વિકિસ્રોત
guwikisource
https://gu.wikisource.org/wiki/%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96%E0%AA%AA%E0%AB%83%E0%AA%B7%E0%AB%8D%E0%AA%A0
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય (મિડિયા)
વિશેષ
ચર્ચા
સભ્ય
સભ્યની ચર્ચા
વિકિસ્રોત
વિકિસ્રોત ચર્ચા
ચિત્ર
ચિત્રની ચર્ચા
મીડિયાવિકિ
મીડિયાવિકિ ચર્ચા
ઢાંચો
ઢાંચાની ચર્ચા
મદદ
મદદની ચર્ચા
શ્રેણી
શ્રેણીની ચર્ચા
પૃષ્ઠ
પૃષ્ઠ ચર્ચા
સૂચિ
સૂચિ ચર્ચા
સર્જક
સર્જક ચર્ચા
શ્રાવ્યપુસ્તક
શ્રાવ્યપુસ્તક ચર્ચા
TimedText
TimedText talk
વિભાગ
વિભાગ ચર્ચા
Event
Event talk
એ કે લાલ દરવાજે તંબુ…
0
951
225396
225395
2026-10-14T14:58:50Z
Meghdhanu
3380
225396
wikitext
text/x-wiki
{{header
| title = એ કે લાલ દરવાજે તંબુ…
| author =
| translator =
| section =
| previous =
| next =
| notes =
}}
{{justify|
{{Left margin|4em|<pages index="Garba.pdf" from="12" to="12"></pages>}}
}}
[[શ્રેણી:ગરબા]]
0p19q2s5kzmjkoc1ekioiuecqpoe4a0
મીડિયાવિકિ:Common.css
8
1184
225419
111356
2026-10-15T11:29:53Z
Maintenance script
1094
Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)
225419
css
text/css
/* CSS placed here will be applied to all skins */
@charset "utf-8";
/* This stylesheet affects all skins */
@import url('/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css/Tweaks.css&action=raw&ctype=text/css') screen;
@import url('/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css/Boxes.css&action=raw&ctype=text/css') screen;
@import url('/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css/Lists.css&action=raw&ctype=text/css') screen;
/* @import url('/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css/Mainpage.css&action=raw&ctype=text/css') screen; */
/* stylesheets being tested */
@import url('/w/index.php?title=MediaWiki:dynimg.css&action=raw&ctype=text/css') screen;
@charset "utf-8";
/* This stylesheet affects all skins. */
/* Always check with the [http://jigsaw.w3.org/css-validator/validator?uri=http%3A%2F%2Fcommons.wikimedia.org%2Fw%2Findex.php%3Ftitle%3DMediaWiki%3ACommon.css%26action%3Draw%26ctype%3Dtext%2Fcss&usermedium=all W3C CSS Validation Service] after any changes. */
/*(In [[w:Mozilla|Mozilla]] and [[w:Opera (web browser)|Opera]], you can test style changes dynamically with the [http://www.squarefree.com/bookmarklets/webdevel.html test styles] bookmarklet from squarefree.com. It pops up a window for adding style rules, and updates the page as you type.)*/
/* make user experience moar-kewl */
a:link,
a:visited
{
-webkit-transition: color 0.4s ease;
-moz-transition: color 0.4s ease;
-o-transition: color 0.4s ease;
transition: color 0.4s ease;
}
/* *********
* Main page
*/
body.page-Main_Page .firstHeading,
body.page-Main_Page #siteSub
{
display: none;
}
div.main_page
{
position: static;
}
/* some new stuff for styling the main page header */
table.tblMain_page_header
{
margin: 0 0 1em 0;
/* border and background-color properties set in shared rules; see further down */
width: 100%;
}
table.tblMain_page_header h1,
table.tblMain_page_header h2
{
margin: 0 !important; /* insist on overriding #bodyContent h1 selector in main.css */
border: 0;
padding: 0;
}
table.tblMain_page_header div.divMPheading_wrapper
{
float: left;
padding-right: 7em;
}
table.tblMain_page_header h1
{
font-size: 150%;
padding-bottom: 0.15em;
}
table.tblMain_page_header h2
{
font-size: 90%;
}
table.tblMain_page_header ul
{
margin: 0; /* override margin-top to better align with h1-element; margin-left isn't applicable in this context */
}
table.tblMain_page_header hr
{
color: #569BBB;
background-color: #569BBB;
}
/* may want to loosen specificity a bit... and rename. more likely, it'll become floats... */
div.main_page table.subheader
{
width: 100%;
margin: -0.8em 0 -0.7em 0;
background: none;
font-size: 0.95em;
}
div.main_page table.subheader td
{
padding: 10px 0;
}
/* some new stuff for styling the layout and look of the main page columns and modules */
div#divMain_page-ColumnWrapper
{
float: left;
width: 100%;
}
div#divMain_page-PrimaryMaterial
{
float: left;
width: 51%;
}
div#divMain_page-SecondaryMaterial
{
float: right;
width: 49%;
}
div#divMain_page-TertiaryMaterial
{
float: left;
width: 100%;
}
div#divMain_page-PrimaryMaterial table.tblMPmodule,
div#divMain_page-SecondaryMaterial table.tblMPmodule,
div#divMain_page-TertiaryMaterial table.tblMPmodule
{
width: 100%;
background-color: transparent;
}
div#divMain_page-PrimaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule,
div#divMain_page-SecondaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule,
div#divMain_page-TertiaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule
{
border: 1px solid #cedff2;
padding: 1em 1em 0.5em;
font-size: 100%;
}
div#divMain_page-PrimaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule h2,
div#divMain_page-SecondaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule h2,
div#divMain_page-TertiaryMaterial table.tblMPmodule td.tdMPmodule h2
{
font-size: 135%;
background-color: #569BBB;
color: White;
margin: 0 0 3px 0;
padding: 1px 0 0 0;
text-align: center;
line-height: 1.3em;
}
/* common rule for main page header and for prettytables embedded in main page moldules */
table.tblMain_page_header,
div#divMain_page-ColumnWrapper table.tblMPmodule table.prettytable,
div#divMain_page-ColumnWrapper table.tblMPmodule table.prettytable th,
div#divMain_page-ColumnWrapper table.tblMPmodule table.prettytable td
{
border: 1px solid #569BBB;
}
table.tblMain_page_header,
div#divMain_page-ColumnWrapper table.tblMPmodule table.prettytable th
{
background-color: #f1f5fc;
}
/* messagebox */
.messagebox
{
width: 80%;
margin: 0 auto 1em;
padding: 0.2em;
border: 1px solid #aaa;
background-color: #f9f9f9;
text-align: justify;
}
.messagebox.standard-talk
{
border: 1px solid #C0C090;
background-color: #F8EABA;
}
/* Paragraph markers (no IE6 support) */
body.ns-104 div.pagetext>p
{
background: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Paragraph-mark.svg/6px-Paragraph-mark.svg.png) 0 .3em no-repeat;
margin-left: -10px;
padding-left: 10px;
}
/* poem tag : avoid extra margins between transcluded pages */
.poem
{
margin-bottom: 0em;
margin-top: 0em;
line-height: 1.6em;
text-indent: 0em;
}
.poem p
{
margin-top: 0em ! important;
margin-bottom: 0em ! important;
text-indent: 0em !important;
}
/*********
** Page namespace
*********/
/* transcluded pages */
.lefttext p
{
text-indent: 2em;
}
.lefttext .poem p
{
text-indent: 0;
}
.lefttext .tiInherit p
{
text-indent: inherit;
}
.lefttext
{
width: 33em;
text-align: justify;
margin-left: 5em;
}
.leftoutdent
{
padding-left: 2em;
text-indent: -2em;
max-width: 33em;
margin-left: 5em;
}
/* similar to tiInherit, above; wrap something with a div of this class and set line-height; poem-tags, too */
.lhInherit p
{
line-height: inherit;
}
.quote
{
color: #2F4F4F; /* darkslategray (not a valid color name) */
margin-left: 2em;
margin-right: 2em;
}
/* Justify */
body.ns-104
{
text-align: justify;
}
/* Paragraph markers (no IE6 support) */
body.ns-104 div.pagetext>p
{
background: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Paragraph-mark.svg/6px-Paragraph-mark.svg.png) 0 .3em no-repeat;
margin-left: -10px;
padding-left: 10px;
}
/*
* Dynamic Layouts
*
* sidenotes
*/
body.ns-104 .sidenote-left {
position: absolute;
left: 0;
width: 6em;
padding-right: 1em;
text-indent: 0em;
text-align: left;
}
body.ns-104 .sidenote-right {
position: absolute;
right: 0;
width: 6em;
padding-left: 1em;
text-indent: 0em;
text-align: left;
}
/* importazione css per FreedImg e azzero il text-indent per adattarlo a it.source */
/*@import url('//en.wikisource.org/w/index.php?title=User:George_Orwell_III/common.css/dynimg.css&action=raw&ctype=text/css') screen; */
p.freedImg, div.freedImg2 > p.freedImg2, #mySpan1, #mySpan2, .mySpan1, .mySpan2 {
text-indent:0;
}
#mySpan2 a, .myspan2 a {
width:inherit;
}
.freedImg, .newFreedImg {
width:inherit;
height:auto;
}
.tr_mark {display:none;}
.tr_bengali {display:inline;}
/**
* Icons on the top right of the article.
* See also JS
*
* @source: http://www.mediawiki.org/wiki/Snippets/Top_icons
* @rev: 2
*/
/* Hide without javascript */
.Top_icon_raw {
display: none;
}
/* With JavaScript */
.Top_icon_dynamic {
float: right;
padding-left: 10px;
font-size: 50%;
width: auto !important;
}
.Top_icon_raw p, .Top_icon_dynamic p {
padding: 0; margin: 0;
}
/* All header templates */
.processheadertemplate,
.portalheadertemplate,
.authortemplate,
.headertemplate,
.footertemplate
{
width: 100%;
margin-bottom: 5px;
}
/* Forward and backward link */
.gen_header_backlink,
.gen_header_forelink
{
width: 20%;
font-size: 0.9em;
line-height: normal;
}
.gen_header_backlink
{
text-align: left;
}
.gen_header_forelink
{
text-align: right;
}
/* Title field */
.gen_header_title
{
width: 60%;
text-align:center;
}
/* Notes field */
.process_notes,
.author_notes,
.portal_notes,
.header_notes
{
width: 100%;
font-size: 0.9em;
line-height: 1.4em;
margin-bottom: 0.5em; /* a bit of space before body-text; 1em might be better... */
}
/* Specific header templates (copied from enWS)*/
/* For Header template, see above with ProofreadPage code */
/* Template:Header (footer) */
.footertemplate
{
font-size: 0.9em;
text-align: center;
}
.header_notes
{
border-bottom: 1px solid #A88;
background-color: #FAFAFF;
}
/* Template:Author */
.authortemplate
{
border: 1px solid #BEA2A2;
background-color: #E4D8D8;
}
.author_notes
{
border-bottom: 1px solid #A88;
background-color: #FFFBFC;
}
.author_seealso /* Remove this if we change to Plain_sister usage */
{
float: right;
padding: 2px;
margin: 0 0 0.5em 1em;
border: 1px solid #CCC;
}
/* Process_header template */
.processheadertemplate
{
border: 1px solid #966;
background-color: #DCA;
}
.process_notes
{
border-bottom: 1px solid #A88;
background-color: #FFFBFC;
}
/* Portal_header template */
.portalheadertemplate
{
border: 1px solid #36A;
background-color: #DDE;
}
.portal_notes
{
border-bottom: 1px solid #88A;
background-color: #FCFBFF;
}
/* ProofreadPage */
/* quality markers */
.quality4 { background-color: #90ff90; }
.quality3 { background-color: #ffe867; }
.quality2 { background-color: #b0b0ff; }
.quality1 { background-color: #ffa0a0; }
.quality0 { background-color: #ddd; }
.ns-104 .editsection { visibility:hidden; }
/* not in remarks */
div#remarks a.quality4 { background:#ffffff; }
div#remarks a.quality3 { background:#ffffff; }
div#remarks a.quality2 { background:#ffffff; }
div#remarks a.quality1 { background:#ffffff; }
div#remarks a.quality0 { background:#ffffff; }
nuij6r0lhui3psc28ghs9gjxagchrts
સૂચિ:Amrapali By Dhumketu.pdf
106
73688
225413
225075
2026-10-15T03:58:48Z
Snehrashmi
2103
225413
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|પ્રકાર=પુસ્તક
|શીર્ષક=[[આમ્રપાલી]]
|ભાષા=gu
|ગ્રંથ=
|સર્જક=ધૂમકેતુ
|અનુવાદક=
|સંપાદક=
|ચિત્રકાર=
|મહાવિદ્યાલય=
|પ્રકાશક=
|સરનામું=અમદાવાદ
|વર્ષ=1954
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|સ્રોત=pdf
|Image=1
|પ્રગતિ=UP
|પાનાં=<pagelist 1="મુખપૃષ્ઠ"
2="આંતર પૃષ્ઠ"
3to6="-"
7="પ્રવેશ પૃષ્ઠ"
8="-"
9="આંતર પૃષ્ઠ"
10="આવૃત્તિ"
11="પ્રસ્તાવના"
12to13="અનુક્રમ"
14="1"
16="-"
17="3"
224to228="-"
227="આંતર પૃષ્ઠ"
228="પાછળનું પુઠું" />
|Volumes=
|ટિપ્પણી={{પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૧૨}}
{{પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૧૩}}
|Width=
|Css=
|Header='''<hr>{{rh|{{{pagenum}}}||આમ્રપાલી}}<hr>''' '''<hr>{{rh|આમ્રપાલી||{{{pagenum}}}}}<hr>'''
|Footer=
}}
4wb0x3ga0lb4ypd5sltyv3l2w94ot1m
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૨૮
104
74011
225397
225309
2026-10-14T15:01:54Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
225397
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''૧. ફૂલમાં અગ્નિ!'''</big> |}}
<br/>
<br/>
{{gap}}'''<big>ચં</big>પા''' નગરીની એક વખતની મહારાણી ગઞ્ગરાએ નગરીમાં એક એવી તો સુંદર <sup>*<ref>* જલસરોવર. પુષ્કરિણી તે વખતે દરેક નગરની શોભા ગણાતી. વૈશાલીમાં તો ૭૭૦૭ પુષ્કરિણી હોવાનો ઉલ્લેખ છે. </ref></sup>પુષ્કરિણી બનાવી હતી કે દેશિવદેશના લોકો એ પુષ્કરિણીને જોવા માટે આવતા. એ પુષ્કરણીને કિનારે એણે ચંપાનું એક સુંદર રમણીય ઉદ્યાન પણ બનાવ્યું હતું.
{{gap}}એ ઉદ્યાનની એક ખૂબી હતી. એમાં કેવળ ચંપાનાં જ વૃક્ષો હતાં. એ વૃક્ષોની સેંકડો જાતો ત્યાં એવી તે સુંદર રીતે ગોઠવાયલી હતી કે ઉદ્યાનમાં ફરનારને પોતે માત્ર ચંપાનાં વૃક્ષો જુએ છે એવું ન જ લાગે!
{{gap}}ચંપાનગરી, ચંદન નદી અને ચંપક વૃક્ષોનું ઉદ્યાન, એ ત્રણ વિષે લોકોના મનમાં એક વિશિષ્ટ પ્રકારની છાપ બેઠી હતી. વૃક્ષો પ્રત્યે એમને એ મંગલ વૃક્ષો હોય તેવી પ્રીતિ જન્મી હતી.
{{gap}}લોકવાયકા તો એટલે સુધી ચાલતી કે જ્યારે જ્યારે રાજપલટો થવાનો હોય, ત્યારે ત્યારે આ ઉદ્યાનમાં એક અદ્ભુત ચંપક વૃક્ષ હતું, તેને એક ફૂલ આવતું! આવતું એક જ, પણ એ રાજપલટાનું અચૂક ચિહ્ન બની રહેતું. બીજો બધો વખત તો એ વૃક્ષ, વર્ષોનાં વર્ષો<noinclude><hr>
{{reflist}}</noinclude>
byxf120l36bqk36tcm9dx3q9r2x83fu
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૨૯
104
74012
225398
225310
2026-10-14T15:06:04Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
225398
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|'''ફૂલમાં અગ્નિ'''|||'''૧૫'''}}<hr>'''</noinclude>સુધી, પાંગરાના ઠૂંઠા જેવું, ત્યાં ઊભું રહેલું જણાતું!
{{gap}}વૃદ્ધો કહેતા, રાજા બિંબિસારે અંગરાજને હરાવ્યા, ત્યારે આ વૃક્ષને એક ફૂલ આવ્યું હતું. ને રાજપલટો થયો હતો.
{{gap}}વત્સદેશના ઉદયને અંગરાજને મદદ કરી, ફરી ગાદી અપાવી ત્યારે આ વૃક્ષને ફૂલ આવ્યું હતું! રાજપલટો થયો!
{{gap}}ફરીને મગધરાજે મહાપરાક્રમી સેના લઈને રાજા બ્રહ્મદત્તને હણી, અંગદેશને મગધમાં જ ભેળવી દીધો, ત્યારે ત્યાં ફૂલ આવ્યું હતું!
{{gap}}લોકની આવી વાતમાં કેટલું તથ્ય હોઈ શકે તે કોઈ જાણતું હોતું નથી, પણ રાજનીતિજ્ઞો એક વાત જાણે છે. આવી ક્ષુલ્લક જેવી વાત એકપળના છઠ્ઠા ભાગમાં દેશ આખાને આગ લગાડી જાય છે!
{{gap}}ગઞ્ગરા પુષ્કરિણીને કિનારે ચંપા ઉદ્યાનમાં એ વૃક્ષ ઊભું હતું. લોકો અવારનવાર એની વાતો ચલાવતા: અને ઉદ્યાનમાં ફરવા આવે ત્યારે એની ઇતિહાસકથાનો આનંદ માણતા.
{{gap}}આ ઉદ્યાનમાં વૈશાખી પૂનમની એક ચાંદની રાતે ત્રણ માણસો એક વિરામાસન ઉપર શાંતિથી બેઠા હતા.
{{gap}}રાત્રિનો ઠીક ઠીક સમય વ્યતીત થયો હતો. ઉદ્યાન આખું ખાલી થઈ ગયું હતું. માત્ર આ ત્રણ જણા ત્યાં શાંત બેસી રહ્યા હતા. એમને જવાની ઉતાવળ જણાતી ન હતી. ચંપક વૃક્ષોનો મંદ સુગંધ બધે રેલાઈ રહ્યો હતો. અને ઉપરથી ચાંદની અમૃતધારા વરસાવી રહી હતી. ગણનાંગણના તારાઓ સાથે પૃથ્વી ઉપરનાં પુષ્પોએ રસગોષ્ઠિ માંડી હતી. ઉદ્યાનમાં એવાં એવાં સુંદર વિરામાસનો હતાં કે એક વખત ત્યાં બેઠેલો માણસ, આવી ચાંદની રાતે તો દુનિયાને જ સ્વર્ગ ગણે, અને સ્વર્ગને તો કેવળ ગાંડા કવિઓની ઘેલી કલ્પના માને! આજે એવી સુંદર ચાંદની ખીલી હતી. પણ ત્યાં શાંત બેઠેલા ત્રણે માણસોમાંથી એકેનું, ચાંદનીની આવી આનંદહેલી પ્રત્યે ધ્યાન જ ન હતું. હજી થોડો વખત જવા દેવા માગતા હોય તેમ, બિલકુલ બોલ્યા<noinclude></noinclude>
i2ekwu1lin2g6x1jqhu976qt00evdv8
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૩૦
104
74013
225399
225313
2026-10-14T15:09:35Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
225399
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|૧૬||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>ચાલ્યાવિના શાંત પથ્થર પ્રતિમાઓની જેમ, એ ત્યાં બેસી રહ્યા હતા.
{{gap}}તેમની સામે એક ઠૂંઠા જેવું વૃક્ષ ઊભું હતું. આ ઠૂંઠા ચંપક વૃક્ષે હમણાં ફૂલ દેખાડવાની કાંઈક શરૂઆત કરી લાગતી હતી. બહુ જ બારીકીથી જોનારને દિવસે એવી ઊંચી ડાળીની ટોચે એક અત્યંત નાની નાજુકડી કળી પ્રગટતી હોય તેવું લાગે. અત્યારે રાત્રે તો આખું વૃક્ષ તદ્દન ઠુંઠું જ જણાતું હતું.
{{gap}}આ એ જ વૃક્ષ હતું, જેના વિષે લોકો અનેક કલ્પનાઓ દોડાવતા હતા! જેના વિષે ‘અંધવેણ પરંપરા‘ જેમ વાતો ચાલતી હતી!
{{gap}}આ ત્રણ પુરુષો અત્યારે જાણે એ વૃક્ષને નિહાળવા માટે જ આવ્યા હોય તેમ જણાતું હતું. એમના વેષ ઉપરથી એ સામાન્ય નાગરિકો નહિ, પણ રાજકર્મચારીઓ દેખાતા હતાં.
{{gap}}હજી નગરમાં, ઉદ્યાનમાં કે માળીઓમાં, કોઈ ને આની જાણ ન હતી. એ જાણ થવી ન જોઈએ. વાતમાં કાંઈ જ ન હતું એ ખરું, પણ લોકોની દૃઢ માન્યતા હતી કે આ વૃક્ષને જ્યારે ફૂલ આવશે, ત્યારે રાજપલટો આવશે જ આવશે! આ તો લોકસમૂહની માન્યતા — ઘેલી તો ઘેલી, પણ કદી ન તજી શકાય તેવી. એટલા માટે એ ચંપક વૃક્ષના ફૂલમાં અગ્નિ ભર્યો હતો. શાંત બેઠેલા પેલા ત્રણ રાજકીય માણસોના મનમાં અત્યારે આ વાત ઘોળાતી લાગતી હતી.
{{gap}}ચંપા નગરીમાં સૌ જાણતા હતા કે યુવરાજ અજાતશત્રુ આંહીં મગધરાજનો પ્રતિનિધિ છે. પણ ખરી રીતે જુવાન રાજપુત્રની મહત્ત્વાકાંક્ષાને સંતોષવા માટે જ, આ આખો અંગદેશ રાજાએ એને સોંપી દીધો હતો. જુવાન રાજપુત્ર કોઈક સાહસ કરી ન બેસે માટે મહાઅમાત્ય જેવા નિષ્ણાત રાજકાર્યકરો પણ આંહી સાથે રહેતા હતા. આ રાજપુરૂષો એ જ હતા.
{{gap}}વળી મગધરાજનું અને યુવરાજનુ ઘર્ષણ એ લોકમાં કર્ણોપકર્ણ ચાલતી વાત હતી. એ વખતે આ ફૂલનુ પ્રગટ થવું વધારે ભયંકર હતું.<noinclude></noinclude>
gfe9zku7zwkog1nprjgh9anld4s2l1a
225400
225399
2026-10-14T15:09:58Z
Meghdhanu
3380
225400
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|૧૬||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>ચાલ્યાવિના શાંત પથ્થર પ્રતિમાઓની જેમ, એ ત્યાં બેસી રહ્યા હતા.
{{gap}}તેમની સામે એક ઠૂંઠા જેવું વૃક્ષ ઊભું હતું. આ ઠૂંઠા ચંપક વૃક્ષે હમણાં ફૂલ દેખાડવાની કાંઈક શરૂઆત કરી લાગતી હતી. બહુ જ બારીકીથી જોનારને દિવસે એવી ઊંચી ડાળીની ટોચે એક અત્યંત નાની નાજુકડી કળી પ્રગટતી હોય તેવું લાગે. અત્યારે રાત્રે તો આખું વૃક્ષ તદ્દન ઠુંઠું જ જણાતું હતું.
{{gap}}આ એ જ વૃક્ષ હતું, જેના વિષે લોકો અનેક કલ્પનાઓ દોડાવતા હતા! જેના વિષે ‘અંધવેણ પરંપરા‘ જેમ વાતો ચાલતી હતી!
{{gap}}આ ત્રણ પુરુષો અત્યારે જાણે એ વૃક્ષને નિહાળવા માટે જ આવ્યા હોય તેમ જણાતું હતું. એમના વેષ ઉપરથી એ સામાન્ય નાગરિકો નહિ, પણ રાજકર્મચારીઓ દેખાતા હતાં.
{{gap}}હજી નગરમાં, ઉદ્યાનમાં કે માળીઓમાં, કોઈ ને આની જાણ ન હતી. એ જાણ થવી ન જોઈએ. વાતમાં કાંઈ જ ન હતું એ ખરું, પણ લોકોની દૃઢ માન્યતા હતી કે આ વૃક્ષને જ્યારે ફૂલ આવશે, ત્યારે રાજપલટો આવશે જ આવશે! આ તો લોકસમૂહની માન્યતા — ઘેલી તો ઘેલી, પણ કદી ન તજી શકાય તેવી. એટલા માટે એ ચંપક વૃક્ષના ફૂલમાં અગ્નિ ભર્યો હતો. શાંત બેઠેલા પેલા ત્રણ રાજકીય માણસોના મનમાં અત્યારે આ વાત ઘોળાતી લાગતી હતી.
{{gap}}ચંપા નગરીમાં સૌ જાણતા હતા કે યુવરાજ અજાતશત્રુ આંહીં મગધરાજનો પ્રતિનિધિ છે. પણ ખરી રીતે જુવાન રાજપુત્રની મહત્ત્વાકાંક્ષાને સંતોષવા માટે જ, આ આખો અંગદેશ રાજાએ એને સોંપી દીધો હતો. જુવાન રાજપુત્ર કોઈક સાહસ કરી ન બેસે માટે મહાઅમાત્ય જેવા નિષ્ણાત રાજકાર્યકરો પણ આંહી સાથે રહેતા હતા. આ રાજપુરૂષો એ જ હતા.
{{gap}}વળી મગધરાજનું અને યુવરાજનુ ઘર્ષણ એ લોકમાં કર્ણોપકર્ણ ચાલતી વાત હતી. એ વખતે આ ફૂલનુ પ્રગટ થવું વધારે ભયંકર હતું.
{{nop}}<noinclude></noinclude>
mcf8fhszisi9k260engkfcl3fiw282p
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૩૧
104
74014
225401
225314
2026-10-14T15:13:05Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
225401
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|'''ફૂલમાં અગ્નિ'''|||'''૧૭'''}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}રાજપલટા વિષેની લોકકલ્પનાને ઉત્તેજી મૂકે તેવી એ વાત હતી.
{{gap}}અને એટલા માટે એ વાત મૂળમાંથી તાત્કાલિક દાબી જ દેવી જોઈએ.
{{gap}}અત્યારે જે ત્રણ રાજકાર્યકરો જેવા માણસો બેઠા હતા તેમના મનમાં આવા વિચાર આવી રહ્યા હતા. મગધ અને વૈશાલી વચ્ચે ભયંકર ઘર્ષણ ચાલતું હતું, ત્યારે તો આવી નવી વાત ઘણી જ મોટી થઈ પડે તેવો સંભવ હતો.
{{gap}}એટલે પેલા રાજપુરુષોને ચંપક વૃક્ષના એ નાનકડા પુષ્પમાં ભયંકર અગ્નિ પ્રગટતો દેખાતો હતો!
{{gap}}આ ત્રણ રાજપુરુષોમાં એક પ્રૌઢ વયનો હતો. બીજો વૃદ્ધ જેવો હતો. ત્રીજો તદ્દન જુવાન જણાતો હતો.
{{gap}}જુવાનની સામે એક લાંબું ધનુષ પડ્યું હતું. અત્યારે પણ એને ખભે અખૂટ તૂણીર લટકતો હતો. એણે પોતાના રૂપાળા લાંબા સુંવાળા કેશને વસ્ત્રપટીથી બાંધી લીધા હતા. કેડ ઉપરના વસ્ત્રને મજબૂત ગ્રંથી મારી હતી. ઉપર કમ્મરપટો બાંધ્યો હતો. એના પગના ઉપાનમાં મહા મોલાં રત્નો જડ્યાં હતાં. અત્યારે ચાંદનીમાં એ રત્નો સજીવન આંખો જેમ ચમકી રહ્યાં હતાં. એની ડોકમાં એકબહુમૂલ્ય મૌક્તિકમાળા લટકતી હતી.
{{gap}}પણ એની આકર્ષતા તો એની બેસવાની ઢબમાં હતી. એક જરા જેટલો પણ અવાજ આવે તો એક જ પળમાં એનું ખડગ હાથમાં જ હોય, એવી તૈયારીથી, વીરાસન વાળીને જ એ એક શિલા ઉપર બેઠો હતો. એની બેસવાની ઢબ એને સ્પષ્ટ રીતે એક યુદ્ધવીર તરીકે પ્રગટ કરી દેતી હતી.
{{gap}}એ વીરના શિલાસન સામે શ્વેત આરસનું એક સુંદર નક્શીભર્યું વિરામાસન હતું. તેના ઉપર બીજા બે પુરુષો બેઠા હતા. એ વિરામાસનની બન્ને બાજુએ બે મયૂરો હતા. સમુદ્રજલ જેવા સ્વચ્છ નીલ આરસમાંથી કોતરાયલા એ બે કલાધર મયૂરો, જાણે હમણાં જ કેકા<noinclude></noinclude>
38oaz3rk9l2ca01m4iufwzi0vm0ipgw
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૩૨
104
74015
225402
225315
2026-10-14T15:16:39Z
Meghdhanu
3380
/* Validated */
225402
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="Meghdhanu" />'''<hr>{{rh|૧૮||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>કરી ઊઠશે, એવી અજબની ઉત્સુકતા શિલ્પીએ એમનામાં મૂકીને એમને ખરેખર જીવન્ત કરી મૂક્યા હતા!
{{gap}}વિરામાસન ઉપર બેઠેલા બન્ને પુરુષો એકદમ સાદા વેશમાં હતા. એમના શરીર ઉપર એક કટિવસ્ત્ર અને એક ઉપરીવસ્ર માત્ર હતાં. એમના લાંબા કેશ પાછળ છુટ્ટા લટકતા હતા. તે ત્યાં પલાંઠી લગાવીને સ્થિર બેઠા હતા. પણ એમની ડોકમાં પડેલી કોઈ દસ વીશ લક્ષ<sup>*<ref>* એ વખતનું નાણું-કાર્ષાપણ ત્રણ પ્રકારના હતા. તાંબાના, રજતના, સુવર્ણના પણ સુવર્ણનો સ્વર્ણ અથવા હિરણ્ય કહેવાતા. તે એંશી રતીના હતા. રજતના કાર્ષાપણ તે ચાલીસ રતીનો. તાંબાના કાર્ષાપણ પછી, અર્ધ કાર્ષાપણ, પાદ કાર્ષાપણ, અષ્ટમ કાર્ષાપણ એમ ભાગ પણ હતા. એ વિષે J. N. S. Vol IXV માં લેખ છે.</ref></sup>કાર્ષાપણ મૌક્તિકમાળાએ એમને મહાન રાજપુરુષો તરીકે ઓળખાવવા માટે બસ હતી. સિંહલદ્વીપ વિના બીજે ક્યાંય ન અળે એવાં એ અંગુર અંગુર જેવડાં મૌક્તિક અત્યારે ચાંદનીમાં કૌમુદીબિંદુ હોય તેવાં શોભી રહ્યાં હતાં.
{{gap}}વીરાસન વાળીને ત્યાં બેઠેલો જુવાન ઉત્સાહની સ્મૃતિ સમો દેખાતો હતો. જાણે એ પળે પળે તેજધારામાં નાહી રહ્યો હોય તેમ એના શરીરમાંથી લાવણ્યની નવી નવી રેખાઓ પ્રગટતી હતી. તેનું શરીર અત્યંત કસાયલું, સપ્રમાણ, સુંદર, તેજસ્વી આકર્ષક હતું. ગરુડપંખી જેવી એની તેજસ્વી અણીદાર નાસિકામાં એક એવા તો પ્રકારનું આગ્રહી ગર્વીલું ગૌરવ દેખાતું હતું કે જોનારને એ આકર્ષી જ રાખે!
{{gap}}એની સામે બેઠેલા બન્ને રાજપુરુષો તરફ એ માનથી જોઈ રહ્યો હતો. એમના જરાક જ અવાજ કરતા પ્રશ્નના શબ્દોને પકડી લેવા માટે એ એકકાન થઈ ગયો હતો!
{{gap}}બન્ને રાજદ્વારી પુરુષોમાંથી જે પ્રૌઢ વયનો હતો તે અત્યારે બોલી રહ્યો હતો. એનો શબ્દ શાંત, ધીમો, સ્વસ્થ હતો. પણ એ શબ્દનો અક્ષરેઅક્ષર જાણે તોળાઈને આવતો હોય તેમ તોળાઈ ને આવતો<noinclude><hr>
{{reflist}}</noinclude>
792apd6z8636ie5emcua6zabh8ek0le
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૫૯
104
74042
225405
225123
2026-10-14T16:24:41Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
225405
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|શોભિતે શું કહ્યું?||૪૫}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}'રાજા ઉદયનનો એક બીજો પણ દાવો છે. શાક્ય શ્રમણ ગૌતમના
વૈશાખી પૂર્ણિમાનો જન્મદિન, એ જ પોતાનો જન્મદિન ! શાક્ય ગૌતમ સાધુસામ્રાજ્ય સ્થાપે, તો પોતે કેમ એક મહારાજ્ય ન સ્થાપે ?’
{{gap}}એમ ? ત્યારે મગધ શું કરશે ? મગધ સુઈ રહેશે ? ' અજાતશત્રુ
ઉતાવળે બોલી ગયો.
{{gap}}'સાંભળેા પ્રભુ ! હું એ જ વાત ઉપર આવું છું.
{{gap}}'વત્સરાજ કહે છે જેની આંગળી ફૂકડાએ કરડી ખાધી છે, એવો અમંગલ, વિંદેહના ‘કરાલ જનક ' જેવો ઉન્મત્ત રાજપુત્ર <sup>*<ref>* અજાતશત્રુનું નામ—અજાતશત્રુ નાનો હતેા. ત્યારે એની આંગળી કૂકડાએ કરડી ખાધી, તે ઉપરથી નામ કુણિક. </ref></sup>કુણિક, એ મગધનો શ્રેષ્ઠમાં શ્રેષ્ઠ રાજકુમાર યુવરાજ હોય, તો મગધ દેશમાં હવે કેવળ કંટકના છોડવા ઊગશે. ગજપંક્તિઓને બદલે અજપંક્તિઓ દેખાશે ! '
{{gap}}‘ એ તો ઠીક હવે . . . ’ અજાતશત્રુ આકળો થઈ ગયો : 'જોઈએ
છીએ કયાંની ગજપંક્તિઓ અજપંક્તિઓ બને છે. પણ તું જે વાત કરી રહ્યો હતો તે તો હજી આવી જ નહ. શી વાત છે રાજમહાલયની ? પહેલાં એ જ કહે ને ! કોનો રાજમહાલય બળી ગયો છે? '
{{gap}}'હું એ વાત બરાબર સમજાય માટે જ હું ઉદયન રાજાની પૂર્વભૂમિકા આપી રહ્યો હતો. આ ઉદયન રાજાની એક રાણી છે. એનું નામ માંગદીયા. એ એટલી તે અદ્ભુત સ્વરૂપવતી છે કે એક વખત તો એના પિતા માંગદીય, એને બીજા કોઈને નહિ, પણ શાકય શ્રમણ ગૌતમને પોતાને આપવાનો વિચાર કરી રહ્યો હતો ! '
{{gap}}'હેં ? ગૌતમને ? ' વર્ષકાર પણ શોભિતની વાતથી હવે આશ્રર્યમાં
પડી ગયો. એને સમજાયું નહિ કે આ શી વાત થઈ રહી હતી.
{{gap}}'હા, શાક્ય રાજકુમાર ગૌતમને. એને એમ હતું કે એની પુત્રી રૂપરૂપના સાગર સમી છે. એની સામે કોઈની તપશ્ચર્યા ટકે જ નહિ.<noinclude><hr>
{{reflist}}</noinclude>
s6q0p8ou80qptyk7phwhc7kussyhlk8
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૦
104
74043
225406
225124
2026-10-14T16:36:25Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
225406
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૪૬||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>શ્રમણ ગૌતમની પણ નહિ. '
{{gap}}‘ હા, પછી ? ’
{{gap}}'પછી શું મહારાજ ! જેણે કપિલવસ્તુનું રાજ છોડ્યું હતું, જેણે સંસારની અસારતા અનુભવી લીધી હતી, જેની વાણીમાં ત્યાગ વિરક્તિનો દીપ પ્રકાશ આવી ગયો હતો, એ ડગે એવી વાત કોઈ માને ખરું ? એવી ખોટી આશા કોઈ રાખે ખરું ? પણ સ્વાર્થી અંધ હોય છે. માંગદીય બ્રાહ્મણે તો ખરેખર પ્રયત્ન કર્યો. એને એમ પણ હશે કે આ બ્રાહ્મણદ્વેષીને પોતે પરાજય આપ્યાનો યશ મેળવશે. પણ એને નિષ્ફળતા મળી. એ મળવાની જ હતી. પછી એ <sup>*<ref>*માંગદીય સૂત્ત Life of Buddha Edward J. Thomas. વધારે લંબાણથી The Harward Oriental Series Vol 28th માં છે.</ref></sup>રૂપસુંદરી ઉદયન રાજાની રાણી બની ! ખરી વાત જાણવા જેવી હવે આવે છે.
{{gap}}‘ રાણી બની પણ એ પોતાનો પરાજય ભૂલી ન શકી. એને લાગ્યું કે એના જગમોહિની રૂપને જેણે એક શંખલાનું માન્યું તે પુરુષ એનો મોટામાં મોટો દુશ્મન. એટલે શ્રમણ ગૌતમના નામે એના અંગમાં ક્રોધ ક્રોધ વ્યાપી જતો. એનું નામ એના રાજમહાલયમાં લેવાય નહિ. એની સમક્ષ એની વાત થાય નહિ. જો કોઈ દાસદાસી ભૂલમાં પણ શ્રમણ ગૌતમનું નાસ લે તો એનું આવી જ બને !
{{gap}}‘ આવી આ ડંખીલી રાણી શ્ર્મણ ગૌતમના નામને કૌસાંબી નગરીમાંથી વાળીચોળીને કાઢવા માટે ખડે પગે રાત દિવસ તૈયાર રહેતી.
{{gap}}'પણ મહારાજ ! લોકો અવળચંડીલા હોય છે. જે તમે સત્તાના જોરે કરવાનું ન ઇચ્છો, તે તો એ જાણી જાણીને કરવાના.
{{gap}}એટલે રાણી તો જોતી રહી, અને કૌસાંબી નગરીમાં શ્રમણ ગૌતમનું નામ ઘેર ઘેર વ્યાપી ગયું. હવામાં એ ફેલાઈ ગયુ. અને નામે ધનના ભંડાર ઠલવાવા લાગ્યા. એના ભિખ્ખુ ઘેર ઘેર સન્માન પામવા લાગ્યા. આ જોઈને રાણીનો ક્રોધ હાથ ન રહે, પણ થાય શું? '<noinclude><hr>
{{reflist}}</noinclude>
674wt4yubyblvxte3i45xy8cbf8jtzi
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૧
104
74044
225407
225125
2026-10-14T16:50:56Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
225407
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|શોભિતે શું કહ્યું?||૪૭}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}અજાતશત્રુ વિચારમાં પડી ગયો લાગ્યો. એ વિચાર કરી રહ્યો હતો કે રાજગૃહમાં પણ એક દિવસ એ જ સ્થિતિ આવવાની છે. પોતે પોતા વિષે જરાક વિચાર કરતો લાગ્યો. એને પણ શ્રમણ ગૌતમ રાજગૃહમાં હોય એ ખૂંચતું હતું.
{{gap}}વર્ષકાર મહાઅસત્યને શોભિતની વાતમાં ખરેખરો રસ પડ્યો. પોતે જે રાજનીતિનો મર્મ અજાતશત્રુને આપવા માગતો હતો તેનો જ જાણે કે આ પૂર્વ ભાગ આવી રહ્યો હતો. એને એ મદદગાર થઈ પડશે તેમ લાગ્યું. એણે પોતે ગૌતમની લોકપ્રિયતા રાજગૃહમાં વધતી જોઈ ને મનમાં એક નિશ્ચય કર્યો હતો કે શ્રમણ ગૌતમ સામે એક હરફ ન બોલવો. એમ તો એને હળતા મળતા રહેવુ. પણ એનો પગદંડો મગધમાંથી ગમે તે રીતે ઉખેડી નાખવો, નહિતર એ આખા મગધદેશને
મૂંડી નાખશે.
{{gap}}એટલે શોભિતની વાત પ્રત્યે મહાઅમાત્ય વધુ ધ્યાન આપી રહ્યો. પોતાના બધા સત્રીઓમાં શોભિત પ્રત્યે એને વધારે વિશ્વાસ હતો. આજે
એ વિશ્વાસ સાર્થક લાગ્યો.
{{gap}}શોભિત આગળ વધ્યો. ‘ હવે રાજા ઉદયનની એક બીજી રાણી છે. એનું નામ શ્યામિકા. એ શ્રમણ ગૌતમની ઉપાસિકા છે. એના નામે એ જીવન પણ અપી દે. એવી એની અવિચળ ગૌતમભક્તિ છે. રાણી માંગદીયાને આ ખબર પડી. પછી એણે શું કર્યું જાણો છો અહારાજ ? '
{{gap}}‘શું ? ’ અજાતશત્રુએ ઉતાવળે જ કહ્યું: ‘શું કર્યું` ? ' એને પોતાને હલ્લવિહલ્લની માતા યાદ આવી ગઈ.
{{gap}}'સ્ત્રીની ઈર્ષ્યા જે કરી શકે તે. એણે રાણી શ્યાયિકાનો આખો રાજમહાલય સળગાવી દીધો ! ’
{{gap}}'હે ? સળગાવી દીધો ? ખરેખર ? શુ કહે છે શોભિત ? સાચું છે ? આખો રાજમહાલય સળગાવી દીધો ? ત્યારે તો રાજા પણ ? ' મહા<noinclude></noinclude>
l6c0e6i54hz16frvu50rfcext95sxyr
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૨
104
74045
225408
225126
2026-10-14T16:59:21Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
225408
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|૪૮||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>અમાત્ય વર્ષકાર આ વાત આવતાં ખરેખર ચોંકી ઊઠ્યો. એને એક પળભર લાગ્યું કે આવી જ વાત રાજગૃહમાં પણ એક દિવસ થઈ જવાની છે. એના મનમાં ઘડીભર એ ભય વ્યાપી ગયો. આંતરધર્ષણની ભયંકરતાથી એ ધ્રૂજી ઊઠ્યો.
{{gap}}'ધરાર સળગાવી દીધો મહાઅમાત્યજી ! ' શોભિત બોલ્યો : 'રાજા ઉદયન ઊંઘતો રહ્યો. નગરી કૌશાંબી ઊઁધતી રહી. અને આખો મહાલય ખાખ થઈ ગયો. કાંઈ જ ન બચ્યું. રાણી શ્યામિકાની તો રાખ થઈ ગઈ, પણ તેની સાથેનાં પાંચસો દાસ દાસીઓએ પણ ખાખ બની ગયાં !'
{{gap}}'અરર ! ભયંકર, ભયંકર, આ તો અતિ ભયંકર ! ત્યારે તો રાજા ઉદયન . . . પણ . . ' વર્ષકારે ઉતાવળે પૂછ્યું.
{{gap}}'એને કાંઈ નથી થયું દેવ ! એ બીજા મહાલયમાં હતો. '
{{gap}}'એટલે બચી ગયો, બરાબર.’ વર્ષકારે ઉતાવળે એ વાત ટૂંકાવી દીધી. ‘ પણ ત્યારે કૌશાંબીમાં તો હાહાકાર થઈ ગયો હશે ! રાજાએ શું કર્યુંં પછી ? '
{{gap}}'શું કરે? રોઈને બેસી રહ્યો. જો કાંઈ ઉત્પાત કરે તો આખી નગરીને વાતની જાણ થઈ જાય, જે રાજકુટુબ જ આવું છે, તે ન જોઈએ એવી હવા એક પળમાં ફેલાઈ જાય અને એ તો વધુ ભયંકર ! વિદેહરાજ કરાલ જનકને લોકોએ મારી નાખ્યો, અને ગણતંત્ર રચી કાઢ્યું, અને એ ગણતત્રને પાછું વૈશાલી જેવા મહા સમર્થ ગણરાજ્યે પોતાની પાંખમાં લઈ લીધું, ત્યાર પછી રાજતંત્રો બધાં વિચારીને પગલું ભરતા થઈ ગયાં છે. એટલે ખુદ કૌસાંબીમાં તો આ વાત હજી પણ અકસ્માતમાં જ ખપે છે. પણ મેં રજેરજ હકીક્ત મેળવી છે. વાત મેં કહી તેમ જ બની છે. આમાંથી આપણે તો, કૌસાંબીમાં પણ આંતરિક ઘર્ષણ શરૂ થયું છે એટલું જ મહત્ત્વનું છે ! ઉદયન રાજા જે અંગદેશને પોતાને ત્યાં રાખવાનું સ્વપ્ન સેવે છે તેને<noinclude></noinclude>
sk6sd8m2abc74uuv4n88y1tw3u0adpw
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૩
104
74046
225409
225127
2026-10-14T17:11:14Z
Amvaishnav
156
/* Proofread */
225409
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Amvaishnav" />'''<hr>{{rh|શોભિતે શું કહ્યું?||૪૯}}<hr>'''</noinclude>ત્યાં પણ આંતરઘર્ષણ છે ! '
{{gap}}'ઉદયન રાજા ક્યાં છે?'
{{gap}}‘ હમણાં તો એ અવંતી ગયેલ છે !'
{{gap}}'કેમ ?
{{gap}}'એની સલાહ લેવા હોય કે પછી વૈશાલી ગણતંત્રમાં <sup>*<ref>*નગરશોભિની નારી. દરેક નગરમાં એ વખતે એક સર્વોત્તમ સુંદર સ્ત્રીને જનપદકલ્યાણી એવું બહુમાન આપવામાં આવતું. રાજા, ઉપરાન્ત, સારથિ,
નગરશ્રેષ્ઠી, દ્રોણપાલક, દ્વારપાલ ને નગશોભિની એ સાતની, નગરની ગૌરવશોભામાં ગણના થતી. શિશુનાગ વંશનો પહેલો રાજા શિશુનાગ એ નગશોભિનીનો પુત્ર હતા. બિંબિસારનો અભયકુમાર, અને ભિષગ્વર જીવક
કૌમારભૃત્ય એ પણ નગરશોભિનીના પુત્રો હતા.</ref></sup>જનપદકલ્યાણીની કોઈ વાત આવી રહી છે ત્યારે ત્યાં આંતરઘર્ષણ થવાનો સંભવ છે એમ લાગે છે.'
{{gap}}'એમ થાય તો આ બન્ને એ પ્રસંગનો લાભ લઈ લેવા માટે ખડે પગે તૈયાર થવા માગતા હોય. મગધે પણ જાગ્રત રહેવું પડશે, મહારાજ ! '
{{gap}}વર્ષકારને તો વૈશાલીમાં ચાલી રહેલી હિલચાલની જાણ હતી.
{{gap}}તે વખતે વૈશાલીમાં બે પક્ષ ઊભા થવાના ભણકારા પણ વાગી રહ્યા હતા. પોતે એટલા માટે વૈશાલી જવાની યેાજના ઘડી જ રહ્યો હતા.
{{gap}}પણ અચાનક શોભિતના શબ્દોએ એને કાંઈક સંભારી આપ્યું લાગ્યું. તે તરત ઊભો થઈ ગયો.
{{gap}}‘સુનીધ ! તું ચાલ તો, આપણે પેલી વાત યુવરાજકુમારને કરવાની રહી જાય છે. તે કરવાનો આ વખત છે. કટાહકને પછી વિદાય આપશે ! તુ થોભજે શોભિત !'
{{gap}}સુનીધ સેનાપતિ, વર્ષકાર ને યુવરાજકુમાર અંદરના ખંડમાં ગયા.
{{gap}}તક્ષકદેવ ને શોભિત ઉદયન વિષેની વધુ વાતમાં પડ્યા.<noinclude><hr>
{{reflist}}</noinclude>
fy6wug16rx9eb5tvbrvonwg39ujo9b3
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૪
104
74047
225410
225128
2026-10-15T03:49:07Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
225410
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" /></noinclude><br/>
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>
{{સ-મ| |<big>'''૫. ગુરુ અને શિષ્ય'''</big> |}}
<br/>
<br/>
{{gap}}'''<big>મ</big>હાઅમાત્યે''' યુવરાજકુમારને હવે તરત જ વિશ્વાસમાં લઈ લેવાની જરૂરિયાત જોઈ લીધી હતી. એણે માત્ર મગધ નહિ, ભારતદેશ
ઉપર નજર નાખી જોઈ. ભારતનાં સોળ મહાજનપદો, સોળે
સોળ, વિભક્ત હતાં. ગાંધાર કમ્બોજ તરફથી પાર્શવ શાસાનુશાસ કે
કોઈ બીજું આ તરફ જો ધસી આવે, તો એમાંનું એક પણ તેની
સામે થવા માટે શક્તિમાન ન હતું. એ ભય હવે ઘણો વધતો જતો હતો.
{{gap}}તક્ષશિલા વિદ્યાનું ધામ હતું એ ખરું. તેમ જ એની પાસે જે
વિદ્યા હતી તે ક્યાંય ન હતી એ ખરું. પણ ધીમે ધીમે ગાંધાર અને
કમ્બોજ ભારતસંસ્કૃતિમાંથી જાણે વિદાય લેતાં હતાં. પાર્શવ શાસાનુશાસની મહત્ત્વાકાંક્ષા સિંધુની પાર પોતાની સત્તા જમાવવાની થતી
જતી હતી. તેણે એક વખત સિંધુ નદીમાં મગરમચ્છોની તપાસ માટે
જલનૌકાઓ પણ મોકલી હતી<ref>* આ ડરાયસ પહેલાંની વાત છે. B. C. ૫૨૨-૪૮૬</ref> જાણે કેમ, એ નદીનો એ સ્વામી હોય !
{{gap}}આવે વખતે કેવળ એક મગધમાં જ એની સામે થવાની શક્તિ હતી.
અને એ શક્તિનો વારસો આ અજાતશત્રુને મળ્યો હતો. બીજો કોઈ
હતો નહિ. એનામાં એ પ્રતાપ હતો. મહા વૈભવ જમાવવાની એને
ઈચ્છા હતી. મહાન સૈન્યો દોરવાની આકાંક્ષા હતી. એકચક્રી બનવાની
તમન્ના હતી.
{{nop}}<noinclude><hr/>{{reflist}}</noinclude>
qnqpo8qmd454qzmh7rypcl2hi1fq4s7
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૫
104
74048
225411
225130
2026-10-15T03:57:28Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
225411
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh||ગુરુ અને શિષ્ય||૫૧}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એનો નિશ્ચય દૃઢ હતો. વળી એને ભારત સંસ્કૃતિ પ્રત્યે માનબુદ્ધિ
હતી. એ શ્રમણ ગૌતમમાં કે કોઈ નિર્ગંથમાં ભળે તેવો ન હતો.
{{gap}}પણ તે ઉતાવળો હતો. આવેશભર્યો હતો. પગલું લેતા પહેલાં
થોભવાની શાંતિ એનામાં હતી જ નહિ. પણ એની આ બધી વાતને
હવે તરત જ જો થાળે ન પાડવામાં આવે, તો કૌશાંબી જેવું જ
રાજગૃહમાં પણ થઈ જાય.
{{gap}}ગમે તે પળે કોઈ આવેશભર્યું પગલું એ ભરી બેસે. પોતે
વૈશાલી જેવામાં કામગીરી માટે ગયો હોય, ત્યાં આંહી પાછળથી
છબરડો વળી જાય ! શોભિતે જે ભયંકર વાત કહી, તે વાત કાંઈ
ગણતરીમાં ન હોય એવી ભયંકર વાત આંહીં મગધને આંગણે થઈ
જાય ! વાત થઈ ગયા પછી શું થાય, એ ન કહેવાય. વખતે લોકો જ
વિફરે. રાજા બિંબિસાર પોતે જ કાં તો બીજાને રાજ સોંપી દે. એંશી-
હજાર ગ્રામીકોને ભેગા કરી એમનો યુવરાજ પસંદ કરવાનું કહી નાખે.
શ્રમણ ગૌતમની છાયામાં આવું કોઈ ગણસત્તા જેવું તંત્ર કરી બેસે…
મગધમાં એટલાં બધાં જુદાં જુદાં રાજકીય પરિવર્તનોની અત્યારે
શક્યતા હતી, કે વર્ષકાર મહાઅમાત્ય કોઈ પણ ભોગે, આંતરઘર્ષણ
તો અટકાવવા જ માગતો હતો.
{{gap}}અજાતશત્રુ અત્યારે રાજગૃહ દોડે, એના ઉગ્ર ઉતાવળા સ્વભાવની
છાપ લોકો ઉપર પડે, તેમાં એને પોતાને પણ પારાવાર નુકસાન
હતું. રાજકુમારે એ સમજવાની પળ હવે આવી ગઈ હતી.
{{gap}}ખરી રીતે તો એણે અત્યારે ઘણામાં ઘણી શાંતિ જાળવવાની હતી.
{{gap}}પણ આ ઉપરાંત વર્ષકારને બીજી કોઈ ભયંકર રમત રમાતી
હોવાની શંકા આવી ગઈ હતી. એટલે તે અજાતશત્રુને પૂરેપૂરા વિશ્વાસમાં
લઈ લેવા માગતો હતો. કટાહકનું આગમન એને ઘણું જ ભેદી
જણાયું હતું. કટાહકની વાત કરવાની રીતમાં સ્પષ્ટ રીતે એ વસ્તુ દેખાઈ
આવી હતી. એટલે એ સચેત થઈ ગયો હતો. યુવરાજકુમાર અજાતશત્રુ<noinclude></noinclude>
a1k3e6ocrrqcoqbfjag686agpsqhpf7
225412
225411
2026-10-15T03:57:56Z
Snehrashmi
2103
225412
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|ગુરુ અને શિષ્ય||૫૧}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એનો નિશ્ચય દૃઢ હતો. વળી એને ભારત સંસ્કૃતિ પ્રત્યે માનબુદ્ધિ
હતી. એ શ્રમણ ગૌતમમાં કે કોઈ નિર્ગંથમાં ભળે તેવો ન હતો.
{{gap}}પણ તે ઉતાવળો હતો. આવેશભર્યો હતો. પગલું લેતા પહેલાં
થોભવાની શાંતિ એનામાં હતી જ નહિ. પણ એની આ બધી વાતને
હવે તરત જ જો થાળે ન પાડવામાં આવે, તો કૌશાંબી જેવું જ
રાજગૃહમાં પણ થઈ જાય.
{{gap}}ગમે તે પળે કોઈ આવેશભર્યું પગલું એ ભરી બેસે. પોતે
વૈશાલી જેવામાં કામગીરી માટે ગયો હોય, ત્યાં આંહી પાછળથી
છબરડો વળી જાય ! શોભિતે જે ભયંકર વાત કહી, તે વાત કાંઈ
ગણતરીમાં ન હોય એવી ભયંકર વાત આંહીં મગધને આંગણે થઈ
જાય ! વાત થઈ ગયા પછી શું થાય, એ ન કહેવાય. વખતે લોકો જ
વિફરે. રાજા બિંબિસાર પોતે જ કાં તો બીજાને રાજ સોંપી દે. એંશી-
હજાર ગ્રામીકોને ભેગા કરી એમનો યુવરાજ પસંદ કરવાનું કહી નાખે.
શ્રમણ ગૌતમની છાયામાં આવું કોઈ ગણસત્તા જેવું તંત્ર કરી બેસે…
મગધમાં એટલાં બધાં જુદાં જુદાં રાજકીય પરિવર્તનોની અત્યારે
શક્યતા હતી, કે વર્ષકાર મહાઅમાત્ય કોઈ પણ ભોગે, આંતરઘર્ષણ
તો અટકાવવા જ માગતો હતો.
{{gap}}અજાતશત્રુ અત્યારે રાજગૃહ દોડે, એના ઉગ્ર ઉતાવળા સ્વભાવની
છાપ લોકો ઉપર પડે, તેમાં એને પોતાને પણ પારાવાર નુકસાન
હતું. રાજકુમારે એ સમજવાની પળ હવે આવી ગઈ હતી.
{{gap}}ખરી રીતે તો એણે અત્યારે ઘણામાં ઘણી શાંતિ જાળવવાની હતી.
{{gap}}પણ આ ઉપરાંત વર્ષકારને બીજી કોઈ ભયંકર રમત રમાતી
હોવાની શંકા આવી ગઈ હતી. એટલે તે અજાતશત્રુને પૂરેપૂરા વિશ્વાસમાં
લઈ લેવા માગતો હતો. કટાહકનું આગમન એને ઘણું જ ભેદી
જણાયું હતું. કટાહકની વાત કરવાની રીતમાં સ્પષ્ટ રીતે એ વસ્તુ દેખાઈ
આવી હતી. એટલે એ સચેત થઈ ગયો હતો. યુવરાજકુમાર અજાતશત્રુ<noinclude></noinclude>
a4cb6lmm1u1g5vgxnnd4l1poxj5y6a6
225415
225412
2026-10-15T04:06:32Z
Snehrashmi
2103
225415
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|ગુરુ અને શિષ્ય||૫૧}}<hr>'''</noinclude>{{gap}}એનો નિશ્ચય દૃઢ હતો. વળી એને ભારત સંસ્કૃતિ પ્રત્યે માનબુદ્ધિ
હતી. એ શ્રમણ ગૌતમમાં કે કોઈ નિર્ગંથમાં ભળે તેવો ન હતો.
{{gap}}પણ તે ઉતાવળો હતો. આવેશભર્યો હતો. પગલું લેતા પહેલાં
થોભવાની શાંતિ એનામાં હતી જ નહિ. પણ એની આ બધી વાતને
હવે તરત જ જો થાળે ન પાડવામાં આવે, તો કૌશાંબી જેવું જ
રાજગૃહમાં પણ થઈ જાય.
{{gap}}ગમે તે પળે કોઈ આવેશભર્યું પગલું એ ભરી બેસે. પોતે
વૈશાલી જેવામાં કામગીરી માટે ગયો હોય, ત્યાં આંહી પાછળથી
છબરડો વળી જાય ! શોભિતે જે ભયંકર વાત કહી, તે વાત કાંઈ
ગણતરીમાં ન હોય એવી ભયંકર વાત આંહીં મગધને આંગણે થઈ
જાય ! વાત થઈ ગયા પછી શું થાય, એ ન કહેવાય. વખતે લોકો જ
વિફરે. રાજા બિંબિસાર પોતે જ કાં તો બીજાને રાજ સોંપી દે. એંશી-
હજાર ગ્રામીકોને ભેગા કરી એમનો યુવરાજ પસંદ કરવાનું કહી નાખે.
શ્રમણ ગૌતમની છાયામાં આવું કોઈ ગણસત્તા જેવું તંત્ર કરી બેસે…
મગધમાં એટલાં બધાં જુદાં જુદાં રાજકીય પરિવર્તનોની અત્યારે
શક્યતા હતી, કે વર્ષકાર મહાઅમાત્ય કોઈ પણ ભોગે, આંતરઘર્ષણ
તો અટકાવવા જ માગતો હતો.
{{gap}}અજાતશત્રુ અત્યારે રાજગૃહ દોડે, એના ઉગ્ર ઉતાવળા સ્વભાવની
છાપ લોકો ઉપર પડે, તેમાં એને પોતાને પણ પારાવાર નુકસાન
હતું. રાજકુમારે એ સમજવાની પળ હવે આવી ગઈ હતી.
{{gap}}ખરી રીતે તો એણે અત્યારે ઘણામાં ઘણી શાંતિ જાળવવાની હતી.
{{gap}}પણ આ ઉપરાંત વર્ષકારને બીજી કોઈ ભયંકર રમત રમાતી
હોવાની શંકા આવી ગઈ હતી. એટલે તે અજાતશત્રુને પૂરેપૂરા વિશ્વાસમાં
લઈ લેવા માગતો હતો. કટાહકનું આગમન એને ઘણું જ ભેદી
જણાયું હતું. કટાહકની વાત કરવાની રીતમાં સ્પષ્ટ રીતે એ વસ્તુ દેખાઈ
આવી હતી. એટલે એ સચેત થઈ ગયો હતો. યુવરાજકુમાર અજાતશત્રુને<noinclude></noinclude>
fom8ub9c233nsts1nr3ulkcay29kn85
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૬
104
74049
225414
225141
2026-10-15T04:06:03Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
225414
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૫૨||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>જાણે કેમ ઉશ્કેરવા માટે જ એ આવ્યો હોય, એવી એની ઢબ–
છબ હતી. ઉપનંદ સેનાપતિની આ બુદ્ઘિ નહી. એ બુદ્ઘિ બીજા કોઈની.
{{gap}}જે સમયે વૈશાલીમાં આંતરઘર્ષણના ભણકારા વાગી રહ્યા હતા,
બરાબર તે જ સમયે, આ તેજસ્વી જુવાનને આંહીં આંતરઘર્ષણમાં
રોકી દેવાની આ એક યોજના જણાતી હતી.
{{gap}}એની લોકપ્રિયતાને ફટકો મારી મગધજનોને પણ ગણતંત્રને પંથે
ચઢાવી દે, એવી જ આ યુક્તિ હતી.
{{gap}}આ યુક્તિ મગધના રાજગૃહમાંથી આવી હતી. એમાં ઉપનંદ
સેનાપતિ તો કદાચ સમજ્યા વિનાની ચાલ જ ચાલ્યો હોય !
{{gap}}ત્યારે આ જુક્તિ કરી કોણે ?
{{gap}}હલ્લ—વિહલ્લનાં એ કામ નહિ. બીજા રાજકુમારો પણ એટલી
દીર્ઘદૃષ્ટિ બતાવે તે શક્ય નહિ. માદ્રી રાણી, સોમા, એમાંથી કોઈ રાણીનું
પણ એ કામ નહિ. રાજા બિંબિસાર તો શ્રમણ ગૌતમની છાયામાં
ઢળતો જતો હતો તેનું પણ કામ નહિ. વર્ષકાર ઘડીભર વિચારમાં પડી
ગયો. પણ તેણે આખી વાતનો દોર હવે પકડી પાડ્યો. અજાતશત્રુને
તરત જ બરાબર રીતે હાથમાં લઈ લેવાની એણે જરૂરિયાત જોઈ.
{{gap}}તે સમજી ગયો. આ કામ બીજા કોઈનું નહિ. પેલા એક ભયંકર
લિચ્છવી, જે રાજા બિંબિસારનો જમણા હાથ થઈ ને વર્ષોથી રાજગૃહમાં
મહામંત્રી જેવો થઈ બેઠો હતો, તેનું જ આ કામ હોવું જોઈએ.
એણે અત્યારે આ તક પકડી હોવી જોઈએ.
{{gap}}વર્ષકાર વિચાર કરી રહ્યો. સેચનક હાથી જાય, મૌક્તિક-
માળા જાય, જે જવું હોય તે ભલે જાય, પણ અજાતશત્રુ આવેગમાં
આવીને રાજગૃહ તરફ દોડે, તો એનું પોતાનું તો ભાવિ જ ઘડાઈ
જાય એવી આ એક મોહજાળ હતી. બિંબિસારના જમણા હાથ સમા
મહામંત્રી ગોપાલની જ એ કુનેહ ચાલ હતી. એ લિચ્છવી હતો. વૈશાલીને
બચાવી લેવા માટે એણે આ દેખીતી યુવરાજભક્તિ જેવી ભક્તિ<noinclude></noinclude>
26kwa8moxvhc2slrm5luzga2yj826hg
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૭
104
74050
225416
225142
2026-10-15T04:15:54Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
225416
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|ગુરુ અને શિષ્ય||૫૩}}<hr>'''</noinclude>અત્યારે બતાવી હતી.
{{gap}}એની જ આ યુક્તિ હતી. એણે યુવરાજ, મગધ, બધાં તદ્દન
નિર્મૂળ થઈ જાય એવી મોહકવાત ઊભી કરી હતી ! યુવરાજ અજાતશત્રુના
અંતરના ભાવને તો વર્ષકારે જોઈ લીધો હતો.
{{gap}}તેમાં એક જ વાત પ્રધાનપદે હતી, મગધ દોડવાની. સેચનકને
બચાવી લેવાની. હલ્લ વિષ્ણને કબજે લેવાની. રાન્ન બિંબિસારને
પણ, જો જરૂર હોય તો પદભ્રષ્ટ કરી નાખવાની. યુવરાજ અત્યારે જ
પોતાના સેનનું બળ, સેનરચના, ગિરિવ્રજ્જની કઠણ પર્વતમાળાઓ,
દુર્ગમ પંથ, એ બધાના વિચારમાં જાણે પડી ગયો હોય તેમ લાગતું હતું.
વર્ષકારે તેને અચાનક ચાલતાં ચાલતાં જ જગાડ્યો: ‘મહારાજ
કુમાર ! વાત ત્યાં કરવા જેવી ન હતી. પણ આપણો સર્વનાશ થાય
એવી મોહક વાત કટાહક તમારે માટે લાવ્યો છે! એ મારે તમને
કહેવાનું હતું. એ શા માટે આવ્યો છે એ તમારે જાણી લેવા જેવું છે !’
{{gap}}‘શા માટે ? એણે જે વાત કરી તેને તમે તો ટેકો આપ્યો છે!’
{{gap}}એટલીવારમાં ત્રણે જણા અંદરના ખંડમાં પહોંચી ગયા હતા.
ત્યાં એક સોનેરી દીપિકા પ્રકાશ આપી રહી હતી. ઝાંખા પ્રકાશમાં
મહાઅમાત્યે ચારે તરફ એક દૃષ્ટિ નાખી લીધી.
{{gap}}‘કોઈ નથી…’ અજાતશત્રુ બોલ્યો. અને તે ત્યાં એક આસન
ઉપર બેઠો. વર્ષકાર તેની સામે બેઠો. થોડીવાર શાંતિ થઈ ગઈ.
વર્ષકારે ગંભીર શાંત અવાજે કહ્યું: ‘જુઓ મહારાજ કુમાર !’
આંહી જે વાત થાય છે તે જેવી તેવી નથી. જે એ તમને જાળવતાં
આવડશે તો ભારતવર્ષ–અંગદેશથી માંડીને ગાંધાર સુધીનું, અને
હિમાચલથી માંડીને અવંતી સુધીનું, તમારા નામની યશધ્વજા ફરકાવશે.
મહારાજ યુધિષ્ઠિર પછી રાજસૂયયજ્ઞ કરવાનું મહાભાગ્ય તમને ફળશે.
અશ્વમેધનુ તેજપુણ્ય મળશે. મારો જન્મ સાર્થક થશે. પણ એ બધું
તમારામાં શાંત રહેવાની શક્તિ હોય તો થાય તેમ છે. ન હોય તો<noinclude></noinclude>
in6499gfz660vkllw1d7pa1xodcy94o
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૬૮
104
74051
225417
225143
2026-10-15T04:24:38Z
Snehrashmi
2103
/* Proofread */
225417
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૫૪||આમ્રપાલી}}<hr>'''</noinclude>કાંઈ ન થાય. તો અમને અમારે પંથે જવા દો. હું મારે પંથે પડી
જાઉં. ક્યાંક આચાર્ય થઈને બેસી જાઉં. સુનીધ એને ઠીક પડે તે
કરે. તક્ષકદેવ જંગલમાં જાય !’
{{gap}}‘પણ વાત શી છે તમારી ? એ તો તમે હજી કાંઈ કહ્યું
નથી. આજની કટાહકની વાત તમે સાંભળી છે. તમે જ એને ટેકો પણ
આપ્યો છે. આપણે હજી પણ શાંતિ રાખવાની છે એમ ? શાંતિ ક્યાં
સુધી રાખવી છે?’
{{gap}}‘આપણી યોજના વિશાળ છે. શાંતિ માગે તેવી છે!’
{{gap}}તો તો મહાઅમાત્યજી ! હું માનું છું, છેવટે આપણા હાથમાં
દ્રોણી રહેશે !’
{{gap}}‘એમ નથી મહારાજ ! તમે જે ભય સેવો છો, તેને હું ઓછો
ગણતો નથી. પણ મારી વાત તદ્દન જુદી જ છે! એ તમે સાંભળશો
ને તમે તમારા માટે જ તૈયાર થયેલા મહાગર્ત્ત જોઈને ધ્રૂજી ઊઠશો.
આમાં તો આપણો સર્વનાશ થાય તેમ છે!’
{{gap}}‘હું તો માનું છું સેચનક હાથી આપણા હાથમાંથી છૂટી જાય,
તેજ વખતે આપણો સર્વનાશ છે. મગધની રાજગાદી આપણે ત્યારે
ખોઈ બેસવાના. એનાથી બીજો સર્વનાશ કેવોક હશે? આ જાણવા
છતાં હાથ જોડીને બેઠા રહેવું છે એમ? સેચનક ક્યાંય થવો નથી
મહાઅમાત્યજી! એ એક જ એક મહાન સૈન્ય બરાબર છે!’
{{gap}}‘જુઓ મહારાજ ! મને ખબર છે કે આપણા હાથમાં સેચનક
છે ત્યાં સુધી આપણી તરફ કોઈ દૃષ્ટિ માંડી શકે તેમ નથી, દૃષ્ટિ
માંડવાની હિમ્મત કરે તેમ નથી. કોશલરાજ રાજા પ્રસેનજીતનું રાજ
આપણા કરતાં આઠ ગણું મોટું, એનું સૈન્ય મહાબળવાન. એનો
હાથી એકપુંડરિક એ જેવો તેવો નહિ, છતાં આ સેચનક પાસે એ
પાણી ભરે ! એટલે તો એ શાંત રહ્યો છે. વૈશાલીની મૈત્રી કેળવી રહ્યો
છે. ઉદયન રાજાની હસ્તિની ભદ્રાવતી મહા કુશળ. પોતે ગજશાસ્ત્રમાં<noinclude></noinclude>
e5h32ofk1ljdl5z97s1o5ey58mg8hfx
પૃષ્ઠ:Amrapali By Dhumketu.pdf/૧૬૩
104
74146
225418
225241
2026-10-15T10:51:38Z
~2026-55301-42
4717
225418
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Snehrashmi" />'''<hr>{{rh|૧૪૯||આમ્રપાલી}}<hr>''' '''<hr>{{rh||આમ્રપાલી||૧૪૯}}<hr>'''</noinclude>Digitized by Arya Samaj Foundation Chennai and eGangotri
k
૧૬. અંધ ધનુર્ધર !
*
સિંહનાયક અદ્રશ્ય થયો ન થયો કે તરત મહાનમન આમ્રપાલી
તરફ કર્યાં; પુત્રી ! દીકરી ! હું જાઉં છુ. નાયકનું દિલ ચૂરેચૂરા થઈ
ગયું છે. વજ્જરના દુને આંસુ સારતા જોઈ શકાય પણ વૈશાલીના
સિંહનાયકને આંસુ પાડતો ક્રમ જોઈ શકાય? તે જોયુ ? સિંહનાયકની
આંખમાં આંસુ હતું !'
મ
પણ ભન્તે પિતાજી ! તમે કયાં જાએ છે ? સેનાપતિ નાયક
કયાં ગયા ? આ બધી શી વાત છે? '
મહાનમનના મનમાં હવે ઊગી આવ્યું હતું. એ ચક્રવર્તી ભિષવરનાં
સદેશાને સમજી ગયા. દાસે આવીને એ ખાટાં રત્ન બતાવ્યાં. તેમાં
સ્પષ્ટ સ ંદેશ હતો. સિંહનાયક એ રત્ન જોઈ ને કર વિષાદમાં પડી
ગંયે તે વાત હવે એને દીવા જેવી સમજાઈ ગઈ.
મહાન બળવાન ધનુર્ મહાલીનાં બન્ને નેત્ર–રા ખાટાં પડી
ગયાં હતાં. એ અધ થઈ ગયા હતા. એ સદેશે. આવી રીતે આવ્યો
હતા. નાયક આ વાતને જરા પણ ફેલાવવા માગતા ન હતા. આત્ર-
પાલીને આ વાત કહેવી કે ન કહેવી એ દ્વિધામાં અહાનમન પડી ગયા.
એટલામાં આમ્રપાલીએ કહ્યું: · પિતાજી ! આ બધી શી વાત
થાય છે? '
CC-0. In Public Domain. Gurukul Kangi Collection, Haridhar<noinclude></noinclude>
trj3s4ya9mlub6x13yee4kv6kqultya
પૃષ્ઠ:Geeta Dhwani.pdf/૧૧૪
104
74189
225403
2026-10-14T15:23:23Z
Meghdhanu
3380
/* Proofread */
225403
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Meghdhanu" />{{ર્સ-મ||ટિપ્પણીઓ|૯૯}}</noinclude>(છતાં) અચળ પ્રતિષ્ઠા . . . તે શાંતિ પામે. કામકામી
નહિ (પામે).”
{{center|'''અધ્યાય ૩જો'''}}
{{gap}}૭-૮ નીમવું, નીમેલું વગેરે શબ્દો નિયમમાં–સંયમમાં
રાખવું, રાખેલું એ અર્થમાં વાપર્યા છે.
{{gap}}૯ (૪) આચર : ગીતામાં આને બદલે ઘણુંખરું
સમાચર શબ્દ છે તે ગુજરાતીમાં મૂકી શકાયો નથી, એટલે
‘આચર’નો અર્થ માત્ર ‘કરવું’ એમ ન સમજવો, પણ
સારી રીતે કરવું. (જુઓ ૩–૨૬ પણ).
{{gap}}૧૨ યજ્ઞશેષ : યજ્ઞની પ્રસાદી : આ શબ્દ અહીં
લગભગ વિષ્ઠાસૂચક છે.
{{gap}}૧૫ પંક્તિ ૧ લીમાં બ્રહ =મહત્ત્વ. ચિત્ત;
પ્રકૃતિનો પહેલો વિકાર. અક્ષર = આત્મા. પંક્તિ ર જીમાં
બ્રહ્મ = આત્મા.
{{gap}}૧૯ કાર્ય કર્મ : કર્તવ્યરૂપ કર્મ.
{{gap}}૨૪ મેટનારો - ઉપહન્ માટે ‘મેટવું’ શબ્દ વાપર્યો છે.
{{gap}}૩૭ શ્લોક ૩૪માં અહીં રાગદ્વેષ શબ્દ છે, એ જ અર્થમાં
કામક્રોધ સમજવા. મહાભક્ષી : મોટો ખાઉધરો.
{{gap}}૪૨ (૪) એ : કેટલાક આનો અર્થ ‘આત્મા’ કરે છે;
કેટલાક ‘કામ’. મને બીજો ઠીક લાગે છે.<noinclude>{{block center/e}}</noinclude>
765mt6u4h4eldnjk7xvxk5ic6kryycp
225404
225403
2026-10-14T15:23:36Z
Meghdhanu
3380
225404
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Meghdhanu" />{{સ-મ||ટિપ્પણીઓ|૯૯}}</noinclude>(છતાં) અચળ પ્રતિષ્ઠા . . . તે શાંતિ પામે. કામકામી
નહિ (પામે).”
{{center|'''અધ્યાય ૩જો'''}}
{{gap}}૭-૮ નીમવું, નીમેલું વગેરે શબ્દો નિયમમાં–સંયમમાં
રાખવું, રાખેલું એ અર્થમાં વાપર્યા છે.
{{gap}}૯ (૪) આચર : ગીતામાં આને બદલે ઘણુંખરું
સમાચર શબ્દ છે તે ગુજરાતીમાં મૂકી શકાયો નથી, એટલે
‘આચર’નો અર્થ માત્ર ‘કરવું’ એમ ન સમજવો, પણ
સારી રીતે કરવું. (જુઓ ૩–૨૬ પણ).
{{gap}}૧૨ યજ્ઞશેષ : યજ્ઞની પ્રસાદી : આ શબ્દ અહીં
લગભગ વિષ્ઠાસૂચક છે.
{{gap}}૧૫ પંક્તિ ૧ લીમાં બ્રહ =મહત્ત્વ. ચિત્ત;
પ્રકૃતિનો પહેલો વિકાર. અક્ષર = આત્મા. પંક્તિ ર જીમાં
બ્રહ્મ = આત્મા.
{{gap}}૧૯ કાર્ય કર્મ : કર્તવ્યરૂપ કર્મ.
{{gap}}૨૪ મેટનારો - ઉપહન્ માટે ‘મેટવું’ શબ્દ વાપર્યો છે.
{{gap}}૩૭ શ્લોક ૩૪માં અહીં રાગદ્વેષ શબ્દ છે, એ જ અર્થમાં
કામક્રોધ સમજવા. મહાભક્ષી : મોટો ખાઉધરો.
{{gap}}૪૨ (૪) એ : કેટલાક આનો અર્થ ‘આત્મા’ કરે છે;
કેટલાક ‘કામ’. મને બીજો ઠીક લાગે છે.<noinclude>{{block center/e}}</noinclude>
7cawh9fjmbt7o2znoq4y8c5qkoozkmk