વિકિપીડિયા guwiki https://gu.wikipedia.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા) વિશેષ ચર્ચા સભ્ય સભ્યની ચર્ચા વિકિપીડિયા વિકિપીડિયા ચર્ચા ચિત્ર ચિત્રની ચર્ચા મીડિયાવિકિ મીડિયાવિકિ ચર્ચા ઢાંચો ઢાંચાની ચર્ચા મદદ મદદની ચર્ચા શ્રેણી શ્રેણીની ચર્ચા TimedText TimedText talk વિભાગ વિભાગ ચર્ચા Event Event talk 0 2285 906477 906325 2026-10-21T11:20:44Z Lalit Khambhayata 89664 જ્યોતીન્દ્ર દવેનો સુરત ખાતે આવેલા ઘરનો ફોટો અપલોડ કર્યો. 906477 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = જ્યોતીન્દ્ર દવે | image = | caption = | pseudonym = યયાતિ, ગુપ્તા, અવળવાણીયા | birth_name = જ્યોતીન્દ્ર હરિહરશંકર દવે | birth_date = {{birth date|1901|10|21|df=y}} | birth_place = [[સુરત]], [[ગુજરાત]], ભારત | death_date = {{death date and age|1980|9|11|1901|10|21|df=y}} | death_place = [[મુંબઈ]], ભારત | occupation = હાસ્યલેખક, પ્રાધ્યાપક | education = બી.એ., એમ.એ. | period = | language = [[ગુજરાતી ભાષા|ગુજરાતી]] | nationality = ભારતીય | spouse = {{marriage|કરસુખબેન દવે|1929|1980|end=તેમના મૃત્યુ સુધી}} | signature = | awards = {{plainlist| * [[નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક]] (૧૯૪૦) * [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]] (૧૯૪૧) }} }} '''જ્યોતીન્દ્ર દવે''' ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા હાસ્યલેખક હતા. == જીવન == [[ચિત્ર:Jyotindra_Dave's_house_in_Surat.jpg|thumb|સુરત ખાતે આવેલું જ્યોતીન્દ્ર દવેનું નિવાસસ્થાન]] જ્યોતીન્દ્ર દવેનો જન્મ [[ઓક્ટોબર ૨૧| ર૧મી ઓક્ટોબર]], ૧૯૦૧ના દિવસે દક્ષિણ [[ગુજરાત]]ના [[સુરત]] શહેર ખાતે થયો હતો. તેમણે ૧૯૧૯માં મેટ્રિક, ૧૯૨૩માં બી.એ. અને ૧૯૨૫માં એમ.એ.ની પદવીઓ સુરતમાંથી મેળવી હતી. ૧૯૨૬ થી ૧૯૩૩ સુધી તેઓ [[મુંબઈ]]માં કનૈયાલાલ મુનશી સાથે ગુજરાતી સાહિત્યનો ઇતિહાસ લખવાના કાર્યમાં જોડાયા. મુનશી જેલમાં હતા એટલો થોડો સમય તેમણે કબિબાઇ હાઇસ્કૂલમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. તેમણે 'ગુજરાત' માસિકનું સહ-સંપાદન પણ કરેલું. ૧૯૩૩ થી ૧૯૩૭ દરમિયાન તેમણે સુરતની એમટીબી કોલેજમાં ગુજરાતીમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. કનૈયાલાલ મુનશીની વિનંતી પર તેઓ ફરી મુંબઈ આવ્યા અને મુંબઈ સરકારના કાર્યાલયમાં ભાષાંતરકારનું કામ તેમની ૧૯૫૬માં નિવૃત્તિ સુધી કર્યું. તેમણે પછી મુંબઈની વિવિધ કોલેજમાં અધ્યાપન કાર્ય કર્યું. તેઓ [[માંડવી (કચ્છ)|માંડવી]], [[કચ્છ જિલ્લો|કચ્છ]] ખાતે પ્રિન્સિપાલ પણ રહ્યા હતા. તેઓ ૧૯૬૬માં [[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]]ના પ્રમુખ રહ્યા હતા.<ref name="gsp">{{cite web|url=https://gujaratisahityaparishad.com/prakashan/sarjako/savishesh/Savishesh-Jyotindra-Dave.html|title=જ્યોતિન્દ્ર દવે |publisher=[[ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ]] |access-date =૩૧ જુલાઇ ૨૦૧૪}}</ref><ref name="mor">{{cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=eTXougCB-NMC&pg=PA205&lpg=PA205&dq=jyotindra+dave&source=bl&ots=HKEyYpXEwq&sig=4KBAbX9SilEVISqO7Y0JnEPp2L4&hl=en&sa=X&ei=wiDUU6CeAca1uASZnoC4CA&ved=0CEoQ6AEwDw|title=Modern Indian Literature, an Anthology: Plays and prose|volume=3|first=K. M.|last=George|publisher=Sahitya Akademi|year=૧૯૯૨|isbn=9788172017835|page=૨૦૫}}</ref> તેમના માતાનું નામ ધનવિદ્યાગૌરી અને પિતાનું નામ હરિહરશંકર હતું. તેમનાં લગ્ન ઇ. સ. ૧૯૨૯માં કરસુખબેન સાથે થયાં હતાં અને પુત્રી રમા, પુત્ર પ્રદીપ, અસિતના તેઓ પિતા બન્યા.<ref>{{cite thesis|last=Joshi|first=Chiragkumar G.|title=Translation of Selected Humorous Essays from "Rang Tarang" by Jyotindra Dave with Critical Introduction|year=2016|type=Ph. D.|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/99704|publisher=Department of English, Saurashtra University|location=Rajkot}}</ref> એમનું અવસાન [[સપ્ટેમ્બર ૧૧|૧૧ સપ્ટેમ્બર]], ૧૯૮૦ના રોજ [[મુંબઈ]] ખાતે થયું હતું.<ref name=gsp/><ref name=mor/> તેમનું ઘર સુરતના આમલિરણ વિસ્તારમાં આવેલું છે.<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-fire-at-writer-jyotindra-dave-s-house-in-surat-1764099|title=Fire at writer Jyotindra Dave’s house in Surat|date=૧૩ નવેમ્બર ૨૦૧૨|work=Daily News & Analysis|access-date=૨૩ જુલાઇ ૨૦૧૭}}</ref> == સર્જન == તેમની મુખ્ય રચનાઓમાં 'રંગતરંગ' 'ભાગ ૧ થી ૬' (૧૯૩૨-૧૯૪૬), 'જ્યોતીન્દ્ર તરંગ', 'રેતીની રોટલી' (૧૯૫૨), 'વડ અને ટેટા' (હાસ્ય નિબંધો), '[[અમે બધાં]]' (નવલકથા, ૧૯૩૬), 'વ્યતીતને વાગોળું છું' (આત્મકથા), 'હાસ્ય નિબંધ સંગ્રહ' - ૧૦, 'હાસ્યનવલકથા' - ૧, 'આત્મકથા' વગેરે મુખ્ય છે. વળી તેમના 'અવસ્તુદર્શન', 'અશોક પારસી હતો', 'મહાભારત: એક દ્રષ્ટિ', 'મારી વ્યાયામસાધના', 'સાહિત્યપરિષદ' જેવા ઘણા નિબંધો પણ તેમણે ગુજરાતી ભાષાને આપ્યા. કાવ્યોમાં તેમણે 'આત્મપરિચય', 'એ કોણ હતી?' તથા 'લગ્નના ઉમેદવાર' જેવી નાટ્યરચનામાં તેમણે તેમની પ્રતિભાનો પરિચય આપ્યો. ઉપરાંત 'વિષપાન' (૧૯૨૮) એ તેમની પ્રારંભિક અવસ્થામાં રચાયેલું એમનું ઐતિહાસિક ત્રિઅંકી નાટક છે. 'વડ અને ટેટા' (૧૯૫૪) એ મોલિયેરના પ્રહસન 'માઈઝર' નું રૂપાંતર છે. 'સામાજિક ઉત્ક્રાન્તિ' (૧૯૩૦) તથા 'એબ્રહમ લિંકન-જીવન અને વિચાર' (૧૯૬૧) એમના અનુવાદગ્રંથો છે. 'ખોટી બે આની', 'લગ્નનો ઉમેદવાર', 'પાનનાં બીડાં', 'સોયદોરો', 'ટાઈમટેબલ', વગેરે તેમની મહત્વની કૃતિઓ છે. == પુરસ્કાર == તેમને ૧૯૪૦માં [[નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક]] અને ૧૯૪૧માં [[રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક]] એનાયત થયો હતો.<ref name=gsp/> તેમના માનમાં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ તરફથી દર વર્ષે હાસ્ય સાહિત્યકારને 'જ્યોતીન્દ્ર દવે પારિતોષિક' અપર્ણ થાય છે.<ref>{{cite web|title=જ્યોતીન્દ્ર દવે પારિતોષિક મળ્યા પછી…. – હરનિશ જાની|url=http://www.readgujarati.com/2012/09/18/jyotindra-paritoshik/|date=૧૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨|access-date=૧૧ માર્ચ ૨૦૧૬}}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} == બાહ્ય કડીઓ == * {{Internet Archive author|search=Jyotindra Dave}} * [https://gujaratisahityaparishad.com/prakashan/sarjako/savishesh/Savishesh-Jyotindra-Dave.html ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય] * {{ગુજરાતી વિશ્વકોશ}} [[Category:ગુજરાતી સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:હાસ્ય સાહિત્યકાર]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ]] [[શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા]] [[શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા]] [[શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખો]] [[શ્રેણી:૧૯૦૧માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૧૯૮૦માં મૃત્યુ]] 5d55ljl75irqt1nlhyxhsuqkq5nzb2h 0 17324 906471 906430 2026-10-21T03:57:04Z Snehrashmi 41463 [[Special:Contributions/~2026-56067-05|~2026-56067-05]] ([[User talk:~2026-56067-05|talk]])એ કરેલો ફેરફાર [[Special:Diff/906430|906430]] પાછો વાળ્યો 906471 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = કલમસર | state_name = ગુજરાત | district = આણંદ | taluk_names = ખંભાત | latd = 22.313114 | longd = 72.619408 | area_total = | altitude = | population_total = ૧૧૦૬૫ | population_as_of = ૨૦૧૧ | population_density = | leader_title_1 = સરપંચ | leader_name_1 = અમરસિંહ પઢીયાર | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[તમાકુ]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કલમસર (તા. ખંભાત)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા [[આણંદ જિલ્લો|આણંદ જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ખંભાત તાલુકો|ખંભાત તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કલમસર ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ડાંગર]], [[બાજરી]], [[તમાકુ]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. == વસ્તી == ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે કલમસર ગામની વસ્તી ૧૧,૦૬૫ની છે. જેમાં ૫,૭૭૪ પુરુષો અને ૫,૨૯૧ સ્ત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. વસ્તી ગણતરી મુજબ ગામમાં ૨,૦૬૨ જેટલાં ઘરો આવેલાં છે.<ref>http://censusindia.gov.in/(S(go14iv55jrmomk55dc4qo355))/PopulationFinder/View_Village_Population.aspx?pcaid=611319&category=VILLAGE</ref> == સંદર્ભ == <references/> == સંદર્ભ == {{Reflist}} {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ખંભાત તાલુકો]] [[શ્રેણી:ચરોતર]] 48ptn2mwjy7bwu2otehmhfmm0aysmww 0 23681 906474 906423 2026-10-21T04:09:45Z Snehrashmi 41463 સામાન્ય સાફસફાઈ 906474 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = મેઢાસણ | state_name = ગુજરાત | district = અરવલ્લી | taluk_names = મોડાસા | latd = 23.460087 | longd = 73.295399 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી, બેન્ક ઓફ બરોડા, ગ્રામીણ બેંક | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]],<br> [[દિવેલી]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''મેઢાસણ (તા. મોડાસા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત| ગુજરાત રાજ્ય]]ના ઉત્તર પૂર્વ ભાગમાં આવેલા [[અરવલ્લી જિલ્લો|અરવલ્લી જિલ્લા]]માં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[મોડાસા તાલુકો| મોડાસા તાલુકા]]માં આવેલું એક ગામ છે. મેઢાસણ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[બાજરી]], [[કપાસ]], [[દિવેલી| દિવેલી]] તેમ જ [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:મોડાસા તાલુકો]] qqoysh0u80xzun62bxe5rc0hj4d6b7p 0 30773 906470 906462 2026-10-21T03:56:23Z Snehrashmi 41463 મેન્યુઅલ રિવર્ટ 906470 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = કુડલા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કુડલા (તા. ચુડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ચુડા તાલુકો|ચુડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] e63xr85ah0me7ht53s6b8gplqkql2ly 906479 906470 2026-10-21T11:33:13Z Kuldipsinh Narendrasinh 89650 906479 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = કુડલા ચૂડા સ્ટેટ ભયાત ગામ | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કુડલા (તા. ચુડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ચુડા તાલુકો|ચુડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] 1xv0meux4azhlowyrrd23fk8ptdaueo 906480 906479 2026-10-21T11:34:53Z Kuldipsinh Narendrasinh 89650 /* */ 906480 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ગામ | native_name = કુડલા ચૂડા સ્ટેટ ભયાત ગામ | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કુડલા (તા. ચુડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ચુડા તાલુકો|ચુડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] 8ue5m0cffh5ma2srod7jsvr46paq2dt 906481 906480 2026-10-21T11:36:43Z Kuldipsinh Narendrasinh 89650 906481 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ચૂડા સ્ટેટ ભયાત ગામ | native_name = કુડલા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કુડલા (તા. ચુડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ચુડા તાલુકો|ચુડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] f81l3ofo9rd3klvz008696p816d5klc 906482 906481 2026-10-21T11:38:34Z Kuldipsinh Narendrasinh 89650 /* */ aa aamaro itihas che ame loko ne tena vishe janava magi chi kai khotu nathi laktha tamare pan chuda state vishe aakhu page che to aamaro itihas sukaam hatavo cho hu tamne vinanti karu chu aa ferfar hatavso nahi 906482 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ચૂડા સ્ટેટ ભયાત ગામ | native_name = કુડલા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }} '''કુડલા (તા. ચુડા)''' [[ભારત]] દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા [[ગુજરાત|ગુજરાત રાજ્યના]] [[સૌરાષ્ટ્ર]] વિસ્તારમાં આવેલા [[સુરેન્દ્રનગર જિલ્લો|સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં]] આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા [[ચુડા તાલુકો|ચુડા તાલુકામાં]] આવેલું એક ગામ છે. કુડલા ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]] તેમ જ [[પશુપાલન]] છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[મગફળી]], [[બાજરી]], [[ચણા]], [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]] તેમ જ અન્ય [[શાકભાજી]]ના પાકની [[ખેતી]] કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]] તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે. {{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] lbo3qbbrobjqov6k30uhs5qvfatm2ol 906483 906482 2026-10-21T11:41:06Z Kuldipsinh Narendrasinh 89650 906483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian jurisdiction | type = ચૂડા સ્ટેટ ભયાત ગામ | native_name = કુડલા | state_name = ગુજરાત | district = સુરેન્દ્રનગર | taluk_names = ચુડા | latd = 22.479481 | longd= 71.680817 | area_total = | altitude = | population_total = | population_as_of = | population_density = | leader_title_1 = | leader_name_1 = | leader_title_2 = | leader_name_2 = | footnotes = | blank_title_1 = સગવડો | blank_value_1 = [[પ્રાથમિક શાળા]], [[પંચાયતઘર]], [[આંગણવાડી]], દૂધની ડેરી | blank_title_2 = મુખ્ય વ્યવસાય | blank_value_2 = [[ખેતી]], [[ખેતમજૂરી]], [[પશુપાલન]] | blank_title_3 = મુખ્ય ખેત-ઉત્પાદનો | blank_value_3 = [[ઘઉં]], [[જીરુ]], [[વરિયાળી]], [[બાજરી]],<br /> [[કપાસ]], [[દિવેલી|દિવેલા]], [[રજકો]], [[શાકભાજી]] | blank_title_4 = | blank_value_4 = }}{{ગુજરાત ગામ સ્ટબ}} [[શ્રેણી:ચુડા તાલુકો]] 7swucf1ix0i2p0w3g6puip0ne9xonmy 0 47048 906469 900876 2026-10-20T19:59:13Z Rotondus 58710 /* નામકરણ */ 906469 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = હિંદુ | image = Lakshmana at Srivaikundam.jpg | caption = શ્રીવૈકુંન્થન પેરુમલ મંદિરમાં લક્ષ્મણ | deity_of = | name = લક્ષ્મણ | Devanagari = लक्ष्मण | Sanskrit_transliteration = Lakṣmaṇa | dynasty = રઘુવંશ, સૂર્યવંશ, ઈશ્વાકુ | father = [[દશરથ]] | mother = [[સુમિત્રા]] | spouse = [[ઊર્મિલા]] | children = અંગદ<br/> ચંદ્રકેતુ <ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/dutt/ramaconc.htm Ramayana – Conclusion], translated by Romesh C. Dutt (1899)</ref> | affiliation = | weapon = ધનુષ-બાણ, ખંજર | abode = વૈકુંઠ, ક્ષીરસાગર | siblings = [[શત્રુઘ્ન]] (ભાઈ)<br>[[રામ]]<br>[[ભરત]]<br>[[શાંતા]] (બહેન) | parents = | birth_place = [[અયોધ્યા]] | death_place = સરયુ નદી, અયોધ્યા }} [[Image:Srisita ram laxman hanuman manor.JPG|thumb|right|લક્ષ્મણ, રામ-સીતા અને હનુમાન સાથે - ભક્તિવેદાંત મેનોર (ઇસ્કોન મંદિર), વોટ્ફોર્ડ, યુ.કે.]] '''લક્ષ્મણ''' [[હિંદુ ધર્મ]]ના ભગવાન [[રામ]]ના ભાઈ હતા શૂરવીર હતા.<ref name="lashmana">The Valmiki Ramayana: retold in verse, ISBN 0-89389-137-1, ISBN 978-0-89389-137-4 - [http://books.google.co.in/books?id=vmiXaHiA5UIC&dq=valmiki+ramayana&hl=en&ei=x0VvTubrNo_orQfYwLiPBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDUQ6AEwAQ]</ref> લક્ષ્મણને શેષનાગનો અવતાર માનવામાં આવે છે, અને અમુક સંપ્રદાયમાં તેમને રામના અંશ માનવામાં આવે છે. [[રામાયણ]] મુજબ, [[દશરથ|દશરથ રાજા]]ના ત્રીજા પુત્ર હતા, તેમની માતા [[સુમિત્રા]] હતી. તેમની પત્ની [[ઊર્મિલા]] હતી,જે [[સીતા]]ની નાની બહેન હતી. આ બે ભાઈઓ રામ-લક્ષ્મણ વચ્ચે અપાર પ્રેમ હતો.તેમણે રામ-[[સીતા]] સાથે 14 વર્ષનો વનવાસ ભોગવ્યો હતો.કૌશલ્યા અને કૈકેયી તેમની સાવકી માતાઓ હતી. આ ચારેય ભાઈઓની એક મોટી બહેન હતી જે કૌશલ્યાનંદિની દેવી શાંતા હતી. તેમના અન્ય ભાઈઓ [[ભરત]] અને [[શત્રુઘ્ન]] હતા.ભગવાન લક્ષ્મણ દરેક કળામાં પારંગત હતા, પછી ભલે તે કુસ્તી હોય કે તીરંદાજી.જોકે ભારતમાં ભગવાન લક્ષ્મણજીનું અલગ મંદિર દુર્લભ અથવા ખૂબ જ ઓછું છે. કારણ કે મંદિરોમાં, લક્ષ્મણજીની પણ હંમેશા શ્રી રામ અને સીતાજી સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. ભગવાન લક્ષ્મણજીની વિશેષ પૂજામાં, તેમને વાદળી કમળના ફૂલો અર્પણ કરવા જોઈએ. શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે ભગવાન લક્ષ્મણને તમારી મહેનતની કમાણીનો એક નાનો ભાગ અથવા ચોખાના થોડા દાણા અર્પણ કરીને, તેઓ હંમેશા પોતાના ભક્તનું રક્ષણ કરે છે.<ref>{{cite book |last1=Buck |first1=William |title=Ramayana |date=2000 |publisher=Motilal Banarsidass Publ |isbn=9788120817203 |url=https://books.google.co.in/books?id=vvuIp2kqIkMC&pg=PA70&dq=ramayana+dasratha&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjYjbHn0LncAhXGi7wKHbmCCMQQ6AEIPjAE#v=onepage&q=ramayana%20dasratha&f=false |accessdate=25 जुलाई 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725122826/https://books.google.co.in/books?id=vvuIp2kqIkMC&pg=PA70&dq=ramayana+dasratha&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjYjbHn0LncAhXGi7wKHbmCCMQQ6AEIPjAE#v=onepage&q=ramayana%20dasratha&f=false |archive-date=25 जुलाई 2018 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.21755/page/n17/mode/2up|title=Valmiki Ramayana - Baala Kanda|last=Sastri|first=P. S. Subrahmanya|website=archive.org|archive-url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.21755/page/n17/mode/2up|archive-date=10 जून 2018|access-date=21 मार्च 2020|url-status=dead}}</ref> ==જન્મ== લક્ષ્મણના જન્મ સમયે, [[સૂર્ય]] સવારે [[કર્ક રાશિ]] માં પ્રવેશ કર્યો અને [[ચંદ્ર]] રાત્રે અશ્લેષા [[નક્ષત્ર]] માં પ્રવેશ કર્યો.<ref>{{cite web|url=https://sacred-texts.com/hin/rama/ry021.htm|quote=The sun had reached the Crab at mornपWhen Queen Sumitrá's babes were born, What time the moon had gone to make His nightly dwelling with the Snake.|website=Sacred Texts|title=CANTO XIX.: THE BIRTH OF THE PRINCES.}}</ref> ==નામકરણ== લક્ષ્મણનું નામ સંત [[વસિષ્ઠ]] દ્વારા તેમના જન્મના ૧૨મા દિવસે રાખવામાં આવ્યું હતું.<ref>{{cite web|url=https://sacred-texts.com/hin/rama/ry021.htm|quote=Soon as each babe was twelve days old 'Twas time the naming rite to hold. When Saint Vas'ishtha, rapt with joy, Assigned a name to every boy.|website=Sacred Texts|title=CANTO XIX.: THE BIRTH OF THE PRINCES.}}</ref> ==આદર્શ ભાઈ== ભગવાન લક્ષ્મણ એક આદર્શ નાના ભાઈ છે. રામને તેમના પિતાએ વનવાસ આપ્યો હતો પરંતુ લક્ષ્મણ સ્વેચ્છાએ રામ સાથે વનમાં જાય છે - મોટા ભાઈ પ્રત્યેની ભક્તિ, સ્નેહ અને ધાર્મિક લાગણીઓને કારણે. શ્રી રામ પાસે તેમની પત્ની સીતાના સાથને કારણે આનંદના સાધન છે પરંતુ લક્ષ્મણે બધા ભોગનો ત્યાગ કર્યો અને ફક્ત સેવાની ભાવના અપનાવી. હકીકતમાં, લક્ષ્મણનો વનવાસ શ્રી રામના વનવાસ કરતાં પણ મોટો છે. લક્ષ્મણે સીતા સ્વયંવરમાં પરશુરામનો તેમના મોટા ભાઈ રામ પરનો ક્રોધ શોષી લીધો હતો અને એક ચર્ચામાં પરશુરામના ક્રોધ અને અભિમાનને છીંટી નાખ્યો હતો. જેમાં લક્ષ્મણનો તર્ક હતો કે જો પરશુરામ શિવ ધનુષ માટે હુમલો કરશે તો લક્ષ્મણ પણ શ્રી રામના રક્ષણ માટે હુમલો કરશે. આ ઘટના આજના આધુનિક યુગમાં ખૂબ જ સુસંગત સાબિત થાય છે કે આપણે આપણા કરતા વધુ શક્તિશાળી લોકોના દબાણ હેઠળ ન રહેવું જોઈએ અને જ્યાં વિરોધ સ્વાભાવિક છે, ત્યાં આપણે ચોક્કસપણે વિરોધ કરવો જોઈએ. ==સંદર્ભ== {{reflist}} {{રામાયણ}} [[શ્રેણી:રામાયણ]] [[શ્રેણી:પૌરાણિક પાત્રો]] 4gsd5fdm4lmwtjq4nof5miurdil18be 0 86331 906465 690391 2026-10-20T12:24:02Z Sasifow 88802 Sasifowએ [[જિન-જાક રુસો]]ને [[ૹં-ૹાક રુસો]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title 690391 wikitext text/x-wiki {{infobox person/Wikidata | fetchwikidata = ALL | onlysourced = no}} '''જિન-જાક રુસો''' (ફ્રેન્ચ: [ʒɑ̃ʒak ʁuso]; 28 જૂન 1712 – 2 જુલાઇ 1778) 18મી સદીના [[યુરોપ]]ના એક સ્વિસ ચિંતક અને લેખક હતા.<ref>{{Citation |first=Robert |last=Darnton |title=The Great Cat Massacre |chapter=6. Readers Respond to Rousseau: The Fabrication of Romantic Sensitivity}} for some interesting examples of contemporary reactions to this novel.</ref> તેઓ પશ્ચિમના [[જ્ઞાનોદય યુગ]]ના ચિંતકોમાંના એક હતા. તેમની રાજકીય ફિલસૂફીએ [[ફ્રાંસની ક્રાંતિ]]ને અને આધુનિક રાજકીય, સામાજિક અને વિદ્યક ચિંતનના કુલ વિકાસને પ્રભાવિત કર્યો. પરંતુ આંતરવિરોધો અને વિરોધાભાસો સાથે ભરેલા હોવાને કારણે તેમની ફિલસૂફીનું સ્વરૂપ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. પોતાના યુગની ઉપજ હોવા છતાં તેમણે તત્કાલીન માન્યતાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. તર્કવાદના યુગમાં તેમણે તર્કની આલોચના કરી અને માનવીય લાગણીઓને ખૂબ મહત્વ આપ્યું. == સંદર્ભો == {{reflist}} {{wikiquote}} [[શ્રેણી:લેખક]] [[શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ]] dq82u3ouke348yyc5ywt6k2t0mn5rmp 906468 906465 2026-10-20T12:25:48Z Sasifow 88802 /* */ Added content 906468 wikitext text/x-wiki {{infobox person/Wikidata | fetchwikidata = ALL | onlysourced = no}} '''ૹં-ૹાક રુસો''' ({{Lang-fr|Jean-Jacques Rousseau}}, {{IPA|fr|ʒɑ̃ʒak ʁuso|pron}};{{Efn|{{IPAc-en|UK|ˈ|r|uː|s|oʊ}}, {{IPAc-en|US|r|uː|ˈ|s|oʊ}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref><ref>{{cite EPD|18}}</ref>}} 28 જૂન 1712 – 2 જુલાઇ 1778) 18મી સદીના [[યુરોપ]]ના એક સ્વિસ ચિંતક અને લેખક હતા.<ref>{{Citation |first=Robert |last=Darnton |title=The Great Cat Massacre |chapter=6. Readers Respond to Rousseau: The Fabrication of Romantic Sensitivity}} for some interesting examples of contemporary reactions to this novel.</ref> તેઓ પશ્ચિમના [[જ્ઞાનોદય યુગ]]ના ચિંતકોમાંના એક હતા. તેમની રાજકીય ફિલસૂફીએ [[ફ્રાંસની ક્રાંતિ]]ને અને આધુનિક રાજકીય, સામાજિક અને વિદ્યક ચિંતનના કુલ વિકાસને પ્રભાવિત કર્યો. પરંતુ આંતરવિરોધો અને વિરોધાભાસો સાથે ભરેલા હોવાને કારણે તેમની ફિલસૂફીનું સ્વરૂપ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. પોતાના યુગની ઉપજ હોવા છતાં તેમણે તત્કાલીન માન્યતાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. તર્કવાદના યુગમાં તેમણે તર્કની આલોચના કરી અને માનવીય લાગણીઓને ખૂબ મહત્વ આપ્યું. == સંદર્ભો == {{reflist}} {{wikiquote}} [[શ્રેણી:લેખક]] [[શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ]] 8al0eapadqplkuwufqaxz8kjyvw0jhd 906472 906468 2026-10-21T03:58:17Z Snehrashmi 41463 [[Special:Contributions/Sasifow|Sasifow]] ([[User talk:Sasifow|talk]])એ કરેલો ફેરફાર [[Special:Diff/906468|906468]] પાછો વાળ્યો 906472 wikitext text/x-wiki {{infobox person/Wikidata | fetchwikidata = ALL | onlysourced = no}} '''જિન-જાક રુસો''' (ફ્રેન્ચ: [ʒɑ̃ʒak ʁuso]; 28 જૂન 1712 – 2 જુલાઇ 1778) 18મી સદીના [[યુરોપ]]ના એક સ્વિસ ચિંતક અને લેખક હતા.<ref>{{Citation |first=Robert |last=Darnton |title=The Great Cat Massacre |chapter=6. Readers Respond to Rousseau: The Fabrication of Romantic Sensitivity}} for some interesting examples of contemporary reactions to this novel.</ref> તેઓ પશ્ચિમના [[જ્ઞાનોદય યુગ]]ના ચિંતકોમાંના એક હતા. તેમની રાજકીય ફિલસૂફીએ [[ફ્રાંસની ક્રાંતિ]]ને અને આધુનિક રાજકીય, સામાજિક અને વિદ્યક ચિંતનના કુલ વિકાસને પ્રભાવિત કર્યો. પરંતુ આંતરવિરોધો અને વિરોધાભાસો સાથે ભરેલા હોવાને કારણે તેમની ફિલસૂફીનું સ્વરૂપ વિવાદાસ્પદ રહ્યું છે. પોતાના યુગની ઉપજ હોવા છતાં તેમણે તત્કાલીન માન્યતાઓનો વિરોધ કર્યો હતો. તર્કવાદના યુગમાં તેમણે તર્કની આલોચના કરી અને માનવીય લાગણીઓને ખૂબ મહત્વ આપ્યું. == સંદર્ભો == {{reflist}} {{wikiquote}} [[શ્રેણી:લેખક]] [[શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ]] dq82u3ouke348yyc5ywt6k2t0mn5rmp 0 155371 906475 906191 2026-10-21T04:19:18Z Snehrashmi 41463 {{કામ ચાલુ}} ઢાંચો દૂર કર્યો 906475 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = નાના પાટેકર | image = Nana Patekar 2025.jpg | caption = નાના પાટેકર (૨૦૨૫માં) | native_name = | birth_name = વિશ્વનાથ પાટેકર | birth_date = {{Birth date|1951|01|01|df=y}} | birth_place = મુરુડ-જંજીરા, બોમ્બે સ્ટેટ, ભારત | death_date = {{death date and age|df=y|2026|10|08|1951|01|01}} | death_place = દોના પૌલા, [[પણજી]], [[ગોવા]], ભારત | death_cause = હૃદયરોગનો હુમલો | other_names = | education = [[સર જે. જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટ]] | occupation = {{hlist|અભિનેતા|પટકથા લેખક|ફિલ્મ નિર્માતા|આર્મી ઓફિસર}} | years_active = ૧૯૭૮–૨૦૨૬ | works = | organization = નામ ફાઉન્ડેશન | spouse = નિલકાન્તિ પાટેકર (૧૯૭૮–૨૦૨૬) | children = મલ્હાર પાટેકર | awards = [[પદ્મશ્રી]] (૨૦૧૩) | module = {{Infobox military person |embed=yes | allegiance = {{flagu|India}} | branch = {{army|India}} | service_years = ૧૯૯૦–૨૦૧૩ | rank = [[File: Lieutenant Colonel of the Indian Army.svg|21px]] માનદ લેફ્ટનન્ટ કર્નલ | unit = {{flagicon image|Territorial Army (Flag).svg}} પ્રાદેશિક સેના<br>[[File:Marathali.gif|20px]] મરાઠા લાઇટ ઇન્ફન્ટ્રી | battles = [[કારગિલ યુદ્ધ|૧૯૯૯ કારગિલ યુદ્ધ]] }} }} '''વિશ્વનાથ પાટેકર''' (૧ જાન્યુઆરી ૧૯૫૧ – ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬)<ref>{{Cite web |date=8 October 2026 |title=Nana Patekar: Outspoken Indian actor Nana Patekar suddenly dies at 75 |url=https://www.bbc.com/news/articles/cj3vqr5rknpeo |access-date=8 October 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref>, જેઓ '''નાના પાટેકર''' તરીકે વધુ જાણીતા છે, તેઓ મુખ્યત્વે હિન્દી અને મરાઠી સિનેમામાં કામ કરતા ભારતીય અભિનેતા અને ફિલ્મ નિર્માતા હતા.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/actor-nana-patekar-dies-at-hospital-in-goa-he-was-75-3012093-2026-10-08|title=Actor Nana Patekar dies at hospital in Goa. He was 75|first=|date=8 October 2026|website=India Today}}</ref> ભારતીય સિનેમાના શ્રેષ્ઠ અને સૌથી પ્રભાવશાળી અભિનેતાઓમાંના એક ગણાતા પાટેકરે તેમની અભિનય ક્ષમતા માટે ત્રણ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો, ચાર ફિલ્મફેર પુરસ્કારો અને બે મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ફિલ્મ પુરસ્કારો (તેમજ મરાઠી ફિલ્મફેર પુરસ્કારો) મેળવ્યા હતા.<ref>{{Cite web |last=Mojib |first=Syed Ayan |date=14 January 2025 |title=Actor Profiles - Nana Patekar |url=https://www.outlookindia.com/entertainment-spotlight/profiles/nana-patekar |access-date=28 February 2026 |website=Outlook India |language=en}}</ref> સિનેમા અને કલા ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન બદલ તેમને ૨૦૧૩માં 'પદ્મશ્રી' પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |title=Nana Patekar: News, Movies, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/nana-patekar/ |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ૧૯૭૮ની ડ્રામા ફિલ્મ 'ગમન' દ્વારા બોલિવૂડમાં અભિનયની શરૂઆત કર્યા બાદ,<ref name="indianexpress.com"/> પાટેકરે કેટલીક મરાઠી અને બોલિવૂડ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. ૧૯૮૮માં એકેડેમી એવોર્ડ માટે નામાંકિત થયેલી ફિલ્મ 'સલામ બોમ્બે'માં અભિનય કર્યા પછી, તેમણે ક્રાઈમ ડ્રામા 'પરિંદા' (૧૯૮૯)માં આપેલી અભિનય-પ્રસ્તુતિ માટે શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યો. ત્યારબાદ તેમણે દિગ્દર્શક તરીકેની પોતાની પ્રથમ ફિલ્મ 'પ્રહાર: ધ ફાઈનલ અટેક' (૧૯૯૧)માં કામ કર્યું.<ref>{{Cite news |work=Press Trust of India |title=Nana Patekar making biopic on social worker Baba Amte |url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/nana-patekar-making-biopic-on-social-worker-baba-amte-114112500930_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816224048/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/nana-patekar-making-biopic-on-social-worker-baba-amte-114112500930_1.html |archive-date=16 August 2016 |access-date=28 February 2026 |language=en-us}}</ref> પાટેકરે ૧૯૯૦ના દાયકાની અનેક વ્યાવસાયિક રીતે સફળ ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો અને પોતાની કામગીરી માટે વિવેચકોની પ્રશંસા મેળવી; જેમાં 'રાજુ બન ગયા જેન્ટલમેન' (૧૯૯૨); 'અંગાર' (૧૯૯૨) - જેના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ વિલનનો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યો; 'તિરંગા' (૧૯૯૩) અને 'ક્રાંતિવીર' (૧૯૯૪) - જેના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યો - જેવી ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, 'અગ્નિ સાક્ષી' (૧૯૯૬) - જેના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો તેમનો બીજો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીત્યો - અને 'ખામોશી: ધ મ્યુઝિકલ' (૧૯૯૬) માટે પણ તેમને ઘણી પ્રશંસા મળી. ૨૦૦૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં, તેમને 'શક્તિ: ધ પાવર' (૨૦૦૨), 'અબ તક છપ્પન' (૨૦૦૪) અને 'અપહરણ' (૨૦૦૫) - જેના માટે તેમને શ્રેષ્ઠ ખલનાયકનો બીજો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર મળ્યો હતો - તેમજ 'ટેક્સી નંબર ૯૨૧૧' (૨૦૦૬) માં તેમની અભિનય ક્ષમતા માટે પ્રશંસા મળી હતી. પાટેકરે કોમેડી ફિલ્મ 'વેલકમ' (૨૦૦૭) અને તેની સિક્વલ 'વેલકમ બેક' (૨૦૧૫) માં ઉદાર હૃદયના ગેંગસ્ટર 'ઉદય શેટ્ટી'ની ભૂમિકા તથા રાજકીય થ્રિલર 'રાજનીતિ' (૨૦૧૦) માં રાજકારણીની ભૂમિકા ભજવીને વ્યાપક પ્રશંસા મેળવી હતી. ૨૦૧૬માં, તેમણે સમીક્ષકો અને વ્યાવસાયિક દ્રષ્ટિએ સફળ મરાઠી ફિલ્મ 'નટસમ્રાટ'માં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી, જેમાં તેમણે નિવૃત્ત રંગમંચ કલાકારનું પાત્ર ભજવ્યું હતું.<ref>{{Cite web |date=10 February 2016 |title="नटसम्राट"ची जोरदार चर्चा |url=https://www.lokmat.com/filmy/marathi-cinema/strong-discussion-natt-samrat/ |access-date=10 February 2016 |website=Lokmat}}</ref> આ ફિલ્મમાં તેમના અભિનય માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યો હતો.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|author=Rohan Valecha, Vaibhavi V Risbood|title=Jio Filmfare Awards Marathi 2017: Complete winners' list|work=The Times of India|date=28 October 2017|access-date=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725102955/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/jio-filmfare-awards-marathi-2017-complete-winners-list/articleshow/61280249.cms|archive-date=25 July 2018|url-status=live}}</ref> ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ ગોવા સ્થિત તેમના નિવાસસ્થાને હૃદયરોગના હુમલાને કારણે પાટેકરનું અવસાન થયું હતું.<ref>{{cite web |title=Veteran actor Nana Patekar dies at 75 after cardiac arrest |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/nana-patekar-legendary-actor-passes-away-at-75-due-to-cardiac-arrest/articleshow/134777749.cms |website=The Economic Times |access-date=8 October 2026 |date=8 October 2026}}</ref> == પ્રારંભિક જીવન == નાના પાટેકરનો જન્મ મહારાષ્ટ્રના વર્તમાન [[રાયગઢ જિલ્લો|રાયગઢ જિલ્લા]]ના મુરુદ-જંજીરા ખાતે એક મરાઠી પરિવારમાં વિશ્વનાથ પાટેકર તરીકે થયો હતો.<ref name="TOI48667422">{{cite web |date=26 August 2015 |title=Nana Patekar: I learnt acting from the hunger and humiliation I faced at 13 – The Times of India . |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nana-Patekar-I-learnt-acting-from-the-hunger-and-humiliation-I-faced-at-13/articleshow/48667422.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828060154/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nana-Patekar-I-learnt-acting-from-the-hunger-and-humiliation-I-faced-at-13/articleshow/48667422.cms |archive-date=28 August 2015 |access-date=3 September 2015 |work=The Times of India}}</ref> તેઓ મુંબઈની '[[સર જે. જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટ|સર જે.જે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એપ્લાઇડ આર્ટ]]'ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી હતા.<ref>{{cite news |title=Riveting persona |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/films/story/19920131-after-successful-directorial-debut-nana-patekar-looks-to-broaden-his-cinematic-repertoire-765771-2013-06-27 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021052116/http://indiatoday.intoday.in/story/after-successful-directorial-debut-nana-patekar-looks-to-broaden-his-cinematic-repertoire/1/306084.html |archive-date=21 October 2014 |access-date=9 October 2014 |work=India Today}}</ref><ref>{{cite web |title=About Nana Patekar |url=http://www.kokanworld.com/details.aspx?pid=%2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713163522/http://www.kokanworld.com/details.aspx?pid=%2013 |archive-date=13 July 2011 |access-date=6 October 2010 |publisher=Konkan World}}</ref> == કારકિર્દી == === શરૂઆતની ચરિત્ર ભૂમિકાઓ (૧૯૭૮–૧૯૮૭) === પાટેકરે 'ગમન' (૧૯૭૮) દ્વારા અભિનય ક્ષેત્રે પદાર્પણ કર્યું અને ત્યારબાદ 'માફીચા સાક્ષીદાર' (મરાઠી, ૧૯૮૬) માં કામ કર્યું; આ પછી તેમણે મરાઠી સિનેમામાં ઘણી નાની ભૂમિકાઓ ભજવી. તેમણે બ્રિટિશ ટેલિવિઝન શ્રેણી 'લોર્ડ માઉન્ટબેટન: ધ લાસ્ટ વાઇસરોય' (૧૯૮૬) માં [[નથુરામ ગોડસે]]ની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે 'આજ કી આવાઝ' (૧૯૮૪), 'અંકુશ' (૧૯૮૬), 'પ્રતિઘાત' (૧૯૮૭), 'અંધા યુદ્ધ' (૧૯૮૭), 'મોહરે' (૧૯૮૭), 'ત્રિશાગ્નિ' (૧૯૮૮), 'આવામ' (૧૯૮૭) અને 'સાગર સંગમ' (૧૯૮૮) જેવી ફિલ્મોમાં પણ નોંધપાત્ર ભૂમિકાઓ ભજવી હતી. 'અંધા યુદ્ધ'માં તેમના અભિનય બદલ તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતા માટેના ફિલ્મફેર પુરસ્કારનું પ્રથમ નામાંકન મળ્યું હતું. === પ્રતિષ્ઠિત અભિનેતા (૧૯૮૮–૨૦૧૦) === આ સમયગાળા દરમિયાન, મીરા નાયરની ફિલ્મ 'સલામ બોમ્બે!' (૧૯૮૮) માં તેમના અભિનયને ખૂબ જ પ્રશંસા મળી હતી. ક્રાઈમ ડ્રામા 'પરિંદા' (૧૯૮૯) માં એક ગુનાખોરીના સરદાર (ક્રાઈમ લોર્ડ) ની ભૂમિકા ભજવવા બદલ પણ તેમને વિવેચકો તરફથી વ્યાપક સરાહના મળી હતી; આ ભૂમિકા માટે તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર અને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો પ્રથમ ફિલ્મફેર પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. ત્યારબાદ તેમણે 'પ્રહાર: ધ ફાઈનલ અટેક' (૧૯૯૧) ફિલ્મનું દિગ્દર્શન કર્યું, જેમાં માધુરી દીક્ષિત પણ તેમની સાથે હતા; આ ફિલ્મમાં ભારતીય સેનાના અધિકારીની ભૂમિકા ભજવવા માટે તેમણે વિશેષ તાલીમ લીધી હતી. 'અંગાર' (૧૯૯૨) ફિલ્મમાં ભજવેલી ભૂમિકા માટે તેમને શ્રેષ્ઠ ખલનાયકનો પ્રથમ ફિલ્મફેર પુરસ્કાર મળ્યો. તેમણે રોમેન્ટિક-કોમેડી ફિલ્મ 'રાજુ બન ગયા જેન્ટલમેન' (૧૯૯૨)માં [[શાહરૂખ ખાન]], [[જુહી ચાવલા]] અને અમૃતા સિંહ સાથે તથા 'તિરંગા' (૧૯૯૩)માં ફિલ્મ ઉદ્યોગના દિગ્ગજ કલાકાર રાજ કુમાર સાથે કામ કર્યું; આ બંને ફિલ્મો માટે તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાના ફિલ્મફેર પુરસ્કાર માટે સતત બે વાર નામાંકન મળ્યા. તેમણે 'ક્રાંતિવીર' (૧૯૯૪)માં ઘર છોડીને ભાગી ગયેલા અને જુગારના રવાડે ચડેલા પુત્રની ભૂમિકા ભજવી હતી, જેના માટે તેમણે શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર, ફિલ્મફેર પુરસ્કાર અને સ્ક્રીન પુરસ્કાર જીત્યા હતા. પાટેકરે બાળકોની ફિલ્મ 'અભય' (૧૯૯૪)માં ભૂતનું પાત્ર ભજવ્યું હતું અને ત્યારબાદ 'હમ દોનો' (૧૯૯૫)માં [[ઋષિ કપૂર]] સાથે સહ-અભિનય કર્યો હતો. તેમણે 'અગ્નિ સાક્ષી' (૧૯૯૬)માં એક ક્રૂર પતિની ભૂમિકા ભજવી, જેના માટે તેમને શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતાનો બીજો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર મળ્યો; 'ખામોશી: ધ મ્યુઝિકલ' (૧૯૯૬)માં [[મનીષા કોઈરાલા]]ના બહેરા પિતાની ભૂમિકા ભજવી, જેનાથી તેમને શ્રેષ્ઠ અભિનેતાના ફિલ્મફેર પુરસ્કાર માટે બે વાર નામાંકન મળ્યા; તેમજ 'ગુલામ-એ-મુસ્તફા' (૧૯૯૭)માં ગેંગસ્ટર, 'યશવંત' (૧૯૯૭)માં પ્રમાણિક છતાં બિનપરંપરાગત પોલીસ અધિકારી અને 'વજૂદ' (૧૯૯૮)માં સ્કિઝોફ્રેનિયાથી પીડાતી વ્યક્તિની ભૂમિકાઓ ભજવી. તેમણે 'કોહરામ' (૧૯૯૯)માં [[અમિતાભ બચ્ચન]] સાથે કામ કર્યું, જેમાં તેમણે ભારતીય સેનાના ગુપ્તચર અધિકારીની ભૂમિકા ભજવી હતી જે વેશ બદલીને ફરી રહેલા બચ્ચનનો પીછો કરતા હતા. આ દાયકાની તેમની અન્ય નોંધપાત્ર ફિલ્મોમાં 'યુગપુરુષ' (૧૯૯૮) અને 'હૂ તૂ તૂ' (૧૯૯૯)નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ક્રાઈમ ડ્રામા ફિલ્મ 'તરકીબ' (૨૦૦૦)માં આદિત્ય પંચોલી સાથે સીબીઆઈ ડાયરેક્ટરની ભૂમિકા ભજવી હતી. એક વર્ષના વિરામ બાદ, તેમણે 'શક્તિ: ધ પાવર' (૨૦૦૨) દ્વારા અભિનયમાં પુનરાગમન કર્યું; આ ફિલ્મમાં તેમણે અત્યંત હિંસક પિતાનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જેના માટે તેમને 'શ્રેષ્ઠ વિલન' માટેના ફિલ્મફેર પુરસ્કારનું બીજું નામાંકન મળ્યું હતું. 'અબ તક છપ્પન' (૨૦૦૪)માં તેમણે એક એન્કાઉન્ટર સ્પેશિયાલિસ્ટ પોલીસ અધિકારીની ભૂમિકા ભજવી હતી. 'અપહરણ' (૨૦૦૫)માં તેમના અભિનય બદલ તેમને 'શ્રેષ્ઠ વિલન' માટેનો બીજો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર તેમજ 'શ્રેષ્ઠ વિલન' માટેનો સ્ક્રીન એવોર્ડ મળ્યો હતો. તેમણે 'ટેક્સી નંબર ૯૨૧૧' (૨૦૦૬)માં જ્હોન અબ્રાહમની સામે ટેક્સી ડ્રાઈવરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર સફળ રહી હતી અને પાટેકર તથા અબ્રાહમ બંનેની જોડી (કેમિસ્ટ્રી)ના ખૂબ વખાણ થયા હતા. વર્ષ ૨૦૦૭ પાટેકર માટે સફળ રહ્યું હતું. તેમણે ઘણી હાસ્યપ્રધાન ભૂમિકાઓ ભજવી હતી; જેમાં [[અનિલ કપૂર]] સાથેની 'વેલકમ' ફિલ્મમાં તેમણે ભજવેલી ભૂમિકા ખૂબ વખણાઈ હતી. આ ફિલ્મમાં તેમણે મુંબઈના એક શક્તિશાળી ગુનાખોરી જગતના સરદાર (ક્રાઈમ લોર્ડ)નું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જે ભૂતકાળમાં ફિલ્મોમાં અભિનેતા બનવાની ઈચ્છા ધરાવતો હતો. ત્યારબાદ તેમણે સંગીત સિવાનની ફિલ્મ 'એક' (૨૦૦૯)માં અભિનય કર્યો હતો. વર્ષ ૨૦૧૦માં, તેમણે 'પાઠશાલા' (૨૦૧૦) ફિલ્મમાં શાળાના આચાર્યની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઉપરાંત, તેમણે પ્રકાશ ઝાની અનેક જાણીતા કલાકારો ધરાવતી રાજકીય ડ્રામા ફિલ્મ 'રાજનીતિ' (૨૦૧૦)માં પણ કામ કર્યું હતું, જેના માટે તેમને 'શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતા' તરીકે ફિલ્મફેર પુરસ્કાર માટે પાંચમી વખત નામાંકન મળ્યું હતું. === પ્રાદેશિક અને અન્ય મુખ્ય પ્રવાહની ફિલ્મો (૨૦૧૧–૨૦૨૬) === ૨૦૧૧માં, તેમણે વિવેચકો દ્વારા પ્રશંસા પામેલી ફિલ્મ 'શાગિર્દ' અને મરાઠી ફિલ્મ 'દેઉલ'માં અભિનય કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે રામ ગોપાલ વર્માની 'ધ અટેક્સ ઓફ ૨૬/૧૧' (૨૦૧૩)માં અભિનય આપ્યો હતો, જે ૨૦૦૮ના મુંબઈ હુમલાની ઘટનાઓ પર આધારિત હતી; આ ફિલ્મમાં તેમણે જોઈન્ટ કમિશનર ઓફ પોલીસ રાકેશ મારિયાની ભૂમિકા ભજવી હતી. ૨૦૧૪માં, તેમણે અન્ય એક મરાઠી ફિલ્મ 'ડૉ. પ્રકાશ બાબા આમ્ટે – ધ રિયલ હીરો'માં કામ કર્યું. ૨૦૧૫માં, તેમણે બે સિક્વલ ફિલ્મો 'અબ તક છપ્પન ૨' અને 'વેલકમ બેક'માં પોતાની ભૂમિકાઓ ભજવી હતી. 'અબ તક છપ્પન ૨' વ્યાવસાયિક રીતે સફળ રહી ન હતી, જ્યારે 'વેલકમ બેક' સફળ રહી હતી. વર્ષ ૨૦૧૬માં, તેમણે નાટક 'નટસમ્રાટ' પર આધારિત ફિલ્મમાં ગણપતરાવ "અપ્પા" બેલવલકરની ભૂમિકા ભજવી હતી, જે વિવેચકોની દ્રષ્ટિએ અને વ્યાવસાયિક રીતે ખૂબ જ સફળ રહી હતી. તેમણે 'ડૉ. પ્રકાશ બાબા આમ્ટે – ધ રિયલ હીરો' અને 'નટસમ્રાટ' માટે 'શ્રેષ્ઠ અભિનેતા – મરાઠી'નો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર બે વાર જીત્યો હતો. તેમણે 'ધ જંગલ બુક' (૨૦૧૬)ના હિન્દી સંસ્કરણમાં શેર ખાનના પાત્ર માટે પોતાનો અવાજ આપ્યો હતો.<ref>{{Cite web |date=7 March 2016 |title=Priyanka Chopra, Irrfan Khan to lend voice for 'Jungle Book' Hindi version |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/priyanka-chopra-irrfan-khan-to-lend-voice-for-jungle-book-hindi-version/ |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> તેમણે રજનીકાંત અભિનીત તમિલ ભાષાની એક્શન ફિલ્મ 'કાલા' (૨૦૧૮)માં સહાયક ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર મધ્યમ સફળ રહી હતી.<ref>{{cite magazine |title=Rajinikanth's Kaala is not a flop, reports are wrong: Wunderbar Films |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rajinikanth-s-kaala-is-not-a-flop-reports-are-wrong-wunderbar-films-1280469-2018-07-08 |access-date=3 August 2023 |magazine=India Today |date=8 July 2018 |language=en |archive-date=3 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803112503/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rajinikanth-s-kaala-is-not-a-flop-reports-are-wrong-wunderbar-films-1280469-2018-07-08 |url-status=live }}</ref> 'ઈટ્સ માય લાઈફ' (૨૦૨૦) અને 'તડકા' (૨૦૨૨) જેવી ઓછી બજેટની ફિલ્મોમાં કામ કર્યા બાદ, ૨૦૨૩માં પાટેકરે વિવેક અગિહોત્રી દ્વારા નિર્દેશિત ફિલ્મ 'ધ વેક્સિન વોર'માં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી; આ ફિલ્મ ભારતમાં [[કોવિડ-૧૯]] મહામારી દરમિયાન 'કોવેક્સિન' (Covaxin) ના વિકાસની ગાથા રજૂ કરે છે. આ ફિલ્મ વ્યાવસાયિક અને સમીક્ષાની દૃષ્ટિએ નિષ્ફળ રહી હતી, પરંતુ પાટેકરના અભિનયના ખૂબ વખાણ થયા હતા. 'ધ ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયા'ના રેણુકા વ્યવહારેએ લખ્યું હતું કે, "નાના પાટેકરનું કામ ઉત્કૃષ્ટ છે, પરંતુ ફિલ્મ માત્ર એક સરકારી પ્રચારક (માઉથપીસ) બનીને રહી જાય છે જે તબીબી ડ્રામા હોવાનો ડોળ કરે છે."<ref>{{Cite news |title=The Vaccine War Movie Review : Not coronavirus, media's the real villain in this one-sided medical drama |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/the-vaccine-war/movie-review/103997842.cms |access-date=28 September 2023 |issn=0971-8257 |archive-date=28 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928061244/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/the-vaccine-war/movie-review/103997842.cms |url-status=live }}</ref> નાના પાટેકરે 'હાઉસફુલ ૫' નામની કોમેડી-થ્રિલર ફિલ્મમાં સહાયક ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મને નબળો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો; 'ફર્સ્ટપોસ્ટ'ના લક્ષ્મી દેબ રોયે ફિલ્મ વિશે નકારાત્મક સમીક્ષા લખી હતી, પરંતુ પાટેકરની "ખૂબ જ સરસ" ભૂમિકાને ફિલ્મના ગણ્યા-ગાંઠ્યા સારા પાસાઓ પૈકીના એક તરીકે બિરદાવી હતી.<ref>{{Cite web |date=6 June 2025 |title=Housefull 5 Movie Review: Reasonably entertaining; Abhishek Bachchan, Nana Patekar and Chitrangada Singh's performances are 'Jolly' good |url=https://www.firstpost.com/entertainment/housefull-5-movie-review-hugely-entertaining-akshay-kumar-abhishek-bachchan-sanjay-dutt-jackie-shroff-dino-moreas-performance-was-jolly-good-13894870.html |access-date=7 June 2025 |website=Firstpost |language=en-us}}</ref> તેમના અવસાન સમયે, પાટેકર આગામી ક્રાઈમ-થ્રિલર ફિલ્મ 'ધ કન્ફેશન ઓફ મેરી' પર કામ કરી રહ્યા હતા; સહ-નિર્માતા સુભાષ કાલેએ જણાવ્યું હતું કે પાટેકર ફિલ્મનું ડબિંગ પૂર્ણ કરવા માટે મુંબઈ પરત ફરવાના હતા, અને ડબિંગનું માત્ર એક વાક્ય બાકી હતું.<ref>{{Cite web |title=‘I’ll come tomorrow for dubbing…’: Nana Patekar’s ‘The Confession’ co-producer recalls last conversation {{!}} Entertainment |url=https://www.devdiscourse.com/article/entertainment/3988847-ill-come-tomorrow-for-dubbing-nana-patekars-the-confession-co-producer-recalls-last-conversation |access-date=8 October 2026 |website=Devdiscourse |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/nana-patekar-death-updates-veteran-actor-dies-in-goa-after-cardiac-arrest-tributes-pour-in/ar-AA2dNtFt?ocid=BingNewsSerp |access-date=8 October 2026 |website=www.msn.com}}</ref> === ગાયન કારકિર્દી === પાટેકરે 'યશવંત' (૧૯૯૭), 'વજૂદ' (૧૯૯૮) અને 'આંચ' (૨૦૦૩) ફિલ્મોમાં પાર્શ્વગાયન કર્યું હતું. == અંગત જીવન == પાટેકરે ૧૯૭૮માં નીલકાંતિ સાથે લગ્ન કર્યા હતા,<ref name="moneycontrol.com">{{Cite web |title=When Nana Patekar made headlines for his alleged relationship with Manisha Koirala after separating from wife, broke up with her for Ayesha Jhulka |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/when-nana-patekar-made-headlines-for-his-alleged-relationship-with-manisha-koirala-after-separating-from-wife-broke-up-with-her-for-ayesha-jhulka-article-12897566.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226151555/https://www.moneycontrol.com/entertainment/when-nana-patekar-made-headlines-for-his-alleged-relationship-with-manisha-koirala-after-separating-from-wife-broke-up-with-her-for-ayesha-jhulka-article-12897566.html |archive-date=26 December 2024 |access-date=2 January 2026 |website=Moneycontrol |language=en-US}}</ref> અને તેમને બે પુત્રો હતા: દુર્વાસા અને મલ્હાર. બીમારીને કારણે દુર્વાસાનું ૨ વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું.<ref>{{Cite web |date=29 June 2024 |title=Nana Patekar opens up about losing terminally ill two-year-old son, feeling like a 'ghinauna' person for thinking only about himself |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/nana-patekar-opens-up-about-losing-terminally-ill-two-year-old-son-durvasa-9422334/ |access-date=2 January 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> જ્યારે નાના ૨૮ વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાનું હૃદયરોગના હુમલાને કારણે અવસાન થયું હતું; તેમને અશોક અને દિલીપ પાટેકર નામના બે ભાઈઓ હતા.<ref>{{Cite web |date=16 September 2023 |title=नाना पाटेकरांचं खरं नाव माहितीये का? रायगडमध्ये जन्मलेल्या नानांची कौटुंबीक व शैक्षणिक पार्श्वभूमी वाचून थक्क व्हाल |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/3916863/know-about-nana-patekar-birthplace-family-education-son-malhar-wife-neelkanti-and-separation-hrc-97/ |access-date=2 January 2026 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> એક મુલાકાતમાં તેમણે કહ્યું હતું કે તેમના પિતાને નાટકો ખૂબ ગમતા અને તેઓ તેમને નાટકો જોવા માટે પ્રોત્સાહિત કરતા હતા, જેનાથી પાટેકરમાં અભિનય પ્રત્યેનો પ્રેમ વિકસ્યો. [[વિજયા મહેતા]]એ તેમના પ્રથમ નાટકનું દિગ્દર્શન કર્યું હતું.<ref name="TOI48667422" /> પાટેકર તેમની માતા નિર્મલા પાટેકરની ખૂબ નજીક હતા અને તેઓ તેમની સાથે જ રહેતા હતા; ૨૯ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯ના રોજ ૯૯ વર્ષની વયે માતાના અવસાન સુધી તેઓ તેમની સાથે રહ્યા હતા.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities-nana-patekar-s-mother-nirmala-patekar-passes-away-at-99-actor-performs-last-rites-501769|title=Nana Patekar's mother Nirmala Patekar passes away at 99, actor performs last rites|date=29 January 2019|website=India TV News}}</ref> પાટેકર ૧૯૮૮માં કેપ્ટન તરીકે ટેરિટોરિયલ આર્મીમાં જોડાયા હતા. 'પ્રહાર' ફિલ્મની તૈયારી માટે તેમણે ત્રણ મહિનાની તાલીમ લીધી હતી અને જનરલ વી. કે. સિંહ સાથે કામ કર્યું હતું, જેઓ તે સમયે લેફ્ટનન્ટ કર્નલ હતા અને ફિલ્મમાં એક નાની ભૂમિકા (કેમિયો) ભજવી હતી. ૧૯૯૯માં કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન, પાટેકરે મરાઠા લાઇટ ઇન્ફન્ટ્રી રેજિમેન્ટમાં મેજર તરીકે સેવા આપી હતી. તેઓ ૨૦૧૩માં લેફ્ટનન્ટ કર્નલ તરીકે ટેરિટોરિયલ આર્મીમાંથી નિવૃત્ત થયા હતા.<ref>{{Cite web |date=5 December 2011 |title=Nana Patekar to be made Lt Col? |url=https://www.mid-day.com/news/india-news/article/nana-patekar-to-be-made-lt-col--144900 |access-date=28 February 2026 |website=Mid-day |language=en}}</ref> == મૃત્યુ == ૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ની વહેલી સવારે, ગોવા સ્થિત તેમના નિવાસસ્થાને પાટેકરને છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થયો, ત્યારબાદ તેમના ઘરે એક તબીબી ટીમને મોકલવામાં આવી. તેઓ બેભાન અવસ્થામાં મળી આવ્યા હતા અને CPRના પ્રયાસ બાદ તેમને ગોવાની મણિપાલ હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તે જ દિવસે સવારે ૫:૨૦ વાગ્યે હૃદય બંધ પડી જવાને કારણે તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.<ref>{{Cite news |title=Veteran Actor dies at 75 at his goa house |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/nana-patekar-death-live-updates-veteran-actor-dies-at-75-goa-tributes-last-rites-liveblog-10371964.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cardiac arrest led to death of actor Nana Patekar, says Doctor and Goa's Manipal Hospital |url=https://www.aninews.in/news/entertainment/bollywood/cardiac-arrest-led-to-death-of-actor-nana-patekar-says-doctor-and-goas-manipal-hospital20261008090122/ |access-date=8 October 2026 |website=ANI News |language=en}}</ref> તેમના મૃત્યુના ચાર દિવસ પહેલાં, પાટેકરે ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં ડોના પાઉલા, ગોવા ખાતે 'સમ્રાટ ક્લબ ઇન્ટરનેશનલ'ના પદગ્રહણ સમારોહમાં છેલ્લી વખત જાહેર જનતા સમક્ષ હાજરી આપી હતી, જ્યાં તેમણે થિયેટર, જીવન અને મૃત્યુ વિશે વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, "આપણે બધાએ એક દિવસ તો જવાનું જ છે. મને ખબર નથી કે હું આવતીકાલે અહીં હોઈશ કે નહીં. દરેક વ્યક્તિનું જીવન આખરે તે તબક્કે પહોંચશે જ. પરંતુ તે થાય તે પહેલાં, મારે મારી જાતને પૂછવું પડશે: શું હું તે કરી શકું છું જે હું કરવા માંગુ છું?" == લોકહિતનાં કાર્યો == પાટેકર તેમના પરોપકારી કાર્યો માટે જાણીતા હતા. તેમણે 'અનુભૂતિ' નામની સેવાભાવી સંસ્થા દ્વારા બિહારમાં પૂરથી અસરગ્રસ્ત ગામોના પુનર્નિર્માણ માટે આર્થિક યોગદાન આપ્યું હતું.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/east/story/prakash-jha-kosi-flood-victims-hildolwa-village-mahadalit-families-anubhuti-indian-social-club-218925-2013-11-27|title=Nana Patekar donates to flood relief|date=28 November 2013|access-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20161023133005/http://indiatoday.intoday.in/story/prakash-jha-kosi-flood-victims-hildolwa-village-mahadalit-families-anubhuti-indian-social-club/1/326824.html|archive-date=23 October 2016|url-status=live}}</ref> 'પાઠશાળા' ફિલ્મમાં કામ કરવા બદલ તેમને મળેલું તમામ મહેનતાણું તેમણે પાંચ અલગ-અલગ સેવાભાવી સંસ્થાઓને દાનમાં આપી દીધું હતું.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a200947/nana-patekar-donates-paathshaala-fee.html|title=Nana Patekar donates to charity|website=Digital Spy |date=2 February 2010|access-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141119105943/http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a200947/nana-patekar-donates-paathshaala-fee.html|archive-date=19 November 2014|url-status=live}}</ref> જ્યારે તેમને 'રાજ કપૂર પુરસ્કાર' એનાયત કરવામાં આવ્યો - જેમાં ૧૦ લાખ રૂપિયાની રોકડ રકમ મળતી હતી - ત્યારે તેમણે તે સંપૂર્ણ રકમ મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ રાહત કાર્યો માટે દાન કરી દીધી હતી.<ref>{{cite web|url=http://post.jagran.com/nana-patekar-donates-his-cash-1367846040|title=Patekar donates Raj Kapoor award money for drought relief|date=6 May 2013|access-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160904175632/http://post.jagran.com/nana-patekar-donates-his-cash-1367846040|archive-date=4 September 2016|url-status=dead}}</ref> દુષ્કાળને કારણે સર્જાયેલા દેવાના બોજ હેઠળ આત્મહત્યા કરનાર ખેડૂતોના પરિવારોને પણ તેમણે આર્થિક સહાય પૂરી પાડી હતી. તેમણે ઓગસ્ટ ૨૦૧૫માં વિદર્ભ ક્ષેત્રના ખેડૂતોના ૬૨ પરિવારોને અને સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫માં મરાઠવાડાના લાતુર અને ઉસ્માનાબાદ જિલ્લાના અન્ય ૧૧૩ પરિવારોને ૧૫,૦૦૦ રૂપિયાના ચેકનું વિતરણ કર્યું હતું.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/national/nana-patekar-gives-aid-to-kin-of-farmers-who-committed-suicide/ar-AAe0WjN?ocid=spartanntp|title=Nana Patekar gives aid to kin of farmers who committed suicide|website=MSN |date=6 September 2015|access-date=7 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074025/http://www.msn.com/en-in/news/national/nana-patekar-gives-aid-to-kin-of-farmers-who-committed-suicide/ar-AAe0WjN?ocid=spartanntp|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.in/2015/09/09/nana-patekar-farmer-suicide_n_8107798.html|title=Nana Patekar donates to Widows of Farmers in Drought-Struck Maharashtra|date=9 September 2015|access-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913042752/http://www.huffingtonpost.in/2015/09/09/nana-patekar-farmer-suicide_n_8107798.html|archive-date=13 September 2015|url-status=live}}</ref> સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫માં, પાટેકરે સાથી મરાઠી અભિનેતા મકરંદ અનાસપુરે સાથે મળીને 'નામ ફાઉન્ડેશન' (Naam Foundation) ની સ્થાપના કરી, જે મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની સ્થિતિનો સામનો કરી રહેલા ખેડૂતોને મદદ કરવાનું કાર્ય કરે છે.<ref>{{Cite web|title = DNAIndia News – Nana Patekar sets up Naam Foundation to fund drought relief for farmers|date = 15 September 2015|url = http://www.dnaindia.com/india/report-nana-patekar-sets-up-naam-foundation-to-fund-drought-relief-for-farmers-contributions-pour-in-2125479|access-date = 1 October 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151007071732/http://www.dnaindia.com/india/report-nana-patekar-sets-up-naam-foundation-to-fund-drought-relief-for-farmers-contributions-pour-in-2125479|archive-date = 7 October 2015|url-status = live}}</ref> હેશટેગ IcareIsupport સાથે ટ્વિટર અભિયાન ચલાવીને, પાટેકર મહારાષ્ટ્રના દુષ્કાળગ્રસ્તોને મદદ કરવા માટે ભંડોળ એકત્ર કરવામાં સફળ રહ્યા હતા.<ref>{{cite web|url=http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/here-s-how-twitter-helped-nana-patekar-raise-funds-for-maharashtra-drought-victims-258316.html|title=Here's How Twitter Helped Nana Patekar Raise Funds For Maharashtra Drought Victims|date=14 July 2016|access-date=17 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715145240/http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/here-s-how-twitter-helped-nana-patekar-raise-funds-for-maharashtra-drought-victims-258316.html|archive-date=15 July 2016|url-status=live}}</ref> == પુરસ્કારો અને સન્માન == [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Nana Gajanan Patekar, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|thumb|૨૦ એપ્રિલ ૨૦૧૩ના રોજ નવી દિલ્હીમાં આવેલા [[રાષ્ટ્રપતિ ભવન]] ખાતે યોજાયેલા સન્માન સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ [[પ્રણવ મુખર્જી]] પાટેકરને [[પદ્મશ્રી]] પુરસ્કાર અર્પણ કરી રહ્યા છે.]] ૬૪મા પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ, વર્ષ ૨૦૧૩માં ફિલ્મ અને કલાના ક્ષેત્રમાં તેમના સમર્પણ બદલ પાટેકરને પદ્મશ્રી પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.<ref>{{cite web|title=Nana Patekar gets Padma Shri|url=https://timesofindia.indiatimes.com/us|access-date=14 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130428111652/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/news-interviews/36563856_1_nana-patekar-padma-shri-national-award|archive-date=28 April 2013|work=The Times of India|url-status=live}}</ref> મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૩માં પાટેકરને 'રાજ કપૂર સ્પેશિયલ કોન્ટ્રિબ્યુશન એવોર્ડ' (વિશેષ યોગદાન પુરસ્કાર) આપવામાં આવ્યો હતો. ઈરફાન ખાનની સાથે, પાટેકર એવા ગણ્યાગાંઠ્યા અભિનેતાઓમાંના એક છે જેમણે 'શ્રેષ્ઠ અભિનેતા', 'શ્રેષ્ઠ સહાયક અભિનેતા' અને 'શ્રેષ્ઠ ખલનાયક' એમ ત્રણેય શ્રેણીઓમાં ફિલ્મફેર પુરસ્કાર જીત્યા છે.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |publisher=IMDb |title=Awards list |access-date=9 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111023445/http://www.imdb.com/name/nm0007113/awards |archive-date=11 January 2012 |url-status=live }}</ref> == સંદર્ભ == {{Reflist}} [[શ્રેણી:૧૯૫૧માં જન્મ]] [[શ્રેણી:૨૦૨૬માં મૃત્યુ]] [[શ્રેણી:પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતાઓ]] 9id20lfekyfbu4beoq50ht76a7d99t5 0 155433 906466 2026-10-20T12:24:02Z Sasifow 88802 Sasifowએ [[જિન-જાક રુસો]]ને [[ૹં-ૹાક રુસો]] પર ખસેડ્યું: Misspelled title 906466 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ૹં-ૹાક રુસો]] kskhqc5j4a0c4fobn9x4ypsei7f8iks 3 155434 906467 2026-10-20T12:24:04Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 906467 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Sasifow}} -- [[સભ્ય:Aniket|Aniket]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Aniket|ચર્ચા]]) ૧૭:૫૪, ૨૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST) i0o3appqd7rix2gkdtkzywourwq2aze 1 155436 906473 2026-10-21T04:07:12Z Snehrashmi 41463 /* મથાળું */ નવો વિભાગ 906473 wikitext text/x-wiki == મથાળું == લેખનું મથાળું સ્પષ્ટ નથી તથા ટાઇપ કરીને ખોળવું પણ શક્ય નથી. લેખક '''રુસો''' નામથી જ વધુ ખ્યાત છે તથા [https://gujarativishwakosh.org/%e0%aa%b0%e0%ab%82%e0%aa%b8%e0%ab%8b/ વિશ્વકોશ] પ્રવિષ્ટિમાં પણ આ જ નામથી લેખ જોવા મળે છે તો લેખને '''રુસો''' નામ પર ખસેડી લેવાના પ્રસ્તાવ / મંતવ્ય પર સમુદાયને પોતાનો મત જણાવવા અનુરોધ છે. [[સભ્ય:Snehrashmi|સ્નેહરશ્મિ]] ([[સભ્યની ચર્ચા:Snehrashmi|ચર્ચા]]) ૦૯:૩૭, ૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST) m28sthhr5vptlmxlata21q9givqpewf 3 155437 906476 2026-10-21T09:13:23Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 906476 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Krishiv Parekh KP}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૪:૪૩, ૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST) 9pcncge3my2g9x06hlcinj8e2i4tyny 3 155438 906478 2026-10-21T11:20:45Z New user message 14116 નવા સભ્યનાં ચર્ચાનાં પાના પર [[ઢાંચો:સ્વાગત|સ્વાગત સંદેશ]]નો ઉમેરો 906478 wikitext text/x-wiki {{ઢાંચો:સ્વાગત|name=Lalit Khambhayata}} -- [[:User:Dsvyas|ધવલ સુધન્વા વ્યાસ]]^{[[:User_talk:Dsvyas|ચર્ચા]]/[[:Special:Contributions/Dsvyas|યોગદાન]]} ૧૬:૫૦, ૨૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ (IST) glze5f6sog57ty83vyaow82fb4nh354