વિકિપીડિયા
guwiki
https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)
વિશેષ
ચર્ચા
સભ્ય
સભ્યની ચર્ચા
વિકિપીડિયા
વિકિપીડિયા ચર્ચા
ચિત્ર
ચિત્રની ચર્ચા
મીડિયાવિકિ
મીડિયાવિકિ ચર્ચા
ઢાંચો
ઢાંચાની ચર્ચા
મદદ
મદદની ચર્ચા
શ્રેણી
શ્રેણીની ચર્ચા
TimedText
TimedText talk
વિભાગ
વિભાગ ચર્ચા
Event
Event talk
વિકિપીડિયા:સંદર્ભ
4
8225
906123
889167
2026-10-06T15:41:50Z
~2026-53945-37
89412
/* */
906123
wikitext
text/x-wiki
વિકિપીડિયામાં લખાયેલા વિધાનોની પ્રમાણિતતા સ્થાપિત કરવા માટે જ્યાંથી આ વિગત મેળવાયેલ હોય તેનો '''સંદર્ભ આપવો''' જરૂરી છે. (એ જરૂરી નથી કે હંમેશા મુળ સંદર્ભ જ અપાય), પ્રકાશિત કે અપ્રકાશિત. ગ્રંથસુચિક સત્યાર્થતા માટે પુસ્તક, લેખ, વેબપેજ કે અન્ય અપ્રકાશિત સંદર્ભ આપી શકાય. બંન્ને પ્રકારનાં સંદર્ભો કરાયેલા વિધાનને સ્પષ્ટ કરે તેવી પૂરતી માહિતી ધરાવતા હોવા જોઇએ. વૈજ્ઞાનિક પ્રમાણિતતા, કાનુની પ્રમાણિતતા, પૂર્વ કલા, અને માનવીયતા માટે વિવિધ પ્રમાણિતતા પ્રણાલી અને શૈલી વપરાય છે. બરાબર છે પ્રમાણિકતા પ્રથમ હોવી જોઈએ.
== સંદર્ભ કેવી રીતે આપવો ==
સંદર્ભ આપવા માટે જરૂરી વાક્યનાં અંતે '''<nowiki><ref>અહીં જરૂરી સંદર્ભ, જેમકે પુસ્તકનું નામ, વેબપેજની કડી વગેરે</ref></nowiki>''' આ પ્રમાણે લખવું.
દાખલા તરીકે, '''<nowiki><ref>{{cite web|title=વેબ પાનાંનું શીર્ષક|url=વેબ પાનાંની કડી|accessdate=સંદર્ભ લીધાની તારીખ}}</ref></nowiki>'''
આપમેળે સંદર્ભ ઉમેરવા માટે "ટાંકો" અથવા "cite" સુવિધાનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ માટે અહીં આપેલું ઉદાહરણ જોવું:
[[ચિત્ર:Citoid Demo in guwiki.gif|thumb|ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં આપમેળે સંદર્ભ કેવી રીતે ઉમેરવો તેનું ઉદાહરણ.]]
ત્યાર પછી, લેખને અંતે નીચે પ્રમાણે લખવું:
<poem>
== સંદર્ભ ==
{{tl|Reflist}}
</poem>
અથવા,
<poem>
{{tl|સંદર્ભયાદી}}
</poem>
પણ લખી શકાય છે. આથી મુખ્ય લેખમાં, આપેલ સંદર્ભનો ક્રમાંક દેખાશે અને તેને સબંધીત લખાણ "સંદર્ભ" મથાળા હેઠળ દેખાશે.
== સંદર્ભ ઉમેરતી વખતે ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો ==
* ધ્યાનમાં રાખો કે ઉમેરેલો સંદર્ભ વિશ્વસનીય છે. જુઓ: [[વિકિપીડિયા:વિશ્વસનીય સ્રોતો ઓળખવા]]
* ઘણી વખત આપેલ સંદર્ભની કડી લાંબા ગાળે મૃત થઇ જવાનો સંભવ છે, આ વખતે ઇન્ટરનેટ અર્કાઇવ જેવા સાધનોની મદદ લઇ શકાય છે. આ માટે સંદર્ભ આપતા પહેલા https://archive.org પર જઇને સંદર્ભની કડીને ''અર્કાઇવ'' કરી લઇ તેની કડી મૂકવી. આ કામ આપમેળે InternetArchiveBot વડે પણ થઇ રહ્યું છે.
દા.ત.
<nowiki><ref>{{Cite web|url=http://www.divyabhaskar.co.in/news-ht/SAU-JUN-OMC-padma-shree-award-winner-diwaliben-bhil-is-no-more-5328040-NOR.html?seq=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520014315/http://www.divyabhaskar.co.in/news-ht/SAU-JUN-OMC-padma-shree-award-winner-diwaliben-bhil-is-no-more-5328040-NOR.html?seq=2|archive-date=૧૭ મે ૨૦૧૮|title=Padma Shree Award Winner Diwaliben Bhil Is No More|date=૨૦ મે ૨૦૧૬}}</ref></nowiki>
જો આપેલ સંદર્ભનું URL ઓનલાઇન ન હોય કે મૃત હોય તો, url-status=dead ઉમેરવું.
== વધુ મદદ ==
વધુ મદદ માટે [[વિકિપીડિયા:ચોતરો]] પર સંપર્ક કરવો.
== આ પણ જુઓ ==
* [[વિકિપીડિયા:સંદર્ભ વિનિમય પરિયોજના]]
* [[વિકિપીડિયા:સંદર્ભ આપવા]] (ભાષાંતર બાકી)
[[શ્રેણી:વિકિપીડિયા મદદ]]
8y4rb8r5c1w83ewexdianqj0rvpsuji
906124
906123
2026-10-06T15:42:44Z
Làm Việc Thiện
89210
[[વિશેષ:પ્રદાન/~2026-53945-37|~2026-53945-37]] ([[સભ્યની ચર્ચા:~2026-53945-37|ચર્ચા]]) એ કરેલો ફેરફારને KartikMistryએ કરેલાં ફેરફારથી પુર્વવત કર્યો
906124
wikitext
text/x-wiki
વિકિપીડિયામાં લખાયેલા વિધાનોની પ્રમાણિતતા સ્થાપિત કરવા માટે જ્યાંથી આ વિગત મેળવાયેલ હોય તેનો '''સંદર્ભ આપવો''' જરૂરી છે. (એ જરૂરી નથી કે હંમેશા મુળ સંદર્ભ જ અપાય), પ્રકાશિત કે અપ્રકાશિત. ગ્રંથસુચિક સત્યાર્થતા માટે પુસ્તક, લેખ, વેબપેજ કે અન્ય અપ્રકાશિત સંદર્ભ આપી શકાય. બંન્ને પ્રકારનાં સંદર્ભો કરાયેલા વિધાનને સ્પષ્ટ કરે તેવી પૂરતી માહિતી ધરાવતા હોવા જોઇએ. વૈજ્ઞાનિક પ્રમાણિતતા, કાનુની પ્રમાણિતતા, પૂર્વ કલા, અને માનવીયતા માટે વિવિધ પ્રમાણિતતા પ્રણાલી અને શૈલી વપરાય છે.
== સંદર્ભ કેવી રીતે આપવો ==
સંદર્ભ આપવા માટે જરૂરી વાક્યનાં અંતે '''<nowiki><ref>અહીં જરૂરી સંદર્ભ, જેમકે પુસ્તકનું નામ, વેબપેજની કડી વગેરે</ref></nowiki>''' આ પ્રમાણે લખવું.
દાખલા તરીકે, '''<nowiki><ref>{{cite web|title=વેબ પાનાંનું શીર્ષક|url=વેબ પાનાંની કડી|accessdate=સંદર્ભ લીધાની તારીખ}}</ref></nowiki>'''
આપમેળે સંદર્ભ ઉમેરવા માટે "ટાંકો" અથવા "cite" સુવિધાનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ માટે અહીં આપેલું ઉદાહરણ જોવું:
[[ચિત્ર:Citoid Demo in guwiki.gif|thumb|ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં આપમેળે સંદર્ભ કેવી રીતે ઉમેરવો તેનું ઉદાહરણ.]]
ત્યાર પછી, લેખને અંતે નીચે પ્રમાણે લખવું:
<poem>
== સંદર્ભ ==
{{tl|Reflist}}
</poem>
અથવા,
<poem>
{{tl|સંદર્ભયાદી}}
</poem>
પણ લખી શકાય છે. આથી મુખ્ય લેખમાં, આપેલ સંદર્ભનો ક્રમાંક દેખાશે અને તેને સબંધીત લખાણ "સંદર્ભ" મથાળા હેઠળ દેખાશે.
== સંદર્ભ ઉમેરતી વખતે ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો ==
* ધ્યાનમાં રાખો કે ઉમેરેલો સંદર્ભ વિશ્વસનીય છે. જુઓ: [[વિકિપીડિયા:વિશ્વસનીય સ્રોતો ઓળખવા]]
* ઘણી વખત આપેલ સંદર્ભની કડી લાંબા ગાળે મૃત થઇ જવાનો સંભવ છે, આ વખતે ઇન્ટરનેટ અર્કાઇવ જેવા સાધનોની મદદ લઇ શકાય છે. આ માટે સંદર્ભ આપતા પહેલા https://archive.org પર જઇને સંદર્ભની કડીને ''અર્કાઇવ'' કરી લઇ તેની કડી મૂકવી. આ કામ આપમેળે InternetArchiveBot વડે પણ થઇ રહ્યું છે.
દા.ત.
<nowiki><ref>{{Cite web|url=http://www.divyabhaskar.co.in/news-ht/SAU-JUN-OMC-padma-shree-award-winner-diwaliben-bhil-is-no-more-5328040-NOR.html?seq=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520014315/http://www.divyabhaskar.co.in/news-ht/SAU-JUN-OMC-padma-shree-award-winner-diwaliben-bhil-is-no-more-5328040-NOR.html?seq=2|archive-date=૧૭ મે ૨૦૧૮|title=Padma Shree Award Winner Diwaliben Bhil Is No More|date=૨૦ મે ૨૦૧૬}}</ref></nowiki>
જો આપેલ સંદર્ભનું URL ઓનલાઇન ન હોય કે મૃત હોય તો, url-status=dead ઉમેરવું.
== વધુ મદદ ==
વધુ મદદ માટે [[વિકિપીડિયા:ચોતરો]] પર સંપર્ક કરવો.
== આ પણ જુઓ ==
* [[વિકિપીડિયા:સંદર્ભ વિનિમય પરિયોજના]]
* [[વિકિપીડિયા:સંદર્ભ આપવા]] (ભાષાંતર બાકી)
[[શ્રેણી:વિકિપીડિયા મદદ]]
ib6muyymyszm3i1bpmcwh8ax8ov8knk
ડાભલા (તા. વિજાપુર)
0
24620
906154
901771
2026-10-07T10:59:04Z
~2026-53974-04
89430
Ok
906154
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = ડાભલા
|settlement_type = [[ગામ]]
|image_skyline =
|imagesize =
|image_alt =
|image_caption =
|image_map = {{maplink|frame=yes|frame-width=|frame-height=|frame-align=center|type=shape|id=|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2}}
|map_alt =
|map_caption =
|pushpin_map = India Gujarat#India3
|pushpin_map_alt =
|pushpin_map_caption =
|pushpin_label_position =
|coordinates = {{coord|23.6661246|72.6833152|type:village|display=inline}}
|coor_pinpoint =
|coordinates_footnotes =
|subdivision_type = દેશ
|subdivision_name = ભારત
|subdivision_type1 = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
|subdivision_name1 = [[ગુજરાત]]
|subdivision_type2 = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લો]]
|subdivision_name2 = [[મહેસાણા જિલ્લો|મહેસાણા]]
|subdivision_type3 = [[ગુજરાતના તાલુકાઓ|તાલુકો]]
|subdivision_name3 = [[વિજાપુર તાલુકો|વિજાપુર]]
|established_title =
|established_date =
|seat_type =
|seat =
|government_footnotes =
|government_type =
|governing_body =
|leader_party =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|unit_pref = Metric
|area_footnotes =
|area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_note =
|area_water_percent =
|area_rank =
|area_blank1_title =
|area_blank2_title =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|area_urban_km2 =
|area_rural_km2 =
|area_metro_km2 =
|area_blank1_km2 =
|area_blank2_km2 =
|length_km =
|width_km =
|dimensions_footnotes =
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|population_as_of = ૨૦૧૧
|population_total =
|population_density_km2 = auto
|population_footnotes =
|population_blank1_title = લિંગ પ્રમાણ
|population_blank1 =
|population_blank2_title = સાક્ષરતા
|population_blank2 =
|population_demonym =
|timezone1 = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
|utc_offset1 = +૫:૩૦
|postal_code_type = પિનકોડ
|postal_code = ૩૮૨૮૬૫
|area_code_type = ટેલિફોન કોડ
|area_code = ૦૨૪૩૬
|area_codes = <!-- for multiple area codes -->
|iso_code =
|website = <!-- {{URL|example.com}} -->
}}
'''ડાભલા (તા. વિજાપુર)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[મહેસાણા જિલ્લો|મહેસાણા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[વિજાપુર તાલુકો|વિજાપુર તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. ડાભલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[કપાસ]] તેમજ [[શાકભાજી]]ના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]],[[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.આ ગામમાં મોટા ભાગે રાઠોડ(ઠાકોર)સમાજ ના લોકો વધારે રહે છે.
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો]]
sc0y4ojjn0r7u4u97xy5b2yyggofksh
906156
906154
2026-10-07T11:47:06Z
KartikMistry
10383
[[Special:Contributions/~2026-53974-04|~2026-53974-04]] ([[User talk:~2026-53974-04|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:KartikMistry|KartikMistry]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.
901771
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = ડાભલા
|settlement_type = [[ગામ]]
|image_skyline =
|imagesize =
|image_alt =
|image_caption =
|image_map = {{maplink|frame=yes|frame-width=|frame-height=|frame-align=center|type=shape|id=|stroke-colour=#C60C30|stroke-width=2}}
|map_alt =
|map_caption =
|pushpin_map = India Gujarat#India3
|pushpin_map_alt =
|pushpin_map_caption =
|pushpin_label_position =
|coordinates = {{coord|23.6661246|72.6833152|type:village|display=inline}}
|coor_pinpoint =
|coordinates_footnotes =
|subdivision_type = દેશ
|subdivision_name = ભારત
|subdivision_type1 = [[ભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો|રાજ્ય]]
|subdivision_name1 = [[ગુજરાત]]
|subdivision_type2 = [[ગુજરાતના જિલ્લાઓ|જિલ્લો]]
|subdivision_name2 = [[મહેસાણા જિલ્લો|મહેસાણા]]
|subdivision_type3 = [[ગુજરાતના તાલુકાઓ|તાલુકો]]
|subdivision_name3 = [[વિજાપુર તાલુકો|વિજાપુર]]
|established_title =
|established_date =
|seat_type =
|seat =
|government_footnotes =
|government_type =
|governing_body =
|leader_party =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|unit_pref = Metric
|area_footnotes =
|area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> -->
|area_note =
|area_water_percent =
|area_rank =
|area_blank1_title =
|area_blank2_title =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|area_urban_km2 =
|area_rural_km2 =
|area_metro_km2 =
|area_blank1_km2 =
|area_blank2_km2 =
|length_km =
|width_km =
|dimensions_footnotes =
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|population_as_of = ૨૦૧૧
|population_total =
|population_density_km2 = auto
|population_footnotes =
|population_blank1_title = લિંગ પ્રમાણ
|population_blank1 =
|population_blank2_title = સાક્ષરતા
|population_blank2 =
|population_demonym =
|timezone1 = [[ભારતીય માનક સમય|IST]]
|utc_offset1 = +૫:૩૦
|postal_code_type = પિનકોડ
|postal_code = ૩૮૨૮૬૫
|area_code_type = ટેલિફોન કોડ
|area_code = ૦૨૪૩૬
|area_codes = <!-- for multiple area codes -->
|iso_code =
|website = <!-- {{URL|example.com}} -->
}}
'''ડાભલા (તા. વિજાપુર)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા [[મહેસાણા જિલ્લો|મહેસાણા જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[વિજાપુર તાલુકો|વિજાપુર તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. ડાભલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[બાજરી]], [[કપાસ]] તેમજ [[શાકભાજી]]ના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[માધ્યમિક શાળા]],[[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:વિજાપુર તાલુકો]]
rr1cpbd32wgsd9w1tjw7h6xojtiec05
ગુજરાતની ભૂગોળ
0
28607
906126
885976
2026-10-06T16:15:12Z
~2026-53717-30
89413
/* દરિયા કિનારો */
906126
wikitext
text/x-wiki
'''ગુજરાતની ભૂગોળ''' મુખ્યત્વે ત્રણ ભૌગોલિક વિસ્તારો [[કચ્છ જિલ્લો|કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને તળગુજરાત એમ ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલી છે. ગુજરાતનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૧,૯૬,૦૨૪ ચોરસ કિમી છે, જે ભારતમાં સાતમો ક્રમ ધરાવે છે.<ref>{{cite book|title=ગુજરાતની આર્થિક અને પ્રાદેશિક ભૂગોળ|author=પ્રા. મંજુલાબેન બી. દવે-લેન્ગ|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથ નિર્માણ બોર્ડ|location=[[અમદાવાદ]]|ISBN=978-93-81265-83-3|edition=૧૦|page=૧૦}}</ref>
== પ્રાકૃતિક રચનાઓ ==
[[ચિત્ર:India Gujarat physical.svg|thumb|300px|ગુજરાતનો ભૌગોલિક નકશો]]
[[ચિત્ર:Rann of Kutch - White Desert.jpg|320x240px|thumb|કચ્છનું રણ]]
''વર્લ્ડ વાઇડ ફંડ ફોર નેચર''ના મત મુજબ ગુજરાતની ભૂગોળ પાંચ પાકૃત્તિક રચનાઓમાં વહેંચાયેલી છે:<ref>Wikramanayake, Eric; Eric Dinerstein; Colby J. Loucks; et al. (2002). ''Terrestrial Ecoregions of the Indo-Pacific: a Conservation Assessment.'' Washington, DC: Island Press.</ref>
* સિંધુ નદીનો મુખપ્રદેશ-અરબી સમુદ્રના મેંગ્રૂવ [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]]માં જોવા મળે છે તેમજ [[પાકિસ્તાન]]ના [[સિંધ]] પ્રાંતની સરહદ નજીક પણ જોવા મળે છે.
* [[કાઠિયાવાડ]]-ગીર સૂકા જંગલો રાજ્યના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા છે, જે [[રાજસ્થાન]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] સુધી લંબાય છે. મધ્યમાં [[ગિરનાર]]નું શિખર આવેલું છે. અહીંના વૃક્ષો ૨૫ મીટર સુધીની ઊંચાઇ ધરાવે છે, તેમજ કાંટાવાળી વનસ્પતિઓ જોવા મળે છે. ખેતી અને પશુચારાના કારણે આ વિસ્તારના જંગલોનું પર્યાવરણ છેલ્લી કેટલીક સદીઓથી બદલાયું છે.
* દક્ષિણ ગુજરાતમાં [[પશ્ચિમ ઘાટ]]નો ઉત્તરનો ભાગ આવે છે, જે વર્ષા જંગલો જેવું વિવિધ પર્યાવરણ ધરાવે છે અને વૃક્ષોની ઊંચાઇ ૪૫ મીટર જેટલી હોય છે.
* કાઠિયાવાડનો ઉત્તરનો ભાગ તેમજ [[કચ્છ જિલ્લો|કચ્છ જિલ્લા]]નો કેટલોક ભાગ તેમજ રાજસ્થાન સુધીનો ભાગ કાંટાવાળી વનસ્પતિઓ ધરાવે છે.
* [[કચ્છનું રણ]] ગુજરાતના ઉત્તર પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું રણ છે.
==પર્વતમાળાઓ==
*[[વિંધ્યાચલ|વિંધ્ય]]
*[[સાતપુડા પર્વતમાળા|સાતપુડા]]
*[[અરવલ્લી]]
*[[ગિરનાર]]
*[[બરડો]]
===શિખરો===
*[[ચોટીલા]]
*[[પાવાગઢ]]
*[[પાલીતાણા]]
*[[સાપુતારા]]
*[[ધીણોધર ટેકરીઓ|ધીણોધર]]
==નદીઓ==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
*[[નર્મદા]]
*[[તાપી]]
*[[સાબરમતી]]
*[[મહી નદી|મહી]]
*[[આજી નદી|આજી]]
*[[ઘેલો નદી|ઘેલો]]
*[[ઉતાવળી નદી|ઉતાવળી]]
*[[કાળુભાર નદી|કાળુભાર]]
*[[સુકભાદર નદી|સુકભાદર]]
*[[રુક્માવતી નદી|રુક્માવતી]]
*[[વિશ્વામિત્રી નદી|વિશ્વામિત્રી]]
*[[બનાસ નદી|બનાસ]]
== દરિયા કિનારો ==
ગુજરાત લગભગ ૨૩૪૦ કિમી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે. સૌરાષ્ટ્ર સિવાય બાકીનો દરિયાકિનારો લગભગ ભરતીથી રચાયેલા સપાટ વિસ્તારો ધરાવે છે અને તે ક્ષારીય કાદવ કીચડ ધરાવે છે, જે ખેતી પર ખરાબ અસર કરે છે. ગુજરાતના દરિયાકિનારે ૪૨ જેટલાં બંદરોનો વિકાસ થયો છે.<ref>{{cite book|title=ગુજરાતની આર્થિક અને પ્રાદેશિક ભૂગોળ|author=પ્રા. મંજુલાબેન બી. દવે-લેન્ગ|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથ નિર્માણ બોર્ડ|location=[[અમદાવાદ]]|ISBN=978-93-81265-83-3|edition=૧૦|page=૨૭-૨૮}}</ref>
=== સમુદ્ર કિનારાઓ ===
[[ચિત્ર:Mandvi Beach.jpg|320x240px|thumbnail|right|માંડવી સમુદ્ર કિનારો, કચ્છ]]
* [[અહમદપુર માંડવી બીચ|અહેમદપુર માંડવી સમુદ્ર કિનારો]] - ગુજરાતના અહેમદપુર-માંડવીમાં આવેલ સમુદ્ર કિનારો ભારતના સુંદર સમુદ્ર કિનારામાંનો એક છે.
* ચોરવાડ સમુદ્ર કિનારો - ચોરવાડ સમુદ્ર કિનારો એ ભારતના પશ્ચિમ કાંઠે આવેલ એક રમણીય સમુદ્ર કિનારો છે. તે [[જુનાગઢ]] શહેરથી ૬૬ કિમી દૂર આવેલ છે. ચોરવાડ સ્થાનીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આ સમુદ્રકિનારે પથ્થર અને શિલાઓ આવેલ છે અને અહીં રોમાંચક વહાણ સવારી ઉપલબ્ધ છે.
* દીવ સમુદ્ર કિનારો - [[દીવ]] સમુદ્ર કિનારો એ [[સૌરાષ્ટ્ર]]ને કિનારે આવેલો છે અને તે ગુજરાત રાજ્ય સાથે કોઝવે દ્વારા જોડાયેલ છે. દીવ એક નિયંત્રિત ટાપુ છે અને ત્યાં વસતિ ખૂબ ઓછી છે. આથી આ જગ્યા રોજિંદી ચિંતાઓ અને તણાવથી દૂર એક શાંત જગ્યા છે.
* ગોપનાથ સમુદ્ર કિનારો - [[ગોપનાથ (તા. તળાજા)|ગોપનાથ]] સમુદ્ર કિનારો ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલ છે. તે તળાજા તાલુકામાં આવે છે. તે ખંભાતના અખાતના કિનારે આવેલો છે અને તળાજાથી ૨૨ કિમી દૂર છે. આ કિનારો તેના પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય માટે પ્રખ્યાત છે. ગોહીલવાડના રાજા ગોપનાથનો એક કિલ્લો અહીં અાવેલો છે.
*[[માંડવી બીચ|કચ્છ માંડવી સમુદ્ર કિનારો]] - કચ્છના [[માંડવી (કચ્છ)|માંડવી]] શહેરમાં આવેલ દરિયા કિનારો એક મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયા કિનારો છે. [[ભૂજ]]થી ૭૫ કિમી દૂર આવેલ માંડવી એક કચ્છના મહાવરાવનું ઐતિહાસિક બંદર હતું.
* ઉમરગામ સમુદ્ર કિનારો - [[ઉમરગામ]] એ [[મુંબઈ]] સૂરત રેલ્વે માર્ગથી ૬ કિમી દૂર આવેલ છે. ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની રચના પહેલા આ ક્ષેત્ર થાણે જિલ્લાનો ભાગ હતો. ઉમરગામ નારગોળ ખાડીના દક્ષિણ કિનારે આવેલો છે. બે સદી પહેલા સુધી આ એજ નાનકડું ગામ હતું જે નારગોળ બંદર અને ખાડીના ઉત્તરી કિનારે દરિયાઈ વસ્તુઓના આવાગમન માટે કેંદ્ર હતું.
*[[તિથલ]] સમુદ્ર કિનારો - આ સમુદ્રકિનારો [[વલસાડ]] શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે. અહીં દરિયા કિનારે એક મંદિર આવેલું છે.
=== બંદરો ===
*[[મુંદ્રા]] - ખેતપેદાશો, પેટ્રોલિયમ અને અન્ય
*[[કંડલા બંદર|કંડલા]] - લોખંડ, રસાયણો, પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને અન્ય
*[[હજીરા]] - ગેસ (LNG-પ્રવાહી કુદરતી વાયુ)
*[[દહેજ]] - કોલસો, રસાયણો, ગેસ (LNG-પ્રવાહી કુદરતી વાયુ)
*ટુના / ટુના ટેકરા - કોલસા અને અન્ય સુકો સામાન
==સંદર્ભ==
{{Reflist}}
{{ગુજરાત}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતની ભૂગોળ]]
0scaf3txl8bvefy9bp4qf1v8mmoyotv
906127
906126
2026-10-06T16:34:17Z
Dsvyas
561
[[Special:Contributions/~2026-53717-30|~2026-53717-30]] ([[User talk:~2026-53717-30|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:KartikMistry|KartikMistry]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.
862210
wikitext
text/x-wiki
'''ગુજરાતની ભૂગોળ''' મુખ્યત્વે ત્રણ ભૌગોલિક વિસ્તારો [[કચ્છ જિલ્લો|કચ્છ]], [[સૌરાષ્ટ્ર]] અને તળગુજરાત એમ ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલી છે. ગુજરાતનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૧,૯૬,૦૨૪ ચોરસ કિમી છે, જે ભારતમાં સાતમો ક્રમ ધરાવે છે.<ref>{{cite book|title=ગુજરાતની આર્થિક અને પ્રાદેશિક ભૂગોળ|author=પ્રા. મંજુલાબેન બી. દવે-લેન્ગ|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથ નિર્માણ બોર્ડ|location=[[અમદાવાદ]]|ISBN=978-93-81265-83-3|edition=૧૦|page=૧૦}}</ref>
== પ્રાકૃતિક રચનાઓ ==
[[ચિત્ર:India Gujarat physical.svg|thumb|300px|ગુજરાતનો ભૌગોલિક નકશો]]
[[ચિત્ર:Rann of Kutch - White Desert.jpg|320x240px|thumb|કચ્છનું રણ]]
''વર્લ્ડ વાઇડ ફંડ ફોર નેચર''ના મત મુજબ ગુજરાતની ભૂગોળ પાંચ પાકૃત્તિક રચનાઓમાં વહેંચાયેલી છે:<ref>Wikramanayake, Eric; Eric Dinerstein; Colby J. Loucks; et al. (2002). ''Terrestrial Ecoregions of the Indo-Pacific: a Conservation Assessment.'' Washington, DC: Island Press.</ref>
* સિંધુ નદીનો મુખપ્રદેશ-અરબી સમુદ્રના મેંગ્રૂવ [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]] અને [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]]માં જોવા મળે છે તેમજ [[પાકિસ્તાન]]ના [[સિંધ]] પ્રાંતની સરહદ નજીક પણ જોવા મળે છે.
* [[કાઠિયાવાડ]]-ગીર સૂકા જંગલો રાજ્યના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા છે, જે [[રાજસ્થાન]] અને [[મધ્ય પ્રદેશ]] સુધી લંબાય છે. મધ્યમાં [[ગિરનાર]]નું શિખર આવેલું છે. અહીંના વૃક્ષો ૨૫ મીટર સુધીની ઊંચાઇ ધરાવે છે, તેમજ કાંટાવાળી વનસ્પતિઓ જોવા મળે છે. ખેતી અને પશુચારાના કારણે આ વિસ્તારના જંગલોનું પર્યાવરણ છેલ્લી કેટલીક સદીઓથી બદલાયું છે.
* દક્ષિણ ગુજરાતમાં [[પશ્ચિમ ઘાટ]]નો ઉત્તરનો ભાગ આવે છે, જે વર્ષા જંગલો જેવું વિવિધ પર્યાવરણ ધરાવે છે અને વૃક્ષોની ઊંચાઇ ૪૫ મીટર જેટલી હોય છે.
* કાઠિયાવાડનો ઉત્તરનો ભાગ તેમજ [[કચ્છ જિલ્લો|કચ્છ જિલ્લા]]નો કેટલોક ભાગ તેમજ રાજસ્થાન સુધીનો ભાગ કાંટાવાળી વનસ્પતિઓ ધરાવે છે.
* [[કચ્છનું રણ]] ગુજરાતના ઉત્તર પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું રણ છે.
==પર્વતમાળાઓ==
*[[વિંધ્યાચલ|વિંધ્ય]]
*[[સાતપુડા પર્વતમાળા|સાતપુડા]]
*[[અરવલ્લી]]
*[[ગિરનાર]]
*[[બરડો]]
===શિખરો===
*[[ચોટીલા]]
*[[પાવાગઢ]]
*[[પાલીતાણા]]
*[[સાપુતારા]]
*[[ધીણોધર ટેકરીઓ|ધીણોધર]]
==નદીઓ==
{{મુખ્ય|ગુજરાતની નદીઓની યાદી}}
*[[નર્મદા]]
*[[તાપી]]
*[[સાબરમતી]]
*[[મહી નદી|મહી]]
*[[આજી નદી|આજી]]
*[[ઘેલો નદી|ઘેલો]]
*[[ઉતાવળી નદી|ઉતાવળી]]
*[[કાળુભાર નદી|કાળુભાર]]
*[[સુકભાદર નદી|સુકભાદર]]
*[[રુક્માવતી નદી|રુક્માવતી]]
*[[વિશ્વામિત્રી નદી|વિશ્વામિત્રી]]
*[[બનાસ નદી|બનાસ]]
== દરિયા કિનારો ==
ગુજરાત લગભગ ૧૬૦૦ કિમી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે. સૌરાષ્ટ્ર સિવાય બાકીનો દરિયાકિનારો લગભગ ભરતીથી રચાયેલા સપાટ વિસ્તારો ધરાવે છે અને તે ક્ષારીય કાદવ કીચડ ધરાવે છે, જે ખેતી પર ખરાબ અસર કરે છે. ગુજરાતના દરિયાકિનારે ૪૨ જેટલાં બંદરોનો વિકાસ થયો છે.<ref>{{cite book|title=ગુજરાતની આર્થિક અને પ્રાદેશિક ભૂગોળ|author=પ્રા. મંજુલાબેન બી. દવે-લેન્ગ|publisher=યુનિવર્સિટી ગ્રંથ નિર્માણ બોર્ડ|location=[[અમદાવાદ]]|ISBN=978-93-81265-83-3|edition=૧૦|page=૨૭-૨૮}}</ref>
=== સમુદ્ર કિનારાઓ ===
[[ચિત્ર:Mandvi Beach.jpg|320x240px|thumbnail|right|માંડવી સમુદ્ર કિનારો, કચ્છ]]
* [[અહમદપુર માંડવી બીચ|અહેમદપુર માંડવી સમુદ્ર કિનારો]] - ગુજરાતના અહેમદપુર-માંડવીમાં આવેલ સમુદ્ર કિનારો ભારતના સુંદર સમુદ્ર કિનારામાંનો એક છે.
* ચોરવાડ સમુદ્ર કિનારો - ચોરવાડ સમુદ્ર કિનારો એ ભારતના પશ્ચિમ કાંઠે આવેલ એક રમણીય સમુદ્ર કિનારો છે. તે [[જુનાગઢ]] શહેરથી ૬૬ કિમી દૂર આવેલ છે. ચોરવાડ સ્થાનીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આ સમુદ્રકિનારે પથ્થર અને શિલાઓ આવેલ છે અને અહીં રોમાંચક વહાણ સવારી ઉપલબ્ધ છે.
* દીવ સમુદ્ર કિનારો - [[દીવ]] સમુદ્ર કિનારો એ [[સૌરાષ્ટ્ર]]ને કિનારે આવેલો છે અને તે ગુજરાત રાજ્ય સાથે કોઝવે દ્વારા જોડાયેલ છે. દીવ એક નિયંત્રિત ટાપુ છે અને ત્યાં વસતિ ખૂબ ઓછી છે. આથી આ જગ્યા રોજિંદી ચિંતાઓ અને તણાવથી દૂર એક શાંત જગ્યા છે.
* ગોપનાથ સમુદ્ર કિનારો - [[ગોપનાથ (તા. તળાજા)|ગોપનાથ]] સમુદ્ર કિનારો ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલ છે. તે તળાજા તાલુકામાં આવે છે. તે ખંભાતના અખાતના કિનારે આવેલો છે અને તળાજાથી ૨૨ કિમી દૂર છે. આ કિનારો તેના પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય માટે પ્રખ્યાત છે. ગોહીલવાડના રાજા ગોપનાથનો એક કિલ્લો અહીં અાવેલો છે.
*[[માંડવી બીચ|કચ્છ માંડવી સમુદ્ર કિનારો]] - કચ્છના [[માંડવી (કચ્છ)|માંડવી]] શહેરમાં આવેલ દરિયા કિનારો એક મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયા કિનારો છે. [[ભૂજ]]થી ૭૫ કિમી દૂર આવેલ માંડવી એક કચ્છના મહાવરાવનું ઐતિહાસિક બંદર હતું.
* ઉમરગામ સમુદ્ર કિનારો - [[ઉમરગામ]] એ [[મુંબઈ]] સૂરત રેલ્વે માર્ગથી ૬ કિમી દૂર આવેલ છે. ૧૯૬૦માં ગુજરાત રાજ્યની રચના પહેલા આ ક્ષેત્ર થાણે જિલ્લાનો ભાગ હતો. ઉમરગામ નારગોળ ખાડીના દક્ષિણ કિનારે આવેલો છે. બે સદી પહેલા સુધી આ એજ નાનકડું ગામ હતું જે નારગોળ બંદર અને ખાડીના ઉત્તરી કિનારે દરિયાઈ વસ્તુઓના આવાગમન માટે કેંદ્ર હતું.
*[[તિથલ]] સમુદ્ર કિનારો - આ સમુદ્રકિનારો [[વલસાડ]] શહેરથી ૫ કિમી દૂર આવેલ છે. અહીં દરિયા કિનારે એક મંદિર આવેલું છે.
=== બંદરો ===
*[[મુંદ્રા]] - ખેતપેદાશો, પેટ્રોલિયમ અને અન્ય
*[[કંડલા બંદર|કંડલા]] - લોખંડ, રસાયણો, પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને અન્ય
*[[હજીરા]] - ગેસ (LNG-પ્રવાહી કુદરતી વાયુ)
*[[દહેજ]] - કોલસો, રસાયણો, ગેસ (LNG-પ્રવાહી કુદરતી વાયુ)
*ટુના / ટુના ટેકરા - કોલસા અને અન્ય સુકો સામાન
==સંદર્ભ==
{{Reflist}}
{{ગુજરાત}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતની ભૂગોળ]]
sdwkccnevbklxxgnw6kqqwj4bcxkmwl
દડવા હમીરપરા
0
30822
906143
905941
2026-10-07T06:34:23Z
~2026-52764-57
89304
દડવા હમીરપરા મા આવેલ પુરાતન મંદીર અને શિલાલેખ અને સવંત ૧૮૧૨ અને ૧૮૧૬ ના પાળિયા હમીરપરા તે દરબાર શ્રી હમીરવાળા એ વસાવેલું વાળા કાઠી દરબાર નું તાલુકદારી ગામ હતું હમીરપરા મા સોળ સ્થભી મંદીર ખુબ જુનુ છે કહેવાય છે કે વિધર્મી ઓ જ્યારે સોમનાથ જતા ત્યારે રસ્તામા આવતા હિન્દુ મંદીર ને પણ તોડતા આ એવા જ વિધર્મી દ્વારા તોડી પાડવા માં આવેલ મંદીર છે એવી લોક વાયકા છે. ત્યા તાજેતરમાં જુના શિવ મંદિરનો જીણો ધાર કરી ને દડવા દરબાર શ્રી વાઘા વાળા પરથી વાઘાશ્વર મહાદેવ ની સ્થાપના કરે લ છે
906143
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Indian jurisdiction
| type = ગામ
| native_name = દડવા હમીરપરા
| state_name = ગુજરાત
| district = રાજકોટ
| taluk_names = ગોંડલ
| latd = 21.96118
| longd= 70.803452
| area_total =
| altitude =
| population_total =
| population_as_of =
| population_density =
| leader_title_1 =
| leader_name_1 =
| leader_title_2 =
| leader_name_2 =
| footnotes =
| blank_title_1 = સગવડો
| blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો
| blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[તલ]],<br /> [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]],<br /> [[રજકો]] તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]
| blank_title_4 =
| blank_value_4 =
}}{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો]]
[[શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર]]
b75oxykhybno4gr3wez0a5a7h5xmyl2
906145
906143
2026-10-07T06:45:37Z
Snehrashmi
41463
[[Special:Contributions/~2026-52764-57|~2026-52764-57]] ([[User talk:~2026-52764-57|talk]])એ કરેલો ફેરફાર [[Special:Diff/906143|906143]] પાછો વાળ્યો
906145
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Indian jurisdiction
| type = ગામ
| native_name = દડવા હમીરપરા
| state_name = ગુજરાત
| district = રાજકોટ
| taluk_names = ગોંડલ
| latd = 21.96118
| longd= 70.803452
| area_total =
| altitude =
| population_total =
| population_as_of =
| population_density =
| leader_title_1 =
| leader_name_1 =
| leader_title_2 =
| leader_name_2 =
| footnotes =
| blank_title_1 = સગવડો
| blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી
| blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય
| blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]]
| blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો
| blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[તલ]],<br /> [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]],<br /> [[રજકો]] તેમજ અન્ય [[શાકભાજી]]
| blank_title_4 =
| blank_value_4 =
}}
'''દડવા હમીરપરા''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[રાજકોટ જિલ્લો| રાજકોટ જિલ્લા]]માં આવેલા [[ ગોંડલ તાલુકો| ગોંડલ તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. દડવા હમીરપરા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[તલ]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.
{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો]]
[[શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર]]
953jrxrt1kjink8bigzkyj90828w0y0
મકવાણા (અટક)
0
31523
906147
882884
2026-10-07T08:47:08Z
~2026-53954-84
89423
MAKWANA NA GOTRA ANE KULDEVI NI MAHITI
906147
wikitext
text/x-wiki
'''મકવાણા''' મુખ્યત્વે [[ગુજરાત]]ની હિંદુ જ્ઞાતિઓમાં વપરાતી એક અટક છે.
{{સ્ટબ}}<mark>મકવાણા (Makwana)</mark> એ મુખ્યત્વે ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં જોવા મળતી એક ખૂબ જ સમૃદ્ધ અને ઐતિહાસિક અટક છે. આ અટકનો ઇતિહાસ, તેની વિવિધ જ્ઞાતિઓ સાથેની જોડાણ અને ગોત્ર વિશેની માહિતી નીચે મુજબ છે: [1, 2]
૧. મકવાણા અટક અને જ્ઞાતિઓ (Caste Diversity)
ભગવદ્ગોમંડલ અને ઐતિહાસિક વિગતો અનુસાર, 'મકવાણા' અટક કોઈ એક જ જ્ઞાતિ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેનો ઉપયોગ ભારતના ઘણા અલગ-અલગ સમુદાયો દ્વારા કરવામાં આવે છે: [1, 2, 3]<ref>HISTORICAL FACTS</ref>
* '''ક્ષત્રિય / રાજપૂત:''' રાજપૂતોમાં 'ઝાલા' વંશને પણ ઐતિહાસિક રીતે 'મકવાણા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ કુળ ક્ષત્રિય વર્ણ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
* '''કોળી સમુદાય:''' ગુજરાતમાં કોળી જ્ઞાતિના લોકોમાં પણ મકવાણા એક પ્રમુખ કુળ અથવા શાખ તરીકે ઓળખાય છે (જેમ કે તળપદા અને ચુવાળિયા કોળી).
* '''અન્ય પછાત વર્ગો (OBC):''' આ અટક આહીર, કુંભાર, લુહાર, સુતાર, દરજી, અને કડિયા જેવા વિવિધ કારીગર અને ક્ષેત્રપાલ સમુદાયોમાં પણ જોવા મળે છે.
* '''અનુસૂચિત જાતિ (SC):''' ગુજરાતના વણકર અને રોહિત જેવા અનુસૂચિત જાતિના સમુદાયો પણ આ અટકનો ઉપયોગ કરે છે.
* '''મુસ્લિમ મકવાણા:''' મધ્યકાલીન ઇતિહાસમાં મુઘલ અથવા સુલતાનોના શાસનકાળ દરમિયાન ધર્માંતરણને કારણે કેટલાક મકવાણા પરિવારો ઇસ્લામ ધર્મ (સુન્ની મુસ્લિમ) પાળે છે, જેઓ મુખ્યત્વે ઉત્તર ગુજરાત અને સિંધ વિસ્તારમાં વસે છે. [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]
૨. મકવાણા અટકનું ગોત્ર (Gotra)
ગોત્ર એ વ્યક્તિની ધાર્મિક અને વંશાવળી ઓળખ છે. મકવાણા અટક ધરાવતા લોકોનું ગોત્ર તેઓ કઈ જ્ઞાતિ કે કુળમાંથી આવે છે તેના પર નિર્ભર કરે છે:
* '''કાત્યાયન અથવા કશ્યપ ગોત્ર:''' રાજપૂત ક્ષત્રિય અને લુહાર-સુતાર સમુદાયના મકવાણાઓ સામાન્ય રીતે '''કાત્યાયન''' અથવા સાર્વત્રિક '''કશ્યપ ગોત્ર''' ધરાવે છે.
* '''માર્કંડેય ઋષિ પરંપરા:''' કેટલીક લોકવાયકાઓ અને સામાજિક માન્યતાઓ અનુસાર મકવાણા શબ્દ 'માર્કંડ' ઋષિના વંશ સાથે જોડાયેલો માનવામાં આવે છે.
* '''કશ્યપ ગોત્ર (સામાન્ય નિયમ):''' જો તમને તમારા પરિવારના ચોક્કસ ઋષિ ગોત્રની માહિતી ન હોય, તો સનાતન પરંપરાના નિયમ મુજબ '''<nowiki/>'કશ્યપ ગોત્ર'''' માનવામાં આવે છે. [1, 2]
૩. કુળદેવી (Kuldevi)
મકવાણા અટક ધરાવતા જુદા-જુદા સમુદાયો પોતાની શાખ મુજબ અલગ-અલગ કુળદેવી પૂજે છે:<ref>HISTORICAL FACTS
</ref>
* ઘણા મકવાણા ક્ષત્રિયો અને પરિવારો '''શ્રી શક્તિ માતાજી''' અથવા '''ચામુંડા માતાજી''' ને પોતાના કુળદેવી તરીકે પૂજે છે.
* લુહાર-સુતાર જ્ઞાતિના મકવાણા પરિવારોમાં '''બાલવી માતાજી''' અથવા '''બાલવી માં''' કુળદેવી તરીકે પૂજાય છે. [1]
[[શ્રેણી:જ્ઞાતિ]]
jk1da108ae6mucmjettncxr9v2xhsru
906150
906147
2026-10-07T08:54:10Z
Snehrashmi
41463
[[Special:Contributions/~2026-53954-84|~2026-53954-84]] ([[User talk:~2026-53954-84|talk]])એ કરેલો ફેરફાર [[Special:Diff/906147|906147]] પાછો વાળ્યો
906150
wikitext
text/x-wiki
'''મકવાણા''' મુખ્યત્વે [[ગુજરાત]]ની હિંદુ જ્ઞાતિઓમાં વપરાતી એક અટક છે.
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:જ્ઞાતિ]]
6tg5isgn5powllfd86164gaq0ym34n1
સ્નેહલતા
0
37297
906113
906112
2026-10-06T12:12:27Z
Dsvyas
561
[[Special:Contributions/~2026-53686-36|~2026-53686-36]] ([[User talk:~2026-53686-36|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:MovieLoverFan|MovieLoverFan]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.
894463
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''સ્નેહલતા''' એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે.
== જીવન ==
સ્નેહલતાનો જન્મ [[મુંબઈ]]<nowiki/>માં મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆત મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનયથી કરી. સૌપ્રથમ ૧૯૬૭માં ''રામરાજ્ય'' નામની હિન્દી ફિલ્મમાં તક મળી હતી. પછી [[ગુજરાતી સિનેમા]]<nowiki/>માં આવ્યા. ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ૭૦ અને ૮૦ના દાયકામાં ખુબ જ સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેત્રી રહ્યા હતા. એમની અને [[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]] તેમ જ [[નરેશ કનોડિયા]]ની જોડીએ ઘણી બધી સફળ ગુજરાતી ફિલ્મો આપી હતી.<ref>{{Cite web|date=2020-10-28|title=નરેશ કનોડિયા ગુજરાતી હીરોઇનોની નજરે|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-54712278|access-date=2021-12-29|website=BBC News ગુજરાતી|language=gu}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/news/dshr-lcl-women-pride-snehlata-gujarati-news-5910380-nor.html|title=સ્નેહલતાઃ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સંમોહક ચહેરો|publisher=[[દિવ્ય ભાસ્કર]]|date=2019-01-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-01-01|title=Snehlata became his heroine in Subhash Ghais Hindi film Natak {{!}} સ્નેહલતા હિન્દી ફિલ્મ નાટકમાં સુભાષ ઘઈનાં હિરોઇન બન્યાં હતાં!|url=https://www.gujaratimidday.com/entertainment-news/bollywood-news/article/snehlata-became-his-heroine-in-subhash-ghais-hindi-film-natak-111016|access-date=2024-03-02|website=www.gujaratimidday.com|language=gu}}</ref><ref>{{Cite web|title=70થી 80ના દાયકામાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ગામડાની ગોરીથી જાણીતી થયેલી અભિનેત્રી સ્નેહલતા મુળ મરાઠી|url=https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|access-date=2024-03-02|website=www.akilanews.com|archive-date=2024-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302053328/https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|url-status=dead}}</ref>
તેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય તેમ જ મહેમાન કલાકાર તરીકે અભિનય કર્યા છે.<ref name=":0" />
સ્નેહલતા હવે મુંબઈમાં એમના પેડર રોડ પર આવેલા નિવાસે નિવૃત્ત જીવન ગાળે છે. તેમની દીકરી તબીબ છે.<ref>{{cite web|date=૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩|title=તમને કહીએ કે આ લેડી સ્નેહલતા છે તો માનશો?|url=http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104319/http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|archive-date=૫ માર્ચ ૨૦૧૬|work=મિડ ડે ગુજરાતી}}</ref><ref name=":0" />
== ચલચિત્રો ==
{| class="wikitable"
|+
!વર્ષ
!ચલચિત્ર
!ભાષા
!નોંધ/સાથી કલાકાર
|-
|૧૯૬૭
|''રામરાજ્ય''
| rowspan="2" |હિન્દી
|
|-
|
|''નાટક''
|<ref name=":1" />
|-
|
|''હોથલ પદમણિ''
| rowspan="20" |ગુજરાતી
|
|-
|
|''હરિશ્ચંદ્ર તારામતી''
|
|-
|
|''હિરણને કાંઠે''
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|
|''મેરૂ માલણ''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|[[ઢોલા મારૂ|''ઢોલા મારૂ'']]
|નરેશ કનોડિયા, જયશ્રી ટી
|-
|
|''મોતી વેરાણા ચોકમાં''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''પાલવડે બાંધી પ્રીત''
|નરેશ કનોડિયા, જયશ્રી ટી
|-
|
|''તમે રે ચંપો ને અમે કેળ''
|નરેશ કનોડિયા, રાગિણી
|-
|
|''સાયબા મોરા''
|નરેશ કનોડિયા, કિરણકુમાર સાથે
|-
|
|''મારે ટોડલે બેઠો મોર''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઢોલી''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઝુલણ મોરલી''
|નરેશ કનોડિયા અને શ્રીપ્રદા
|-
|
|''પારસ પદમણી''
||નરેશ કનોડિયા, રાજીવ સાથે
|-
|
|''પંખીડા ઓ પંખીડા''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઉજળી મેરામણ''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''શેરને માથે સવાશેર''
|નરેશ કનોડિયા, દિપક ઘીવાળા સાથે
|-
|
|''મેરૂ મુળાંદે''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''સાજણ તારા સંભારણા''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''લખતરની લાડી ને વિલાયતનો વર''
|નરેશ કનોડિયા, [[હિતુ કનોડિયા]]
|-
|
|''ઢોલામારુ''
|નરેશ કનોડિયા, [[રાજસ્થાની ભાષા|રાજસ્થાની]]
|}
==સંદર્ભો==
{{reflist}}
==બાહ્ય કડીઓ==
* {{Imdb name|nm0810994}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી]]
qsumtmycduwo2ajwi5vgxyruekm81us
906116
906113
2026-10-06T12:57:28Z
KartikMistry
10383
સાફ-સફાઇ.
906116
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''સ્નેહલતા''' એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે.
== જીવન ==
સ્નેહલતાનો જન્મ [[મુંબઈ]]<nowiki/>માં મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆત મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનયથી કરી. સૌપ્રથમ ૧૯૬૭માં ''રામરાજ્ય'' નામની હિન્દી ફિલ્મમાં તક મળી હતી. પછી [[ગુજરાતી સિનેમા]]<nowiki/>માં આવ્યા. ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ૭૦ અને ૮૦ના દાયકામાં ખુબ જ સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેત્રી રહ્યા હતા. એમની અને [[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]] તેમ જ [[નરેશ કનોડિયા]]ની જોડીએ ઘણી બધી સફળ ગુજરાતી ફિલ્મો આપી હતી.<ref>{{Cite web|date=2020-10-28|title=નરેશ કનોડિયા ગુજરાતી હીરોઇનોની નજરે|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-54712278|access-date=2021-12-29|website=BBC News ગુજરાતી|language=gu}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/news/dshr-lcl-women-pride-snehlata-gujarati-news-5910380-nor.html|title=સ્નેહલતાઃ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સંમોહક ચહેરો|publisher=[[દિવ્ય ભાસ્કર]]|date=2019-01-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-01-01|title=Snehlata became his heroine in Subhash Ghais Hindi film Natak {{!}} સ્નેહલતા હિન્દી ફિલ્મ નાટકમાં સુભાષ ઘઈનાં હિરોઇન બન્યાં હતાં!|url=https://www.gujaratimidday.com/entertainment-news/bollywood-news/article/snehlata-became-his-heroine-in-subhash-ghais-hindi-film-natak-111016|access-date=2024-03-02|website=www.gujaratimidday.com|language=gu}}</ref><ref>{{Cite web|title=70થી 80ના દાયકામાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ગામડાની ગોરીથી જાણીતી થયેલી અભિનેત્રી સ્નેહલતા મુળ મરાઠી|url=https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|access-date=2024-03-02|website=www.akilanews.com|archive-date=2024-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302053328/https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|url-status=dead}}</ref>
તેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય તેમ જ મહેમાન કલાકાર તરીકે અભિનય કર્યા છે.<ref name=":0" />
સ્નેહલતા હવે મુંબઈમાં એમના પેડર રોડ પર આવેલા નિવાસે નિવૃત્ત જીવન ગાળે છે. તેમની દીકરી તબીબ છે.<ref>{{cite web|date=૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩|title=તમને કહીએ કે આ લેડી સ્નેહલતા છે તો માનશો?|url=http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104319/http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|archive-date=૫ માર્ચ ૨૦૧૬|work=મિડ ડે ગુજરાતી}}</ref><ref name=":0" />
== ચલચિત્રો ==
{| class="wikitable"
|+
!વર્ષ
!ચલચિત્ર
!ભાષા
!નોંધ/સાથી કલાકાર
|-
|૧૯૬૭
|''રામરાજ્ય''
| rowspan="2" |હિન્દી
|
|-
|
|''નાટક''
|<ref name=":1" />
|-
|
|''હોથલ પદમણિ''
| rowspan="19" |ગુજરાતી
|
|-
|
|''હરિશ્ચંદ્ર તારામતી''
|
|-
|
|''હિરણને કાંઠે''
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|1૯૮૫
|''મેરૂ માલણ''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|૧૯૮૩
|[[ઢોલા મારૂ|''ઢોલા મારૂ'']]
|નરેશ કનોડિયા, જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૭
|''મોતી વેરાણા ચોકમાં''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''પાલવડે બાંધી પ્રીત''
|નરેશ કનોડિયા, જયશ્રી ટી
|-
|
|''તમે રે ચંપો ને અમે કેળ''
|નરેશ કનોડિયા, રાગિણી
|-
|
|''સાયબા મોરા''
|નરેશ કનોડિયા, કિરણકુમાર સાથે
|-
|
|''મારે ટોડલે બેઠો મોર''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઢોલી''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઝુલણ મોરલી''
|નરેશ કનોડિયા અને શ્રીપ્રદા
|-
|
|''પારસ પદમણી''
||નરેશ કનોડિયા, રાજીવ સાથે
|-
|
|''પંખીડા ઓ પંખીડા''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''ઉજળી મેરામણ''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''શેરને માથે સવાશેર''
|નરેશ કનોડિયા, દિપક ઘીવાળા સાથે
|-
|
|''મેરૂ મુળાંદે''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''સાજણ તારા સંભારણા''
|નરેશ કનોડિયા
|-
|
|''લખતરની લાડી ને વિલાયતનો વર''
|નરેશ કનોડિયા, [[હિતુ કનોડિયા]]
|-
|
|''ઢોલા મારુ''
|[[રાજસ્થાની ભાષા|રાજસ્થાની]]
|નરેશ કનોડિયા
|}
==સંદર્ભો==
{{reflist}}
==બાહ્ય કડીઓ==
* {{Imdb name|nm0810994}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી]]
3m9h9kq28tjmokyk4xvc3geu3fsfmyo
906118
906116
2026-10-06T14:45:02Z
Dsvyas
561
/* ચલચિત્રો */ શક્ય તેટલી ફિલ્મોના વર્ષ ઉમેર્યાં
906118
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''સ્નેહલતા''' એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે.
== જીવન ==
સ્નેહલતાનો જન્મ [[મુંબઈ]]<nowiki/>માં મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆત મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનયથી કરી. સૌપ્રથમ ૧૯૬૭માં ''રામરાજ્ય'' નામની હિન્દી ફિલ્મમાં તક મળી હતી. પછી [[ગુજરાતી સિનેમા]]<nowiki/>માં આવ્યા. ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ૭૦ અને ૮૦ના દાયકામાં ખુબ જ સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેત્રી રહ્યા હતા. એમની અને [[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]] તેમ જ [[નરેશ કનોડિયા]]ની જોડીએ ઘણી બધી સફળ ગુજરાતી ફિલ્મો આપી હતી.<ref>{{Cite web|date=2020-10-28|title=નરેશ કનોડિયા ગુજરાતી હીરોઇનોની નજરે|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-54712278|access-date=2021-12-29|website=BBC News ગુજરાતી|language=gu}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/news/dshr-lcl-women-pride-snehlata-gujarati-news-5910380-nor.html|title=સ્નેહલતાઃ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સંમોહક ચહેરો|publisher=[[દિવ્ય ભાસ્કર]]|date=2019-01-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-01-01|title=Snehlata became his heroine in Subhash Ghais Hindi film Natak {{!}} સ્નેહલતા હિન્દી ફિલ્મ નાટકમાં સુભાષ ઘઈનાં હિરોઇન બન્યાં હતાં!|url=https://www.gujaratimidday.com/entertainment-news/bollywood-news/article/snehlata-became-his-heroine-in-subhash-ghais-hindi-film-natak-111016|access-date=2024-03-02|website=www.gujaratimidday.com|language=gu}}</ref><ref>{{Cite web|title=70થી 80ના દાયકામાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ગામડાની ગોરીથી જાણીતી થયેલી અભિનેત્રી સ્નેહલતા મુળ મરાઠી|url=https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|access-date=2024-03-02|website=www.akilanews.com|archive-date=2024-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302053328/https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|url-status=dead}}</ref>
તેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય તેમ જ મહેમાન કલાકાર તરીકે અભિનય કર્યા છે.<ref name=":0" />
સ્નેહલતા હવે મુંબઈમાં એમના પેડર રોડ પર આવેલા નિવાસે નિવૃત્ત જીવન ગાળે છે. તેમની દીકરી તબીબ છે.<ref>{{cite web|date=૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩|title=તમને કહીએ કે આ લેડી સ્નેહલતા છે તો માનશો?|url=http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104319/http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|archive-date=૫ માર્ચ ૨૦૧૬|work=મિડ ડે ગુજરાતી}}</ref><ref name=":0" />
== ચલચિત્રો ==
{| class="wikitable"
|+
!વર્ષ
!ચલચિત્ર
!ભાષા
!નોંધ/સાથી કલાકાર
|-
|૧૯૬૭
|રામરાજ્ય
| rowspan="2" |હિન્દી
|
|-
|
|નાટક
|<ref name=":1" />
|-
|૧૯૭૪
|હોથલ પદમણી
| rowspan="25" |ગુજરાતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૪
|હરિશ્ચંદ્ર તારામતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| હલામણ જેઠવો
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| સોન કંસારી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૮
| પાતળી પરમાર
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૯
| નવરંગ ચુંદડી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૯
|પારકી થાપણ
|દીપક ઘીવાળા
|-
|૧૯૮૦
| લોહીની સગાઈ
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૮૪
|હિરણને કાંઠે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|મેરૂ માલણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૩
|[[ઢોલા મારૂ]]
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૭
|મોતી વેરાણા ચોકમાં
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|પાલવડે બાંધી પ્રીત
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૭૮
|તમે રે ચંપો ને અમે કેળ
|[[નરેશ કનોડિયા]], રાગિણી
|-
|૧૯૮૬
|સાયબા મોરા
|[[નરેશ કનોડિયા]], કિરણકુમાર સાથે
|-
|૧૯૯૧
|મારે ટોડલે બેઠો મોર
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૨
|ઢોલી
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૯૧
|ઝુલણ મોરલી
|[[નરેશ કનોડિયા]] અને શ્રીપ્રદા
|-
|૧૯૮૭
|પારસ પદમણી
||[[નરેશ કનોડિયા]], રાજીવ સાથે
|-
|૧૯૯૩
|પંખીડા ઓ પંખીડા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૬
|ઉજળી મેરામણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૦
|મેરૂ મુળાંદે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|સાજણ તારા સંભારણા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|
|શેરને માથે સવાશેર
|[[નરેશ કનોડિયા]], દિપક ઘીવાળા સાથે
|-
|
|લખતરની લાડી ને વિલાયતનો વર
|[[નરેશ કનોડિયા]], [[હિતુ કનોડિયા]]
|-
|
|ઢોલા મારુ
|[[રાજસ્થાની ભાષા|રાજસ્થાની]]
|નરેશ કનોડિયા
|}
==સંદર્ભો==
{{reflist}}
==બાહ્ય કડીઓ==
* {{Imdb name|nm0810994}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી]]
5vkd21x1w0hhxsflhw7ruw1v9rt218b
906119
906118
2026-10-06T14:48:15Z
Dsvyas
561
/* ચલચિત્રો */ રિલિઝ થયાના વર્ષ અનુસાર કોષ્ટકમાં પુનઃગોઠવણ
906119
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''સ્નેહલતા''' એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે.
== જીવન ==
સ્નેહલતાનો જન્મ [[મુંબઈ]]<nowiki/>માં મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆત મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનયથી કરી. સૌપ્રથમ ૧૯૬૭માં ''રામરાજ્ય'' નામની હિન્દી ફિલ્મમાં તક મળી હતી. પછી [[ગુજરાતી સિનેમા]]<nowiki/>માં આવ્યા. ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ૭૦ અને ૮૦ના દાયકામાં ખુબ જ સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેત્રી રહ્યા હતા. એમની અને [[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]] તેમ જ [[નરેશ કનોડિયા]]ની જોડીએ ઘણી બધી સફળ ગુજરાતી ફિલ્મો આપી હતી.<ref>{{Cite web|date=2020-10-28|title=નરેશ કનોડિયા ગુજરાતી હીરોઇનોની નજરે|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-54712278|access-date=2021-12-29|website=BBC News ગુજરાતી|language=gu}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/news/dshr-lcl-women-pride-snehlata-gujarati-news-5910380-nor.html|title=સ્નેહલતાઃ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સંમોહક ચહેરો|publisher=[[દિવ્ય ભાસ્કર]]|date=2019-01-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-01-01|title=Snehlata became his heroine in Subhash Ghais Hindi film Natak {{!}} સ્નેહલતા હિન્દી ફિલ્મ નાટકમાં સુભાષ ઘઈનાં હિરોઇન બન્યાં હતાં!|url=https://www.gujaratimidday.com/entertainment-news/bollywood-news/article/snehlata-became-his-heroine-in-subhash-ghais-hindi-film-natak-111016|access-date=2024-03-02|website=www.gujaratimidday.com|language=gu}}</ref><ref>{{Cite web|title=70થી 80ના દાયકામાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ગામડાની ગોરીથી જાણીતી થયેલી અભિનેત્રી સ્નેહલતા મુળ મરાઠી|url=https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|access-date=2024-03-02|website=www.akilanews.com|archive-date=2024-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302053328/https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|url-status=dead}}</ref>
તેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય તેમ જ મહેમાન કલાકાર તરીકે અભિનય કર્યા છે.<ref name=":0" />
સ્નેહલતા હવે મુંબઈમાં એમના પેડર રોડ પર આવેલા નિવાસે નિવૃત્ત જીવન ગાળે છે. તેમની દીકરી તબીબ છે.<ref>{{cite web|date=૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩|title=તમને કહીએ કે આ લેડી સ્નેહલતા છે તો માનશો?|url=http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104319/http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|archive-date=૫ માર્ચ ૨૦૧૬|work=મિડ ડે ગુજરાતી}}</ref><ref name=":0" />
== ચલચિત્રો ==
{| class="wikitable"
|+
!વર્ષ
!ચલચિત્ર
!ભાષા
!નોંધ/સાથી કલાકાર
|-
|૧૯૬૭
|રામરાજ્ય
| rowspan="2" |હિન્દી
|
|-
|
|નાટક
|<ref name=":1" />
|-
|૧૯૭૪
|હોથલ પદમણી
| rowspan="25" |ગુજરાતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૪
|હરિશ્ચંદ્ર તારામતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| હલામણ જેઠવો
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| સોન કંસારી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૮
| પાતળી પરમાર
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૮
|તમે રે ચંપો ને અમે કેળ
|[[નરેશ કનોડિયા]], રાગિણી
|-
|૧૯૭૯
| નવરંગ ચુંદડી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૯
|પારકી થાપણ
|દીપક ઘીવાળા
|-
|૧૯૮૦
| લોહીની સગાઈ
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૮૦
|મેરૂ મુળાંદે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૨
|ઢોલી
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૩
|[[ઢોલા મારૂ]]
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૪
|હિરણને કાંઠે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|પાલવડે બાંધી પ્રીત
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૫
|મેરૂ માલણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|સાજણ તારા સંભારણા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૬
|સાયબા મોરા
|[[નરેશ કનોડિયા]], કિરણકુમાર સાથે
|-
|૧૯૮૬
|ઉજળી મેરામણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૭
|પારસ પદમણી
||[[નરેશ કનોડિયા]], રાજીવ સાથે
|-
|૧૯૮૭
|મોતી વેરાણા ચોકમાં
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૯૧
|મારે ટોડલે બેઠો મોર
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૯૧
|ઝુલણ મોરલી
|[[નરેશ કનોડિયા]] અને શ્રીપ્રદા
|-
|૧૯૯૩
|પંખીડા ઓ પંખીડા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|
|શેરને માથે સવાશેર
|[[નરેશ કનોડિયા]], દિપક ઘીવાળા સાથે
|-
|
|લખતરની લાડી ને વિલાયતનો વર
|[[નરેશ કનોડિયા]], [[હિતુ કનોડિયા]]
|-
|
|ઢોલા મારુ
|[[રાજસ્થાની ભાષા|રાજસ્થાની]]
|નરેશ કનોડિયા
|}
==સંદર્ભો==
{{reflist}}
==બાહ્ય કડીઓ==
* {{Imdb name|nm0810994}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી]]
4cj94jugx9djfdb2lxbhyb5v94vwx87
906120
906119
2026-10-06T14:59:16Z
KartikMistry
10383
કોષ્ટક.
906120
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''સ્નેહલતા''' એ એક ભારતીય અભિનેત્રી છે.
== જીવન ==
સ્નેહલતાનો જન્મ [[મુંબઈ]]<nowiki/>માં મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆત મરાઠી અને હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનયથી કરી. સૌપ્રથમ ૧૯૬૭માં ''રામરાજ્ય'' નામની હિન્દી ફિલ્મમાં તક મળી હતી. [[ગુજરાતી સિનેમા]]<nowiki/>માં આવ્યા પછી તેઓ ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ૭૦ અને ૮૦ના દાયકામાં ખુબ જ સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેત્રી રહ્યા હતા. એમની અને [[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]] તેમ જ [[નરેશ કનોડિયા]]ની જોડીએ ઘણી બધી સફળ ગુજરાતી ફિલ્મો આપી હતી.<ref>{{Cite web|date=2020-10-28|title=નરેશ કનોડિયા ગુજરાતી હીરોઇનોની નજરે|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-54712278|access-date=2021-12-29|website=BBC News ગુજરાતી|language=gu}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=https://www.divyabhaskar.co.in/news/dshr-lcl-women-pride-snehlata-gujarati-news-5910380-nor.html|title=સ્નેહલતાઃ ગુજરાતી ફિલ્મોનો સંમોહક ચહેરો|publisher=[[દિવ્ય ભાસ્કર]]|date=2019-01-01}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2020-01-01|title=Snehlata became his heroine in Subhash Ghais Hindi film Natak {{!}} સ્નેહલતા હિન્દી ફિલ્મ નાટકમાં સુભાષ ઘઈનાં હિરોઇન બન્યાં હતાં!|url=https://www.gujaratimidday.com/entertainment-news/bollywood-news/article/snehlata-became-his-heroine-in-subhash-ghais-hindi-film-natak-111016|access-date=2024-03-02|website=www.gujaratimidday.com|language=gu}}</ref><ref>{{Cite web|title=70થી 80ના દાયકામાં ગુજરાતી ફિલ્મોમાં ગામડાની ગોરીથી જાણીતી થયેલી અભિનેત્રી સ્નેહલતા મુળ મરાઠી|url=https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|access-date=2024-03-02|website=www.akilanews.com|archive-date=2024-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302053328/https://www.akilanews.com/Bollywood_news/Detail/19-12-2023/45824|url-status=dead}}</ref>
તેમણે ઘણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય તેમ જ મહેમાન કલાકાર તરીકે અભિનય કર્યા છે.<ref name=":0" />
સ્નેહલતા હવે મુંબઈમાં એમના પેડર રોડ પર આવેલા નિવાસે નિવૃત્ત જીવન ગાળે છે. તેમની દીકરી તબીબ છે.<ref>{{cite web|date=૩૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૩|title=તમને કહીએ કે આ લેડી સ્નેહલતા છે તો માનશો?|url=http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104319/http://www.gujaratimidday.com/news/gujarat/sneh-lata|archive-date=૫ માર્ચ ૨૦૧૬|work=મિડ ડે ગુજરાતી}}</ref><ref name=":0" />
== ચલચિત્રો ==
{| class="wikitable sortable"
|+
!વર્ષ
!ચલચિત્ર
!ભાષા
!નોંધ/સાથી કલાકાર
|-
|૧૯૬૭
|રામરાજ્ય
| rowspan="2" |હિન્દી
|
|-
|
|નાટક
|<ref name=":1" />
|-
|૧૯૭૪
|હોથલ પદમણી
| rowspan="25" |ગુજરાતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૪
|હરિશ્ચંદ્ર તારામતી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| હલામણ જેઠવો
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૭
| સોન કંસારી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૮
| પાતળી પરમાર
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૮
|તમે રે ચંપો ને અમે કેળ
|[[નરેશ કનોડિયા]], રાગિણી
|-
|૧૯૭૯
| નવરંગ ચુંદડી
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૭૯
|પારકી થાપણ
|દીપક ઘીવાળા
|-
|૧૯૮૦
| લોહીની સગાઈ
|[[ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી]]
|-
|૧૯૮૦
|મેરૂ મુળાંદે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૨
|ઢોલી
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૩
|[[ઢોલા મારૂ]]
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૪
|હિરણને કાંઠે
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|પાલવડે બાંધી પ્રીત
|[[નરેશ કનોડિયા]], જયશ્રી ટી
|-
|૧૯૮૫
|મેરૂ માલણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૫
|સાજણ તારા સંભારણા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૬
|સાયબા મોરા
|[[નરેશ કનોડિયા]], કિરણકુમાર સાથે
|-
|૧૯૮૬
|ઉજળી મેરામણ
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૮૭
|પારસ પદમણી
||[[નરેશ કનોડિયા]], રાજીવ સાથે
|-
|૧૯૮૭
|મોતી વેરાણા ચોકમાં
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૯૧
|મારે ટોડલે બેઠો મોર
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|૧૯૯૧
|ઝુલણ મોરલી
|[[નરેશ કનોડિયા]] અને શ્રીપ્રદા
|-
|૧૯૯૩
|પંખીડા ઓ પંખીડા
|[[નરેશ કનોડિયા]]
|-
|
|શેરને માથે સવાશેર
|[[નરેશ કનોડિયા]], દિપક ઘીવાળા સાથે
|-
|
|લખતરની લાડી ને વિલાયતનો વર
|[[નરેશ કનોડિયા]], [[હિતુ કનોડિયા]]
|-
|
|ઢોલા મારુ
|[[રાજસ્થાની ભાષા|રાજસ્થાની]]
|નરેશ કનોડિયા
|}
==સંદર્ભો==
{{reflist}}
==બાહ્ય કડીઓ==
* {{Imdb name|nm0810994}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી અભિનેત્રી]]
hidc0xyiotasu4bzqwp3s9vwibmuc9y
રામપરા અભયારણ્ય
0
52838
906135
788102
2026-10-07T03:49:58Z
~2026-53879-14
89417
/* */ ટાઈપિંગની દ્વારા
906135
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = રામપરા અભયારણ્ય
| iucn_category = IV
| map = India Gujarat
| map_alt =
| map_caption = રામપરા અભયારણ્યનું સ્થળ
| relief = yes
| map_width =
| photo =
| photo_caption = રામપરાની વિશેષતા
| location = [[મોરબી જિલ્લો]], [[ગુજરાત]], [[ભારત]]
| nearest_city = [[મોરબી]]
| coords = {{coord|22|10|N|71|29|E|display=inline}}
| area = 15
| established = નવેમ્બર ૧૯૮૮
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = [http://www.gujaratforest.org/index.htm ગુજરાત વનવિભાગ]
| url = http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm
}}
'''રામપરા અભયારણ્ય''' એ [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી જિલ્લા]]માં આવેલું <ref>{{Cite web |url=http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |title=ગુજરાત વનવિભાગ, રામપરા અભયારણ્ય |access-date=2013-10-23 |archive-date=2013-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031215156/http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |url-status=dead }}</ref> આવેલું આઇ.યુ.સી.એન. શ્રેણી ૪ (વસવાટ/જાતી પ્રબંધન વિસ્તાર)<ref name="ns1">{{cite web |url = http://worldwildlife.org/ecoregions/im1303 |title = આરક્ષીત વિસ્તારોની યાદી |date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |website = worldwildlife.org |publisher = વર્લ્ડ વાઇલ્ડ લાઇફ |access-date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}</ref> હેઠળ અને વનવિભાગના અનુસાર અભયારણ્ય<ref name="ns2">{{cite web |url = http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |title = રામપરા અભયારણ્યની માહિતિ |date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |website = gujaratforest.gov.in |publisher = વનવિભાગ, ગુજરાત સરકાર |access-date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |archive-date = 2013-10-31 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131031215156/http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |url-status = dead }}</ref> છે. આ અભયારણ્ય મોટા વૃક્ષો ન ધરાવતો વનરાજીવાળો વિસ્તાર છે. કાંટાળા ઝાડી-ઝાંખરા વચ્ચે ધાસના ઉગાવાથી છવાયેલ અહીનું ભુપૃષ્ઠ પશુ, પક્ષી અને વનસ્પતિની વિવિધ જાતોને આશરો પુરો પાડે છે. ભુપૃષ્ઠ મોટેભાગે સમતલ છે, જે કોઇ કોઇ જગ્યાએ ઉચાણ અને નિચાણ ધરાવે છે. અભયારણ્યની ફરતે આવેલ ટેકરીઓ એ આ અભયારણ્યની સરહદ છે. આ અભયારણ્ય ૨૮૦ જાતની વનસ્પતિ, ૧૩૦ જાતના પક્ષી અને ૨૦ કરતા વધારે સસ્તન અને સરીસૃપ પ્રાણીઓનું નિવાસસ્થાન અને તેની તેમના સંરક્ષણ માટે અગત્યનો ભાગ ભજવે છે. અભયારણ્યની વચ્ચે આવેલો નિરિક્ષણ મિનારો મુલાકાતીઓને અભયારણ્યના દૃષ્યોને માણવાની પુરતી તકો આપે છે. બે નાનકડાં ઝરણાં પણ અહીંયા જોવા મળી આવેશ ok bro hi
==આ પણ જુવો==
* [[હીંગોળગઢ (તા. જસદણ)|હીંગોળગઢ અભયારણ્ય]]
==સંદર્ભ==
{{reflist}}
{{ગુજરાતના અભયારણ્યો}}
{{ગુજરાતના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો]]
[[શ્રેણી:મોરબી જિલ્લો]]
hz13ypb5x6ec670zhzyb4c4qgt5rpue
906138
906135
2026-10-07T04:54:17Z
KartikMistry
10383
[[Special:Contributions/~2026-53879-14|~2026-53879-14]] ([[User talk:~2026-53879-14|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.
788102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = રામપરા અભયારણ્ય
| iucn_category = IV
| map = India Gujarat
| map_alt =
| map_caption = રામપરા અભયારણ્યનું સ્થળ
| relief = yes
| map_width =
| photo =
| photo_caption = રામપરાની વિશેષતા
| location = [[મોરબી જિલ્લો]], [[ગુજરાત]], [[ભારત]]
| nearest_city = [[મોરબી]]
| coords = {{coord|22|10|N|71|29|E|display=inline}}
| area = 15
| established = નવેમ્બર ૧૯૮૮
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = [http://www.gujaratforest.org/index.htm ગુજરાત વનવિભાગ]
| url = http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm
}}
'''રામપરા અભયારણ્ય''' એ [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી જિલ્લા]]માં આવેલું <ref>{{Cite web |url=http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |title=ગુજરાત વનવિભાગ, રામપરા અભયારણ્ય |access-date=2013-10-23 |archive-date=2013-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031215156/http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |url-status=dead }}</ref> આવેલું આઇ.યુ.સી.એન. શ્રેણી ૪ (વસવાટ/જાતી પ્રબંધન વિસ્તાર)<ref name="ns1">{{cite web |url = http://worldwildlife.org/ecoregions/im1303 |title = આરક્ષીત વિસ્તારોની યાદી |date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |website = worldwildlife.org |publisher = વર્લ્ડ વાઇલ્ડ લાઇફ |access-date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩}}</ref> હેઠળ અને વનવિભાગના અનુસાર અભયારણ્ય<ref name="ns2">{{cite web |url = http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |title = રામપરા અભયારણ્યની માહિતિ |date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |website = gujaratforest.gov.in |publisher = વનવિભાગ, ગુજરાત સરકાર |access-date = ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩ |archive-date = 2013-10-31 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131031215156/http://www.gujaratforest.org/wildlife-rampara1.htm |url-status = dead }}</ref> છે. આ અભયારણ્ય મોટા વૃક્ષો ન ધરાવતો વનરાજીવાળો વિસ્તાર છે. કાંટાળા ઝાડી-ઝાંખરા વચ્ચે ધાસના ઉગાવાથી છવાયેલ અહીનું ભુપૃષ્ઠ પશુ, પક્ષી અને વનસ્પતિની વિવિધ જાતોને આશરો પુરો પાડે છે. ભુપૃષ્ઠ મોટેભાગે સમતલ છે, જે કોઇ કોઇ જગ્યાએ ઉચાણ અને નિચાણ ધરાવે છે. અભયારણ્યની ફરતે આવેલ ટેકરીઓ એ આ અભયારણ્યની સરહદ છે. આ અભયારણ્ય ૨૮૦ જાતની વનસ્પતિ, ૧૩૦ જાતના પક્ષી અને ૨૦ કરતા વધારે સસ્તન અને સરીસૃપ પ્રાણીઓનું નિવાસસ્થાન અને તેની તેમના સંરક્ષણ માટે અગત્યનો ભાગ ભજવે છે. અભયારણ્યની વચ્ચે આવેલો નિરિક્ષણ મિનારો મુલાકાતીઓને અભયારણ્યના દૃષ્યોને માણવાની પુરતી તકો આપે છે. બે નાનકડાં ઝરણાં પણ અહીંયા જોવા મળી જાય છે.
==આ પણ જુવો==
* [[હીંગોળગઢ (તા. જસદણ)|હીંગોળગઢ અભયારણ્ય]]
==સંદર્ભ==
{{reflist}}
{{ગુજરાતના અભયારણ્યો}}
{{ગુજરાતના રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો}}
{{સ્ટબ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો]]
[[શ્રેણી:મોરબી જિલ્લો]]
gl8a0mgs0qnqifmmfwg6wc8kqgt8ev4
કાઠિયાવાડ
0
80658
906146
905535
2026-10-07T08:10:49Z
~2026-46396-37
88794
દડવા હમીર પરાના વિર દરબાર શ્રી હમીરવાળા અને વિર દરબાર શ્રી ભાયા વાળા ૧૭ મી સદીના મધ્ય ભાગ મા થયેલ વાળા કાઠી દરબારો દડવા હમીરપરા ના મહા ન વિર પુરષો માજેની ગણના થાય છે ૧૭ મી સદી મા મોટા રાજવી ઓ તેનાથી ના ના તાલુકદાર અને ગરાશ દારોના ગામો તે સમયે હડપ કરતા બળજબરીથી પોતાના રાજ્યમાં ભેળવતા આવો સમય હતો કોટડા ના રાજવી ને દડવા હમીરપરા ની હદમા વિર હમીરવાળા અને વિર ભાયા વાળાએ રોક્યા સરધાર સામેના યુદ્ધમાં વિર ગતિ પામ્યા તેમની ખાંભી ઉમરાળી મા છે ઇસ. ૧૭૯૯ મા વિરગતી પામ્યા
906146
wikitext
text/x-wiki
'''કાઠિયાવાડ''' એ પશ્ચિમ ભારતમાં આવેલો એક દ્વિપકલ્પ છે જે ગુજરાતના [[સૌરાષ્ટ્ર]] ક્ષેત્રનો એક ભાગ છે. તેની પશ્ચિમે [[કચ્છનો અખાત]], દક્ષિણે [[અરબ સાગર|અરબી સમુદ્ર]] અને પૂર્વે તથા અગ્નિ દિશાએ [[ખંભાતનો અખાત]] આવેલા છે. આ દ્વિપકલ્પને પશ્ચિમ છેડે જીગત પોઈન્ટ અને દક્ષિણ છેડે દીવ હેડ આવેલા છે.
== નામ વ્યૂત્પત્તિ અને ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:Kathiawar_map.jpg|left|thumb|300x300px|ઈ.સ. ૧૮૫૫માં કાઠિયાવાડ પ્રાંત અને તેના જિલ્લાઓ: [[હાલાર]], ઝાલાવાડ, [[સોરઠ પ્રાંત|સોરઠ]] અને [[ગોહિલવાડ પ્રાંત|ગોહિલવાડ]].]]
[[ચિત્ર:PINQ3113.jpg|thumb|તીર કે બાણ સ્તંભ - સોમનાથ]]
આ ક્ષેત્રમાં અને ખાસ કરીને મધ્ય સૌરાષ્ટ્રમાં કાઠી દરબાર જ્ઞાતિના અમુક સદીઓના પ્રભુત્વ અને પ્રભાવને કારણે તેનું નામ કાઠિયાવાડ પડ્યું છે. જોકે આ ક્ષેત્રમાં કાઠી લોકો ૧૬મી સદીમાં આવ્યા હતા, છતાં દસ્તાવેજીત ઇતિહાસ અનુસાર તેમણે આ ક્ષેત્રની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતમાં ગુર્જર પ્રતિહાર વંશના રાજા મિહિર ભોજના સમયમાં ગુર્જર રાજ્ય કાઠિયાવાડથી બંગાળના ઉપસાગર સુધી ફેલાયેલું હતું.<ref>{{Cite book|title=The history of the Gurjara-Pratihāras|last=Baij Nath Puri|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers|year=૧૯૮૬|page=xvii}}</ref> એક હડ્ડોલા શિલા લેખ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે મહિપાલ પ્રથમના સમયમાં પણ આ ક્ષેત્ર પર ગુર્જર પ્રતિહારોનું રાજ્ય હતું.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DSzlv9pcJtsC&pg=PA4857&dq|title=Encyclopaedia of Jainism|last=Narendra Singh|publisher=Anmol Publications PVT. LTD.|year=૨૦૦૧}}</ref> અહીં ઘણાં સ્થળે પ્રાચીન અવશેષો મળી આવ્યાં છે અને તે [[મહાભારત]]ના કાળથી લઈ તથા સિંધુ સંસ્કૃતિથી લઈ ને સળંગ ઈતિહાસ ધરાવે છે. ૧૬મીથી ૨૦મી સદીના દરમ્યાન આ ક્ષેત્ર પર કાઠીઓનો વિશેષ પ્રભાવ હોવાથી આ ક્ષેત્ર કાઠિયાવાડ તરીકે ઓળખાયો અને સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રનો પર્યાયવાચી શબ્દ પણ બની ગયો.
ભૌગોલિક દૃષ્ટીએ કાઠિયાવાડ એ સૌરાષ્ટ્રનો મધ્યવર્તી ભાગ છે. સામંતશાહીના કાળ દરમ્યાન, સૌરાષ્ટ્રના અમુક મુખ્ય વિભાગો અમુક રજવાડાઓમાં પડતાં હતાં જેમકે, કાઠિયાવાડ, સોરઠ, [[ગોહિલવાડ પ્રાંત|ગોહીલવાડ]], [[હાલાર]], પાંચાળ, [[ઝાલાવાડ]], નાઘેર, ઓખામંડળ વગેરે. જોકે કાઠિયાવાડનો મુખ્ય વિસ્તાર હાલના ૧૦ જિલ્લાઓને આવરી લે છે: [[રાજકોટ જિલ્લો|રાજકોટ જિલ્લો]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર]], [[જામનગર જિલ્લો|જામનગર]], [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર]], [[પોરબંદર જિલ્લો|પોરબંદર]], [[અમરેલી જિલ્લો|અમરેલી]], [[જુનાગઢ જિલ્લો|જુનાગઢ]], [[બોટાદ જિલ્લો|બોટાદ]], [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી]] અને [[ગીર-સોમનાથ જિલ્લો|ગીર-સોમનાથ]]. અમુક ઇતિહાસકારોના મતે કાઠિયાવાડી લોકો ઈ.સ. પૂર્વે બીજી સદીમાં સૌરાષ્ટ્રમાં સ્થળાતર કારીને વસેલા મૂળે સાઇથિયન (Scythians) લોકો છે (તત્કાલીન ગ્રીકો તેમને સરોસ્ટસ કહેતાં){{સંદર્ભ}}.
ઈ.સ. ૮૭૫થી ૧૪૭૩ સુધીના ઘણાં લાંબા કાળ સુધી [[ચુડાસમા]] રાજપૂતોએ (રા' વંશ) આ ક્ષેત્ર પર શાસન કર્યું, તે સમયે આ ક્ષેત્ર સોરઠ તરીકે જાણીતું હતું. આ ક્ષેત્ર પર વારાફરતી વાળા (કાઠી), જેઠવા, રાયજાદા, [[ચુડાસમા]], ગોહીલ, [[ઝાલા]], [[જાડેજા વંશ|જાડેજા]], [[ચાવડા વંશ|ચાવડા]], [[સોલંકી વંશ|સોલંકી]], પરમાર, પટગીરો કે પ્રાગીરો, [[સરવૈયા]], ઉપાધ્યાય અને સવજી જેવા વંશોએ શાસન કર્યું. ઈ.સ. ૧૮૨૦ સુધીમાં કાઠિયાવાડના દરેક રજવાડાને બ્રિટિશ સંરક્ષણ હેઠળ લાવવામાં આવ્યું હતું. અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરનાર [[જેતપુર]] પ્રથમ કાઠિયાવાડી રજવાડું હતું. કાઠી રાજા વીરા વાળાએ ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૮૦૩માં બ્રિટિશ કર્નલ વોકરને વડોદરા (ત્યારનું બરોડા)માં મળી અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરી હતી.
== રાજનૈતિક ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:SaurashtraKart.jpg|right|thumb|254x254px|સંયુક્ત સૌરાષ્ટ્ર (કાઠિવાડ) રાજ્ય ૧૯૪૭-૫૬]]
ઈ.સ. ૧૯૪૭ની ભારતીય સ્વંત્રતા પહેલાં સમગ્ર કાઠિયાવાડ નાના રજવાડાઓમાં વિભાજીત હતું. આ રજવાડાઓ બ્રિટિશ આધિનતા સ્વીકારતા હતા અને તેના બદલામાં સ્થાનીય સાર્વભોમત્વ ભોગવતા હતાં. આ રજવાડાનો સમુહ કાઠિયાવાડ એજન્સી કહેવાતો હતો. આ સિવાયનો દ્વીપકલ્પનો ભાગ જેમાં ખાસ કરીને પૂર્વ તરફના ખંભાતના અખાતના કિનારાના પ્રદેશનો સમાવેશ હતો, તે ભાગ બોમ્બે પ્રેસિડન્સી હેઠળ બ્રિટિશ સરકારના સીધા તાબા હેઠળ હતો.
ઈ.સ. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા બાદ કાઠિયાવાડને ભારત સાથે જોડી દેવામાં આવ્યું. ઈ.સ. ૧૯૪૭માં જુનાગઢના નવાબ તેમના રાજ્યને પાકિસ્તાન સાથે જોડવા માંગતા હતા પણ બહુમતિ હિંદુ પ્રજાએ બળવો કર્યો. જ્યારે નવાબ પાકિસ્તાન નાસી ગયો ત્યારે અહીં જનમત લેવામાં આવ્યો અને આ રજવાડાનું ભારતમાં વિલિનીકરણ થયું. કાઠિયાવાડનાં જૂનાં રજવાડાઓને મેળવી ને સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંત બન્યો. ઈ.સ. ૧૯૫૦માં તેમાંથી સૌરાષ્ટ્ર રાજ્ય બન્યું. ઈ.સ ૧૯૫૬માં સૌરાષ્ટ્રને મુંબઈ રાજ્યમાં ભેળવી દેવાયું અને ૧૯૬૦માં મુંબઇ રાજ્યનું ભાષા આધારિત બે રાજ્યોમાં વિભાજન થયું તે હેઠળ કાઠિયાવાડ ગુજરાતનો ભાગ બન્યું. ઈ.સ ૧૯૬૧ સુધી દીવ પોર્ટુગીઝોના હાથમાં રહ્યું. ભારતીય સેનાએ તેના પર કબ્જો મેળવ્યો અને ૧૯૬૨માં તે ગોવા, દીવ અને દમણ નામના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો ભાગ બન્યું.
== મુખ્ય શહેરો ==
[[ચિત્ર:Map_GujDist_Saurastra.png|right|thumb|350x350px|પ્રાચીન કાઠિયાવાડના હાલના જિલ્લાઓ (નોંધ: દીવ એ રાજનૈતિક રીતે ગુજરાતનો ભાગ નથી [[દીવ જિલ્લો|દીવ]] કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે.]]
કાઠિયાવાડનું મુખ્ય શહેર [[રાજકોટ]] દ્વિપકલ્પની મધ્યમાં આવેલું છે. આ સિવાય ઉત્તરે [[જામનગર]] કચ્છના અખાતને કિનારે, [[ભાવનગર]] પૂર્વે ખંભાતના અખાતને કિનારે, મધ્યમાં [[સુરેન્દ્રનગર]] અને ઐતિહાસિક [[વઢવાણ]] અને પશ્ચિમ કિનારે [[પોરબંદર]] આવેલાં છે. કેન્દ્રશાસિત ટાપુ [[દીવ]] કાઠિયાવાડની દક્ષિણે આવેલું છે. પ્રખ્યાત [[સોમનાથ]] શહેર નૈઋત્ય ખૂણે આવેલું છે.
== કાઠિયાવાડ ક્ષેત્રના જિલ્લાઓ ==
* [[અમરેલી જિલ્લો|અમરેલી]]
* [[બોટાદ જિલ્લો|બોટાદ]]
* [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર]]
* [[દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો|દેવભૂમિ દ્વારકા]]
* [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ]]
* [[જામનગર જિલ્લો|જામનગર]]
* [[જુનાગઢ જિલ્લો|જુનાગઢ]]
* [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી]]
* [[પોરબંદર જિલ્લો|પોરબંદર]]
* [[રાજકોટ જિલ્લો|રાજકોટ]]
* [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર]]
== ભૂગોળ અને પર્યાવરણ ==
[[ચિત્ર:Scene_in_Kattiawar,_Travellers_and_Escort.jpg|thumb|કાઠિયાવાડનું દ્રશ્ય, પ્રવાસીઓ અને ભોમિયા, ૧૮૩૦.]]
આ દ્વિપકલ્પ મુખ્યત્વે શુષ્ક ક્ષુપ પ્રકારના વનો ધરાવે છે જ્યારે વાયવ્ય તરફ કાંટાળા ક્ષુપ ધરાવતા વનોનું પર્યાવરણતંત્ર છે. આ દ્વિપકલ્પના દક્ષિણ-મધ્ય ભાગમાં ગીરના ડુંગરો તરીકે ઓળખાતી નીચી પહાડી આવેલી છે, તેનું સૌથી ઊંચુ શિખર [[ગીરનાર]] છે. આ ડુંગરો પર વિષુવવૃત્તીય પહોળા પાન ધરાવતા જંગલો આવેલાં છે જે કાઠિયાવાડ-ગીર પાનખરના જંગલોનો જ એક ભાગ છે. ગીરના ડુંગરોના જંગલ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર મેળવી ને [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય]]ની રચના કરવામાં આવી છે જે પૃથ્વી પર બચેલું [[એશિયાઇ સિંહ]]નું છેલ્લું કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. આ સિવાય [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]]માં આવેલું [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય]] એ આ ક્ષેત્રના અન્ય સંરક્ષિત વનવિસ્તારો છે.
== ઐતિહાસિક, પુરાતત્ત્વિય, પ્રાકૃતિક અને ધાર્મિક સ્થળો ==
[[ચિત્ર:KITLV_88174_-_Unknown_-_Temple_at_Kathiawad_in_British_India_-_1897.tif|thumb|કાઠિયાવાડનું એક મંદિર, ૧૮૯૭.]]
[[ચિત્ર:Mer_Dandiya.jpg|thumb|તેમનો પ્રખ્યાત રાસ રમતા મેર જાતિના લોકો]]
[[ચિત્ર:Bhil_women_of_Kathiawar_Gujarat_1890.jpg|thumb|કાઠિયાવાડની ભીલ સ્ત્રી, ૧૮૯૦]]
* [[દ્વારકા]]
* [[સોમનાથ]]
* [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|સાસણ ગીર]] અને આંતરિક ભાગો / અમરેલી-[[ભાવનગર|ભાવનગર જિલ્લાઓના આંતરીક ભાગો]]
* [[વલ્લભીપુર]]
* [[પોરબંદર]]
* [[જુનાગઢ]]
* [[શેત્રુંજય|શેત્રુંજય પર્વત]], [[પાલીતાણા]]
* [[સિહોર|સીહોર]]
* [[વીરપુર (રાજકોટ)|વીરપુર]] અને [[ગોંડલ]]
* [[જામનગર]] અને [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|મરીન નેશલનલ પાર્ક]]
* [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|વેળાવદર]]
* પ્રાચીન શહેરો: [[વઢવાણ]], [[મોરબી]], [[વાંકાનેર]]
* [[દમણ અને દીવ|દીવ]]
== નોંધપાત્ર પાત્રો અને વ્યક્તિઓ ==
કાઠિયાવાડ-સૌરાષ્ટ્રના નોંધપાત્ર વ્યક્તિઓની યાદી તો બહુ મોટી બને પણ અમુક ઐતિહાસિક અને નોંધનીય પાત્રો અહીં આપ્યા છે:
=== ધાર્મિક, પ્રાગૈતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક ===
* સુદામા - [[કૃષ્ણ]]નો મિત્ર [[મહાભારત|મહાભારતનું એક પાત્ર]]
* બાબા બાળક નાથ – [[નાથ સંપ્રદાય]]ના પ્રખ્યાત ચોર્યાશી સિદ્ધોમાંના એક
* નેમિનાથ – ૨૨મા જૈન [[તીર્થંકર]] અને એક સિદ્ધ
* [[નરસિંહ મહેતા]] – સંત અને ગુજરાતી ભાષાના આદ્ય કવિ
* [[મહર્ષિ દયાનંદ|દયાનંદ સરસ્વતી]] – વિદ્વાન, સુધારક અને [[આર્ય સમાજ]]ના સ્થાપક
* [[જલારામ બાપા]] – એક સંત જે આજે ભગવાનની જેમ પૂજાય છે
* [[શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર]] – પ્રસિદ્ધ જૈન તત્ત્વજ્ઞાની, [[ગાંધીજી]]ના ગુરુ
* [[મોરારીબાપુ|મોરારી બાપુ]] – રામાયણ કથાકાર, ઉપદેશક, શિક્ષક, વિચારક
* [[રમેશભાઈ ઓઝા]] - કથાકાર અને વેદાંત તત્ત્વજ્ઞાનના ઉપદેશક
* [[સ્વામિનારાયણ]] ધાર્મિક ઉપદેશક ને સુધારક સંત - સ્વામી નારાયણ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
* [[ગંગાસતી]], પાનબાઈ અને કહાડસિંહજી ગોહીલ - [[સમઢીયાળા (પાનબાઇ) (તા. ઉમરાળા)|સમઢિયાળા]] નજીક થઈ ગયેલા સંતો
* [[કાનજી સ્વામી]] જૈન વિદ્વાન અને સોનગઢના સંત, તેઓ કાઠિયાવાડના કોહીનૂર તરીકે જાણીતા છે.
=== સામાજિક, વિચારકો, રાજનૈતિક, નેતા ===
* [[મહાત્મા ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] – ભારતના રાજનૈતિક અને વૈચારિક નેતા, રાષ્ટ્રપિતા.
* [[મહમદ અલી ઝીણા|મહમ્મ્દ અલી ઝીણા]] – વકીલ, રાજનૈતિક, મુત્સદી અને પાકિસ્તાનના સ્થાપક, પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપિતા.
* [[ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર|યુ.એન. ઢેબર]] – સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક ([[ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય]]), અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)ના પ્રમુખ.
* વીરચંદ ગાંધી – મહુવાના પ્રથમ ભારતીય દેશભક્ત જેઓ સત્તાવાર રીતે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાની મુલાકાતે ગયા અને ૧૮૯૩માં પ્રથમ વિશ્વ ધર્મ પરિષદમાં ભાગ લીધો. (ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)ના મુખ્ય વ્યક્તિ).
* [[ફાતિમા ઝીણા]] – પાકિસ્તાન રાષ્ટ્રમાતા ('માદરે-એ-મિલ્લત'), [[મહમદ અલી ઝીણા|મહમ્મ્દ અલી ઝીણા]]ની બહેન.
=== કારભાર, આદર્શવાદી, સુધારક, રાજનીતિ ===
* ભાવનગરના મહારાજા તખતસિંહજી ગોહીલ – સુધારક અને વિકાસપ્રિય રાજા, તેમણે સૌરાષ્ટ્રને આવરી લેતી ભાવનગર સ્ટેટ રેલ્વે બંધાવી હતી.
* [[મહારાજા ભગવતસિંહજી|ગોંડલના મહારાજા ભાગવત સિંહજી]] – વિકાસવાદી અને વિદ્વાન રાજા, તેમણે ગુજરાતી શબ્દકોષ અને વિશ્વકોષ – [[ભગવદ્ગોમંડલ]] આપ્યો.
* [[કૃષ્ણકુમારસિંહ ગોહીલ|ભાવનગરના મહારાજા કૃષ્ણકુમાર સિંહજી ગોહીલ]] – સુધારક, વિકાસવાદી અને આદર્શ રાજા.
* [[બળવંતરાય મહેતા]] – સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક, સમાજ સેવક અને પંચાયત રાજના પ્રણેતા.
* [[ડૉ. જીવરાજ મહેતા|જીવરાજ મહેતા]] – રાજનૈતિક, ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી.
=== કળા, સાહિત્ય, કાવ્ય, પત્રકારત્વ, સમાજવાદ ===
* [[ઝવેરચંદ મેઘાણી]] – સાહિત્ય, સામાજ સુધારક અને સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક.
* [[રવિશંકર રાવળ|કલાગુરુ રવિશંકર રાવળ]]- ચિત્રકાર, કળા શિક્ષક, કળા સમીક્ષક, પત્રકાર અને નિબંધ લેખક.
* [[દલપતરામ]] – ગુજરાતી કવિ.
* [[ન્હાનાલાલ|ન્હાનાલાલ દલપતરામ કવિ]] – લેખક અને કવિ.
* [[કલાપી|સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહીલ]] – કલાપિ તરીકે જાણીતા – કવિ, ગુજરાતના રજવાડાના રાજ પરિવારના વ્યક્તિ.
* [[દુલા કાગ|દુલાભાયા કાગ]] – કવિ, સમાજ સુધારક અને સ્વાતંત્ર સૈનિક.
* [[અમૃત ઘાયલ]] – કવિ અને ગુજરાતી શાયર.
* [[મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ|કવિ કાંત]] – કવિ.
* [[હરિલાલ ઉપાધ્યાય]]<ref>[http://www.harilalupadhyay.org "A Few Words about Shri Harilal Upadhyay"]</ref> – લેખક.
* [[ચુનીલાલ મડિયા]] – લેખક, નાટક લેખક, કવિ, પત્રકાર, તંત્રી.
* [[ગુલામમોહમ્મદ શેખ|ગુલામ મહમ્મ્દ શેખ]] – ચિત્રકાર, લેખક, કળા સમીક્ષક.
* [[રાજેન્દ્ર શુક્લ]] – કવિ.
* [[રમેશ પારેખ]] – કવિ.
* [[હેમુ ગઢવી]] - સાહિત્યકાર.
* [[ભીખુદાન ગઢવી]] - સાહિત્યકાર.
* [[દાદુદાન ગઢવી]] - લોક સાહિત્યકાર અને લેખક.
* રાજભા ગઢવી - લોક સાહિત્યકાર
* માયાભાઈ આહિર - લોક સાહિત્યકાર
* જીતુ દાદ ગઢવી - લોક સાહિત્યકાર
=== ખેલકૂદ, સાહસ ===
* [[જામ રણજી|કે. એસ. રણજીતસિંહ]] – નવનગરના મહારાજા, ક્રિકેટ ખેલાડી જેમના નામથી રણજી ટ્રોફી રમાય છે.
* [[દુલિપસિંહજી|કુમાર શ્રી દુલીપસિંહજી]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી, રજવાડાના રાજકુમાર.
* [[વિનુ માંકડ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* અશોક માંકડ – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* દીલિપ દોશી – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[કરસન ઘાવરી|કરશન ગઢવી]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[અશોક કુરજીભાઇ પટેલ|અશોક પટેલ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* ધીરજ પરસાણા – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[અજય જાડેજા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[પાર્થિવ પટેલ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[રવીન્દ્ર જાડેજા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* સિદ્ધાર્થ ત્રિવેદી – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[ચેતેશ્વર પુજારા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* હનીફ મહમ્મ્દ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* સાદીક મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* મુસ્તાક મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી, કેપ્ટન
* વઝીર મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[રજનીકાંત વનમાળીદાસ ત્રિવેદી]] - ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
=== ચલચિત્ર, મનોરંજન, સંગીત, લોકગાયકો ===
* મહમ્મદ છેલ – જાદુગર અને ફકીર (રહસ્યવાદી).
* વિજય ભટ્ટ – જાણીતા નિર્માતા, નિર્દેશક અને પટકથા લેખક.
* નાનાભાઈ ભટ્ટ – ફીલ્મ નિર્દેશક, નિર્માતા - [[મહેશ ભટ્ટ]] અને મુકેશ ભટ્ટના પિતા.
* [[દીના પાઠક]] – વયસ્ક અભિનેત્રી, ગુજરાતી રંગભૂમિના નિર્દેશક, સ્ત્રી ચળવળકર્તા.
* [[આશા પારેખ]] – અભિનેત્રી, નિર્દેશક, અને નિર્માતા.
* [[શાહબુદ્દીન રાઠોડ]] – હાસ્ય કલાકાર, લેખક, શિક્ષક.
* [[પરવીન બાબી]] – બોલીવુડ અભિનેત્રી.
* ડિમ્પલ કાપડિયા – બોલીવુડ અભિનેત્રી.
* મનહર ઉધાસ – ગઝલ ગાયક.
* [[પંકજ ઉધાસ]] – [[ભારતીય સંગીત|ગાયક , ગઝલ ગાયક]]
* મેહુલ કુમાર – નિર્દેશક, નિર્માતા.
* [[કે.લાલ]] – ભારતીય જાદૂગર.
* [[અલકા યાજ્ઞિક]] – ગાયક.
* બેન કિંગસ્લી – અભિનેતા (વારસાગત મૂળ સૌરાષ્ટ્રમાં).
* [[હેમંત ચૌહાણ]] – ભજન ગાયક.
* નીરજ વોરા – ફીલ્મ નિર્દેશક, સંવાદ લેખક, અભિનેતા.
* [[હિમેશ રેશમિયા]] – ગાયક, સંગીતકાર અને અભિનેતા.
* [[દિલીપ જોશી]] – સિનેમા અને ટેલિવીઝન અભિનેતા ([[તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા]]ના મુખ્ય નાયક જેઠાલાલની ભૂમિકામાં).
=== વ્યાપાર, ઉદ્યોગ, શોધખોળ, દાનવીરો ===
* [[નાનજીભાઈ કાલિદાસ મહેતા|નાનજી કાલિદાસ મહેતા]] – ઉદ્યોજક અને દાનવીર.
* મુળજીભાઈ માધવાણી–વ્યાપારી, સાહસિક, ઉદ્યોજક અને દાનવીર.
* નૌતમલાલ ભગવાનજી મેહતા – સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, વ્યાપારી.
* [[ધીરુભાઈ અંબાણી]] – ભારતીય ઉદ્યોગ સાહસિક, રિલાયન્સ ઈમ્ડસ્ત્રીઝના સ્થાપક.
* [[સામ પિત્રોડા]] – વૈજ્ઞાનિક, ઉદ્યોગસાહસિક અને નીતિ બનાવનાર.
* [[સુઝલોન|તુલસી તંતી]] – સુઝલોન એનર્જીના પ્રમુખ અને નિર્દેશક.
* અબ્દુલ સત્તાર એધી - પાકિસ્તાનના ફાધર ટેરેસા, એધી ફાઉન્ડેશન-ત્યાંના ગરીબ લોકોને વૈધકીય સહાયતા આપે છે.
=== ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, બહાદુરી, ઘટનાઓ ===
* રાજકુમાર વિજય – શિહોરનો હદપાર રાજકુમાર, શ્રીલંકામાં વસનાર.
* [[રા' નવઘણ]] – સોલંકી વંશના કાળ દરમ્યાન થઈ ગયેલો એક વીર રાજા.
* [[કાદુ મકરાણી]] – બહારવટિયો.
* બંદા બહાદુર - [[શીખ|શીખ ધર્મ]]ના પમ્જ પ્યારેમાંનો એક, તેમનો જન્મ દ્વારકામાં થયો હતો, વીર યોદ્ધા.
* રામ વાળા - ગાયકવાડી સરકાર સામે પોતાના ગરાસ માટે બહારવટે નિકળેલા મહાન કાઠી બહારવટિયા આ ઉપરાત કાઠીયાવાડ ના તે સમય ના કાઠી રાજવી અને દરબારો જેમ કે ૧૮મી સદીના મધ્ય ભાગમાં જયારે મોટા રાજવી ના ના તાલુકદાર અને ગીરાશ દાર ના ગામ પોતાના રાજમા ભેળવી ને રાજ મોટા બનાવ ત્યારે તેનો સામનો કરનાર વિર હમીરવાળા અને વિર ભાયા વાળા દડવા . તાલુકદાર નું યોગદાન કાઠીયાવાડ માટે સરાહનીય છે તેમણે કોટડાના જસાજી અને સરતાન જી ને કરમાળ નો કાઠો વડવા નો દીધો એ ને વર્ષો સુધી દડવા હમીરપરા અને કોટડા રાજવી નો સંઘર્ષ ચાલ્યો વિર હમીરવાળા એ પ્રાણના ભોગે દડવા હમીરપરા ગામ ની રક્ષા કરતા મોટી ફોજ સામે લડતા વિરગતી પામ્યા પણ કાઠીયાવાડ અને પોતાના ગરાશનું રક્ષણ કર્ય આવા વિર પુરુષો ને વંદન
{{Reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikisource|Letitia Elizabeth Landon (L. E. L.) in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1835/Scene in Kattiawar|'Scene in Kattiawar'<br />L. E. L ની કવિતામાં.}}
{{ગુજરાત}}
[[શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો]]
[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
93dnld0rpuorvpuwxw47hqi9xruzi16
906153
906146
2026-10-07T10:17:59Z
Dsvyas
561
[[Special:Contributions/~2026-46396-37|~2026-46396-37]] ([[User talk:~2026-46396-37|talk]]) દ્વારા કરેલ ફેરફારોને [[User:Aniket|Aniket]] દ્વારા કરેલા છેલ્લા સુધારા સુધી ઉલટાવાયા.
905535
wikitext
text/x-wiki
'''કાઠિયાવાડ''' એ પશ્ચિમ ભારતમાં આવેલો એક દ્વિપકલ્પ છે જે ગુજરાતના [[સૌરાષ્ટ્ર]] ક્ષેત્રનો એક ભાગ છે. તેની પશ્ચિમે [[કચ્છનો અખાત]], દક્ષિણે [[અરબ સાગર|અરબી સમુદ્ર]] અને પૂર્વે તથા અગ્નિ દિશાએ [[ખંભાતનો અખાત]] આવેલા છે. આ દ્વિપકલ્પને પશ્ચિમ છેડે જીગત પોઈન્ટ અને દક્ષિણ છેડે દીવ હેડ આવેલા છે.
== નામ વ્યૂત્પત્તિ અને ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:Kathiawar_map.jpg|left|thumb|300x300px|ઈ.સ. ૧૮૫૫માં કાઠિયાવાડ પ્રાંત અને તેના જિલ્લાઓ: [[હાલાર]], ઝાલાવાડ, [[સોરઠ પ્રાંત|સોરઠ]] અને [[ગોહિલવાડ પ્રાંત|ગોહિલવાડ]].]]
[[ચિત્ર:PINQ3113.jpg|thumb|તીર કે બાણ સ્તંભ - સોમનાથ]]
આ ક્ષેત્રમાં અને ખાસ કરીને મધ્ય સૌરાષ્ટ્રમાં કાઠી દરબાર જ્ઞાતિના અમુક સદીઓના પ્રભુત્વ અને પ્રભાવને કારણે તેનું નામ કાઠિયાવાડ પડ્યું છે. જોકે આ ક્ષેત્રમાં કાઠી લોકો ૧૬મી સદીમાં આવ્યા હતા, છતાં દસ્તાવેજીત ઇતિહાસ અનુસાર તેમણે આ ક્ષેત્રની રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ભારતમાં ગુર્જર પ્રતિહાર વંશના રાજા મિહિર ભોજના સમયમાં ગુર્જર રાજ્ય કાઠિયાવાડથી બંગાળના ઉપસાગર સુધી ફેલાયેલું હતું.<ref>{{Cite book|title=The history of the Gurjara-Pratihāras|last=Baij Nath Puri|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers|year=૧૯૮૬|page=xvii}}</ref> એક હડ્ડોલા શિલા લેખ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે મહિપાલ પ્રથમના સમયમાં પણ આ ક્ષેત્ર પર ગુર્જર પ્રતિહારોનું રાજ્ય હતું.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DSzlv9pcJtsC&pg=PA4857&dq|title=Encyclopaedia of Jainism|last=Narendra Singh|publisher=Anmol Publications PVT. LTD.|year=૨૦૦૧}}</ref> અહીં ઘણાં સ્થળે પ્રાચીન અવશેષો મળી આવ્યાં છે અને તે [[મહાભારત]]ના કાળથી લઈ તથા સિંધુ સંસ્કૃતિથી લઈ ને સળંગ ઈતિહાસ ધરાવે છે. ૧૬મીથી ૨૦મી સદીના દરમ્યાન આ ક્ષેત્ર પર કાઠીઓનો વિશેષ પ્રભાવ હોવાથી આ ક્ષેત્ર કાઠિયાવાડ તરીકે ઓળખાયો અને સૌરાષ્ટ્ર ક્ષેત્રનો પર્યાયવાચી શબ્દ પણ બની ગયો.
ભૌગોલિક દૃષ્ટીએ કાઠિયાવાડ એ સૌરાષ્ટ્રનો મધ્યવર્તી ભાગ છે. સામંતશાહીના કાળ દરમ્યાન, સૌરાષ્ટ્રના અમુક મુખ્ય વિભાગો અમુક રજવાડાઓમાં પડતાં હતાં જેમકે, કાઠિયાવાડ, સોરઠ, [[ગોહિલવાડ પ્રાંત|ગોહીલવાડ]], [[હાલાર]], પાંચાળ, [[ઝાલાવાડ]], નાઘેર, ઓખામંડળ વગેરે. જોકે કાઠિયાવાડનો મુખ્ય વિસ્તાર હાલના ૧૦ જિલ્લાઓને આવરી લે છે: [[રાજકોટ જિલ્લો|રાજકોટ જિલ્લો]], [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર]], [[જામનગર જિલ્લો|જામનગર]], [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર]], [[પોરબંદર જિલ્લો|પોરબંદર]], [[અમરેલી જિલ્લો|અમરેલી]], [[જુનાગઢ જિલ્લો|જુનાગઢ]], [[બોટાદ જિલ્લો|બોટાદ]], [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી]] અને [[ગીર-સોમનાથ જિલ્લો|ગીર-સોમનાથ]]. અમુક ઇતિહાસકારોના મતે કાઠિયાવાડી લોકો ઈ.સ. પૂર્વે બીજી સદીમાં સૌરાષ્ટ્રમાં સ્થળાતર કારીને વસેલા મૂળે સાઇથિયન (Scythians) લોકો છે (તત્કાલીન ગ્રીકો તેમને સરોસ્ટસ કહેતાં){{સંદર્ભ}}.
ઈ.સ. ૮૭૫થી ૧૪૭૩ સુધીના ઘણાં લાંબા કાળ સુધી [[ચુડાસમા]] રાજપૂતોએ (રા' વંશ) આ ક્ષેત્ર પર શાસન કર્યું, તે સમયે આ ક્ષેત્ર સોરઠ તરીકે જાણીતું હતું. આ ક્ષેત્ર પર વારાફરતી વાળા (કાઠી), જેઠવા, રાયજાદા, [[ચુડાસમા]], ગોહીલ, [[ઝાલા]], [[જાડેજા વંશ|જાડેજા]], [[ચાવડા વંશ|ચાવડા]], [[સોલંકી વંશ|સોલંકી]], પરમાર, પટગીરો કે પ્રાગીરો, [[સરવૈયા]], ઉપાધ્યાય અને સવજી જેવા વંશોએ શાસન કર્યું. ઈ.સ. ૧૮૨૦ સુધીમાં કાઠિયાવાડના દરેક રજવાડાને બ્રિટિશ સંરક્ષણ હેઠળ લાવવામાં આવ્યું હતું. અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરનાર [[જેતપુર]] પ્રથમ કાઠિયાવાડી રજવાડું હતું. કાઠી રાજા વીરા વાળાએ ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૮૦૩માં બ્રિટિશ કર્નલ વોકરને વડોદરા (ત્યારનું બરોડા)માં મળી અંગ્રેજો સાથે સંધિ કરી હતી.
== રાજનૈતિક ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:SaurashtraKart.jpg|right|thumb|254x254px|સંયુક્ત સૌરાષ્ટ્ર (કાઠિવાડ) રાજ્ય ૧૯૪૭-૫૬]]
ઈ.સ. ૧૯૪૭ની ભારતીય સ્વંત્રતા પહેલાં સમગ્ર કાઠિયાવાડ નાના રજવાડાઓમાં વિભાજીત હતું. આ રજવાડાઓ બ્રિટિશ આધિનતા સ્વીકારતા હતા અને તેના બદલામાં સ્થાનીય સાર્વભોમત્વ ભોગવતા હતાં. આ રજવાડાનો સમુહ કાઠિયાવાડ એજન્સી કહેવાતો હતો. આ સિવાયનો દ્વીપકલ્પનો ભાગ જેમાં ખાસ કરીને પૂર્વ તરફના ખંભાતના અખાતના કિનારાના પ્રદેશનો સમાવેશ હતો, તે ભાગ બોમ્બે પ્રેસિડન્સી હેઠળ બ્રિટિશ સરકારના સીધા તાબા હેઠળ હતો.
ઈ.સ. ૧૯૪૭માં ભારતની સ્વતંત્રતા બાદ કાઠિયાવાડને ભારત સાથે જોડી દેવામાં આવ્યું. ઈ.સ. ૧૯૪૭માં જુનાગઢના નવાબ તેમના રાજ્યને પાકિસ્તાન સાથે જોડવા માંગતા હતા પણ બહુમતિ હિંદુ પ્રજાએ બળવો કર્યો. જ્યારે નવાબ પાકિસ્તાન નાસી ગયો ત્યારે અહીં જનમત લેવામાં આવ્યો અને આ રજવાડાનું ભારતમાં વિલિનીકરણ થયું. કાઠિયાવાડનાં જૂનાં રજવાડાઓને મેળવી ને સૌરાષ્ટ્ર પ્રાંત બન્યો. ઈ.સ. ૧૯૫૦માં તેમાંથી સૌરાષ્ટ્ર રાજ્ય બન્યું. ઈ.સ ૧૯૫૬માં સૌરાષ્ટ્રને મુંબઈ રાજ્યમાં ભેળવી દેવાયું અને ૧૯૬૦માં મુંબઇ રાજ્યનું ભાષા આધારિત બે રાજ્યોમાં વિભાજન થયું તે હેઠળ કાઠિયાવાડ ગુજરાતનો ભાગ બન્યું. ઈ.સ ૧૯૬૧ સુધી દીવ પોર્ટુગીઝોના હાથમાં રહ્યું. ભારતીય સેનાએ તેના પર કબ્જો મેળવ્યો અને ૧૯૬૨માં તે ગોવા, દીવ અને દમણ નામના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો ભાગ બન્યું.
== મુખ્ય શહેરો ==
[[ચિત્ર:Map_GujDist_Saurastra.png|right|thumb|350x350px|પ્રાચીન કાઠિયાવાડના હાલના જિલ્લાઓ (નોંધ: દીવ એ રાજનૈતિક રીતે ગુજરાતનો ભાગ નથી [[દીવ જિલ્લો|દીવ]] કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે.]]
કાઠિયાવાડનું મુખ્ય શહેર [[રાજકોટ]] દ્વિપકલ્પની મધ્યમાં આવેલું છે. આ સિવાય ઉત્તરે [[જામનગર]] કચ્છના અખાતને કિનારે, [[ભાવનગર]] પૂર્વે ખંભાતના અખાતને કિનારે, મધ્યમાં [[સુરેન્દ્રનગર]] અને ઐતિહાસિક [[વઢવાણ]] અને પશ્ચિમ કિનારે [[પોરબંદર]] આવેલાં છે. કેન્દ્રશાસિત ટાપુ [[દીવ]] કાઠિયાવાડની દક્ષિણે આવેલું છે. પ્રખ્યાત [[સોમનાથ]] શહેર નૈઋત્ય ખૂણે આવેલું છે.
== કાઠિયાવાડ ક્ષેત્રના જિલ્લાઓ ==
* [[અમરેલી જિલ્લો|અમરેલી]]
* [[બોટાદ જિલ્લો|બોટાદ]]
* [[ભાવનગર જિલ્લો|ભાવનગર]]
* [[દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો|દેવભૂમિ દ્વારકા]]
* [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ]]
* [[જામનગર જિલ્લો|જામનગર]]
* [[જુનાગઢ જિલ્લો|જુનાગઢ]]
* [[મોરબી જિલ્લો|મોરબી]]
* [[પોરબંદર જિલ્લો|પોરબંદર]]
* [[રાજકોટ જિલ્લો|રાજકોટ]]
* [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર]]
== ભૂગોળ અને પર્યાવરણ ==
[[ચિત્ર:Scene_in_Kattiawar,_Travellers_and_Escort.jpg|thumb|કાઠિયાવાડનું દ્રશ્ય, પ્રવાસીઓ અને ભોમિયા, ૧૮૩૦.]]
આ દ્વિપકલ્પ મુખ્યત્વે શુષ્ક ક્ષુપ પ્રકારના વનો ધરાવે છે જ્યારે વાયવ્ય તરફ કાંટાળા ક્ષુપ ધરાવતા વનોનું પર્યાવરણતંત્ર છે. આ દ્વિપકલ્પના દક્ષિણ-મધ્ય ભાગમાં ગીરના ડુંગરો તરીકે ઓળખાતી નીચી પહાડી આવેલી છે, તેનું સૌથી ઊંચુ શિખર [[ગીરનાર]] છે. આ ડુંગરો પર વિષુવવૃત્તીય પહોળા પાન ધરાવતા જંગલો આવેલાં છે જે કાઠિયાવાડ-ગીર પાનખરના જંગલોનો જ એક ભાગ છે. ગીરના ડુંગરોના જંગલ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર મેળવી ને [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય]]ની રચના કરવામાં આવી છે જે પૃથ્વી પર બચેલું [[એશિયાઇ સિંહ]]નું છેલ્લું કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. આ સિવાય [[ખંભાતનો અખાત|ખંભાતના અખાત]] પાસે [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન]] અને [[કચ્છનો અખાત|કચ્છના અખાત]]માં આવેલું [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય]] એ આ ક્ષેત્રના અન્ય સંરક્ષિત વનવિસ્તારો છે.
== ઐતિહાસિક, પુરાતત્ત્વિય, પ્રાકૃતિક અને ધાર્મિક સ્થળો ==
[[ચિત્ર:KITLV_88174_-_Unknown_-_Temple_at_Kathiawad_in_British_India_-_1897.tif|thumb|કાઠિયાવાડનું એક મંદિર, ૧૮૯૭.]]
[[ચિત્ર:Mer_Dandiya.jpg|thumb|તેમનો પ્રખ્યાત રાસ રમતા મેર જાતિના લોકો]]
[[ચિત્ર:Bhil_women_of_Kathiawar_Gujarat_1890.jpg|thumb|કાઠિયાવાડની ભીલ સ્ત્રી, ૧૮૯૦]]
* [[દ્વારકા]]
* [[સોમનાથ]]
* [[ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|સાસણ ગીર]] અને આંતરિક ભાગો / અમરેલી-[[ભાવનગર|ભાવનગર જિલ્લાઓના આંતરીક ભાગો]]
* [[વલ્લભીપુર]]
* [[પોરબંદર]]
* [[જુનાગઢ]]
* [[શેત્રુંજય|શેત્રુંજય પર્વત]], [[પાલીતાણા]]
* [[સિહોર|સીહોર]]
* [[વીરપુર (રાજકોટ)|વીરપુર]] અને [[ગોંડલ]]
* [[જામનગર]] અને [[દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય|મરીન નેશલનલ પાર્ક]]
* [[વેળાવદર કાળિયાર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન|વેળાવદર]]
* પ્રાચીન શહેરો: [[વઢવાણ]], [[મોરબી]], [[વાંકાનેર]]
* [[દમણ અને દીવ|દીવ]]
== નોંધપાત્ર પાત્રો અને વ્યક્તિઓ ==
કાઠિયાવાડ-સૌરાષ્ટ્રના નોંધપાત્ર વ્યક્તિઓની યાદી તો બહુ મોટી બને પણ અમુક ઐતિહાસિક અને નોંધનીય પાત્રો અહીં આપ્યા છે:
=== ધાર્મિક, પ્રાગૈતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક ===
* સુદામા - [[કૃષ્ણ]]નો મિત્ર [[મહાભારત|મહાભારતનું એક પાત્ર]]
* બાબા બાળક નાથ – [[નાથ સંપ્રદાય]]ના પ્રખ્યાત ચોર્યાશી સિદ્ધોમાંના એક
* નેમિનાથ – ૨૨મા જૈન [[તીર્થંકર]] અને એક સિદ્ધ
* [[નરસિંહ મહેતા]] – સંત અને ગુજરાતી ભાષાના આદ્ય કવિ
* [[મહર્ષિ દયાનંદ|દયાનંદ સરસ્વતી]] – વિદ્વાન, સુધારક અને [[આર્ય સમાજ]]ના સ્થાપક
* [[જલારામ બાપા]] – એક સંત જે આજે ભગવાનની જેમ પૂજાય છે
* [[શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર]] – પ્રસિદ્ધ જૈન તત્ત્વજ્ઞાની, [[ગાંધીજી]]ના ગુરુ
* [[મોરારીબાપુ|મોરારી બાપુ]] – રામાયણ કથાકાર, ઉપદેશક, શિક્ષક, વિચારક
* [[રમેશભાઈ ઓઝા]] - કથાકાર અને વેદાંત તત્ત્વજ્ઞાનના ઉપદેશક
* [[સ્વામિનારાયણ]] ધાર્મિક ઉપદેશક ને સુધારક સંત - સ્વામી નારાયણ તરીકે પણ ઓળખાય છે.
* [[ગંગાસતી]], પાનબાઈ અને કહાડસિંહજી ગોહીલ - [[સમઢીયાળા (પાનબાઇ) (તા. ઉમરાળા)|સમઢિયાળા]] નજીક થઈ ગયેલા સંતો
* [[કાનજી સ્વામી]] જૈન વિદ્વાન અને સોનગઢના સંત, તેઓ કાઠિયાવાડના કોહીનૂર તરીકે જાણીતા છે.
=== સામાજિક, વિચારકો, રાજનૈતિક, નેતા ===
* [[મહાત્મા ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]] – ભારતના રાજનૈતિક અને વૈચારિક નેતા, રાષ્ટ્રપિતા.
* [[મહમદ અલી ઝીણા|મહમ્મ્દ અલી ઝીણા]] – વકીલ, રાજનૈતિક, મુત્સદી અને પાકિસ્તાનના સ્થાપક, પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપિતા.
* [[ઉચ્છંગરાય નવલશંકર ઢેબર|યુ.એન. ઢેબર]] – સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક ([[ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ|ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય]]), અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)ના પ્રમુખ.
* વીરચંદ ગાંધી – મહુવાના પ્રથમ ભારતીય દેશભક્ત જેઓ સત્તાવાર રીતે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાની મુલાકાતે ગયા અને ૧૮૯૩માં પ્રથમ વિશ્વ ધર્મ પરિષદમાં ભાગ લીધો. (ભારતીય રાષ્ટ્રીય મહાસભા (કોંગ્રેસ)ના મુખ્ય વ્યક્તિ).
* [[ફાતિમા ઝીણા]] – પાકિસ્તાન રાષ્ટ્રમાતા ('માદરે-એ-મિલ્લત'), [[મહમદ અલી ઝીણા|મહમ્મ્દ અલી ઝીણા]]ની બહેન.
=== કારભાર, આદર્શવાદી, સુધારક, રાજનીતિ ===
* ભાવનગરના મહારાજા તખતસિંહજી ગોહીલ – સુધારક અને વિકાસપ્રિય રાજા, તેમણે સૌરાષ્ટ્રને આવરી લેતી ભાવનગર સ્ટેટ રેલ્વે બંધાવી હતી.
* [[મહારાજા ભગવતસિંહજી|ગોંડલના મહારાજા ભાગવત સિંહજી]] – વિકાસવાદી અને વિદ્વાન રાજા, તેમણે ગુજરાતી શબ્દકોષ અને વિશ્વકોષ – [[ભગવદ્ગોમંડલ]] આપ્યો.
* [[કૃષ્ણકુમારસિંહ ગોહીલ|ભાવનગરના મહારાજા કૃષ્ણકુમાર સિંહજી ગોહીલ]] – સુધારક, વિકાસવાદી અને આદર્શ રાજા.
* [[બળવંતરાય મહેતા]] – સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક, સમાજ સેવક અને પંચાયત રાજના પ્રણેતા.
* [[ડૉ. જીવરાજ મહેતા|જીવરાજ મહેતા]] – રાજનૈતિક, ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્યમંત્રી.
=== કળા, સાહિત્ય, કાવ્ય, પત્રકારત્વ, સમાજવાદ ===
* [[ઝવેરચંદ મેઘાણી]] – સાહિત્ય, સામાજ સુધારક અને સ્વાતંત્ર્ય સૈનિક.
* [[રવિશંકર રાવળ|કલાગુરુ રવિશંકર રાવળ]]- ચિત્રકાર, કળા શિક્ષક, કળા સમીક્ષક, પત્રકાર અને નિબંધ લેખક.
* [[દલપતરામ]] – ગુજરાતી કવિ.
* [[ન્હાનાલાલ|ન્હાનાલાલ દલપતરામ કવિ]] – લેખક અને કવિ.
* [[કલાપી|સુરસિંહજી તખ્તસિંહજી ગોહીલ]] – કલાપિ તરીકે જાણીતા – કવિ, ગુજરાતના રજવાડાના રાજ પરિવારના વ્યક્તિ.
* [[દુલા કાગ|દુલાભાયા કાગ]] – કવિ, સમાજ સુધારક અને સ્વાતંત્ર સૈનિક.
* [[અમૃત ઘાયલ]] – કવિ અને ગુજરાતી શાયર.
* [[મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ|કવિ કાંત]] – કવિ.
* [[હરિલાલ ઉપાધ્યાય]]<ref>[http://www.harilalupadhyay.org "A Few Words about Shri Harilal Upadhyay"]</ref> – લેખક.
* [[ચુનીલાલ મડિયા]] – લેખક, નાટક લેખક, કવિ, પત્રકાર, તંત્રી.
* [[ગુલામમોહમ્મદ શેખ|ગુલામ મહમ્મ્દ શેખ]] – ચિત્રકાર, લેખક, કળા સમીક્ષક.
* [[રાજેન્દ્ર શુક્લ]] – કવિ.
* [[રમેશ પારેખ]] – કવિ.
* [[હેમુ ગઢવી]] - સાહિત્યકાર.
* [[ભીખુદાન ગઢવી]] - સાહિત્યકાર.
* [[દાદુદાન ગઢવી]] - લોક સાહિત્યકાર અને લેખક.
* રાજભા ગઢવી - લોક સાહિત્યકાર
* માયાભાઈ આહિર - લોક સાહિત્યકાર
* જીતુ દાદ ગઢવી - લોક સાહિત્યકાર
=== ખેલકૂદ, સાહસ ===
* [[જામ રણજી|કે. એસ. રણજીતસિંહ]] – નવનગરના મહારાજા, ક્રિકેટ ખેલાડી જેમના નામથી રણજી ટ્રોફી રમાય છે.
* [[દુલિપસિંહજી|કુમાર શ્રી દુલીપસિંહજી]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી, રજવાડાના રાજકુમાર.
* [[વિનુ માંકડ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* અશોક માંકડ – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* દીલિપ દોશી – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[કરસન ઘાવરી|કરશન ગઢવી]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[અશોક કુરજીભાઇ પટેલ|અશોક પટેલ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* ધીરજ પરસાણા – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[અજય જાડેજા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[પાર્થિવ પટેલ]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[રવીન્દ્ર જાડેજા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* સિદ્ધાર્થ ત્રિવેદી – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[ચેતેશ્વર પુજારા]] – ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
* હનીફ મહમ્મ્દ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* સાદીક મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* મુસ્તાક મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી, કેપ્ટન
* વઝીર મહમ્મદ – પાકિસ્તાની ક્રિકેટ ખેલાડી
* [[રજનીકાંત વનમાળીદાસ ત્રિવેદી]] - ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી
=== ચલચિત્ર, મનોરંજન, સંગીત, લોકગાયકો ===
* મહમ્મદ છેલ – જાદુગર અને ફકીર (રહસ્યવાદી).
* વિજય ભટ્ટ – જાણીતા નિર્માતા, નિર્દેશક અને પટકથા લેખક.
* નાનાભાઈ ભટ્ટ – ફીલ્મ નિર્દેશક, નિર્માતા - [[મહેશ ભટ્ટ]] અને મુકેશ ભટ્ટના પિતા.
* [[દીના પાઠક]] – વયસ્ક અભિનેત્રી, ગુજરાતી રંગભૂમિના નિર્દેશક, સ્ત્રી ચળવળકર્તા.
* [[આશા પારેખ]] – અભિનેત્રી, નિર્દેશક, અને નિર્માતા.
* [[શાહબુદ્દીન રાઠોડ]] – હાસ્ય કલાકાર, લેખક, શિક્ષક.
* [[પરવીન બાબી]] – બોલીવુડ અભિનેત્રી.
* ડિમ્પલ કાપડિયા – બોલીવુડ અભિનેત્રી.
* મનહર ઉધાસ – ગઝલ ગાયક.
* [[પંકજ ઉધાસ]] – [[ભારતીય સંગીત|ગાયક , ગઝલ ગાયક]]
* મેહુલ કુમાર – નિર્દેશક, નિર્માતા.
* [[કે.લાલ]] – ભારતીય જાદૂગર.
* [[અલકા યાજ્ઞિક]] – ગાયક.
* બેન કિંગસ્લી – અભિનેતા (વારસાગત મૂળ સૌરાષ્ટ્રમાં).
* [[હેમંત ચૌહાણ]] – ભજન ગાયક.
* નીરજ વોરા – ફીલ્મ નિર્દેશક, સંવાદ લેખક, અભિનેતા.
* [[હિમેશ રેશમિયા]] – ગાયક, સંગીતકાર અને અભિનેતા.
* [[દિલીપ જોશી]] – સિનેમા અને ટેલિવીઝન અભિનેતા ([[તારક મેહતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા]]ના મુખ્ય નાયક જેઠાલાલની ભૂમિકામાં).
=== વ્યાપાર, ઉદ્યોગ, શોધખોળ, દાનવીરો ===
* [[નાનજીભાઈ કાલિદાસ મહેતા|નાનજી કાલિદાસ મહેતા]] – ઉદ્યોજક અને દાનવીર.
* મુળજીભાઈ માધવાણી–વ્યાપારી, સાહસિક, ઉદ્યોજક અને દાનવીર.
* નૌતમલાલ ભગવાનજી મેહતા – સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, વ્યાપારી.
* [[ધીરુભાઈ અંબાણી]] – ભારતીય ઉદ્યોગ સાહસિક, રિલાયન્સ ઈમ્ડસ્ત્રીઝના સ્થાપક.
* [[સામ પિત્રોડા]] – વૈજ્ઞાનિક, ઉદ્યોગસાહસિક અને નીતિ બનાવનાર.
* [[સુઝલોન|તુલસી તંતી]] – સુઝલોન એનર્જીના પ્રમુખ અને નિર્દેશક.
* અબ્દુલ સત્તાર એધી - પાકિસ્તાનના ફાધર ટેરેસા, એધી ફાઉન્ડેશન-ત્યાંના ગરીબ લોકોને વૈધકીય સહાયતા આપે છે.
=== ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ, બહાદુરી, ઘટનાઓ ===
* રાજકુમાર વિજય – શિહોરનો હદપાર રાજકુમાર, શ્રીલંકામાં વસનાર.
* [[રા' નવઘણ]] – સોલંકી વંશના કાળ દરમ્યાન થઈ ગયેલો એક વીર રાજા.
* [[કાદુ મકરાણી]] – બહારવટિયો.
* બંદા બહાદુર - [[શીખ|શીખ ધર્મ]]ના પમ્જ પ્યારેમાંનો એક, તેમનો જન્મ દ્વારકામાં થયો હતો, વીર યોદ્ધા.
* રામ વાળા - ગાયકવાડી સરકાર સામે પોતાના ગરાસ માટે બહારવટે નિકળેલા મહાન કાઠી બહારવટિયા.
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
{{wikisource|Letitia Elizabeth Landon (L. E. L.) in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1835/Scene in Kattiawar|'Scene in Kattiawar'<br />L. E. L ની કવિતામાં.}}
{{ગુજરાત}}
[[શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતના વિસ્તારો]]
[[શ્રેણી:ગુજરાત]]
4kdslz1xqfxqrp6dh4gwht6vp80v8jm
ઇલા આરબ મહેતા
0
81406
906139
873739
2026-10-07T06:01:29Z
Snehrashmi
41463
[[શ્રેણી:જીવિત લોકો]] દૂર થઇ using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
906139
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''ઇલા આરબ મહેતા''' [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] નવલકથાકાર અને વાર્તા લેખક છે.
== જીવન ==
તેમનો જન્મ ૧૬ જૂન ૧૯૩૮ના રોજ [[મુંબઈ]]માં ગુજરાતી લેખક [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]]ને ત્યાં થયો હતો. તેમનું મૂળ વતન [[જામનગર]] છે. તેમણે શાળાકીય અભ્યાસ જામનગર, રાજકોટ અને મુંબઇમાં કર્યો. ૧૯૫૮માં તેમણે ગુજરાતી વિષય સાથે રૂઇઆ કોલેજમાંથી બી. એ. અને ૧૯૬૦માં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦થી ૧૯૬૭ સુધી તેઓ રૂઇઆ કોલેજ અને ત્યારબાદ ૧૯૭૦થી ૨૦૦૦માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈમાં અધ્યાપક રહ્યા.<ref name="AGSI">{{Cite book|title=અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ - આધુનિક અને અનુઆધુનિક યુગ (History of Modern Gujarati Literature – Modern and Postmodern Era)|last=Brahmabhatt|first=Prasad|publisher=Parshwa Publication|year=૨૦૧૦|isbn=978-93-5108-247-7|location=Ahmedabad|pages=૨૬૫–૨૬૬}}</ref><ref name="sa">{{Cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|title=Meet The Author: Ila Arab Mehta|date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૧|website=Sahitya Akademi, Delhi|format=pdf|archive-url = https://web.archive.org/web/20161223130220/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|archive-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref><ref name="George1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA143|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems|last=K. M. George|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૨|isbn=978-81-7201-324-0|page=૧૪૩}}</ref><ref name="Dutt1999">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA743|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Kartik Chandra Dutt|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૯|isbn=978-81-260-0873-5|pages=૭૪૩–૭૪૪}}</ref>
== સર્જન ==
તેમના શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે [[અખંડ આનંદ]], નવનીત અને સ્ત્રી સામયિકોમાં લખ્યું હતું. તેમણે અનેક નવલકથાઓ લખી છે, જેમાં ''ત્રિકોણની ત્રણ રેખાઓ'' (૧૯૬૬), ''થીજેલો આકાર'' (૧૯૭૦), ''રાધા'' (૧૯૭૨), ''એક હતા દિવાન બહાદુર''(૧૯૭૬), ''બત્રીસ લક્ષો'' (૧૯૭૬), ''વારસદાર'' (૧૯૭૮), ''આવતી કાલનો સૂરજ'' (૧૯૭૯), ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' (૧૯૮૨) ''અને મૃત્યુ'' (૧૯૮૨), ''દરિયાનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''વસંત છલકે'' (૧૯૮૭), ''નાગ પરીક્ષા'', ''પાંચ પગલા પૃથ્વી પર'' (૧૯૯૫), ''ધ ન્યૂ લાઇફ'' (૨૦૦૪), ''પરપોટાની પાંખ'' (૧૯૮૮), ''ઝીલી મેં કુંપળ હથેળીમા'' (૨૦૦૭) નો સમાવેશ થાય છે. ''જાહેરખબરનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''શબને નામ હોતું નથી'' (૧૯૮૧) નવલકથાઓ અલગ પ્રકારના વિષયોની છે. તેમની નવલકથા ''વાડ'' (૨૦૧૧) અંગ્રેજીમાં રીટા કોઠારી દ્વારા ''ફેન્સ'' (૨૦૧૫) તરીકે અનુવાદિત થઇ છે.<ref name="Desai 2015">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/who-is-that-across-the-fence/|title=Who is That Across the Fence?|last=Desai|first=S. D.|date=૧૮ જુલાઇ ૨૦૧૫|website=The Indian Express|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref> તેમની નવલકથા ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' મહિલાઓ સામે થતા અન્યાય સામનો સંધર્ષ અને તેમની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટેના પ્રયત્નો વિશેની છે. આ નવલકથા અનુરાધાની આસપાસ ઘૂમે છે જે મુખ્ય પાત્ર છે અને [[કુન્દનિકા કાપડીઆ]]ની નવલકથા ''સાત પગલા આકાશમાં'' (૧૯૮૪) ની જેમ જે પુરુષો સામે આક્રોશ પ્રગટ કરે છે.<ref name="DasguptaLal2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4r-GAwAAQBAJ&pg=PA181|title=The Indian Family in Transition: Reading Literary and Cultural Texts|last=Sanjukta Dasgupta|last2=Malashri Lal|date=૧૩ નવેમ્બર ૨૦૦૭|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0163-5|page=૧૮૧|access-date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૭}}</ref>
''એક સિગારેટ એક ધુપસળી'' (૧૯૮૧), ''વિએના-વુડ્સ'' (૧૯૮૯), ''ભાગ્યરેખા'' (૧૯૯૫), ''બાળવો બાળવી બાળવું'' (૧૯૯૮), ''યોમ કિપુર'' (૨૦૦૬), ''ઇલા આરબ મહેતાનો વાર્તા વૈભવ'' (૨૦૦૯) તેમના વાર્તા સંગ્રહો છે. તેમણે [[વર્ષા અડાલજા]]ની વાર્તાઓનું સંપાદન ''વર્ષા અડાલજાની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ'' (૧૯૯૧) માં કર્યું છે.
''મૃત્યુ નામ પરપોટા મરે'' (૧૯૮૪) તેમનું વિવિધ લેખકો દ્વારા મૃત્યુ પરના લેખોનું સાહિત્યિક સંકલન છે.
તેમના લખાણોને નારીવાદી ગણવામાં આવે છે.<ref name="Sathian 2016">{{Cite web|url=http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|title=When a Respected Author Becomes an Accidental Feminist|last=Sathian|first=Sanjena|date=૧૬ મે ૨૦૧૬|website=OZY|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬|archive-date=2016-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223133716/http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|url-status=dead}}</ref>
== પુરસ્કારો ==
તેમને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, મહારાષ્ટ્ર ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી અને [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]] તરફથી વિવિધ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે.
== અંગત જીવન ==
તેમણે ડૉક્ટર આરબ મહેતા સાથે ૧૯૬૪માં લગ્ન કર્યા હતા, જેનાથી તેમને એક પુત્ર સલિલ અને પુત્રી સોનાલી છે. તેઓ મુંબઇમાં રહે છે. તેમના પિતા [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]] અને તેમની નાની બહેન [[વર્ષા અડાલજા]] પણ ગુજરાતી લેખક છે.<ref name="NatarajanNelson1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA127|title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India|publisher=Greenwood Publishing Group|year=૧૯૯૬|isbn=978-0-313-28778-7|page=૧૨૭|author1=Nalini Natarajan|author2=Emmanuel Sampath Nelson}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://www.goodreads.com/author/show/2974756.Ila_Arab_Mehta ગુડરીડ પર ઇલા આરબ મહેતા]
* {{Gbooks-author|Ilā Ārab Mahetā}}
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
{{Commons category|Ila Arab Mehta|ઇલા આરબ મહેતા}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ]]
06kr65wwjsnxpcdaqql5vqca3noozev
906140
906139
2026-10-07T06:01:51Z
Snehrashmi
41463
[[શ્રેણી:૨૦૨૬માં મૃત્યુ]] ઉમેરી using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
906140
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''ઇલા આરબ મહેતા''' [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] નવલકથાકાર અને વાર્તા લેખક છે.
== જીવન ==
તેમનો જન્મ ૧૬ જૂન ૧૯૩૮ના રોજ [[મુંબઈ]]માં ગુજરાતી લેખક [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]]ને ત્યાં થયો હતો. તેમનું મૂળ વતન [[જામનગર]] છે. તેમણે શાળાકીય અભ્યાસ જામનગર, રાજકોટ અને મુંબઇમાં કર્યો. ૧૯૫૮માં તેમણે ગુજરાતી વિષય સાથે રૂઇઆ કોલેજમાંથી બી. એ. અને ૧૯૬૦માં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦થી ૧૯૬૭ સુધી તેઓ રૂઇઆ કોલેજ અને ત્યારબાદ ૧૯૭૦થી ૨૦૦૦માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈમાં અધ્યાપક રહ્યા.<ref name="AGSI">{{Cite book|title=અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ - આધુનિક અને અનુઆધુનિક યુગ (History of Modern Gujarati Literature – Modern and Postmodern Era)|last=Brahmabhatt|first=Prasad|publisher=Parshwa Publication|year=૨૦૧૦|isbn=978-93-5108-247-7|location=Ahmedabad|pages=૨૬૫–૨૬૬}}</ref><ref name="sa">{{Cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|title=Meet The Author: Ila Arab Mehta|date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૧|website=Sahitya Akademi, Delhi|format=pdf|archive-url = https://web.archive.org/web/20161223130220/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|archive-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref><ref name="George1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA143|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems|last=K. M. George|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૨|isbn=978-81-7201-324-0|page=૧૪૩}}</ref><ref name="Dutt1999">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA743|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Kartik Chandra Dutt|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૯|isbn=978-81-260-0873-5|pages=૭૪૩–૭૪૪}}</ref>
== સર્જન ==
તેમના શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે [[અખંડ આનંદ]], નવનીત અને સ્ત્રી સામયિકોમાં લખ્યું હતું. તેમણે અનેક નવલકથાઓ લખી છે, જેમાં ''ત્રિકોણની ત્રણ રેખાઓ'' (૧૯૬૬), ''થીજેલો આકાર'' (૧૯૭૦), ''રાધા'' (૧૯૭૨), ''એક હતા દિવાન બહાદુર''(૧૯૭૬), ''બત્રીસ લક્ષો'' (૧૯૭૬), ''વારસદાર'' (૧૯૭૮), ''આવતી કાલનો સૂરજ'' (૧૯૭૯), ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' (૧૯૮૨) ''અને મૃત્યુ'' (૧૯૮૨), ''દરિયાનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''વસંત છલકે'' (૧૯૮૭), ''નાગ પરીક્ષા'', ''પાંચ પગલા પૃથ્વી પર'' (૧૯૯૫), ''ધ ન્યૂ લાઇફ'' (૨૦૦૪), ''પરપોટાની પાંખ'' (૧૯૮૮), ''ઝીલી મેં કુંપળ હથેળીમા'' (૨૦૦૭) નો સમાવેશ થાય છે. ''જાહેરખબરનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''શબને નામ હોતું નથી'' (૧૯૮૧) નવલકથાઓ અલગ પ્રકારના વિષયોની છે. તેમની નવલકથા ''વાડ'' (૨૦૧૧) અંગ્રેજીમાં રીટા કોઠારી દ્વારા ''ફેન્સ'' (૨૦૧૫) તરીકે અનુવાદિત થઇ છે.<ref name="Desai 2015">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/who-is-that-across-the-fence/|title=Who is That Across the Fence?|last=Desai|first=S. D.|date=૧૮ જુલાઇ ૨૦૧૫|website=The Indian Express|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref> તેમની નવલકથા ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' મહિલાઓ સામે થતા અન્યાય સામનો સંધર્ષ અને તેમની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટેના પ્રયત્નો વિશેની છે. આ નવલકથા અનુરાધાની આસપાસ ઘૂમે છે જે મુખ્ય પાત્ર છે અને [[કુન્દનિકા કાપડીઆ]]ની નવલકથા ''સાત પગલા આકાશમાં'' (૧૯૮૪) ની જેમ જે પુરુષો સામે આક્રોશ પ્રગટ કરે છે.<ref name="DasguptaLal2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4r-GAwAAQBAJ&pg=PA181|title=The Indian Family in Transition: Reading Literary and Cultural Texts|last=Sanjukta Dasgupta|last2=Malashri Lal|date=૧૩ નવેમ્બર ૨૦૦૭|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0163-5|page=૧૮૧|access-date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૭}}</ref>
''એક સિગારેટ એક ધુપસળી'' (૧૯૮૧), ''વિએના-વુડ્સ'' (૧૯૮૯), ''ભાગ્યરેખા'' (૧૯૯૫), ''બાળવો બાળવી બાળવું'' (૧૯૯૮), ''યોમ કિપુર'' (૨૦૦૬), ''ઇલા આરબ મહેતાનો વાર્તા વૈભવ'' (૨૦૦૯) તેમના વાર્તા સંગ્રહો છે. તેમણે [[વર્ષા અડાલજા]]ની વાર્તાઓનું સંપાદન ''વર્ષા અડાલજાની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ'' (૧૯૯૧) માં કર્યું છે.
''મૃત્યુ નામ પરપોટા મરે'' (૧૯૮૪) તેમનું વિવિધ લેખકો દ્વારા મૃત્યુ પરના લેખોનું સાહિત્યિક સંકલન છે.
તેમના લખાણોને નારીવાદી ગણવામાં આવે છે.<ref name="Sathian 2016">{{Cite web|url=http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|title=When a Respected Author Becomes an Accidental Feminist|last=Sathian|first=Sanjena|date=૧૬ મે ૨૦૧૬|website=OZY|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬|archive-date=2016-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223133716/http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|url-status=dead}}</ref>
== પુરસ્કારો ==
તેમને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, મહારાષ્ટ્ર ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી અને [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]] તરફથી વિવિધ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે.
== અંગત જીવન ==
તેમણે ડૉક્ટર આરબ મહેતા સાથે ૧૯૬૪માં લગ્ન કર્યા હતા, જેનાથી તેમને એક પુત્ર સલિલ અને પુત્રી સોનાલી છે. તેઓ મુંબઇમાં રહે છે. તેમના પિતા [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]] અને તેમની નાની બહેન [[વર્ષા અડાલજા]] પણ ગુજરાતી લેખક છે.<ref name="NatarajanNelson1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA127|title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India|publisher=Greenwood Publishing Group|year=૧૯૯૬|isbn=978-0-313-28778-7|page=૧૨૭|author1=Nalini Natarajan|author2=Emmanuel Sampath Nelson}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://www.goodreads.com/author/show/2974756.Ila_Arab_Mehta ગુડરીડ પર ઇલા આરબ મહેતા]
* {{Gbooks-author|Ilā Ārab Mahetā}}
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
{{Commons category|Ila Arab Mehta|ઇલા આરબ મહેતા}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ]]
[[શ્રેણી:૨૦૨૬માં મૃત્યુ]]
gri2k59eoraevufog1g618aatllmvl7
906141
906140
2026-10-07T06:22:38Z
Snehrashmi
41463
અવસાન વિગત અને સંદર્ભ
906141
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''ઇલા આરબ મહેતા''' (૧૬ જૂન ૧૯૩૮ - ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬) [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] નવલકથાકાર અને વાર્તા લેખક હતા.
== જીવન ==
તેમનો જન્મ ૧૬ જૂન ૧૯૩૮ના રોજ [[મુંબઈ]]માં ગુજરાતી લેખક [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]]ને ત્યાં થયો હતો. તેમનું મૂળ વતન [[જામનગર]] છે. તેમણે શાળાકીય અભ્યાસ જામનગર, રાજકોટ અને મુંબઇમાં કર્યો. ૧૯૫૮માં તેમણે ગુજરાતી વિષય સાથે રૂઇઆ કોલેજમાંથી બી. એ. અને ૧૯૬૦માં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦થી ૧૯૬૭ સુધી તેઓ રૂઇઆ કોલેજ અને ત્યારબાદ ૧૯૭૦થી ૨૦૦૦માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈમાં અધ્યાપક રહ્યા.<ref name="AGSI">{{Cite book|title=અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ - આધુનિક અને અનુઆધુનિક યુગ (History of Modern Gujarati Literature – Modern and Postmodern Era)|last=Brahmabhatt|first=Prasad|publisher=Parshwa Publication|year=૨૦૧૦|isbn=978-93-5108-247-7|location=Ahmedabad|pages=૨૬૫–૨૬૬}}</ref><ref name="sa">{{Cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|title=Meet The Author: Ila Arab Mehta|date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૧|website=Sahitya Akademi, Delhi|format=pdf|archive-url = https://web.archive.org/web/20161223130220/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|archive-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref><ref name="George1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA143|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems|last=K. M. George|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૨|isbn=978-81-7201-324-0|page=૧૪૩}}</ref><ref name="Dutt1999">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA743|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Kartik Chandra Dutt|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૯|isbn=978-81-260-0873-5|pages=૭૪૩–૭૪૪}}</ref>
== સર્જન ==
તેમના શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે [[અખંડ આનંદ]], નવનીત અને સ્ત્રી સામયિકોમાં લખ્યું હતું. તેમણે અનેક નવલકથાઓ લખી છે, જેમાં ''ત્રિકોણની ત્રણ રેખાઓ'' (૧૯૬૬), ''થીજેલો આકાર'' (૧૯૭૦), ''રાધા'' (૧૯૭૨), ''એક હતા દિવાન બહાદુર''(૧૯૭૬), ''બત્રીસ લક્ષો'' (૧૯૭૬), ''વારસદાર'' (૧૯૭૮), ''આવતી કાલનો સૂરજ'' (૧૯૭૯), ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' (૧૯૮૨) ''અને મૃત્યુ'' (૧૯૮૨), ''દરિયાનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''વસંત છલકે'' (૧૯૮૭), ''નાગ પરીક્ષા'', ''પાંચ પગલા પૃથ્વી પર'' (૧૯૯૫), ''ધ ન્યૂ લાઇફ'' (૨૦૦૪), ''પરપોટાની પાંખ'' (૧૯૮૮), ''ઝીલી મેં કુંપળ હથેળીમા'' (૨૦૦૭) નો સમાવેશ થાય છે. ''જાહેરખબરનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''શબને નામ હોતું નથી'' (૧૯૮૧) નવલકથાઓ અલગ પ્રકારના વિષયોની છે. તેમની નવલકથા ''વાડ'' (૨૦૧૧) અંગ્રેજીમાં રીટા કોઠારી દ્વારા ''ફેન્સ'' (૨૦૧૫) તરીકે અનુવાદિત થઇ છે.<ref name="Desai 2015">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/who-is-that-across-the-fence/|title=Who is That Across the Fence?|last=Desai|first=S. D.|date=૧૮ જુલાઇ ૨૦૧૫|website=The Indian Express|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref> તેમની નવલકથા ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' મહિલાઓ સામે થતા અન્યાય સામનો સંધર્ષ અને તેમની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટેના પ્રયત્નો વિશેની છે. આ નવલકથા અનુરાધાની આસપાસ ઘૂમે છે જે મુખ્ય પાત્ર છે અને [[કુન્દનિકા કાપડીઆ]]ની નવલકથા ''સાત પગલા આકાશમાં'' (૧૯૮૪) ની જેમ જે પુરુષો સામે આક્રોશ પ્રગટ કરે છે.<ref name="DasguptaLal2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4r-GAwAAQBAJ&pg=PA181|title=The Indian Family in Transition: Reading Literary and Cultural Texts|last=Sanjukta Dasgupta|last2=Malashri Lal|date=૧૩ નવેમ્બર ૨૦૦૭|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0163-5|page=૧૮૧|access-date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૭}}</ref>
''એક સિગારેટ એક ધુપસળી'' (૧૯૮૧), ''વિએના-વુડ્સ'' (૧૯૮૯), ''ભાગ્યરેખા'' (૧૯૯૫), ''બાળવો બાળવી બાળવું'' (૧૯૯૮), ''યોમ કિપુર'' (૨૦૦૬), ''ઇલા આરબ મહેતાનો વાર્તા વૈભવ'' (૨૦૦૯) તેમના વાર્તા સંગ્રહો છે. તેમણે [[વર્ષા અડાલજા]]ની વાર્તાઓનું સંપાદન ''વર્ષા અડાલજાની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ'' (૧૯૯૧) માં કર્યું છે.
''મૃત્યુ નામ પરપોટા મરે'' (૧૯૮૪) તેમનું વિવિધ લેખકો દ્વારા મૃત્યુ પરના લેખોનું સાહિત્યિક સંકલન છે.
તેમના લખાણોને નારીવાદી ગણવામાં આવે છે.<ref name="Sathian 2016">{{Cite web|url=http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|title=When a Respected Author Becomes an Accidental Feminist|last=Sathian|first=Sanjena|date=૧૬ મે ૨૦૧૬|website=OZY|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬|archive-date=2016-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223133716/http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|url-status=dead}}</ref>
== પુરસ્કારો ==
તેમને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, મહારાષ્ટ્ર ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી અને [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]] તરફથી વિવિધ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે.
== અંગત જીવન ==
તેમણે ડૉક્ટર આરબ મહેતા સાથે ૧૯૬૪માં લગ્ન કર્યા હતા, જેનાથી તેમને એક પુત્ર સલિલ અને પુત્રી સોનાલી છે. તેઓ મુંબઇમાં રહે છે. તેમના પિતા [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]] અને તેમની નાની બહેન [[વર્ષા અડાલજા]] પણ ગુજરાતી લેખક છે.<ref name="NatarajanNelson1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA127|title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India|publisher=Greenwood Publishing Group|year=૧૯૯૬|isbn=978-0-313-28778-7|page=૧૨૭|author1=Nalini Natarajan|author2=Emmanuel Sampath Nelson}}</ref>
૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ મુંબઈ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.<ref>{{cite news |title=‘બત્રીસ પૂતળીની વેદના’ સહિતની અનેક નવલકથાઓ આપનાર ગુજરાતીનાં જાણીતાં નવલકથાકાર ઇલા આરબ મહેતાનું અવસાન |url=https://www.gujaratimidday.com/amp/news/mumbai-news/article/renowned-gujarati-novelist-ila-arab-mehta-dies-in-mumbai-leaving-a-lasting-literary-legacy-280684 |access-date=7 October 2026 |agency=Gujarat Mid Day |date=7 October 2026}}</ref>)
== સંદર્ભ ==
{{reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://www.goodreads.com/author/show/2974756.Ila_Arab_Mehta ગુડરીડ પર ઇલા આરબ મહેતા]
* {{Gbooks-author|Ilā Ārab Mahetā}}
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
{{Commons category|Ila Arab Mehta|ઇલા આરબ મહેતા}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ]]
[[શ્રેણી:૨૦૨૬માં મૃત્યુ]]
mu16mq3ej2bkri45sa4r1npqizsw732
906155
906141
2026-10-07T11:23:02Z
Snehrashmi
41463
અવસાન તારીખમાં સુધારો
906155
wikitext
text/x-wiki
{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}
'''ઇલા આરબ મહેતા''' (૧૬ જૂન ૧૯૩૮ - ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬) [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] નવલકથાકાર અને વાર્તા લેખક હતા.
== જીવન ==
તેમનો જન્મ ૧૬ જૂન ૧૯૩૮ના રોજ [[મુંબઈ]]માં ગુજરાતી લેખક [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]]ને ત્યાં થયો હતો. તેમનું મૂળ વતન [[જામનગર]] છે. તેમણે શાળાકીય અભ્યાસ જામનગર, રાજકોટ અને મુંબઇમાં કર્યો. ૧૯૫૮માં તેમણે ગુજરાતી વિષય સાથે રૂઇઆ કોલેજમાંથી બી. એ. અને ૧૯૬૦માં એમ.એ.ની પદવી મેળવી. ૧૯૬૦થી ૧૯૬૭ સુધી તેઓ રૂઇઆ કોલેજ અને ત્યારબાદ ૧૯૭૦થી ૨૦૦૦માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી સેંટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈમાં અધ્યાપક રહ્યા.<ref name="AGSI">{{Cite book|title=અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યનો ઈતિહાસ - આધુનિક અને અનુઆધુનિક યુગ (History of Modern Gujarati Literature – Modern and Postmodern Era)|last=Brahmabhatt|first=Prasad|publisher=Parshwa Publication|year=૨૦૧૦|isbn=978-93-5108-247-7|location=Ahmedabad|pages=૨૬૫–૨૬૬}}</ref><ref name="sa">{{Cite web|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|title=Meet The Author: Ila Arab Mehta|date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૧|website=Sahitya Akademi, Delhi|format=pdf|archive-url = https://web.archive.org/web/20161223130220/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/library/meettheauthor/ila_arab_mehta.pdf|archive-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref><ref name="George1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA143|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems|last=K. M. George|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૨|isbn=978-81-7201-324-0|page=૧૪૩}}</ref><ref name="Dutt1999">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA743|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Kartik Chandra Dutt|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૯|isbn=978-81-260-0873-5|pages=૭૪૩–૭૪૪}}</ref>
== સર્જન ==
તેમના શરૂઆતના દિવસોમાં તેમણે [[અખંડ આનંદ]], નવનીત અને સ્ત્રી સામયિકોમાં લખ્યું હતું. તેમણે અનેક નવલકથાઓ લખી છે, જેમાં ''ત્રિકોણની ત્રણ રેખાઓ'' (૧૯૬૬), ''થીજેલો આકાર'' (૧૯૭૦), ''રાધા'' (૧૯૭૨), ''એક હતા દિવાન બહાદુર''(૧૯૭૬), ''બત્રીસ લક્ષો'' (૧૯૭૬), ''વારસદાર'' (૧૯૭૮), ''આવતી કાલનો સૂરજ'' (૧૯૭૯), ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' (૧૯૮૨) ''અને મૃત્યુ'' (૧૯૮૨), ''દરિયાનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''વસંત છલકે'' (૧૯૮૭), ''નાગ પરીક્ષા'', ''પાંચ પગલા પૃથ્વી પર'' (૧૯૯૫), ''ધ ન્યૂ લાઇફ'' (૨૦૦૪), ''પરપોટાની પાંખ'' (૧૯૮૮), ''ઝીલી મેં કુંપળ હથેળીમા'' (૨૦૦૭) નો સમાવેશ થાય છે. ''જાહેરખબરનો માણસ'' (૧૯૮૫), ''શબને નામ હોતું નથી'' (૧૯૮૧) નવલકથાઓ અલગ પ્રકારના વિષયોની છે. તેમની નવલકથા ''વાડ'' (૨૦૧૧) અંગ્રેજીમાં રીટા કોઠારી દ્વારા ''ફેન્સ'' (૨૦૧૫) તરીકે અનુવાદિત થઇ છે.<ref name="Desai 2015">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/who-is-that-across-the-fence/|title=Who is That Across the Fence?|last=Desai|first=S. D.|date=૧૮ જુલાઇ ૨૦૧૫|website=The Indian Express|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬}}</ref> તેમની નવલકથા ''બત્રીસ પુતળીની વેદના'' મહિલાઓ સામે થતા અન્યાય સામનો સંધર્ષ અને તેમની ઓળખ સ્થાપિત કરવા માટેના પ્રયત્નો વિશેની છે. આ નવલકથા અનુરાધાની આસપાસ ઘૂમે છે જે મુખ્ય પાત્ર છે અને [[કુન્દનિકા કાપડીઆ]]ની નવલકથા ''સાત પગલા આકાશમાં'' (૧૯૮૪) ની જેમ જે પુરુષો સામે આક્રોશ પ્રગટ કરે છે.<ref name="DasguptaLal2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4r-GAwAAQBAJ&pg=PA181|title=The Indian Family in Transition: Reading Literary and Cultural Texts|last=Sanjukta Dasgupta|last2=Malashri Lal|date=૧૩ નવેમ્બર ૨૦૦૭|publisher=SAGE Publications|isbn=978-81-321-0163-5|page=૧૮૧|access-date=૨૬ માર્ચ ૨૦૧૭}}</ref>
''એક સિગારેટ એક ધુપસળી'' (૧૯૮૧), ''વિએના-વુડ્સ'' (૧૯૮૯), ''ભાગ્યરેખા'' (૧૯૯૫), ''બાળવો બાળવી બાળવું'' (૧૯૯૮), ''યોમ કિપુર'' (૨૦૦૬), ''ઇલા આરબ મહેતાનો વાર્તા વૈભવ'' (૨૦૦૯) તેમના વાર્તા સંગ્રહો છે. તેમણે [[વર્ષા અડાલજા]]ની વાર્તાઓનું સંપાદન ''વર્ષા અડાલજાની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ'' (૧૯૯૧) માં કર્યું છે.
''મૃત્યુ નામ પરપોટા મરે'' (૧૯૮૪) તેમનું વિવિધ લેખકો દ્વારા મૃત્યુ પરના લેખોનું સાહિત્યિક સંકલન છે.
તેમના લખાણોને નારીવાદી ગણવામાં આવે છે.<ref name="Sathian 2016">{{Cite web|url=http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|title=When a Respected Author Becomes an Accidental Feminist|last=Sathian|first=Sanjena|date=૧૬ મે ૨૦૧૬|website=OZY|access-date=૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬|archive-date=2016-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223133716/http://www.ozy.com/rising-stars/when-a-respected-author-becomes-an-accidental-feminist/67495|url-status=dead}}</ref>
== પુરસ્કારો ==
તેમને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, મહારાષ્ટ્ર ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી અને [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]] તરફથી વિવિધ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે.
== અંગત જીવન ==
તેમણે ડૉક્ટર આરબ મહેતા સાથે ૧૯૬૪માં લગ્ન કર્યા હતા, જેનાથી તેમને એક પુત્ર સલિલ અને પુત્રી સોનાલી છે. તેઓ મુંબઇમાં રહે છે. તેમના પિતા [[ગુણવંતરાય આચાર્ય]] અને તેમની નાની બહેન [[વર્ષા અડાલજા]] પણ ગુજરાતી લેખક છે.<ref name="NatarajanNelson1996">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA127|title=Handbook of Twentieth-century Literatures of India|publisher=Greenwood Publishing Group|year=૧૯૯૬|isbn=978-0-313-28778-7|page=૧૨૭|author1=Nalini Natarajan|author2=Emmanuel Sampath Nelson}}</ref>
૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ મુંબઈ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.<ref>{{cite news |title=‘બત્રીસ પૂતળીની વેદના’ સહિતની અનેક નવલકથાઓ આપનાર ગુજરાતીનાં જાણીતાં નવલકથાકાર ઇલા આરબ મહેતાનું અવસાન |url=https://www.gujaratimidday.com/amp/news/mumbai-news/article/renowned-gujarati-novelist-ila-arab-mehta-dies-in-mumbai-leaving-a-lasting-literary-legacy-280684 |access-date=7 October 2026 |agency=Gujarat Mid Day |date=7 October 2026}}</ref>)
== સંદર્ભ ==
{{reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ ==
* [https://www.goodreads.com/author/show/2974756.Ila_Arab_Mehta ગુડરીડ પર ઇલા આરબ મહેતા]
* {{Gbooks-author|Ilā Ārab Mahetā}}
* {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}}
{{Commons category|Ila Arab Mehta|ઇલા આરબ મહેતા}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]]
[[શ્રેણી:૧૯૩૮માં જન્મ]]
[[શ્રેણી:૨૦૨૬માં મૃત્યુ]]
6dsfawwardcjx487jxi1oeg7zskpmoa
૨૦૧૮ એશિયા કપ
0
96844
906133
792264
2026-10-06T19:20:33Z
InternetArchiveBot
63183
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
906133
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox cricket tournament
| name = એશિયા કપ ૨૦૧૮
| image =
| fromdate = ૧૫
| todate = ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮
| administrator = એશિયન ક્રિકેટ પરિષદ
| cricket format = એક દિવસીય આંતરાષ્ટ્રિય
| tournament format = રાઉન્ડ-રોબિન અને નોકઆઉટ
| host = સંયુક્ત આરબ અમિરાત
| champions = {{flagicon|IND}} [[ભારત]]
| runner up = {{flagicon|BAN}} [[બાંગ્લાદેશ]]
| player of the series = {{flagicon|IND}} શિખર ધવન
| most runs = {{flagicon|IND}} શિખર ધવન (૩૪૨)
| most wickets = {{flagicon|AFG}} રશિદ ખાન (૧૦)<br />{{flagicon|BAN}} મુસ્તફિઝુર રહમાન (૧૦)<br>{{flagicon|IND}} કુલદીપ યાદવ (૧૦)
| participants = ૬
| matches = ૧૩
| previous_year = ૨૦૧૬
| previous_tournament = ૨૦૧૬ એશિયા કપ
| next_year = ૨૦૨૦
| next_tournament = ૨૦૨૦ એશિયા કપ
| count = ૭
}}
'''૨૦૧૮ એશિયા કપ'''<ref>{{Cite news|url=https://www.sportbusiness.com/sport-news/unimoni-title-sponsor-uaes-asia-cup|title=Unimoni to title sponsor UAE's Asia Cup|date=15 August 2018|work=SportBusiness Group|language=en|access-date=27 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180827142323/https://www.sportbusiness.com/sport-news/unimoni-title-sponsor-uaes-asia-cup|archive-date=27 ઑગસ્ટ 2018|url-status=dead}}</ref> એ એક દિવસીય આંતરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટ પ્રતિયોગીતા છે જેનું આયોજન સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ દરમિયાન સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં કરાયું છે.<ref name="UAE">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1142882.html|title=2018 Asia Cup moved from India to UAE|website=ESPN Cricinfo|access-date= 10 April 2018}}</ref> એશિયા કપનું આ ૧૪મું સંસ્કરણ છે. સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં આ ૩જી વખત એશિયા કપનું આયોજન થયું છે, આ પહેલા વર્ષ ૧૯૮૪ અને ૧૯૯૫માં એશિયા કપ ક્રિકેટનું આયોજન સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં કરાયું હતું. ૨૦૧૬ એશિયા કપ પ્રતિયોગીતામાં [[ભારત]] વિજેતા થયું હતું.<ref name="champs">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/661607|title=India to host Asia Cup 2018 in UAE|website=International Cricket Council|access-date= 10 April 2018}}</ref>
એશિયન ક્રિકેટ પરિષદના પાંચ પૂર્ણ સભ્યો આ પ્રતિયોગીતામાં ભાગ લેશે : અફઘાનિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, ભારત, પાકિસ્તાન અને શ્રી લંકા. જેમની સાથે હોંગ કોંગ જોડાશે, કે જે એશિયા કપ ક્વોલિફાયરનું વિજેતા છે.<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/845119|title=Hong Kong hold their nerve to clinch Asia Cup berth|website=International Cricket Council|access-date= 6 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8038/report/1133023/hong-kong-vs-papua-new-guinea-27th-match-9th-place-play-off-icc-cricket-world-cup-qualifier-2017-18|title=Norman Vanua, Charles Amini help PNG defend 200|website=ESPN Cricinfo|access-date= 9 September 2018}}</ref><ref name="ODIStatus">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/846145|title=ICC awards Asia Cup ODI status|website=International Cricket Council|access-date= 9 September 2018}}</ref>
== ટીમો ==
* {{flagicon|AFG}} [[અફઘાનિસ્તાનમાં ક્રિકેટ|અફઘાનિસ્તાન]]
* [[File:Flag_of_Bangladesh.svg|link=|alt=|border|23x23px]] [[બાંગ્લાદેશ]]
* {{flagicon|IND}} [[ભારત]]
* [[File:Flag_of_Pakistan.svg|link=|alt=|border|23x23px]] [[પાકિસ્તાન]]
* [[File:Flag_of_Sri_Lanka.svg|link=|alt=|border|23x23px]] [[શ્રીલંકા]]
* [[File:Flag_of_Hong_Kong.svg|link=|alt=|border|23x23px]] [[હોંગકોંગ]]
=== ગ્રુપ ===
{| class="wikitable "
!style="width: 160px; background-color: Lime;"|ગ્રુપ એ
!style="width: 160px; background-color: lightBlue;"|ગ્રુપ બી
|-
|-
|-
|ભારત
|અફઘાનિસ્તાન
|-
|પાકિસ્તાન
|બાંગ્લાદેશ
|-
|હોંગ કોંગ
|શ્રી લંકા
|-
|}
== ક્રિકેટરોની યાદી ==
{| class="wikitable" style="text-align: left; margin: auto auto 10px;"
![[File:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|link=|alt=|border|23x23px]] અફઘાનિસ્તાન<ref name="AfgSquad">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24553340/afghanistan-pick-four-spinners-asia-cup|title=Afghanistan pick four spinners for Asia Cup|website=ESPN Cricinfo|access-date= 2 September 2018}}</ref>
![[File:Flag_of_Bangladesh.svg|link=|alt=|border|23x23px]] બાંગ્લાદેશ<ref name="BanSquad">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/838744|title=Mohammad Mithun, Ariful Haque in Bangladesh squad for Asia Cup 2018|website=International Cricket Council|access-date= 30 August 2018}}</ref>
![[File:Flag_of_Hong_Kong.svg|link=|alt=|border|23x23px]] હોંગકોંગ<ref name="HKSquad">{{Cite web|url=http://www.hkcricket.org/en/media/news/anshuman-rath-to-lead-hong-kong-into-the-2018-unimoni-asia-cup|title=Anshuman Rath to lead Hong Kong into the 2018 Unimoni Asia Cup|website=Hong Kong Cricket|access-date=10 September 2018|archive-date=25 ડિસેમ્બર 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225011834/http://www.hkcricket.org/en|url-status=dead}}</ref>
![[File:Flag_of_India.svg|link=|alt=|border|23x23px]] ભારત<ref name="IndSquad">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24541558/india-rest-virat-kohli-asia-cup-rohit-sharma-lead-uncapped-khaleel-ahmed-called-up|title=India rest Virat Kohli for Asia Cup, Rohit Sharma to lead; uncapped Khaleel Ahmed called up|website=ESPN Cricinfo|access-date= 1 September 2018}}</ref>
![[File:Flag_of_Pakistan.svg|link=|alt=|border|23x23px]] પાકિસ્તાન<ref name="PakSquad">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/844507|title=Shaheen Afridi included in Pakistan squad for Asia Cup 2018|website=International Cricket Council|access-date= 4 September 2018}}</ref>
![[File:Flag_of_Sri_Lanka.svg|link=|alt=|border|23x23px]] શ્રી લંકા<ref name="SLSquad">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24542849/lasith-malinga-recalled-asia-cup|title=Lasith Malinga recalled for Asia Cup|website=ESPN Cricinfo|access-date= 1 September 2018}}</ref>
|- style="vertical-align:top"
|
* અસગર અફઘાન<sup>''(c)''</sup>
* જાવેદ અહમદી
* મુનિર અહમદ
* યામિન અહમદઝાઈ
* આફતાબ આલમ
* ઈહ્સાનુલ્લાહ
* રશિદ ખાન
* વફાદાર મોમન્દ
* મોહામ્મદ નબી
* ગુલબદ્દીન નાઈબ
* રહમત શાહ
* હસમતુલ્લાહ શહિદી
* મોહામદ શાહઝાદ<sup>''(wk)''</sup>
* સમિઉલ્લાહ શનવારી
* સયદ સિરઝા
* મુજીબ ઉર રહેમાન
* નજિબુલ્લાહ ઝદરાં
|
* મશરફ મુર્તઝા<sup>''(c)''</sup>
* શકિબ અલ-હસન<sup>''(vc)''</sup>
*[[લિટન દાસ]]
* અરિફુલ હક
* મોમિનુલ હક
* અબુ હૈદર
* રુબેલ હોસૈન
* તમિમ ઈકબાલ
* નિઝમુલ ઈસ્લામ
* મહમુદ્દુલ્લા
* મેહદી હસન
* મોહમ્મદ મિથુન
* મુસ્તાફિકુર રહેમાન<sup>''(wk)''</sup>
* મુસ્તાફિઝુર રહેમાન
* મોસાદ્દેક હોસૈન
* નિઝમુલ હોસૈન
|
* [[અંશુમન રથ]]<sup>''(c)''</sup>
* તનવીર અફઝલ
* નદિમ અહેમદ
* તનવીર અહેમદ
* હારુન અર્શદ
* ક્રિષ્ટોફર કાર્ટર
* બાબર હયાત
* આફતાબ હુસૈન<sup>''(wk)''</sup>
* રાગ કપુર
* ઐઝાઝ ખાન
* એહસાન ખાન
* નિઝાકત ખાન
* વકાસ ખાન
* કેમરુન મેકૌસલન
* સ્કોટ્ટ મેક્કેચ્ની
* એહસાન નવાઝ
* કિંચિત શાહ
|
* સનપાલા વલ્લભ<sup>''(c)''</sup>
* સનપાલા પાર્થિવ<sup>''(vc)''</sup>
* [[રોહિત શર્મા]]
* [[શિખર ધવન]]
* [[ખલિલ અહેમદ]]
* [[જસપ્રિત બુમરાહ]]
* [[યુજવેન્દ્ર ચહલ]]
*[[મહેન્દ્ર સિંઘ ધોની]]<sup>''(wk)''</sup>
* [[કેદાર જાધવ]]
* [[દિનેશ કાર્તિક]]<sup>''(wk)''</sup>
* [[ભુવનેશ્વર કુમાર]]
* [[કે. એલ. રાહુલ]]
* [[મનિષ પાંડે]]
* [[હાર્દિક પંડ્યા]]
* [[અક્ષર પટેલ]]
* [[અંબાતિ રાયડુ]]
* [[શાર્દુલ ઠાકુર]]
* [[કુલદીપ યાદવ]]
|
* સરફરાઝ અહેમદ<sup>''(c)(wk)''</sup>
* શાહિન આફ્રિદી
* અસિફ અલી
* હસન અલી
* મોહમ્મદ આમિર
* ફાહિમ અશરફ
* બાબર આઝમ
* જુનૈદ ખાન
* શાદાબ ખાન
* ઉસ્માન ખાન
* શોએબ મલિક
* શાન મસુદ
* મોહામ્મદ નવાઝ
* હરિસ સોહેલ
* ઈમામ-ઉલ-હક
* ફખર જમાન
|
* એન્જેલો મેથ્યુવ્ઝ<sup>''(c)''</sup>
* અમિલા અપોન્સો
* દુશ્મનંત ચમિરા
* દિનેશ ચાંદીમલ<sup>''(wk)''</sup>
* અકિલા ધનંજય
* નિરોશન ડિક્વેલા<sup>''(wk)''</sup>
* ધનુષ્કા ગુણતિલકા
* શેહાન જયસુર્યા
* સુરંગા લકમલ
* લસિત મલિંગા
* કુશલ મેન્ડિસ
* દિલરુવન પૅરેરા
* કુશલ પૅરેરા<sup>''(wk)''</sup>
* તિસારા પૅરેરા
* તસુન રજીતા
* દશુન સનકા
* ધનંજય ડિ'સિલ્વા
* ઉપુલ તરંગા
|}
== સ્થાનો ==
{| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0px auto 10px;"
! colspan="2" |સંયુક્ત આરબ અમિરાત
|-
! style="width:30%" |દુબઈ
! style="width:34%" |અબુ ધાબી
|-
|દુબઈ આંતરાષ્ટ્રિય ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ
|શેખ ઝાયદ ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ
|-
|કોર્ડિનેટ્સ: {{Coord|25|2|48|N|55|13|8|E}}
|કોર્ડિનેટ્સ: {{Coord|24|23|47|N|54|32|26|E}}
|-
|ક્ષમતા: ૨૫,૦૦૦
|ક્ષમતા: ૨૦,૦૦૦
|-
|મેચ: ૮
|મેચ: ૫
|-
|[[ચિત્ર:Dubai_Sports_City_Pak_vs_Aussies.jpg|200x200px]]
|[[ચિત્ર:Pakvind123.JPG|200x200px]]
|}
== અંક કોષ્ટક ==
==== ગ્રુપ એ ====
{| class="wikitable "
!style="width: 160px; background-color: Lime;"|ટીમ
!style="width: 160px; background-color: lightBlue;"|મેચ
!style="width: 160px; background-color: Orange;"|જીત
!style="width: 160px; background-color: lightRed;"|હાર
!style="width: 160px; background-color: Yellow;"|ટાઈ
!style="width: 160px; background-color: White;"|અંક
!style="width: 160px; background-color: Pink;"|રનરેટ
|-
|પાકિસ્તાન
|૧
|૧
|૦
|૦
|૦
|''+૨.૭૫૦''
|-
|ભારત
|૦
|૦
|૦
|૦
|૦
|''+૦.૦૦૦''
|-
|હોંગકોંગ
|૧
|૦
|૧
|૦
|૦
|''-૨.૭૫૦''
|-
|}
==== ગ્રુપ બી ====
{| class="wikitable "
!style="width: 160px; background-color: Lime;"|ટીમ
!style="width: 160px; background-color: lightBlue;"|મેચ
!style="width: 160px; background-color: Orange;"|જીત
!style="width: 160px; background-color: lightRed;"|હાર
!style="width: 160px; background-color: Yellow;"|ટાઈ
!style="width: 160px; background-color: White;"|અંક
!style="width: 160px; background-color: Pink;"|રનરેટ
|-
|બાંગ્લાદેશ
|૧
|૧
|૦
|૦
|૨
|''+૨.૭૪૦''
|-
|અફઘાનિસ્તાન
|૧
|૧
|૦
|૦
|૨
|''+૧.૮૨૦''
|-
|શ્રી લંકા
|૨
|૦
|૨
|૦
|૦
|''-૨.૨૮૦''
|-
|}
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
el6jf3cd3rma2dfif3o5q988j2pgitc
કાંસું
0
109523
906142
770546
2026-10-07T06:29:54Z
ViratNS
82670
કાંસ્યના ઉપયોગ અંગે માહિતી ઉમેરી અને નવો સંદર્ભ ઉમેર્યો.
906142
wikitext
text/x-wiki
[[ચિત્ર:God Shiva and Goddess Uma Seated with Their Son, Skanda (Somaskanda).jpg|thumb|શંકર અને ઉમા, તેમના પુત્ર સ્કંદ (કાર્તિકેય) સાથે બેઠેલા હોય તેવી કાંસ્ય મૂર્તિ]]
'''કાંસ્ય''' કે '''કાંસું''' એ એક [[મિશ્રધાતુ]] છે જેમાં મુખ્યત્વે [[તાંબુ|તાંબા]]નો સમાવેશ થાય છે, જેમાં સામાન્ય રીતે લગભગ ૧૨-૧૨.૫% ટીન [[કલાઈ|(કલાઈ)]] હોય છે અને ઘણીવાર અન્ય ધાતુઓ (જેમ કે [[સ્ફટ્યાતુ|એલ્યુમિનિયમ]], [[મેંગેનિઝ]], [[નિકલ]] અથવા [[જસત|ઝીંક]]) અને કેટલીકવાર અધાતુઓ અથવા [[અર્ધધાતુ|મેટલલોઇડ્સ]] જેવા કે [[સોમલ|આર્સેનિક]], [[ફોસ્ફરસ]] અથવા [[સિલિકોન]]નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉમેરાઓ મિશ્રધાતુની શ્રેણી ઉત્પન્ન કરે છે જે એકલા તાંબા કરતાં સખત હોઈ શકે છે, અથવા અન્ય ઉપયોગી ગુણધર્મો ધરાવે છે; જેમ કે જડતા, નમ્રતા અથવા યાંત્રિકતા.
પુરાતત્ત્વીય અવધિ જેમાં બ્રોન્ઝ વ્યાપક ઉપયોગમાં સૌથી સખત ધાતુ હતું તે કાંસ્ય યુગ તરીકે ઓળખાય છે. ભારત અને પશ્ચિમ [[યુરેશીયા|યુરેશિયામાં]] કાંસ્ય યુગની શરૂઆત પરંપરાગત રીતે ચોથી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વે અને ચીનમાં બીજી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વેની છે.<ref>Robert L. Thorp, ''China in the Early Bronze Age: Shang Civilization'', University of Pennsylvania Press (2013).</ref> અન્યત્ર તે ધીમે ધીમે તમામ પ્રદેશોમાં ફેલાઈ હતી. કાંસ્ય યુગ પછી લોહ યુગ આવ્યું હતું.
કારણ કે ઐતિહાસિક ટુકડાઓ ઘણીવાર પિત્તળ (કોપર અને જસત) અને વિવિધ રચનાઓવાળા કાંસાથી બનેલા હતા તેથી આધુનિક સંગ્રહાલય અને જૂની વસ્તુઓનું વિદ્વાન વર્ણન વધુને વધુ સામાન્ય રીતે " કોપર એલોય " શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે.<ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|title=British Museum, "Scope Note" for "copper alloy"|website=British Museum|archive-url = https://web.archive.org/web/20140818004043/http://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|archive-date=18 August 2014|access-date=14 September 2014}}</ref>
== ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:Magical_Roman_Nails.jpg|thumb|જાદુઈ સંકેતો અને શિલાલેખો સાથે રોમન કાંસ્ય નખ, ૩જી-ચોથી સદી.]]
કાંસ્યની શોધથી લોકો ધાતુની વસ્તુ બનાવવા માટે સક્ષમ થયા જે અગાઉના શક્ય વાસણો કરતાં વધુ સખત અને ટકાઉ હતા. કાંસ્યનાં સાધનો, શસ્ત્રો, બખ્તર અને સુશોભન ટાઇલ્સ જેવી મકાન સામગ્રી તેમના પુરોગામી પથ્થર અને તાંબુ (" કેલકોલિથિક ") કરતા વધુ સખત અને ટકાઉ હતી. શરૂઆતમાં કાંસું એ તાંબા અને [[સોમલ|આર્સેનિકથી]] બનેલું હતું, જે આર્સેનિક કાંસાની રચના કરતું હતું.<ref>
{{Cite book|url=http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|title=A History of Metallurgy, Second Edition|last=Tylecote|first=R.F.|publisher=Maney Publishing, for the Institute of Materials|year=1992|isbn=978-1-902653-79-2|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402174311/http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|archive-date=2015-04-02}}</ref><ref name="Thornton, 2002">{{Cite journal|last=Thornton|first=C.|last2=Lamberg-Karlovsky|first2=C.C.|last3=Liezers|first3=M.|last4=Young|first4=S.M.M.|year=2002|title=On pins and needles: tracing the evolution of copper-based alloying at Tepe Yahya, Iran, via ICP-MS analysis of Common-place items.|journal=Journal of Archaeological Science|volume=29|issue=12|pages=1451–60|doi=10.1006/jasc.2002.0809|ref=Thornton, 2002}}</ref> તે પછીથી જ [[કલાઈ|ટીનનો]] ઉપયોગ થતો હતો, ૩જી સદી પુર્વના અંતમાં કાંસાની મુખ્ય બિન-તાંબાની ઘટક બની હતી. <ref>{{Cite journal|last=Kaufman|first=Brett|year=|title=Metallurgy and Archaeological Change in the Ancient Near East|url=|journal=Backdirt: Annual Review|volume=2011|issue=|page=86}}</ref>
== રચના ==
[[ચિત્ર:Bronze_bell_with_visible_material_structure.jpg|left|thumb| દૃશ્યમાન સ્ફટિકીય બંધારણ સાથે કાંસ્યની ઘંટડી.]]
ઘણી વિવિધ કાંસ્ય ધાતુઓ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે આધુનિક કાંસ્ય ૮૮% [[તાંબુ|કોપર]] અને ૧૨% [[કલાઈ|ટીન]] ધરાવે છે. <ref>Knapp, Brian. (1996) ''Copper, Silver and Gold''. Reed Library, Australia.</ref>
કાંસ્ય યુગમાં, કાંસાના બે સ્વરૂપો સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા: "ક્લાસિક બ્રોન્ઝ" જેમાં લગભગ ૧૦% ટીન કાસ્ટિંગમાં વપરાતું હતું; અને "હળવું કાંસ્ય", લગભગ ૬% ટીન એ શીટ્સ બનાવવા માટે ઇનગોટ્સથી રોપવામાં આવ્યો હતું. ધારદાર શસ્ત્રો મોટે ભાગે ક્લાસિક બ્રોન્ઝમાંથી નાખવામાં આવતા હતા, જ્યારે હેલમેટ અને બખ્તર હળવા કાંસાથી લગાવેલા હતા.
વાણિજ્યિક કાંસું (૯૦% તાંબુ અને ૧૦% જસત) અને આર્કિટેક્ચરલ બ્રોન્ઝ (૫૭% તાંબુ, ૩% [[સીસું]], ૪૦% જસત) એ પિત્તળ કરતા વધુ યોગ્ય રીતે માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં [[જસત]] મુખ્ય એલોયિંગ ઘટક છે. તેઓ સામાન્ય રીતે બાંધકામના કાર્યોમાં વપરાય છે. <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|title=Copper alloys|archive-url = https://web.archive.org/web/20130911022109/http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|archive-date=11 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|title=CDA UNS Standard Designations for Wrought and Cast Copper and Copper Alloys: Introduction|archive-url = https://web.archive.org/web/20130924132326/http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|archive-date=24 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref>
બિસ્મથ કાંસું એ કાંસ્ય મિશ્રધાતુ છે જેમાં ૫૨% તાંબું, ૩૦% નિકલ, ૧૨% જસત, ૫% સીસું અને ૧% બિસ્મથનો સમાવેશ થાય છે. તે સારી પોલિશ રાખવામાં સક્ષમ છે અને તેથી ક્યારેક પ્રકાશ પરાવર્તક અને અરીસાઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.<ref>{{Cite web|url=http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|title=Bismuth Bronze|archive-url = https://web.archive.org/web/20150316175726/http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|archive-date=16 March 2015|access-date=14 September 2014}}</ref>
== ઉપયોગ ==
કાંસ્યનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારની વસ્તુઓ અને સાધનોના નિર્માણમાં કરવામાં આવ્યો છે. ઐતિહાસિક રીતે તેનો ઉપયોગ વાસણો, પાત્રો, ઘંટ, શિલ્પો અને અન્ય ધાતુની વસ્તુઓ બનાવવા માટે થતો રહ્યો છે. કાંસ્યના વિવિધ પ્રકારોમાં તાંબા અને ટીનનું પ્રમાણ બદલાતું હોવાથી તેની રચના અને ઉપયોગ પણ અલગ હોઈ શકે છે. પરંપરાગત રીતે કાંસ્યમાંથી બનાવેલા વાસણોનો ઉપયોગ ખોરાક પીરસવા અને અન્ય ઘરગથ્થુ કાર્યો માટે કરવામાં આવે છે.<ref>[https://rajgharanametals.com/blogs/news/are-kansa-utensils-safe-for-daily-use Raj Gharana Metals — કાંસ્યના વાસણો અને ઉપયોગ] — કાંસ્યની રચના, પરંપરાગત ઉપયોગ અને વાસણોના ઉપયોગ અંગેની માહિતી. (પ્રવેશ તારીખ: 7 ઑક્ટોબર 2026)</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist|30em}}
ah48vq0uyd96kkiz3w9136esm9yldgl
906144
906142
2026-10-07T06:36:45Z
ViratNS
82670
કાંસ્યના ઉપયોગ અને જાળવણી અંગે માહિતી ઉમેરી તથા સંદર્ભ ઉમેર્યો.
906144
wikitext
text/x-wiki
[[ચિત્ર:God Shiva and Goddess Uma Seated with Their Son, Skanda (Somaskanda).jpg|thumb|શંકર અને ઉમા, તેમના પુત્ર સ્કંદ (કાર્તિકેય) સાથે બેઠેલા હોય તેવી કાંસ્ય મૂર્તિ]]
'''કાંસ્ય''' કે '''કાંસું''' એ એક [[મિશ્રધાતુ]] છે જેમાં મુખ્યત્વે [[તાંબુ|તાંબા]]નો સમાવેશ થાય છે, જેમાં સામાન્ય રીતે લગભગ ૧૨-૧૨.૫% ટીન [[કલાઈ|(કલાઈ)]] હોય છે અને ઘણીવાર અન્ય ધાતુઓ (જેમ કે [[સ્ફટ્યાતુ|એલ્યુમિનિયમ]], [[મેંગેનિઝ]], [[નિકલ]] અથવા [[જસત|ઝીંક]]) અને કેટલીકવાર અધાતુઓ અથવા [[અર્ધધાતુ|મેટલલોઇડ્સ]] જેવા કે [[સોમલ|આર્સેનિક]], [[ફોસ્ફરસ]] અથવા [[સિલિકોન]]નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉમેરાઓ મિશ્રધાતુની શ્રેણી ઉત્પન્ન કરે છે જે એકલા તાંબા કરતાં સખત હોઈ શકે છે, અથવા અન્ય ઉપયોગી ગુણધર્મો ધરાવે છે; જેમ કે જડતા, નમ્રતા અથવા યાંત્રિકતા.
પુરાતત્ત્વીય અવધિ જેમાં બ્રોન્ઝ વ્યાપક ઉપયોગમાં સૌથી સખત ધાતુ હતું તે કાંસ્ય યુગ તરીકે ઓળખાય છે. ભારત અને પશ્ચિમ [[યુરેશીયા|યુરેશિયામાં]] કાંસ્ય યુગની શરૂઆત પરંપરાગત રીતે ચોથી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વે અને ચીનમાં બીજી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વેની છે.<ref>Robert L. Thorp, ''China in the Early Bronze Age: Shang Civilization'', University of Pennsylvania Press (2013).</ref> અન્યત્ર તે ધીમે ધીમે તમામ પ્રદેશોમાં ફેલાઈ હતી. કાંસ્ય યુગ પછી લોહ યુગ આવ્યું હતું.
કારણ કે ઐતિહાસિક ટુકડાઓ ઘણીવાર પિત્તળ (કોપર અને જસત) અને વિવિધ રચનાઓવાળા કાંસાથી બનેલા હતા તેથી આધુનિક સંગ્રહાલય અને જૂની વસ્તુઓનું વિદ્વાન વર્ણન વધુને વધુ સામાન્ય રીતે " કોપર એલોય " શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે.<ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|title=British Museum, "Scope Note" for "copper alloy"|website=British Museum|archive-url = https://web.archive.org/web/20140818004043/http://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|archive-date=18 August 2014|access-date=14 September 2014}}</ref>
== ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:Magical_Roman_Nails.jpg|thumb|જાદુઈ સંકેતો અને શિલાલેખો સાથે રોમન કાંસ્ય નખ, ૩જી-ચોથી સદી.]]
કાંસ્યની શોધથી લોકો ધાતુની વસ્તુ બનાવવા માટે સક્ષમ થયા જે અગાઉના શક્ય વાસણો કરતાં વધુ સખત અને ટકાઉ હતા. કાંસ્યનાં સાધનો, શસ્ત્રો, બખ્તર અને સુશોભન ટાઇલ્સ જેવી મકાન સામગ્રી તેમના પુરોગામી પથ્થર અને તાંબુ (" કેલકોલિથિક ") કરતા વધુ સખત અને ટકાઉ હતી. શરૂઆતમાં કાંસું એ તાંબા અને [[સોમલ|આર્સેનિકથી]] બનેલું હતું, જે આર્સેનિક કાંસાની રચના કરતું હતું.<ref>
{{Cite book|url=http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|title=A History of Metallurgy, Second Edition|last=Tylecote|first=R.F.|publisher=Maney Publishing, for the Institute of Materials|year=1992|isbn=978-1-902653-79-2|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402174311/http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|archive-date=2015-04-02}}</ref><ref name="Thornton, 2002">{{Cite journal|last=Thornton|first=C.|last2=Lamberg-Karlovsky|first2=C.C.|last3=Liezers|first3=M.|last4=Young|first4=S.M.M.|year=2002|title=On pins and needles: tracing the evolution of copper-based alloying at Tepe Yahya, Iran, via ICP-MS analysis of Common-place items.|journal=Journal of Archaeological Science|volume=29|issue=12|pages=1451–60|doi=10.1006/jasc.2002.0809|ref=Thornton, 2002}}</ref> તે પછીથી જ [[કલાઈ|ટીનનો]] ઉપયોગ થતો હતો, ૩જી સદી પુર્વના અંતમાં કાંસાની મુખ્ય બિન-તાંબાની ઘટક બની હતી. <ref>{{Cite journal|last=Kaufman|first=Brett|year=|title=Metallurgy and Archaeological Change in the Ancient Near East|url=|journal=Backdirt: Annual Review|volume=2011|issue=|page=86}}</ref>
== રચના ==
[[ચિત્ર:Bronze_bell_with_visible_material_structure.jpg|left|thumb| દૃશ્યમાન સ્ફટિકીય બંધારણ સાથે કાંસ્યની ઘંટડી.]]
ઘણી વિવિધ કાંસ્ય ધાતુઓ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે આધુનિક કાંસ્ય ૮૮% [[તાંબુ|કોપર]] અને ૧૨% [[કલાઈ|ટીન]] ધરાવે છે. <ref>Knapp, Brian. (1996) ''Copper, Silver and Gold''. Reed Library, Australia.</ref>
કાંસ્ય યુગમાં, કાંસાના બે સ્વરૂપો સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા: "ક્લાસિક બ્રોન્ઝ" જેમાં લગભગ ૧૦% ટીન કાસ્ટિંગમાં વપરાતું હતું; અને "હળવું કાંસ્ય", લગભગ ૬% ટીન એ શીટ્સ બનાવવા માટે ઇનગોટ્સથી રોપવામાં આવ્યો હતું. ધારદાર શસ્ત્રો મોટે ભાગે ક્લાસિક બ્રોન્ઝમાંથી નાખવામાં આવતા હતા, જ્યારે હેલમેટ અને બખ્તર હળવા કાંસાથી લગાવેલા હતા.
વાણિજ્યિક કાંસું (૯૦% તાંબુ અને ૧૦% જસત) અને આર્કિટેક્ચરલ બ્રોન્ઝ (૫૭% તાંબુ, ૩% [[સીસું]], ૪૦% જસત) એ પિત્તળ કરતા વધુ યોગ્ય રીતે માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં [[જસત]] મુખ્ય એલોયિંગ ઘટક છે. તેઓ સામાન્ય રીતે બાંધકામના કાર્યોમાં વપરાય છે. <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|title=Copper alloys|archive-url = https://web.archive.org/web/20130911022109/http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|archive-date=11 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|title=CDA UNS Standard Designations for Wrought and Cast Copper and Copper Alloys: Introduction|archive-url = https://web.archive.org/web/20130924132326/http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|archive-date=24 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref>
બિસ્મથ કાંસું એ કાંસ્ય મિશ્રધાતુ છે જેમાં ૫૨% તાંબું, ૩૦% નિકલ, ૧૨% જસત, ૫% સીસું અને ૧% બિસ્મથનો સમાવેશ થાય છે. તે સારી પોલિશ રાખવામાં સક્ષમ છે અને તેથી ક્યારેક પ્રકાશ પરાવર્તક અને અરીસાઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.<ref>{{Cite web|url=http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|title=Bismuth Bronze|archive-url = https://web.archive.org/web/20150316175726/http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|archive-date=16 March 2015|access-date=14 September 2014}}</ref>
== ઉપયોગ ==
કાંસ્યનો ઉપયોગ વાસણો, ઘંટ, મૂર્તિઓ અને બીજી અનેક વસ્તુઓ બનાવવા માટે થાય છે. ભારતમાં કાંસ્યનાં વાસણોનો ઉપયોગ જૂના સમયથી થતો આવ્યો છે. થાળી, વાટકી, પ્યાલા અને અન્ય પાત્રો કાંસ્યમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આવા વાસણોનો ઉપયોગ ખોરાક પીરસવા ઉપરાંત ખાવા માટે પણ કરવામાં આવે છે.
કાંસ્યના ઉપયોગમાં તેની ધાતુની રચનાને પણ મહત્વ આપવામાં આવે છે. તેમાં તાંબા અને ટીનનું પ્રમાણ બદલાય તો ધાતુના ગુણધર્મોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી કાંસ્યના અલગ પ્રકારોનો ઉપયોગ અલગ હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે. <ref>[https://rajgharanametals.com/blogs/news/are-kansa-utensils-safe-for-daily-use Raj Gharana Metals — કાંસ્યનાં વાસણો અને તેનો ઉપયોગ] — કાંસ્યનાં વાસણોના ઉપયોગ, ખોરાક સાથેના સંપર્ક અને જાળવણી અંગેની માહિતી. (પ્રવેશ તારીખ: 7 ઑક્ટોબર 2026)</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist|30em}}
f38zgmusd8d2pomz4kjut0sn39yt3rd
906151
906144
2026-10-07T08:55:43Z
Snehrashmi
41463
બ્લોગ ના સંદર્ભથી ઉમેરેલી માહિતી રદ્દ કરી...
906151
wikitext
text/x-wiki
[[ચિત્ર:God Shiva and Goddess Uma Seated with Their Son, Skanda (Somaskanda).jpg|thumb|શંકર અને ઉમા, તેમના પુત્ર સ્કંદ (કાર્તિકેય) સાથે બેઠેલા હોય તેવી કાંસ્ય મૂર્તિ]]
'''કાંસ્ય''' કે '''કાંસું''' એ એક [[મિશ્રધાતુ]] છે જેમાં મુખ્યત્વે [[તાંબુ|તાંબા]]નો સમાવેશ થાય છે, જેમાં સામાન્ય રીતે લગભગ ૧૨-૧૨.૫% ટીન [[કલાઈ|(કલાઈ)]] હોય છે અને ઘણીવાર અન્ય ધાતુઓ (જેમ કે [[સ્ફટ્યાતુ|એલ્યુમિનિયમ]], [[મેંગેનિઝ]], [[નિકલ]] અથવા [[જસત|ઝીંક]]) અને કેટલીકવાર અધાતુઓ અથવા [[અર્ધધાતુ|મેટલલોઇડ્સ]] જેવા કે [[સોમલ|આર્સેનિક]], [[ફોસ્ફરસ]] અથવા [[સિલિકોન]]નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉમેરાઓ મિશ્રધાતુની શ્રેણી ઉત્પન્ન કરે છે જે એકલા તાંબા કરતાં સખત હોઈ શકે છે, અથવા અન્ય ઉપયોગી ગુણધર્મો ધરાવે છે; જેમ કે જડતા, નમ્રતા અથવા યાંત્રિકતા.
પુરાતત્ત્વીય અવધિ જેમાં બ્રોન્ઝ વ્યાપક ઉપયોગમાં સૌથી સખત ધાતુ હતું તે કાંસ્ય યુગ તરીકે ઓળખાય છે. ભારત અને પશ્ચિમ [[યુરેશીયા|યુરેશિયામાં]] કાંસ્ય યુગની શરૂઆત પરંપરાગત રીતે ચોથી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વે અને ચીનમાં બીજી સહસ્ત્રાબ્દી પૂર્વેની છે.<ref>Robert L. Thorp, ''China in the Early Bronze Age: Shang Civilization'', University of Pennsylvania Press (2013).</ref> અન્યત્ર તે ધીમે ધીમે તમામ પ્રદેશોમાં ફેલાઈ હતી. કાંસ્ય યુગ પછી લોહ યુગ આવ્યું હતું.
કારણ કે ઐતિહાસિક ટુકડાઓ ઘણીવાર પિત્તળ (કોપર અને જસત) અને વિવિધ રચનાઓવાળા કાંસાથી બનેલા હતા તેથી આધુનિક સંગ્રહાલય અને જૂની વસ્તુઓનું વિદ્વાન વર્ણન વધુને વધુ સામાન્ય રીતે " કોપર એલોય " શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે.<ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|title=British Museum, "Scope Note" for "copper alloy"|website=British Museum|archive-url = https://web.archive.org/web/20140818004043/http://www.britishmuseum.org/research/search_the_collection_database/term_details.aspx?scopeType=Terms&scopeId=18864|archive-date=18 August 2014|access-date=14 September 2014}}</ref>
== ઇતિહાસ ==
[[ચિત્ર:Magical_Roman_Nails.jpg|thumb|જાદુઈ સંકેતો અને શિલાલેખો સાથે રોમન કાંસ્ય નખ, ૩જી-ચોથી સદી.]]
કાંસ્યની શોધથી લોકો ધાતુની વસ્તુ બનાવવા માટે સક્ષમ થયા જે અગાઉના શક્ય વાસણો કરતાં વધુ સખત અને ટકાઉ હતા. કાંસ્યનાં સાધનો, શસ્ત્રો, બખ્તર અને સુશોભન ટાઇલ્સ જેવી મકાન સામગ્રી તેમના પુરોગામી પથ્થર અને તાંબુ (" કેલકોલિથિક ") કરતા વધુ સખત અને ટકાઉ હતી. શરૂઆતમાં કાંસું એ તાંબા અને [[સોમલ|આર્સેનિકથી]] બનેલું હતું, જે આર્સેનિક કાંસાની રચના કરતું હતું.<ref>
{{Cite book|url=http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|title=A History of Metallurgy, Second Edition|last=Tylecote|first=R.F.|publisher=Maney Publishing, for the Institute of Materials|year=1992|isbn=978-1-902653-79-2|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402174311/http://m.friendfeed-media.com/450c6f3cdc92be9e19ecd285bd7f809a9ae1d4d5|archive-date=2015-04-02}}</ref><ref name="Thornton, 2002">{{Cite journal|last=Thornton|first=C.|last2=Lamberg-Karlovsky|first2=C.C.|last3=Liezers|first3=M.|last4=Young|first4=S.M.M.|year=2002|title=On pins and needles: tracing the evolution of copper-based alloying at Tepe Yahya, Iran, via ICP-MS analysis of Common-place items.|journal=Journal of Archaeological Science|volume=29|issue=12|pages=1451–60|doi=10.1006/jasc.2002.0809|ref=Thornton, 2002}}</ref> તે પછીથી જ [[કલાઈ|ટીનનો]] ઉપયોગ થતો હતો, ૩જી સદી પુર્વના અંતમાં કાંસાની મુખ્ય બિન-તાંબાની ઘટક બની હતી. <ref>{{Cite journal|last=Kaufman|first=Brett|year=|title=Metallurgy and Archaeological Change in the Ancient Near East|url=|journal=Backdirt: Annual Review|volume=2011|issue=|page=86}}</ref>
== રચના ==
[[ચિત્ર:Bronze_bell_with_visible_material_structure.jpg|left|thumb| દૃશ્યમાન સ્ફટિકીય બંધારણ સાથે કાંસ્યની ઘંટડી.]]
ઘણી વિવિધ કાંસ્ય ધાતુઓ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે આધુનિક કાંસ્ય ૮૮% [[તાંબુ|કોપર]] અને ૧૨% [[કલાઈ|ટીન]] ધરાવે છે. <ref>Knapp, Brian. (1996) ''Copper, Silver and Gold''. Reed Library, Australia.</ref>
કાંસ્ય યુગમાં, કાંસાના બે સ્વરૂપો સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા: "ક્લાસિક બ્રોન્ઝ" જેમાં લગભગ ૧૦% ટીન કાસ્ટિંગમાં વપરાતું હતું; અને "હળવું કાંસ્ય", લગભગ ૬% ટીન એ શીટ્સ બનાવવા માટે ઇનગોટ્સથી રોપવામાં આવ્યો હતું. ધારદાર શસ્ત્રો મોટે ભાગે ક્લાસિક બ્રોન્ઝમાંથી નાખવામાં આવતા હતા, જ્યારે હેલમેટ અને બખ્તર હળવા કાંસાથી લગાવેલા હતા.
વાણિજ્યિક કાંસું (૯૦% તાંબુ અને ૧૦% જસત) અને આર્કિટેક્ચરલ બ્રોન્ઝ (૫૭% તાંબુ, ૩% [[સીસું]], ૪૦% જસત) એ પિત્તળ કરતા વધુ યોગ્ય રીતે માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં [[જસત]] મુખ્ય એલોયિંગ ઘટક છે. તેઓ સામાન્ય રીતે બાંધકામના કાર્યોમાં વપરાય છે. <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|title=Copper alloys|archive-url = https://web.archive.org/web/20130911022109/http://www.copper.org/applications/architecture/arch_dhb/copper_alloys/intro.html|archive-date=11 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|title=CDA UNS Standard Designations for Wrought and Cast Copper and Copper Alloys: Introduction|archive-url = https://web.archive.org/web/20130924132326/http://www.copper.org/resources/properties/standard-designations/introduction.html|archive-date=24 September 2013|access-date=14 September 2014}}</ref>
બિસ્મથ કાંસું એ કાંસ્ય મિશ્રધાતુ છે જેમાં ૫૨% તાંબું, ૩૦% નિકલ, ૧૨% જસત, ૫% સીસું અને ૧% બિસ્મથનો સમાવેશ થાય છે. તે સારી પોલિશ રાખવામાં સક્ષમ છે અને તેથી ક્યારેક પ્રકાશ પરાવર્તક અને અરીસાઓમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.<ref>{{Cite web|url=http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|title=Bismuth Bronze|archive-url = https://web.archive.org/web/20150316175726/http://www.southerncrossmetalrecyclers.com.au/scrap/bismuth-bronze.html|archive-date=16 March 2015|access-date=14 September 2014}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist|30em}}
2iz1f0vdfi413e93f19zcorkdd0js2s
ભૂપેન્દ્ર પટેલ
0
127517
906128
906083
2026-10-06T16:39:30Z
~2026-53826-14
89414
/* */
906128
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ભૂપેન્દ્ર પટેલ surat Rajesh Agarwala manisha agarwala Rashi fitkariwala Gaurav Kumar tambakuwala Puja Guptawala UPPER CASTES GENERAL OBC बनिया बहनचोद चोर है
| image = File:Bhupendra PAtel Sanskrit (cropped).jpg
| image_size = 200px
| nationality = ભારતીય
| occupation = રાજકારણી
| party = [[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભારતીય જનતા પક્ષ]]
| otherparty = રાષ્ટ્રીય જનતાંત્રિક ગઠબંધન (એનડીએ)
| birth_date = {{birth date and age|1962|07|15|df=y}}
| constituency = [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા]]
| known_for =
| spouse = હેતલ પટેલ
| residence = શીલજ, [[અમદાવાદ]], [[ભારત]]
| office = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી]]
| term_start = ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧
| governor = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| predecessor = [[વિજય રૂપાણી]]
| office1 = [[ગુજરાત વિધાનસભા]]
| term_start1 = ૨૦૧૭
| constituency1 = [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા]]
| predecessor1 = [[આનંદીબેન પટેલ]]
}}
'''ભૂપેન્દ્રભાઈ રજનીકાન્ત પટેલ''' ભારતીય રાજકારણી અને [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી]] છે. તે [[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભારતીય જનતા પક્ષ]]ના નેતા છે અને [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા મતવિસ્તાર]]નું પ્રતિનિધિત્વ કરતી [[ગુજરાત વિધાનસભા]]ની બેઠકના સભ્ય છે. એમને પક્ષ તરફથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧થી ગુજરાત રાજ્યના સત્તરમા મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરાયા હતા.
==પ્રારંભિક જીવન==
ભૂપેન્દ્ર પટેલનો જન્મ ૧૫ જુલાઈ, ૧૯૬૨ના રોજ [[ગુજરાત]]<nowiki/>ના [[અમદાવાદ]] શહેરમાં [[કડવા પટેલ|કડવા]] પાટીદાર પરિવારમાં થયો હતો.<ref name=":2">{{Cite news|title=એ કારણો જેના લીધે ભૂપેન્દ્ર પટેલને ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી બનાવાયા|language=gu|work=BBC News ગુજરાતી|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-58535867|access-date=2021-09-12}}</ref> તેમણે એપ્રિલ ૧૯૮૨માં અમદાવાદની સરકારી પોલિટેકનિકમાંથી સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં ડિપ્લોમાની પદવી મેળવેલ છે.<ref name=":0">{{Cite web|title=Who Is Bhupendra Patel? 5 Points On New Gujarat Chief Minister|url=https://www.ndtv.com/people/who-is-bhupendra-patel-5-points-on-new-gujarat-chief-minister-2538358|access-date=2021-09-12|website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=MyNeta.info|url=https://myneta.info/Gujarat2017/candidate.php?candidate_id=5311|url-status=live|website=MyNeta}}</ref> તેઓ કિશોરાવસ્થાથી [[રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ]] સાથે જોડાયેલા છે.
તેઓ ''સરદાર ધામ વિશ્વ પાટીદાર કેન્દ્ર''ના ટ્રસ્ટી અને ''વિશ્વ ઉમિયા ફાઉન્ડેશન''ની સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ છે.<ref name=":1" /> તેઓ વ્યવસાયે બિલ્ડર છે.<ref name=":2" /> ગુજરાત વિધાનસભાની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર તેઓ [[ક્રિકેટ]] અને બેડમિન્ટનમાં રુચિ ધરાવે છે.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Gujarat Legislative Assembly|url=https://gujarat.neva.gov.in/Member/Details/144|url-status=live|access-date= 2021-09-12 |website=National eVidhan Application}}</ref> તેઓ [[દાદા ભગવાન]] દ્વારા સ્થાપિત અક્રમ વિજ્ઞાન ચળવળના અનુયાયી છે.<ref>{{Cite web|last=Arnimesh|first=Shanker|date=2021-09-13|title=New Gujarat CM Bhupendra Patel is engineer, builder, Dada Bhagwan devotee who 'has no enemies'|url=https://theprint.in/politics/new-gujarat-cm-bhupendra-patel-is-engineer-builder-dada-bhagwan-devotee-who-has-no-enemies/732368/|access-date=2021-09-13|website=ThePrint|language=en-US}}</ref>
== રાજકીય કારકિર્દી ==
=== મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલર ===
તેઓ ૧૯૯૫-૯૬, ૧૯૯૯-૨૦૦૦ અને ૨૦૦૪-૦૬માં મેમનગર નગરપાલિકાના સભ્ય રહ્યા હતા. ૧૯૯૯-૨૦માં મેમનગર નગરપાલિકાના પ્રમુખ રહ્યા હતા.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> તેઓ ૨૦૦૮ થી ૨૦૧૦ સુધી [[અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન]] (એએમસી)ના સ્કૂલ બોર્ડના વાઇસ ચેરમેન પદે રહ્યા હતા. ૨૦૧૦ થી ૨૦૧૫ સુધી તેઓ [[થલતેજ]] વોર્ડના કાઉન્સિલર પદે રહ્યા હતા.<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web|date=2021-09-12|title=BJP MLA Bhupendra Patel named new Gujarat chief minister|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/bjp-mla-bhupendra-patel-named-new-gujarat-chief-minister/articleshow/86138067.cms|url-status=live|access-date=2021-09-12|website=The Times of India|language=en}}</ref> તેઓ ૨૦૧૫ થી ૨૦૧૭ સુધી [[અમદાવાદ શહેરી વિકાસ સત્તા મંડળ]] (ઔડા)ના ચેરમેન પદે રહ્યા હતા.<ref>{{cite web | url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/bhupendra-patel-to-replace-vijay-rupani-as-chief-minister-of-gujarat/articleshow/86137148.cms | title=Bhupendra Patel is new chief minister of Gujarat; to take oath on Monday | publisher=The Economic Times | date=12 September 2021 | accessdate=12 September 2021}}</ref><ref name=":2" /> તેઓ [[અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન]]ની સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ પણ રહ્યા હતા.<ref name=":0" />
=== ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય ===
ભૂપેન્દ્રભાઈએ ૨૦૧૭ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં [[ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ]]ના શશીકાંત પટેલ સામે વિજય મેળવ્યા બાદ [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા મતવિસ્તાર]] માટે [[ગુજરાત વિધાનસભા]]ના સભ્ય બન્યા હતા.<ref>{{cite web|title=Gujarat Elections: BJP's Bhupendra Patel to contest from Ghatlodiya|url=http://www.newindianexpress.com/nation/2017/nov/27/gujarat-elections-bjps-bhupendra-patel-to-contest-from-ghatlodiya-1712053.html|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{cite web|title=Gujarat Assembly Elections 2017: BJP's Patel Rajnikant wins from Ghatlodia constituency|url=http://www.timesnownews.com/gujarat-assembly-election/article/gujarat-assembly-election-2017-ghatlodia-constituency-bjp-congress/133690|website=Times Now}}</ref> તેઓ ૧,૧૭,૦૦૦ મતોની વિક્રમજનક સરસાઈથી જીત્યા હતા.<ref>{{cite web|last1=Edwin|first1=Tina|title=Himachal and Gujarat: How the BJP and Congress fared|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/national/himachal-and-gujarat-how-the-bjp-and-congress-fared/article9996023.ece|website=The Hindu: Business Line}}</ref>
=== ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ===
==== પ્રથમ કાર્યભાર (૨૦૨૧ - ૨૦૨૨) ====
૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]]એ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=2021-09-11|title=After Vijay Rupani Stunner, BJP In a Huddle; New Guj CM to Take Oath Monday?|url=https://www.news18.com/news/india/after-vijay-rupani-stunner-bjp-goes-into-a-huddle-to-choose-new-gujarat-cm-4191893.html|access-date=2021-09-12|website=News18|language=en}}</ref> કેન્દ્રીય નિરીક્ષકો નરેન્દ્ર સિંહ તોમર અને પ્રહલાદ જોશીની અધ્યક્ષતામાં ગાંધીનગર ખાતેની પાર્ટી વિધાનસભા બેઠકમાં ૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૧ના રોજ પટેલને સર્વાનુમતે ભાજપના વિધાનસભા નેતા અને મુખ્યમંત્રી તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા હતા.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=2021-09-14|title= Bhupendrabhai Rajnikantbhai Patel Oath Ceremony: Bhupendrabhai Rajnikantbhai Patel takes oath as 17th chief minister of Gujarat {{!}} Ahmedabad News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/bhupendra-patel-takes-oath-as-17th-chief-minister-of-gujarat/articleshow/86164154.cms|url-status=live|access-date=2021-09-17|website=The Times of India}}</ref>
૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ના રોજ તેમણી નવી ગુજરાત આઇ.ટી. નિતી જાહેર કરી હતી.<ref>{{Cite web|title=CM Patel launches new IT policy as Gujarat prepares for technological revolution|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/feb/08/cm-patel-launches-new-it-policy-as-gujarat-prepares-for-technological-revolution-2416848.html|access-date=2022-02-13|website=The New Indian Express}}</ref> સમાન નાગરિક કાયદાના અમલ માટે સમિતિ રચવામાં ગુજરાત સરકારે પ્રથમ પગલાં લીધા હતા.<ref>{{Cite web |date=2022-10-30 |title=Gujarat govt's big move for Uniform Civil Code ahead of assembly polls |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/gujarat-govt-s-big-move-for-uniform-civil-code-ahead-of-assembly-polls-101667117775264.html |access-date=2022-12-12 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
==== બીજો કાર્યભાર (૨૦૨૨ - હાલમાં) ====
[[ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૨૨|૨૦૨૨ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી]]માં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ૧૮૨માંથી ૧૫૬ બેઠકો પર વિજય મેળવ્યા અને સતત ૭મી વખત સરકારની રચના કરી. ૧૨ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ તેમણે મુખ્યમંત્રી તરીકે બીજી વખત શપથ લીધા.<ref>{{Cite web |date=2022-12-12 |title=Gujarat CM Swearing-In Live Updates: Bhupendra Patel to take oath as CM for second consecutive term today |url=https://indianexpress.com/elections/gujarat-chief-minister-cm-bhupendra-patel-swearing-in-ceremony-live-updates-bjp-modi-shah-gandhinagar-8319328/ |access-date=2022-12-12 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
{{ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી]]
[[શ્રેણી:રાજકારણી]]
[[શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ]]
bzkxr4z14h0c80xmfszokxvyd3adgya
906129
906128
2026-10-06T16:40:19Z
Pristome
86145
[[વિશેષ:પ્રદાન/~2026-53826-14|~2026-53826-14]] ([[સભ્યની ચર્ચા:~2026-53826-14|ચર્ચા]]) એ કરેલો ફેરફારને NDGએ કરેલાં ફેરફારથી પુર્વવત કર્યો
906129
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ભૂપેન્દ્ર પટેલ
| image = File:Bhupendra PAtel Sanskrit (cropped).jpg
| image_size = 200px
| nationality = ભારતીય
| occupation = રાજકારણી
| party = [[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભારતીય જનતા પક્ષ]]
| otherparty = રાષ્ટ્રીય જનતાંત્રિક ગઠબંધન (એનડીએ)
| birth_date = {{birth date and age|1962|07|15|df=y}}
| constituency = [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા]]
| known_for =
| spouse = હેતલ પટેલ
| residence = શીલજ, [[અમદાવાદ]], [[ભારત]]
| office = [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી]]
| term_start = ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧
| governor = [[આચાર્ય દેવ વ્રત]]
| predecessor = [[વિજય રૂપાણી]]
| office1 = [[ગુજરાત વિધાનસભા]]
| term_start1 = ૨૦૧૭
| constituency1 = [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા]]
| predecessor1 = [[આનંદીબેન પટેલ]]
}}
'''ભૂપેન્દ્રભાઈ રજનીકાન્ત પટેલ''' ભારતીય રાજકારણી અને [[ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ|ગુજરાતના ૧૭મા મુખ્યમંત્રી]] છે. તે [[ભારતીય જનતા પાર્ટી|ભારતીય જનતા પક્ષ]]ના નેતા છે અને [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા મતવિસ્તાર]]નું પ્રતિનિધિત્વ કરતી [[ગુજરાત વિધાનસભા]]ની બેઠકના સભ્ય છે. એમને પક્ષ તરફથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧થી ગુજરાત રાજ્યના સત્તરમા મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરાયા હતા.
==પ્રારંભિક જીવન==
ભૂપેન્દ્ર પટેલનો જન્મ ૧૫ જુલાઈ, ૧૯૬૨ના રોજ [[ગુજરાત]]<nowiki/>ના [[અમદાવાદ]] શહેરમાં [[કડવા પટેલ|કડવા]] પાટીદાર પરિવારમાં થયો હતો.<ref name=":2">{{Cite news|title=એ કારણો જેના લીધે ભૂપેન્દ્ર પટેલને ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી બનાવાયા|language=gu|work=BBC News ગુજરાતી|url=https://www.bbc.com/gujarati/india-58535867|access-date=2021-09-12}}</ref> તેમણે એપ્રિલ ૧૯૮૨માં અમદાવાદની સરકારી પોલિટેકનિકમાંથી સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં ડિપ્લોમાની પદવી મેળવેલ છે.<ref name=":0">{{Cite web|title=Who Is Bhupendra Patel? 5 Points On New Gujarat Chief Minister|url=https://www.ndtv.com/people/who-is-bhupendra-patel-5-points-on-new-gujarat-chief-minister-2538358|access-date=2021-09-12|website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=MyNeta.info|url=https://myneta.info/Gujarat2017/candidate.php?candidate_id=5311|url-status=live|website=MyNeta}}</ref> તેઓ કિશોરાવસ્થાથી [[રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ]] સાથે જોડાયેલા છે.
તેઓ ''સરદાર ધામ વિશ્વ પાટીદાર કેન્દ્ર''ના ટ્રસ્ટી અને ''વિશ્વ ઉમિયા ફાઉન્ડેશન''ની સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ છે.<ref name=":1" /> તેઓ વ્યવસાયે બિલ્ડર છે.<ref name=":2" /> ગુજરાત વિધાનસભાની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર તેઓ [[ક્રિકેટ]] અને બેડમિન્ટનમાં રુચિ ધરાવે છે.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=Gujarat Legislative Assembly|url=https://gujarat.neva.gov.in/Member/Details/144|url-status=live|access-date= 2021-09-12 |website=National eVidhan Application}}</ref> તેઓ [[દાદા ભગવાન]] દ્વારા સ્થાપિત અક્રમ વિજ્ઞાન ચળવળના અનુયાયી છે.<ref>{{Cite web|last=Arnimesh|first=Shanker|date=2021-09-13|title=New Gujarat CM Bhupendra Patel is engineer, builder, Dada Bhagwan devotee who 'has no enemies'|url=https://theprint.in/politics/new-gujarat-cm-bhupendra-patel-is-engineer-builder-dada-bhagwan-devotee-who-has-no-enemies/732368/|access-date=2021-09-13|website=ThePrint|language=en-US}}</ref>
== રાજકીય કારકિર્દી ==
=== મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલર ===
તેઓ ૧૯૯૫-૯૬, ૧૯૯૯-૨૦૦૦ અને ૨૦૦૪-૦૬માં મેમનગર નગરપાલિકાના સભ્ય રહ્યા હતા. ૧૯૯૯-૨૦માં મેમનગર નગરપાલિકાના પ્રમુખ રહ્યા હતા.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> તેઓ ૨૦૦૮ થી ૨૦૧૦ સુધી [[અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન]] (એએમસી)ના સ્કૂલ બોર્ડના વાઇસ ચેરમેન પદે રહ્યા હતા. ૨૦૧૦ થી ૨૦૧૫ સુધી તેઓ [[થલતેજ]] વોર્ડના કાઉન્સિલર પદે રહ્યા હતા.<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web|date=2021-09-12|title=BJP MLA Bhupendra Patel named new Gujarat chief minister|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/bjp-mla-bhupendra-patel-named-new-gujarat-chief-minister/articleshow/86138067.cms|url-status=live|access-date=2021-09-12|website=The Times of India|language=en}}</ref> તેઓ ૨૦૧૫ થી ૨૦૧૭ સુધી [[અમદાવાદ શહેરી વિકાસ સત્તા મંડળ]] (ઔડા)ના ચેરમેન પદે રહ્યા હતા.<ref>{{cite web | url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/bhupendra-patel-to-replace-vijay-rupani-as-chief-minister-of-gujarat/articleshow/86137148.cms | title=Bhupendra Patel is new chief minister of Gujarat; to take oath on Monday | publisher=The Economic Times | date=12 September 2021 | accessdate=12 September 2021}}</ref><ref name=":2" /> તેઓ [[અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન]]ની સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ પણ રહ્યા હતા.<ref name=":0" />
=== ગુજરાત વિધાનસભાના સભ્ય ===
ભૂપેન્દ્રભાઈએ ૨૦૧૭ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં [[ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ]]ના શશીકાંત પટેલ સામે વિજય મેળવ્યા બાદ [[ઘાટલોડિયા (વિધાન સભા બેઠક)|ઘાટલોડિયા મતવિસ્તાર]] માટે [[ગુજરાત વિધાનસભા]]ના સભ્ય બન્યા હતા.<ref>{{cite web|title=Gujarat Elections: BJP's Bhupendra Patel to contest from Ghatlodiya|url=http://www.newindianexpress.com/nation/2017/nov/27/gujarat-elections-bjps-bhupendra-patel-to-contest-from-ghatlodiya-1712053.html|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{cite web|title=Gujarat Assembly Elections 2017: BJP's Patel Rajnikant wins from Ghatlodia constituency|url=http://www.timesnownews.com/gujarat-assembly-election/article/gujarat-assembly-election-2017-ghatlodia-constituency-bjp-congress/133690|website=Times Now}}</ref> તેઓ ૧,૧૭,૦૦૦ મતોની વિક્રમજનક સરસાઈથી જીત્યા હતા.<ref>{{cite web|last1=Edwin|first1=Tina|title=Himachal and Gujarat: How the BJP and Congress fared|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/national/himachal-and-gujarat-how-the-bjp-and-congress-fared/article9996023.ece|website=The Hindu: Business Line}}</ref>
=== ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ===
==== પ્રથમ કાર્યભાર (૨૦૨૧ - ૨૦૨૨) ====
૧૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧ના રોજ [[વિજય રૂપાણી]]એ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું.<ref>{{Cite web|date=2021-09-11|title=After Vijay Rupani Stunner, BJP In a Huddle; New Guj CM to Take Oath Monday?|url=https://www.news18.com/news/india/after-vijay-rupani-stunner-bjp-goes-into-a-huddle-to-choose-new-gujarat-cm-4191893.html|access-date=2021-09-12|website=News18|language=en}}</ref> કેન્દ્રીય નિરીક્ષકો નરેન્દ્ર સિંહ તોમર અને પ્રહલાદ જોશીની અધ્યક્ષતામાં ગાંધીનગર ખાતેની પાર્ટી વિધાનસભા બેઠકમાં ૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૧ના રોજ પટેલને સર્વાનુમતે ભાજપના વિધાનસભા નેતા અને મુખ્યમંત્રી તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા હતા.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=2021-09-14|title= Bhupendrabhai Rajnikantbhai Patel Oath Ceremony: Bhupendrabhai Rajnikantbhai Patel takes oath as 17th chief minister of Gujarat {{!}} Ahmedabad News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/bhupendra-patel-takes-oath-as-17th-chief-minister-of-gujarat/articleshow/86164154.cms|url-status=live|access-date=2021-09-17|website=The Times of India}}</ref>
૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ના રોજ તેમણી નવી ગુજરાત આઇ.ટી. નિતી જાહેર કરી હતી.<ref>{{Cite web|title=CM Patel launches new IT policy as Gujarat prepares for technological revolution|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/feb/08/cm-patel-launches-new-it-policy-as-gujarat-prepares-for-technological-revolution-2416848.html|access-date=2022-02-13|website=The New Indian Express}}</ref> સમાન નાગરિક કાયદાના અમલ માટે સમિતિ રચવામાં ગુજરાત સરકારે પ્રથમ પગલાં લીધા હતા.<ref>{{Cite web |date=2022-10-30 |title=Gujarat govt's big move for Uniform Civil Code ahead of assembly polls |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/gujarat-govt-s-big-move-for-uniform-civil-code-ahead-of-assembly-polls-101667117775264.html |access-date=2022-12-12 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref>
==== બીજો કાર્યભાર (૨૦૨૨ - હાલમાં) ====
[[ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી, ૨૦૨૨|૨૦૨૨ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી]]માં ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ૧૮૨માંથી ૧૫૬ બેઠકો પર વિજય મેળવ્યા અને સતત ૭મી વખત સરકારની રચના કરી. ૧૨ ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ના રોજ તેમણે મુખ્યમંત્રી તરીકે બીજી વખત શપથ લીધા.<ref>{{Cite web |date=2022-12-12 |title=Gujarat CM Swearing-In Live Updates: Bhupendra Patel to take oath as CM for second consecutive term today |url=https://indianexpress.com/elections/gujarat-chief-minister-cm-bhupendra-patel-swearing-in-ceremony-live-updates-bjp-modi-shah-gandhinagar-8319328/ |access-date=2022-12-12 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
{{ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ}}
[[શ્રેણી:ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી]]
[[શ્રેણી:રાજકારણી]]
[[શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ]]
7u1fw5eqmpxe8kzj0jtiwznw2g5d9j2
સંસદ ભવન ખાતે મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા
0
155331
906130
906093
2026-10-06T16:45:34Z
InternetArchiveBot
63183
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
906130
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monument
| name = મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા
| native_name =
| image =
| image_size =
| caption =
| location = [[નવી દિલ્હી]]
| mapframe =
| designer = [[રામ વી. સુતાર]]
| type = શિલ્પ
| material = કાંસ્ય
| length =
| width =
| height = ૪.૯ મીટર
| weight =
| visitors_num =
| visitors_year =
| begin = ૧૯૬૯
| complete = ૧૯૯૩
| dedicated =
| open = ૨ ઓક્ટોબર ૧૯૯૩
| restore =
| dismantled =
| dedicated_to =
| map_name =
| map_text =
| map_width =
| map_relief =
| coordinates =
| website =
| extra_label =
| extra =
}}
'''સંસદ ખાતે મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા''' એ [[નવી દિલ્હી]]માં ભારતના [[સંસદ ભવન]]ના પરિસરમાં સ્થિત [[મહાત્મા ગાંધી|મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી]]ની ૧૬ ફૂટ (૪.૯ મીટર) ઊંચી કાંસ્ય પ્રતિમા છે. [[રામ વી. સુતાર]] દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવેલી આ પ્રતિમાનું ઉદ્ઘાટન ૧૯૯૩માં કરવામાં આવ્યું હતું. સમય જતાં આ સ્થળ ભારતીય સંસદના સભ્યો (સંસદસભ્યો) માટે વિરોધ પ્રદર્શન કરવા માટેનું એક પ્રતીકાત્મક સ્થળ બની ગયું છે.
== ઇતિહાસ ==
નવી દિલ્હીના 'સેન્ટ્રલ વિસ્ટા' પર ગાંધીજીની પ્રતિમા બનાવવાનો પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ ૧૯૬૮માં ઇન્ડિયા ગેટની પાછળ આવેલી છત્રી (કેનોપી) પરથી કિંગ જ્યોર્જ પંચમની પ્રતિમા હટાવ્યા બાદ મૂકવામાં આવ્યો હતો.<ref>{{cite news |last1=Vohra |first1=Pankaj |title=Not Gandhi's but Netaji statue under the canopy next to India Gate |url=https://thedailyguardian.com/not-gandhis-but-netaji-%EF%BB%BFstatue-under-the-canopy-next-to-india-gate/ |access-date=6 August 2022 |work=The Daily Guardian |date=22 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528165510/https://thedailyguardian.com/not-gandhis-but-netaji-%EF%BB%BFstatue-under-the-canopy-next-to-india-gate/ |archive-date=28 મે 2022 |url-status=dead}}</ref> ૧૯૬૯માં સંસદમાં જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે સરકારના ખર્ચે ઇન્ડિયા ગેટ નજીક આ પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવશે.<ref>{{cite journal |last1=Alley |first1=Kelly D. |title=Gandhiji on the Central Vista: A Postcolonial Refiguring |journal=Modern Asian Studies |date=1997 |volume=31 |issue=4 |pages=967–994 |doi=10.1017/S0026749X00017224 |jstor=312851 |url=http://www.jstor.org/stable/312851 |access-date=6 August 2022 |issn=0026-749X|url-access=subscription }}</ref> ૧૯૭૮માં, મોરારજી દેસાઈના નેતૃત્વવાળી સરકાર દ્વારા પ્રતિમા માટેના પ્રસ્તાવો મંગાવવામાં આવ્યા હતા. દેશભરના શિલ્પકારો પાસેથી બાર પ્રસ્તાવો (એન્ટ્રીઓ) મળ્યા હતા, જેમાંથી [[રામ વી. સુતાર|રામ સુતાર]]ની ડિઝાઇનની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.<ref>{{cite journal |last1=Alley |first1=Kelly D. |title=Gandhiji on the Central Vista: A Postcolonial Refiguring |journal=Modern Asian Studies |date=1997 |volume=31 |issue=4 |pages=967–994 |doi=10.1017/S0026749X00017224 |jstor=312851 |url=http://www.jstor.org/stable/312851 |access-date=6 August 2022 |issn=0026-749X|url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite news |title=The Location of Netaji's Statue Should Have Been Better Chosen |url=https://thewire.in/history/the-location-of-netajis-statue-should-have-been-better-chosen |access-date=6 August 2022 |work=The Wire}}</ref> ૧૯૮૧માં, ઇન્ડિયા ગેટ નજીકની છત્રી નીચે ગાંધીજીની ધ્યાનસ્થ મુદ્રાવાળી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની ડિઝાઈન પર આગળ વધવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. જોકે, પ્રસ્તાવિત પ્રતિમા માટે ચબૂતરો તૈયાર કરવા અર્થે છત્રી હટાવવાના પ્રસ્તાવ સામે વાસ્તુશાત્રીઓ (આર્કિટેક્ટ્સ) અને વારસા સંરક્ષણવાદીઓના વિરોધ તથા સૌંદર્યલક્ષી બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ યોજનાઓનો અમલ થઈ શક્યો ન હતો. ૧૯૮૯ સુધીમાં પ્રતિમા માટેનું પ્લાસ્ટર કાસ્ટિંગ પૂર્ણ થઈ ગયું હતું.<ref>{{cite journal |last1=Alley |first1=Kelly D. |title=Gandhiji on the Central Vista: A Postcolonial Refiguring |journal=Modern Asian Studies |date=1997 |volume=31 |issue=4 |pages=967–994 |doi=10.1017/S0026749X00017224 |jstor=312851 |url=http://www.jstor.org/stable/312851 |access-date=6 August 2022 |issn=0026-749X|url-access=subscription }}</ref> ૧૯૯૩ સુધીમાં પ્રતિમા બનીને તૈયાર થઈ ગઈ હતી, પરંતુ તેને છત્રી નીચે મૂકવાના પ્રસ્તાવનો સંસદસભ્યોએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.<ref>{{cite news |title=Why PM Modi wasted no time in installing Netaji's statue |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/filling-the-vacuum-netaji-bose-statue-mahatma-gandhi-7747729/ |access-date=6 August 2022 |work=The Indian Express |date=30 January 2022 |language=en}}</ref> આ મુદ્દો સંસદમાં જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો, જેમણે સરકાર પર ગાંધીજીને "રસ્તાની વચ્ચે" છોડી દેવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.<ref>{{cite news |last1=Mathew |first1=Liz |title=Mahatma Gandhi's iconic statue, part of Parliament's identity, site of protest and veneration |url=https://indianexpress.com/article/explained/parliament-mahatma-gandhi-statue-7067386/ |access-date=6 August 2022 |work=The Indian Express |date=26 November 2020 |ref=Mathew |language=en}}</ref> ત્યારબાદ શહેરી વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રતિમા સંસદને ભેટ આપવામાં આવી હતી અને ૧૯૯૩માં ગાંધી જયંતિના દિવસે રાષ્ટ્રપતિ શંકર દયાલ શર્માના હસ્તે તેનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{cite web |title=Statues / Busts of National Leaders installed outside the Parliament House building |url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/our%20parliament/List%20of%20Statues%20and%20Portraits.htm |publisher=Lok Sabha, India |access-date=6 August 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=PM Modi likely to lay foundation stone for new Parliament building in December |url=https://www.deccanherald.com/national/north-and-central/pm-modi-likely-to-lay-foundation-stone-for-new-parliament-building-in-december-919698.html |access-date=6 August 2022 |work=Deccan Herald |date=25 November 2020 |language=en}}</ref>
== રચના ==
રામ સુતાર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી આ પ્રતિમામાં ગાંધીજીને પલાંઠી વાળીને ધ્યાનમગ્ન અવસ્થામાં બેઠેલા દર્શાવવામાં આવ્યા છે.<ref>{{cite news |title=Story behind the statue of protest in Parliament |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/story-behind-the-statue-of-protest-in-parliament-7679570/ |access-date=6 August 2022 |work=The Indian Express |date=19 December 2021 |language=en}}</ref> સંસદ ભવનના ગેટ નંબર ૧ નજીકનું આ સ્થાન એટલા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું કે જેથી સંસદ ભવનમાંથી બહાર નીકળતા સાંસદોને શાંતિનો સંદેશ આપતી આ પ્રતિમાના દર્શન થાય. આ પ્રતિમા કાંસા (બ્રોન્ઝ)માંથી બનાવવામાં આવી છે અને તેની ઊંચાઈ ૧૬ ફૂટ (૪.૯ મીટર) છે.<ref>{{cite news |title=This Gandhi Jayanti, we follow trail of the Mahatma's statues in Delhi NCR |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/ahead-of-gandhi-jayanti-here-s-a-trail-of-the-mahatma-s-statues-in-the-capital/story-05TqaoT72tHScsB1SLmPiO.html |access-date=6 August 2022 |work=Hindustan Times |date=1 October 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Modi Likely To Lay Foundation Stone for New Parliament Building in December |url=https://thewire.in/government/modi-new-parliament-building |access-date=6 August 2022 |work=The Wire}}</ref> આ પ્રતિમામાં ગાંધીજીની બેઠેલી મુદ્રા તેમના પરંપરાગત નિરૂપણો કરતાં તદ્દન અલગ છે; તેમાં ગાંધીજીના મુખભાવની શાંતિ અને તેમના વ્યક્તિત્વની ગંભીરતા વિશેષ રીતે નોંધપાત્ર છે.<ref>{{cite news |last1=Narayanan |first1=Nayantara |title=Two Indian sculptors have created most of the Gandhi statues around the world |url=https://scroll.in/article/674358/two-indian-sculptors-have-created-most-of-the-gandhi-statues-around-the-world |access-date=6 August 2022 |work=Scroll.in}}</ref><ref>{{cite news |title=Ram Sutar and Mahatma Gandhi -the journey goes back to many decades |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/plumage/ram-sutar-and-mahatma-gandhi-the-journey-goes-back-to-many-decades/ |access-date=6 August 2022 |work=Times of India |date=1 October 2020}}</ref>
== વિરોધ પ્રદર્શનનું સ્થળ ==
આ પ્રતિમાનું સ્થળ સાંસદો, ખાસ કરીને વિપક્ષના સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવતાં વિરોધપ્રદર્શનો અને અનૌપચારિક પ્રેસ કોન્ફરન્સ માટેનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે.<ref>{{cite news |title=Iconic Gandhi Statue at Parliament House to Be Moved During Construction of New Building |url=https://thewire.in/urban/parliament-building-mahatma-gandhi-statue-central-vista-project |access-date=6 August 2022 |work=The Wire}}</ref><ref>{{cite news |title=New Parliament building: Gandhi statue hurriedly shifted, move raises eyebrows |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/new-parliament-building-gandhi-statue-hurriedly-shifted-move-raises-eyebrows-101611170523492.html |access-date=6 August 2022 |work=Hindustan Times |date=21 January 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Protests or Religious Ceremonies Cannot Be Held in the Parliament House: Rajya Sabha Circular |url=https://thewire.in/government/protests-or-religious-ceremonies-cannot-be-held-in-the-parliament-house-rajya-sabha-circular |access-date=6 August 2022 |work=The Wire}}</ref> ૨૦૦૫માં શાસક પક્ષનાં કેટલાંક સભ્યોએ વિપક્ષ દ્વારા સંસદમાં વારંવાર કરવામાં આવતા અવરોધો સામે આ સ્થળે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.<ref>{{cite news |last1=Mathew |first1=Liz |title=Mahatma Gandhi's iconic statue, part of Parliament's identity, site of protest and veneration |url=https://indianexpress.com/article/explained/parliament-mahatma-gandhi-statue-7067386/ |access-date=6 August 2022 |work=The Indian Express |date=26 November 2020 |ref=Mathew |language=en}}</ref> વર્ષ ૨૦૨૨માં લોકસભા સચિવાલય દ્વારા એક બુલેટિન બહાર પાડી ને સંસદસભ્યોને સંસદના પરિસરમાં કોઈપણ પ્રકારના દેખાવો, વિરોધ પ્રદર્શનો કે ધાર્મિક સમારોહ યોજવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારબાદ વિરોધપક્ષ 'તૃણમૂલ કોંગ્રેસ'ના સાંસદ મહુઆ મોઇત્રાએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે આ પ્રતિમાને જ સંસદ ભવનના પરિસરમાંથી હટાવી લેવી જોઈએ.<ref>{{cite news |title='Why not just remove Gandhi's statue': TMC MP Mahua Moitra after Parliament says no dharna inside House |url=https://www.timesnownews.com/india/why-not-just-remove-gandhis-statue-tmc-mp-mahua-moitra-after-parliament-says-no-dharna-inside-house-article-92895796 |access-date=6 August 2022 |work=TimesNow |language=en}}</ref>
== સ્થળાંતર ==
નવા સંસદ ભવનના નિર્માણ કાર્યના ભાગરૂપે આ પ્રતિમાને સંસદ ભવનના મુખ્ય દરવાજા નજીકના તેના મૂળ સ્થાનથી હટાવીને ગેટ નંબર ૩ નજીકના સ્થળે ખસેડવામાં આવી હતી.<ref>{{cite news |title=Parliament work on, Gandhi statue moved temporarily |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/parliament-work-on-gandhi-statue-moved-temporarily-7155161/ |access-date=6 August 2022 |work=The Indian Express |date=21 January 2021 |language=en}}</ref> નવા સંસદ ભવનનું નિર્માણ કાર્ય પૂર્ણ થયા બાદ, આ પ્રતિમાને સંસદ પરિસરમાં જ એક પ્રમુખ સ્થળે પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.<ref>{{cite news |last1=Nath |first1=Damini |title=Gandhi statue to be shifted to temporary spot to make way for Parliament construction |url=https://www.thehindu.com/news/national/gandhi-statue-to-be-shifted-to-temporary-spot-to-make-way-for-parliament-construction/article33170685.ece |access-date=6 August 2022 |work=The Hindu |date=24 November 2020 |language=en-IN}}</ref>
== પ્રતિકૃતિઓ ==
[[File:Mahatma Gandhi Statue, Vidhana Soudha (02).jpg|thumb|right|મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા, વિધાનસભા (વિધાન સૌધા)]]
કર્ણાટકની વિધાનસભા (વિધાન સૌધા) ખાતે આવેલી ગાંધીજીની ૨૭ ફૂટ (૮.૨ મીટર) ઊંચી પ્રતિમા, જેનું અનાવરણ ૨૦૧૪માં કરવામાં આવ્યું હતું, તે સંસદ ભવનમાં આવેલી પ્રતિમાની પ્રતિકૃતિ છે. બેઠેલી મુદ્રામાં ગાંધીજીની વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા હોવાનો દાવો કરવામાં આવતી આ પ્રતિમાનું નિર્માણ પણ રામ સુતાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{cite news |last1=Prasad |first1=Shyam |title=Vidhana Soudha to get bronze Mahatma |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/vidhana-soudha-bronze-mahatma/articleshow/29214621.cms |access-date=6 August 2022 |work=Bangalore Mirror |issue=23 January 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Tall Gandhi statue to grace Vidhana Soudha |url=https://www.deccanherald.com/content/428784/tall-gandhi-statue-grace-vidhana.html |access-date=6 August 2022 |work=Deccan Herald |date=2 September 2014 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Showing peace on Gandhi's face was quite a task: Sculptor |url=https://www.deccanherald.com/content/433794/showing-peace-gandhis-face-quite.html |access-date=6 August 2022 |work=Deccan Herald |date=2 October 2014 |language=en}}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
{{મહાત્મા ગાંધી}}
[[શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમાઓ]]
64s676bn2d6hcj98f5vwbcd3n7sc19c
મહાત્મા ગાંધી સ્મારક (મિલવોકી)
0
155340
906115
906064
2026-10-06T12:38:00Z
InternetArchiveBot
63183
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
906115
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artwork
| image = PalMahatmaGandhiMemorial2002.jpg
| painting_alignment =
| image_size =
| title = મહાત્મા ગાંધી સ્મારક
| alt =
| other_language_1 =
| other_title_1 =
| mapframe = yes
| other_language_2 =
| other_title_2 =
| artist = ગૌતમ પાલ
| year = ૨૦૦૨
| type = કાંસ્ય શિલ્પ
| height_metric =
| width_metric =
| length_metric =
| height_imperial = ૧૦૪
| width_imperial =
| length_imperial =
| diameter__metric =
| diameter_imperial =
| imperial_unit = in
| metric_unit = cm
| city = મિલવોકી, વિસ્કોન્સિન, યુ.એસ.
| museum = મિલવોકી કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસ
| coordinates = {{coord|43|2|29.759|N|87|55|23.847|W|display=inline,title}}
| owner = મિલવોકી કાઉન્ટી
}}
'''મહાત્મા ગાંધી સ્મારક''' એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના વિસ્કોન્સિન રાજ્યના મિલવોકી શહેરના મધ્યભાગમાં આવેલા 'મિલવોકી કાઉન્ટી કોર્ટહાઉસ' ખાતે સ્થાપિત ગૌતમ પાલ દ્વારા નિર્મિત ૨૦૦૨ની એક સાર્વજનિક શિલ્પ-પ્રતિમા છે.
== વિવરણ ==
આ ૮ ફૂટ ૮ ઇંચ (૨.૬૪ મીટર) ઊંચું શિલ્પ ભારતીય નાગરિક અધિકાર નેતા મહાત્મા ગાંધીને તેમના પરંપરાગત પોશાકમાં અને એક લાંબી લાકડી (લાઠી) લઈને ચાલતા દર્શાવે છે. તેમનું મસ્તક મુંડન કરેલું છે, તથા છાતી, ખભા અને પગ ખુલ્લા છે. તેમણે ચશ્મા પહેરેલા છે અને તેમની દ્રષ્ટિ પોતાના ચાલવાના માર્ગ તરફ કેન્દ્રિત છે. તેમના પગમાં ચંપલ (સેન્ડલ) છે. આ આકૃતિ કોર્ટહાઉસથી વિરુદ્ધ દિશા તરફ મુખ રાખીને ઊભેલી છે, જે શહેરના મધ્યભાગ (ડાઉનટાઉન) અને મિશિગન સરોવર તરફ પૂર્વ દિશામાં ચાલી રહી હોય તેવો ભાસ થાય છે.<ref name=Swapan>{{cite news|last=Swapan|first=Ashfaque|title=Mahatma Gandhi Statue Unveiled in Milwaukee|url=http://news.newamericamedia.org/news/view_article.html?article_id=d5647464de9110ad9d6ebf70bc9cdd7f|access-date=5 August 2012|newspaper=India-West Newspaper|date=14 October 2002}}</ref> વોશિંગ્ટન, ડી.સી. સ્થિત 'મહાત્મા ગાંધી સ્મારક'માં પણ ગૌતમ પાલ દ્વારા તૈયાર કરાયેલી આવી જ એક પ્રતિમા સમાવિષ્ટ છે, જે લાલ ગ્રેનાઈટના પાયા પર સ્થાપિત છે.
આ શિલ્પ લાલ ગ્રેનાઈટના ક્રમશઃ સાંકડા થતા પાયા (બેઝ) પર ઊભું છે, જેના પર લખાણ પ્રદર્શિત કરવા માટે ચારેય બાજુએ કાંસાની તકતીઓ (બ્રોન્ઝ પ્લેક્સ) લગાવવામાં આવી છે. કોર્ટહાઉસના "સત્ય" અને "ન્યાય" અંકિત કરેલા દરવાજાઓની વચ્ચે તેનું સ્થાન આ શિલ્પના સંદેશને વધુ બળ આપે છે.
== ઐતિહાસિક માહિતી ==
'વિસ્કોન્સિન કોઅલિશન ઓફ એશિયન ઈન્ડિયન ઓર્ગેનાઈઝેશન્સ' (WCAIO) એ આ શિલ્પ અને તેના સ્થાપન માટે $૧૨,૦૦૦ (અમેરિકન ડોલર)નું ભંડોળ એકત્ર કર્યું હતું. WCAIO મિલવોકી વિસ્તારના ૧૬ ભારતીય-અમેરિકન જૂથોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ કાર્યમાં 'ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ફોર કલ્ચરલ રિલેશન્સ' (ICCR) દ્વારા પણ સહયોગ આપવામાં આવ્યો હતો. માર્કેટ યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ ડેન્ટિસ્ટ્રીના નિવૃત્ત ડીન કુમાર ધાલીવાલ અને તેમના પત્ની દર્શન ધાલીવાલે મિલવોકીમાં આ શિલ્પ લાવવાના અભિયાનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને $૨૫,૦૦૦નું દાન આપ્યું હતું. ધાલીવાલે 'ઈન્ડિયા-વેસ્ટ' અખબારને જણાવ્યું હતું કે, "મહાત્મા ગાંધીના સંદેશાઓ માત્ર વિશ્વમાં હિંસા અટકાવવા માટે જ નહીં, પરંતુ ઘરેલું હિંસા અને શેરીઓમાં થતી હિંસાને રોકવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે."<ref name=Swapan />
મિલવોકી કાઉન્ટીએ શિલ્પના દાનની દરખાસ્ત સ્વીકારી અને શરૂઆતમાં દસ સંભવિત સ્થળો સૂચવ્યા હતા. ભારતીય-અમેરિકન સમુદાયે 'મેકઆર્થર સ્ક્વેર' ખાતેનું સ્થળ પસંદ કર્યું કારણ કે "તે એક સુંદર અને શાંત સ્થળ છે."<ref name=Swapan />
આ શિલ્પનું અનાવરણ ૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૦૨ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું. તેના લોકાર્પણ કાર્યક્રમમાં શાંતિ કૂચ, વિસ્કોન્સિનના ચૂંટાયેલા અધિકારીઓ અને ભારતીય રાજદૂત લલિત માનસિંહના વક્તવ્યો તેમજ ભજન ગાયનનો સમાવેશ થતો હતો. 'ઈન્ડિયા-વેસ્ટ' અખબારના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યક્રમમાં ૮૫૦ લોકોએ હાજરી આપી હતી.
આ શિલ્પ સ્થાનિક ભારતીય-અમેરિકન સમુદાય માટે તેમજ શાંતિ માટે કાર્યરત કાર્યકરો માટે એક મેળવડાનું સ્થળ બની રહ્યું છે.<ref name=Bhopal>{{cite web|title=Students for Bhopal|url=http://old.studentsforbhopal.org/UWMilwaukee.htm|access-date=5 August 2012}} {{Dead link|date=ઑક્ટોબર 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
{{મહાત્મા ગાંધી}}
[[શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમાઓ]]
7jma71n16fby5i6wibxeqluxqtfwuc5
સાન ફ્રાન્સિસ્કો ખાતે મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા
0
155343
906132
906076
2026-10-06T17:08:51Z
InternetArchiveBot
63183
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
906132
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artwork
| title = ''મોહનદાસ કે. ગાંધી''
| italic_title = no
| image = Mahatma Gandhi Statue, San Francisco - Dec. 2025.jpg
| caption =
| image_size =
| alt =
| other_language_1 =
| other_title_1 =
| other_language_2 =
| other_title_2 =
| artist = {{ubl|ઝ્લાટકો પાઉનોવ|સ્ટીવન લોવે }}<!--some sources say it was designed by Kantilal B Patel-->
| catalogue =
| year = {{start date|1988}}
| type = શિલ્પ
| medium = કાંસ્ય
| subject = [[મહાત્મા ગાંધી]]
| height_metric =
| width_metric =
| length_metric =
| height_imperial = 8
| width_imperial =
| length_imperial =
| diameter_metric =
| diameter_imperial =
| dimensions =
| metric_unit = m<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default cm. -->
| imperial_unit = ft<!--don't leave blank—either don't include it, or include the default in. -->
| condition =
| city = [[સાન ફ્રાન્સિસ્કો]], કેલિફોર્નિયા, યુ.એસ.
| museum =
| accession =
| coordinates = {{coord|format=dms|display=inline,title}}
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 13
| owner =
| website = <!--{{URL|example.com}} Only for official web pages-->
}}
'''સાન ફ્રાન્સિસ્કો ખાતે મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા''' એ ઝ્લાટકો પાઉનોવ અને સ્ટીવન લોવે દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી [[મહાત્મા ગાંધી]]ની કાંસાની પ્રતિમા છે. તે [[યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ]]ના [[કેલિફોર્નિયા]] રાજ્યના [[સાન ફ્રાન્સિસ્કો]] શહેરમાં, 'એમ્બારકાડેરો' માર્ગ પર આવેલા 'સાન ફ્રાન્સિસ્કો ફેરી બિલ્ડિંગ'ની અગ્નિ (દક્ષિણ-પૂર્વ) દિશામાં આવેલા પ્લાઝામાં સ્થિત છે. ૮ ફૂટ (૨.૪ મીટર) ઊંચી આ પ્રતિમા બે પગથિયાં પર ઊભા કરાયેલા એક બ્લોક (ચબૂતરા) પર સ્થાપિત છે, જેના પર એક તકતી પણ લગાવેલી છે. આ પ્રતિમા 'ગાંધી મેમોરિયલ ઇન્ટરનેશનલ ફાઉન્ડેશન' તરફથી ભેટ સ્વરૂપે આપવામાં આવી હતી.<ref name=Rodell>{{Cite news|url=http://www.today.com/id/41769254/ns/today-today_travel/t/look-out-robocop-statues-yoda-rocky-lure-tourists-cities/#.UfKfs6yE6Uk|title=Look out, RoboCop! Statues from Yoda to Rocky lure tourists to cities|access-date=July 26, 2013|publisher=msnbc.com|first=Chris|last=Rodell}}</ref>
== લોકપ્રતિસાદ ==
આ પ્રતિમાનું અનાવરણ ૩ ઓક્ટોબર, ૧૯૮૮ના રોજ સાન ફ્રાન્સિસ્કોના મેયર આર્ટ એગ્નોસ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તે જ શિલ્પકારો, પાઉનોવ અને લોવ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી આવી જ એક પ્રતિમાનું અનાવરણ ૧૯૯૦માં હોનોલુલુના કાપિઓલાની પાર્કમાં એક વડના ઝાડ નીચે કરવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{cite web |url=http://gandhistatuewaikiki.com/about-the-artist/ |title=About the Artist: Stephen Lowe |date=2015 |website=Gandhi Statue Waikiki |access-date=20 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810111128/http://gandhistatuewaikiki.com/about-the-artist/ |archive-date=10 ઑગસ્ટ 2016 |url-status=dead }}</ref>
૨૦૧૦માં, 'ઓર્ગેનાઈઝેશન ફોર માઈનોરિટીઝ ઓફ ઈન્ડિયા' નામના જૂથે - જેની રચના ભારતીય લઘુમતીઓના દમનનો વિરોધ કરવા માટે કરવામાં આવી હતી - આ શિલ્પને હટાવવાની માંગ કરી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ગાંધીજી એક વંશવાદી હતા "જેમના મનમાં હિંસક વૃત્તિઓ હતી".<ref>{{Cite news|url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/Group-says-Gandhi-racist-plans-to-protest-statue-3251473.php|title=Group says Gandhi racist, plans to protest statue|access-date=July 26, 2013|date=October 2, 2010|first=John|last=Coté|work=San Francisco Chronicle}}</ref>
આ શિલ્પ તોડફોડનો વારંવાર ભોગ બનતું રહ્યું છે; તેના ચશ્મા સૌથી વધુ ચોરાતી વસ્તુ છે અને ઘણી વખત તેની લાકડી પણ તોડી નાખવામાં આવી છે.<ref>{{cite news |url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/Chron-Watch-year-hits-misses-4581026.php |title=Chron Watch year: hits, misses |author1=Ho, Vivian |author2=Huet, Ellen |author3=Kane, Will |date=5 June 2013 |newspaper=San Francisco Chronicle |access-date=20 June 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/S-F-Gandhi-statue-vandalized-again-4389831.php |title=S.F. Gandhi statue vandalized – again |author=Huet, Ellen |date=27 March 2013 |newspaper=San Francisco Chronicle |access-date=20 June 2016}}</ref>
<gallery>
File:Mohandas K. Gandhi statue, San Francisco (2013) - 2.JPG|તકતી
File:200705gandhiWaikiki.jpg|હવાઈમાં પાઉનોવ અને લોવે દ્વારા નિર્મિત ગાંધીજીની પ્રતિમા
</gallery>
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
== બાહ્ય કડીઓ==
{{commonscat|Mohandas K. Gandhi (sculpture)|સાન ફ્રાન્સિસ્કો ખાતે મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમા}}
{{મહાત્મા ગાંધી}}
[[શ્રેણી:મહાત્મા ગાંધીની પ્રતિમાઓ]]
mstcuscpj6s8lpcsuu27zdy6qc1lmfw
સભ્યની ચર્ચા:Superlavender
3
155353
906117
2026-10-06T13:06:44Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906117
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Superlavender}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૮:૩૬, ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
n9dnsrezksfxhylfkwnfluwtpil2yb4
સભ્યની ચર્ચા:Làm Việc Thiện
3
155355
906125
2026-10-06T15:42:45Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906125
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Làm Việc Thiện}}
-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૨૧:૧૨, ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
rxtmbazq689y86ksv7b7hicwnpbfkyj
સભ્યની ચર્ચા:Prakash 302 1k
3
155356
906131
2026-10-06T16:57:39Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906131
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Prakash 302 1k}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૨૨:૨૭, ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
rcxn33ygz0fjmvpv9bftdipi1xx7xn4
સભ્યની ચર્ચા:Rathwa jayesh
3
155357
906134
2026-10-07T01:54:12Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906134
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Rathwa jayesh}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૦૭:૨૪, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
16kh78dhv64x7nfklztt80nh5eo74tf
વિકિપીડિયા:એશિયાઈ માસ ૨૦૨૬
4
155358
906136
2026-10-07T04:27:05Z
Snehrashmi
41463
એશિયાઈ માસ ૨૦૨૬
906136
wikitext
text/x-wiki
{{કામ ચાલુ}}
<div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|300px|center]]</div>
'''વિકિપીડિયા એશિયાઈ માસ''' એ વિવિધ ભાષાના વિકિપીડિયા પ્રકલ્પ પર એશિયા સંબંધિત વિષયવસ્તુઓના પ્રોત્સાહન પર કેન્દ્રિત વાર્ષિક વિકિપીડિયા સ્પર્ધા છે. દરેક સહભાગી સમુદાય દર નવેમ્બર માસમાં તેમની ભાષાના વિકિપીડિયા પર એક મહિના સુધી ઓનલાઇન સંપાદન ચલાવે છે જેથી, તેમના પોતાના દેશ સિવાયના અન્ય એશિયન વિષયો વિશે નવા લેખો બનાવી શકે અથવા હાલના લેખોમાં સુધારો કરી શકે.
આ સ્પર્ધાની પ્રથમ આવૃત્તિ ૨૦૧૫માં શરૂ કરવામાં આવી હતી અને દર વર્ષે લેખોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે અને સહભાગીઓએ વૈવિધ્યપૂર્ણ વિષયો પર નવા લેખોનું સંપાદન અને વિસ્તરણ કર્યું છે.
== નિયમ ==
* નવા બનાવેલાં લેખનું યોગદાન ઓછામાં ઓછું ૩૦૦ શબ્દો અને ૩૦૦૦ બાઇટ્સ હોવું જ જોઇએ.
* લેખ સંપૂર્ણ રીતે મશીન ભાષાંતર ન હોવો જોઇએ.
* બધા જ લેખો ૧૫ નવેમ્બર ૨૦૨૬, ૦:૦૦ અને ૧૪ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬, ૨૩:૫૯ (IST) વચ્ચે નવા બનાવેલા હોવા જોઇએ
* લેખ વિષયવસ્તુને અનુરૂપ પોતાના દેશ સિવાયના અન્ય એશિયન વિષયો (લોકો, સ્થળ, સંસ્કૃતિ વગેરે) સંબંધિત હોવા જોઈએ.
* લેખ સાથે કોઇ મોટો મુદ્દો જેવો કે કોપીરાઇટનો ભંગ વગેરે સંકળાયેલ ન હોવો જોઇએ.
* લેખમાં યોગ્ય સંદર્ભ હોવો જોઇએ.
* આયોજકો દ્વારા રજૂ કરાયેલો લેખ અન્ય આયોજકો દ્વારા ચકાસાયેલો હોવો જોઇએ.
* દરેક ભાષાના નિર્ણાયક નક્કી કરશે કે કયો લેખ સ્વીકારાશે કે નહી.
* જ્યારે તમે ઉપરોક્ત નિયમોને પૂર્ણ કરતા ૪ લેખો બનાવો છો, ત્યારે તમને એશિયન સમુદાયોમાંથી કોઈ એક પાસેથી પોસ્ટકાર્ડ મળશે.
* વિકિપીડિયા એશિયન એમ્બેસેડર્સને એશિયન સહયોગી તરફથી સહી કરાયેલું પ્રમાણપત્ર અને વધારાનું પોસ્ટકાર્ડ મળશે. વધુ માહિતી માટે [[m:Wikipedia Asian Month/QA|આ પણ જુઓ.]]
== જોડાઓ ==
<div style="text-align:center;">
{{Clickable button 2|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/સ્પર્ધકો}}?veaction=editsource|જોડાઓ|class=mw-ui-progressive}}
</div>
==== લેખ રજૂ કરો ====
<div style="text-align:center;">
{{Clickable button 2|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-gu|યોગદાન અહીં રજૂ કરો|class=mw-ui-progressive}}
</div>
<div style="text-align:center;">
{{notice|ફાઉન્ટેન ટૂલમાં લેખ રજૂ કર્યા પછી લેખના '''ચર્ચા''' પાનાં પર <nowiki>{{એશિયાઈ માસ ૨૦૨૬}}</nowiki> ઢાંચો આપમેળે મૂકાશે. જો તેમ ન થાય તો જાતે આ ઢાંચો મૂકવો. જો તમે સ્પર્ધા હેઠળ લેખ વિસ્તૃત કર્યો હોય તો, <nowiki>{{એશિયાઈ માસ ૨૦૨૬|expanded=yes}}</nowiki> ઢાંચો જાતે મૂકવો.}}
</div>
== નિર્ણાયક ==
# [[સભ્ય:Dsvyas|ધવલ વ્યાસ]]
== અહેવાલ ==
* [[વિકિપીડિયા:એશિયાઈ માસ ૨૦૨૬/અહેવાલ]]
== પૂર્વ આવૃત્તિઓ ==
* [[વિકિપીડિયા:વિકિપીડિયા એશિયન મહિનો ૨૦૧૫|એશિયાઈ માસ ૨૦૧૫]]
* [[વિકિપીડિયા:એશિયાઈ માસ ૨૦૧૯|એશિયાઈ માસ ૨૦૧૯]]
* [[વિકિપીડિયા:એશિયાઈ માસ ૨૦૨૧|એશિયાઈ માસ ૨૦૨૧]]
* [[વિકિપીડિયા:એશિયાઈ માસ ૨૦૨૫|એશિયાઈ માસ ૨૦૨૫]]
== આ પણ જુઓ ==
* [[m:Wikipedia Asian Month|મેટા પર એશિયાઈ માસ]]
[[શ્રેણી:એશિયાઈ માસ પ્રતિયોગિતા]]
sgm6bo7oesc2iwrgudhj083yi5s30s7
સભ્યની ચર્ચા:Olinhgkjit
3
155359
906137
2026-10-07T04:46:37Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906137
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Olinhgkjit}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૦:૧૬, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
7tvcw7pwyv3mdool9p94499xihqvmqq
સભ્યની ચર્ચા:KUSUM MAKWANA
3
155360
906148
2026-10-07T08:48:04Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906148
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=KUSUM MAKWANA}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૪:૧૮, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
1srq5lzkhidv5ifqqzr0j7zr59msvrb
સભ્યની ચર્ચા:V chetana
3
155361
906149
2026-10-07T08:52:19Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906149
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=V chetana}}
-- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]<sup>[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]</sup> ૧૪:૨૨, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
8bnd6ot3zttfn0t4dcoees4jeu7pdbd
સભ્યની ચર્ચા:Rahul D vala
3
155362
906152
2026-10-07T08:59:47Z
New user message
14116
નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો
906152
wikitext
text/x-wiki
{{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Rahul D vala}}
-- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૪:૨૯, ૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST)
tq7d2aq271mvrmgu7qekghgxnq8zw23
પ્રાચી રોડ જંક્શન રેલ્વે સ્ટેશન
0
155363
906157
2026-10-07T11:56:35Z
KartikMistry
10383
"[[:en:Special:Redirect/revision/1374601988|Prachi Road Junction railway station]]" પાનાનું ભાષાંતર કરીને બનાવેલ
906157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox station
| name = પ્રાચી રોડ જંકશન રેલ્વે સ્ટેશન
| style = Indian Railways
| type = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|30px]] [[ભારતીય રેલ્વે|ભારતીય રેલ્વેસ્ટેશન]]
| caption =
| address = પાનીકોઠા, તાલાલા તાલુકો, ગીરસોમનાથ જિલ્લો, ગુજરાત
| country = [[ભારત]]
| coordinates = {{coord|20.982374|70.691803|format=dms|display=inline}}
| elevation = {{convert|98|m|ft|0|abbr=on}}
| operator = [[પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગ]]
| lines = વેરાવળ–પ્રાચી–કોડીનાર લાઇન<br />વેરાવળ-પ્રાચી-દેલવાડા લાઇન
| platforms = ૧
| tracks = ૧
| connections =
| structure = જમીનપર
| parking = ના
| accessible =
| status = કાર્યરત
| code = {{Indian railway code
| code = PCC
| zone = [[પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગ|પશ્ચિમ રેલ્વે]]
| division = {{rwd|ભાવનગર}}
}}
| opened =
| closed =
| rebuilt =
| former =
| passengers =
| pass_system =
| pass_year =
| pass_percent =
| map_size = 300
}}
'''પ્રાચી રોડ જંક્શન રેલ્વે સ્ટેશન''' [[પશ્ચિમ રેલ્વે વિભાગ|પશ્ચિમ રેલ્વે]]<nowiki/>ના ભાવનગર રેલ્વે વિભાગ આવેલું એક રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે વેરાવળ-[[પ્રાચી (તા. સુત્રાપાડા)|પ્રાચી]]-કોડીનાર લાઇન અને વેરાવળ-પ્રાચી-દેલવાડા લાઇન પરનું એક જંક્શન રેલ્વે સ્ટેશન છે. તે ભારતના ગુજરાત રાજ્યના [[ગીર સોમનાથ જિલ્લો|ગીર સોમનાથ જિલ્લા]]<nowiki/>ના [[તાલાલા તાલુકો|તાલાલા તાલુકા]]<nowiki/>માં આવેલા પાનીકોઠા ગામમાં આવેલું છે. તે [[સુત્રાપાડા તાલુકો|સુત્રાપાડા તાલુકા]] અને આસપાસના ગામો અને ૧૨ કિમી દૂર સ્થિત પ્રાચી ગામને સેવા આપે છે.
અહીં માત્ર પેસેન્જર ટ્રેનો જ અટકે છે.
== સંદર્ભ ==
{{Reflist}}
[[શ્રેણી:ગીર સોમનાથ જિલ્લો]]
[[શ્રેણી:ગુજરાતનાં રેલ્વે સ્ટેશનો]]
ldibyh9w06gmyqxvfk872d4sxqa4044