આ બન્ને જિલ્લાઓમાં કયા તાલુકાઓ સમાવિષ્ટ થશે તેની પુનઃગોઠવણ કરવામાં આવી હતી.
[[Image:Map GujDist North.png|thumb|200px|right|ઉત્તર ગુજરાતનાં જિલ્લાઓ]]

* [[અમીરગઢ તાલુકો|અમીરગઢ]]
* [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
* [[ડીસા તાલુકો|ડીસા]]
* [[દાંતા તાલુકો|દાંતા]]
* [[દાંતીવાડા તાલુકો|દાંતીવાડા]]
* [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર]]
* [[વડગામ તાલુકો|વડગામ]]
* [[કાંકરેજ તાલુકો|કાંકરેજ(શિહોરી)]]
* [[હડાદ તાલુકો|હડાદ]]
* [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ(થરા)]]

નવનિર્મિત વાવ-થરાદ જિલ્લામાં અગાઉના ૬ તાલુકા અને નવા ૨ તાલુકા સહિત ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

* [[વાવ તાલુકો|વાવ]]
* [[થરાદ તાલુકો|થરાદ]]
* [[ભાભર તાલુકો|ભાભર]]
* [[લાખણી તાલુકો|લાખણી]]
* [[સુઈગામ તાલુકો|સુઈગામ]]
* [[દિયોદર તાલુકો|દિયોદર]]
* [[ધરણીધર તાલુકો|ધરણીધર(ઢીમા)]]
* [[રાહ તાલુકો|રાહ]]

== નગરપાલિકા ==
* [[ધાનેરા]]
* [[ડીસા]]
* [[પાલનપુર]]
* [[થરા]]

== વસ્તી ==
{{historical populations
|11=૧૯૦૧ |12=4,37,072
|13=૧૯૧૧ |14=4,18,450
|15=૧૯૨૧ |16=4,40,891
|17=૧૯૩૧ |18=4,77,341
|19=૧૯૪૧ |20=5,48,737
|21=૧૯૫૧ |22=6,96,367
|23=૧૯૬૧ |24=8,99,989
|25=૧૯૭૧ |26=11,46,159
|27=૧૯૮૧ |28=15,14,121
|29=૧૯૯૧ |30=19,81,513
|31=૨૦૧૧ |32=25,04,244
|33=૨૦૧૧ |34=31,20,506
|percentages=pagr
|footnote=સંદર્ભ:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=right}}
{{bar box
|title=બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી
|titlebar=#Fcd116
|left1=ધર્મ
|right1=ટકા
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[હિંદુ]]|orange|92.62}}
{{bar percent|[[ઇસ્લામ]]|green|06.84}}
}}
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી ૩૧,૧૬,૦૪૫&lt;ref name=districtcensus&gt;{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | access-date = ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ | year = ૨૦૧૧ | publisher = Census2011.co.in}}&lt;/ref&gt; વ્યક્તિઓની છે, જે [[મંગોલિયા]] દેશની વસ્તી સમાન છે&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | access-date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૧ | quote = Mongolia 3,133,318 July 2011 est. | archive-date = 27 સપ્ટેમ્બર 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; અથવા અમેરિકાના આયોવા રાજ્ય જેટલી છે.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=2010 Resident Population Data |publisher=U. S. Census Bureau |access-date=૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ |quote=Iowa 3,046,355 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20131019160532/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archive-date=૧૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}&lt;/ref&gt; દેશના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તેનો ક્રમ ૧૧૧મો આવે છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt; ૨૦૦૧-૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૨૪.૪૩% રહ્યો હતો.&lt;ref name=districtcensus/&gt; બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૬ અને સાક્ષરતા દર ૬૬.૩૯% છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt;

== રાજકારણ ==
=== વિધાનસભા બેઠકો ===
{{transcluded section|source=ગુજરાત વિધાનસભા}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|શીર્ષક}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|બનાસકાંઠા જિલ્લો}}
|}

=== લોકસભા બેઠક ===
બનાસકાંઠામાં એક [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર|લોકસભા બેઠક]]નો સમાવેશ થાય છે. વર્તમાન લોકસભા સાંસદ શ્રીમતી ગેનીબેન ઠાકોર છે.

== જાણીતા વ્યક્તિઓ == 
&lt;!-- માત્ર લેખ હોય તેવા વ્યક્તિઓનો જ સમાવેશ કરવો. --&gt;
* [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] - ગુજરાતી લેખક
* [[હરિભાઈ પાર્થિભાઈ ચૌધરી|હરીભાઇ ચૌધરી]] - રાજ્ય કક્ષાના ગૃહમંત્રી અને સંસદ સભ્ય
* [[બી. કે. ગઢવી]] - ભૂતપૂર્વ સંસદ
* [[પ્રણવ મિસ્ત્રી]] - સંશોધક, સેમસંગ રીસર્ચ અમેરિકાના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ
* [[રણછોડદાસ પગી]] - ભારતીય સૈન્યના પગી
* [[ગૌતમ અદાણી]] - ભારતીય ઉદ્યોગપતિ
* [[ગેની ઠાકોર|ગેનીબેન ઠાકોર]] - લોકસભા સદસ્ય
* [[શૂન્ય પાલનપુરી]],  - ગઝલકાર

== જોવાલાયક સ્થળો ==
* [[અંબાજી]] - યાત્રાધામ.
* બાલારામ - [[બાલારામ નદી]]ના કિનારે આવેલું સ્થળ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|title=બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયત {{!}} જિલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} પ્રાકૃતિકધામ બાલારામ|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2015-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104113027/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; અહીં શિવમંદિર અને [[બાલારામ પેલેસ]] આવેલો છે, જે નવાબના મહેલમાંથી હોટેલમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવ્યો છે. બાલારામની નજીક [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] આવેલું છે.
* [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]]
* [[વિશ્વેશ્વર]] - મહાદેવ મંદિર અને પર્યટન સ્થળ.
* [[નડાબેટ]]- નડેશ્વરી માતાનું મંદિર અને સીમા દર્શન &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|title=બનાસકાંઠા જીલ્લા પંચાયત {{!}} જીલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} નડેશ્વરી માતાનું મંદિર|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2011-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829232025/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[મેવાડા (તા. ધાનેરા)|મેવાડા]] – પ્રાચીન અને સ્વયંભૂ ઢાંકણિયા મહાદેવ મંદિર અને માં આશાપુરા મંદિર 
* [[ઢીમા (તા. વાવ)|ઢીમા]] - ધરણીધર મંદિર
* આનંદ ધામ - [[એટા (તા. વાવ)|એટા]]
* શેણલમાતા મંદીર - [[માંગરોળ (તા. થરાદ)|માંગરોળ]]
* તુલસી ધામ - [[નારોલી (તા. થરાદ)|નારોલી]]
* કુંભારિયાનાં દેરા - [[કુંભારીયા (તા. દાંતા)|કુંભારિયા]]
* ગેળા હનુમાન - [[ગેળા (તા. લાખણી)|ગેળા]]
* જબરેશ્વર મહાદેવ મઠ, [[જાવલ (તા. ડીસા)|જાવલ]] - ગુલાબભારથી અને સુખથીભારથી મહારાજની જીવંત સમાધિ.
* શ્રી અગિયારમુખી હનુમાનજી મંદિર - [[ભુરીયા (તા. થરાદ)|ભુરીયા]].
* નીલકંઠ મહાદેવ, [[લોદરાણી (તા. વાવ)|લોદરાણી]].

== આ પણ જુઓ ==
* [[બનાસ ડેરી]]
* [[કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા|કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદાર કૃષિનગર]]
* [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર]]

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
* [https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201114084727/https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home |date=2020-11-14 }}

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
[[શ્રેણી:ઉત્તર ગુજરાત]]</text>
      <sha1>cqvz6qpi06hpmxeyiswulaqbzhrf569</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905308</id>
      <parentid>905287</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>/* તાલુકાઓ */</comment>
      <origin>905308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21169" sha1="fpdeui5ch4vk3qvujvznpe3e5fjrhqj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = બનાસકાંઠા જિલ્લો
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = જિલ્લો
| image_skyline           = {{Photomontage
 |size = 250
 |photo1a = Palanpur.jpg
 |photo1b = Gabbar Temple, Ambaji.jpg
 |photo2a = Manibhadra Veer Jain Temple Magarwada Gujarat India 5.jpg
 |photo2b = Mokeshwar Dam.jpg
 |photo3a = My Farm @ Vadgam -3.jpg
 }}
| image_alt                = 
| image_caption            = સમઘડી દિશામાં ડાબે-ઉપરથી:: [[કીર્તિ સ્તંભ, પાલનપુર|કીર્તિ સ્તંભ]], [[અંબાજી]]માં [[ગબ્બર]]નું મંદિર, [[મોકેશ્વર (તા. વડગામ)|મોકેશ્વર બંધ]], વડગામમાં ખેતર, [[મગરવાડા (તા. વડગામ)|મગરવાડા]]નું મણિભદ્રવીરનું મંદિર
| image_map          = {{maplink|frame=yes|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|id=Q806125|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2|text={{center|બનાસકાંઠા જિલ્લાનો નકશો}}}}
| map_caption             = 
| image_map1              = Banaskantha in Gujarat (India).svg
| map_caption1            = ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સ્થાન
| coordinates             = 
| subdivision_type        = દેશ
| subdivision_name        = {{flag|ભારત}}
| subdivision_type1       = [[રાજ્ય]]
| subdivision_name1       = [[ગુજરાત]]
| established_title       = સ્થાપના
| established_date        = ૧ મે, ૧૯૬૦
| named_for               = 
| seat_type               = મુખ્યમથક
| seat                    = પાલનપુર
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = જિલ્લા કલેક્ટર
| leader_name             = આનંદ પટેલ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|title=Contacts {{!}} બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર - કચેરી|website=banaskantha.gujarat.gov.in|language=en-IN|access-date=૨૨ જૂન ૨૦૨૧|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827123526/https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 12703
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 3120506
| population_as_of        = ૨૦૧૧
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 233
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;districtcensus&quot; /&gt;
| demographics_type1      = ભાષાઓ
| demographics1_title1    = અધિકૃત
| demographics1_info1     = [[ગુજરાતી]], [[હિન્દી]], [[અંગ્રેજી]]
| timezone1               = સમયવિસ્તાર
| utc_offset1             = +૫:૩૦
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = GJ-08
| website                 = {{URL|banaskantha.gujarat.gov.in}}
| footnotes               = 
}}
'''બનાસકાંઠા''' [[ગુજરાત]]નો સૌથી ઉત્તરે આવેલ જિલ્લો છે. [[પાલનપુર]] તેનું મુખ્યમથક છે. બનાસકાંઠા જિલ્લો [[અંબાજી]] (યાત્રાધામ), [[ડીસા]] ([[બટાકા]] માટે પ્રખ્યાત, વેપારી મથક), પાલનપુર (મુખ્ય મથક, હીરા ઉધોગનું કેન્દ્ર, અત્તર નગરી) માટે પ્રખ્યાત છે. [[બનાસ નદી]] ઉપરથી આ જિલ્લાનું નામ બનાસકાંઠા પડેલ છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં કુલ ૧૪ તાલુકાઓનો સમાવેશ થતો હતો જેમાંથી [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ ૮ તાલુકા વિભાજીત કરીને [[વાવ-થરાદ જિલ્લો]] રચાતા ૬ તાલુકાઓ આ જિલ્લામાં રહ્યા હતા&lt;ref name=&quot;ગુ.સ.-વાવ&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |title=બનાસકાંઠાનું વિભાજન કરી વાવ-થરાદની નવા જિલ્લા તરીકે સત્તાવાર જાહેરાત, થરાદ હેડક્વાર્ટર રહેશે |date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |work=[[ગુજરાત સમાચાર]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030823/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |archive-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |access-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫}}&lt;/ref&gt;, જેમાં [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫ના દિવસે ગુજરાત સરકારે કરેલી નવી જાહેરાત અનુસાર ફેરફાર કરતા ૨ તાલુકાઓ પુનઃ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં લઈ આવતા વર્ષ ૨૦૨૫ના અંતની સ્થિતિ અનુસાર આ જિલ્લામાં કુલ ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

== ભૂગોળ ==
જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૧૨,૭૦૩ ચોરસ કિલોમીટર છે અને તે રાજ્યમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બીજો ક્રમ ધરાવે છે.

=== મુખ્ય નદીઓ ===
* [[બનાસ નદી|બનાસ]]
* [[સીપુ નદી|સીપુ]]
* [[રેલ નદી|રેલ]]
* [[સરસ્વતી નદી|સરસ્વતી]]
* [[લુણી નદી|લુણી]]
* [[બાલારામ નદી|બાલારામ]]
* અર્જૂની
* ઉમરદાશી
* લડબી

=== પર્વતો ===
* [[અરવલ્લી]]
* જેસોરની ટેકરીઓ

=== હવામાન ===
બનાસકાંઠા વિષમ હવામાન ધરાવે છે. આબોહવા એકંદરે સૂકી છે. ઉનાળામાં સખત ગરમી અને ઉત્તરે આવેલા રણને કારણે શિયાળામાં સખત ઠંડી પડે છે.&lt;ref&gt;http://revenuedepartment.gujarat.gov.in/applications/content.asp?Content_Id=820&amp;Title_Id=81&amp;language=G&amp;SiteID=11{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ભૌગોલિક રીતે બનાસકાંઠાનો ઉતર પૂર્વ ભાગ પહાડી પ્રદેશ છે. જયારે મઘ્ય ભાગ સપાટ અને રેતાળ છે. પશ્ચિમનો ભાગ [[કચ્છનું રણ|કચ્છના રણ]]નો વિસ્તાર છે તે ખારો પ્રદેશ છે. 

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર = બનાસકાંઠા જિલ્લો
|ઉત્તર = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન = [[સાબરકાંઠા જિલ્લો]]
|પૂર્વ = સાબરકાંઠા જિલ્લો
|અગ્નિ = [[મહેસાણા જિલ્લો]]
|દક્ષિણ = મહેસાણા જિલ્લો
|નૈઋત્ય = [[પાટણ જિલ્લો]]
|પશ્ચિમ = [[કચ્છ જિલ્લો]]
|વાયવ્ય = કચ્છ જિલ્લો
}}

== વન્યજીવન ==
બનાસકાંઠામાં બે અભયારણ્યો [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] અને [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]] આવેલા છે.

== તાલુકાઓ==
બનાસકાંઠા જિલ્લો  તાલુકાઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે. [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ થયેલી જાહેરાત પ્રમાણે બનાસકાંઠામાંથી બે જિલ્લા વાવ-થરાદ અને બનાસકાંઠા બનાવાયા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|title=રાજ્યની 9 મહા નગરપાલિકાને મહા પાલિકાનો દરજ્જો અપાયો, હવે કુલ મનપા 17 થઈ|url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250102034457/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|archive-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|access-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|website=www.gujaratsamachar.com|language=gu}}&lt;/ref&gt; [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫એ આ બન્ને જિલ્લાઓમાં કયા તાલુકાઓ સમાવિષ્ટ થશે તેની પુનઃગોઠવણ કરવામાં આવી હતી.
[[Image:Map GujDist North.png|thumb|200px|right|ઉત્તર ગુજરાતનાં જિલ્લાઓ]]

* [[અમીરગઢ તાલુકો|અમીરગઢ]]
* [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
* [[ડીસા તાલુકો|ડીસા]]
* [[દાંતા તાલુકો|દાંતા]]
* [[દાંતીવાડા તાલુકો|દાંતીવાડા]]
* [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર]]
* [[વડગામ તાલુકો|વડગામ]]
* [[કાંકરેજ તાલુકો|કાંકરેજ]]
* [[હડાદ તાલુકો|હડાદ]]
* [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ]]


નવનિર્મિત વાવ-થરાદ જિલ્લામાં અગાઉના ૬ તાલુકા અને નવા ૨ તાલુકા સહિત ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

* [[વાવ તાલુકો|વાવ]]
* [[થરાદ તાલુકો|થરાદ]]
* [[ભાભર તાલુકો|ભાભર]]
* [[લાખણી તાલુકો|લાખણી]]
* [[સુઈગામ તાલુકો|સુઈગામ]]
* [[દિયોદર તાલુકો|દિયોદર]]
* [[ધરણીધર તાલુકો|ધરણીધર]]
* [[રાહ તાલુકો|રાહ]]

== નગરપાલિકા ==
* [[ધાનેરા]]
* [[ડીસા]]
* [[પાલનપુર]]
* [[થરા]]

== વસ્તી ==
{{historical populations
|11=૧૯૦૧ |12=4,37,072
|13=૧૯૧૧ |14=4,18,450
|15=૧૯૨૧ |16=4,40,891
|17=૧૯૩૧ |18=4,77,341
|19=૧૯૪૧ |20=5,48,737
|21=૧૯૫૧ |22=6,96,367
|23=૧૯૬૧ |24=8,99,989
|25=૧૯૭૧ |26=11,46,159
|27=૧૯૮૧ |28=15,14,121
|29=૧૯૯૧ |30=19,81,513
|31=૨૦૧૧ |32=25,04,244
|33=૨૦૧૧ |34=31,20,506
|percentages=pagr
|footnote=સંદર્ભ:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=right}}
{{bar box
|title=બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી
|titlebar=#Fcd116
|left1=ધર્મ
|right1=ટકા
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[હિંદુ]]|orange|92.62}}
{{bar percent|[[ઇસ્લામ]]|green|06.84}}
}}
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી ૩૧,૧૬,૦૪૫&lt;ref name=districtcensus&gt;{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | access-date = ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ | year = ૨૦૧૧ | publisher = Census2011.co.in}}&lt;/ref&gt; વ્યક્તિઓની છે, જે [[મંગોલિયા]] દેશની વસ્તી સમાન છે&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | access-date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૧ | quote = Mongolia 3,133,318 July 2011 est. | archive-date = 27 સપ્ટેમ્બર 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; અથવા અમેરિકાના આયોવા રાજ્ય જેટલી છે.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=2010 Resident Population Data |publisher=U. S. Census Bureau |access-date=૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ |quote=Iowa 3,046,355 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20131019160532/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archive-date=૧૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}&lt;/ref&gt; દેશના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તેનો ક્રમ ૧૧૧મો આવે છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt; ૨૦૦૧-૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૨૪.૪૩% રહ્યો હતો.&lt;ref name=districtcensus/&gt; બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૬ અને સાક્ષરતા દર ૬૬.૩૯% છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt;

== રાજકારણ ==
=== વિધાનસભા બેઠકો ===
{{transcluded section|source=ગુજરાત વિધાનસભા}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|શીર્ષક}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|બનાસકાંઠા જિલ્લો}}
|}

=== લોકસભા બેઠક ===
બનાસકાંઠામાં એક [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર|લોકસભા બેઠક]]નો સમાવેશ થાય છે. વર્તમાન લોકસભા સાંસદ શ્રીમતી ગેનીબેન ઠાકોર છે.

== જાણીતા વ્યક્તિઓ == 
&lt;!-- માત્ર લેખ હોય તેવા વ્યક્તિઓનો જ સમાવેશ કરવો. --&gt;
* [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] - ગુજરાતી લેખક
* [[હરિભાઈ પાર્થિભાઈ ચૌધરી|હરીભાઇ ચૌધરી]] - રાજ્ય કક્ષાના ગૃહમંત્રી અને સંસદ સભ્ય
* [[બી. કે. ગઢવી]] - ભૂતપૂર્વ સંસદ
* [[પ્રણવ મિસ્ત્રી]] - સંશોધક, સેમસંગ રીસર્ચ અમેરિકાના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ
* [[રણછોડદાસ પગી]] - ભારતીય સૈન્યના પગી
* [[ગૌતમ અદાણી]] - ભારતીય ઉદ્યોગપતિ
* [[ગેની ઠાકોર|ગેનીબેન ઠાકોર]] - લોકસભા સદસ્ય
* [[શૂન્ય પાલનપુરી]],  - ગઝલકાર

== જોવાલાયક સ્થળો ==
* [[અંબાજી]] - યાત્રાધામ.
* બાલારામ - [[બાલારામ નદી]]ના કિનારે આવેલું સ્થળ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|title=બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયત {{!}} જિલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} પ્રાકૃતિકધામ બાલારામ|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2015-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104113027/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; અહીં શિવમંદિર અને [[બાલારામ પેલેસ]] આવેલો છે, જે નવાબના મહેલમાંથી હોટેલમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવ્યો છે. બાલારામની નજીક [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] આવેલું છે.
* [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]]
* [[વિશ્વેશ્વર]] - મહાદેવ મંદિર અને પર્યટન સ્થળ.
* [[નડાબેટ]]- નડેશ્વરી માતાનું મંદિર અને સીમા દર્શન &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|title=બનાસકાંઠા જીલ્લા પંચાયત {{!}} જીલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} નડેશ્વરી માતાનું મંદિર|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2011-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829232025/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[મેવાડા (તા. ધાનેરા)|મેવાડા]] – પ્રાચીન અને સ્વયંભૂ ઢાંકણિયા મહાદેવ મંદિર અને માં આશાપુરા મંદિર 
* [[ઢીમા (તા. વાવ)|ઢીમા]] - ધરણીધર મંદિર
* આનંદ ધામ - [[એટા (તા. વાવ)|એટા]]
* શેણલમાતા મંદીર - [[માંગરોળ (તા. થરાદ)|માંગરોળ]]
* તુલસી ધામ - [[નારોલી (તા. થરાદ)|નારોલી]]
* કુંભારિયાનાં દેરા - [[કુંભારીયા (તા. દાંતા)|કુંભારિયા]]
* ગેળા હનુમાન - [[ગેળા (તા. લાખણી)|ગેળા]]
* જબરેશ્વર મહાદેવ મઠ, [[જાવલ (તા. ડીસા)|જાવલ]] - ગુલાબભારથી અને સુખથીભારથી મહારાજની જીવંત સમાધિ.
* શ્રી અગિયારમુખી હનુમાનજી મંદિર - [[ભુરીયા (તા. થરાદ)|ભુરીયા]].
* નીલકંઠ મહાદેવ, [[લોદરાણી (તા. વાવ)|લોદરાણી]].

== આ પણ જુઓ ==
* [[બનાસ ડેરી]]
* [[કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા|કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદાર કૃષિનગર]]
* [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર]]

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
* [https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201114084727/https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home |date=2020-11-14 }}

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
[[શ્રેણી:ઉત્તર ગુજરાત]]</text>
      <sha1>fpdeui5ch4vk3qvujvznpe3e5fjrhqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905309</id>
      <parentid>905308</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* નગરપાલિકા */</comment>
      <origin>905309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21199" sha1="o3mwsj33j136dgzptkj0dgjnb38adng" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = બનાસકાંઠા જિલ્લો
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = જિલ્લો
| image_skyline           = {{Photomontage
 |size = 250
 |photo1a = Palanpur.jpg
 |photo1b = Gabbar Temple, Ambaji.jpg
 |photo2a = Manibhadra Veer Jain Temple Magarwada Gujarat India 5.jpg
 |photo2b = Mokeshwar Dam.jpg
 |photo3a = My Farm @ Vadgam -3.jpg
 }}
| image_alt                = 
| image_caption            = સમઘડી દિશામાં ડાબે-ઉપરથી:: [[કીર્તિ સ્તંભ, પાલનપુર|કીર્તિ સ્તંભ]], [[અંબાજી]]માં [[ગબ્બર]]નું મંદિર, [[મોકેશ્વર (તા. વડગામ)|મોકેશ્વર બંધ]], વડગામમાં ખેતર, [[મગરવાડા (તા. વડગામ)|મગરવાડા]]નું મણિભદ્રવીરનું મંદિર
| image_map          = {{maplink|frame=yes|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|id=Q806125|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2|text={{center|બનાસકાંઠા જિલ્લાનો નકશો}}}}
| map_caption             = 
| image_map1              = Banaskantha in Gujarat (India).svg
| map_caption1            = ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સ્થાન
| coordinates             = 
| subdivision_type        = દેશ
| subdivision_name        = {{flag|ભારત}}
| subdivision_type1       = [[રાજ્ય]]
| subdivision_name1       = [[ગુજરાત]]
| established_title       = સ્થાપના
| established_date        = ૧ મે, ૧૯૬૦
| named_for               = 
| seat_type               = મુખ્યમથક
| seat                    = પાલનપુર
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = જિલ્લા કલેક્ટર
| leader_name             = આનંદ પટેલ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|title=Contacts {{!}} બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર - કચેરી|website=banaskantha.gujarat.gov.in|language=en-IN|access-date=૨૨ જૂન ૨૦૨૧|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827123526/https://banaskantha.gujarat.gov.in/contacts|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 12703
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 3120506
| population_as_of        = ૨૦૧૧
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 233
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;districtcensus&quot; /&gt;
| demographics_type1      = ભાષાઓ
| demographics1_title1    = અધિકૃત
| demographics1_info1     = [[ગુજરાતી]], [[હિન્દી]], [[અંગ્રેજી]]
| timezone1               = સમયવિસ્તાર
| utc_offset1             = +૫:૩૦
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = GJ-08
| website                 = {{URL|banaskantha.gujarat.gov.in}}
| footnotes               = 
}}
'''બનાસકાંઠા''' [[ગુજરાત]]નો સૌથી ઉત્તરે આવેલ જિલ્લો છે. [[પાલનપુર]] તેનું મુખ્યમથક છે. બનાસકાંઠા જિલ્લો [[અંબાજી]] (યાત્રાધામ), [[ડીસા]] ([[બટાકા]] માટે પ્રખ્યાત, વેપારી મથક), પાલનપુર (મુખ્ય મથક, હીરા ઉધોગનું કેન્દ્ર, અત્તર નગરી) માટે પ્રખ્યાત છે. [[બનાસ નદી]] ઉપરથી આ જિલ્લાનું નામ બનાસકાંઠા પડેલ છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં કુલ ૧૪ તાલુકાઓનો સમાવેશ થતો હતો જેમાંથી [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ ૮ તાલુકા વિભાજીત કરીને [[વાવ-થરાદ જિલ્લો]] રચાતા ૬ તાલુકાઓ આ જિલ્લામાં રહ્યા હતા&lt;ref name=&quot;ગુ.સ.-વાવ&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |title=બનાસકાંઠાનું વિભાજન કરી વાવ-થરાદની નવા જિલ્લા તરીકે સત્તાવાર જાહેરાત, થરાદ હેડક્વાર્ટર રહેશે |date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |work=[[ગુજરાત સમાચાર]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030823/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/bhabhar-will-be-a-new-district-by-dividing-banaskantha-into-two |archive-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ |access-date=૨૪ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫}}&lt;/ref&gt;, જેમાં [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫ના દિવસે ગુજરાત સરકારે કરેલી નવી જાહેરાત અનુસાર ફેરફાર કરતા ૨ તાલુકાઓ પુનઃ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં લઈ આવતા વર્ષ ૨૦૨૫ના અંતની સ્થિતિ અનુસાર આ જિલ્લામાં કુલ ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

== ભૂગોળ ==
જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૧૨,૭૦૩ ચોરસ કિલોમીટર છે અને તે રાજ્યમાં વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બીજો ક્રમ ધરાવે છે.

=== મુખ્ય નદીઓ ===
* [[બનાસ નદી|બનાસ]]
* [[સીપુ નદી|સીપુ]]
* [[રેલ નદી|રેલ]]
* [[સરસ્વતી નદી|સરસ્વતી]]
* [[લુણી નદી|લુણી]]
* [[બાલારામ નદી|બાલારામ]]
* અર્જૂની
* ઉમરદાશી
* લડબી

=== પર્વતો ===
* [[અરવલ્લી]]
* જેસોરની ટેકરીઓ

=== હવામાન ===
બનાસકાંઠા વિષમ હવામાન ધરાવે છે. આબોહવા એકંદરે સૂકી છે. ઉનાળામાં સખત ગરમી અને ઉત્તરે આવેલા રણને કારણે શિયાળામાં સખત ઠંડી પડે છે.&lt;ref&gt;http://revenuedepartment.gujarat.gov.in/applications/content.asp?Content_Id=820&amp;Title_Id=81&amp;language=G&amp;SiteID=11{{Dead link|date=ઑગસ્ટ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ભૌગોલિક રીતે બનાસકાંઠાનો ઉતર પૂર્વ ભાગ પહાડી પ્રદેશ છે. જયારે મઘ્ય ભાગ સપાટ અને રેતાળ છે. પશ્ચિમનો ભાગ [[કચ્છનું રણ|કચ્છના રણ]]નો વિસ્તાર છે તે ખારો પ્રદેશ છે. 

{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર = બનાસકાંઠા જિલ્લો
|ઉત્તર = [[રાજસ્થાન]]
|ઈશાન = [[સાબરકાંઠા જિલ્લો]]
|પૂર્વ = સાબરકાંઠા જિલ્લો
|અગ્નિ = [[મહેસાણા જિલ્લો]]
|દક્ષિણ = મહેસાણા જિલ્લો
|નૈઋત્ય = [[પાટણ જિલ્લો]]
|પશ્ચિમ = [[કચ્છ જિલ્લો]]
|વાયવ્ય = કચ્છ જિલ્લો
}}

== વન્યજીવન ==
બનાસકાંઠામાં બે અભયારણ્યો [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] અને [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]] આવેલા છે.

== તાલુકાઓ==
બનાસકાંઠા જિલ્લો  તાલુકાઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યો છે. [[જાન્યુઆરી ૧|૧ જાન્યુઆરી]] ૨૦૨૫ના રોજ થયેલી જાહેરાત પ્રમાણે બનાસકાંઠામાંથી બે જિલ્લા વાવ-થરાદ અને બનાસકાંઠા બનાવાયા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|title=રાજ્યની 9 મહા નગરપાલિકાને મહા પાલિકાનો દરજ્જો અપાયો, હવે કુલ મનપા 17 થઈ|url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250102034457/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/gujarat-govt-officially-declared-new-nine-municipal-corporations|archive-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|access-date=૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫|website=www.gujaratsamachar.com|language=gu}}&lt;/ref&gt; [[ઓક્ટોબર ૨|૨ ઓક્ટોબર]] ૨૦૨૫એ આ બન્ને જિલ્લાઓમાં કયા તાલુકાઓ સમાવિષ્ટ થશે તેની પુનઃગોઠવણ કરવામાં આવી હતી.
[[Image:Map GujDist North.png|thumb|200px|right|ઉત્તર ગુજરાતનાં જિલ્લાઓ]]

* [[અમીરગઢ તાલુકો|અમીરગઢ]]
* [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
* [[ડીસા તાલુકો|ડીસા]]
* [[દાંતા તાલુકો|દાંતા]]
* [[દાંતીવાડા તાલુકો|દાંતીવાડા]]
* [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર]]
* [[વડગામ તાલુકો|વડગામ]]
* [[કાંકરેજ તાલુકો|કાંકરેજ]]
* [[હડાદ તાલુકો|હડાદ]]
* [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ]]


નવનિર્મિત વાવ-થરાદ જિલ્લામાં અગાઉના ૬ તાલુકા અને નવા ૨ તાલુકા સહિત ૮ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

* [[વાવ તાલુકો|વાવ]]
* [[થરાદ તાલુકો|થરાદ]]
* [[ભાભર તાલુકો|ભાભર]]
* [[લાખણી તાલુકો|લાખણી]]
* [[સુઈગામ તાલુકો|સુઈગામ]]
* [[દિયોદર તાલુકો|દિયોદર]]
* [[ધરણીધર તાલુકો|ધરણીધર]]
* [[રાહ તાલુકો|રાહ]]

== નગરપાલિકા ==
* [[ધાનેરા]]
* [[ડીસા]]
* [[પાલનપુર]]
* [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]]

== વસ્તી ==
{{historical populations
|11=૧૯૦૧ |12=4,37,072
|13=૧૯૧૧ |14=4,18,450
|15=૧૯૨૧ |16=4,40,891
|17=૧૯૩૧ |18=4,77,341
|19=૧૯૪૧ |20=5,48,737
|21=૧૯૫૧ |22=6,96,367
|23=૧૯૬૧ |24=8,99,989
|25=૧૯૭૧ |26=11,46,159
|27=૧૯૮૧ |28=15,14,121
|29=૧૯૯૧ |30=19,81,513
|31=૨૦૧૧ |32=25,04,244
|33=૨૦૧૧ |34=31,20,506
|percentages=pagr
|footnote=સંદર્ભ:&lt;ref&gt;[http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/A2_Data_Table.html Decadal Variation In Population Since 1901]&lt;/ref&gt;|align=right}}
{{bar box
|title=બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી
|titlebar=#Fcd116
|left1=ધર્મ
|right1=ટકા
|float=right
|bars=
{{bar percent|[[હિંદુ]]|orange|92.62}}
{{bar percent|[[ઇસ્લામ]]|green|06.84}}
}}
૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બનાસકાંઠા જિલ્લાની વસ્તી ૩૧,૧૬,૦૪૫&lt;ref name=districtcensus&gt;{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | access-date = ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ | year = ૨૦૧૧ | publisher = Census2011.co.in}}&lt;/ref&gt; વ્યક્તિઓની છે, જે [[મંગોલિયા]] દેશની વસ્તી સમાન છે&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{cite web | author = US Directorate of Intelligence | title = Country Comparison:Population | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | access-date = ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૧ | quote = Mongolia 3,133,318 July 2011 est. | archive-date = 27 સપ્ટેમ્બર 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; અથવા અમેરિકાના આયોવા રાજ્ય જેટલી છે.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |title=2010 Resident Population Data |publisher=U. S. Census Bureau |access-date=૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ |quote=Iowa 3,046,355 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20131019160532/http://2010.census.gov/2010census/data/apportionment-pop-text.php |archive-date=૧૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}&lt;/ref&gt; દેશના કુલ ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ તેનો ક્રમ ૧૧૧મો આવે છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt; ૨૦૦૧-૧૧ના દાયકા દરમિયાન વસ્તી વધારાનો દર ૨૪.૪૩% રહ્યો હતો.&lt;ref name=districtcensus/&gt; બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૬ અને સાક્ષરતા દર ૬૬.૩૯% છે.&lt;ref name=districtcensus/&gt;

== રાજકારણ ==
=== વિધાનસભા બેઠકો ===
{{transcluded section|source=ગુજરાત વિધાનસભા}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|શીર્ષક}}
{{#section:ગુજરાત વિધાનસભા|બનાસકાંઠા જિલ્લો}}
|}

=== લોકસભા બેઠક ===
બનાસકાંઠામાં એક [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર|લોકસભા બેઠક]]નો સમાવેશ થાય છે. વર્તમાન લોકસભા સાંસદ શ્રીમતી ગેનીબેન ઠાકોર છે.

== જાણીતા વ્યક્તિઓ == 
&lt;!-- માત્ર લેખ હોય તેવા વ્યક્તિઓનો જ સમાવેશ કરવો. --&gt;
* [[ચંદ્રકાંત બક્ષી]] - ગુજરાતી લેખક
* [[હરિભાઈ પાર્થિભાઈ ચૌધરી|હરીભાઇ ચૌધરી]] - રાજ્ય કક્ષાના ગૃહમંત્રી અને સંસદ સભ્ય
* [[બી. કે. ગઢવી]] - ભૂતપૂર્વ સંસદ
* [[પ્રણવ મિસ્ત્રી]] - સંશોધક, સેમસંગ રીસર્ચ અમેરિકાના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ
* [[રણછોડદાસ પગી]] - ભારતીય સૈન્યના પગી
* [[ગૌતમ અદાણી]] - ભારતીય ઉદ્યોગપતિ
* [[ગેની ઠાકોર|ગેનીબેન ઠાકોર]] - લોકસભા સદસ્ય
* [[શૂન્ય પાલનપુરી]],  - ગઝલકાર

== જોવાલાયક સ્થળો ==
* [[અંબાજી]] - યાત્રાધામ.
* બાલારામ - [[બાલારામ નદી]]ના કિનારે આવેલું સ્થળ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|title=બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયત {{!}} જિલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} પ્રાકૃતિકધામ બાલારામ|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2015-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104113027/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/balaram.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; અહીં શિવમંદિર અને [[બાલારામ પેલેસ]] આવેલો છે, જે નવાબના મહેલમાંથી હોટેલમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવ્યો છે. બાલારામની નજીક [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]] આવેલું છે.
* [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]]
* [[વિશ્વેશ્વર]] - મહાદેવ મંદિર અને પર્યટન સ્થળ.
* [[નડાબેટ]]- નડેશ્વરી માતાનું મંદિર અને સીમા દર્શન &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|title=બનાસકાંઠા જીલ્લા પંચાયત {{!}} જીલ્લા વિષે {{!}} જોવાલાયક સ્થળો {{!}} નડેશ્વરી માતાનું મંદિર|last=|first=|date=|website=banaskanthadp.gujarat.gov.in|publisher=|language=|access-date=૨૯ માર્ચ ૨૦૧૭|archive-date=2011-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829232025/http://banaskanthadp.gujarat.gov.in/banaskantha/jilavishe/jovalayak-sthal/nadeshwari-mandir.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*[[મેવાડા (તા. ધાનેરા)|મેવાડા]] – પ્રાચીન અને સ્વયંભૂ ઢાંકણિયા મહાદેવ મંદિર અને માં આશાપુરા મંદિર 
* [[ઢીમા (તા. વાવ)|ઢીમા]] - ધરણીધર મંદિર
* આનંદ ધામ - [[એટા (તા. વાવ)|એટા]]
* શેણલમાતા મંદીર - [[માંગરોળ (તા. થરાદ)|માંગરોળ]]
* તુલસી ધામ - [[નારોલી (તા. થરાદ)|નારોલી]]
* કુંભારિયાનાં દેરા - [[કુંભારીયા (તા. દાંતા)|કુંભારિયા]]
* ગેળા હનુમાન - [[ગેળા (તા. લાખણી)|ગેળા]]
* જબરેશ્વર મહાદેવ મઠ, [[જાવલ (તા. ડીસા)|જાવલ]] - ગુલાબભારથી અને સુખથીભારથી મહારાજની જીવંત સમાધિ.
* શ્રી અગિયારમુખી હનુમાનજી મંદિર - [[ભુરીયા (તા. થરાદ)|ભુરીયા]].
* નીલકંઠ મહાદેવ, [[લોદરાણી (તા. વાવ)|લોદરાણી]].

== આ પણ જુઓ ==
* [[બનાસ ડેરી]]
* [[કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદારકૃષિનગર દાંતીવાડા|કૃષિ યુનિવર્સિટી, સરદાર કૃષિનગર]]
* [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર]]

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
* [https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201114084727/https://banaskanthadp.gujarat.gov.in/gu/Home |date=2020-11-14 }}

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{ગુજરાતના જિલ્લાઓ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ]]
[[શ્રેણી:ઉત્તર ગુજરાત]]</text>
      <sha1>o3mwsj33j136dgzptkj0dgjnb38adng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>વડગાસ (તા. વિરમગામ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21527</id>
    <revision>
      <id>905253</id>
      <parentid>746691</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T12:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PragneshUpala</username>
        <id>76402</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>વ્યાકરણ સુધાર્યું</comment>
      <origin>905253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2911" sha1="93xknvzmbonzwzqfyfeyec786pgg334" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = વડગાસ 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = અમદાવાદ
| taluk_names             =  વિરમગામ
| latd =23.090312
| longd= 71.946015
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1           = સગવડો
| blank_value_1           = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2           = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2           = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3           = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3           =  [[ઘઉં]], [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4           = 
| blank_value_4           = 
|સ્થિતિ=યોગ્ય
}}

'''વડગાસ (તા. વિરમગામ)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના મધ્ય ભાગમાં આવેલા [[અમદાવાદ જિલ્લો| અમદાવાદ જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[વિરમગામ તાલુકો|વિરમગામ તાલુકા]]માં આવેલું એક  ગામ છે. વડગાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આ ગામમાં જીરું તેમજ તડબૂચના પાકનું પણ મોટા પ્રમાણમાં [[પ્રાથમિક શાળા|ઉત્પાદન   થાય છે.ગામમાં  શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
{{ઢાંચો:વિરમગામ તાલુકાના ગામ}}
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}


[[શ્રેણી:વિરમગામ તાલુકો]]</text>
      <sha1>93xknvzmbonzwzqfyfeyec786pgg334</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905256</id>
      <parentid>905253</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T13:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <origin>905256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="tdspwc9q9etyh07w7n7067txqd6do53" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = વડગાસ 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = અમદાવાદ
| taluk_names             =  વિરમગામ
| latd =23.090312
| longd= 71.946015
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1           = સગવડો
| blank_value_1           = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2           = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2           = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3           = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3           =  [[ઘઉં]], [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4           = 
| blank_value_4           = 
|સ્થિતિ=યોગ્ય
}}

'''વડગાસ''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના મધ્ય ભાગમાં આવેલા [[અમદાવાદ જિલ્લો| અમદાવાદ જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[વિરમગામ તાલુકો|વિરમગામ તાલુકા]]માં આવેલું એક  ગામ છે. વડગાસ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આ ગામમાં [[જીરું]] તેમજ [[તરબૂચ|તડબૂચ]]ના પાકનું પણ મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન થાય છે. ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

{{ઢાંચો:વિરમગામ તાલુકાના ગામ}}

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}


[[શ્રેણી:વિરમગામ તાલુકો]]</text>
      <sha1>tdspwc9q9etyh07w7n7067txqd6do53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26893</id>
    <revision>
      <id>905295</id>
      <parentid>891875</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:43:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dinesh P Purohitએ [[સુરત હવાઈ મથક]]ને [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title: Upgrade to international and name change </comment>
      <origin>891875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6128" sha1="oaj1pbg6j71i5fwozpvfjxiu93h3nxq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name = સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક
| image = Surat International Airport.jpg
| image-width = 250
| IATA = STV
| ICAO = VASU
| FAA = 
| type = જાહેર
| owner-oper = [[એરપોર્ટ્સ ઓથોરીટી ઓફ ઇન્ડિયા]]
| city-served = [[સુરત]]
| location = સુરત, [[ગુજરાત]], [[ભારત]]
| hub = 
| focus_city = 
| elevation-f = 16
| elevation-m = 
| coordinates = {{coord|21|7|3.57|N|072|44|42.93|E|type:airport|display=inline}}
| mapframe = yes
| mapframe-wikidata = yes
| mapframe-zoom = 12
| pushpin_map = India Gujarat
| pushpin_label = '''STV'''
| r1-number = 04/22
| r1-length-f = 9530
| r1-length-m = 2905
| r1-surface = ડામર
| stat1-header = પ્રવાસીઓ
| stat1-data          = 1,239,913 ({{increase}} 32.8%)
| stat-year           = એપ્રિલ ૨૦૨૨ – માર્ચ ૨૦૨૩
| stat2-header        = હવાઇજહાજ આવાગમન
| stat2-data          = 14,462 ({{increase}} 38.7%)
| stat3-header        = માલસામાન પરિવહન
| stat3-data          = 4,985 ({{decrease}} 1.8%)
| footnotes = સ્ત્રોત: એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા&lt;ref&gt;{{cite web|title=Annexure III - Passenger Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar202kAnnex3.pdf|website=www.aai.aero|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Annexure II - Aircraft Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar202kAnnex2.pdf|website=www.aai.aero|access-date=19 May 2021|archive-date=1 મે 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180501224637/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k18annex2.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Annexure IV - Freight Movement Data|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar202kAnnex4.pdf|website=www.aai.aero|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt;
| website = {{URL|aai.aero/en/airports/surat|Surat Airport - AAI}}
}}
[[File:Surat Airport Lounge Area.JPG|right|320px|thumb|સુરત હવાઇમથકનો અંદરનો વિસ્તાર]]
'''સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક''' અથવા '''સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક'''&lt;ref&gt;{{cite news |title=Surat airport: Welcome to Surat international airport! {{!}} Surat News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/surat/welcome-to-surat-international-airport/articleshow/64533930.cms |access-date=8 March 2020 |work=The Times of India |date=11 July 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt; [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા [[સુરત જિલ્લો|સુરત જિલ્લા]]ના મુખ્ય મથક [[સુરત]] શહેરમાં આવેલ છે. આ વિમાનમથક શહેરથી દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં આવેલા મગદલ્લા વિસ્તારમાં આવેલું છે.

હવાઇમથકની સાથે તેમાં હવાઇજહાજ તાલીમ શાળા પણ આવેલી છે.&lt;ref&gt;{{cite news |title=City gets flying academy, youth's aspirations new wings |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-21/surat/28080443_1_pilot-licence-practical-training-magdalla-airport |archive-url=https://archive.today/20120707024756/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-21/surat/28080443_1_pilot-licence-practical-training-magdalla-airport |url-status=dead |archive-date=7 July 2012 |date=21 October 2009 |work=The Times of India |access-date=31 October 2011 }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120707024756/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-21/surat/28080443_1_pilot-licence-practical-training-magdalla-airport |date=7 જુલાઈ 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airportsindia.org.in/traffic_news/Sep2k17annex3.pdf |title=Archived copy |access-date=7 November 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107031522/http://www.airportsindia.org.in/traffic_news/Sep2k17annex3.pdf |archive-date=7 November 2017}}&lt;/ref&gt;

== સેવાઓ ==
&lt;!-- Please use only independent sources. The airport and airline itself are not independent sources. --&gt;
{{Airport-dest-list
| એર ઇન્ડિયા | ભુવનેશ્વર, દિલ્હી, ગોઆ, હૈદરાબાદ, કોલકાતા
&lt;!-- --&gt;
| એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ | શારજાહ
&lt;!-- --&gt;
| ગો ફર્સ્ટ | બેંગ્લોર, દિલ્હી, કોલકાતા&lt;ref&gt;{{cite web|title=Go First Introduces flights for Amritsar, Surat, and Dehradun|url=https://www.flygofirst.com/offers-and-promotions/go-first-introduces-flights-for-amritsar-surat-and-dehradun/|website=www.flygofirst.com|access-date=10 November 2021|archive-date=4 જૂન 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604014004/https://www.flygofirst.com/offers-and-promotions/go-first-introduces-flights-for-amritsar-surat-and-dehradun/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- --&gt;
| ઇન્ડિગો | બેંગ્લોર, ચેન્નઈ, કોઇમ્બત્તુર, દિલ્હી, ગોઆ, હૈદરાબાદ, ઈન્દોર, જયપુર, કોચી, કોલકાતા
&lt;!-- --&gt;
| સ્પાઇસ જેટ | [[ભાવનગર હવાઈમથક|ભાવનગર]], દિલ્હી, ગોઆ, જયપુર, મુંબઈ, કોલકાતા
&lt;!-- --&gt;
| સ્ટાર એર | અજમેર, બેલગાવ
}}

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:સુરત શહેર]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં હવાઈમથકો]]</text>
      <sha1>oaj1pbg6j71i5fwozpvfjxiu93h3nxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>થરા (તા. ઓગડ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27293</id>
    <revision>
      <id>905302</id>
      <parentid>894699</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dsvyas એ દિશાનિર્દેશન છોડ્યા વગર પાના [[થરા (તા. કાંકરેજ)]]ને [[થરા (તા. ઓગડ)]] પર વાળ્યું: ગામનો સમાવેશ નવા તાલુકામાં</comment>
      <origin>894698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8050" sha1="ih0wazy3gzkphkmtg1dn8ld1um19wik" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = નગર
| native_name        = થરા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા 
| taluk_names        = કાંકરેજ 
| latd               = 24.0389 
| longd              = 71.9415 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = ૩૧૧૩
| population_as_of   = ૨૦૧૧&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/507538-thara-gujarat.html|title=Thara Population - Banaskantha, Gujarat|access-date=૧૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬}}&lt;/ref&gt;
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], સેવા સહકારી મંડળી, દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[મકાઈ]], [[બાજરી]], [[તુવર]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4      = 
| blank_value_4      = 
}}
[[ચિત્ર:Bus Stand of Thara, Banaskantha, Gujarat, India.jpg|thumbnail|બસ સ્ટેન્ડ, થરા]]
'''થરા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]] માં આવેલા [[કાંકરેજ તાલુકો|કાંકરેજ તાલુકા]] માં આવેલું એક મહત્વનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. થરાના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ નગરમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી| દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. અહીં શ્રી થરા પટેલવાસ સેવા સહકારી મંડળી લિ. અને શ્રી સરદાર ખેડૂત સેવા કો.ઓ. સોસાયટી આવેલી છે. અહીં સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા, ICICI બેંક, દેના બેંક, બનાસ બેંક, પ્રગતિ બેંક અને બેંક ઓફ બરોડાની શાખાઓ પણ આવેલી છે.

== ઇતિહાસ ==
=== કાંકરેજ થરા ===
થરા તાલુકો કાંકરેજ થરાની સૌથી મહત્વની જાગીર હતો જેમાં ૨૪ ગામો અને કાંકરેજ થાણાની ૫ અન્ય સહભાગી જાગીરોનો સમાવેશ થતો હતો. ૧૯૦૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે જાગીરનો કુલ વિસ્તાર {{convert|78|sqmi|km2}} હતો અને વસતી ૮,૮૬૦ વ્યક્તિઓની હતી. ૧૯૦૩-૦૪માં કુલ આવક ૩૧,૧૩૮ રૂપિયા હતી. બે મુખ્ય જાગીરદારો અત્યંત મર્યાદિત માત્રામાં ''કામદાર''ની નિમણૂક વડે કાનૂની સત્તા ધરાવતા હતા.

થરાના મુખ્ય પાંચ જાગીરદારો બે મુખ્ય ''પાટીઓ'' અથવા શાખાઓ સરદારસિંહજી અને જશભાઇ જાગીરોમાં વહેંચાયેલા હતા. સરદારસિંહજીની જાગીર વડાનું મૃત્યુ થવાથી ૧૯૦૬માં બ્રિટિશ વ્યવસ્થા હેઠળ મૂકવામાં આવી હતી. ૧૯૨૬માં મદારસિંહજી સરદારસિંહજી (૯ જૂન ૧૯૦૬) અને ગોદડસિંહજી ગજસિંહજી (૧૬ એપ્રિલ ૧૮૬૭) સત્તા પર આવ્યા. તેઓ વાઘેલા રાજપૂતો હતા અને આ વિસ્તારમાં ૧૮મી સદીમાં સ્થાયી થયા હતા. શાસન પુત્રો વડે વંશપરંપરાગત રીતે ચાલતું હતું.

=== બ્રિટિશ શાસન ===
કાંકરેજ જાગીર મહી કાંઠા એજન્સનો ભાગ હતી પરંતુ ૧૮૪૪માં [[પાલનપુર રજવાડું]] નજીક હોવાથી પાલનપુર એજન્સીમાં આવી. આ જાગીરના વડાઓ મહી કાંઠા એજન્સીના ૧૮૧૨ના કાયદાઓને આધિન હતા. ૧૯૨૫માં પાલનપુર એજન્સી બનાસકાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૩૩માં પાલનપુર રજવાડું રાજપુતાના એજન્સીમાં ભેળવવામાં આવ્યું અને બાકીની બનાસ કાંઠા એજન્સી મહી કાંઠા એજન્સીમાં ભેળવીને સાબર કાંઠા એજન્સી બનાવવામાં આવી જે પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી હેઠળ હતી. ૧૧ નવેમ્બર ૧૯૪૪ના રોજ પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી બરોડા અને ગુજરાત રાજ્ય એજન્સીમાં ભેળવી દેવાઈ.

=== સ્વતંત્રતા પછી ===
૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી આખો પ્રદેશ બોમ્બે રાજ્યમાં આવ્યો અને ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી થરા ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

== ધાર્મિક સ્થળો ==
અહીં [[ભરવાડ]] સમાજનું ઝાઝાવડા ગ્વાલીનાથ મહાદેવનું મંદિર અને ગુરૂ ગાદી આવેલાં છે. આ ઉપરાંત ગામમાં રામજી મંદિર, બહુચર માતાજી, સદુભાપાટી, હીંગળાજ માતાજીનું મંદિર આવેલ છે. પટેલવાસમાં શ્રી બ્રહ્માણી માતા, સિકોતર માતા, હીંગળાજ માતાજી, વેરાઈ માતાજી તેમજ બારવટી સિકોતર માતાજીનાં મંદિરો અને જુમ્મા મસ્જીદ તેમજ મદની મસ્જીદ આવેલાં છે. 

== સંદર્ભ ==
{{reflist}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો]]
[[શ્રેણી:કાંકરેજ તાલુકો]]</text>
      <sha1>ih0wazy3gzkphkmtg1dn8ld1um19wik</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905303</id>
      <parentid>905302</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <origin>905303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8001" sha1="rzmeij5ktl3mgmcd7anrevaiiyzcywk" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = નગર
| native_name        = થરા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા 
| taluk_names        = ઓગડ 
| latd               = 24.0389 
| longd              = 71.9415 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = ૩૧૧૩
| population_as_of   = ૨૦૧૧&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/village/507538-thara-gujarat.html|title=Thara Population - Banaskantha, Gujarat|access-date=૧૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬}}&lt;/ref&gt;
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], સેવા સહકારી મંડળી, દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[મકાઈ]], [[બાજરી]], [[તુવર]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4      = 
| blank_value_4      = 
}}
[[ચિત્ર:Bus Stand of Thara, Banaskantha, Gujarat, India.jpg|thumbnail|બસ સ્ટેન્ડ, થરા]]
'''થરા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]] માં આવેલા [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ તાલુકા]]માં આવેલું એક મહત્વનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. થરાના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ નગરમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી| દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. અહીં શ્રી થરા પટેલવાસ સેવા સહકારી મંડળી લિ. અને શ્રી સરદાર ખેડૂત સેવા કો.ઓ. સોસાયટી આવેલી છે. અહીં સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા, ICICI બેંક, દેના બેંક, બનાસ બેંક, પ્રગતિ બેંક અને બેંક ઓફ બરોડાની શાખાઓ પણ આવેલી છે.

== ઇતિહાસ ==
=== કાંકરેજ થરા ===
થરા તાલુકો કાંકરેજ થરાની સૌથી મહત્વની જાગીર હતો જેમાં ૨૪ ગામો અને કાંકરેજ થાણાની ૫ અન્ય સહભાગી જાગીરોનો સમાવેશ થતો હતો. ૧૯૦૧ની વસતી ગણતરી પ્રમાણે જાગીરનો કુલ વિસ્તાર {{convert|78|sqmi|km2}} હતો અને વસતી ૮,૮૬૦ વ્યક્તિઓની હતી. ૧૯૦૩-૦૪માં કુલ આવક ૩૧,૧૩૮ રૂપિયા હતી. બે મુખ્ય જાગીરદારો અત્યંત મર્યાદિત માત્રામાં ''કામદાર''ની નિમણૂક વડે કાનૂની સત્તા ધરાવતા હતા.

થરાના મુખ્ય પાંચ જાગીરદારો બે મુખ્ય ''પાટીઓ'' અથવા શાખાઓ સરદારસિંહજી અને જશભાઇ જાગીરોમાં વહેંચાયેલા હતા. સરદારસિંહજીની જાગીર વડાનું મૃત્યુ થવાથી ૧૯૦૬માં બ્રિટિશ વ્યવસ્થા હેઠળ મૂકવામાં આવી હતી. ૧૯૨૬માં મદારસિંહજી સરદારસિંહજી (૯ જૂન ૧૯૦૬) અને ગોદડસિંહજી ગજસિંહજી (૧૬ એપ્રિલ ૧૮૬૭) સત્તા પર આવ્યા. તેઓ વાઘેલા રાજપૂતો હતા અને આ વિસ્તારમાં ૧૮મી સદીમાં સ્થાયી થયા હતા. શાસન પુત્રો વડે વંશપરંપરાગત રીતે ચાલતું હતું.

=== બ્રિટિશ શાસન ===
કાંકરેજ જાગીર મહી કાંઠા એજન્સનો ભાગ હતી પરંતુ ૧૮૪૪માં [[પાલનપુર રજવાડું]] નજીક હોવાથી પાલનપુર એજન્સીમાં આવી. આ જાગીરના વડાઓ મહી કાંઠા એજન્સીના ૧૮૧૨ના કાયદાઓને આધિન હતા. ૧૯૨૫માં પાલનપુર એજન્સી બનાસકાંઠા એજન્સી બની. ૧૯૩૩માં પાલનપુર રજવાડું રાજપુતાના એજન્સીમાં ભેળવવામાં આવ્યું અને બાકીની બનાસ કાંઠા એજન્સી મહી કાંઠા એજન્સીમાં ભેળવીને સાબર કાંઠા એજન્સી બનાવવામાં આવી જે પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી હેઠળ હતી. ૧૧ નવેમ્બર ૧૯૪૪ના રોજ પશ્ચિમ ભારત રાજ્ય એજન્સી બરોડા અને ગુજરાત રાજ્ય એજન્સીમાં ભેળવી દેવાઈ.

=== સ્વતંત્રતા પછી ===
૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા પછી આખો પ્રદેશ બોમ્બે રાજ્યમાં આવ્યો અને ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના પછી થરા ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવ્યું.

== ધાર્મિક સ્થળો ==
અહીં [[ભરવાડ]] સમાજનું ઝાઝાવડા ગ્વાલીનાથ મહાદેવનું મંદિર અને ગુરૂ ગાદી આવેલાં છે. આ ઉપરાંત ગામમાં રામજી મંદિર, બહુચર માતાજી, સદુભાપાટી, હીંગળાજ માતાજીનું મંદિર આવેલ છે. પટેલવાસમાં શ્રી બ્રહ્માણી માતા, સિકોતર માતા, હીંગળાજ માતાજી, વેરાઈ માતાજી તેમજ બારવટી સિકોતર માતાજીનાં મંદિરો અને જુમ્મા મસ્જીદ તેમજ મદની મસ્જીદ આવેલાં છે. 

== સંદર્ભ ==
{{reflist}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો]]
[[શ્રેણી:ઓગડ તાલુકો]]</text>
      <sha1>rzmeij5ktl3mgmcd7anrevaiiyzcywk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>મેવાડા (તા. ધાનેરા)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28614</id>
    <revision>
      <id>905280</id>
      <parentid>904884</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T05:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;परिवहन&quot; from the page &quot;[[:hi:Special:Redirect/revision/6614219|मेवाड़ा (ता. धानेरा)]]&quot;</comment>
      <origin>905280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3825" sha1="i3z2trhygf1l4a1la5fy7xpydw1kl7u" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = મેવાડા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા
| taluk_names        = [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
| latd               = 24.528722 
| longd              = 72.163836 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| postal_code_type   = પિનકોડ
| postal_code        = ૩૮૫ ૫૪૫
| area_code          = +૯૧ ૨૭૪૮
| area_code_type     = ટેલિફોન કોડ
| registration_plate = GJ-08
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા, [[શાકભાજી]]
}}
'''મેવાડા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા તાલુકા]]માં આવેલું અને રેલ નદીના તટે વસેલું એક ગામ છે. મેવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમજ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

== ધાર્મિક સ્થળો ==

મેવાડા ગામમાં સ્વયંભૂ પ્રકટ ઢાંકણિયા [[શિવ|મહાદેવ]], ભડથિયા (પુરોહિત)ની કુળદેવી [[આશાપુરા માતા]] અને [[કૃષ્ણ|ઠાકોરજી]]નાં મંદિરો આવેલાં છે.

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો]]

== પરિવહન ==
મેવાડા જવા માટે નજીકના શહેરથી રાજ્ય પરિવહન (GSRTC) ની  સેવા ઉપલબ્ધ છે. જેવી કે 

* ધાનેરા-મેવાડા-વાછોલ બોર્ડર 

વાયાઃ ખિંમત,અલવાડા, બાપલા 

* ડીસા-મેવાડા-વાછોલ બોર્ડર 

વાયાઃ ખિંમત,અલવાડા, બાપલા 

* ધાનેરા-મેવાડા-રાજોડા

દ્વારાઃ વાલેર, વોડા, રૂણી</text>
      <sha1>i3z2trhygf1l4a1la5fy7xpydw1kl7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905286</id>
      <parentid>905280</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T06:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>બિનજરૂરી પરિવહન વિભાગ હટાવ્યો. મેન્યુઅલ રીવર્ટ</comment>
      <origin>905286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3192" sha1="74ll3y0x0xyjpd1aiuri6t1d338pvub" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = મેવાડા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા
| taluk_names        = [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
| latd               = 24.528722 
| longd              = 72.163836 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| postal_code_type   = પિનકોડ
| postal_code        = ૩૮૫ ૫૪૫
| area_code          = +૯૧ ૨૭૪૮
| area_code_type     = ટેલિફોન કોડ
| registration_plate = GJ-08
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા, [[શાકભાજી]]
}}
'''મેવાડા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા તાલુકા]]માં આવેલું અને રેલ નદીના તટે વસેલું એક ગામ છે. મેવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમજ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

== ધાર્મિક સ્થળો ==

મેવાડા ગામમાં સ્વયંભૂ પ્રકટ ઢાંકણિયા [[શિવ|મહાદેવ]], ભડથિયા (પુરોહિત)ની કુળદેવી [[આશાપુરા માતા]] અને [[કૃષ્ણ|ઠાકોરજી]]નાં મંદિરો આવેલાં છે.

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો]]</text>
      <sha1>74ll3y0x0xyjpd1aiuri6t1d338pvub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905290</id>
      <parentid>905286</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>905290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3235" sha1="mwcjz36rq51241c27aof7t6y4dnh0bd" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = મેવાડા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા
| taluk_names        = [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
| latd               = 24.528722 
| longd              = 72.163836 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| postal_code_type   = પિનકોડ
| postal_code        = ૩૮૫ ૫૪૫
| area_code          = +૯૧ ૨૭૪૮
| area_code_type     = ટેલિફોન કોડ
| registration_plate = GJ-08
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા, [[શાકભાજી]]
}}
'''મેવાડા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા તાલુકા]]માં આવેલું અને રેલ નદીના તટે વસેલું એક ગામ છે. મેવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમજ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

== ધાર્મિક સ્થળો ==

મેવાડા ગામમાં સ્વયંભૂ પ્રકટ ઢાંકણિયા [[શિવ|મહાદેવ]], ભડથિયા (પુરોહિત)ની કુળદેવી [[આશાપુરા માતા]] અને [[કૃષ્ણ|ઠાકોરજી]]નાં મંદિરો આવેલાં છે.

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો]]</text>
      <sha1>mwcjz36rq51241c27aof7t6y4dnh0bd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905293</id>
      <parentid>905290</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>+મા.શાળા</comment>
      <origin>905293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3312" sha1="hm016nxxd5bqjmqduupu21tlrc8w391" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = મેવાડા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = બનાસકાંઠા
| taluk_names        = [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા]]
| latd               = 24.528722 
| longd              = 72.163836 
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| postal_code_type   = પિનકોડ
| postal_code        = ૩૮૫ ૫૪૫
| area_code          = +૯૧ ૨૭૪૮
| area_code_type     = ટેલિફોન કોડ
| registration_plate = GJ-08
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા, [[શાકભાજી]]
}}
'''મેવાડા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ધાનેરા તાલુકો|ધાનેરા તાલુકા]]માં આવેલું અને રેલ નદીના તટે વસેલું એક ગામ છે. મેવાડા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમજ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[રાયડો]], મગફળી, દિવેલા તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા|પ્રાથમિક]] અને [[માધ્યમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], આરોગ્ય કેન્દ્ર તેમજ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

== ધાર્મિક સ્થળો ==

મેવાડા ગામમાં સ્વયંભૂ પ્રકટ ઢાંકણિયા [[શિવ|મહાદેવ]], ભડથિયા (પુરોહિત)ની કુળદેવી [[આશાપુરા માતા]] અને [[કૃષ્ણ|ઠાકોરજી]]નાં મંદિરો આવેલાં છે.

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ધાનેરા તાલુકો]]</text>
      <sha1>hm016nxxd5bqjmqduupu21tlrc8w391</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>નવાપુરા (તા. સુઈગામ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29352</id>
    <revision>
      <id>905261</id>
      <parentid>879662</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T15:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49996-42</username>
        <id>89078</id>
      </contributor>
      <comment>Some details added</comment>
      <origin>905261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="83d0y4qol6jcqi781r6jb19cbmyadsl" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = નવાપુરા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = વાવ-થરાદ
| taluk_names             =  સુઈગામ
| latd = 24.363445
| longd= 71.516012
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   =1745(2011 Source ) 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1           = સગવડો
| blank_value_1           = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2           = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2           = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3           = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3           = [[એરંડા]],[[મકાઈ]], [[બાજરી]],  [[શાકભાજી]]
| blank_title_4           =પુરુષોની સંખ્યા{{!}}{{!}}સ્ત્રીઓની સંખ્યા 
| blank_value_4           =[[897]]{{!}}.{{!}}[[858]] 
}}

'''નવાપુરા (તા. સુઈગામ)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[વાવ-થરાદ જિલ્લો|વાવ-થરાદ જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ સુઈગામ તાલુકો| સુઈગામ તાલુકા]]માં આવેલું એક  ગામ છે. નવાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}


[[શ્રેણી:સુઈગામ તાલુકો]]</text>
      <sha1>83d0y4qol6jcqi781r6jb19cbmyadsl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905263</id>
      <parentid>905261</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T16:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <origin>905263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2469" sha1="6hy6djvzla0pjdw6kooo2pceoau4a2d" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type               = ગામ
| native_name        = નવાપુરા 
| state_name         = ગુજરાત
| district           = વાવ-થરાદ
| taluk_names        =  સુઈગામ
| latd               = 24.363445
| longd              = 71.516012
| area_total         = 
| altitude           = 
| population_total   = 
| population_as_of   = 
| population_density = 
| leader_title_1     = 
| leader_name_1      = 
| leader_title_2     = 
| leader_name_2      = 
| footnotes          = 
| blank_title_1      = સગવડો
| blank_value_1      = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2      = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2      = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3      = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3      = [[એરંડા]], [[મકાઈ]], [[બાજરી]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4      = 
| blank_value_4      = 
}}

'''નવાપુરા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[વાવ-થરાદ જિલ્લો|વાવ-થરાદ જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ સુઈગામ તાલુકો| સુઈગામ તાલુકા]]માં આવેલું એક  ગામ છે. નવાપુરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[એરંડા]], [[મકાઈ]], [[બાજરી]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
 
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}


[[શ્રેણી:સુઈગામ તાલુકો]]</text>
      <sha1>6hy6djvzla0pjdw6kooo2pceoau4a2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>તરબૂચ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31357</id>
    <revision>
      <id>905255</id>
      <parentid>859461</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T13:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ક્ષુલ્લક</comment>
      <origin>905255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3583" sha1="4u178eikeot3swhhrpjknt0220oz5ra" xml:space="preserve">{{taxobox
|name = તરબૂચ, તડબૂચ, કલિંગર
|image = Taiwan 2009 Tainan City Organic Farm Watermelon FRD 7962.jpg
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = સપુષ્પ વનસ્પતિ
|unranked_classis = દ્વિદળી
|unranked_ordo = રોઝિડ્સ
|ordo = ક્યુકરબિટેલ્સ
|familia = ક્યુકરબિટેસી
|genus = સિટ્રુલસ (''Citrullus'')
|species = લેનેટસ ('''''C. lanatus''''')
|binomial = સિટ્રુલસ લેનેટસ (''Citrullus lanatus'')
|binomial_authority = કાર્લ પિટર થન્બર્ગ (Thunb)
|range_map = 
|range_map_caption = 
|}}
'''તરબૂચ''' કે '''કલિંગર''' (વૈજ્ઞાનિક નામ: સિટ્રુલસ લેનેટસ-''Citrullus lanatus'' Thunb.), ક્યુકરબિટેસી કુળનું  (કોળા, દૂધી વગેરેના કુળનું) ફળ છે. તે જમીન પર પથરાયેલા વેલા પર ઉગે છે, જેનું મૂળ ઉદ્ભવ સ્થાન [[આફ્રિકા]] ખંડના દક્ષિણના દેશોને માનવામાં આવે છે. વનસ્પતિશાસ્ત્રની ભાષામાં પેપો ફળ તરિકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ પ્રકારનું આ ફળ છે, જે ખુબ જાડી છાલ અને રસાળ ગર ધરાવે છે. અધોજાયી અંડાશયમાંથી પરિણમતાં આ પેપો ફળ ક્યુકરબિટેસી કુળની લાક્ષણિકતા છે. તરબૂચ પણ પેપો ફળ હોવાને કારણે જાડી લીલી કે ઘાટી અને આછી લીલી તથા પીળી ઝાંયવાળા ચટાપટા ધરાવતી છાલ, જે અંદરની તરફ સફેદ હોય છે, તથા મધ્યમાં અનેક બીજ પથરાયેલો લાલ રંગનો રસાળ મીઠો ગર ધરાવે છે. ફળ તરીકે કે અન્ય ફળોની સાથે કટકા કરીને તેને લગભગ સમગ્ર વિશ્વમાં ખાવામાં આવે છે. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.plantdex.com/index.php/species-growing-guides/fruits/112-watermelon |title=Watermelon |access-date=2011-01-28 |archive-date=2012-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120706033606/http://www.plantdex.com/index.php/species-growing-guides/fruits/112-watermelon |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ભારત]]માં તરબૂચની ખેતી કરવામાં આવે છે, અને ખાસ કરીને [[ગુજરાત]]માં મુખ્યત્વે માહિકો, પાહુજા, સુગરબેબી અને ઇન્ડોઅમેરિકા જેવી કંપનીઓનું બિયારણ વાપરવામાં આવે છે.

&lt;gallery&gt;
File:Cutted watermelon in steel plate.jpg|કાપેલાં તરબૂચ
File:Watermelon Juice.jpg|તરબૂચનો જ્યુશ
&lt;/gallery&gt;

==સંદર્ભ==
{{reflist}}

{{wikispecies|Citrullus vulgaris}}
{{commons category|Citrullus lanatus|તરબૂચ}}

[[શ્રેણી:વનસ્પતિ]]
[[શ્રેણી:ફળ]]</text>
      <sha1>4u178eikeot3swhhrpjknt0220oz5ra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>મોટા (તા. પાલનપુર)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32414</id>
    <revision>
      <id>905281</id>
      <parentid>880683</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T05:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Krantidhunkh1995</username>
        <id>89083</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>905281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11812" sha1="t9p96mib35bn3bya41xzt5mrjn9u7vy" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type = ગામ
| native_name = મોટા
| state_name = ગુજરાત
| district = બનાસકાંઠા
| taluk_names = પાલનપુર
| latd = 24.171
| longd = 72.438
| area_total = 
| population_total = 
| population_density = | leader_title_1 = સરપંચ
| leader_name_1 = 
| leader_name_2 = 
| blank_title_1 = સગવડો
| blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3 = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],  [[દિવેલી | દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4 = 
}}
'''મોટા''' ભારત દેશનો [[ગુજરાત]] રાજ્યની ઉત્તરમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લાના]] [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર તાલુકાનું]] ગામ છે. આ ગામ [[પાલનપુર]]-[[ડીસા]] હાઇવે પર પાલનપુરથી ૧૭ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]], [[ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા]] અને [[આંગણવાડી]] કેન્દ્રો, આરોગ્ય કેન્દ્ર, [[પંચાયતઘર]], બેંક, પોસ્ટ ઓફીસ, ડેરી, સેવા સહકારી મંડળી વગેરે છે. રોજગાર માટે લોકો નજીક આવેલા જી.આઇ.ડી.સી. અને એચ.પી.સી.એલ.માં કામ અર્થે જાય છે. ગામની વસ્તી આશરે ૫૦૦૦ ની છે. ગામમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ સારૂ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]] અને [[પશુ પાલન]] છે.
એક મહત્વની વાત: જાહેર રેકોર્ડમાં મોટા ગામ પાલનપુર તાલુકા, બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું છે, તેનો Census Village Code 508123 છે અને 2011ની વસ્તી 5,469 નોંધાયેલી છે. ચંડીસર પણ નજીકનું ગામ છે. 
પરમાર વંશનો ગુજરાત અને ખાસ કરીને મૂળી રાજ્ય સાથેનો ઐતિહાસિક સંબંધ પણ ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં નોંધાયેલો છે; પરંતુ મોટા ગામની સ્થાપના મુળી પરમાર પરિવાર દ્વારા થઈ હતી અને સૂરજ દેવી મંદિર આશરે 200 વર્ષ જૂનું છે—આ બાબતોને હું સ્થાનિક વડીલોની મૌખિક પરંપરા/વાયકા તરીકે રજૂ કરું છું, કારણ કે તેનો ચોક્કસ લેખિત પુરાવો મને મળ્યો નથી. 

🌞 મોટા ગામનો ગૌરવશાળી ઇતિહાસ 🌞

મોટા ગામ – ચંડીસર નજીક, પાલનપુર તાલુકો, બનાસકાંઠા, ગુજરાત

બનાસકાંઠાની પવિત્ર ધરતી પર વસેલું મોટા ગામ માત્ર એક ગામ નથી, પરંતુ અનેક પેઢીઓની મહેનત, પરંપરા, શૌર્ય, શ્રદ્ધા અને સંસ્કૃતિની જીવંત ધરોહર છે.

સ્થાનિક વડીલો પાસેથી મળતી પરંપરાગત કથા મુજબ, મોટા ગામના મૂળ સાથે મૂળીના પરમાર વંશનો સંબંધ જોડાય છે. કહેવાય છે કે સૌરાષ્ટ્ર તરફથી પરમાર પરિવારના લોકો પ્રવાસ કરતાં કરતાં આબુ તરફની દિશામાં આગળ વધતા હતા. માર્ગમાં તેમને એક સુંદર અને મનોહર વિસ્તાર જોવા મળ્યો.

આ વિસ્તાર કુદરતી રીતે ખૂબ જ સમૃદ્ધ હતો—પાણીની સગવડ, ઉપજાઉ જમીન અને આસપાસનો જંગલ—આ બધું જોઈને પરમાર આગેવાનના મનમાં વિચાર આવ્યો કે,
“આવી સુંદર અને અનુકૂળ જગ્યાએ આપણું ગામ વસાવવું જોઈએ.”

આ વિચારથી અહીં વસવાટનો આરંભ થયો અને ધીમે ધીમે આ વસાહત વિકસતી ગઈ. સમય જતાં આ જ વસાહત આજે ઓળખાતા મોટા ગામ તરીકે વિકસ્યું.

🛕 શ્રી સૂરજ દેવી માતાજી – ગામની આસ્થાનું કેન્દ્ર

મોટા ગામના ઇતિહાસમાં શ્રી સૂરજ દેવી માતાજીનું મંદિર વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.

સ્થાનિક માન્યતા મુજબ આ મંદિર આશરે 200 વર્ષ જૂનું છે. એટલે કે તેની પરંપરા લગભગ 19મી સદીના સમયગાળાથી ચાલી આવતી હોવાની માન્યતા છે.

આ મંદિર માત્ર ધાર્મિક સ્થાન નથી; તે ગામના લોકોની શ્રદ્ધા, સંસ્કાર અને એકતાનું પ્રતીક છે.

પેઢી દર પેઢી ગામના પરિવારો માતાજીના આશીર્વાદ સાથે પોતાની સુખ-શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સંતાનોના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે પ્રાર્થના કરતા આવ્યા છે.

આજે પણ માતાજીનું મંદિર ગામની ધાર્મિક ઓળખનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ 

⚔️ પરમાર વંશની ઐતિહાસિક પરંપરા

પરમાર વંશનો ગુજરાતના ઇતિહાસમાં મહત્વનો સંબંધ રહ્યો છે. ગુજરાતી વિશ્વકોશ મુજબ ગુજરાતમાં દાંતા, મૂળી અને સંતરામપુર પરમાર વંશ સાથે જોડાયેલા રાજ્ય તરીકે નોંધાયેલા છે. મૂળી રાજ્યના સ્થાપક તરીકે સોઢા પરમારોનો ઉલ્લેખ મળે છે. 

આથી મોટા ગામની સ્થાનિક પરંપરામાં પરમાર વંશની ઓળખ અને વારસાનું મહત્વ સમજાય છે. જોકે મોટા ગામના ચોક્કસ સ્થાપક અને સ્થળાંતરની વિગતો માટે ગામના જૂના દસ્તાવેજો, વંશાવળી, મંદિરના શિલાલેખો અને વડીલોની મૌખિક પરંપરા વધુ મજબૂત પુરાવા બની શકે.

🌾 આજનું સમૃદ્ધ મોટા ગામ

સમય સાથે મોટા ગામે ઘણો વિકાસ કર્યો છે.

આજે ગામમાં શિક્ષણ, ખેતી, વ્યવસાય અને રોજગારના અનેક ક્ષેત્રોમાં લોકો આગળ વધી રહ્યા છે. ગામના લોકો ગુજરાત તેમજ દેશના વિવિધ ભાગોમાં પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યા છે.

મોટા ગામની સૌથી ગૌરવપૂર્ણ પરંપરાઓમાંની એક છે દેશસેવા.

ગામના અનેક પરિવારોના દીકરાઓ ભારતીય સેનામાં જોડાઈને દેશની સેવા કરી રહ્યા છે. ગામની ધરતી પર જન્મેલા યુવાનો દેશની સરહદોની રક્ષા કરે છે તે સમગ્ર મોટા ગામ માટે ગૌરવની વાત છે.

🌾 ખેતીમાં મહેનત
📚 શિક્ષણમાં પ્રગતિ
🏠 પરિવાર અને સમાજની એકતા
🛕 સૂરજ દેવી માતાજીની શ્રદ્ધા
⚔️ પરમાર પરંપરાનું ગૌરવ
🇮🇳 અને દેશસેવાની ભાવના

આ બધું મળીને મોટા ગામની સાચી ઓળખ બનાવે છે.

❤️ મોટા ગામ – ભૂતકાળથી ભવિષ્ય સુધી

આપણા પૂર્વજોએ જે ધરતી પર મહેનત કરીને વસવાટ શરૂ કર્યો, તે ધરતી આજે અનેક પરિવારોનું ઘર બની છે.

મૂળી પરમાર વંશની પરંપરા, સૂરજ દેવી માતાજીની આશીર્વાદમય છત્રછાયા, વડીલોની યાદો અને નવી પેઢીની પ્રગતિ—આ બધું મોટા ગામની જીવંત ઓળખ છે.

આપણી જવાબદારી છે કે આપણે આ ઇતિહાસને માત્ર યાદ ન રાખીએ, પરંતુ આગામી પેઢી સુધી સાચવીને પહોંચાડીએ.

🌞 જય શ્રી સૂરજ દેવી માતાજી 🌞
🙏 મોટા ગામની પવિત્ર ધરતીને નમન 🙏
❤️ પરમાર વંશની ગૌરવશાળી પરંપરાને વંદન ❤️
🇮🇳 દેશસેવા કરતા મોટા ગામના તમામ વીર જવાનોને સલામ 🇮🇳

“મોટા ગામ – જ્યાં પરંપરા જીવંત છે,
જ્યાં શ્રદ્ધા અડગ છે,
અને જ્યાં દેશસેવા ગૌરવ છે.” 🇮🇳🌞

== સંદર્ભો ==
{{reflist}}

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો]]</text>
      <sha1>t9p96mib35bn3bya41xzt5mrjn9u7vy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905283</id>
      <parentid>905281</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T06:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Krantidhunkh1995</username>
        <id>89083</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Photos</comment>
      <origin>905283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11815" sha1="pho9m4440l0qi96jfrhvyhdrn3cbs92" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type = ગામ
| native_name = મોટા
| state_name = ગુજરાત
| district = બનાસકાંઠા
| taluk_names = પાલનપુર
| latd = 24.171
| longd = 72.438
| area_total = 
| population_total = 
| population_density = | leader_title_1 = સરપંચ
| leader_name_1 = 
| leader_name_2 = 
| blank_title_1 = સગવડો
| blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3 = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],  [[દિવેલી | દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4 = 
}}
'''મોટા''' ભારત દેશનો [[ગુજરાત]] રાજ્યની ઉત્તરમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લાના]] [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર તાલુકાનું]] ગામ છે. આ ગામ [[પાલનપુર]]-[[ડીસા]] હાઇવે પર પાલનપુરથી ૧૭ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]], [[ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા]] અને [[આંગણવાડી]] કેન્દ્રો, આરોગ્ય કેન્દ્ર, [[પંચાયતઘર]], બેંક, પોસ્ટ ઓફીસ, ડેરી, સેવા સહકારી મંડળી વગેરે છે. રોજગાર માટે લોકો નજીક આવેલા જી.આઇ.ડી.સી. અને એચ.પી.સી.એલ.માં કામ અર્થે જાય છે. ગામની વસ્તી આશરે ૫૦૦૦ ની છે. ગામમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ સારૂ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]] અને [[પશુ પાલન]] છે.


એક મહત્વની વાત: જાહેર રેકોર્ડમાં મોટા ગામ પાલનપુર તાલુકા, બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આવેલું છે, તેનો Census Village Code 508123 છે અને 2011ની વસ્તી 5,469 નોંધાયેલી છે. ચંડીસર પણ નજીકનું ગામ છે. 

પરમાર વંશનો ગુજરાત અને ખાસ કરીને મૂળી રાજ્ય સાથેનો ઐતિહાસિક સંબંધ પણ ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં નોંધાયેલો છે; પરંતુ મોટા ગામની સ્થાપના મુળી પરમાર પરિવાર દ્વારા થઈ હતી અને સૂરજ દેવી મંદિર આશરે 200 વર્ષ જૂનું છે—આ બાબતોને હું સ્થાનિક વડીલોની મૌખિક પરંપરા/વાયકા તરીકે રજૂ કરું છું, કારણ કે તેનો ચોક્કસ લેખિત પુરાવો મને મળ્યો નથી. 

🌞 મોટા ગામનો ગૌરવશાળી ઇતિહાસ 🌞

મોટા ગામ – ચંડીસર નજીક, પાલનપુર તાલુકો, બનાસકાંઠા, ગુજરાત

બનાસકાંઠાની પવિત્ર ધરતી પર વસેલું મોટા ગામ માત્ર એક ગામ નથી, પરંતુ અનેક પેઢીઓની મહેનત, પરંપરા, શૌર્ય, શ્રદ્ધા અને સંસ્કૃતિની જીવંત ધરોહર છે.

સ્થાનિક વડીલો પાસેથી મળતી પરંપરાગત કથા મુજબ, મોટા ગામના મૂળ સાથે મૂળીના પરમાર વંશનો સંબંધ જોડાય છે. કહેવાય છે કે સૌરાષ્ટ્ર તરફથી પરમાર પરિવારના લોકો પ્રવાસ કરતાં કરતાં આબુ તરફની દિશામાં આગળ વધતા હતા. માર્ગમાં તેમને એક સુંદર અને મનોહર વિસ્તાર જોવા મળ્યો.

આ વિસ્તાર કુદરતી રીતે ખૂબ જ સમૃદ્ધ હતો—પાણીની સગવડ, ઉપજાઉ જમીન અને આસપાસનો જંગલ—આ બધું જોઈને પરમાર આગેવાનના મનમાં વિચાર આવ્યો કે,
“આવી સુંદર અને અનુકૂળ જગ્યાએ આપણું ગામ વસાવવું જોઈએ.”

આ વિચારથી અહીં વસવાટનો આરંભ થયો અને ધીમે ધીમે આ વસાહત વિકસતી ગઈ. સમય જતાં આ જ વસાહત આજે ઓળખાતા મોટા ગામ તરીકે વિકસ્યું.

🛕 શ્રી સૂરજ દેવી માતાજી – ગામની આસ્થાનું કેન્દ્ર

મોટા ગામના ઇતિહાસમાં શ્રી સૂરજ દેવી માતાજીનું મંદિર વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.

સ્થાનિક માન્યતા મુજબ આ મંદિર આશરે 200 વર્ષ જૂનું છે. એટલે કે તેની પરંપરા લગભગ 19મી સદીના સમયગાળાથી ચાલી આવતી હોવાની માન્યતા છે.

આ મંદિર માત્ર ધાર્મિક સ્થાન નથી; તે ગામના લોકોની શ્રદ્ધા, સંસ્કાર અને એકતાનું પ્રતીક છે.

પેઢી દર પેઢી ગામના પરિવારો માતાજીના આશીર્વાદ સાથે પોતાની સુખ-શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સંતાનોના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે પ્રાર્થના કરતા આવ્યા છે.

આજે પણ માતાજીનું મંદિર ગામની ધાર્મિક ઓળખનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ 

⚔️ પરમાર વંશની ઐતિહાસિક પરંપરા

પરમાર વંશનો ગુજરાતના ઇતિહાસમાં મહત્વનો સંબંધ રહ્યો છે. ગુજરાતી વિશ્વકોશ મુજબ ગુજરાતમાં દાંતા, મૂળી અને સંતરામપુર પરમાર વંશ સાથે જોડાયેલા રાજ્ય તરીકે નોંધાયેલા છે. મૂળી રાજ્યના સ્થાપક તરીકે સોઢા પરમારોનો ઉલ્લેખ મળે છે. 

આથી મોટા ગામની સ્થાનિક પરંપરામાં પરમાર વંશની ઓળખ અને વારસાનું મહત્વ સમજાય છે. જોકે મોટા ગામના ચોક્કસ સ્થાપક અને સ્થળાંતરની વિગતો માટે ગામના જૂના દસ્તાવેજો, વંશાવળી, મંદિરના શિલાલેખો અને વડીલોની મૌખિક પરંપરા વધુ મજબૂત પુરાવા બની શકે.

🌾 આજનું સમૃદ્ધ મોટા ગામ

સમય સાથે મોટા ગામે ઘણો વિકાસ કર્યો છે.

આજે ગામમાં શિક્ષણ, ખેતી, વ્યવસાય અને રોજગારના અનેક ક્ષેત્રોમાં લોકો આગળ વધી રહ્યા છે. ગામના લોકો ગુજરાત તેમજ દેશના વિવિધ ભાગોમાં પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યા છે.

મોટા ગામની સૌથી ગૌરવપૂર્ણ પરંપરાઓમાંની એક છે દેશસેવા.

ગામના અનેક પરિવારોના દીકરાઓ ભારતીય સેનામાં જોડાઈને દેશની સેવા કરી રહ્યા છે. ગામની ધરતી પર જન્મેલા યુવાનો દેશની સરહદોની રક્ષા કરે છે તે સમગ્ર મોટા ગામ માટે ગૌરવની વાત છે.

🌾 ખેતીમાં મહેનત
📚 શિક્ષણમાં પ્રગતિ
🏠 પરિવાર અને સમાજની એકતા
🛕 સૂરજ દેવી માતાજીની શ્રદ્ધા
⚔️ પરમાર પરંપરાનું ગૌરવ
🇮🇳 અને દેશસેવાની ભાવના

આ બધું મળીને મોટા ગામની સાચી ઓળખ બનાવે છે.

❤️ મોટા ગામ – ભૂતકાળથી ભવિષ્ય સુધી

આપણા પૂર્વજોએ જે ધરતી પર મહેનત કરીને વસવાટ શરૂ કર્યો, તે ધરતી આજે અનેક પરિવારોનું ઘર બની છે.

મૂળી પરમાર વંશની પરંપરા, સૂરજ દેવી માતાજીની આશીર્વાદમય છત્રછાયા, વડીલોની યાદો અને નવી પેઢીની પ્રગતિ—આ બધું મોટા ગામની જીવંત ઓળખ છે.

આપણી જવાબદારી છે કે આપણે આ ઇતિહાસને માત્ર યાદ ન રાખીએ, પરંતુ આગામી પેઢી સુધી સાચવીને પહોંચાડીએ.

🌞 જય શ્રી સૂરજ દેવી માતાજી 🌞
🙏 મોટા ગામની પવિત્ર ધરતીને નમન 🙏
❤️ પરમાર વંશની ગૌરવશાળી પરંપરાને વંદન ❤️
🇮🇳 દેશસેવા કરતા મોટા ગામના તમામ વીર જવાનોને સલામ 🇮🇳

“મોટા ગામ – જ્યાં પરંપરા જીવંત છે,
જ્યાં શ્રદ્ધા અડગ છે,
અને જ્યાં દેશસેવા ગૌરવ છે.” 🇮🇳🌞

== સંદર્ભો ==
{{reflist}}

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો]]</text>
      <sha1>pho9m4440l0qi96jfrhvyhdrn3cbs92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905285</id>
      <parentid>905283</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T06:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snehrashmi</username>
        <id>41463</id>
      </contributor>
      <comment>મેન્યુઅલ રિવર્ટ</comment>
      <origin>905285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2581" sha1="fp69fr5ypuzmoc99m8lixsv5kcigep8" xml:space="preserve">{{Infobox Indian jurisdiction
| type = ગામ
| native_name = મોટા
| state_name = ગુજરાત
| district = બનાસકાંઠા
| taluk_names = પાલનપુર
| latd = 24.171
| longd = 72.438
| area_total = 
| population_total = 
| population_density = | leader_title_1 = સરપંચ
| leader_name_1 = 
| leader_name_2 = 
| blank_title_1 = સગવડો
| blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3 = મુખ્ય ખેતપેદાશ
| blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],  [[દિવેલી | દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]]
| blank_title_4 = 
}}
'''મોટા''' ભારત દેશનો [[ગુજરાત]] રાજ્યની ઉત્તરમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લાના]] [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર તાલુકાનું]] ગામ છે. આ ગામ [[પાલનપુર]]-[[ડીસા]] હાઇવે પર પાલનપુરથી ૧૭ કિમીના અંતરે આવેલું છે. ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]], [[ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા]] અને [[આંગણવાડી]] કેન્દ્રો, આરોગ્ય કેન્દ્ર, [[પંચાયતઘર]], બેંક, પોસ્ટ ઓફીસ, ડેરી, સેવા સહકારી મંડળી વગેરે છે. રોજગાર માટે લોકો નજીક આવેલા જી.આઇ.ડી.સી. અને એચ.પી.સી.એલ.માં કામ અર્થે જાય છે. ગામની વસ્તી આશરે ૫૦૦૦ ની છે. ગામમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ સારૂ છે. ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]] અને [[પશુ પાલન]] છે.

== સંદર્ભો ==
{{reflist}}

{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:પાલનપુર તાલુકો]]</text>
      <sha1>fp69fr5ypuzmoc99m8lixsv5kcigep8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43368</id>
    <revision>
      <id>905312</id>
      <parentid>903496</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* ઇન્ટરસિટી સેવાઓ */</comment>
      <origin>905312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21221" sha1="d09anrd3yepkbd2u0o1rb2dhjzosax9" xml:space="preserve">{{Infobox bus company
| name             = Gujarat State Road Transport Corporation &lt;br/&gt; ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ
| logo             = Gujarat State road transport corporation.jpg
| logo_size        = 200px
| image            = 
| image_size       = 
| image_caption    =
| parent           = [[ગુજરાત સરકાર]]
| founded          = 1 મે 1960
| defunct          = 
| headquarters     = * મધ્યસ્થ કાર્યાલય GSRTC, [[રાણીપ]], [[અમદાવાદ]]
* મધ્યસ્થ ST વર્કશોપ, [[નરોડા]], [[અમદાવાદ]]&lt;ref name=&quot;cc&quot;&gt;{{cite web | url=https://gsrtc.in/site/downloads/innerPages/contactUs.html | title=GSRTC contact number}}&lt;/ref&gt;
| locale           = 
| service_area     = [[ગુજરાત]], [[મહારાષ્ટ્ર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[રાજસ્થાન]], [[ગોવા]], [[દાદરા અને નગર હવેલી]], [[દિવ અને દમણ]] 
| service_type     = બસ, જાહેર પરિવહન 
| alliance         = 
| routes           = 
| stops            = 
| destinations     = 
| hubs             = 
| stations         = 263&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot; /&gt;
| lounge           = 
| depots           = 125&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot; /&gt;
| fleet            = 8322
| ridership        = 22,09,000 (2017–18)&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot;&gt;{{cite web | url=https://gsrtc.in/site/downloads/innerPages/performance.html | title=GSRTC performance | publisher=GSRTC | date=October 2009 | access-date=19 August 2025}}&lt;/ref&gt;
| annual_ridership = 
| fuel_type        = ડીઝલ, ઇલેક્ટ્રિક 
| operator         = 
| leader_type      = વાઇસ ચેરમેન &amp; MD
| leader           = Dr. Rajendra Kumar(IAS)
| website          = {{URL|www.gsrtc.in}}
}}
'''ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ''' (''Gujarat State Road Transport Corporation'' - GSRTC) એ ગુજરાત સરકારની માલિકીની જાહેર પરિવહન માટેની બસ સેવા પૂરી પાડતી સંસ્થા છે, તે [[ગુજરાત]]માં તેમજ ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડે છે.

૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ ગુજરાત રાજ્યના નિર્માણ સાથે નિગમ અસ્તિત્વમાં આવ્યું. ૭ વિભાગો, ૭૬ ડેપો અને ૭ વિભાગીય કાર્યશાળાથી શરૂઆત કરનારી GSRTC આજે ૧૬ વિભાગો, ૧૨૫ ડેપો, ૨૨૬ બસ સ્ટેશન, ૧૫૫૪ પીકઅપ સ્ટેન્ડ અને ૮૩૨૨ બસો સુધી વિસ્તરી ચૂકી છે.

== વિભાગો ==
ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમને ૧૬ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે.

* અમદાવાદ વિભાગ (આશ્રમ)
* અમરેલી વિભાગ (ગિરનાર)
* ભરૂચ વિભાગ (નર્મદા)
* ભાવનગર વિભાગ (શેત્રુંજય)
* ભુજ વિભાગ (કચ્છ)
* ગોધરા વિભાગ (પાવાગઢ)
* હિંમતનગર વિભાગ (સાબર)
* જામનગર વિભાગ (દ્વારકા)
* જૂનાગઢ વિભાગ (સોમનાથ)
* મહેસાણા વિભાગને (મોઢેરા)
* નડિયાદ વિભાગને (અમૂલ)
* પાલનપુર વિભાગ (બનાસ)
* રાજકોટ વિભાગ (સૌરાષ્ટ્ર)
* સુરત વિભાગ (સૂર્યનગરી)
* વડોદરા વિભાગ (વિશ્વામિત્રી)
* વલસાડ વિભાગ (દમણ ગંગા)

અમદાવાદ-ગાંધીનગર વચ્ચે ચાલતી વિશેષ બસને ''વિકાસ રૂટ'' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

== ડેપો ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!વિભાગ
!ડેપો
|-
|''' [[અમદાવાદ]] '''
|[[અમદાવાદ]], [[ચંડોળા તળાવ|ચંડોળા]], [[બારેજા (તા. દસ્ક્રોઇ)|બારેજા]], [[સાણંદ]], [[વિરમગામ]], [[ધોળકા]], [[ધંધુકા]], [[બાવળા]], [[દહેગામ]], [[ગાંધીનગર]] .
|-
|''' [[અમરેલી]] '''
|[[અમરેલી]], [[સાવરકુંડલા]], [[બગસરા]], [[ઉના]], [[ધારી]], [[રાજુલા]], [[કોડીનાર]] .
|-
|''' [[વડોદરા]] '''
|[[વડોદરા]], [[છોટાઉદેપુર|છોટા ઉદેપુર]], [[બોડેલી]], [[પાદરા]], [[કરજણ]], [[ડભોઇ|ડભોઈ]], [[વાઘોડિયા]] .
|-
|''' [[ભાવનગર]] '''
|[[ભાવનગર]], [[તળાજા]], [[મહુવા]], [[પાલીતાણા|પાલિતાણા]], [[ગારીયાધાર]], [[ગઢડા]], [[બોટાદ]], [[બરવાળા તાલુકો|બરવાળા]] .
|-
|''' [[ભુજ]] '''
|[[ભુજ]], [[માંડવી (કચ્છ)|માંડવી]], [[મુન્દ્રા]], [[અંજાર]], [[ભચાઉ]], [[રાપર]], [[નલિયા (તા. અબડાસા)|નલિયા]], [[નખત્રાણા]] .
|-
|''' [[ભરૂચ]] '''
|[[ભરૂચ]], [[જંબુસર]], [[અંકલેશ્વર]], [[ઝઘડીયા|ઝઘડિયા]], [[રાજપીપલા|રાજપીપળા]] .
|-
|''' [[ગોધરા]] '''
|[[ગોધરા]], [[દાહોદ]], [[લુણાવાડા]], [[સંતરામપુર]], [[ઝાલોદ]], [[હાલોલ]], [[દેવગઢબારિયા|બારીયા]] .
|-
|'''[[હિંમતનગર]] '''
|[[હિંમતનગર]], [[ઇડર]], [[ભિલોડા]], [[મોડાસા]], [[ખેડબ્રહ્મા]], [[પ્રાંતિજ]], બાયડ, [[માણસા]]
|-
|''' [[રાજકોટ]] '''
|[[રાજકોટ]], [[ગોંડલ]], [[સુરેન્દ્રનગર]], [[ચોટીલા]], [[લીંબડી]], [[મોરબી]], [[ધ્રાંગધ્રા]], [[જસદણ]], [[વાંકાનેર]]
|-
|''' [[જામનગર]] '''
|[[જામનગર]], [[દ્વારકા]], [[ખંભાળિયા]], [[ધ્રોલ]], [[જામજોધપુર]]
|-
|''' [[જુનાગઢ|જૂનાગઢ]] '''
|[[જુનાગઢ|જૂનાગઢ]], [[પોરબંદર]], [[વેરાવળ]], [[ઉપલેટા]], [[કેશોદ]], [[ધોરાજી]], [[માંગરોળ (જૂનાગઢ)|માંગરોળ]], [[બાંટવા (તા. માણાવદર)|બાંટવા]], [[જેતપુર]]
|-
|''' [[મહેસાણા]] '''
|[[મહેસાણા]], [[પાટણ]], [[વિસનગર]], [[કડી]], [[બહુચરાજી|બેચરાજી]], [[કલોલ]], [[વડનગર]], [[ચાણસ્મા]], [[ખેરાલુ]], [[હારીજ]], [[ઉંઝા|ઊંઝા]], [[વિજાપુર]]
|-
|''' [[નડીઆદ|નડિયાદ]] '''
|[[નડીઆદ|નડિયાદ]], [[આણંદ]], [[બોરસદ]], [[ખંભાત]], [[ડાકોર]], [[બાલાસિનોર]], [[ખેડા]], [[કપડવંજ|કાપડવંજ]], [[મહુધા]], [[માતર]], [[પેટલાદ]] .
|-
|''' [[પાલનપુર]] '''
|[[પાલનપુર]], [[અંબાજી]], [[ડીસા]], [[સિદ્ધપુર]], [[થરાદ]], [[રાધનપુર]], [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|દિયોદર]] .
|-
|''' [[સુરત]] '''
|[[સુરત|સુરત-1]], [[સુરત|સુરત-2]], [[બારડોલી]], [[માંડવી (સુરત જિલ્લો)|માંડવી]], [[સોનગઢ]], [[ઓલપાડ]] .
|-
|''' [[વલસાડ]] '''
|[[વલસાડ]], [[નવસારી]], [[બીલીમોરા]], [[વાપી]], [[ધરમપુર]], [[આહવા]] .
|}

=== નવા બસ ટર્મિનલ ===
[[File:Vadodara_Bus_Terminal_Exterior.jpg|thumb|વડોદરા બસ સ્ટેશન]]
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેમના વિઝન મુજબ બસ ટર્મિનલ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર ઉપલબ્ધ સુવિધાઓથી સજ્જ કરવાનું હતું. સરકારે આવા આઠ બસ ટર્મિનલ પહેલેથી જ બનાવ્યા છે - અમદાવાદમાં બે ગીતા મંદિર અને રાણીપમાં, વડોદરામાં બે સેન્ટ્રલ અને મકરપુરામાં, સુરતમાં  બે મધ્યસ્થ બસ ટર્મિનલ અને અડાજણ, પાલનપુર, રાજકોટ અને મહેસાણામાં એક-એક બસ ટર્મિનલ.
[[File:Ahmedabad_GSRTC_Central_Bus_Station_New.jpg|thumb|અમદાવાદ સેન્ટ્રલ બસ સ્ટેશન]]
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ અમરેલી, ભુજ, ભરૂચ, રાજકોટ, નડિયાદ, નવસારી, મોડાસા, પાટણ ખાતે રૂ.913.30 કરોડના ખર્ચે વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ માટે સુવિધાઓ સાથે આઠ આધુનિક જિલ્લા કક્ષાના બસ ટર્મિનલ બનાવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. [[File:Palanpur GSRTC Bus Port.jpg|thumb|[[પાલનપુર GSRTC બસ પોર્ટ]]]]હેલિપેડની સાથે બોટ જેટીનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દરેક બસ સ્ટેશન મુંબઈ, દિલ્હી અને બેંગલુરુ માટે સીધી હેલિકોપ્ટર ફ્લાઇટ્સ ઓફર કરશે. GSRTC આ સેવા શરૂ કરવા માટે તેના ડ્રાઇવરોને હેલિકોપ્ટર અને વિમાનો ઉડાડવાની તાલીમ આપી રહી છે. આ બસ ટર્મિનલ, જે ડિઝાઇન, નિર્માણ, સંચાલન અને ટ્રાન્સફર મોડેલમાં હશે, તેમાં ડિજિટલ ડિસ્પ્લે, વેરિયેબલ મેસેજ સાઇન બોર્ડ, સીસીટીવી કેમેરા, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ, ડીલક્સ વેઇટિંગ હોલ, પ્રવાસી માહિતી કેન્દ્ર, ક્લોકરૂમ, રેસ્ટોરાં, ફૂડ કોર્ટ, પ્લાઝા, બજેટ હોટલ અને વાણિજ્યિક પ્રવૃત્તિઓ માટે મલ્ટિપ્લેક્સ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમ (GSRTC) વહીવટી કાર્યાલય, પાર્સલ રૂમ, જાળવણી વર્કશોપ અને ઇંધણ પંપ હશે. બસ ટર્મિનલ્સ પર 30 વર્ષ સુધી જરૂર પડ્યે જાળવણી અને સમારકામ માટે એક એકમ રહેશે.
[[File:Rajkot_Center_Bus_Stand.jpg|thumb|રાજકોટ સેન્ટ્રલ બસ પોર્ટ]]

=== યાત્રીઓ ===
GSRTC એ 2009 માં 1500 થી વધારે નવી બસો ખરીદી હતી જેમાં એર કન્ડિશન્ડ, સ્લીપર કોચ વોલ્વો બસો શામેલ હતી અને 2017 માં 1000 થી વધારે નવી ઇન્ટરસિટી મીની બસો પણ ખરીદી હતી &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/GSRTC-gets-1500-new-buses/articleshow/4093507.cms|archive-url=https://archive.today/20130411033627/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-08/ahmedabad/27999464_1_new-buses-volvo-buses-gsrtc|archive-date=11 April 2013|title=GSRTC gets 1,500 new buses|work=[[The Times of India]]|date=8 February 2009|agency=TNN|access-date=15 February 2013}}&lt;/ref&gt;GSRTC દરરોજ 40000 ટ્રિપ્સ સાથે 28 લાખ કિલોમીટરનું અંતર કાપે છે અને દરરોજ 24 લાખ મુસાફરોને સેવા આપે છે. GSRTC ઓનલાઈન અને મોબાઈલ ફોન ટિકિટ બુકિંગ સુવિધા પૂરી પાડે છે.&lt;ref name=&quot;bs&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/Economy-Policy/GSRTC-to-launch-online-ticket-booking-105072001093_1.html|title=GSRTC to launch online ticket booking|work=[[Business Standard]]|date=20 July 2005|access-date=15 February 2013|last=Thakkar, Mitul|location=Ahmedabad}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dgjrt&quot;&gt;{{Cite news|url=http://deshgujarat.com/2011/08/12/booking-gsrtc-ticket-through-mobile-phone-to-be-possible/|title=Booking GSRTC ticket through mobile phone to be possible|work=DeshGujarat.com|date=12 August 2011|access-date=15 February 2013}}&lt;/ref&gt; તે વોલ્વો બસોમાં મફતમાં વાઇ-ફાઇ ઇન્ટરનેટ સેવા પણ પૂરી પાડે છે.&lt;ref name=&quot;wifi&quot;&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-18/rajkot/30530805_1_wi-fi-services-volvo-buses-access-internet|archive-url=https://archive.today/20130411035938/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-18/rajkot/30530805_1_wi-fi-services-volvo-buses-access-internet|archive-date=11 April 2013|title=Now, surf the internet on GSRTC's Rajkot-Ahmedabad buses|work=[[The Times of India]]|date=18 December 2011|agency=TNN|access-date=16 February 2013|location=Rajkot}}&lt;/ref&gt; હાલમાં ઓનલાઈન ટિકિટ બુકિંગ સુવિધા ધરાવતી બસોના કાફલામાં એક્સપ્રેસ, ગુર્જરનગરી, સ્લીપર અને વોલ્વો બસોનો સમાવેશ થાય છે.
[[File:Command_&amp;_Control_Center.jpg|alt=CCC GSRTC|thumb|660x660px|કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર, સેન્ટ્રલ ઓફિસ, રાણીપ, અમદાવાદ, ગુજરાત]]

=== કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર અને આઇટી પહેલ ===
GSRTC એ અમદાવાદના રાણીપ સ્થિત સેન્ટ્રલ ઓફિસ ખાતે GSRTC ના કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટરની સ્થાપના કરી છે. વિવિધ આઇટી ટૂલ્સ દ્વારા સીસીસી (કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર) અને ડીસીસીસી (ડિવિઝન કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર) માં વિવિધ પરિમાણોનું 24×7 સખત દેખરેખ હેઠળ, એટલે કે,

* જીપીએસ આધારિત ઇન્ટિગ્રેટેડ વ્હીકલ ટ્રેકિંગ અને પેસેન્જર ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ
* ઇન્ટિગ્રેટેડ ડેપો મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઓનલાઈન પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ
* ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઇલેક્ટ્રોનિક ટિકિટિંગ મશીન
* શિસ્ત અને અપીલ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી
* MIS જનરેશન
* ઓટોમેટેડ ફ્યુઅલ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઓટોમેટેડ ડ્રાઈવર ટેસ્ટિંગ સિસ્ટમ
* સીસીટીવી કેમેરા આધારિત સર્વેલન્સ વિજિલન્સ સિસ્ટમ
* સ્વચ્છ ભારત અભિયાન મોબાઇલ એપ્લિકેશન
* IVRS સાથે 24×7 ટોલ-ફ્રી હેલ્પડેસ્ક
* ઓનલાઇન ફરિયાદ નિવારણ
* MPLS - VPN

=== ટેકનિકલ ===
GSRTC એ ઘણી તકનીકી સુવિધાઓ ઉભી કરી છે. જેમ કે:

* ત્રણ સ્તરીય જાળવણી અને સમારકામ સુવિધા - ૧૨૬ ડેપો વર્કશોપ, ૧૬ વિભાગીય વર્કશોપ અને એક કેન્દ્રીય વર્કશોપ
* ૭ ટાયર રીટ્રેડીંગ પ્લાન્ટ

== સેવાઓ ==
=== વોલ્વો સર્વિસ ===

* [[અમદાવાદ]] થી [[વડોદરા]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[સુરત]] થી [[અમદાવાદ]]   (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[રાજકોટ]] (રોજની ૧૦ સેવાઓ)
* [[રાજકોટ]] થી [[વડોદરા]] (રોજ 4 સેવાઓ)
* [[ભુજ]] થી [[વડોદરા]] (રોજ 5 સેવાઓ)

=== એ.સી. લક્સરી સેવાઓ ===

* [[ધાનેરા]] થી [[અમદાવાદ]] (દૈનિક ૧૪ સેવા)

=== ઇન્ટરસિટી સેવાઓ ===

* [[અમદાવાદ]] થી [[વડોદરા]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[સુરત]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[રાજકોટ]] (દર ૧ કલાકે)
* [[અમદાવાદ]]  થી [[આણંદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[નડીઆદ|નડિયાદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[દાહોદ]] (દર 20 મિનિટે)
* [[મહેસાણા]] થી [[રાણીપ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[મહેસાણા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[અમદાવાદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[ડીસા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[ધાનેરા]] થી [[ડીસા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[સુરત]] થી [[નવસારી]] (દર 20 મિનિટે)
* [[વડોદરા]] થી [[આણંદ]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[વડોદરા]] થી [[ગોધરા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[ગોધરા]] થી [[અમદાવાદ]] (દર 20 મિનિટે)
* [[રાજકોટ]] થી [[જામનગર]] (દર ૧ કલાકે)

વગેરે અને ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાંથી અને ત્યાંથી આવતી ઘણી બધી ઇન્ટરસિટી સેવાઓ.

=== સેવાના પ્રકારો ===
* વોલ્વો સીટર
* એ.સી. સીટર
* ગુર્જરનગરી એક્સપ્રેસ
* ડિલક્સ એક્સપ્રેસ
* મીડી બસ (નાના અંતરની બસ)
* લક્ઝરી કોચ
* ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ટરસિટી બસ

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://gsrtc.in/site/ ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરશન]
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતમાં પરિવહન]]</text>
      <sha1>d09anrd3yepkbd2u0o1rb2dhjzosax9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905313</id>
      <parentid>905312</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>/* સેવાના પ્રકારો */</comment>
      <origin>905313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21315" sha1="tp9a6ncylh1butxaarqol3bx964758t" xml:space="preserve">{{Infobox bus company
| name             = Gujarat State Road Transport Corporation &lt;br/&gt; ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ
| logo             = Gujarat State road transport corporation.jpg
| logo_size        = 200px
| image            = 
| image_size       = 
| image_caption    =
| parent           = [[ગુજરાત સરકાર]]
| founded          = 1 મે 1960
| defunct          = 
| headquarters     = * મધ્યસ્થ કાર્યાલય GSRTC, [[રાણીપ]], [[અમદાવાદ]]
* મધ્યસ્થ ST વર્કશોપ, [[નરોડા]], [[અમદાવાદ]]&lt;ref name=&quot;cc&quot;&gt;{{cite web | url=https://gsrtc.in/site/downloads/innerPages/contactUs.html | title=GSRTC contact number}}&lt;/ref&gt;
| locale           = 
| service_area     = [[ગુજરાત]], [[મહારાષ્ટ્ર]], [[મધ્ય પ્રદેશ]], [[રાજસ્થાન]], [[ગોવા]], [[દાદરા અને નગર હવેલી]], [[દિવ અને દમણ]] 
| service_type     = બસ, જાહેર પરિવહન 
| alliance         = 
| routes           = 
| stops            = 
| destinations     = 
| hubs             = 
| stations         = 263&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot; /&gt;
| lounge           = 
| depots           = 125&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot; /&gt;
| fleet            = 8322
| ridership        = 22,09,000 (2017–18)&lt;ref name=&quot;gsrtof&quot;&gt;{{cite web | url=https://gsrtc.in/site/downloads/innerPages/performance.html | title=GSRTC performance | publisher=GSRTC | date=October 2009 | access-date=19 August 2025}}&lt;/ref&gt;
| annual_ridership = 
| fuel_type        = ડીઝલ, ઇલેક્ટ્રિક 
| operator         = 
| leader_type      = વાઇસ ચેરમેન &amp; MD
| leader           = Dr. Rajendra Kumar(IAS)
| website          = {{URL|www.gsrtc.in}}
}}
'''ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમ''' (''Gujarat State Road Transport Corporation'' - GSRTC) એ ગુજરાત સરકારની માલિકીની જાહેર પરિવહન માટેની બસ સેવા પૂરી પાડતી સંસ્થા છે, તે [[ગુજરાત]]માં તેમજ ગુજરાત અને પડોશી રાજ્યો વચ્ચે બસસેવા પૂરી પાડે છે.

૧ મે, ૧૯૬૦ના રોજ ગુજરાત રાજ્યના નિર્માણ સાથે નિગમ અસ્તિત્વમાં આવ્યું. ૭ વિભાગો, ૭૬ ડેપો અને ૭ વિભાગીય કાર્યશાળાથી શરૂઆત કરનારી GSRTC આજે ૧૬ વિભાગો, ૧૨૫ ડેપો, ૨૨૬ બસ સ્ટેશન, ૧૫૫૪ પીકઅપ સ્ટેન્ડ અને ૮૩૨૨ બસો સુધી વિસ્તરી ચૂકી છે.

== વિભાગો ==
ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમને ૧૬ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે.

* અમદાવાદ વિભાગ (આશ્રમ)
* અમરેલી વિભાગ (ગિરનાર)
* ભરૂચ વિભાગ (નર્મદા)
* ભાવનગર વિભાગ (શેત્રુંજય)
* ભુજ વિભાગ (કચ્છ)
* ગોધરા વિભાગ (પાવાગઢ)
* હિંમતનગર વિભાગ (સાબર)
* જામનગર વિભાગ (દ્વારકા)
* જૂનાગઢ વિભાગ (સોમનાથ)
* મહેસાણા વિભાગને (મોઢેરા)
* નડિયાદ વિભાગને (અમૂલ)
* પાલનપુર વિભાગ (બનાસ)
* રાજકોટ વિભાગ (સૌરાષ્ટ્ર)
* સુરત વિભાગ (સૂર્યનગરી)
* વડોદરા વિભાગ (વિશ્વામિત્રી)
* વલસાડ વિભાગ (દમણ ગંગા)

અમદાવાદ-ગાંધીનગર વચ્ચે ચાલતી વિશેષ બસને ''વિકાસ રૂટ'' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

== ડેપો ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!વિભાગ
!ડેપો
|-
|''' [[અમદાવાદ]] '''
|[[અમદાવાદ]], [[ચંડોળા તળાવ|ચંડોળા]], [[બારેજા (તા. દસ્ક્રોઇ)|બારેજા]], [[સાણંદ]], [[વિરમગામ]], [[ધોળકા]], [[ધંધુકા]], [[બાવળા]], [[દહેગામ]], [[ગાંધીનગર]] .
|-
|''' [[અમરેલી]] '''
|[[અમરેલી]], [[સાવરકુંડલા]], [[બગસરા]], [[ઉના]], [[ધારી]], [[રાજુલા]], [[કોડીનાર]] .
|-
|''' [[વડોદરા]] '''
|[[વડોદરા]], [[છોટાઉદેપુર|છોટા ઉદેપુર]], [[બોડેલી]], [[પાદરા]], [[કરજણ]], [[ડભોઇ|ડભોઈ]], [[વાઘોડિયા]] .
|-
|''' [[ભાવનગર]] '''
|[[ભાવનગર]], [[તળાજા]], [[મહુવા]], [[પાલીતાણા|પાલિતાણા]], [[ગારીયાધાર]], [[ગઢડા]], [[બોટાદ]], [[બરવાળા તાલુકો|બરવાળા]] .
|-
|''' [[ભુજ]] '''
|[[ભુજ]], [[માંડવી (કચ્છ)|માંડવી]], [[મુન્દ્રા]], [[અંજાર]], [[ભચાઉ]], [[રાપર]], [[નલિયા (તા. અબડાસા)|નલિયા]], [[નખત્રાણા]] .
|-
|''' [[ભરૂચ]] '''
|[[ભરૂચ]], [[જંબુસર]], [[અંકલેશ્વર]], [[ઝઘડીયા|ઝઘડિયા]], [[રાજપીપલા|રાજપીપળા]] .
|-
|''' [[ગોધરા]] '''
|[[ગોધરા]], [[દાહોદ]], [[લુણાવાડા]], [[સંતરામપુર]], [[ઝાલોદ]], [[હાલોલ]], [[દેવગઢબારિયા|બારીયા]] .
|-
|'''[[હિંમતનગર]] '''
|[[હિંમતનગર]], [[ઇડર]], [[ભિલોડા]], [[મોડાસા]], [[ખેડબ્રહ્મા]], [[પ્રાંતિજ]], બાયડ, [[માણસા]]
|-
|''' [[રાજકોટ]] '''
|[[રાજકોટ]], [[ગોંડલ]], [[સુરેન્દ્રનગર]], [[ચોટીલા]], [[લીંબડી]], [[મોરબી]], [[ધ્રાંગધ્રા]], [[જસદણ]], [[વાંકાનેર]]
|-
|''' [[જામનગર]] '''
|[[જામનગર]], [[દ્વારકા]], [[ખંભાળિયા]], [[ધ્રોલ]], [[જામજોધપુર]]
|-
|''' [[જુનાગઢ|જૂનાગઢ]] '''
|[[જુનાગઢ|જૂનાગઢ]], [[પોરબંદર]], [[વેરાવળ]], [[ઉપલેટા]], [[કેશોદ]], [[ધોરાજી]], [[માંગરોળ (જૂનાગઢ)|માંગરોળ]], [[બાંટવા (તા. માણાવદર)|બાંટવા]], [[જેતપુર]]
|-
|''' [[મહેસાણા]] '''
|[[મહેસાણા]], [[પાટણ]], [[વિસનગર]], [[કડી]], [[બહુચરાજી|બેચરાજી]], [[કલોલ]], [[વડનગર]], [[ચાણસ્મા]], [[ખેરાલુ]], [[હારીજ]], [[ઉંઝા|ઊંઝા]], [[વિજાપુર]]
|-
|''' [[નડીઆદ|નડિયાદ]] '''
|[[નડીઆદ|નડિયાદ]], [[આણંદ]], [[બોરસદ]], [[ખંભાત]], [[ડાકોર]], [[બાલાસિનોર]], [[ખેડા]], [[કપડવંજ|કાપડવંજ]], [[મહુધા]], [[માતર]], [[પેટલાદ]] .
|-
|''' [[પાલનપુર]] '''
|[[પાલનપુર]], [[અંબાજી]], [[ડીસા]], [[સિદ્ધપુર]], [[થરાદ]], [[રાધનપુર]], [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|દિયોદર]] .
|-
|''' [[સુરત]] '''
|[[સુરત|સુરત-1]], [[સુરત|સુરત-2]], [[બારડોલી]], [[માંડવી (સુરત જિલ્લો)|માંડવી]], [[સોનગઢ]], [[ઓલપાડ]] .
|-
|''' [[વલસાડ]] '''
|[[વલસાડ]], [[નવસારી]], [[બીલીમોરા]], [[વાપી]], [[ધરમપુર]], [[આહવા]] .
|}

=== નવા બસ ટર્મિનલ ===
[[File:Vadodara_Bus_Terminal_Exterior.jpg|thumb|વડોદરા બસ સ્ટેશન]]
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેમના વિઝન મુજબ બસ ટર્મિનલ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર ઉપલબ્ધ સુવિધાઓથી સજ્જ કરવાનું હતું. સરકારે આવા આઠ બસ ટર્મિનલ પહેલેથી જ બનાવ્યા છે - અમદાવાદમાં બે ગીતા મંદિર અને રાણીપમાં, વડોદરામાં બે સેન્ટ્રલ અને મકરપુરામાં, સુરતમાં  બે મધ્યસ્થ બસ ટર્મિનલ અને અડાજણ, પાલનપુર, રાજકોટ અને મહેસાણામાં એક-એક બસ ટર્મિનલ.
[[File:Ahmedabad_GSRTC_Central_Bus_Station_New.jpg|thumb|અમદાવાદ સેન્ટ્રલ બસ સ્ટેશન]]
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ અમરેલી, ભુજ, ભરૂચ, રાજકોટ, નડિયાદ, નવસારી, મોડાસા, પાટણ ખાતે રૂ.913.30 કરોડના ખર્ચે વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ માટે સુવિધાઓ સાથે આઠ આધુનિક જિલ્લા કક્ષાના બસ ટર્મિનલ બનાવવાની દરખાસ્ત કરી હતી. [[File:Palanpur GSRTC Bus Port.jpg|thumb|[[પાલનપુર GSRTC બસ પોર્ટ]]]]હેલિપેડની સાથે બોટ જેટીનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દરેક બસ સ્ટેશન મુંબઈ, દિલ્હી અને બેંગલુરુ માટે સીધી હેલિકોપ્ટર ફ્લાઇટ્સ ઓફર કરશે. GSRTC આ સેવા શરૂ કરવા માટે તેના ડ્રાઇવરોને હેલિકોપ્ટર અને વિમાનો ઉડાડવાની તાલીમ આપી રહી છે. આ બસ ટર્મિનલ, જે ડિઝાઇન, નિર્માણ, સંચાલન અને ટ્રાન્સફર મોડેલમાં હશે, તેમાં ડિજિટલ ડિસ્પ્લે, વેરિયેબલ મેસેજ સાઇન બોર્ડ, સીસીટીવી કેમેરા, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ, ડીલક્સ વેઇટિંગ હોલ, પ્રવાસી માહિતી કેન્દ્ર, ક્લોકરૂમ, રેસ્ટોરાં, ફૂડ કોર્ટ, પ્લાઝા, બજેટ હોટલ અને વાણિજ્યિક પ્રવૃત્તિઓ માટે મલ્ટિપ્લેક્સ ઉપરાંત ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમ (GSRTC) વહીવટી કાર્યાલય, પાર્સલ રૂમ, જાળવણી વર્કશોપ અને ઇંધણ પંપ હશે. બસ ટર્મિનલ્સ પર 30 વર્ષ સુધી જરૂર પડ્યે જાળવણી અને સમારકામ માટે એક એકમ રહેશે.
[[File:Rajkot_Center_Bus_Stand.jpg|thumb|રાજકોટ સેન્ટ્રલ બસ પોર્ટ]]

=== યાત્રીઓ ===
GSRTC એ 2009 માં 1500 થી વધારે નવી બસો ખરીદી હતી જેમાં એર કન્ડિશન્ડ, સ્લીપર કોચ વોલ્વો બસો શામેલ હતી અને 2017 માં 1000 થી વધારે નવી ઇન્ટરસિટી મીની બસો પણ ખરીદી હતી &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/GSRTC-gets-1500-new-buses/articleshow/4093507.cms|archive-url=https://archive.today/20130411033627/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-08/ahmedabad/27999464_1_new-buses-volvo-buses-gsrtc|archive-date=11 April 2013|title=GSRTC gets 1,500 new buses|work=[[The Times of India]]|date=8 February 2009|agency=TNN|access-date=15 February 2013}}&lt;/ref&gt;GSRTC દરરોજ 40000 ટ્રિપ્સ સાથે 28 લાખ કિલોમીટરનું અંતર કાપે છે અને દરરોજ 24 લાખ મુસાફરોને સેવા આપે છે. GSRTC ઓનલાઈન અને મોબાઈલ ફોન ટિકિટ બુકિંગ સુવિધા પૂરી પાડે છે.&lt;ref name=&quot;bs&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/Economy-Policy/GSRTC-to-launch-online-ticket-booking-105072001093_1.html|title=GSRTC to launch online ticket booking|work=[[Business Standard]]|date=20 July 2005|access-date=15 February 2013|last=Thakkar, Mitul|location=Ahmedabad}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dgjrt&quot;&gt;{{Cite news|url=http://deshgujarat.com/2011/08/12/booking-gsrtc-ticket-through-mobile-phone-to-be-possible/|title=Booking GSRTC ticket through mobile phone to be possible|work=DeshGujarat.com|date=12 August 2011|access-date=15 February 2013}}&lt;/ref&gt; તે વોલ્વો બસોમાં મફતમાં વાઇ-ફાઇ ઇન્ટરનેટ સેવા પણ પૂરી પાડે છે.&lt;ref name=&quot;wifi&quot;&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-18/rajkot/30530805_1_wi-fi-services-volvo-buses-access-internet|archive-url=https://archive.today/20130411035938/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-18/rajkot/30530805_1_wi-fi-services-volvo-buses-access-internet|archive-date=11 April 2013|title=Now, surf the internet on GSRTC's Rajkot-Ahmedabad buses|work=[[The Times of India]]|date=18 December 2011|agency=TNN|access-date=16 February 2013|location=Rajkot}}&lt;/ref&gt; હાલમાં ઓનલાઈન ટિકિટ બુકિંગ સુવિધા ધરાવતી બસોના કાફલામાં એક્સપ્રેસ, ગુર્જરનગરી, સ્લીપર અને વોલ્વો બસોનો સમાવેશ થાય છે.
[[File:Command_&amp;_Control_Center.jpg|alt=CCC GSRTC|thumb|660x660px|કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર, સેન્ટ્રલ ઓફિસ, રાણીપ, અમદાવાદ, ગુજરાત]]

=== કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર અને આઇટી પહેલ ===
GSRTC એ અમદાવાદના રાણીપ સ્થિત સેન્ટ્રલ ઓફિસ ખાતે GSRTC ના કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટરની સ્થાપના કરી છે. વિવિધ આઇટી ટૂલ્સ દ્વારા સીસીસી (કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર) અને ડીસીસીસી (ડિવિઝન કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર) માં વિવિધ પરિમાણોનું 24×7 સખત દેખરેખ હેઠળ, એટલે કે,

* જીપીએસ આધારિત ઇન્ટિગ્રેટેડ વ્હીકલ ટ્રેકિંગ અને પેસેન્જર ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ
* ઇન્ટિગ્રેટેડ ડેપો મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઓનલાઈન પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ
* ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઇલેક્ટ્રોનિક ટિકિટિંગ મશીન
* શિસ્ત અને અપીલ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી
* MIS જનરેશન
* ઓટોમેટેડ ફ્યુઅલ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ
* ઓટોમેટેડ ડ્રાઈવર ટેસ્ટિંગ સિસ્ટમ
* સીસીટીવી કેમેરા આધારિત સર્વેલન્સ વિજિલન્સ સિસ્ટમ
* સ્વચ્છ ભારત અભિયાન મોબાઇલ એપ્લિકેશન
* IVRS સાથે 24×7 ટોલ-ફ્રી હેલ્પડેસ્ક
* ઓનલાઇન ફરિયાદ નિવારણ
* MPLS - VPN

=== ટેકનિકલ ===
GSRTC એ ઘણી તકનીકી સુવિધાઓ ઉભી કરી છે. જેમ કે:

* ત્રણ સ્તરીય જાળવણી અને સમારકામ સુવિધા - ૧૨૬ ડેપો વર્કશોપ, ૧૬ વિભાગીય વર્કશોપ અને એક કેન્દ્રીય વર્કશોપ
* ૭ ટાયર રીટ્રેડીંગ પ્લાન્ટ

== સેવાઓ ==
=== વોલ્વો સર્વિસ ===

* [[અમદાવાદ]] થી [[વડોદરા]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[સુરત]] થી [[અમદાવાદ]]   (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[રાજકોટ]] (રોજની ૧૦ સેવાઓ)
* [[રાજકોટ]] થી [[વડોદરા]] (રોજ 4 સેવાઓ)
* [[ભુજ]] થી [[વડોદરા]] (રોજ 5 સેવાઓ)

=== એ.સી. લક્સરી સેવાઓ ===

* [[ધાનેરા]] થી [[અમદાવાદ]] (દૈનિક ૧૪ સેવા)

=== ઇન્ટરસિટી સેવાઓ ===

* [[અમદાવાદ]] થી [[વડોદરા]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[સુરત]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[રાજકોટ]] (દર ૧ કલાકે)
* [[અમદાવાદ]]  થી [[આણંદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[નડીઆદ|નડિયાદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[અમદાવાદ]] થી [[દાહોદ]] (દર 20 મિનિટે)
* [[મહેસાણા]] થી [[રાણીપ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[મહેસાણા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[અમદાવાદ]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[પાલનપુર]] થી [[ડીસા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[ધાનેરા]] થી [[ડીસા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[સુરત]] થી [[નવસારી]] (દર 20 મિનિટે)
* [[વડોદરા]] થી [[આણંદ]] (દર ૧૫ મિનિટે)
* [[વડોદરા]] થી [[ગોધરા]] (દર ૩૦ મિનિટે)
* [[ગોધરા]] થી [[અમદાવાદ]] (દર 20 મિનિટે)
* [[રાજકોટ]] થી [[જામનગર]] (દર ૧ કલાકે)

વગેરે અને ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાંથી અને ત્યાંથી આવતી ઘણી બધી ઇન્ટરસિટી સેવાઓ.

=== સેવાના પ્રકારો ===
* વોલ્વો સ્લીપર 
* વોલ્વો સીટર
* એ.સી.સ્લીપર 
* એ.સી.સીટર
* સ્લીપર
* ગુર્જરનગરી એક્સપ્રેસ
* ડિલક્સ એક્સપ્રેસ
* મીડી બસ (નાના અંતરની બસ)
* લક્ઝરી કોચ
* ઇલેક્ટ્રિક ઇન્ટરસિટી બસ

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://gsrtc.in/site/ ગુજરાત રાજ્ય રોડ પરિવહન કોર્પોરશન]
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:ગુજરાતમાં પરિવહન]]</text>
      <sha1>tp9a6ncylh1butxaarqol3bx964758t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>રણજિતરામ મહેતા</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71974</id>
    <revision>
      <id>905265</id>
      <parentid>890559</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T17:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gazal world</username>
        <id>28391</id>
      </contributor>
      <comment>/* જીવન */ +img</comment>
      <origin>905265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16113" sha1="nv66imbu05nf3jphopporfqidhm16hm" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name        = રણજિતરામ વાવાભાઇ મહેતા
| image       = Ranjitram Mehta.jpg
| imagesize   = 
| caption     = રણજિતરામ મહેતાનું મુખચિત્ર
| pseudonym   = 
| birth_date  = {{Birth date|1881|10|25|mf=y}}
| birth_place = [[સુરત]], [[ગુજરાત]], [[ભારત]]
| death_date  = {{death date and age|1917|6|4|1881|10|25|mf=y}}
| death_place = [[મુંબઈ]]
| occupation  = સંશોધક, લેખક
| nationality = ભારતીય
| language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]
| education = આર્ટ્સ સ્નાતક (B.A.)
| alma_mater = ગુજરાત કોલેજ
| notableworks = ''રણજિતરામ ગદ્યસંગ્રહ ૧-૨'' (૧૯૮૨)
| children = અશોક મહેતા
}}
'''રણજિતરામ વાવાભાઇ મહેતા''' (ઓક્ટોબર ૨૫, ૧૮૮૧ - જૂન ૪ ૧૯૧૭) જાણીતા [[ગુજરાતી]] લેખક હતા. ગુજરાતી સાહિત્યનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]] તેમના માનમાં ગુજરાતી સાહિત્યકારોને અપાય છે.

== જીવન ==
[[File:Ranjitram Vavabhai Mehta bust.jpg|thumb|[[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]], અમદાવાદ ખાતે રમણલાલ દેસાઈનું બાવલુ]]
તેમનો જન્મ ૨૫ ઓક્ટોબર, ૧૮૮૧ના રોજ [[સુરત]] ખાતે થયેલો. તેમનાં પિતા વાવાભાઈ અમદાવાદ મ્યુનસિપલ કમિટિમાં મુખ્ય ઈજનેર પદે હતા, આથી તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ [[અમદાવાદ]] ખાતે જ થયું.&lt;ref name=&quot;Grover1994&quot;&gt;{{cite book|author=Verinder Grover|title=Asoka Mehta|url=https://books.google.com/books?id=OXCyoborhEMC&amp;pg=PR11|year=૧૯૯૪|publisher=Deep &amp; Deep Publications|isbn=978-81-7100-567-3|pages=૧૧–}}&lt;/ref&gt; સને. ૧૯૦૩માં તેમણે ગુજરાત કોલેજમાંથી આર્ટ્સમાં સ્નાતકની ઉપાધી મેળવી અને ત્યાં જ આઠ માસ સુધી સંશોધક તરીકે કાર્ય કર્યું. સને. ૧૯૦૬ થી ૧૯૧૭ દરમિયાન તેઓએ પ્રો. ગજ્જર અને [[ભાવનગર રજવાડું|ભાવનગર રાજ્ય]]ના દિવાન [[પ્રભાશંકર પટ્ટણી]]નાં અંગત મદદનિશ તરીકે કાર્ય કર્યું. સને. ૧૯૦૫માં તેઓએ [[ઉમરેઠ]] ખાતે ઉચ્ચત્તર માધ્યમિક શાળાનાં આચાર્ય તરીકે પણ સેવા આપી.&lt;ref name=&quot;mr&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor-last=ટોપીવાળા|editor-first=ચન્દ્રકાન્ત|editor-link=ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|year=૧૯૯૯|publisher=[[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]]|location=અમદાવાદ|page=૪૬૩|title=ગુજરાતી સાહિત્ય કોશ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=રણજિતરામ વા. મહેતા|url=http://www.gujaratisahityaparishad.com/prakashan/photo-gallery/sahitya-sarjako/Ranjitram-V-Mehta.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130175046/http://www.gujaratisahityaparishad.com/prakashan/photo-gallery/sahitya-sarjako/Ranjitram-V-Mehta.html|archive-date=2017-11-30|access-date=૨૦ જૂન ૨૦૧૭|website=ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ|language=gu}}&lt;/ref&gt;

સને. ૧૯૦૪માં તેઓએ [[ગુજરાતી સાહિત્ય સભા]] (જે આમ તો ૧૮૯૮માં તેમના દ્વારા સ્થપાયેલ &quot;સોશિયલ એન્ડ લિટરરી એશોશિએશન&quot;નું ફેરનામકરણ છે) અને ૧૯૦૫માં [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]]ની સ્થાપના કરી.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=MqYgBQAAQBAJ&amp;pg=PT115&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLqa_s48vUAhUBLo8KHZGNCgEQ6AEIRTAG#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=From England with Love: An Indian Student Writes from Cambridge (1926–27)|last=Desai|first=Padma|date=૧ નવેમ્બર ૨૦૧૪|publisher=Penguin UK|year=|isbn=9789351189022|location=|pages=૧૧૫|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=QSZHBAAAQBAJ&amp;pg=PT220&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwis5ZWz5cvUAhUfTo8KHSOFAYM4ChDoAQgrMAI#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=The Oppressive Present: Literature and Social Consciousness in Colonial India|last=Chandra|first=Sudhir|date=૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪|publisher=Routledge|year=|isbn=9781317559931|location=|pages=૨૨૦|language=en}}&lt;/ref&gt;

૪ જૂન, ૧૯૧૭ના રોજ, મુંબઈના [[જુહુ]]ના સમુદ્રકાંઠે, સમુદ્રમાં ડુબી જવાથી તેમનું અવસાન થયું. [[:શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય]] અને સંસ્કૃતિનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર, [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]], તેમનાં નામે અપાય છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rm&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last=પારેખ|first=મધુસુદન|title=મહેતા રણજિતરામ વાવાભાઇ|encyclopedia=[[ગુજરાતી વિશ્વકોશ]]|editor-last=ઠાકર|editor-first=ધીરુભાઈ|editor-link=ધીરુભાઈ ઠાકર|publisher=ગુજરાતી વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ|volume=૧૪|pages=૫૨૪–૫૨૫}}&lt;/ref&gt;

તેમના પુત્ર, અશોક મહેતા (૧૯૧૧-૧૯૮૪), ભારતનાં સ્વતંત્ર સેવાભાવી કર્મશીલ અને સમાજવાદી રાજનેતા હતા.&lt;ref name=&quot;Grover1994&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=K7MxAQAAIAAJ&amp;q=ranjitram+mehta+gujarati+writers+son+asoka&amp;dq=ranjitram+mehta+gujarati+writers+son+asoka&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwieiI6O58vUAhWFvY8KHRC0DQoQ6AEIKjAB|title=Himmat|last=|first=|date=મે ૧૯૭૬|publisher=|year=|isbn=|volume=Volume 2 Part 2|location=|pages=૪૯૬|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Mainstream|url=https://books.google.com/books?id=HWbhAAAAMAAJ|year=૧૯૯૪|publisher=N. Chakravartty|page=૩૬}}&lt;/ref&gt;

== કાર્યો ==
તેમણે સાહિત્યના વિવિધ પ્રકારોનું ખેડાણ કરેલું હતું, જેમ કે, નવલકથા, નિબંધ, નાટક અને ટુંકી વાર્તાઓ. તેમની રચનાઓનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતકૃતિ સંગ્રહ&quot;, તેમનાં અવસાન પછી સને ૧૯૨૧માં [[કનૈયાલાલ મુનશી]]એ પ્રગટ કર્યો હતો. તેમનાં નિબંધોનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતરામના નિબંધો&quot;, પણ તેમનાં અવસાન પછી સને ૧૯૨૩માં પ્રકાશિત થયો હતો. સને ૧૯૮૨માં, તેમની જન્મ શતાબ્દિ નિમિત્તે, ગુજરાત સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા તેમનાં સંપૂર્ણ કાર્યો, રચનાઓનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતરામ ગદ્યસંચય ૧-૨&quot;, પ્રકાશિત કરાયા હતા. ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા &quot;રણજિતરામ વાવાભાઈ અને તેમનું સાહિત્ય&quot; નામક ગ્રંથ પ્રગટ કરાયો છે.&lt;ref name= &quot;rm&quot; /&gt; તેમની &quot;એહમદ રૂપાંદે&quot; (૧૯૦૮) નામની રચના એક હિન્દુ છોકરી અને મુસ્લિમ છોકરા વચ્ચેની પ્રેમકથા છે.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=sHklK65TKQ0C|title=History of Indian Literature|last=Das|first=Sisir Kumar|date=૨૦૦૦|publisher=Sahitya Akademi|year=|isbn=9788172010065|location=|pages=૩૦૯|language=en}}&lt;/ref&gt; તેમણે એકઠાં કરેલાં ૧૩૪ જેટલાં લોકગીતોના સંગ્રહનું ઈ.સ.૧૯૨૨માં &quot;લોકગીતો&quot; નામથી પ્રકાશન થયું. સને ૧૯૦૫માં તેમણે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ ખાતે પ્રગટ કરેલા એક સંશોધન પત્ર દ્વારા ગુજરાતી લોકરચનાઓ માટે &quot;[[લોકગીત]]&quot; અને &quot;લોકકથા&quot; એવા બે નવા શબ્દો આપ્યા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=Idr3fbf2oc0C&amp;pg=PT538&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLqa_s48vUAhUBLo8KHZGNCgEQ6AEISzAH#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=Different Types of History: Project of History of Science, Philosophy and Culture in Indian Civilization, Volume XIV Part 4|last=Chattopadhyaya|first=D. P.|last2=Ray|first2=Bharati|publisher=Pearson Education India|year=|isbn=9788131786666|location=|pages=૫૩૮|language=en}}&lt;/ref&gt; '''ગુજરાતની અસ્મિતા''' શબ્દસમૂહની રચનાનું શ્રેય પણ રણજીતરામ મહેતા ને ફાળે જાય છે.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://ia801606.us.archive.org/34/items/in.ernet.dli.2015.305445/2015.305445.Motibhai-Amin.pdf|title=મોતીભાઈ અમીન - જીવન અને કાર્ય|last=અમીન|first=આપાજી બાવાજી|date=ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૨|publisher=નવજીવન મુદ્રણાલય, કાળુપુર, અમદાવાદ|isbn=|location=|page=૧૯૯}}&lt;/ref&gt;

==સર્જક અને સંશોધક==
ગુજરાતી લોકસાહિત્યનાં પ્રારંભિક સંશોધકોમાં રણજિતરામ એક મહત્વના સંશોધક હતા. [[ઝવેરચંદ મેઘાણી]]નાં તેઓ પુરોગામી હતા. તેઓ સંસ્કારી, ઉત્સાહી, પ્રવૃતિશીલ અને ભાવનાસભર વ્યક્તિત્વ ધરાવતા હતા. રણજિતરામ પહેલાં પણ ગુજરાતીમાં લોકસાહિત્યનાં ક્ષેત્રમાં ઠીક ઠીક સંશોધન કાર્ય થયું હતું પણ સને ૧૯૦૫ આસપાસ એ લગભગ ઠપ્પ જેવું થઈ ચૂક્યું હતું. ઈ.સ. ૧૯૦૫માં, અમદાવાદ ખાતે, [[ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]]નાં અધ્યક્ષપદે, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું સૌપ્રથમ અધિવેશન મળ્યું. આ અધિવેશનમાં જ રણજિતરામે સૌ પ્રથમ વખત, પ્રશિષ્ટ સાહિત્યથી અલગ પણ લોકોમાં પ્રચલિત એવા સાહિત્ય માટે &quot;લોકકથા&quot; અને &quot;લોકગીતો&quot; જેવા શબ્દપ્રયોગ કર્યા હતા. સંશોધકોના મતે આ &quot;લોકકથા&quot; અને &quot;લોકગીત&quot; શબ્દ વાપરવાનો વિચાર રણજિતરામને અંગ્રેજી સાહિત્યના &quot;ફોકટેલ&quot;, &quot;ફોકસોંગ&quot; વગેરે શબ્દો પરથી આવ્યો હોઈ શકે.&lt;ref name=lok&gt;{{cite web | url=http://hdl.handle.net/10603/74617 | title=લોકવિદ્યાક્ષેત્રે ગુજરાતનું પ્રદાન | publisher=સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી | work=મહાશોધનિબંધ | date=૨૦૧૫ | access-date=૨૧ જૂન ૨૦૧૭ | author=પ્રા.કરશન જણકાત}}&lt;/ref&gt; સાહિત્યનાં આ વિભાગ તરફ સમસ્ત ગુજરાતના કેળવાયેલા વર્ગનું સૌપ્રથમ વખત ધ્યાન ખેંચનાર તરીકેનું માન રણજિતરામને મળે છે. તેઓ લોકગીતોનાં સંશોધક અને સંપાદક હતા. તેમણે ઘણાં બધા લોકગીતો એકઠા કર્યા હતા. ઉમરેઠમાં તેમના નિવાસ દરમિયાનનો સમય આ વિસ્તારમાં દુષ્કાળનો સમય હતો અને ઘણાં ગ્રામજનો ગુજરાન અર્થે નગરોમાં આવતા. આવા ગ્રામજનોને રણજિતરામનાં ધર્મપત્ની ભોજન વગેરેનો પ્રબંધ કરી આપતા અને તેમની પાસે ગીતો ગવડાવી તે નોંધી લેતા. આવા ગીતોની આશરે ૨૫-૩૦ નોટબૂકો ભરાઈ હતી. જેમાંથી જ ચૂનીલાલ શેલતે ૧૩૪ ગીતો અલગ તારવ્યા અને પછીથી તેનું &quot;લોકગીતો&quot; નામે પ્રકાશન થયેલું.&lt;ref name=lok/&gt;  

તો વળી રણજિતરામની રચનાઓનાં સ્ત્રી પાત્રો તો એના સમયના પ્રમાણમાં એટલાં આધુનિક હતાં કે કનૈયાલાલ મુનશીએ એ વિશે કહેલું કે, &quot;''સેના અને ભાસ્વતી (સ્ત્રી પાત્રો) હાલની ગુજરાતણો નથી જ; ભાવી ગુજરાતી સંસારની પણ નથી લાગતી; લગભગ કેમ્બ્રિજ કે ઓક્સફર્ડમાંથી ઊતરી આવેલી છે.&quot;''&lt;ref&gt;{{cite book | title=સાહિત્ય સમીક્ષા | publisher=રવિન્દ્ર વિ.ભટ્ટ | author=વિશ્વનાથ મગનલાલ ભટ્ટ | authorlink=| year=૧૯૩૭ | location=અમદાવાદ | pages=૬૨૦}}&lt;/ref&gt;

==સંદર્ભો==
{{Reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૧૭માં મૃત્યુ]]
[[શ્રેણી:૧૮૮૧માં જન્મ]]</text>
      <sha1>nv66imbu05nf3jphopporfqidhm16hm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905292</id>
      <parentid>905265</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T09:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>/* જીવન */ નામ સુધાર્યું</comment>
      <origin>905292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16119" sha1="5tvquik1btq69h6a4s3og94n8q8qrws" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| name        = રણજિતરામ વાવાભાઇ મહેતા
| image       = Ranjitram Mehta.jpg
| imagesize   = 
| caption     = રણજિતરામ મહેતાનું મુખચિત્ર
| pseudonym   = 
| birth_date  = {{Birth date|1881|10|25|mf=y}}
| birth_place = [[સુરત]], [[ગુજરાત]], [[ભારત]]
| death_date  = {{death date and age|1917|6|4|1881|10|25|mf=y}}
| death_place = [[મુંબઈ]]
| occupation  = સંશોધક, લેખક
| nationality = ભારતીય
| language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]]
| education = આર્ટ્સ સ્નાતક (B.A.)
| alma_mater = ગુજરાત કોલેજ
| notableworks = ''રણજિતરામ ગદ્યસંગ્રહ ૧-૨'' (૧૯૮૨)
| children = અશોક મહેતા
}}
'''રણજિતરામ વાવાભાઇ મહેતા''' (ઓક્ટોબર ૨૫, ૧૮૮૧ - જૂન ૪ ૧૯૧૭) જાણીતા [[ગુજરાતી]] લેખક હતા. ગુજરાતી સાહિત્યનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]] તેમના માનમાં ગુજરાતી સાહિત્યકારોને અપાય છે.

== જીવન ==
[[File:Ranjitram Vavabhai Mehta bust.jpg|thumb|[[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]], અમદાવાદ ખાતે રણજીતરામ મહેતાનું બાવલુ]]
તેમનો જન્મ ૨૫ ઓક્ટોબર, ૧૮૮૧ના રોજ [[સુરત]] ખાતે થયેલો. તેમનાં પિતા વાવાભાઈ અમદાવાદ મ્યુનસિપલ કમિટિમાં મુખ્ય ઈજનેર પદે હતા, આથી તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ [[અમદાવાદ]] ખાતે જ થયું.&lt;ref name=&quot;Grover1994&quot;&gt;{{cite book|author=Verinder Grover|title=Asoka Mehta|url=https://books.google.com/books?id=OXCyoborhEMC&amp;pg=PR11|year=૧૯૯૪|publisher=Deep &amp; Deep Publications|isbn=978-81-7100-567-3|pages=૧૧–}}&lt;/ref&gt; સને. ૧૯૦૩માં તેમણે ગુજરાત કોલેજમાંથી આર્ટ્સમાં સ્નાતકની ઉપાધી મેળવી અને ત્યાં જ આઠ માસ સુધી સંશોધક તરીકે કાર્ય કર્યું. સને. ૧૯૦૬ થી ૧૯૧૭ દરમિયાન તેઓએ પ્રો. ગજ્જર અને [[ભાવનગર રજવાડું|ભાવનગર રાજ્ય]]ના દિવાન [[પ્રભાશંકર પટ્ટણી]]નાં અંગત મદદનિશ તરીકે કાર્ય કર્યું. સને. ૧૯૦૫માં તેઓએ [[ઉમરેઠ]] ખાતે ઉચ્ચત્તર માધ્યમિક શાળાનાં આચાર્ય તરીકે પણ સેવા આપી.&lt;ref name=&quot;mr&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor-last=ટોપીવાળા|editor-first=ચન્દ્રકાન્ત|editor-link=ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા|year=૧૯૯૯|publisher=[[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]]|location=અમદાવાદ|page=૪૬૩|title=ગુજરાતી સાહિત્ય કોશ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=રણજિતરામ વા. મહેતા|url=http://www.gujaratisahityaparishad.com/prakashan/photo-gallery/sahitya-sarjako/Ranjitram-V-Mehta.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130175046/http://www.gujaratisahityaparishad.com/prakashan/photo-gallery/sahitya-sarjako/Ranjitram-V-Mehta.html|archive-date=2017-11-30|access-date=૨૦ જૂન ૨૦૧૭|website=ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ|language=gu}}&lt;/ref&gt;

સને. ૧૯૦૪માં તેઓએ [[ગુજરાતી સાહિત્ય સભા]] (જે આમ તો ૧૮૯૮માં તેમના દ્વારા સ્થપાયેલ &quot;સોશિયલ એન્ડ લિટરરી એશોશિએશન&quot;નું ફેરનામકરણ છે) અને ૧૯૦૫માં [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]]ની સ્થાપના કરી.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=MqYgBQAAQBAJ&amp;pg=PT115&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLqa_s48vUAhUBLo8KHZGNCgEQ6AEIRTAG#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=From England with Love: An Indian Student Writes from Cambridge (1926–27)|last=Desai|first=Padma|date=૧ નવેમ્બર ૨૦૧૪|publisher=Penguin UK|year=|isbn=9789351189022|location=|pages=૧૧૫|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=QSZHBAAAQBAJ&amp;pg=PT220&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwis5ZWz5cvUAhUfTo8KHSOFAYM4ChDoAQgrMAI#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=The Oppressive Present: Literature and Social Consciousness in Colonial India|last=Chandra|first=Sudhir|date=૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૧૪|publisher=Routledge|year=|isbn=9781317559931|location=|pages=૨૨૦|language=en}}&lt;/ref&gt;

૪ જૂન, ૧૯૧૭ના રોજ, મુંબઈના [[જુહુ]]ના સમુદ્રકાંઠે, સમુદ્રમાં ડુબી જવાથી તેમનું અવસાન થયું. [[:શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય|ગુજરાતી સાહિત્ય]] અને સંસ્કૃતિનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર, [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]], તેમનાં નામે અપાય છે.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rm&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last=પારેખ|first=મધુસુદન|title=મહેતા રણજિતરામ વાવાભાઇ|encyclopedia=[[ગુજરાતી વિશ્વકોશ]]|editor-last=ઠાકર|editor-first=ધીરુભાઈ|editor-link=ધીરુભાઈ ઠાકર|publisher=ગુજરાતી વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ|volume=૧૪|pages=૫૨૪–૫૨૫}}&lt;/ref&gt;

તેમના પુત્ર, અશોક મહેતા (૧૯૧૧-૧૯૮૪), ભારતનાં સ્વતંત્ર સેવાભાવી કર્મશીલ અને સમાજવાદી રાજનેતા હતા.&lt;ref name=&quot;Grover1994&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=K7MxAQAAIAAJ&amp;q=ranjitram+mehta+gujarati+writers+son+asoka&amp;dq=ranjitram+mehta+gujarati+writers+son+asoka&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwieiI6O58vUAhWFvY8KHRC0DQoQ6AEIKjAB|title=Himmat|last=|first=|date=મે ૧૯૭૬|publisher=|year=|isbn=|volume=Volume 2 Part 2|location=|pages=૪૯૬|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Mainstream|url=https://books.google.com/books?id=HWbhAAAAMAAJ|year=૧૯૯૪|publisher=N. Chakravartty|page=૩૬}}&lt;/ref&gt;

== કાર્યો ==
તેમણે સાહિત્યના વિવિધ પ્રકારોનું ખેડાણ કરેલું હતું, જેમ કે, નવલકથા, નિબંધ, નાટક અને ટુંકી વાર્તાઓ. તેમની રચનાઓનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતકૃતિ સંગ્રહ&quot;, તેમનાં અવસાન પછી સને ૧૯૨૧માં [[કનૈયાલાલ મુનશી]]એ પ્રગટ કર્યો હતો. તેમનાં નિબંધોનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતરામના નિબંધો&quot;, પણ તેમનાં અવસાન પછી સને ૧૯૨૩માં પ્રકાશિત થયો હતો. સને ૧૯૮૨માં, તેમની જન્મ શતાબ્દિ નિમિત્તે, ગુજરાત સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા તેમનાં સંપૂર્ણ કાર્યો, રચનાઓનો સંગ્રહ, &quot;રણજિતરામ ગદ્યસંચય ૧-૨&quot;, પ્રકાશિત કરાયા હતા. ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી દ્વારા &quot;રણજિતરામ વાવાભાઈ અને તેમનું સાહિત્ય&quot; નામક ગ્રંથ પ્રગટ કરાયો છે.&lt;ref name= &quot;rm&quot; /&gt; તેમની &quot;એહમદ રૂપાંદે&quot; (૧૯૦૮) નામની રચના એક હિન્દુ છોકરી અને મુસ્લિમ છોકરા વચ્ચેની પ્રેમકથા છે.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=sHklK65TKQ0C|title=History of Indian Literature|last=Das|first=Sisir Kumar|date=૨૦૦૦|publisher=Sahitya Akademi|year=|isbn=9788172010065|location=|pages=૩૦૯|language=en}}&lt;/ref&gt; તેમણે એકઠાં કરેલાં ૧૩૪ જેટલાં લોકગીતોના સંગ્રહનું ઈ.સ.૧૯૨૨માં &quot;લોકગીતો&quot; નામથી પ્રકાશન થયું. સને ૧૯૦૫માં તેમણે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ ખાતે પ્રગટ કરેલા એક સંશોધન પત્ર દ્વારા ગુજરાતી લોકરચનાઓ માટે &quot;[[લોકગીત]]&quot; અને &quot;લોકકથા&quot; એવા બે નવા શબ્દો આપ્યા હતા.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=Idr3fbf2oc0C&amp;pg=PT538&amp;dq=ranjitram+mehta&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLqa_s48vUAhUBLo8KHZGNCgEQ6AEISzAH#v=onepage&amp;q=ranjitram%20mehta&amp;f=false|title=Different Types of History: Project of History of Science, Philosophy and Culture in Indian Civilization, Volume XIV Part 4|last=Chattopadhyaya|first=D. P.|last2=Ray|first2=Bharati|publisher=Pearson Education India|year=|isbn=9788131786666|location=|pages=૫૩૮|language=en}}&lt;/ref&gt; '''ગુજરાતની અસ્મિતા''' શબ્દસમૂહની રચનાનું શ્રેય પણ રણજીતરામ મહેતા ને ફાળે જાય છે.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://ia801606.us.archive.org/34/items/in.ernet.dli.2015.305445/2015.305445.Motibhai-Amin.pdf|title=મોતીભાઈ અમીન - જીવન અને કાર્ય|last=અમીન|first=આપાજી બાવાજી|date=ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૨|publisher=નવજીવન મુદ્રણાલય, કાળુપુર, અમદાવાદ|isbn=|location=|page=૧૯૯}}&lt;/ref&gt;

==સર્જક અને સંશોધક==
ગુજરાતી લોકસાહિત્યનાં પ્રારંભિક સંશોધકોમાં રણજિતરામ એક મહત્વના સંશોધક હતા. [[ઝવેરચંદ મેઘાણી]]નાં તેઓ પુરોગામી હતા. તેઓ સંસ્કારી, ઉત્સાહી, પ્રવૃતિશીલ અને ભાવનાસભર વ્યક્તિત્વ ધરાવતા હતા. રણજિતરામ પહેલાં પણ ગુજરાતીમાં લોકસાહિત્યનાં ક્ષેત્રમાં ઠીક ઠીક સંશોધન કાર્ય થયું હતું પણ સને ૧૯૦૫ આસપાસ એ લગભગ ઠપ્પ જેવું થઈ ચૂક્યું હતું. ઈ.સ. ૧૯૦૫માં, અમદાવાદ ખાતે, [[ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી]]નાં અધ્યક્ષપદે, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું સૌપ્રથમ અધિવેશન મળ્યું. આ અધિવેશનમાં જ રણજિતરામે સૌ પ્રથમ વખત, પ્રશિષ્ટ સાહિત્યથી અલગ પણ લોકોમાં પ્રચલિત એવા સાહિત્ય માટે &quot;લોકકથા&quot; અને &quot;લોકગીતો&quot; જેવા શબ્દપ્રયોગ કર્યા હતા. સંશોધકોના મતે આ &quot;લોકકથા&quot; અને &quot;લોકગીત&quot; શબ્દ વાપરવાનો વિચાર રણજિતરામને અંગ્રેજી સાહિત્યના &quot;ફોકટેલ&quot;, &quot;ફોકસોંગ&quot; વગેરે શબ્દો પરથી આવ્યો હોઈ શકે.&lt;ref name=lok&gt;{{cite web | url=http://hdl.handle.net/10603/74617 | title=લોકવિદ્યાક્ષેત્રે ગુજરાતનું પ્રદાન | publisher=સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી | work=મહાશોધનિબંધ | date=૨૦૧૫ | access-date=૨૧ જૂન ૨૦૧૭ | author=પ્રા.કરશન જણકાત}}&lt;/ref&gt; સાહિત્યનાં આ વિભાગ તરફ સમસ્ત ગુજરાતના કેળવાયેલા વર્ગનું સૌપ્રથમ વખત ધ્યાન ખેંચનાર તરીકેનું માન રણજિતરામને મળે છે. તેઓ લોકગીતોનાં સંશોધક અને સંપાદક હતા. તેમણે ઘણાં બધા લોકગીતો એકઠા કર્યા હતા. ઉમરેઠમાં તેમના નિવાસ દરમિયાનનો સમય આ વિસ્તારમાં દુષ્કાળનો સમય હતો અને ઘણાં ગ્રામજનો ગુજરાન અર્થે નગરોમાં આવતા. આવા ગ્રામજનોને રણજિતરામનાં ધર્મપત્ની ભોજન વગેરેનો પ્રબંધ કરી આપતા અને તેમની પાસે ગીતો ગવડાવી તે નોંધી લેતા. આવા ગીતોની આશરે ૨૫-૩૦ નોટબૂકો ભરાઈ હતી. જેમાંથી જ ચૂનીલાલ શેલતે ૧૩૪ ગીતો અલગ તારવ્યા અને પછીથી તેનું &quot;લોકગીતો&quot; નામે પ્રકાશન થયેલું.&lt;ref name=lok/&gt;  

તો વળી રણજિતરામની રચનાઓનાં સ્ત્રી પાત્રો તો એના સમયના પ્રમાણમાં એટલાં આધુનિક હતાં કે કનૈયાલાલ મુનશીએ એ વિશે કહેલું કે, &quot;''સેના અને ભાસ્વતી (સ્ત્રી પાત્રો) હાલની ગુજરાતણો નથી જ; ભાવી ગુજરાતી સંસારની પણ નથી લાગતી; લગભગ કેમ્બ્રિજ કે ઓક્સફર્ડમાંથી ઊતરી આવેલી છે.&quot;''&lt;ref&gt;{{cite book | title=સાહિત્ય સમીક્ષા | publisher=રવિન્દ્ર વિ.ભટ્ટ | author=વિશ્વનાથ મગનલાલ ભટ્ટ | authorlink=| year=૧૯૩૭ | location=અમદાવાદ | pages=૬૨૦}}&lt;/ref&gt;

==સંદર્ભો==
{{Reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૧૭માં મૃત્યુ]]
[[શ્રેણી:૧૮૮૧માં જન્મ]]</text>
      <sha1>5tvquik1btq69h6a4s3og94n8q8qrws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>આત્મહત્યા</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108029</id>
    <revision>
      <id>905266</id>
      <parentid>872718</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T18:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gazal world</username>
        <id>28391</id>
      </contributor>
      <comment>અંગ્રેજી સામગ્રી હટાવી</comment>
      <origin>905266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14735" sha1="latfyqvtxchsr6vdzzytniss26v332u" xml:space="preserve">[[File:Édouard Manet - Le Suicidé (ca. 1877).jpg|thumb|એડોર્ડ મૈનેટનું ચિત્ર ''સ્યુસાઇડ'' (ca. 1877)|300px]]

'''આત્મહત્યા''' અથવા '''આપઘાત''' એટલે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક પોતાના જીવનનો અંત લાવવાની ક્રિયા અથવા સ્વયં અકુદરતી રીતે વહોરેલું મૃત્યુ. બળી મરવું, ઝેર પીવું, ડૂબી ને મરવું અને ગળે ફાંસો ખાવો વગેરે આત્મહત્યા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સામાન્ય પદ્ધતિઓ છે. જ્યારે, કોઈ ઊંચી જગ્યાએથી પડતું મૂકવું, વાહનો નીચે છૂંદાઈને મરવું, બંદૂકની ગોળીથી જીવનનો અંત આણવો, સામૂહિક મૃત્યુ વગેરે આત્મહત્યાની ઓછી જાણીતી પદ્ધતિઓ છે. આત્મહત્યા એ વ્યક્તિગત અને સામાજિક ગુનો બને છે. આપઘાત કરાવવો અથવા આપઘાત કરવા માટે કોઈને પ્રેરવું તે પણ ભારતમાં IPCની કલમ ૩૦૨ મુજબ ફોજદારી ગુનો ગણવામાં આવે છે.

આત્મહત્યા એક સંકુલ મનોવૈજ્ઞાનિક વર્તનઘટના અને [[સામાજિક સમસ્યા]] છે. દરેક આત્મહત્યાના ૧૦થી ૧૫ પ્રયત્નોમાંથી એકમાં વ્યક્તિ સફળ રીતે આપઘાત કરે છે એવું નોંધાયું છે. પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓ આત્મહત્યાના પ્રયાસો વધુ પ્રમાણમાં કરે છે; પરંતુ સ્ત્રીઓ કરતાં પુરુષો આત્મહત્યાના પ્રયાસોમાં વધુ સફળ નીવડે છે એવું અત્યાર સુધીના અભ્યાસ પરથી માલૂમ પડ્યું છે. અપરિણીત કે છૂટાછેડા લીધેલ, એકલી રહેતી કે વિધવા-વિધુર વ્યક્તિઓમાં થતી આત્મહત્યાનું પ્રમાણ પરિણીત અને સંતાનોવાળી વ્યક્તિઓ દ્વારા થતી આત્મહત્યાના પ્રમાણ કરતાં વધારે જોવા મળે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last1=પંચાલ|first1=ભરત|last2=વૈદ્ય|first2=જતીન|last3=ત્રિવેદી|first3=છોટાલાલ છગનલાલ|last4=પટેલ|first4=એચ. જી.|last5=શુક્લ|first5=બંસીધર|last6=મૂળે|first6=બાળકૃષ્ણ માધવરાવ|last7=શુક્લ|first7=શિલીન નં.|title=આપઘાત|encyclopedia=[[ગુજરાતી વિશ્વકોશ]]|publisher=ગુજરાતી વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ|date=૨૦૧૪|edition=તૃતીય|editor-last=ઠાકર|editor-first=ધીરુભાઈ|editor-link=ધીરુભાઈ ઠાકર|edition=પ્રથમ|volume=ખંડ ૨ (આ – ઈ)|publication-location=અમદાવાદ|page=૭૦–૭૩|isbn=978-93-83975-03-7}}&lt;/ref&gt;

આત્મહત્યાથી થતા મૃત્યુનો દર પૂર્વ યુરોપના દેશોમાં વર્ષે એક લાખ વ્યક્તિઓએ ૨૫ કે તેથી વધારે છે, જ્યારે [[સ્પેન]] કે ઇટાલી જેવા કેટલાક દેશોમાં આ દર વર્ષે ૧ લાખ વ્યક્તિઓએ ૧૦ કે તેથી પણ ઓછો છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પ્રકારો==
સમાજશાસ્ત્રી [[એમિલ દર્ખેમ|એમિલ દુર્ખેમે]] આત્મહત્યાના ત્રણ પ્રકારો દર્શાવ્યા છે:&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬&gt;{{cite book|last=જોષી|first=વિદ્યુતભાઈ|title=પારિભાષિક કોશ-સમાજશાસ્ત્ર|year=૨૦૧૬|edition=દ્વિતીય|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથનિર્માણ બોર્ડ|publication-place=અમદાવાદ|page=૧૯–૨૦|isbn=978-93-85344-46-6}}&lt;/ref&gt; (૧) પરોપકારી કે પરાર્થવાદી (altruistic) આત્મહત્યા (૨) વિસંગત (anomic) આત્મહત્યા અને (૩) અહંવાદી (egoistic) આત્મહત્યા.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના [[સમૂહ]] કે [[સમાજ]] સાથે એટલી બધી હળીમળી જાય છે કે ત્યારે તે સમૂહ કે સમાજના કલ્યાણ માટે અથવા રક્ષણ માટે પોતાનું બલિદાન આપે છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યા સમાજ માટે પોતાનો જીવ ન્યોછાવર કરી દેવાની ભાવનાથી પ્રેરાયેલ હોય છે, આથી આ પ્રકારની આત્મહત્યા ને ''પરોપકારી આત્મહત્યા''&lt;nowiki/&gt;' કહેવામાં આવે છે. સૈનિક દ્વારા પોતાના દેશ માટે [[યુદ્ધ]]માં ખપી જવાની ક્રિયા, ભારતમાં પોતાના પતિ પાછળ સતી થવાની પ્રથા તથા જાપાનમાં હારાકીરીની પ્રથા વગેરે પરોપકારી આત્મહત્યાના ઉદાહરણો છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સામાજિક તથા વ્યક્તિગત વિઘટનની પરિસ્થિતિને કારણે આત્મહત્યા થાય છે ત્યારે તેને વિસંગત આત્મહત્યા કહેવામાં આવે છે. અહીં ધોરણ અસ્થિરતાની સ્થિતિ એવી હોય છે જેમાં વ્યક્તિ માટે સમૂહની મૂલ્યવ્યવસ્થાનો કોઈ અર્થ કે મહત્ત્વ રહેતું નથી, અને તેથી વ્યક્તિ પોતાને એકલી, અલગ — સમૂહથી ફેંકાયેલ અનુભવે છે. આવી સ્થિતિ વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા પ્રેરે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સમાજ સાથે વ્યક્તિના સંબંધો તૂટી જાય છે, એટલે કે વ્યક્તિ સમાજ સાથે અનુકૂલન સાધી શકતી નથી ત્યારે તે પોતાના જીવનને નિરર્થક સમજવા લાગે છે અને આત્મહત્યા કરવા તરફ પ્રેરાય છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યાને ''અહંવાદી આત્મહત્યા'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

==પરિબળો==
આત્મહત્યા ઘણી સંકુલ વર્તનઘટના છે, અને કોઈ એક પરિબળથી તેની સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવી મુશ્કેલ છે. લાંબા સમયની શારીરિક માંદગી, દારૂ અને અન્ય નશાકારક પદાર્થોનું વ્યસન, માનસિક બિમારીઓ જેવી કે ખિન્નતા, મનોવિચ્છિન્નતા (schizophrenia), સંનિપાત વગેરે, સામાજિક એકાત્મતાનો અભાવ, નજીકના ભૂતકાળમાં બનેલા આઘાતજનક બનાવો — વગેરેને આપઘાત માટેના સંભવિત કારણો ગણાવી શકાય.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

આત્મહત્યા માટેના પરિબળોમાં આર્થિક પરિબળો અને તેમાં થતા એકાએક ફેરફારોને મુખ્ય ગણવામાં આવે છે. તેમાં કદાચ હવામાન, પ્રદેશ વગેરે જેવાં પરિબળો પણ અસરકર્તા હશે એમ માનવામાં આવે છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે આત્મહત્યાની ઘટનાને સામાજિક પરિબળોથી જ સમજી શકાય એમ છે. સમાજમાં વ્યક્તિઓની એકલતામાં થતા વધઘટના પ્રમાણમાં સામાજિક પરિબળો જ મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. આવી એકલતા ખીન્નતા સર્જે છે, જેને લીધે વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા પ્રેરાય છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે &quot;એવા સામાજિક પરિબળો હોય છે કે જે વ્યક્તિથી પર હોય છે અને વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા દબાણ કરે છે&quot;. અહિં દુર્ખેમ વ્યક્તિ કરતાં સમાજ વધારે મહત્ત્વનો છે એમ જણાવે છે, અને &quot;વ્યક્તિ સમાજનું ફરજંદ માત્ર છે&quot; એ હકિકત પર ભાર મૂકે છે. કેટલીક સ્પષ્ટ મર્યાદાઓના કારણે, દુર્ખેમની આ સૈદ્ધાંતિક ભૂમિકા સંપૂર્ણ રીતે સ્વીકારવામાં આવી નથી.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા માટે અનેક કારણોસર પ્રેરાય છે. ક્યારેક વ્યક્તિ આ જીવન કરતાં વધુ સારા પરલોકના જીવન માટે આપઘાતનો માર્ગ પસંદ કરે છે. વિચ્છિન્નમનસ્કતાનો દર્દી ભ્રમ (hallucinations) અને વિભ્રમ (delusions)ને કારણે આપઘાત કરે છે. વ્યક્તિ ક્યારેક કોઈની સામે બદલો લેવાની ભાવનાથી આપઘાત કરે છે, તો ક્યારેક વ્યક્તિ માટે જીવન અસહ્ય હોય છે અને એમાંથી છૂટવા માટે આત્મહત્યાનો એકમાત્ર માર્ગ બચ્યો હોય એમ એ માને છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પદ્ધતિઓ==
ઝેરી પદાર્થો અને ઝેરી દવા લેવી એ આત્મહત્યા માટે સૌથી વધુ વપરાતી પદ્ધતિ છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો આત્મહત્યા માટે ઊંચેથી કૂદી પડવું, ડૂબી મરવું, સળગી જવું કે ગળે ફાંસો ખાઈ લેવો પસંદ કરે છે. જ્યાં સ્ફોટક સાધનો અને પિસ્તોલ જેવા શસ્ત્રો મળે છે ત્યાં આત્મહત્યા કરવા માટે સામાન્ય રીતે તેનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલાક કિસ્સામાં વ્યક્તિ આત્મહત્યાનો પ્રયાસ પોતાના જીવનનો અંત લાવવા માટે નથી કરતી હોતી, પણ આવા પ્રયાસ દ્વારા તે પોતાની નિ:સહાય સ્થિતિ તરફ બીજાનું ધ્યાન દોરવા માંગતી હોય છે. આવા પ્રયાસોમાં આપઘાત માટે ઓછી જોખમી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે. આત્મહત્યાના આવા પ્રયાસોને ''અટેમ્ટેડ સ્યુસાઇડ'' કે ''પેરાસ્યુસાઇડ'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==સંદર્ભો==
{{reflist}}

==પૂરક વાચન==
* {{cite book|last=પટેલ|first=જી. જે.|title=સમાજશાસ્ત્રીય વિચારધારા|chapter=આત્મહત્યા (Suicide)|year=૧૯૭૧|edition=પ્રથમ|publisher=જયભારત પ્રકાશન|location=અમદાવાદ|pages=૧૨૭–૧૩૧}}

== બાહ્ય કડી ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}

[[શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન]]
[[શ્રેણી:આત્મહત્યા]]</text>
      <sha1>latfyqvtxchsr6vdzzytniss26v332u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905267</id>
      <parentid>905266</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T18:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gazal world</username>
        <id>28391</id>
      </contributor>
      <comment>citation needed</comment>
      <origin>905267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14758" sha1="hc605vu21ytj8s63nb5n2blh8nayr5k" xml:space="preserve">[[File:Édouard Manet - Le Suicidé (ca. 1877).jpg|thumb|એડોર્ડ મૈનેટનું ચિત્ર ''સ્યુસાઇડ'' (ca. 1877)|300px]]

'''આત્મહત્યા''' અથવા '''આપઘાત''' એટલે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક પોતાના જીવનનો અંત લાવવાની ક્રિયા અથવા સ્વયં અકુદરતી રીતે વહોરેલું મૃત્યુ. બળી મરવું, ઝેર પીવું, ડૂબી ને મરવું અને ગળે ફાંસો ખાવો વગેરે આત્મહત્યા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સામાન્ય પદ્ધતિઓ છે. જ્યારે, કોઈ ઊંચી જગ્યાએથી પડતું મૂકવું, વાહનો નીચે છૂંદાઈને મરવું, બંદૂકની ગોળીથી જીવનનો અંત આણવો, સામૂહિક મૃત્યુ વગેરે આત્મહત્યાની ઓછી જાણીતી પદ્ધતિઓ છે.

આત્મહત્યા એ વ્યક્તિગત અને સામાજિક ગુનો બને છે. આપઘાત કરાવવો અથવા આપઘાત કરવા માટે કોઈને પ્રેરવું તે પણ ભારતમાં IPCની કલમ ૩૦૨ મુજબ ફોજદારી ગુનો ગણવામાં આવે છે.{{સંદર્ભ}}

આત્મહત્યા એક સંકુલ મનોવૈજ્ઞાનિક વર્તનઘટના અને [[સામાજિક સમસ્યા]] છે. દરેક આત્મહત્યાના ૧૦થી ૧૫ પ્રયત્નોમાંથી એકમાં વ્યક્તિ સફળ રીતે આપઘાત કરે છે એવું નોંધાયું છે. પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓ આત્મહત્યાના પ્રયાસો વધુ પ્રમાણમાં કરે છે; પરંતુ સ્ત્રીઓ કરતાં પુરુષો આત્મહત્યાના પ્રયાસોમાં વધુ સફળ નીવડે છે એવું અત્યાર સુધીના અભ્યાસ પરથી માલૂમ પડ્યું છે. અપરિણીત કે છૂટાછેડા લીધેલ, એકલી રહેતી કે વિધવા-વિધુર વ્યક્તિઓમાં થતી આત્મહત્યાનું પ્રમાણ પરિણીત અને સંતાનોવાળી વ્યક્તિઓ દ્વારા થતી આત્મહત્યાના પ્રમાણ કરતાં વધારે જોવા મળે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last1=પંચાલ|first1=ભરત|last2=વૈદ્ય|first2=જતીન|last3=ત્રિવેદી|first3=છોટાલાલ છગનલાલ|last4=પટેલ|first4=એચ. જી.|last5=શુક્લ|first5=બંસીધર|last6=મૂળે|first6=બાળકૃષ્ણ માધવરાવ|last7=શુક્લ|first7=શિલીન નં.|title=આપઘાત|encyclopedia=[[ગુજરાતી વિશ્વકોશ]]|publisher=ગુજરાતી વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ|date=૨૦૧૪|edition=તૃતીય|editor-last=ઠાકર|editor-first=ધીરુભાઈ|editor-link=ધીરુભાઈ ઠાકર|edition=પ્રથમ|volume=ખંડ ૨ (આ – ઈ)|publication-location=અમદાવાદ|page=૭૦–૭૩|isbn=978-93-83975-03-7}}&lt;/ref&gt;

આત્મહત્યાથી થતા મૃત્યુનો દર પૂર્વ યુરોપના દેશોમાં વર્ષે એક લાખ વ્યક્તિઓએ ૨૫ કે તેથી વધારે છે, જ્યારે [[સ્પેન]] કે ઇટાલી જેવા કેટલાક દેશોમાં આ દર વર્ષે ૧ લાખ વ્યક્તિઓએ ૧૦ કે તેથી પણ ઓછો છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પ્રકારો==
સમાજશાસ્ત્રી [[એમિલ દર્ખેમ|એમિલ દુર્ખેમે]] આત્મહત્યાના ત્રણ પ્રકારો દર્શાવ્યા છે:&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬&gt;{{cite book|last=જોષી|first=વિદ્યુતભાઈ|title=પારિભાષિક કોશ-સમાજશાસ્ત્ર|year=૨૦૧૬|edition=દ્વિતીય|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથનિર્માણ બોર્ડ|publication-place=અમદાવાદ|page=૧૯–૨૦|isbn=978-93-85344-46-6}}&lt;/ref&gt; (૧) પરોપકારી કે પરાર્થવાદી (altruistic) આત્મહત્યા (૨) વિસંગત (anomic) આત્મહત્યા અને (૩) અહંવાદી (egoistic) આત્મહત્યા.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના [[સમૂહ]] કે [[સમાજ]] સાથે એટલી બધી હળીમળી જાય છે કે ત્યારે તે સમૂહ કે સમાજના કલ્યાણ માટે અથવા રક્ષણ માટે પોતાનું બલિદાન આપે છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યા સમાજ માટે પોતાનો જીવ ન્યોછાવર કરી દેવાની ભાવનાથી પ્રેરાયેલ હોય છે, આથી આ પ્રકારની આત્મહત્યા ને ''પરોપકારી આત્મહત્યા''&lt;nowiki/&gt;' કહેવામાં આવે છે. સૈનિક દ્વારા પોતાના દેશ માટે [[યુદ્ધ]]માં ખપી જવાની ક્રિયા, ભારતમાં પોતાના પતિ પાછળ સતી થવાની પ્રથા તથા જાપાનમાં હારાકીરીની પ્રથા વગેરે પરોપકારી આત્મહત્યાના ઉદાહરણો છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સામાજિક તથા વ્યક્તિગત વિઘટનની પરિસ્થિતિને કારણે આત્મહત્યા થાય છે ત્યારે તેને વિસંગત આત્મહત્યા કહેવામાં આવે છે. અહીં ધોરણ અસ્થિરતાની સ્થિતિ એવી હોય છે જેમાં વ્યક્તિ માટે સમૂહની મૂલ્યવ્યવસ્થાનો કોઈ અર્થ કે મહત્ત્વ રહેતું નથી, અને તેથી વ્યક્તિ પોતાને એકલી, અલગ — સમૂહથી ફેંકાયેલ અનુભવે છે. આવી સ્થિતિ વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા પ્રેરે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સમાજ સાથે વ્યક્તિના સંબંધો તૂટી જાય છે, એટલે કે વ્યક્તિ સમાજ સાથે અનુકૂલન સાધી શકતી નથી ત્યારે તે પોતાના જીવનને નિરર્થક સમજવા લાગે છે અને આત્મહત્યા કરવા તરફ પ્રેરાય છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યાને ''અહંવાદી આત્મહત્યા'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

==પરિબળો==
આત્મહત્યા ઘણી સંકુલ વર્તનઘટના છે, અને કોઈ એક પરિબળથી તેની સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવી મુશ્કેલ છે. લાંબા સમયની શારીરિક માંદગી, દારૂ અને અન્ય નશાકારક પદાર્થોનું વ્યસન, માનસિક બિમારીઓ જેવી કે ખિન્નતા, મનોવિચ્છિન્નતા (schizophrenia), સંનિપાત વગેરે, સામાજિક એકાત્મતાનો અભાવ, નજીકના ભૂતકાળમાં બનેલા આઘાતજનક બનાવો — વગેરેને આપઘાત માટેના સંભવિત કારણો ગણાવી શકાય.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

આત્મહત્યા માટેના પરિબળોમાં આર્થિક પરિબળો અને તેમાં થતા એકાએક ફેરફારોને મુખ્ય ગણવામાં આવે છે. તેમાં કદાચ હવામાન, પ્રદેશ વગેરે જેવાં પરિબળો પણ અસરકર્તા હશે એમ માનવામાં આવે છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે આત્મહત્યાની ઘટનાને સામાજિક પરિબળોથી જ સમજી શકાય એમ છે. સમાજમાં વ્યક્તિઓની એકલતામાં થતા વધઘટના પ્રમાણમાં સામાજિક પરિબળો જ મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. આવી એકલતા ખીન્નતા સર્જે છે, જેને લીધે વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા પ્રેરાય છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે &quot;એવા સામાજિક પરિબળો હોય છે કે જે વ્યક્તિથી પર હોય છે અને વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા દબાણ કરે છે&quot;. અહિં દુર્ખેમ વ્યક્તિ કરતાં સમાજ વધારે મહત્ત્વનો છે એમ જણાવે છે, અને &quot;વ્યક્તિ સમાજનું ફરજંદ માત્ર છે&quot; એ હકિકત પર ભાર મૂકે છે. કેટલીક સ્પષ્ટ મર્યાદાઓના કારણે, દુર્ખેમની આ સૈદ્ધાંતિક ભૂમિકા સંપૂર્ણ રીતે સ્વીકારવામાં આવી નથી.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા માટે અનેક કારણોસર પ્રેરાય છે. ક્યારેક વ્યક્તિ આ જીવન કરતાં વધુ સારા પરલોકના જીવન માટે આપઘાતનો માર્ગ પસંદ કરે છે. વિચ્છિન્નમનસ્કતાનો દર્દી ભ્રમ (hallucinations) અને વિભ્રમ (delusions)ને કારણે આપઘાત કરે છે. વ્યક્તિ ક્યારેક કોઈની સામે બદલો લેવાની ભાવનાથી આપઘાત કરે છે, તો ક્યારેક વ્યક્તિ માટે જીવન અસહ્ય હોય છે અને એમાંથી છૂટવા માટે આત્મહત્યાનો એકમાત્ર માર્ગ બચ્યો હોય એમ એ માને છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પદ્ધતિઓ==
ઝેરી પદાર્થો અને ઝેરી દવા લેવી એ આત્મહત્યા માટે સૌથી વધુ વપરાતી પદ્ધતિ છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો આત્મહત્યા માટે ઊંચેથી કૂદી પડવું, ડૂબી મરવું, સળગી જવું કે ગળે ફાંસો ખાઈ લેવો પસંદ કરે છે. જ્યાં સ્ફોટક સાધનો અને પિસ્તોલ જેવા શસ્ત્રો મળે છે ત્યાં આત્મહત્યા કરવા માટે સામાન્ય રીતે તેનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલાક કિસ્સામાં વ્યક્તિ આત્મહત્યાનો પ્રયાસ પોતાના જીવનનો અંત લાવવા માટે નથી કરતી હોતી, પણ આવા પ્રયાસ દ્વારા તે પોતાની નિ:સહાય સ્થિતિ તરફ બીજાનું ધ્યાન દોરવા માંગતી હોય છે. આવા પ્રયાસોમાં આપઘાત માટે ઓછી જોખમી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે. આત્મહત્યાના આવા પ્રયાસોને ''અટેમ્ટેડ સ્યુસાઇડ'' કે ''પેરાસ્યુસાઇડ'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==સંદર્ભો==
{{reflist}}

==પૂરક વાચન==
* {{cite book|last=પટેલ|first=જી. જે.|title=સમાજશાસ્ત્રીય વિચારધારા|chapter=આત્મહત્યા (Suicide)|year=૧૯૭૧|edition=પ્રથમ|publisher=જયભારત પ્રકાશન|location=અમદાવાદ|pages=૧૨૭–૧૩૧}}

== બાહ્ય કડી ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}

[[શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન]]
[[શ્રેણી:આત્મહત્યા]]</text>
      <sha1>hc605vu21ytj8s63nb5n2blh8nayr5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905268</id>
      <parentid>905267</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T18:27:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gazal world</username>
        <id>28391</id>
      </contributor>
      <comment>fixed</comment>
      <origin>905268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14746" sha1="jdxp2f137mv99rbgxmyh5fqs3apyx03" xml:space="preserve">[[File:Édouard Manet - Le Suicidé (ca. 1877).jpg|thumb|એડોર્ડ મૈનેટનું ચિત્ર ''સ્યુસાઇડ'' (ca. 1877)|300px]]

'''આત્મહત્યા''' અથવા '''આપઘાત''' એટલે કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક પોતાના જીવનનો અંત લાવવાની ક્રિયા અથવા સ્વયં અકુદરતી રીતે વહોરેલું મૃત્યુ. બળી મરવું, ઝેર પીવું, ડૂબી ને મરવું અને ગળે ફાંસો ખાવો વગેરે આત્મહત્યા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સામાન્ય પદ્ધતિઓ છે. જ્યારે, કોઈ ઊંચી જગ્યાએથી પડતું મૂકવું, વાહનો નીચે છૂંદાઈને મરવું, બંદૂકની ગોળીથી જીવનનો અંત આણવો, સામૂહિક મૃત્યુ વગેરે આત્મહત્યાની ઓછી જાણીતી પદ્ધતિઓ છે.

આત્મહત્યા એ વ્યક્તિગત અને સામાજિક ગુનો બને છે. આપઘાત કરાવવો અથવા આપઘાત કરવા માટે કોઈને પ્રેરવું તે પણ ભારતમાં IPCની કલમ ૩૦૨ મુજબ ફોજદારી ગુનો ગણવામાં આવે છે.{{સંદર્ભ}}

આત્મહત્યા એક સંકુલ મનોવૈજ્ઞાનિક વર્તનઘટના અને [[સામાજિક સમસ્યા]] છે. દરેક આત્મહત્યાના ૧૦થી ૧૫ પ્રયત્નોમાંથી એકમાં વ્યક્તિ સફળ રીતે આપઘાત કરે છે એવું નોંધાયું છે. પુરૂષો કરતાં સ્ત્રીઓ આત્મહત્યાના પ્રયાસો વધુ પ્રમાણમાં કરે છે; પરંતુ સ્ત્રીઓ કરતાં પુરુષો આત્મહત્યાના પ્રયાસોમાં વધુ સફળ નીવડે છે એવું અત્યાર સુધીના અભ્યાસ પરથી માલૂમ પડ્યું છે. અપરિણીત કે છૂટાછેડા લીધેલ, એકલી રહેતી કે વિધવા-વિધુર વ્યક્તિઓમાં થતી આત્મહત્યાનું પ્રમાણ પરિણીત અને સંતાનોવાળી વ્યક્તિઓ દ્વારા થતી આત્મહત્યાના પ્રમાણ કરતાં વધારે જોવા મળે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last1=પંચાલ|first1=ભરત|last2=વૈદ્ય|first2=જતીન|last3=ત્રિવેદી|first3=છોટાલાલ છગનલાલ|last4=પટેલ|first4=એચ. જી.|last5=શુક્લ|first5=બંસીધર|last6=મૂળે|first6=બાળકૃષ્ણ માધવરાવ|last7=શુક્લ|first7=શિલીન નં.|title=આપઘાત|encyclopedia=[[ગુજરાતી વિશ્વકોશ]]|publisher=ગુજરાતી વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ|date=૨૦૧૪|edition=તૃતીય|editor-last=ઠાકર|editor-first=ધીરુભાઈ|editor-link=ધીરુભાઈ ઠાકર|edition=પ્રથમ|volume=ખંડ ૨ (આ – ઈ)|location=અમદાવાદ|page=૭૦–૭૩|isbn=978-93-83975-03-7}}&lt;/ref&gt;

આત્મહત્યાથી થતા મૃત્યુનો દર પૂર્વ યુરોપના દેશોમાં વર્ષે એક લાખ વ્યક્તિઓએ ૨૫ કે તેથી વધારે છે, જ્યારે [[સ્પેન]] કે ઇટાલી જેવા કેટલાક દેશોમાં આ દર વર્ષે ૧ લાખ વ્યક્તિઓએ ૧૦ કે તેથી પણ ઓછો છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પ્રકારો==
સમાજશાસ્ત્રી [[એમિલ દર્ખેમ|એમિલ દુર્ખેમે]] આત્મહત્યાના ત્રણ પ્રકારો દર્શાવ્યા છે:&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬&gt;{{cite book|last=જોષી|first=વિદ્યુતભાઈ|title=પારિભાષિક કોશ-સમાજશાસ્ત્ર|year=૨૦૧૬|edition=દ્વિતીય|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથનિર્માણ બોર્ડ|publication-place=અમદાવાદ|page=૧૯–૨૦|isbn=978-93-85344-46-6}}&lt;/ref&gt; (૧) પરોપકારી કે પરાર્થવાદી (altruistic) આત્મહત્યા (૨) વિસંગત (anomic) આત્મહત્યા અને (૩) અહંવાદી (egoistic) આત્મહત્યા.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના [[સમૂહ]] કે [[સમાજ]] સાથે એટલી બધી હળીમળી જાય છે કે ત્યારે તે સમૂહ કે સમાજના કલ્યાણ માટે અથવા રક્ષણ માટે પોતાનું બલિદાન આપે છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યા સમાજ માટે પોતાનો જીવ ન્યોછાવર કરી દેવાની ભાવનાથી પ્રેરાયેલ હોય છે, આથી આ પ્રકારની આત્મહત્યા ને ''પરોપકારી આત્મહત્યા''&lt;nowiki/&gt;' કહેવામાં આવે છે. સૈનિક દ્વારા પોતાના દેશ માટે [[યુદ્ધ]]માં ખપી જવાની ક્રિયા, ભારતમાં પોતાના પતિ પાછળ સતી થવાની પ્રથા તથા જાપાનમાં હારાકીરીની પ્રથા વગેરે પરોપકારી આત્મહત્યાના ઉદાહરણો છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સામાજિક તથા વ્યક્તિગત વિઘટનની પરિસ્થિતિને કારણે આત્મહત્યા થાય છે ત્યારે તેને વિસંગત આત્મહત્યા કહેવામાં આવે છે. અહીં ધોરણ અસ્થિરતાની સ્થિતિ એવી હોય છે જેમાં વ્યક્તિ માટે સમૂહની મૂલ્યવ્યવસ્થાનો કોઈ અર્થ કે મહત્ત્વ રહેતું નથી, અને તેથી વ્યક્તિ પોતાને એકલી, અલગ — સમૂહથી ફેંકાયેલ અનુભવે છે. આવી સ્થિતિ વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા પ્રેરે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

જ્યારે સમાજ સાથે વ્યક્તિના સંબંધો તૂટી જાય છે, એટલે કે વ્યક્તિ સમાજ સાથે અનુકૂલન સાધી શકતી નથી ત્યારે તે પોતાના જીવનને નિરર્થક સમજવા લાગે છે અને આત્મહત્યા કરવા તરફ પ્રેરાય છે. આ પ્રકારની આત્મહત્યાને ''અહંવાદી આત્મહત્યા'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=જોષી૨૦૧૬/&gt;

==પરિબળો==
આત્મહત્યા ઘણી સંકુલ વર્તનઘટના છે, અને કોઈ એક પરિબળથી તેની સંપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવી મુશ્કેલ છે. લાંબા સમયની શારીરિક માંદગી, દારૂ અને અન્ય નશાકારક પદાર્થોનું વ્યસન, માનસિક બિમારીઓ જેવી કે ખિન્નતા, મનોવિચ્છિન્નતા (schizophrenia), સંનિપાત વગેરે, સામાજિક એકાત્મતાનો અભાવ, નજીકના ભૂતકાળમાં બનેલા આઘાતજનક બનાવો — વગેરેને આપઘાત માટેના સંભવિત કારણો ગણાવી શકાય.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

આત્મહત્યા માટેના પરિબળોમાં આર્થિક પરિબળો અને તેમાં થતા એકાએક ફેરફારોને મુખ્ય ગણવામાં આવે છે. તેમાં કદાચ હવામાન, પ્રદેશ વગેરે જેવાં પરિબળો પણ અસરકર્તા હશે એમ માનવામાં આવે છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે આત્મહત્યાની ઘટનાને સામાજિક પરિબળોથી જ સમજી શકાય એમ છે. સમાજમાં વ્યક્તિઓની એકલતામાં થતા વધઘટના પ્રમાણમાં સામાજિક પરિબળો જ મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. આવી એકલતા ખીન્નતા સર્જે છે, જેને લીધે વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા પ્રેરાય છે. એમિલ દુર્ખેમના મત પ્રમાણે &quot;એવા સામાજિક પરિબળો હોય છે કે જે વ્યક્તિથી પર હોય છે અને વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવા દબાણ કરે છે&quot;. અહિં દુર્ખેમ વ્યક્તિ કરતાં સમાજ વધારે મહત્ત્વનો છે એમ જણાવે છે, અને &quot;વ્યક્તિ સમાજનું ફરજંદ માત્ર છે&quot; એ હકિકત પર ભાર મૂકે છે. કેટલીક સ્પષ્ટ મર્યાદાઓના કારણે, દુર્ખેમની આ સૈદ્ધાંતિક ભૂમિકા સંપૂર્ણ રીતે સ્વીકારવામાં આવી નથી.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરવા માટે અનેક કારણોસર પ્રેરાય છે. ક્યારેક વ્યક્તિ આ જીવન કરતાં વધુ સારા પરલોકના જીવન માટે આપઘાતનો માર્ગ પસંદ કરે છે. વિચ્છિન્નમનસ્કતાનો દર્દી ભ્રમ (hallucinations) અને વિભ્રમ (delusions)ને કારણે આપઘાત કરે છે. વ્યક્તિ ક્યારેક કોઈની સામે બદલો લેવાની ભાવનાથી આપઘાત કરે છે, તો ક્યારેક વ્યક્તિ માટે જીવન અસહ્ય હોય છે અને એમાંથી છૂટવા માટે આત્મહત્યાનો એકમાત્ર માર્ગ બચ્યો હોય એમ એ માને છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==પદ્ધતિઓ==
ઝેરી પદાર્થો અને ઝેરી દવા લેવી એ આત્મહત્યા માટે સૌથી વધુ વપરાતી પદ્ધતિ છે. આ ઉપરાંત કેટલાક લોકો આત્મહત્યા માટે ઊંચેથી કૂદી પડવું, ડૂબી મરવું, સળગી જવું કે ગળે ફાંસો ખાઈ લેવો પસંદ કરે છે. જ્યાં સ્ફોટક સાધનો અને પિસ્તોલ જેવા શસ્ત્રો મળે છે ત્યાં આત્મહત્યા કરવા માટે સામાન્ય રીતે તેનો ઉપયોગ થાય છે. કેટલાક કિસ્સામાં વ્યક્તિ આત્મહત્યાનો પ્રયાસ પોતાના જીવનનો અંત લાવવા માટે નથી કરતી હોતી, પણ આવા પ્રયાસ દ્વારા તે પોતાની નિ:સહાય સ્થિતિ તરફ બીજાનું ધ્યાન દોરવા માંગતી હોય છે. આવા પ્રયાસોમાં આપઘાત માટે ઓછી જોખમી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોય છે. આત્મહત્યાના આવા પ્રયાસોને ''અટેમ્ટેડ સ્યુસાઇડ'' કે ''પેરાસ્યુસાઇડ'' કહેવામાં આવે છે.&lt;ref name=&quot;વિશ્વકોષ૨૦૧૪&quot;/&gt;

==સંદર્ભો==
{{reflist}}

==પૂરક વાચન==
* {{cite book|last=પટેલ|first=જી. જે.|title=સમાજશાસ્ત્રીય વિચારધારા|chapter=આત્મહત્યા (Suicide)|year=૧૯૭૧|edition=પ્રથમ|publisher=જયભારત પ્રકાશન|location=અમદાવાદ|pages=૧૨૭–૧૩૧}}

== બાહ્ય કડી ==
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}

[[શ્રેણી:સામાજિક મનોવિજ્ઞાન]]
[[શ્રેણી:આત્મહત્યા]]</text>
      <sha1>jdxp2f137mv99rbgxmyh5fqs3apyx03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ઢાંચો:બનાસકાંઠા જિલ્લો</title>
    <ns>10</ns>
    <id>129628</id>
    <revision>
      <id>905306</id>
      <parentid>900541</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:19:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>થરા (તા. કાંકરેજ) -&gt; થરા (તા. ઓગડ)</comment>
      <origin>905306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3760" sha1="amn7sq6gk8lgy0e3kp67tagrgyqwjxt" xml:space="preserve">{{Navbox
|name = બનાસકાંઠા જિલ્લો
|title = [[બનાસકાંઠા જિલ્લો]]
|above = મુખ્ય મથક: [[પાલનપુર]]
|image = [[ચિત્ર:Banaskantha_in_Gujarat_(India).svg|150px|બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સ્થાન]]
|listclass = hlist
|group1 = ઇતિહાસ
|list1 =
* [[પાલનપુરનો ઇતિહાસ]]
* [[પાલનપુર રજવાડું]]
* [[વડગામ રજવાડું]]
* [[દાંતા રજવાડું]]
|group2 = ભૂગોળ
|list2 =
{{navbox | subgroup 
  | evenodd = swap
  | group1 = પર્વતો
  | list1  =
* [[અરવલ્લી]]
* જેસોરની ટેકરીઓ
* [[ગુરૂનો ભોખરો]]
  |group3 = નદીઓ અને બંધો
  |list3 =
* [[બનાસ નદી|બનાસ]]
* [[સીપુ નદી|સીપુ]]
* [[સરસ્વતી નદી|સરસ્વતી]]
* [[લુણી નદી|લુણી]]
* [[બાલારામ નદી|બાલારામ]]
* [[દાંતીવાડા બંધ]]
  |group4 = વન્યજીવન
  |list4 =
* [[બાલારામ અંબાજી વન્યજીવ અભયારણ્ય]]
* [[જેસોર રીંછ અભયારણ્ય]]
}}
|group3 = સંસ્કૃતિ
|list3 =
* [[અંબાજીનો મેળો]]
|group4 = તાલુકાઓ {{small|(મુખ્ય મથક)}}
|list4 =
* [[અમીરગઢ તાલુકો|અમીરગઢ]]
** [[અમીરગઢ]]
* [[ડીસા તાલુકો|ડીસા]]
** [[ડીસા]]
* [[દાંતા તાલુકો|દાંતા]]
** [[દાંતા]]
* [[દાંતીવાડા તાલુકો|દાંતીવાડા]]
** [[દાંતીવાડા]]
* [[પાલનપુર તાલુકો|પાલનપુર]]
** [[પાલનપુર]]
* [[વડગામ તાલુકો|વડગામ]]
** [[વડગામ]]
* [[ધાનેરા તાલુકો]]
** [[ધાનેરા]]
* [[કાંકરેજ તાલુકો]]
** [[શિહોરી (તા. કાંકરેજ)|શિહોરી]]
* [[ઓગડ તાલુકો]]
** [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]]
* [[હડાદ તાલુકો]]
** [[હડાદ]]
|group5 = પરિવહન
|list5 =
{{navbox | subgroup 
  | evenodd = swap
  | group1 = રેલ્વે સ્ટેશન
  | list1  =
* [[પાલનપુર જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન|પાલનપુર]]
* [[ડીસા રેલ્વે સ્ટેશન|ડીસા]]
* [[શ્રી અમીરગઢ રેલ્વે સ્ટેશન|અમીરગઢ]]
* [[છાપી રેલ્વે સ્ટેશન|છાપી]]
  |group2 = હવાઇમથક
  |list2 =
* [[ડીસા હવાઇ મથક]]
}}
|group6 = મતવિસ્તારો
|list6 =
{{navbox | subgroup 
  | evenodd = swap
  | group1 = લોકસભા બેઠક
  | list1  =
* [[બનાસકાંઠા લોક સભા મતવિસ્તાર|બનાસકાંઠા લોકસભા મતવિસ્તાર]]
  |group2 = વિધાનસભા બેઠકો
  |list2 =
* દાંતા
* ડીસા
* [[પાલનપુર (વિધાન સભા બેઠક)|પાલનપુર]]
* વડગામ
}}
| belowclass = hlist
| below = 
* {{icon|Category|શ્રેણી}} [[:શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો|શ્રેણી]]
}}
&lt;noinclude&gt;[[શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓનો ઢાંચો]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>amn7sq6gk8lgy0e3kp67tagrgyqwjxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Madéquis</title>
    <ns>3</ns>
    <id>146689</id>
    <revision>
      <id>905278</id>
      <parentid>868253</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T22:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mfield</username>
        <id>86823</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mfieldએ [[સભ્યની ચર્ચા:Wheatley2]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:Madéquis]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Wheatley2|Wheatley2]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Madéquis|Madéquis]]&quot;</comment>
      <origin>868253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="290" sha1="t0u2p996k8x96j4fsullqhiuqii393z" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Wheatley2}}

-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૦૦:૨૮, ૧૩ જુલાઇ ૨૦૨૪ (IST)</text>
      <sha1>t0u2p996k8x96j4fsullqhiuqii393z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Patel mahender</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155236</id>
    <revision>
      <id>905277</id>
      <timestamp>2026-09-14T19:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>905277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="236" sha1="q4ojhhhm6e2jsrxco79llg90mbg5czc" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Patel mahender}}

-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૧:૨૨, ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>q4ojhhhm6e2jsrxco79llg90mbg5czc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Wheatley2</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155237</id>
    <redirect title="સભ્યની ચર્ચા:Madéquis" />
    <revision>
      <id>905279</id>
      <timestamp>2026-09-14T22:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mfield</username>
        <id>86823</id>
      </contributor>
      <comment>Mfieldએ [[સભ્યની ચર્ચા:Wheatley2]]ને [[સભ્યની ચર્ચા:Madéquis]] પર ખસેડ્યું: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Wheatley2|Wheatley2]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Madéquis|Madéquis]]&quot;</comment>
      <origin>905279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="3kzarlyhkq3ykpch2featuda9y7exb7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[સભ્યની ચર્ચા:Madéquis]]</text>
      <sha1>3kzarlyhkq3ykpch2featuda9y7exb7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Krantidhunkh1995</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155238</id>
    <revision>
      <id>905282</id>
      <timestamp>2026-09-15T05:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>905282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="309" sha1="dwm3ol1yeqiu05gthuh29r4wil9c2zy" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Krantidhunkh1995}}

-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૧:૧૯, ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>dwm3ol1yeqiu05gthuh29r4wil9c2zy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સુરત હવાઈ મથક</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155239</id>
    <redirect title="સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક" />
    <revision>
      <id>905296</id>
      <timestamp>2026-09-15T09:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dinesh P Purohit</username>
        <id>9677</id>
      </contributor>
      <comment>Dinesh P Purohitએ [[સુરત હવાઈ મથક]]ને [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title: Upgrade to international and name change </comment>
      <origin>905296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="h88vi9my126y8wqg0994zbxjsld44xn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક]]</text>
      <sha1>h88vi9my126y8wqg0994zbxjsld44xn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>સભ્યની ચર્ચા:Swapnil n upadhyay</title>
    <ns>3</ns>
    <id>155240</id>
    <revision>
      <id>905297</id>
      <timestamp>2026-09-15T09:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>14116</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો</comment>
      <origin>905297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="trwxf9r4zwveb8rn01kl4beyt4q4k41" xml:space="preserve">{{ઢાંચો:સ્વાગત|realName=|name=Swapnil n upadhyay}}

-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]&lt;sup&gt;[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]&lt;/sup&gt; ૧૫:૨૩, ૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ (IST)</text>
      <sha1>trwxf9r4zwveb8rn01kl4beyt4q4k41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ઓગડ તાલુકો</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155241</id>
    <revision>
      <id>905301</id>
      <timestamp>2026-09-15T10:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox settlement | name                            = ઓગડ તાલુકો | settlement_type                 = તાલુકો | image_skyline                   =  | imagesize                       =  | image_alt                       =  | image_caption                   =  | image_map                       =  | map_alt                         =  | map_caption                     =  | pushpin_ma...થી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું</comment>
      <origin>905301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7534" sha1="ols2n1adxwvgoq71e2cllxfzmkjon02" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ઓગડ તાલુકો
| settlement_type                 = તાલુકો
| image_skyline                   = 
| imagesize                       = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| image_map                       = 
| map_alt                         = 
| map_caption                     = 
| pushpin_map                     = India Gujarat#India3
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = 
| pushpin_label_position          = 
| coordinates                     = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:city|display=inline}} --&gt;
| coor_pinpoint                   = 
| coordinates_footnotes           = 
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = ભારત
| subdivision_type1               = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| subdivision_name1               = [[ગુજરાત]]
| subdivision_type2               = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લો]]
| subdivision_name2               = [[બનાસકાંઠા]]
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = 
| established_title               = 
| established_date                = 
| seat_type                       = મુખ્ય મથક
| seat                            = [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]]
| government_footnotes            = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| leader_party                    = 
| leader_title                    = 
| leader_name                     = 
| leader_title1                   = 
| leader_name1                    = 
| leader_title2                   = 
| leader_name2                    = 
| leader_title3                   = 
| leader_name3                    = 
| leader_title4                   = 
| leader_name4                    = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_urban_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_rural_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_metro_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_note                       = 
| area_water_percent              = 
| area_rank                       = 
| area_blank1_title               = 
| area_blank2_title               = 
| area_total_km2                  = 
| area_land_km2                   = 
| area_water_km2                  = 
| area_urban_km2                  = 
| area_rural_km2                  = 
| area_metro_km2                  = 
| area_blank1_km2                 = 
| area_blank2_km2                 = 
| length_km                       = 
| width_km                        = 
| dimensions_footnotes            = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_as_of                = 
| population_total                = 
| population_density_km2          = 
| population_footnotes            = 
| population_blank1_title         = 
| population_blank1               = 
| population_blank2_title         = 
| population_blank2               = 
| population_demonym              = 
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| postal_code_type                = પિનકોડ
| postal_code                     = 
| area_code_type                  = ટેલિફોન કોડ
| area_code                       = 
| area_codes                      = &lt;!-- for multiple area codes --&gt;
| iso_code                        = 
| website                         = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}
'''ઓગડ તાલુકો''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત]] રાજ્યના [[બનાસકાંઠા]] જિલ્લા નો તાલુકો છે. ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ આ નવા તાલુકાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.etvbharat.com/gu/!state/cabinet-approves-division-of-banaskantha-into-two-parts-4-new-talukas-also-announced-gujarat-news-gjs25092503563|title= બનાસકાંઠા જિલ્લાના વિભાજનને કેબિનેટમાં મળી મંજુરી, 4 નવા તાલુકાની પણ જાહેરાત|website= www.etvbharat.com|date=૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/navsari-tribal-girl-molestation-bjp-worker-surrenders-police-19632707381|title= બનાસકાંઠા જિલ્લા વિભાજનનું જાહેરનામું પ્રસિદ્ધ, બનાસકાંઠામાં 10 તાલુકા, વાવ-થરાદમાં 8 તાલુકા|publisher= [[ગુજરાત સમાચાર]]|website= www.gujaratsamachar.com|date=૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. બનાસકાંઠા જિલ્લાના કાંકરેજ તાલુકામાંથી ૫૫ ગામોને સમાવી વહીવટી સરળતા માટે ઓગડ તાલુકો રચવામાં આવ્યો હતો અને એપ્રિલ ૨૦૨૬માં તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://sandesh.com/gujarat/news/maru-saher-maru-gaam/banaskantha/banaskantha-a-new-office-system-will-now-be-set-up-in-the-ogad-taluka-panchayat-office|title= Banaskantha: ઓગડ તાલુકા પંચાયત કચેરીમાં હવે નવી ઓફ્સિ વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવશે|publisher= [[સંદેશ]]|website= sandesh.com|date=૧ મે ૨૦૨૬|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]] આ તાલુકાનું વહીવટીમથક બન્યું છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/banaskantha/kankrej/news/thara-banaskantha-har-ghar-tiranga-yatra-celebration-138706467.html|title= થરામાં &quot;હર ઘર તિરંગા&quot; યાત્રાનું આયોજન:ઓગડ તાલુકા મથકે સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણી|publisher= [[દિવ્ય ભાસ્કર]]|website= www.divyabhaskar.co.in|date=૧૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઓગડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો ==
{{ઓગડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો}}

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

ઓગડ તાલુકાનું મુખ્યમથક

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ]]</text>
      <sha1>ols2n1adxwvgoq71e2cllxfzmkjon02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>905305</id>
      <parentid>905301</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T10:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[શ્રેણી:ઓગડ તાલુકો]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>905305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7586" sha1="qtjrcr16rwrdukmesx4m08qt05hnvet" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                            = ઓગડ તાલુકો
| settlement_type                 = તાલુકો
| image_skyline                   = 
| imagesize                       = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| image_map                       = 
| map_alt                         = 
| map_caption                     = 
| pushpin_map                     = India Gujarat#India3
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = 
| pushpin_label_position          = 
| coordinates                     = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:city|display=inline}} --&gt;
| coor_pinpoint                   = 
| coordinates_footnotes           = 
| subdivision_type                = દેશ
| subdivision_name                = ભારત
| subdivision_type1               = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
| subdivision_name1               = [[ગુજરાત]]
| subdivision_type2               = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લો]]
| subdivision_name2               = [[બનાસકાંઠા]]
| subdivision_type3               = 
| subdivision_name3               = 
| established_title               = 
| established_date                = 
| seat_type                       = મુખ્ય મથક
| seat                            = [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]]
| government_footnotes            = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| leader_party                    = 
| leader_title                    = 
| leader_name                     = 
| leader_title1                   = 
| leader_name1                    = 
| leader_title2                   = 
| leader_name2                    = 
| leader_title3                   = 
| leader_name3                    = 
| leader_title4                   = 
| leader_name4                    = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_urban_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_rural_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_metro_footnotes            = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_note                       = 
| area_water_percent              = 
| area_rank                       = 
| area_blank1_title               = 
| area_blank2_title               = 
| area_total_km2                  = 
| area_land_km2                   = 
| area_water_km2                  = 
| area_urban_km2                  = 
| area_rural_km2                  = 
| area_metro_km2                  = 
| area_blank1_km2                 = 
| area_blank2_km2                 = 
| length_km                       = 
| width_km                        = 
| dimensions_footnotes            = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 
| population_as_of                = 
| population_total                = 
| population_density_km2          = 
| population_footnotes            = 
| population_blank1_title         = 
| population_blank1               = 
| population_blank2_title         = 
| population_blank2               = 
| population_demonym              = 
| timezone1                       = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
| utc_offset1                     = +૫:૩૦
| postal_code_type                = પિનકોડ
| postal_code                     = 
| area_code_type                  = ટેલિફોન કોડ
| area_code                       = 
| area_codes                      = &lt;!-- for multiple area codes --&gt;
| iso_code                        = 
| website                         = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}
'''ઓગડ તાલુકો''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત]] રાજ્યના [[બનાસકાંઠા]] જિલ્લા નો તાલુકો છે. ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ આ નવા તાલુકાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.etvbharat.com/gu/!state/cabinet-approves-division-of-banaskantha-into-two-parts-4-new-talukas-also-announced-gujarat-news-gjs25092503563|title= બનાસકાંઠા જિલ્લાના વિભાજનને કેબિનેટમાં મળી મંજુરી, 4 નવા તાલુકાની પણ જાહેરાત|website= www.etvbharat.com|date=૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/navsari-tribal-girl-molestation-bjp-worker-surrenders-police-19632707381|title= બનાસકાંઠા જિલ્લા વિભાજનનું જાહેરનામું પ્રસિદ્ધ, બનાસકાંઠામાં 10 તાલુકા, વાવ-થરાદમાં 8 તાલુકા|publisher= [[ગુજરાત સમાચાર]]|website= www.gujaratsamachar.com|date=૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. બનાસકાંઠા જિલ્લાના કાંકરેજ તાલુકામાંથી ૫૫ ગામોને સમાવી વહીવટી સરળતા માટે ઓગડ તાલુકો રચવામાં આવ્યો હતો અને એપ્રિલ ૨૦૨૬માં તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવી હતી.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://sandesh.com/gujarat/news/maru-saher-maru-gaam/banaskantha/banaskantha-a-new-office-system-will-now-be-set-up-in-the-ogad-taluka-panchayat-office|title= Banaskantha: ઓગડ તાલુકા પંચાયત કચેરીમાં હવે નવી ઓફ્સિ વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવશે|publisher= [[સંદેશ]]|website= sandesh.com|date=૧ મે ૨૦૨૬|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]] આ તાલુકાનું વહીવટીમથક બન્યું છે.&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/banaskantha/kankrej/news/thara-banaskantha-har-ghar-tiranga-yatra-celebration-138706467.html|title= થરામાં &quot;હર ઘર તિરંગા&quot; યાત્રાનું આયોજન:ઓગડ તાલુકા મથકે સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણી|publisher= [[દિવ્ય ભાસ્કર]]|website= www.divyabhaskar.co.in|date=૧૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬|access-date=૧૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ઓગડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો ==
{{ઓગડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો}}

== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}

ઓગડ તાલુકાનું મુખ્યમથક

{{બનાસકાંઠા જિલ્લો}}

{{સ્ટબ}}

[[શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકાઓ]]
[[શ્રેણી:ઓગડ તાલુકો]]</text>
      <sha1>qtjrcr16rwrdukmesx4m08qt05hnvet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>શ્રેણી:ઓગડ તાલુકો</title>
    <ns>14</ns>
    <id>155242</id>
    <revision>
      <id>905304</id>
      <timestamp>2026-09-15T10:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>આ શ્રેણીમાં આવતા લેખો [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) ત...થી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું</comment>
      <origin>905304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="655" sha1="kmh7jje8hewtvj9rrcdpu04zbch4vnc" xml:space="preserve">આ શ્રેણીમાં આવતા લેખો [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[બનાસકાંઠા જિલ્લો|બનાસકાંઠા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ તાલુકા]] વિશે માહિતી ધરાવે છે.

[[શ્રેણી:બનાસકાંઠા જિલ્લો]]</text>
      <sha1>kmh7jje8hewtvj9rrcdpu04zbch4vnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ઢાંચો:ઓગડ તાલુકામાં આવેલાં ગામો</title>
    <ns>10</ns>
    <id>155243</id>
    <revision>
      <id>905307</id>
      <timestamp>2026-09-15T10:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dsvyas</username>
        <id>561</id>
      </contributor>
      <comment>{| style=&quot;background-color:AliceBlue; border: 1px dotted DodgerBlue; min-width:50%; width:auto; max-width:75%;&quot; |+ style=&quot;background-color:LightSkyBlue; border: 1px dotted DodgerBlue; padding: 3px;&quot;| '''[[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ તાલુકા]]ના ગામ અને તાલુકાનું ભૌગોલિક સ્થાન''' |- | {{ભૌગોલિક સ્થાન |કે...થી શરૂ થતું નવું પાનું બનાવ્યું</comment>
      <origin>905307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="hcdx8ijj7tkgl66kfjl2ob2iya8u55c" xml:space="preserve">{| style=&quot;background-color:AliceBlue; border: 1px dotted DodgerBlue; min-width:50%; width:auto; max-width:75%;&quot;
|+ style=&quot;background-color:LightSkyBlue; border: 1px dotted DodgerBlue; padding: 3px;&quot;| '''[[ઓગડ તાલુકો|ઓગડ તાલુકા]]ના ગામ અને તાલુકાનું ભૌગોલિક સ્થાન'''
|-
|
{{ભૌગોલિક સ્થાન
|કેન્દ્ર = ઓગડ તાલુકો
|ઉત્તર = 
|ઈશાન =
|પૂર્વ =
|અગ્નિ =
|દક્ષિણ =
|નૈઋત્ય =
|પશ્ચિમ = 
|વાયવ્ય =
}}
|-
|style=&quot;background-color:AliceBlue; border: 1px dotted DodgerBlue; font-size:70%;&quot;|
{{col-begin}}
{{col-4}}
&lt;ol start=&quot;1&quot;&gt;
&lt;li&gt;[[થરા (તા. ઓગડ)|થરા]]&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
{{col-4}}
&lt;ol start=&quot;14&quot;&gt;
&lt;/ol&gt;
{{col-4}}
&lt;ol start=&quot;27&quot;&gt;
&lt;/ol&gt;
{{col-4}}
&lt;ol start=&quot;40&quot;&gt;
&lt;/ol&gt;
{{col-end}}
|-
|}
&lt;includeonly&gt;[[શ્રેણી:ઓગડ તાલુકો]]
&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;[[શ્રેણી:તાલુકાના ગામોનો ઢાંચો]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hcdx8ijj7tkgl66kfjl2ob2iya8u55c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>