Wikipedia gvwiki https://gv.wikipedia.org/wiki/Ard-ghuillag MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Meanyn Er lheh Resooney Ymmydeyr Resooney ymmydeyr Wikipedia Resooney Wikipedia Coadan Resooney coadan MediaWiki Resooney MediaWiki Clowan Resooney clowan Cooney Resooney cooney Ronney Resooney ronney TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Yn Reeriaght Unnaneysit 0 979 386888 383160 2026-07-27T22:13:19Z MacTire02 219 ard-vinishter noa 386888 wikitext text/x-wiki {{Art reiht rollage}} {{Kishtey fys çheer |ennym_dooghyssagh = Reeriaght Unnaneysit y Vretyn Vooar as Nerin Hwoaie |ennym_foddey_cadjincliaghtagh= {{nobold|United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland {{small|([[Baarle]])}}}} |ennym_gienneydagh = y Reeriaght Unnaneysit |jalloo_brattagh = Flag of the United Kingdom.svg |jalloo_cleinney = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg |sorçh_cowrey = Armys reeoil |jalloo_caslys = Europe-UK_(orthographic_projection).svg |arrane_ashoonagh = "[[God Save the King]]"{{Efn|She "God Save the King" ("Dy Sauail Jee yn Ree" 'sy Ghaelg) yn [[arrane ashoonagh]] rere cadjin-chliaghtey, cha rere yn leigh, as cha nel lhieggan eaghtyrit ayn. Dy cadjin, cha nel agh y chied rane er ghoaill, ga dy vel y nah rane er ghoaill keayrtyn ec taghyrtyn steat as theayagh.<ref>{{Cite web |title=National Anthem |url=https://www.royal.uk/encyclopedia/national-anthem |access-date=10 Averil 2024 |website=The Royal Family |archive-date=20 Boaldyn 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520130352/https://www.royal.uk/encyclopedia/national-anthem |url-status=live }}</ref> Ta ny focklyn ''King, he, him, his'', ta ymmydit jiu, scughit as ny focklyn ''Queen, she, her'' currit stiagh 'syn ynnyd oc tra she ben y monark.}}{{parabr}}{{center|[[File:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg]]}} |sorçh_çhengaghyn = [[Çhengey ashoonagh]] |çhengaghyn = [[Baarle]]{{Efn|Ga nagh vel [[çhengey oikoil|staydys oikoil]] ''[[de jure]]'' ec y Vaarle, ta staydys er lheh currit da'n [[Baarle Albinagh|Vaarle Albinagh]], da'n [[Baarle Albinagh Ultagh|Vaarle Albinagh Ultagh]], da'n [[Bretnish|Vretnish]], da'n [[Cornish|Chornish]], da [[Gaelg ny h-Albey]], as da'n [[Yernish]] myr [[çhengey ardjynagh|çhengaghyn ardjynagh]] ny [[myn-çhengey|myn-çhengaghyn]] rere y [[Kaart Oarpagh cour Çhengaghyn Ardjynagh as Myn-çhengaghyn|Chaart Oarpagh cour Çhengaghyn Ardjynagh ny Myn-çhengaghyn]] lesh [[Coonseil yn Oarpey]].<ref name="reglang">{{Cite web |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 |url=http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1 |access-date=12 Nollick 2013 |publisher=[[Coonseil yn Oarpey]] |archive-date=12 Nollick 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131212175720/http://conventions.coe.int/treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?CL=ENG&NT=148&VL=1 |url-status=dead }}</ref> T'ad goaill stiagh currymyn ry hoi cur-er-oaie ny çhengaghyn shen.<ref>{{Cite web |title=Welsh language on GOV.UK – Content design: planning, writing and managing content – Guidance |url=https://www.gov.uk/guidance/content-design/welsh-language-on-gov-uk |access-date=3 Luanistyn 2018 |website=gov.uk |archive-date=4 Luanistyn 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804014121/https://www.gov.uk/guidance/content-design/welsh-language-on-gov-uk |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Welsh language scheme |work=GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-transport/about/welsh-language-scheme |access-date=3 Luanistyn 2018 |archive-date=4 Luanistyn 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804014119/https://www.gov.uk/government/organisations/department-for-transport/about/welsh-language-scheme |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |title=Welsh language scheme |work=GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/organisations/home-office/about/welsh-language-scheme |access-date=3 Luanistyn 2018 |archive-date=2 Luanistyn 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180802010917/https://www.gov.uk/government/organisations/home-office/about/welsh-language-scheme |url-status=live }}</ref> Chammah's shen, ta staydys enmyssit currit da'n [[Çhengey Chowree Ghoaldagh]]. Jeeagh er [[Çhengaghyn y Reeriaght Unnaneysit]] chammah.}} |preeu-valley = [[Lunnin]] |latd=51 |latm=30 |latNS=N |longd=0 |longm=07 |longEW=W |latNSgael=Hwoaie |longEWgael=Heear |balley_smoo = preeu-valley |sorçh_reiltys = [[Monarkaght vunraghtoil#Nalbin, Sostyn, as y Reeriaght Unnaneysit|Monarkaght vunraghtoil pharlamaidagh]] unnaneagh |enmys1_fer-toshee = [[Monark y Reeriaght Unnaneysit|Ree]] |ennym1_fer-toshee = [[Çhalse III y Reeriaght Unnaneysit|Çhalse III]] |enmys2_fer-toshee = [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit|Ard-vinishter]] |ennym2_fer-toshee = [[Andy Burnham]] |eaghtyr_km2 = 244,820 |eaghtyr_mi_ker = 94,526 |eaghtyr_rhenk = 79oo |ushtey_sy_cheead = 1.34 |pobble_ooley = 60,975,000<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.nationalstatistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=6 |access-date=2008-08-31 |archive-date=2005-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051028130741/http://www.nationalstatistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=6 |url-status=dead }}</ref> |blein_ooley_pobble = 2007 |rhenk_ooley_pobble = 22h |pobble_coontey = {{WD Earroo yn Phobble cour Kishtey Fys}} |blein_coontey_pobble = 2001 |rhenk_coontey_pobble = |glooaght_pobble_km2 = 246 |glooaght_pobble_mi_ker = 637 |rhenk_glooaght_pobble = 48oo |blein_possanyn_kynneeagh = 2001 |blein_LTS_CCK = 2006 |LTS_CCK = $2.270 trillioon |rhenk_LTS_CCK = 6oo |LTS_CCK_yn_dooinney = $37,328 |rhenk_LTS_CCK_yn_dooinney = 13oo |LTS_ennymagh = $2.772 trillioon |rhenk_LTS_ennymagh = 5oo |blein_LTS_ennymagh = 2007 |LTS_ennymagh_yn_dooinney = $45,845 |rhenk_LTS_ennymagh_yn_dooinney = 9oo |blein_ALD = 2005 |ALD = {{bishaghey}} 0.946 |rhenk_ALD = 16oo |ronney_ALD = <font color="#009900">ard</font> |Gini = 34<ref name=factbook>[https://web.archive.org/web/20090513124910/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html CIA World Factbook][Rang-oardraghey Gini]</ref> |blein_Gini = 2005 |sorçh_kiondeeaght = [[Shennaghys y Reeriaght Unnaneysit|Crooaght]] |quaiyl = [[Ard-whaiyl y Reeriaght Unnaneyssit as Nerin Hwoaie|Ard-whaiyl]] |quaiyl_syrjey = [[Quaiyl ny Çhiarnyn]] |quaiyl_s'inshley = [[Quaiyl s'inshley yn Reeriaght Unnaneysit|Quaiyl Hostyn]] |note_kiondeeaght = |taghyrt1_bunnit = [[Slattyssyn yn Unnaneys 1707]] |date1_bunnit = 1 Boaldyn 1707 |taghyrt2_bunnit = [[Slattyssyn yn Unnaneys 1800]] |date2_bunnit = 1 Jerrey Geuree 1801 |taghyrt3_bunnit = [[Conaant Anglo-Yernagh]] |date3_bunnit = 12 Averil 1922 |argid = [[punt Sostynagh]] (£) |coad_argid = GBP |traa_ynnydagh = [[Traa Mean Greenwich|GMT]] |ashchur_utc = +0 |traa_ynnydagh_TTLS = [[Traa Souree Goaldagh|BST]] |ashchur_utc_TTLS = +1 |cctld = [[.uk]] |coad_çhellvane = 44 |fo-noteyn = }} She çheer ayns sheear hwoaie yn [[Yn Oarpey|Oarpey]] ee '''Reeriaght Unnaneysit y Vretyn Vooar as Nerin Hwoaie''' ([[Baarle]]: ''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') ny '''yn Reeriaght Unnaneysit''', yn '''RU''', '''yn Vretyn Vooar''' ny '''Çheer ny Goal''' ny keayrtyn. T'eh ny heer ellanagh<ref> {{cite web | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/615557/United-Kingdom | title = Encyclopaedia Britannica | quote = Island country located off the north-western coast of mainland Europe | accessdaymonth=25 Mean Fouyir|accessyear = 2007}}</ref><ref name="Countries">{{cite web |url=http://www.number10.gov.uk/Page823 |title=Countries within a country |publisher=www.number-10.gov.uk |accessdaymonth=13 Mean Souree|accessyear=2007|quote=Countries within a country|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823|archivedate=2008-09-09}}</ref> ta goll reish [[y Vretyn Vooar]], shiar hwoaie [[Nerin]], as ram ellanyn beggey. Cha nel joarey thallooin ayns y Reeriaght Unnaneysit agh ayns [[Nerin Hwoaie]] liorish [[Pobblaght Nerin]].<ref>{{Cite web|url = http://www.eu2005.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1115141709899|title = Member States: United Kingdom|accessdaymonth = 29 Boaldyn|accessyear = 2006|publisher = UK Presidency of the EU 2005|accessdate = 2008-11-14|archivedate = 2006-03-14|archiveurl = https://web.archive.org/web/20060314081107/http://www.eu2005.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1115141709899}}</ref> Faagail magh y joarey shoh, ta'n RU caglit liorish [[Yn Keayn Sheear|y Cheayn Sheear]], [[Mooir Hostyn]], [[Mooir yn Eeaght]], as [[Mooir Vannin]]. Ta'n ellan smoo, yn Vretyn Vooar, kianglt rish [[y Rank]] liorish [[Thiollane Vooir Eeaght]]. Ta'n Reeriaght Unnaneysit ny steat unnaneagh as t'eh jeant seose jeh kiare [[Çheeraghyn y Reeriaght Unnaneysit|çheeraghyn]]: [[Bretin]], [[Nalbin]], [[Nerin Hwoaie]] as [[Sostyn]].<ref>{{cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp|title=The Countries of the UK|publisher=www.statistics.gov.uk|accessdaymonth=10 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20020329130655/http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp|archivedate=2002-03-29}}</ref> T'eh reillit liorish [[corys ard-whaiylagh]] lesh soiaghey yn reiltys ayns y [[preeu-valley]] [[Lunnin]], agh ta tree [[reirey jeeveanit|reiraghyn ashoonagh jeeveanit]] ayns [[Beeal Feirshtey]], [[Cayr Deeth]] as [[Doon Edin]], preeu-valjyn Nerin Hwoaie, Vretin, as ny h-Albey. Ta'n RU ny [[reeriaght vunraghtoil]] lesh [[Çhalse III y Reeriaght Unnaneysit|Ree Çhalse III]] myr fer toshee y steat. She [[Croghaneyn-Crooin]] [[Ellanyn Vooir Eeaght]] as [[Mannin]] as cha nel ad nyn gooid jeh'n RU, agh t'ad jannoo conastey lesh.<ref>{{cite web| url = http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517| title = Key facts about the United Kingdom| accessdaymonth = 26 Mean Souree| accessyear = 2008| work = Government, citizens and rights| publisher = [[Directgov]]| quote = The full title of this country is 'the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'. 'The UK' is made up of England, Scotland, Wales and Northern Ireland. 'Great Britain' (or just 'Britain') does not include Northern Ireland. The Channel Islands and the Isle of Man are not part of the UK.| accessdate = 2008-11-14| archivedate = 2008-11-15| archiveurl = https://web.archive.org/web/20081115150128/http://www.direct.gov.uk/en/Governmentcitizensandrights/LivingintheUK/DG_10012517}}</ref> Ta kiare [[thallooyn har mooir Goaldagh]] jeig ec yn RU,<ref> {{cite web | url = http://www.fco.gov.uk/en/fco-in-action/global-network/ | title = FCO global network | work = FCO in Action | publisher = [[Foreign and Commonwealth Office]] | accessdaymonth=26 Mean Souree|accessyear=2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080331091058/http://www.fco.gov.uk/en/fco-in-action/global-network/|archivedate=2008-03-31}}</ref> as t'ad nyn remladyn jeh'n [[Impiraght Ghoaldagh]], yn impiraght smoo ayns shennaghys y theihill. Ta Ree Çhalse III foast ny 'er toshee er [[Co-unnaneys ny h-Ashoonyn]] as ny ben hoshee er dagh ream co-unnaneysagh. == Shennaghys == {{ardart|Shennaghys y Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:Sadler, Battle of Waterloo.jpg|left|thumb|Va [[Cah Waterloo]] jerrey [[ny Caggaghyn Napoleonagh]]]] Er 1 Boaldyn 1707, va yabanagada [[Reeriaght ny Bretyn Mooar]]<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.uk/actofunion/ |title=Welcome|publisher=www.parliament.uk|accessdaymonth=7 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |title=THE TREATY or Act of the Union |publisher=www.scotshistoryonline.co.uk |accessdaymonth=27 Luanistyn |accessyear=2008 |access-date=2008-11-14 |archive-date=2019-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527074630/http://www.scotshistoryonline.co.uk/union.html |url-status=dead }}</ref> crooit rere [[unnaneys politickagh]] eddyr [[Reeriaght Hostyn]] (as eh goaill stiagh [[Bretin]]) as [[Reeriaght ny h-Albey]]. Va'n taghyrt shen ny eiyrtys jeh [[Conaant yn Unnaneys]] as eh fo-screeuit er 22 Jerrey Souree 1706,<ref>{{cite web|url=http://www.nationalarchives.gov.uk/pathways/citizenship/rise_parliament/docs/articles_union.htm |title=Articles of Union with Scotland 1707|publisher=www.parliament.uk |accessdaymonth=19 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> as eh shickyrit liorish [[Ard-whaiyl Hostyn]] as [[Ard-whaiyl ny h-Albey]] lesh çheet [[Slattyssyn yn Unnaneys 1707|Slattys yn Unnaneys]] ayns 1707. Begnagh keead ny s'anmey, va [[Reeriaght Nerin]] kianglt rish Reeriaght ny Bretyn Mooar liorish çheet [[Slattys yn Unnaneys 1800]].<ref>{{cite web |url=http://www.actofunion.ac.uk/actofunion.htm#act | title=The Act of Union |publisher=Act of Union Virtual Library |accessdaymonth=15 Boaldyn|accessyear=2006}}</ref> Faagail magh dy row Sostyn as Nalbin nyn steatyn anchaslagh roish 1707, v'ad ayns [[unnaneys persoonagh]] veih [[Unnaneys ny Crooinyn]] ayns 1603, tra va troyn Reeriaghtyn Hostyn as Nerin eirit ec [[Jamys I Hostyn|Jamys VI Ree ny h-Albey]] as va'n cooyrt reeoil arraghit veih Doon Edin gys Lunnin.<ref>{{cite book|title=Chronology of Scottish History|publisher=Geddes & Grosset|isbn=1855343800|last=Ross|first=David|date=2002|quote=''1603:'' James VI becomes [[James I of England]] in the [[Union of the Crowns]], and leaves Edinburgh for London|page=56}}</ref><ref>{{cite book|title=Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture|publisher=Edinburgh University Press|isbn=1902930169|last=Hearn|first=Jonathan|date=2002|quote=Inevitably, James moved his court to London|page=104}}</ref> [[Coadan:British Empire 1897.jpg|thumb|left|Yn [[Impiraght Ghoaldagh]] ayns 1897. Ayns 1920 haink urree dy ve ny h-impiraght smoo er y theihll.]] 'Sy chied cheead, va paart mooar ayns lhiasaghey eieyn heear y [[corys ard-whaiylagh|chorys ard-whaiylagh]] as va cohortysyn mooarey jeant ec y çheer ayns lettyraght, ellynyn as oaylleeaght.<ref>{{cite book |last=Ferguson |first=Niall |authorlink=Niall Ferguson |year=2003 |title=Empire: The Rise and Demise of the British World Order |publisher=Basic Books |isbn=0465023282}}</ref> Cheaghil [[y Çhyndaa Çhynskylagh]] y çheer as hug eh cooney er lhiasaghey [[yn Impiraght Ghoaldagh]]. Ec y traa shen, chammah as çheeraghyn mooarey elley, va paart ec yn RU ayns y [[Coloinaghys|choloinaghys]], goaill stiagh [[cochionneeaght sleab yn Atlantagh]], ga dy dy hie [[Slattys Cochionneeaght Sleab 1807]] ny hrooid. Va'n RU ny chied çheer dy chur jerrey lesh cochionneeaght sleabyn.<ref>[http://www.bbc.co.uk/devon/content/articles/2007/03/20/abolition_navy_feature.shtml Sailing against slavery. Liorish Jo Loosemore] BBC</ref> Lurg traastagh [[Napoleon I ny Frank|Napoleon]] ayns ny [[Caggaghyn Napoleonagh]], dirree yn RU dy ve ny phreeu-chummaght lhuingyssagh y 19oo eash as hannee yn stayd shen echey derrey yn 20oo eash meanagh. Daase yn Impiraght Ghoaldagh gys y cheim smoo ayns 1921, as hooar eh anney [[Leeg ny h-Ashoonyn]] harrish shen-choloinyn ny Germaan as yn Impiraght Turkagh lurg [[Yn Chied Chaggey Dowanagh|y Chied Chaggey Dowanagh]]. She trooid çhionnidyn broie ayns Nerin, haghyr [[Slattys Reiltys Nerin 1920|rheynn magh]] yn ellan ayns 1920, as seyrsnys [[Seyr Steat Nerin|Heyr Steat Nerin]] ayns 1922 ny lurg. Hannee Nerin Hwoaie lesh yn RU. Myr eiyrtys, ayns 1927, va ennym formoil ny çheerey çhyndaait gys y lhieggan roie, Reeriaght Unnaneysit ny Bretyn Mooar as Nerin Hwoaie.<ref name="CAIN">{{cite web |url=http://cain.ulst.ac.uk/issues/politics/docs/ait1921.htm |title=The Anglo-Irish Treaty, 6 December 1921 |publisher=CAIN |accessdaymonth=15 Boaldyn |accessyear=2006 |access-date=14 November 2008 |archive-date=14 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514145108/http://cain.ulst.ac.uk/issues/politics/docs/ait1921.htm |url-status=dead }}</ref> [[Coadan:Supermarinespitfire.JPG|thumb|right|[[Cah ny Bretyn Mooar]]. Hannee yn RU ynrican, mastey çheeraghyn cochaarjagh Oarpagh [[Yn Nah Chaggey Dowanagh|y Nah Chaggey Dowanagh]], seyr veih cumaltys ny Natsee.]] Rish ny 1920yn, va'n [[BBC]], kied ghreasane creeley eddyr-ashoonagh y theihll, currit er bun. Ren yn RU caggey rish [[Yn Ghermaan Natseeagh|y Ghermaan Natseeagh]] myr nane jeh cummaghtyn Cochaarjagh [[Yn Nah Chaggey Dowanagh|y Nah Chaggey Dowanagh]] as hug eh cooney da'n theihll heear-chaggeeagh. By chyndagh rish y Nah Chaggey Dowanagh va'n Reeriaght Unnaneysit jeeyllit rere argidys. Hug eeasaghtyn costallagh veih'n [[Yn Chanadey|Chanadey]] as veih [[ny Steatyn Unnaneysit]] cooney da'n RU as eh geearree slaanaghey. Ayns bleeantyn jeeragh ny lurg y chaggey, va'n [[steat lhiasee]] Goaldagh currit er bun, goaill stiagh [[Shirveish Ashoonagh ny Slaynt]], nane jeh ny kied corysyn ooilley-ghoaillagh y torçh shen. Rere aggyrtysyn y claanaghey, haink earroo mooar dy 'leih veih'n [[Co-unnaneys ny h-Ashoonyn|Cho-unnaneys]] as va'n Vretyn Vooar yl-chynneeagh currit er bun. Faagail magh dy row joaraghyn heear-chaggeeagh noa phaart [[Jee-choloinaghey|politickagh]] ny Bretyn Mooar shickyrit liorish [[Geyre-ghaue Huez]] ny bleeaney 1956, va sheeyney magh eddyr-ashoonagh ny [[Baarle]] çheet er cleayney beaynagh [[Lettyragh Ghoaldagh|lettyraght]] as [[Cultoor y Reeriaght Unnaneysit|cultoor]] Goaldagh. Veih ny 1960yn hooar [[cultoor yn phobbyl|cultoor phobble Ghoaldagh]] cleayney ass y çheer. Lurg keyllaghey tarmaynagh dowanagh as boirey çhynskylagh ayns ny 1970yn, va bishaghey çheetyn stiagh [[ooill Vooir Hostyn]] as lhiasaghey tarmaynagh ayns ny 1980yn. Car toshiaghys [[Margaret Thatcher]] va çhyndaa ayns troa politickagh as tarmaynagh y Reeriaght Unnaneysit; troa t'ayn derrey yn laa t'ain fo currym reiltys [[Partee yn Lught Obbyr (RU)#Partee yn Lught Obbyr Noa|Phartee yn Lught Obbyr Noa]] fo stiurey [[Tony Blair]] as [[Gordon Brown]] veih 1997. Va'n Reeriaght Unnaneysit nane jeh 12 chiaddeyder [[yn Unnaneys Oarpagh]] ec y toshiaght ayns 1992 lesh fo-screeuyn [[Conaant Vaastricht]]. Roish shen, v'eh ny oltey jeh'n çheshaght roish shen, y [[Boodeeys Tarmaynagh Oarpagh]] (BTO), veih 1973. Ta ymmyrkey reiltys [[Partee yn Lught Obbyr (RU)|Phartee yn Lught Obbyr]] rish mestey stiagh lesh y çheshaght mestit,<ref name=Times>{{cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/article775115.ece |title=Modest progress but always on back foot |publisher=Times Online |date=21 Nollick 2005 |accessdaymonth=16 Boaldyn |accessyear=2006 |access-date=2008-11-14 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717104113/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/article775115.ece |url-status=dead }}</ref> lesh [[Ny Condaigee (Reeriaght Unnaneysit)|ny Condaigee]], yn [[Partee Cumaadagh (RU)|Partee Cumaadagh]], as ad shassoo er son freayltys cummaghtyn as cummeydysyn.<ref>{{cite web |url=http://www.conservatives.com/Policy/Where_we_stand/Foreign_Affairs_and_Europe.aspx |title=Foreign Affairs and Europe |publisher=Conservative Party |accessdaymonth=17 Jerrey Fouyir |accessyear=2008 |accessdate=2008-11-14 |archivedate=2008-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080929133409/http://www.conservatives.com/Policy/Where_we_stand/Foreign_Affairs_and_Europe.aspx }}</ref> Ec jerrey yn 20oo eash haghyr ceaghlaghyn mooarey ayns reiltys y Reeriaght Unnaneysit lesh bunneeaght reiltysyn ashoonagh [[jee-veanaghey|jee-veanit]] da Nerin Hwoaie, Nalbin as Bretin ny lurg [[Refraneyn 'sy Reeriaght Unnaneysit|refraneyn]] roie-slattyssagh.<ref>{{cite web|url=http://publius.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/28/1/217 |title=Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom|publisher= publius.oxfordjournals.org|accessdaymonth=7 Jerrey Fouyir|acessyear=2008}}</ref> == Reiltys as politickaght == {{ardart|Reeaghyn as benreinyn y Reeriaght Unnaneysit|Politickaght y Reeriaght Unnaneysit|Reihyssyn 'sy Reeriaght Unnaneysit}} Ta'n Reeriaght Unnaneysit ny [[reeriaght vunraghtoil]]: ta [[Çhalse III y Reeriaght Unnaneysit|Ree Çhalse III]] ny 'er toshee er yn RU chammah as er kiare [[Ream y Cho-unnaneys|çheeraghyn]] jeig y [[Co-unnaneys ny h-Ashoonyn|Cho-unnaneys]], as eh cur yn RU ayns [[unnaneys persoonagh]] lesh ny steatyn shen. Ta ny [[Croghane-Crooin|Croghaneyn-Crooin]] [[Mannin]], [[Jersee]] as [[Guernsey]] fo reealtys y Chrooin, as cha nel ad nyn gooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit ga-reih ta cooishyn joarree as coadey fo stiurey reiltys yn RU. Ta'n Reeriaght Unnaneysit nane jeh tree çheeraghyn y theihill lesh bunraght nagh vel currit ayns coad.<ref>{{cite web |url=http://www.llrx.com/features/uk2.htm#UK%20Legal%20System |title=A Guide To the UK Legal System |author=Sarah Carter |publisher=[[University of Kent|University of Kent at Canterbury]] |accessdaymonth=16 Boaldyn |accessyear=2006 |accessdate=2008-11-14 |archivedate=2012-06-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120603172102/http://www.llrx.com/features/uk2.htm#UK%20Legal%20System }}</ref> Ta [[Bunraght y Reeriaght Unnaneysit]] jeant seose, son y chooid smoo, jeh geillyn screeuit, goaill stiagh slattysyn, leigh caseyn briwnyssit, as conaantyn eddyr-ashoonagh. Er y fa nagh vel anchaslysyn eddyr slattysyn cadjin as "leigh bunraghtoil", foddee [[Ard-whaiyl y Reeriaght Unnaneysit|Ard-whaiyl yn RU]] "aachroo bunraghtoil" y yannoo rere çheet [[Aght yn Ard-whaiyl|Aghtyn yn Ard-whaiyl]] ny hrooid, as myr shen ta niart echey geillyn screeuit ny neu-screeuit y vunraght dy cheaghley ny dy scryssey magh. Ansherbee, cha nel Ard-whaiylyn billaghyn goll er hrooid y yannoo as ad noi-cheaghlagh.<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.uk/about/how/laws/sovereignty.cfm|title=Ynnyd eggey oikoil Ard-whaiyl yn RU}}</ref> [[Coadan:Location of the BOTs.png|thumb|right|[[Thallooin har mooir Goaldagh|Thallooin har mooir]] faagit y Reeriaght Unnaneysit]] Ta [[corys ard-whaiylagh]] ec y Reeriaght Unnaneysit as eh bunnit er [[corys y Vannishter Heear]], as t'eh eiyrtit mygeayrt ny Cruinney – sheckteraght yn [[Impiraght Ghoaldagh]]. Ta daa hie – [[Quaiyl Hostyn]] reiht as [[Quaiyl ny Çhiarnyn]] teihyssagh – ayns [[Ard-whaiyl y Reeriaght Unnaneysit]] as t'ad çheet ry-cheilley ayns [[Plaase y Vannishter Heear]]. T'eh ny reiltys slattyssagh jerrinagh 'sy Reeriaght Unnaneysit er y fa nagh vel ard-whaiyl jee-veanit ayns [[Ard-whaiyl ny h-Albey|Nalbin]] as cruinnaghtyn jee-veanit ayns [[Kiannoortys Nerin Hwoaie|Nerin Hwoaie]] as [[Reiltys Chruinnaght Vretyn|Bretyn]] seyr as foddee reiltys yn RU adsyn y ghooney, faagail magh dy row ad currit er bun rere coontey theayagh ayns [[refrane]]yn. [[Coadan:Westminster palace.jpg|thumb|[[Plaase y Vannishter Heear|Thieyn yn Ard-whaiyl]]]] Ta ynnyd yn [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit|Ard-vinishter]], fir toshee y reiltys, bentyn da Oltey yn Ard-whaiyl quoi ec ta smaght echey er y chooid smoo ayns [[Quaiyl Hostyn]]. Dy cadjin ta'n Ard-vinishter ny 'er toshee er y phartee politickagh smoo 'sy thie. Ta'n Ard-vinishter as Lugh ny h-Airaghtyn enmyssit ec y Venrein dy chroo [[Reiltys yn Ard Ooashley]]. Ta olteynyn ny h-Airaghtyn reiht veih olteynyn partee yn Ard-vinishter ayns y daa hie slattyssagh, agh veih [[Quail Hostyn]] son y chooid smoo. Er son reihysyn da [[Quaiyl Hostyn]], ta'n RU rheynnit magh ayns [[Co-heiyderysyn y Reeriaght Unnaneysit|646 co-heiyderysyn]], lesh 529 jeu ayns Sostyn, 18 ayns Nerin Hwoaie, 59 ayns Nalbin as 40 ayns Bretin,<ref>[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20020518024611/http://www.statistics.gov.uk/geography/westminster.asp Westminster Parliamentary Constituencies] statistics.gov.uk, feddynit magh er 10 Jerrey Fouyir, 2008</ref> agh bee 650 co-heiyderysyn veih'n Ard-reihys s'niessey. Ta un Oltey yn Ard-whaiyl reiht ec dagh co-heiyderys rere yl-raght neuchramp. Ta ard-reihysyn eieit ec y Venrein lurg coyrle yn Ard-vinishter. Cha nel çheorey er traa yn Ard-whaiyl, agh rere [[Aght yn Ard-whaiyl 1911|Aght yn Ard-whaiyl (1911)]] shegin reihysyn noa dy ve ayn çheusthie jeh queig bleeaney veih'n reihys jerrinagh. T'ad [[Partee yn Lugh Obbyr (RU)|Partee yn Lught Obbyr]], [[Partee Cumaadagh (RU)|y Partee Cumaadagh]] as [[Partee Libraalagh Deynlagh (RU)|y Partee Libraalagh Deynlagh]] ny tree [[Rolley parteeghyn politickagh 'sy Reeriaght Unnaneysit#Parteeghyn politickagh smoo 'sy Reeriaght Unnaneysit|parteeghyn politickagh smoo]] 'sy Reeriaght Unnaneysit, as va 616 ass 646 ynnydyn cosnit ec ny tree parteeghyn shen 'sy reihys jerrinagh. Va'n chooid smoo jeh ny h-ynnydyn faagit cosnit ec parteeghyn slystagh yn RU lheid as [[Partee Ashoonagh ny h-Albey]] (Nalbin ynrican), [[Plaid Cymru]] (Bretin ynrican), as [[Partee Unnaneysagh Deynlagh]], [[Partee Soshiallagh Deynlagh y Lught Obbyr]], [[Partee Unnaneysagh Ullee]], as [[Sinn Féin]] (Nerin Hwoaie ynrican, agh ta olteynyn y phartee gleckey noi ynnydyn ayns [[Pobblaght Nerin|Nerin]] myrgeddin). Ayns freggyrtys politickaght y phartee, cha ghow oltey erbee yn phartee ynnyd ayns Quaiyl Hostyn er y fa dy shegin daue guee er y Ree ny er y Venrein.<ref>Ansherbee, ta ny queig OAyn jannoo ymmyd jeh ny h-oikyn as ny so-lhoobaghtyn elley ry gheddyn 'sy Vannishter Heear veih'n vlein 2002.{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/1771635.stm |title=Sinn Fein moves into Westminster|publisher=BBC|date=21 Jerrey Geuree, 2002|accessdaymonth=17 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> === Reirey ashoonagh jee-veanit === {{ardart|Çhionnal Nerin Hwoaie|Reiltys ny h-Albey|Reiltys Cruinnaght Vretin}} [[Coadan:Edinburgh Scottish Parliament01 2006-04-29.jpg|thumb|220px|Ta [[Ard-whaiyl ny h-Albey]] ny whaiyl ashoonagh ny h-Albey.]] [[Coadan:Stormont Parliamentary Building 01.JPG|thumb|220px|[[Thieyn Parlamaid (Nerin Hwoaie)|Thieyn Parlamaid]] ayns [[Stormont, Beeal Feirshtey]], ynnyd y Çhionnal]] Ta [[Kiannoortys|reiltys ny kiannoortys]] ec [[Bretin]], [[Nalbin]] as [[Nerin Hwoaie]], as t'ad fo stiurey [[Kied-vinishter]], as quaiyl [[Un-hamyraghys|un-hamyragh]] [[jee-veanaghey|jee-veanit]]. Cha nel kiannoortys ny quaiyl jee-veanit ec Sostyn, y çheer smoo 'syn RU, as t'ee jeeragh fo reirey reiltys as parlamaid yn RU ayns dagh keisht. Ta'n stayd shen enmyssit myr [[Feysht Lodainn Heear]] as eh mychione y nhee dy vel OAyn veih Bretin, Nalbin as Nerin Hwoaie abyl votal, dy briwnyssagh ny keayrtyn,<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/3432767.stm|title=Scots MPs attacked over fees vote|publisher=BBC News|date=27 Jerrey Geuree 2004|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> er nheeghyn bentyn rish Sostyn quoi ta loaghtit liorish cruinnaghtyn jee-veanit da ny co-heiyderysyn oc hene.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/talking_politics/82358.stm|title=UK Politics: Talking Politics The West Lothian Question|publisher=BBC News|date=1 Mean Souree 1998|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Ta cummaghtyn lheeadagh er dagh nhee nagh vel 'freaylt' ec Parlamaid yn RU ec [[Reiltys ny h-Albey|Reiltys]] as [[Parlamaid ny h-Albey]]. Ta ny cumaghtyn shen goaill stiagh nheeghyn lheid as [[Ynsagh ayns Nalbin|ynsagh]], [[SSA ny h-Albey|currym slaynt]], [[leigh ny h-Albey|leigh]] as [[Gurneilys ynnydagh ayns Nalbin|gurneilys ynnydagh]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/scotland_99/the_scottish_parliament/310036.stm|title=Scotland's Parliament - powers and structures|publisher=BBC News|date=8 Averil 1999|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Lurg barriaght [[seyrsnys ny h-Albey|partee ashoonagh ny h-Albey]], [[Partee Ashoonagh ny h-Albey]], ayns [[reihys Parlamaid ny h-Albey, 2007]], va [[reiltys 3oo Parlamaid ny h-Albey|reiltys mynlagh]] fo reirey yn PAA currit er bun fo stiurey yn 'er toshee, [[Alex Salmond]], as haink er dy ve ny [[Kied-vinishter ny h-Albey|Chied-vinishter]].<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/6659531.stm|title=Salmond elected as first minister|publisher=BBC News|date=16 Boaldyn 2007|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Ta cummaghtyn ny s'jeorit na t'ayns Nalbin ec [[Reiltys Cruinnaght Vretin]] as [[Çhionnal Ashoonagh Vretin]]<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/wales_99/the_welsh_assembly/309033.stm |title=Structure and powers of the Assembly |publisher=BBC News |date=9 Averil 1999|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> agh ny lurg çheet [[Aght Reiltys Vretin 2006]] ny hrooid, foddee yn Chruinnaght jannoo slattys er nheeghyn ennagh trooid [[Oardagh Cummeydys Slattyssagh|Oardee Cummeydys Slattyssagh]] as ad giootit er bunneydys case er chase.<ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/politics/2007/jul/16/wales.devolution |title=What powers does the Welsh Assembly have? |publisher=Guardian |date=16 Jerrey Souree 2007|accessdaymonth=21 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Va [[Reiltys Cruinnaght Vretin]] roie crooit shiartanse shiaghtinyn ny yei [[reihys da Çhionnal Ashoonagh Vretin, 2007]], lurg traa giare reirey mynlagh. Ta'n reiltys roie ny [[Reiltys 3oo Çhionnal Ashoonagh Vretin|cho-chiangley]] eddyr [[Plaid Cymru]] as [[Partee Lught Obbyr Vretin|Partee yn Lught Obbyr]] as she Kied-vinishter [[Rhodri Morgan]]. Ta cummaghtyn begnagh myr ta jee-veanit ayns Nalbin ec [[Kiannoortys Nerin Hwoaie]] as [[Çhionnal Nerin Hwoaie]]. Ec y traa t'ayn ta Kiannoortys Nerin Hwoaie fo stiurey yn Chied-vinishter [[Peter Robinson (politickeyr)|Peter Robinson]] ([[Partee Unnaneysagh Deynlagh]]) as y lhiass Chied-vinishter [[Martin McGuinness]] ([[Sinn Féin]]).<ref name="northernireland1">{{cite web|url=http://www.northernireland.gov.uk/index/your-government/devolved-government.htm|title=Devolved Government - Ministers and their departments|publisher=Northern Ireland Executive|accessdaymonth=17 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070822230925/http://www.northernireland.gov.uk/index/your-government/devolved-government.htm|archivedate=2007-08-22|accessdate=2008-11-15}}</ref> === Gurneilys ynnydagh === {{ardart|Shennaghys gurneilys ynnydagh 'sy Reeriaght Unnaneysit}} {{jeeagh|Gurneilys ynnydagh ayns Sostyn|Gurneilys ynnydagh ayns Nerin Hwoaie|Gurneilys ynnydagh ayns Nalbin|Gurneilys ynnydagh ayns Bretyn}} [[Coadan:ManchesterTownHall OwlofDoom.jpg|thumb|[[Halley Baljey Vanchuin]], ymmydit ry hoi gurneilys ynnydagh ayns Manchuin.]] Ta [[shennaghys gurneilys ynnydagh 'sy Reeriaght Unnaneysit]] cowrit liorish ceaghlaghyn beggey ayns reaghysyn roish yn Unnaneys derrey yn 19oo eash. Veih shen ta aafilley beayn ayns paart as obbraghey.<ref name=barlow>Barlow, I., ''Metropolitan Government'', (1991)</ref> Cha haghyr ny ceaghlaghyn ayns oash cullee ayns Bretin, Nalbin, Nerin Hwoaie as Bretin as ta jee-veanaghey cummaght harrish gurneilys ynnydagh gys Bretin, Nalbin as Nerin Hwoaie keayllaghey nagh vel ceaghlaghyn ry-heet ayns oash cullee. Ta reagheydys [[gurneilys ynnydagh ayns Sostyn]] co-chast, lesh livrey-ys obbraghey anchasley rere reaghysyn ynnydagh. Ta slattyssyn kianglt lesh gurneilys ynnydagh ayns [[Sostyn]] reaghit liorish parlamaid yn RU as [[Reiltys yn Ard Ooashley|reiltys y Reeriaght Unnaneysit]], er y fa nagh vel parlamaid jee-veanit ec Sostyn. Ta'd ny [[Aarheynnyn Hostyn|h-aarheynnyn ayns Sostyn]] na ny nuy [[Ardjyn Hostyn|ardjyn oik y Reiltys]] ny ardjyn oik reiltys yn Unnaneys Oarpagh.<ref>{{cite web|url=http://www.gos.gov.uk/national/|publisher=gos.gov.uk|accessdaymonth=31 Jerrey Souree|accessyear=2008|title=Welcome to the national site of the Government Office Network}}</ref> Ta cruinnaght as meoir jeeragh-reiht veih'n vlein 2000 ec un ard ny çheerey, [[Lught-reill Lunnin Vooar]] ny yei bhut er son y treealtys ayns refrane 'sy vlein 1998.<ref>{{cite web|url=http://www.london.gov.uk/london-life/city-government/history.jsp|title=A short history of London government|publisher=www.london.gov.uk|accessdaymonth=4 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20100107035814/http://www.london.gov.uk/london-life/city-government/history.jsp|archivedate=2010-01-07|accessdate=2008-11-15}}</ref> V'eh kiarit dy vel cruinnaghtyn ardjynagh ennagh ec ny h-ardjyn elley, agh va'n eie shen jiooldit ny yei refrane ayns [[Shiar Hwoaie Hostyn]] 'sy vlein 2004.<ref>"The Government is now expected to tear up its twelve-year-old plan to create eight or nine regional assemblies in England to mirror devolution in Scotland and Wales."{{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece|title=Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly|accessdaymonth=15 Toshiaght Arree|accessyear=2008|publisher=The Times|access-date=2008-11-15|archive-date=2010-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525121618/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece|url-status=dead}}</ref> Heese veih'n leval ardjynagh, ta Lunnin jeant seose jeh 32 [[Balley corpagh Lunnin|valley corpagh]] as ta'n chooid elley dy Hostyn jeant seose jeh [[coondaeghyn moirvaljagh as neu-voirvaljagh Hostyn|coonseilyn coontae]] as coonseilyn ardjynagh ny [[lught-reill unnaneagh]]. Ta ny cooinseilee reiht ayns wardysyn un-oltey as wardysyn yl-oltey.<ref>{{cite web|url=http://www.lga.gov.uk/lga/aio/39780|title=Local Authority Elections|publisher=Local Government Association|accessdaymonth=3 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20081027151017/http://www.lga.gov.uk/lga/aio/39780|archivedate=2008-10-27|accessdate=2008-11-15}}</ref> Ta [[gurneilys ynnydagh ayns Nerin Hwoaie]], veih'n vlein 1973, reaghit ayns 26 coonseilyn ardjynagh, as ad reiht liorish [[un-vote yn-astreeaghey]] lesh cummaghtyn ta jeorit da shirvishyn lheid as çhaglym smooirlagh, stiuree moddee, as meansalaght pairkyn as ruillickyn.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4449092.stm|title=NI local government set for shake-up|publisher=BBC|date=18 Sauin 2005|accessdaymonth=15 Jerrey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Er 13 Mart 2008, ansherbee, va'n kiannoortys ayns coardailys rish treealtysyn un choonseil jeig y chroo as ad y chur ayns ynnyd y chorys roie<ref>{{cite web|url=http://www.northernireland.gov.uk/news/news-doe/news-doe-130308-foster-announces-the.htm|title=''Foster announces the future shape of local government''|publisher=NI Executive|accessdaymonth=20 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2008-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080725002254/http://www.northernireland.gov.uk/news/news-doe/news-doe-130308-foster-announces-the.htm}}</ref> as bee ny reihysyn s'niessey shlearit gys 2011 dy chooney lesh y çhyndaa.<ref>{{cite web|url=http://www.nio.gov.uk/local-government-elections-to-be-aligned-with-review-of-public-administration/media-detail.htm?newsID=15153|title=Local Government elections to be aligned with review of public administration|publisher=www.nio.gov.uk|accessdaymonth=2 Luanistyn|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2013-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130217174725/http://www.nio.gov.uk/local-government-elections-to-be-aligned-with-review-of-public-administration/media-detail.htm?newsID=15153}}</ref> Ta [[gurneilys ynnydagh ayns Nalbin]] rheynnit er bunneydys [[Aarheynnyn ny h-Albey|32 ard conseilagh]] lesh anchaslysyn mooarey ayns mooadys as earroo yn phobble. Ta ard-valjyn [[Glaschu]], [[Doon Edin]], [[Aberdon]] as [[Dùn Dèagh]] nyn ardjyn coonseilagh lhieu hene chammah as [[Politickaght Cooinseil ny Gaeltaght|Cooinseil ny Gaeltaght]] as goaill stiagh un trass eaghtyr ny h-Albey agh lesh 200,000&nbsp;cummaltee. Ta'n cummaght currymit ayns ny lughtyn-reill ynnydagh fo stiurey coonseilee reiht, as ta 1,222<ref>{{cite web|url=http://www.psa.ac.uk/2007/pps/Bennie.pdf|title=STV in Scotland:Local Government Elections 2007|publisher=Political Studies Association|accessdaymonth=2 Luanistyn|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2011-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110310194256/http://www.psa.ac.uk/2007/pps/Bennie.pdf}}</ref> jeu ec y traa t'ayn. T'ad geddyn çheet stiagh paart-emshiragh. Ta ny reihysyn gurneilit liorish [[un-vote yn-astreeaghey]] ayns wardysyn yl-olteynagh as ad reih tree ny kiare coonseilee. Ta Smaghteyr ny Symneyder reiht dy stiurey cruinnaghtyn. Ta ny coonseilee biallagh da coad aghtey as eh currit ayns bree liorish [[Commishoon Stundayrtyn ny h-Albey]].<ref>Ethical Standards in Public Life framework: {{cite web |title=Ethical Standards in Public Life |url=http://www.scotland.gov.uk/Topics/Government/local-government/ethical-standards |publisher=The Scottish Government |accessdate=2008-10-03 |archivedate=2014-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211075152/http://www.scotland.gov.uk/Topics/Government/local-government/ethical-standards }}</ref> She [[Co-chruinnaght Lughtyn-reill Ynnydagh ny h-Albey]] (CLYA) sheshaght reihdagh coonseilyn ynnydagh ny h-Albey.<ref>{{cite web|url=http://www.cosla.gov.uk/index.asp?leftId=10001D0EF-10766726|title=About COSLA|publisher=cosla.gov.uk|accessdaymonth=3 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2008-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080921104646/http://www.cosla.gov.uk/index.asp?leftId=10001D0EF-10766726}}</ref> Ta [[gurneilys ynnydagh ayns Bretin]] jeant seose jeh 22 choonseil unnaneagh, goaill stiagh ard-valjyn [[Cayr Deeth]], [[Abertawe]] as [[Casnewydd]], as ad nyn goonseilyn ynnydagh lheu hene.<ref>{{cite web|url=http://new.wales.gov.uk/topics/localgovernment/localauthorities/?lang=en|title=Local Authorities in Wales|publisher=new.wales.gov.uk|accessdaymonth=31 Jerrey Souree|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2014-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140530004428/http://new.wales.gov.uk/topics/localgovernment/localauthorities/?lang=en}}</ref> Ta reihysyn ayn dagh kiare bleeaney liorish [[voteyn singil neu-astreeaghey]].<ref>{{cite web|url=http://www.aboutmyvote.co.uk/how_do_i_vote/voting_systems/local_government_elections_i-3.aspx|title=How do I vote?|publisher=www.aboutmyvote.co.uk|accessdaymonth=3 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|accessdate=2008-11-15|archivedate=2008-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081019215436/http://www.aboutmyvote.co.uk/how_do_i_vote/voting_systems/local_government_elections_i-3.aspx}}</ref> Va ny reihysyn jerrinagh ayns Mee Voaldyn ny bleeaney 2008. Ta [[Sheshaght Gurneilys Ynnydagh Vretin]] soiaghey magh parteeasyn ny coonseilyn ynnydagh ayns Bretin.<ref>{{cite web|url=http://www.wlga.gov.uk/|title=Welsh Local Government Association|publisher=Welsh Local Government Association|accessdaymonth=3 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|access-date=2008-11-15|archive-date=2008-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20081111154039/http://www.wlga.gov.uk/|url-status=dead}}</ref> == Çheer-oaylleeaght == {{ardart|Çheer-oaylleeaght y Reeriaght Unnaneysit|Speyr y Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:uk topo en.jpg|thumb|Boayloaylleeaght y Reeriaght Unnaneysit]] Ta'n Reeriaght Unnaneysit mygeayrt 245,000 kilometeryn kerrinagh (94,600 mi ker) er eaghtyr slane as eshyn jeant seose jeh ellan ny Bretyn Mooar, çheu hiar hwoaie ellan Nerin (Nerin Hwoaie) as ellanyn beggey elley.<ref name=factbook/> T'eh soit eddyr [[Yn Keayn Sheear|y Cheayn Sheear]] as [[Mooir Hostyn]], as eh 35 kilometeryn magh veih slyst hwoaie ny Frank ec boayl unnaneagh. Eddyr y daa heer ta [[Mooir yn Eeaght]].<ref name=factbook/> Ta'n Vretyn Vooar soit ayns dowan-lheeadyn eddyr 49° as 59° Hwoaie (ta Shetlynn sheeyney magh da 61° Hwoaie), as ayns dowan-liuridyn eddyr 8° Heear gys 2° Hiar. She boayl meenaghey y [[Preeu-linney Vunlaa|Phreeu-linney Vunlaa]] Thie Rollageydys Reeoil Ghreenwich, faggys da Lunnin. Ta'n Vretyn Vooar beggan ny smoo na 1,100 km (700 mi) er liurid as begnagh 500 km (300 mi) er lheead ayns y boayl s'lhea, agh she 1,350 km (840 mi) yn 'oddeeaght s'liurey eddyr daa voayl as ee ny foddeeaght eddyr [[Penn an Wlas]] 'sy [[Yn Chorn|Chorn]] as [[Thie Yuan Ghroat]] ayns [[Gallaibh]] ny h-Albey. Ta'n joarey thallooin eddyr Nerin Hwoaie as [[Pobblaght Nerin]] 360 kilometeryn (224 mi) er liurid.<ref name=factbook/> Ta [[speyr]] tempreilagh 'sy Reeriaght Unnaneysit, lesh palçhid dy 'liaghee car ny bleeaney.<ref name=factbook/> Ta'n çhiassid arraghey rish ny raiee, agh t'eh neuchadjin çhiassidyn ny sloo na -10&nbsp;°C (14.0&nbsp;°F) ny ny smoo na 35&nbsp;°C (95&nbsp;°F) dy gheddyn. Ta ny geayaghyn baardee çheet veih'n sheear yiass, as ad cur emshyr fliugh as bog lheu veih'n Cheayn Sheear.<ref name=factbook/> Ta ny ronnaghyn hiar ny smoo fasteeagh veih'n gheay shoh, as myr shen t'ad nyn muill smoo çhirrym. Ta ny strooghyn Atlantagh, as adsyn çhiowit liorish [[Stroo yn Eearvooir]], cur lheu geuraghyn boggey, ayns y çheu heear er lheh, raad dy vel ny geuraghyn fliughey, er thalloo ard er lheh. Ta ny souraghyn ny s'çhoe ayns shiar yiass Hostyn, as y boayl shen ny s'faggys da'n vooarheer Oarpagh, as ny s'feayrey ayns y twoaie. Ta'n ceau niaghtee jantagh 'sy gheurey as ayns arragh gheuree. Ta lieh chooid eaghtyr y Reeriaght Unnaneysit jeant seose jeh [[Sostyn]], as ee 130,410 kilometeryn kerrinagh (50,350 mi ker) er eaghtyr. Çheer injil t'aynjee son y chooid smoo agh ta çheer sleitagh ry gheddyn sheear hwoaie jeh [[linney Tees-Exe]] as goaill stiagh [[Sleityn Cumbria]] ayns Slyst ny Loghyn, [[Sleityn Pennine]] as cruink chlagh eayil ayns [[Slyst ny Binn]], [[Exmoor]] as [[Dartmoor]]. She [[Yn Thaimish|y Thaimish]], [[yn Severn|y Severn]] as [[Yn Humber|y Humber]] preeu-awinyn as inveryn Hostyn. She [[Scafell Pike]] (978 m er yrjid), as eh soit ayns [[Slyst ny Loghyn]], y slieau s'yrjey. Ta ram baljyn as ard-valjyn mooarey ayns Sostyn as, rere [[Cryssyn Baljagh Mooarey]], ta shey jeh ny 50 Cryssyn smoo yn Unnaneys Oarpagh soit aynjee. [[Coadan:BenNevis2005.jpg|thumb|She [[Beinn Nivish]], ayns [[Sleityn Grampiagh]] ny h-Albey, yn slieau s'yrjey ayns [[ny h-Ellanyn Goaldagh]].]] Trass eaghtyr y Reeriaght Unnaneysit t'ayns [[Nalbin]] as ee 78,772 kilometeryn kerrinagh (30,410 mi ker) er eaghtyr<ref>{{cite web |url=http://www.scotland.org/about/fact-file/index.html |title=Scotland Facts |publisher=www.scotland.org |accessedaymonth=16 Jerrey Souree |accessyear=2008 |accessdate=2008-11-16 |archivedate=2008-06-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080621045248/http://www.scotland.org/about/fact-file/index.html }}</ref> as t'ee goaill stiagh begnagh 800 ellanyn, çheu heear as hwoaie jeh'n vooarheer son y chooid smoo, [[ny h-Ellanyn Heear]], [[yn Orkaid]] as [[Shetlynn]] er lheh. Ta boayloaylleeaght ny h-Albey cowrit liorish [[Scoltey Joaree ny Gaeltaght]] - scoltey creggey creg-oaylleeagh – ta goll harrish mooarheer ny h-Albey veih [[Balley Eaylee]] gys [[Cala na Creige]]. Ta'n linney scoltey rheynn magh daa ard anchasley; [[yn Ghaeltaght]] ayns y twoaie as y sheear as [[Goaltaght ny h-Albey|y Ghoaltaght]] ayns y jiass as y shiar. Ta'n Ghaeltaght chregganagh goaill stiagh y chooid smoo jeh çheer sleitagh ny h-Albey, goaill stiagh slieau s'yrjey [[ny h-Ellanyn Goaldagh]] [[Beinn Nivish]] as ee 1,343 m (4,406 tr) er yrjid.<ref>{{cite web |url=http://www.bennevisweather.co.uk/index.asp |title=Ben Nevis Weather |publisher=www.bennevisweather.co.uk |accessedaymonth=26 Jerrey Fouyir |accessyear=2008 |accessdate=2008-11-16 |archivedate=2018-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180924202417/http://www.bennevisweather.co.uk/index.asp }}</ref> Ta'n Ghoaltaght, y chryss cheyll eddyr [[Keyllys y Chleayee]] as [[Linne Foirthe]] enmyssit myr "y Chryss Veanagh", ny s'inshley as ny s'rea as ta'n chooid smoo dy 'leih nyn gummal ayn goaill stiagh [[Glaschu]], yn ard-valley smoo ayns Nalbin, as [[Doon Edin]], preeu-valley as ynnyd politickagh ny h-Albey. Cha nel [[Bretin]] agh 20,758 kilometeryn kerrinagh (8,010 mi ker) er eaghtyr, ny jeihoo eaghtyr y Reeriaght Unnaneysit. Çheer sleitagh t'aynjee son y chooid smoo, agh cha nel Bretin Jiass cho sleitagh na myr t'ayns y twoaie. Ta ny preeu-ardjyn çhynskylagh as y chooid smoo dy chummaltee ayns jiass Vretin, as ee goaill stiagh baljyn slystagh lheid as [[Cayr Deeth]] (preeu-valley as ynnyd politickagh as tarmaynagh), [[Abertawe]], [[Casnewydd]] as [[Glionyn Vretin Yiass]]. Ta ny sleityn s'yrjey ayns Bretin ayns [[Eryri]] (Baarle: ''Snowdonia'') as t'ad goaill stiagh [[yr Wyddfa]] as eh 1,085 m er yrjid – y slieau s'yrjey ayns Bretin. Ta ny smoo na 1,200 km (750 mi) oirr ny marrey ec Bretin. Ta shiartanse ellanyn magh ass mooarheer Vretin, as t'eh [[Moan]] (Bretnish: ''Ynys Môn'', Baarle: ''Anglesey'') yn ellan smoo as eh soit sheear hwoaie veih'n çheer. Çheer sleityn beggey t'ayns [[Nerin Hwoaie]] as ee 14,160 kilometeryn kerrinagh (5,470 mi ker) er eaghtyr. Ta [[Logh Nay]], as eh 388 kilometeryn kerrinagh, ny logh smoo ayns ny h-Ellanyn Goaldagh.<ref>{{cite web |url=http://cain.ulst.ac.uk/ni/geog.htm |title=Geography of Northern Ireland |publisher=University of Ulster |accessdaymonth=22 Boaldyn |accessyear=2006 |access-date=2008-11-16 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118133131/http://cain.ulst.ac.uk/ni/geog.htm |url-status=dead }}</ref> She [[Slieau Dónairt]] (849 m) y slieau s'yrjey 'sy çheer. === Ard-valjyn as covaljyssyn === {{ardart|Rolley ny baljyn smoo rere earroo yn phobble 'sy Reeriaght Unnaneysit|Rolley covaljyssyn 'sy Reeriaght Unnaneysit}} T'ad preeu-valjyn ny çheeraghyn ennagh 'syn RU na: Beeal Feirshtey (Nerin Hwoaie), Cayr Deeth (Bretin), Doon Edin (Nalbin) as Lunnin (Sostyn); ta Lunnin ny phreeu-valley er y çheer slane.<ref name=factbook/> {{Baljyn smoo y Reeriaght Unnaneysit}} T'ad ny covaljyssyn smoo na: * [[Slyst Baljagh Lunnin Mooar]] – 8.5&nbsp;millioon; * [[Covaljys West Midlands]] – 2.3&nbsp;millioon; * [[Slyst Baljagh Vanchuin Mooar]] – 2.2&nbsp;millioon; * [[Slyst Baljagh West Yorkshire]] – 1.5&nbsp;millioon; * [[Glaschu Mooar]] – 1.2&nbsp;millioon. == Sleih == Ta coontey-pobble ayns dagh çheer yn Reeriaght Unnaneysit dagh jeih bleeaney.<ref>{{cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp|title=Census Geography|publisher=www.statistics.gov.uk|accessdaymonth=10 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20020607155455/http://www.statistics.gov.uk/geography/census_geog.asp|archivedate=2002-06-07}}</ref> Ta [[Oik ry hoi Staydraa Ashoonagh]] freggyrtagh er son çhaglym fysseree ayns Sostyn as Bretin, as ta [[Offish Chadjin Recortyssyn ny h-Albey]] freggyrtagh er son Nalbin as [[Jantys Staydraa as Ronsee Nerin Hwoaie]] er son Nerin Hwoaie.<ref>{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/about/surveys/census/index.html|title=Census|publisher=www.ons.gov.uk|accessdaymonth=11 Jerrey Fouyir|accessyear=2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081201132440/http://www.ons.gov.uk/about/surveys/census/index.html|archivedate=2008-12-01|accessdate=2008-11-17}}</ref> === Earroo yn phobble === Rere coontey-pobble ny bleeaney 2001, va 58,789,194 cummaltee 'sy Reeriaght Unnaneysit, y treeoo çheer smoo 'syn [[Yn Unnaneys Oarpagh|Unnaneys Oarpagh]], y wheigoo çheer smoo 'sy [[Co-unnaneys ny h-Ashoonyn|Cho-unnaneys]] as y chied çheer as feed smoo er y theihll. Ec lieh vlein 2007, v'eh er credjal dy row 60,975,000 cummaltee 'sy çheer.<ref name="Population2007">{{cite news|url=http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=6|title=Population estimates: UK population grows to 60,975,000|date=21 August 2008|publisher=Office for National Statistics|accessdaymonth=23 Luanistyn|accessyear=2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20021202165044/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=6|archivedate=2 December 2002}}</ref> Ta'n inymmyrkey, yn [[Rolley çheeraghyn as thallooyn rere leahys troaraght|leahys ruggyryn]] as jerkallys-vea ny share cur lesh bishaghey roie earroo yn phobble.<ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/business/2006/aug/25/immigrationasylumandrefugees.asylum |title=Rising birth rate, longevity and migrants push population to more than 60&nbsp;million |publisher=The Guardian |date=25 Luanistyn 2006|accessdaymonth = 25 Luanistyn|accessyear=2006}}</ref> Hug staydraa shen er fys dooin, son y chied cheayrt, dy row ny smoo penshyneyryn na paitçhyn ny s'aa na 16 bleeaney d'eash.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2008/aug/22/population.socialtrends|title=Ageing Britain: Pensioners outnumber under-16s for first time|last=Travis|first=Alan|date=22 Luanistyn 2008|work=The Guardian|accessdaymonth=23 Luanistyn|accessyear=2008}}</ref> Rere staydraa ny bleeaney 2007, v'eh er credjal dy row 51.1 millioonyn dy chummaltee ayns Sostyn.<ref name="natpop">{{cite news|url=http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/popest0808.pdf|title=Population estimates: UK population approaches 61 million in 2007|date=21 Luanistyn 2007|publisher=Office for National Statistics|accessdaymonth=28 Luanistyn|accessyear= 2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080821110543/http://www.statistics.gov.uk/pdfdir/popest0808.pdf|archivedate=2008-08-21}}</ref> T'ee nane jeh ny çheeraghyn smoo clannit er feie ny cruinney lesh 383&nbsp;cummaltee ayns dagh kilometer kerrinagh ayns 2003,<ref name=2003density>{{cite news|url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=760|title=Population: UK population grows to 59.6 million|date=28 Jerrey Geuree 2005|publisher=Office for National Statistics|accessdaymonth = 20 Luanistyn|accessyear=2008}}</ref> lesh co-ghlooaghey er lheh ayns Lunnin as y shiar yiass. Ta oolaghyn ny bleeaney 2007 cur sleih-earroo ny h-Albey ec 5.1 millioon dy chummaltee, Vretin ec 3 millioonyn as Nerin Hwoaie ec 1.8 millioonyn<ref name=natpop/> lesh glooaghtyn foddey ny sloo na Sostyn. Cosoylit rish glooaght pobble Hostyn (383 cummaltee/km²) t'ad shoh ny h-earrooyn co-reggyrtagh: Bretin (142 cummaltee/km²), Nerin Hwoaie (125 cummaltee/km²) as Nalbin (65 cummaltee/km²).<ref name=2003density/> 'Sy vlein 2007, v'eh mean-[[leahys slane troaraght]] (LST) harrish y Reeriaght Unnaneysit na 1.90 paitçhyn da dagh ben.<ref name=Fertility2007>{{cite news|url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?ID=951|title=Fertility: Rise in UK fertility continues|publisher=Office for National Statistics|date=21 Luanistyn 2008|accessdaymonth=23 Luanistyn|accessyear=2008}}</ref> V'eh oolit 'sy vlein 2008 dy daase troaraght yn RU gys 1.91 paitçhyn ny ben.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/world/2008/aug/22/population.immigrationandpublicservices |title=UK population has increased to almost 61m|publisher=The Guardian |author=Alan Travis, home affairs editor |accessdaymonth=15 Jerey Fouyir|accessyear=2008}}</ref> Choud's ta'n leahys troaraght ta gaase cur lesh bishaghey earroo yn phobble, t'eh foddey ny sloo na binn "visheydys ny lhiennoo" ec 2.95 ayns 1964,<ref name=Fertility2007/> ny sloo na leahys son cur er ash (2.1), agh t'eh ny smoo na'n earroo ayns 2001 (1.63 – yn earroo s'loo).<ref name=Fertility2007/> She 1.92 as 1.90 ny leahysyn troaraght ayns Sostyn as Bretin, 1.73 ayns Nalbin, as 2.02 ayns Nerin Hwoaie.<ref name=Fertility2007/> Ta leahys ruggyryn ny s'yrjey mastey mraane joarree-ruggit na mraane Goaldagh, agh ta'n leahys gaase mastey mraane Goaldagh ynrican.<ref name=Fertility2007/> === Arraghey === Ta kiart ec seyranee [[yn Unnaneys Oarpagh]] cummal as obbraghey 'sy Reeriaght Unnaneysit<ref>[http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/l33152.htm Right of Union citizens and their family members to move and reside freely within the territory of the Member States] europa.eu, feddynit er 6 Sauin 2008</ref> agh ta oardee shallidagh currit ayns bree lesh [[Yn Romaain|Romaainee]] as [[Yn Vulgeyr|Bulgeyree]], çheeraghyn v'er heet stiagh ayns yn UO ayns Jerrey Geuree ny bleeaney 2007.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/uk/2007/sep/23/immigration.eu|title=Home Office shuts the door on Bulgaria and Romania|last=Doward|first=Jamie|coauthors=Temko, Ned|date=2007-09-23|work=The Observer|page=2|accessdate=2008-08-23}}</ref> Cosoylit rish çheeraghyn Oarpagh elley, ta'n inymmyrkey cur lesh bishaghey earroo yn phobble<ref>[https://web.archive.org/web/20081210072321/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23542455-details/Immigration+and+births+to+non-British+mothers+pushes+British+population+to+record+high/article.do Immigration and births to non-British mothers pushes British population to record high], This is London, 22 Luanistyn 2008</ref> as eh freggyrtagh er son lieh y visheydys ayns ny bleeantyn eddyr 1991 as 2001. Va nane ass shey jeh ny sthie-arree ass [[yn Oarpey Hiar]], lesh y chooid vooar çheet ass çheeraghyn y [[Co-unnaneys Noa|Cho-unnaneys Noa]].<ref> {{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1569400/Emigration-soars-as-Britons-desert-the-UK.html |title=Emigration soars as Britons desert the UK}} </ref> Ta earrooyn oikoil taishbyney dy haink 2.3 millioonyn arree gleney<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1023512/Third-World-migrants-2-3m-population-boom.html Third World migrants behind our 2.3m population boom], Daily Mail, 3 Mean Souree, 2008</ref> gys yn RU veih'n vlein 1997,<ref>[https://web.archive.org/web/20081021051705/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23575160-details/Tories+get+tough+on+immigration+after+Labour%27s+U-turn/article.do Tories call for tougher control of immigration], This is London, 20 Jerrey Fouyir, 2008</ref> as va 84% jeu ass çheeraghyn çheumooie jeh'n Oarpey,<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/labour/3230463/Immigration-Phil-Woolas-admits-Labour-responsible-for-string-of-failures.html Immigration: Phil Woolas admits Labour responsible for string of failures], Telegraph, 21 Jerrey Fouyir, 2008</ref> as ta 7 millioonyn ny smoo jeu jerkit roish ny bleeaney 2031.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7602526.stm Minister rejects migrant cap plan], BBC News, 8 Mean Fouyir, 2008</ref> Ta ny h-earrooyn by yerree (2006) taishbyney inymmyrkey glen gys yn RU fo 191,000, ny smoo na'n 185,000 'sy vlein 2005.<ref> {{cite web |url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-494235/Half-million-migrants-pour-Britain-year-200-000-leave.html |title=Half a million migrants pour into Britain in a year}} </ref><ref name=ONS> {{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=1311 |title=International migration: Net inflow rose in 2004 |publisher=Office for National Statistics |date=15 Nollick 2005 |accessdaymonth = 22 November|accessyear=2006}} </ref><ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=260&Pos=2&ColRank=2&Rank=224 |title=International migration 2005: Net inflow 185,000 |publisher=Office for National Statistics |date=2006-11-02 |accessdate=2006-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070705200424/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=260&Pos=2&ColRank=2&Rank=224 |archivedate=2007-07-05 }}</ref> Ansherbee, rere yn arraghey magh, ta ny smoo na 5.5&nbsp;millioonyn Goaldee nyn gummal ass y çheer,<ref>{{cite web |url=http://www.ippr.org/publicationsandreports/publication.asp?id=509 |title=Brits Abroad: Mapping the scale and nature of British emigration |author=Dhananjayan Sriskandarajah and Catherine Drew |publisher=Institute for Public Policy Research |date=2006-12-11 |accessdate=2007-01-20 |archivedate=2007-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070828011816/http://www.ippr.org/publicationsandreports/publication.asp?id=509 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/in_depth/brits_abroad/html/default.stm |title=Brits Abroad |publisher=BBC News |accessdate = 2007-04-20}}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6210358.stm |title=5.5&nbsp;m Britons 'opt to live abroad' |publisher=BBC|date=2006-12-11 |accessdate = 2007-04-20}}</ref> as t'ad ny king jurnaa ennoil na'n [[Yn Austrail|Austrail]], [[y Spaainey]], [[y Rank]], [[Yn Teelynn Noa|y Teelynn Noa]] as [[ny Steatyn Unnaneysit]].<ref>{{cite web|url=http://www.aol.in/news/story/2007042004189012000001/index.html|title=Indians largest group among new immigrants to UK|access-date=2008-11-17|archive-date=2008-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224222353/http://www.aol.in/news/story/2007042004189012000001/index.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/world/2006/jul/26/spain.gilestremlett |title=Spain attracts record levels of immigrants seeking jobs and sun |publisher=The Guardian |date=2006-07-26 |accessdate = 2007-04-20}}</ref> Ansherbee, ta studeyrys liorish faaishneyder yn ard-valley soilshaghey magh nagh vel earrooyn yn inymmyrkey shoh heose barrantoil as va mygeayrt 400,000 sthie-arree gleney 'sy vlein 2005.<ref>{{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1538598/Immigration-%27far-higher%27-than-figures-say.html |title=Immigration 'far higher' than figures say |publisher=The Telegraph |date=2007-01-05 |accessdate = 2007-04-20}}</ref> Ta coreir 'ir quaagh 'sy Reeriaght Unnaneysit beggan ny sloo na t'ayns çheeraghyn Oarpagh ennagh elley, ansherbee.<ref>{{cite web |url=http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=402 |title=Europe: Population and Migration in 2005 |author=Rainer Muenz |publisher=Migration Policy Institute |date=Mean Souree 2006 |accessdate = 2007-04-02}}</ref> Bee yn inymmyrkey daa cheayrt ny smoo harrish y daa yeihaght ry heet gys 9.1 millioonyn, er coontey veih 31 Jerrey Geuree ny bleeaney 2008.<ref name=immigrants> {{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1577120/Britain-to-have-'9.1m-immigrants-by-2030'.html|title=Britain to have '9.1&nbsp;m immigrants by 2030'|publisher=Daily Telegraph}}</ref> === Possanyn kynneeagh === {{ardart|Possanyn kynneeagh 'sy Reeriaght Unnaneysit}} Ta pobble roie yn RU ny sluight jeh kynneeyn fuilleeaght anchasley, [[roie-Celtiee]], [[Celtiee]], [[Seyraanaght Romanagh|Romanee]], [[Anglo-Hostnee]] as [[Normanee]] son y chooid smoo. She sheckteraght kianglaghyn va crooit liorish yn [[Impiraght Ghoaldagh]] inymmyrkey soogh veih'n [[Yn Affrick|Affrick]], [[Ny Çheeraghyn Caribagh|y Charib]] as [[yn Aishey Yiass]] veih'n vlein 1945. Veih'n vlein 2004 haink mooarane dy 'leih veih'n [[Yn Oarpey Veanagh|Oarpey Veanagh]] as [[yn Oarpey Hiar]], agh, ays 2008, ta'n troa goll ergooyl as ta ram jeh ny sthie-arree shoh goll er ash dy valley, as adsyn faagail mooadys ny kynneeyn shen gyn fys.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/7374683.stm 'Why I left UK to return to Poland'], BBC News</ref> Rere coontey-pobble ny bleeaney 2001, va 92.1% sleih-earroo ny çheerey nyn vir baney as 7.9%<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=764&Pos=4&ColRank=1&Rank=176 |title=Ethnicity: 7.9% from a non-White ethnic group |publisher=Office for National Statistics |date=2004-06-24 |accessdate = 2007-04-02|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090909132851/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=764&Pos=4&ColRank=1&Rank=176|archivedate=2009-09-09}}</ref> cur enney orroo hene myr fir mestit ny jeh mynlagh kynneeagh. {| class="wikitable sortable" style="text-align:right; font-size:100%;" |- !width="200px"| [[Possan kynneeagh]] !! [[Earroo yn phobble]] !! % y clane* |- | align = "left"| Kynneeyn baney || 54,153,898 || 92.1%</tr> | align = "left"| Kynneeyn gorryn || 1,148,738 || 2.0%</tr> | align = "left"| Injinee || 1,053,411 || 1.8%</tr> | align = "left"| Pakistaanee || 747,285 || 1.3%</tr> | align = "left"| Kynneeyn mestit || 677,117 || 1.2%</tr> | align = "left"| Bengaalee || 283,063 || 0.5%</tr> | align = "left"| Aishanee elley (neu-Heenee) || 247,644 || 0.4%</tr> | align = "left"| Sheenee || 247,403 || 0.4%</tr> | align = "left"| Elley || 230,615 || 0.4%</tr> |- |colspan="3" align="left"| {{smaller|* % sleih-earroo yn RU}} |} Ta'n neuchaslid kynneeagh anchasley harrish yn RU. Ayns Mean Souree ny bleeaney 2005, rere oolaghyn she possanyn kynneeagh neu-vaney 30.4% sleih-earroo Lunnin<ref>{{cite web|url=http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do;jsessionid=ac1f930dce6eace0153cf12440ca609dc762c8ae598.e38OaNuRbNuSbi0Ma3aNaxiQbNiLe6fznA5Pp7ftolbGmkTy?a=3&b=276743&c=London&d=13&e=13&g=325264&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1201351285750&enc=1&dsFamilyId=1812&bhcp=1|title=Resident population estimates by ethnic group (percentages): London|publisher=Office for National Statistics|accessdate = 2008-04-23}}</ref> as 37.4% sleih-earroo [[Leicester]]<ref>{{cite web|url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276827&c=Leicester&d=13&e=13&g=394575&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1208962134759&enc=1&dsFamilyId=1812|title=Resident population estimates by ethnic group (percentages): Leicester|publisher=Office for National Statistics|accessdate=2008-04-23|archivedate=2019-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190418200442/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3}}</ref>, raad nagh vel agh 5% sleih-earrooyn [[Shiar Hwoaie Hostyn|Hiar Hwoaie Hostyn]], Vretin as [[Sheear Yiass Hostyn|Heear Yiass Hostyn]] jeh mynlee kynneeagh rere coontey-pobble ny bleeaney 2001.<ref>{{cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/commentaries/ethnicity.asp|title=Census 2001 - Ethnicity and religion in England and Wales|publisher=Office for National Statistics|accessdate=2008-04-23|archive-date=2012-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120630185133/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/index.html|url-status=dead}}</ref> 'Sy vlein 2007, va 22% scollagyn ny [[bun-scoill]]yn as 17.7% scollagyn ny [[mean-scoill]]yn ayns [[Scoill y steat|scoillyn pohlldit]] [[Sostyn|Hostyn]] jeh sluight kynneeagh mynlagh.<ref>{{cite web|url=http://www.dcsf.gov.uk/rsgateway/DB/SFR/s000744/UPDATEDSFR30_2007.pdf |title=Schools and Pupils in England|date=January 2007|format=PDF |accessdate=2008-10-17}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1564365/One-fifth-of-children-from-ethnic-minorities.html |title=One fifth of children from ethnic minorities |publisher=The Daily Telegraph |author=Graeme Paton |date=2007-10-01 |accessdate = 2008-03-28}}</ref> === Çhengaghyn === {{ardart|Çhengaghyn y Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|Çheeraghyn as y [[Baarle|Vaarle]] loayrit ayndaue myr çhengey oikoil ''de facto'' ny ''de jure''.]] Cha nel çhengey oikoil ''[[de facto|de jure]]'' 'sy Reeriaght Unnaneysit agh she [[Baarle]], [[Çhengaghyn Germaanagh|çhengey Ghermaanagh]], preeu-çhengey ny çheerey. Myr eiyrtys yn Impiraght Ghoaldagh son y chooid smoo, ren y çhengey skeaylley tessen y dowan, as haink urree dy ve çhengey eddyr-ashoonagh dellal chammah as çhengey ynsit smoo lheeadagh.<ref>{{cite web |url=http://www.cepr.org/pubs/new-dps/dplist.asp?dpno=2055 |title=English-Language Dominance, Literature and Welfare |author=Jacques Melitz |publisher=Centre for Economic Policy Research |date=1999 |accessdate=2006-05-26 |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512123906/http://www.cepr.org/pubs/new-dps/dplist.asp?dpno=2055 }}</ref> Ta'n [[Baarle Albinagh|Vaarle Albinagh]], çhengey ta çheet magh ass [[Mean-Vaarle|Mean-Vaarle Hwoaie]], er enney ec y leval Oarpagh<ref>{{cite web|url=http://www.eurolang.net/index.php?option=com_content&task=view&id=2449&Itemid=52&lang=en |title=Eurolang - Language Data - Scots |publisher=Eurolang.net |date= |accessdate=2008-11-02}}</ref> as cha nel ee ny h-abbyrt jeh'n Vaarle. Ta kiare [[çhengaghyn Celtiagh]] ymmydit 'syn RU: [[Bretnish]], [[Cornish]], [[Gaelg Albinagh]] as [[Yernish]]. 'Sy vlein 2001 dooyrt 21% sleih-earroo Vretin dy row ad abyl loayrt trooid Bretnish,<ref>[https://web.archive.org/web/20070312085119/http://www.statistics.gov.uk/CCI/nugget.asp?ID=447&Pos=6&ColRank=1&Rank=192 National Statistics Online] at www.statistics.gov.uk</ref> earroo ta ny smoo na'n 18% ayns Coontey-pobble ny bleeaney 1991.<ref>{{cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fow/WelshLanguage.pdf|title=Differences in estimates of Welsh Language Skills|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20040722055520/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fow/WelshLanguage.pdf|archivedate=2004-07-22}}</ref> Chammah as shen, t'eh oolit dy vel 200,000 loayreyderyn ny Bretnish nyn gummal ayns Sostyn.<ref>[http://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/welsh.shtml Welsh today by Prof. Peter Wynn Thomas]bbc.co.uk</ref> Va ablid ennagh ny Gaelg Albinagh ec 92,000 cummaltee ny h-Albey (ny begnagh 2% sleih-earroo ny h-Albey), goaill stiagh 72% dy chummaltee ayns [[ny h-Ellanyn Heear]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130522110328/http://www.gro-scotland.gov.uk/press/news2005/scotlands-census-2001-gaelic-report.html Scotland's Census 2001 - Gaelic Report] gro-scotland.gov.uk, feddynit magh er 15 Jerrey Fouyir 2008</ref> Ta'n Vretnish as y Ghaelg Albinagh loayrit mygeayrt ny cruinney lesh beggan [[Gaelg Chanadagh|Ghaelg]] foast ry-gheddyn ayns [[Nalbin Noa]], [[Yn Chanadey|y Chanadey]], as y Vretnish ayns [[Patagonia]] ny [[Yn Argenteen|h-Argenteen]]. Harrish y Reeriaght Unnaneysit, dy chadjin t'eh eginagh da scollagyn studeyrys y yannoo er nah çhengey: gys 14 bleeaney d'eash ayns Sosyn,<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/3983713.stm Fall in compulsory language lessons] BNC News 4 Sauin, 2004</ref> as gys 16 bleeaney d'eash ayns Nalbin. T'ad [[Frangish]] as [[Germaanish]] ny nah çhengaghyn smoo ynsit ayns Sostyn as Nalbin. Ayns Bretin ta lesoonyn gys 16 bleeaney d'eash ynsit trooid Bretnish ny ta'n Vretnish ynsit myr nah çhengey.<ref>[https://web.archive.org/web/20120310162644/http://www.bbc.co.uk/wales/schoolgate/aboutschool/content/inwelsh.shtml The School Gate for parents in Wales] BBC Wales, feddynit magh er 11 Jerrey Fouyir, 2008</ref> === Craueeaght === {{ardart|Craueeaght 'sy Reeriaght Unnaneysit}} Ta tradishoonyn foddey ny [[Creestiaght]] 'sy Reeriaght Unnaneysit as ayns ny çheeraghyn er gholl roish crooaght yn RU as ta kiangley eddyr yn agglish as y steat foast ayn. Ta ronsee coyrlaghey dy vel credjue ayns [[Jee]] ec 38% sleih-earroo ny çheerey as dy vel 40% ny smoo credjal ayns "spyrryd ny bea-lajerys".<ref name=Eurobarometer>{{PDFlink|[http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf Eurobarometer poll conducted in 2005]|1.64&nbsp;MB}}. Page 9. European Commission. Feddynit er 7 Nollick 2006</ref> Ta'n pobble cur adsyn hene er enney lesh [[craueeaght]] er son cooishyn cultooragh as crauee as t'eh aahoilshit ayns meereggyraght eddyr earrooyn sleih as ad fockley magh credjue ayns Jee as sleih as ad cur adsyn hene er enney lesh craueeaght unnaneagh. Ta'n [[Creestiaght|Chreestiaght]] ny preeu-chraueeaght: er Creearey [[Tearfund]] ny bleeaney 2007<ref name=Tearfund_Survey>{{cite web |url=http://www.tearfund.org/webdocs/Website/News/Final%20churchgoing%20report.pdf |title=Tearfund Survey 2007 |accessdate=2007-05-05 |archivedate=2007-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614005402/http://www.tearfund.org/webdocs/Website/News/Final%20churchgoing%20report.pdf }}</ref> dooyrt 53% dy reggyrtee dy row ad nyn Greestee as ny h-earrooyn shen cosoylit rish creearey British Social Attitudes Survey ny bleeaney 2004,<ref name=BSAS2004>{{Cite web |publication-date = 2006-02-20 |year = 2004 |title = British Social Attitudes Survey |publisher = National Centre for Social Research |url = http://www.data-archive.ac.uk/findingData/snDescription.asp?sn=5329 |accessdate = 2008-02-25 }}</ref> as rish Coontey-pobble ny bleeaney 2001 as eh gra dy vel 71.6% sleih-earroo ny çheerey nyn Greestee,<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=293 |title=UK Census 2001 |accessdate=2007-04-22}}</ref> (faagail magh dy vel y feysht 'sy Choontey-pobble ny s'boggey). Ny yei'n Chreestiaght ta'n Islam, y Hindooghys, y Seeckaghys as yn Ewaghys rere earroo eiyrtyssee. ==== Creestiaght ==== [[Coadan:Westminster abbey west.jpg|thumb|upright|Ta [[Abban ny Mannishter Heear]] ymmydit da [[crooinaghey]] [[Reeaghyn as benreinyn y Reeriaght Unnaneysit|Reeaghyn as Benreinyn Goaldagh]], nar t'ad jeant fir ny mraane toshee er [[Agglish Hostyn]].]] Ta [[Agglish Hostyn]], quoi va scarrit magh veih [[Agglish ny Raue]] ayns 1534 (jeeagh er [[Aachummey Hostyn]]), ny h-Agglish 'steat' ayns Sostyn: ta'n agglish freayll [[Çhiarnyn Spyrrydoil|tuarystallys]] ayns [[Parlamaid y Reeriaght Unnaneysit|Parlamaid yn RU]] as ta'n [[Reeaghyn as benreinyn y Reeriaght Unnaneysit|ree ny yn venrein Goaldagh]] ny oltey jeh'n Agglish (shirrit fo Olt 2 jeh [[Conaant yn Unnaneys]]) chammah as ny [[Ard-chiannoort Agglish Hostyn|Ard-chiannoort]]. Ayns ny bleeantyn shoh caie ta cummaght yeeragh ny h-agglish goll sheese agh ta kiart towseyn slattyssagh (bentyn rish reirey crauee) freaylt eck trooid yn [[Ard-choyrle Chadjin Agglish Hostyn|Ard-choyrle Chadjin]] as foddee orroo dy v'er heet nyn drooid liorish y Pharlamaid. Ta'n [[Agglish Albinagh]] (enmyssit dy neuformoil myr y [[Kirk]]), quoi va scarrit magh veih'n Raue ayns 1560 (jeeagh er [[Calveenaghys]] as [[Aachummey ny h-Albey]]) ny h-agglish [[Presbyteyraght|Phresbyteyragh]], as t'ee er enney myr [[agglish ashoonagh]] ny h-Albey, as cha nel ee fo smaght y steat. Ta'n venrein ny h-oltey chadjin jeh'n Agglish, as ta shirreydys urree guee er shickyrys ny h-Agglish y choadey ec y chrooinaghey. Ta [[Agglish Aspickagh ny h-Albey]], quoi ta ny cooid jeh'n Chommeeys Anglicaanagh, goaill toshiaght veih bunneeaght yerrinagh ny Presbyteyraght ayns Nalbin ayns 1690 nar v'ee rheynnit magh veih'n Agglish Albinagh, as cha nel ee ny 'fo-agglish' Agglish Hostyn. Myr eiyrtys skeiltyn elley 'syn Agglish Albinagh, 'sy nuyoo eash jeig er lheh, va agglishyn Presbyteyragh anchasley elley, goaill stiagh [[Agglish Heyr ny h-Albey (ny yei 1900)|Agglish Heyr ny h-Albey]], currit er bun. Ayns ny 1920yn, va'n [[Agglish ayns Bretin]] scarrit magh veih Agglish Hostyn as haink urree dy ve "[[Jee-vunneydaght|jee-vunnit]]". Ta'n Agglish ayns Bretin foast 'sy [[Commeeys Anglicaanagh|Chommeeys Anglicaanagh]]. Ta'n [[Saasilaght]] as agglishyn seyrey elley troshtagh dy tradishoonagh ayns Bretin. Va'n agglish Anglicaanagh, [[Agglish Nerin]] jee-vunnit 'sy nuyoo eash jeig. T'ee goaill stiagh ellan slane [[Nerin]] ([[Nerin Hwoaie]] hene as [[Pobblaght Nerin]] hene). Ayns Nerin Hwoaie, ta ny [[Protestoonys|Protestoonee]] nyn mooar-chooid.<ref>[http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=980 Communities in Northern Ireland] statistics.gov.uk, feddynit er 29 Jerrey Fouyir 2008</ref> agh ta Agglish ny Raue ny h-Agglish smoo. Ta'n [[Agglish Phresbyteyragh ayns Nerin]], as ee bentyn rish yn Agglish Albinagh rere jeeoilys as shennaghys, ny h-Agglish Phrotestoonagh smoo. Ta Agglish ny Raue ny nah rheynn chredjue ny Creestiaght smoo 'syn RU. Lurg yn [[Aachummey Protestoonagh]], va leighyn geyrey currit ayns bree nyn oi, agh v'ad scughit liorish leighyn [[Seyrey ny Catolee]] ayns 1829. Ta reiltysyn Catoleagh er lheh ayn da Sostyn as Bretin, Nalbin, as Nerin. T'ad agglishyn Creestee mooarey elley na [[Saasilaght|Saasilee]], bunnit ec [[John Wesley]] ayns Lunnin, as [[Bashtee]]. Ta agglishyn [[Sushtallaght|Sushtallagh]] as [[Kingeeshaghys|Kingeeshagh]] aasagh chammah, as y chooid smoo jeu bishaghey lesh inymmyrkey veih'n [[Co-unnaneys ny h-Ashoonyn|Cho-unnaneys]] as çheu hoal. Ta ny h-agglishyn Kingeeshagh 'sy treeoo ynnyd ny yei Agglish Hostyn as Agglish ny Raue rere fieaumanys.<ref>[https://web.archive.org/web/20110814125609/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article757934.ece 'Fringe' Church winning the believers] Timesonline, 19 Nollick 2006</ref> ==== Craueeaghtyn elley ==== [[Coadan:ELM and LMC Angled View 1.jpg|thumb|[[Mosk Lunnin Hiar]], nane jeh ynnydyn ooashlee Islamagh smoo 'sy çheer.]] T'eh er credjal dy vel mygeayrt 1.8 millioonyn [[Islam|Moslymee]].<ref>{{cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/faith/article700684.ece |title=We need imams who can speak to young Muslims in their own words |accessdate=2006-08-09 |date=2006-08-05 |publisher=The Times}}</ref> Ta [[mosk]]yn ry gheddyn ayns dagh ard. T'ad ny possanyn islamagh smoo jeh'n sluight [[Yn Phakistaan|Pakistaanagh]], [[Yn Vangladesh|Bengaalagh]] as [[Yn Injey|Injinagh]]. Er y gherrid, ta kemmyrkee veih'n [[Yn Tomaal|Tomaal]], [[Pobblaght Hurkagh ny Cyprys Hwoaie|y Chyprys Hwoaie]], [[ny Çheeraghyn Balkanagh]] as çheeraghyn Arabagh cur lesh bishaghey mooad ny Moslymee Goaldagh. Ta arganys ny bleeaney 2006 fo'n [[burqa]], ayns cohaggloo liorish y pholitickeyr [[Jack Straw]], aahoilshaghey scarrey eddyr Goaldee ennagh as ad cur feyshtyn er mestey stiagh ny Moslymee lesh y çheshaght Ghoaldagh, as ad t'er credjal dy vel ceau ny breid freggyrtagh lhee, 'syn RU.<ref>{{cite web |url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/europe/10/07/uk.straw/ |title=Veil: British papers back Straw |accessdate=2006-05-11 |date=2006-07-10 |publisher=CNN}}</ref> Ta craueeaghtyn Injinagh ry-gheddyn foast, lheid as [[Hindooghys]], [[Seeckaghys]], [[Buddhaghys]] as [[Jainaghys]]. Rere coontey-pobble ny bleeaney 2001, va mygeayrt 560,000 Hindooee as 340,000 Seeckee 'syn RU. Ta'n Buddhaghys cliaghtit ec 150,000&nbsp;dy 'leih.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp |title=Census 2001 - Profiles |accessdate=2007-01-27 |publisher=Office for National Statistics |archive-date=2007-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070717035415/http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp |url-status=dead }}</ref> Ta un reagheydys neu-reiltysagh ooley dy vel 800,000 Hindooee 'syn RU.<ref>{{cite web |url=http://hinduism.iskcon.com/tradition/1212.htm |title=Hinduism in Britain today |publisher=International Society for Krishna Consciousness |accessdate=2007-04-22 |archivedate=2010-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217230639/http://hinduism.iskcon.com/tradition/1212.htm }}</ref> Ta nane jeh ny çhiambleyn gonney çheu mooie jeh'n [[Yn Injey|Injey]] soit ayns [[Leicester]].<ref>[https://web.archive.org/web/20100921091924/http://www.jaincentre.com/ The Jain Centre, Leicester. UK] jaincentre.com, feddynit magh er 29 Jerrey Fouyir 2008</ref> Ta mygeayrt 270,000 Ewnyn 'sy Vretyn Vooar, rere coontey-pobble ny bleeaney 2001.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp |title=Census 2001 - Profiles |accessdate=2007-12-02 |publisher=Office for National Statistics |archive-date=2007-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070717035415/http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp |url-status=dead }}</ref> Ta co-phobble anjee as meechredjuagh aasagh lesh mygeayrt 9.1&nbsp;millioonyn dy 'leih (15% sleih-earroo yn RU) gaggyrt nagh vel craueeaght erbee oc ayns coontey-pobble ny bleeaney 2001.<ref>[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20031221054139/http://www.statistics.gov.uk/STATBASE/ssdataset.asp?vlnk=6590 Religion: 2001 Census] National Statistics website.</ref> == Tarmaynys == {{ardart|Tarmaynys y Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:City of London Skyline from Canary Wharf - Sept 2008.jpg|thumb|Ta Lunnin ny ynnyd argidoil smoo 'syn Oarpey as nane jeh ny tree ynnydyn argidoil smoo er y theihll myrane lesh [[York Noa (balley)|York Noa]] as [[Tokyo]].<ref name="London's place in economy">{{cite web|url=http://www.cityoflondon.gov.uk/NR/rdonlyres/2CAE66FB-2DD5-41A5-B916-8FFC37276059/0/BC_RS_lpuk_0511_FR.pdf|title=London's place in the UK economy, 2005–06|publisher=City of London|accessdate=2008-03-11|archive-date=2006-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525075622/http://www.cityoflondon.gov.uk/NR/rdonlyres/2CAE66FB-2DD5-41A5-B916-8FFC37276059/0/BC_RS_lpuk_0511_FR.pdf|url-status=dead}}</ref>]] Ta tarmaynys yn RU jeant seose (ayns oardagh lhargee mooadys) jeh tarmaynysyn [[Tarmaynys Hostyn|Hostyn]], [[Tarmaynys ny h-Albey|ny h-Albey]], [[Tarmaynys Vretin|Vretin]] as [[Tarmaynys Nerin Hwoaie|Nerin Hwoaie]]. Rere [[leahys coonree|leahysyn coonree]] margee, ta'n Reeriaght Unnaneysit ny wheigoo tarmaynys smoo er y theihll<ref>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2006/01/data/dbcoutm.cfm?SD=2005&ED=2005&R1=1&R2=1&CS=3&SS=2&OS=C&DD=0&OUT=1&C=512-941-914-446-612-666-614-672-311-946-213-137-911-962-193-674-122-676-912-548-313-556-419-678-513-181-316-682-913-684-124-273-339-921-638-948-514-686-218-688-963-518-616-728-223-558-516-138-918-353-748-196-618-278-522-692-622-694-156-142-624-449-626-564-628-283-228-853-924-288-233-293-632-566-636-964-634-182-238-453-662-968-960-922-423-714-935-862-128-716-611-456-321-722-243-965-248-718-469-724-253-576-642-936-643-961-939-813-644-199-819-184-172-524-132-361-646-362-648-364-915-732-134-366-652-734-174-144-328-146-258-463-656-528-654-923-336-738-263-578-268-537-532-742-944-866-176-369-534-744-536-186-429-925-178-746-436-926-136-466-343-112-158-111-439-298-916-927-664-846-826-299-542-582-443-474-917-754-544-698&S=NGDPD&CMP=0&x=31&y=8 |title=Report for Selected Countries and Subjects |publisher=International Monetary Fund |date=2005 |accessdate=2006-05-15}}</ref> as ny nah harmaynys moo 'syn Oarpey lurg y [[Yn Ghermaan|Ghermaan]]. Hoshee [[yn Çhyndaa Çhynskylagh]] 'sy Reeriaght Unnaneysit lesh co-ghlooaghey toshee er çhynskylyn eddrymey lheid as troggal lhongyn, meaineyrys geayil, obbragh staillin, as çhynskyl ny feederaght. Chroo yn impiraght margey har mooir da troaryn Goaldagh, as eh lhiggey da'n RU jannoo kioneys er traght eddyr-ashoonagh 'sy 19oo eas. Ansherbee, lesh çhynskylaghey çheeraghyn elley, myrane lesh parail tarmaynagh ny yei daa chaggey dowanagh, hoshee yn Reeriaght Unnaneysit e vondeish chohirreydagh y choayl as haghyr parail ayns çhynskyl eddrym veggan as ny veggan, trooid y 20oo eash. Ta'n jantyssaght foast ny chooid trome-cheeallagh y tarmaynys, agh cha row eh coontit agh er son sheyoo y troar ashoonagh 'sy vlein 2003.<ref>{{cite web |url=http://www.dti.gov.uk/ministers/speeches/hewitt150704b.html |title=TUC Manufacturing Conference |author=Patricia Hewitt |publisher=Department for Trade and Industry |date=2004-07-15 |accessdate=2006-05-16 |archivedate=2007-06-03 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20070603191213/http://www.dti.gov.uk/ministers/speeches/hewitt150704b.html }}</ref> Ta'n çhynskyl gleashtanagh Goaldagh ny vooar-chooid jeh'n ronney shoh, agh haghyr pareil ayn lesh cohuittym yn [[MG Rover Group|''MG Rover Group'']], ansherbee, as ec y traa t'ayn ta'n chooid smoo jeh'n çhynskyl fo shellooderaght colughtyn joarree. She [[BAE Systems|''BAE Systems'']], y colught Oarpagh [[EADS]], shellooder ''[[Airbus]]'', ny colughtyn smoo ayns obbragh etlanyn theayagh as coadee. Ta ronney mooar margee jeshaghtyn etlanys y theihill ec [[Rolls-Royce plc|''Rolls-Royce'']]. Ta'n çhynskyl kemmigagh as potacareeagh lajer 'syn RU, lesh y nah as y sheyoo colught potacareeagh er y theihll, ''[[GlaxoSmithKline]]'' as ''[[AstraZeneca]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.dti.gov.uk/sectors/biotech/pharmaceutical/page10219.html |title=The Pharmaceutical sector in the UK |accessdate=2007-02-27 |publisher=Department of Trade and Industry |archivedate=2007-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070205141427/http://www.dti.gov.uk/sectors/biotech/pharmaceutical/page10219.html }}</ref> [[Coadan:London.bankofengland.arp.jpg|thumb|left|[[Banc Hostyn]]; [[bank meanagh]] y Reeriaght Unnaneysit.]] Ta ronney shirveishyn yn RU bishaghey, ansherbee, as nish t'eh freggyrtagh son 73% LTS ny çheerey.<ref>{{cite web |date=2006-04-26 |url=http://www.statistics.gov.uk/statbase/Product.asp?vlnk=9333 |title=Index of Services (experimental) |publisher=Office for National Statistics |accessdate=2006-05-24}}</ref> Ta'n ronney shirveishyn jannoo kioneys er [[shirveishyn argidoil]], ayns bancaght as urryssaght er lheh. Ta Lunnin ny ynnyd argidoil smoo er y theihll lesh [[Boorse Lunnin]], [[Boorse Lunnin ry hoi Conaantyn ry-heet Argidoil as Reihyn Eddyr-ashoonagh]] (LIFFE), as y margey urryssagh [[Lloyd's of London|''Lloyd's of London'']] bunnit ayns [[Ard-valley Lunnin]]. Ta Lunnin ny ynnyd scanshoil ry hoi [[dellal eddyr-ashoonagh]] as cochionneeaght as t'eh ny valley toshee er tree "ynnydyn anney" ry hoi [[Yn Tarmaynys Dowanagh|y tarmaynys dowanagh]] (myrane lesh [[York Noa (balley)|York Noa]] as [[Tokyo]]).<ref>{{cite book|author=[[Saskia Sassen|Sassen, Saskia]]|title=The Global City: New York, London, Tokyo|year=2001|publisher=Princeton University Press|edition=2nd edition}}</ref> Ta'n co-ghlooaghey banglaneyn bancyn joarree smoo er y theihll ayn. 'Sy yeihaght jerrinagh, ta ynnyd argidoil trughanagh gaase ayns ny [[Lhonglannyn Lunnin|Lhonglannyn]], lesh [[HSBC]] as [[Barclays plc|''Barclays Bank'']] aahoiaghey ny h-ard-offishyn ayns shen. Ta mooarane colughtyn eddyr-ashoonagh nagh vel bunnit 'syn RU son y chooid smoo, lheid as ''[[Citigroup]]'', aahoiaghey ny kione-cherrooyn Oarpagh gys Lunnin. Ta nane jeh ny h-ynnydyn argidoil smoo 'syn Oarpey 'sy phreeu-valley Albinagh, Doon Edin<ref>{{cite web |url=http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200203/cmhansrd/vo030430/halltext/30430h05.htm#30430h05_spnew0|title=Financial Services Industry |first=Mark |last=Lazarowicz (Labour MP) |date=2003-04-30|publisher=United Kingdom Parliament |accessdate=2008-10-17}}</ref> as ta kione-cherroo yn [[Royal Bank of Scotland Group|''Royal Bank of Scotland Group'']], nane jeh ny bancyn smoo 'sy dowan, soit ayn. [[Coadan:Oil_platform_under_repair_at_Gdańsk_Shipyard,_Poland_-_20070504.jpg|thumb|Ta [[Ooill Vooir Hostyn|ooill as gas Vooir Hostyn]] cur cooid da feme bree yn RU.]] Ta'n turrysid feer feer scanshoil da tarmaynys y Reeriaght Unnaneysit. Lesh çheet ny smoo na 27&nbsp;millioonyn turryssee 'sy vlein 2004, ta'n Reeriaght Unnaneysit rang-oardraghit myr y sheyoo kione jurnaa smoo scanshoil 'sy dowan.<ref>{{PDFlink|[http://www.world-tourism.org/facts/eng/pdf/highlights/2005_eng_high.pdf International Tourism Receipts]|1.10&nbsp;MB}}. UNWTO Tourism Highlights, Edition 2005 Duillag 12. World Tourism Organisation. Feddynit magh er 24 Boaldyn 2006</ref> Ta Lunnin, er oirr mooar, ny valley smoo shirrit 'sy dowan lesh 15.6 millioonyn keayrtee ayns 2006, roish Bangkok (10.4 millioonyn) as [[Paarys]] (9.7 millioonyn).<ref>{{cite news|url=http://www.euromonitor.com/Top_150_City_Destinations_London_Leads_the_Way|title=Top 150 city destinations: London leads the way|first=Caroline|last=Bremner|publisher=Euromonitor International|date-2007-10-11|accessdate=2008-08-28}}</ref> Ta ny çhynskylyn crootagh freggyrtagh son 7% [[Lane Tooilliu Feeuid|LTF]] ny çheerey ayns 2005 as daase eh er mean-leahys 6% 'sy vlein eddyr 1997 as 2005.<ref>{{cite web |date=2007-03-09 |url=http://www.culture.gov.uk/reference_library/media_releases/2132.aspx |title=From the Margins to the Mainstream - Government unveils new action plan for the creative industries |publisher=DCMS |accessdate=2007-03-09 |archiveurl=https://archive.ph/20120628214959/http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/+/http://www.culture.gov.uk/reference_library/media_releases/2132.aspx |archivedate=2012-06-28 }}</ref> Ta ronney eirinagh yn RU coontit er son 0.9% LTS ny çheerey.<ref name=factbook/> Ta tashtey beg geayil 'syn RU myrane lesh tashtaghyn tuittymagh<ref>{{cite web |date=2006-11-30 |url=http://europe.theoildrum.com/story/2006/11/19/135819/75 |title=The architecture of UK offshore oil production in relation to future production models |publisher=The Oil Drum |accessdate=2008-08-27}}</ref> [[gas najooragh]] as [[tashtaghyn ooill]]. Ta ny smoo na 400 millioonyn thunnaghyn dy hashtaghyn geayil er enney 'syn RU.<ref name="Coal 1">{{cite web|title=Coal Around the World|author=UK Coal|url=http://www.ukcoal.com/coal-around-the-world|accessdate=2008-09-23|publisher=UK Coal|year=2007|work=UK Coal website|archivedate=2008-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081013045749/http://www.ukcoal.com/coal-around-the-world}}</ref> 'Sy vlein 2004, va lane ymmyd geayil yn RU (goaill stiagh cooid kionnit stiagh) mygeayrt 61 millioonyn hunnaghyn,<ref name="BERR 1">{{cite web|title=Chapter 2: Long term trends Solid fuels and derived gases|author=UK Coal|url=http://www.berr.gov.uk/files/file19261.pdf|accessdate=2008-09-23|publisher=Department for Business Enterprise & Regulatory Reform|year=2008|work=BERR website|archivedate=2008-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080923193134/http://www.berr.gov.uk/files/file19261.pdf}}</ref> as eh lhiggey da'n RU dy ve hene-haieagh ayns geayl er feie 6.5 bleeaney, ansherbee rere leahysyn tayrn magh roie, bee ny meainyn foast tayrn geayl magh ayns 20 bleeantyn.<ref name="Coal 1"/> She caghlaays lostit lectraghys gientyn geayl-lostit gasaghey geayil keillit (GGK). She tilgey stiagh gaal as ocsygien trooid towl meainey GGK, as eh tilgey magh gas veih'n gheayl as cur y mestey gys y thalloo - foddee saase seyrey geayil lesh towseyn injil carboan. T'eh er credjal dy vel eddyr 7 billioonyn as 16 billioonyn thunnaghyn GGK ayns eaghtyryn er çheer, foddee.<ref name="Coal 2">{{cite web|title=Coal Reserves in the United Kingdom|author=The Coal Authority|url=http://www.coal.gov.uk/media//860AD/Response%20to%20Energy%20Review%20-%20Appendix%202.pdf|accessdate=2008-09-23|publisher=The Coal Authority|year=2007|work=Response to Energy Review|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080923193135/http://www.coal.gov.uk/media//860AD/Response%20to%20Energy%20Review%20-%20Appendix%202.pdf|archivedate=2008-09-23}}</ref> Er ymmyd roie geayil 'syn RU, ta ny towseyn shoh cowraghey tashtaghyn as ad abyl cour er feie 200 as 400 bleeantyn ec yn RU.<ref name="Coal 3">{{cite web|title=BBC News England Expert predicts 'coal revolution'|author=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/7046981.stm|accessdate=2008-09-23|publisher=BBC|dater=2007-10-16|work=Ynnyd-eggey BBC News}}</ref> Ta cassey yn reiltys 'sy tarmaynys fo stiurey [[Shansyleyr y Rheynn Argidys]] as eh ny 'er toshee er [[Staaitchishtey yn AO]], agh ta'n [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit|Ard-vinishter]] ny [[Kied-hiarn y Staaitchishtey|Chied-hiarn y Staaitchishtey]]; ta Shansyleyr y Rheynn Argidys ny Nah-hiarn y Staaitchishtey. Ayns ny bleeantyn jerrinagh, va'n RU stiurit ayns freggyrtys lesh prinsabylyn feoiltaghey margee as keeshyn as curmaghey injil. Veih'n vlein 1997, ta [[Bing Pholasee Argidoil]] [[Banc Hostyn|Vanc Hostyn]], fo stiurey [[Kiannoort Vanc Hostyn|Chiannoort Vanc Hostyn]], freggyrtagh son lhie [[leahys banc oikoil|leahysyn use]] ec cormidyn as ad ymmyrçhagh dy chooilleeney lane deanyn bolgey da'n tarmaynys. Ta ny leahysyn shen currit nyn lhie ec y Shansyler dagh blein.<ref>[https://web.archive.org/web/20080312060011/http://www.bankofengland.co.uk/about/more_about.htm More About the Bank] www.bankofengland.co.uk, feddynit magh er 8 Luanistyn 2008</ref> Ta Reiltys ny h-Albey, rere lowal rish Parlamaid ny h-Albey, abyl leahys bunneydagh keeshyn er çheet stiagh ry-eeck ayns Nalbin y chaghlaa rere 3 pingyn ny smoo ny ny sloo 'sy phunt, agh cha row y cummaght shen cliaghtit derrey yn laa t'ayn. 'Sy vlein 2007, va [[feeaghan reiltys]] yn RU fo 44% [[Lane Troar Sthie|LTS]].<ref name=factbook>[https://web.archive.org/web/20090513124910/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html CIA World Factbook][Rhenk-oardraghey Gini]</ref> She [[punt Sostynagh]], cowrit liorish y chowrey '''[[Cowrey yn phunt|£]]''' argid oikoil yn RU. She [[Banc Hostyn]] y [[banc meanagh]] as t'eh freggyrtagh er son cur magh yn argid. Ta bancyn ayns Nalbin as Nerin Hwoaie freayll kiart noteyn hene y chur magh, as ad smaghtit fo freaylley mie dy liooar noteyn Vanc Hostyn ayns tashtaghyn. Ec launshey yn [[euro]] v'eh reiht ec yn RU çheet lesh yn argid shen, as er yn Ard-vinishter Goaldagh, Tony Brown, ta olteynys y phossan argidoil reillt magh lesh ny bleeantyn ry heet. Dooyrt eh dy re eshyn y briwnys kiart da'n Vretyn Vooar as yn Oarpey.<ref>{{cite web |date=2007-07-24 |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/article2127640.ece |title=Puritanism comes too naturally for 'Huck' Brown |publisher=Times Online |accessdate=2007-07-24 |archive-date=2011-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814094905/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/article2127640.ece |url-status=dead }}</ref> Ren reiltys Tony Blair gioal refrane y ghoaill er olteynys y phossan argidoil my vel "[[queig prowalyn tarmaynagh]]" er n'gheddyn. Ayns 2005, va 55% sleih-earroo yn RU noi'n argid, as va 30% son yn argid.<ref>{{cite web |date=[[2005-02-28]] |url=http://www.ipsos-mori.com/content/polls-05/emu-entry-and-eu-constitution.ashx|title=EMU Entry And EU Constitution |publisher=MORI |accessdate=2006-05-17}}</ref> == Ynsagh == {{ardart|Ynsagh 'sy Reeriaght Unnaneysit}} {{jeeagh|Ynsagh ayns Sostyn|Ynsagh ayns Nalbin|Ynsagh ayns Bretin|Ynsagh ayns Nerin Hwoaie}} [[Coadan:KingsCollegeChapelWest.jpg|thumb|[[King's College, Cambridge|King's College]], cooid jeh [[Ollooscoill Chambridge]]]] [[Coadan:Tom Quad, Christ Church 2004-01-21.jpg|thumb|right|[[Christ Church, Aah yn Ollee|Christ Church]], cooid jeh [[Ollooscoill Aah yn Ollee]]]] Ta [[ynsagh 'sy Reeriaght Unnaneysit]] ny red jee-veanit lesh corysyn er lheh ayns Bretin, Nalbin, Nerin Hwoaie as Sostyn. Ta [[Screeudeyr y Steat ry hoi Lhiennoo, Scoillyn as Lught-thie]] as [[Screeudeyr y Steat ry hoi Noaid, Ollooscoillyn as Schleiyn]] freggyrtagh son [[ynsagh ayns Sostyn]], agh ta [[Lught-reill Ynnydagh Ynsee]] freggyrtagh ry hoi stiurey laa dy laa as argid. Va ynsagh steat cadjin currit stiagh ayns Sostyn as Bretin 'sy vlein 1870 da scollagyn ny bunscoillyn as 'sy vlein 1900 da scollagyn ny meanscoillyn.<ref>{{cite web |url=http://www.humana.org/Article.asp?TxtID=223&SubMenuItemID=183&MenuItemID=43 |title=United Kingdom |publisher=Humana |accessdate=2006-05-18 |archivedate=2006-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061003010910/http://www.humana.org/Article.asp?TxtID=223&SubMenuItemID=183&MenuItemID=43 }}</ref> Ta'n ynsagh anneydagh da scollagyn eddyr queig bleeaney as shey bleeaney jeig d'eash (15 my vel ad ruggit ayns Jerrey Souree jeianagh ny Luanistyn). Ta'n chooid smoo dy scollagyn ynsit ayns scoillyn y steat, as coreir beg jeu reih scoillyn er bun ablid acadoil. Faagail magh dy row parail ayns earrooyn ny scollagyn as ad goll gys scoillyn preevaadjagh, ta coreir scollagyn ayns Sostyn ayns ny scoillyn shen ny yei er heet ny smoo na 7%.<ref>{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/education/2007/nov/09/schools.uk |title=Private school pupil numbers in decline] |publisher=Guardian |date=2007-11-09}}</ref> Va beggan ny smoo na lieh-chooid dy scollagyn ny h-ollooscoillyn [[Ollooscoill Chambridge|Chambridge]] as [[Ollooscoill Aah yn Ollee|Aah yn Ollee]] nyn eear-scollagyn scoillyn y steat.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/6905288.stm |title=More state pupils in universities |publisher=BBC News |date=2007-07-19}}</ref> Ta shiartanse dy ny h-ollooscoillyn share er y theihll ayns Sostyn; ta [[Ollooscoill Chambridge]], [[Ollooscoill Aah yn Ollee]], as [[Ollooscoill Lunnin]] rang-oardit mastey ny 20 ollooscoilyn share ayns [[THES - QS World University Rankings|''THES – QS World University Rankings'']] ny bleeaney 2007.<ref>{{cite web|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=144|title=The top 200 world universities|publisher=''Times Higher Education''|date=2007-11-09|accessdate=2008-02-19}}</ref> Ansherbee, rere parail ayns earrooyn ny scollagyn ta gynsaghey çhengaghyn joarree, ta aggle ayn dy beagh eiyrtys jiooldagh er dellal, as nish ta yllee ayn tosheeaght ny smoo dy chur er çhengaghyn.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/4442223.stm |title=Fear over poor UK language skills |publisher=BBC|accessdate=2008-10-17}} Jeeagh er neesht: {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/6960432.stm |title=Row over fall in language studies |publisher=BBC|accessdate=2008-10-17}}</ref> Ta [[Screeudeyr Arrey ry hoi Ynsagh as Ynsaght Seihill]] freggyrtagh son [[ynsagh ayns Nalbin]], agh ta Lught-reill Ynnydagh freggyrtagh ry hoi stiurey laa dy laa as argid. Ta paartyn ogheragh ayns ynsagh ny h-Albey ec colughtyn theayagh neu-rheynnagh: ta [[Lught-reill Qualleeaghtyn ny h-Albey]] freggyrtagh er son lhiasaghey, credjoonaght, scrutaght as teishtys qualleeaghtyn faagail magh keimyn as ad seyrit ayns mean-scoillyn, colaashtaghyn ynsee sodjey [[Ynsagh trassagh|eear-vean-scoillaragh]] as ynnydyn elley;<ref>[http://www.sqa.org.uk/sqa/5656.html Mysh SQA] sqa.org.uk, feddynit magh er 7 Jerrey Fouyir, 2008</ref> as ta [[Learning and Teaching Scotland]] kiarail coyrle, cooid as lhiasaghey fwirran da'n lught ynsee dy cur lhiasaghey coorse er oaie as dy chroo cultoor noaid, gloyrvian as erbaghtallys.<ref>[https://web.archive.org/web/20120401140609/http://www.ltscotland.org.uk/aboutlts/index.asp Mysh Learning and Teaching Scotland] ltscotland.org.uk, feddynit magh er 7 Jerrey Fouyir, 2008</ref> Va ynsagh anneydagh currit ayns leigh ayns Nalbin 'sy vlein 1496.<ref>[https://web.archive.org/web/20071204064525/http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/education/e_brain_drain.html Brain drain in reverse] scotland.org, feddynit magh er 7 Jerrey Fouyir, 2008</ref> Ta beggan ny smoo na 4% dy scollagyn ny h-Albey, agh ta'n earroo shen gaase ayns ny bleeantyn jerrinagh.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/6563167.stm |title=Increase in private school intake |publisher=BBC News |date=2007-04-17}}</ref> Ta [[Arrey Ynsee (Nerin Hwoaie)|Arrey Ynsee]], [[Caitríona Ruane]] ([[Sinn Féin]]) ec y traa t'ayn, freggyrtagh son [[ynsagh ayns NerinHwoaie]],<ref name="northernireland1"/> agh er y leval ynnydagh t'eh fo stiurey queig Boayrdyn Ynsee as Lioarlannyn. Ta'n [[Cooinseil ry hoi Coorse, Scrutaght as Meihaghey]] freggyrtagh er son coyrle er coorse ny scoillyn ayns Nerin Hwoaie, stundayrtyn scrialtee as cur magh qualleeaghtyn.<ref>[http://www.ccea.org.uk/ About Us - What we do] ccea.org.uk, feddynit magh er 7 Jerrey Fouyir, 2008</ref> T'eh lesh [[Çhionnal Ashoonagh Vretin]] freggyrtys [[ynsagh ayns Bretyn|ynsee ayns Bretyn]]. Ta mooarane dy scollagyn ynsit dy bollagh ny son y chooid smoo ayns [[Bretnish]];ta lessoonyn ayns Bretnish anneydagh da scollagyn ny s'aa na 16 bleeaney d'eash. Ta planyn ayn bishaghey kiarail scoillyn Bretnish dy chur ayn as y plan shen ny choid jeh'n pholasee Bretin ghaa-hengagh y chroo. Rere [[Claare ry hoi Scrutaght Eddyr-ashoonagh ny Scollagyn]] ta'n RU 'sy 14oo ynnyd ayns oaylleeaght, as eh ny s'yrjey na mean yn RCTL.<ref>{{cite web|url=http://www.oecd.org/dataoecd/42/8/39700724.pdf|title=Range of rank on the PISA 2006 science scale}}</ref> == Arraghey == {{ardart|Arraghey 'sy Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:London Heathrow T5 AB1.JPG|thumb|[[Purt Aeragh Lunnin-Heathrow#Terminal 5|Heathrow Terminal 5]]. Ta ny smoo troailtee aeragh eddyr-ashoonagh goll trooid [[Purt Aeragh Lunnin-Heathrow]] na trooid purt aeragh elley erbee er feie ny cruinney.<ref name="bbc1">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/7472432.stm|title=Heathrow 'needs a third runway' |publisher=BBC|accessdate=2008-10-17}}</ref><ref name=airport>{{cite web|url=http://www.aci.aero/aci/aci/file/Press%20Releases/2008/TOP30_International%20Passengers_2007.pdf|title=Statistics: Top 30 World airports|format=PDF|publisher=Airports Council International|accessdate=2008-10-15}}</ref>]] [[Coadan:Bb-forthrailbridge.jpg|thumb|Ta [[Droghad Raad Yiarn Foirthe]], Nalbin, ny cowrey jallooagh y [[Network Rail|voggyl raad yiarn]].]] Ta'n [[Jantys Raaidyn Mooarey]] ny jantys obbree ry hoi raaidyn mooarey as bayryn gleashtanagh ayns Sostyn faagail magh y raad preevaadjagh [[M6 Keesh]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130113225031/http://www.m6toll.co.uk/faqs/default.asp?mainmenuid=6 M6Toll Frequently asked questions] www.m6toll.co.uk, feddynit erash er 13 Jerrey Souree 2008</ref> Ta'n Rheynn Arraghey gra dy vel gloo traght nane jeh ny crampysyn traght smoo trome-chooishagh, as mannagh vel red erbee jeant ayn, bee eh costal Sostyn £22&nbsp;villioon brash rere traa juaillit.<ref>{{cite web|title = Tackling congestion on our roads|url = http://www.dft.gov.uk/pgr/roads/introtoroads/roadcongestion/ |publisher = Department for Transport}}</ref> Rere [[Studeyrys Traght Eddington|tuarastyl y reiltys Eddington]] ny bleeaney 2006, bee yn tarmaynys jeeyllit liorish y ghloo traght, mannagh vel laue currit rish liorish priseil raaidyn as bishaghey yn voggyl arraghey.<ref>{{cite web|title = Delivering choice and reliability|url = http://www.dft.gov.uk/press/speechesstatements/speeches/congestion|publisher = Department for Transport|archiveurl = https://web.archive.org/web/20081122094312/http://www.dft.gov.uk/press/speechesstatements/speeches/congestion|archivedate = 2008-11-22|accessdate = 2008-11-29}}</ref><ref> {{ cite web|title = The Eddington Transport Study|author = Rod Eddington |year = 2006|month = Nollick|url = http://www.dft.gov.uk/about/strategy/transportstrategy/eddingtonstudy/|publisher = UK Treasury|archiveurl=http://archive.is/5bkpn|archivedate=2007-11-04}} </ref> Ta [[Rheynn Treealys, Arraghey as Ynsaghey Beayn ny h-Albey]] freggyrtagh son moggyl arraghey ny h-Albey, as she [[Transport Scotland]] (Arraghey ny h-Albey) yn jantys ta freggyrtagh rish [[Screeudeyr Arrey Argidys as Bishaghey Yn-Ymmyrkey]] ry hoi raaidyn mooarey as moggylyn raaidyn yiarn ny h-Albey.<ref>[http://www.transportscotland.gov.uk/ Transport Scotland - Keeping Scotland moving] www.transportscotland.gov.uk, feddyniy erash er 1 Jerrey Souree 2008 </ref> Ta mygeayrt 340 stashoonyn traenagh ayns moggyl raad yiarn ny h-Albey as 3,000 kilometeryn raaidyn yiarn lesh ny smoo na 62&nbsp;villioon troailtee er dagh blein.<ref>[http://www.transportscotland.gov.uk/rail Transport Scotland - Rail] www.transportscotland.gov.uk, feddynit erash er 10 Jerrey Souree 2008</ref> Harrish yn RU, ta moggyl raaidyn lieh-chrantessenagh lesh 46,904 kilometeryn (29,145 mi) dy raaidyn mooarey as moggyl bayryn gleashtanagh ta 3,497 kilometeryn (2,173 mi) er lhiurid. Ta 213,750 kilometeryn (132,818 mi) dy raaidyn peamadit ayn foast. Ta'n [[Network Rail|moggyl raaidyn yiarn]], ta 16,116&nbsp;km (10,072&nbsp;mi) er lhiurid 'sy Vretyn Vooar as 303&nbsp;km (189&nbsp;mi) er lhiurid ayns Nerin Hwoaie, ymmyrkey ny smoo na 18,000 traenyn troailtee as 1,000 traenyn traghtee dagh laa. Ta moggylyn raaidyn yiarn baljagh mie lhiasit ayns Lunnin as ayns baljyn elley. Va ny smoo na 48,000&nbsp;km (30,000&nbsp;mi) dy raaidyn yiarn 'syn RU, agh eddyr ny bleeantyn 1955 as 1975, va'n chooid smoo jeh'n voggyl leodit, as y leodaghey shen lurg tuarastyl liorish yn 'er-choyrlee reiltys [[Richard Beeching]] ayns ny mean 1960yn (currit er enney myr [[Giarrey Beeching]]). Ta'n lught reill smooinaghtyn er raaidyn yiarn ard-vieauid dy hroggal roish ny bleeaney 2025.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7467203.stm Major new rail lines considered] BBC News, 21 Mean Souree 2008 </ref> Ta [[Purt Aeragh Lunnin-Heathrow]], ta soit 24&nbsp;km (15&nbsp;mi) eear veih'n phreeu-valley, ny purt aeragh smoo tarrooagh 'syn RU as ta ny smoo troailtee eddyr-ashoonagh aynjee na t'ayns purt aeragh elley erbee er feie ny cruinney.<ref name="bbc1"/><ref name=airport/> == Spoyrt == {{ardart|Spoyrt 'sy Reeriaght Unnaneysit}} Ghow [[spoyrt]]yn mooarey, goaill stiagh [[soccer]], [[ruggyr]], [[criggad]], [[tennys]] as [[golf]], toshiaght 'sy Reeriaght Unnaneysit. Rere co-earroo ny bleeaney 2006, she soccer y spoyrt smoo ennoil 'sy Reeriaght Unnaneysit.<ref>{{cite web|url=http://www.ipsospublicaffairs.co.uk/content/crowded-summer-of-sport.ashx|title=Crowded Summer Of Sport|publisher=Ipsos Mori|accessdate=2008-10-17|archivedate=2009-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618163751/http://www.ipsospublicaffairs.co.uk/content/crowded-summer-of-sport.ashx}}</ref> Er yn ardan eddyr-ashoonagh, ta [[Bretin]], [[Nalbin]], [[Nerin Hwoaie]], as [[Sostyn]] cohirrey ayns ram sleih-ghammanyn, chammah as ayns [[Cloiaghyn y Cho-unnaneys]], as ayns co-hecks spoyrt ta'n ennym ny [[Ashoonyn Thie|h-Ashoonyn Thie]] currit orroo. Ta fwirranyn ashoonagh ayns [[bluckan bascaidagh]] as ayns ny [[Cloiaghyn Olympagh]] shassoo er son y Reeriaght Unnaneysit. === Bluckan coshey === {{ardart|Soccer 'sy Reeriaght Unnaneysit}} [[Coadan:Wembley Stadium closeup.jpg|thumb|right|[[Staid Wembley]] noa ayns Lunnin. T'eh ny staid smoo deyr er feie ny cruinney.<ref name="Daily Mail - stadium ready">{{cite news | date=2007-03-09 | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-441182/Wembley-kick-Stadium-ready-England-play-game-fortnight.html | title=Wembley kick-off: Stadium is ready and England play first game in fortnight | work=[[Daily Mail]] | accessdate=2007-03-19}}</ref>]] [[Coadan:Hampden Stadium.jpg|thumb|right|[[Pairk Hampden]], [[Glaschu]] - staid sockyr ashoonagh ny h-Albey.]] Ta sheshaght sockyr, fwirran ashoonagh as corys leeg ec dagh çheer yn RU, agh ta clubyn ennagh cloie magh veih ny corysyn ashoonagh oc er oyryn shendeeagh as losteeagh, ansherbee. Ta [[Fwirran ashoonagh sockyr Hostyn|Sostyn]], [[Fwirran ashoonagh sockyr ny h-Albey|Nalbin]], [[Fwirran ashoonagh sockyr Vretin|Bretin]] as [[Fwirran ashoonagh sockyr Nerin Hwoaie|Nerin Hwoaie]] cloie myr çheeraghyn ennagh ayns cohirraghyn eddyrashoonagh as, myr eiyrtys, cha nel fwirran sockyr er lheh ec yn RU. Ta treealtysyn ayn fwirran ashoonagh sockyr da'n RU dy chroo ayns Cloiaghyn Olympagh ny bleeaney 2012 agh ta sheshaghtyn ny h-Albey, Vretin as Nerin Hwoaie ny yei commeeys y yiooldey, as ad credjal dy vel y stayd oc er nyn maggyrt – baggyrt ta feeraghit liorish eaghtyrane FIFA, Sepp Blatter.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/olympics/football/7286011.stm|title=Blatter against British 2012 team|publisher=BBC News|date=2008-03-09|accessdate=2008-04-02}}</ref> Ta Sostyn ny fwirran ashoonagh smoo ladoosagh mastey ny çheeraghyn thie, lesh Cappan y Dowan ny bleeaney 1966 cosnit eck. Ta trughanys lajer ayns soccer eddyr Sostyn as Nalbin. Ta corys leeg sockyr Hostyn goaill stiagh keeadyn dy leegyn eddyr-chianglt as ad jeant seose jeh thousaneyn dy rheynnyn. Ta [[Preeu-rheynn Hostyn|Preeu-rheynn Hostyn (''Premiership'')]] ec baare y leeg ny leeg smoo ard-ghooagh er feie ny cruinney<ref>[https://web.archive.org/web/20081205073341/http://www.watch-football.net/articles/premier_league.html Premier and Champions League history] watch-football.net, feddynit magh er 1 Jerrey Souree, 2008</ref> as t'eh feer ennoil 'syn [[Yn Aishey|Aishey]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3207829.stm |title=Chinese phone maker's fancy footwork |publisher=BBC News |date=2003-10-27 |accessdate=2006-08-09}}</ref> Sheese, ta'n [[The Football League|Leeg Sockyr (''The Football League'')]] jeant seose jeh tree rheynnyn as ta rheynn ashoonagh ec y [[Football Conference|''Football Conference'']] lesh daa leeg ardjynagh artagh. Ny yei shen ta'n structoor ny smoo ardjynagh. Ta clubyn mooarey ennoil lheid as [[Liverpool F.C.|Liverpool]], [[Manchester United F.C.|Manchester United]], [[Chelsea F.C.|Chelsea]], as [[Arsenal F.C.|Arsenal]]. Va clubyn Sostynagh feer ladoosagh ayns Cohirraghyn Oarpagh lheid as cosneyderyn y Chappan Oarpagh/Leeg Fenee UEFA: [[Liverpool F.C.|Liverpool]] (queig keayrtyn), [[Manchester United F.C.|Manchester United]] (tree keayrtyn), [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] (daa cheayrt) as [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]. Ta'n Cappan Oarpagh cosnit ec ny smoo clubyn Sostynagh na ec clubyn ass çheeraghyn elley (kiare fwirranyn cosoylagh rish tree ass yn Iddaal, y Ghermaan, as y Çheer Injil). Erskyn ooilley, ta Sostyn 'sy nah rhenk ayns rolley cosneyderyn cappanyn Oarpagh lesh 35 cohirraghyn cosnit oc (ta 36 ec clubyn ny h-Iddaal). Ta cohirrey yn Chappan Oarpagh çheet magh myr eiyrtys speeideilys club Sostynagh elley, [[Wolverhampton Wanderers F.C.|''Wolverhampton Wanderers'']] noi clubyn Oarpagh mooarey<ref>{{cite web|url=http://galeb.etf.bg.ac.yu/~mirad/archive.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071001212711/http://galeb.etf.bg.ac.yu/~mirad/archive.html|archivedate=2007-10-01|title=The Beginning of Champions Cup|accessdate=2008-12-05}}</ref> ayns ny 1950yn. She [[Staid Wembley]], lesh soiagyn da 90,000 cronneyderyn, preeu staid spoyrtagh Hostyn. Ta daa leeg ashoonagh ayns corys leeg sockyr ny h-Albey: [[Preeu-rheynn ny h-Albey]], yn ard rheynn, as [[Leeg Sockyr ny h-Albey]], lesh tree rheynnyn. Sheese jeu, ta tree leegyn ardjynagh ayn agh cha nel ad kianglt lesh ny leegyn ashoonagh: [[Leeg Sockyr ny Gaeltaght]], [[Leeg Sockyr ny h-Albey Hiar]] as [[Leeg Sockyr ny h-Albey Yiass]]. Ta un chlub Sostynagh, [[Berwick Rangers F.C.|Berwick Rangers]], cloie ayns y chorys Albinagh. Ta daa chlub mooarey ard-ghooagh ayns Nalbin as enney orroo er feie ny cruinney, [[Celtic F.C.|''Celtic'']] as [[Rangers F.C.|''Rangers'']]. Ta clubyn Albinagh lesh speeideilys ayns Cohirraghyn Oarpagh goaill stiagh lheid as ''Celtic'' (y Cappan Oarpagh ayns 1967), ''Rangers'' (Cappan Cosneyderyn Cappanyn UEFA ayns 1972) as [[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] (Cappan Cosneyderyn Cappanyn UEFA ayns 1983 as Ard-chappan Oarpagh ayns 1983). Va Celtic ny chied chlub Goaldagh y Cappan Oarpagh y chosney. Ta corys leeg sockyr Bretnagh goaill stiagh [[Preeu-rheynn Vretin]] as leegyn ardjynagh. Ta'n club Bretnagh [[The New Saints F.C.|The New Saints]] cloie nyn gloiaghyn er çheu Hostynagh y joarey ayns [[Oswestry]]. Ta ny clubyn Bretnagh [[Cardiff City F.C.]], [[Colwyn Bay F.C.]], [[Merthyr Tydfil F.C.]], [[Newport County A.F.C.]], [[Swansea City A.F.C.]] as [[Wrexham F.C.]] cloie 'sy chorys Sostynagh. She [[Staid y Villey Bleeaney]] ayns Cayr Deeth, lesh soiagyn da 76,250 cronneyderyn, preeu-staid spoyrtagh Vretin. Ta corys leeg sockyr Nerin Hwoaie goaill stiagh [[Preeu-rheynn yn IFA]]. Ta un chlub ass Nerin Hwoaie, [[Derry City F.C.|Derry City]] cloie nyn gloiaghyn çheu mooie jeh'n RU ayns [[Leeg FAI Nerin|corys leeg sockyr Phobblaght Nerin]]. === Spoyrtyn elley === [[Coadan:Wimbledon Grojean 2004 RJL.JPG|thumb|Ta ny [[The Championships, Wimbledon|Feniaghtysyn Wimbledon]], tournamint [[Grand Slam (tennys)|Grand Slam]], cloiet ayns [[Wimbledon, Lunnin]] ayns Mean Souree as Jerrey Souree]] [[Coadan:Royal & Ancient Clubhouse.jpg|thumb|T'eh er credjal dy vel [[The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews]] "Thie Golf" y dowan.]] Ta [[Ruggyr yn Unnaneys]] reaghit er bun er lheh da [[Ruggyr yn Unnaneys ayns Sostyn|Sostyn]], [[Ruggyr yn Unnaneys ayns Nalbin|Nalbin]], [[Ruggyr yn Unnaneys ayns Bretin|Bretin]] as [[Ruggyr yn Unnaneys ayns Nerin|Nerin]] as ta corys leeg as fwirran eddyr-ashoonagh er lheh oc, agh dagh kiare bleeaney ta fwirran ny [[Leionyn Goaldagh as Yernagh]] cloie 'syn Austrail, 'sy Teelynn Noa ny 'syn Affrick Yiass, as ny cloiederyn reiht veih ny h-Ashoonyn Thie. Va Cappan Ruggyr Unnaneys y Dowan cosnit ec Sostyn ayns 2003, agh she yn treeoo ynnyd y boayl s'yrjey ec Bretin, as y kiaroo ynnyd ec Nalbin. Cha jagh Nerin gys ny kerrooghyn-yerrinagh rieau. Ta bun [[Ruggyr y Leeg]] ayns [[Sostyn Hwoaie]] as va fwirran singyl 'ny Bretyn Mooar' cloie ayns Cappan Ruggyr Leeg y Dowan derrey 2008, tra chloie Sostyn, Nalbin as Nerin myr fwirranyn er lheh.<ref>{{cite web|url=http://www.rlwc08.com/|title=Ynnyd-eggey Cappan Ruggyr Leeg y Dowan 2008}}</ref> Va'n [[criggad]] currit er bun ayns Sostyn as she [[fwirran criggad Hostyn]], ta fo stiurey [[Boayrd Criggad Hostyn as Vretin]],<ref>[http://www.ecb.co.uk/ecb/about-ecb/ About ECB] www.ecb.co.uk, feddynit magh er 4 Luanistyn 2008 </ref> fwirran ashoonagh ynrican 'syn RU lesh stayd prowallagh. Ta ny h-olteynyn çheet magh ass ny fwirranyn coontae mooarey, as t'ad goaill stiagh criggadee Sostynagh as Bretnagh. Ta'n criggad anchasley rish Soccer as Ruggyr c'raad dy vel fwirranyn ashoonagh er lheh cloie. Chloie criggadee [[Spoyrt ayns Nerin|Yernagh]] as [[Criggad ayns Nalbin|Albinagh]] lesh fwirran Hostyn er y fa nagh vel stayd prowallagh ec [[Fwirran ashoonagh criggad ny h-Albey|Nalbin]] ny ec [[Fwirran criggad Nerin|Nerin]]. Er y gherrid, hoshee ad cloie ayns Cloiaghyn Eddyr-ashoonagh Un-laa. Chloie Nalbin, Sostyn (goaill stiagh Bretin), as Nerin (goaill stiagh Nerin Hwoaie) ayns [[Cappan Criggad y Dowan]], as raink Sostyn tree keayrtyn gys y kione-chloie. Ta feniaghtys leeg gerrymoil ayn c'raad dy vel clubyn ass 17 coondaeghyn Sostynagh as 1 choontae Bretnagh cohirrey. Ta [[snooker]] nane jeh assphurtanyn ny Bretyn Mooar. Ta feniaghtysyn y dowan cloiet dagh blein ayns [[Sheffield]]. Ta'n spoyrt bishaghey er feie ny cruinney, lesh bishaghey mooar 'sy Çheen. Va [[tennys]] currit er bun ayns [[Birmingham]] eddyr ny bleeantyn 1859 as 1865. Ta [[The Championships, Wimbledon]] ny taghyrtyn tennys ayns [[Wimbledon, Lunnin|Wimbledon]] ayns jiass [[Lunnin]] dagh sourey as t'eh er credjal dy vel ad nyn daghyrt smoo ooashley ayns lioar imbee tennys ny cruinney. Ta'n ratçhal cabbil fuilloilagh, lesh y bun echey fo [[Çhalse II Hostyn]] myr "spoyrt ny reeaghyn", feer ennymoil harrish yn RU lesh ratçhalyn mooarey lheid as y [[Grand National]], yn [[Epsom Derby]] as [[Coorse Ratçhal Ascot#Royal Ascot|Royal Ascot]]. T'eh er credjal dy vel [[Newmarket, Suffolk|Newmarket]] ny chree ratçhal Hostyn, er bun [[Coorse Ratçhal Newmarket]]. Ta golf ny sheyoo spoyrt smoo ennoil, rere commeeys, 'syn RU as ta [[The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews]], ayns Nalbin, coorse thie yn spoyrt.<ref>{{cite web|url=http://www.ipsospublicaffairs.co.uk/_assets/newsletters/tracking-the-field.pdf|title=Tracking the Field|format=PDF|publisher=Ipsos MORI|accessdate=2008-10-17|archivedate=2009-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090205004856/http://www.ipsospublicaffairs.co.uk/_assets/newsletters/tracking-the-field.pdf}}</ref> Ta'n [[cammag Albinagh]] (ny ''camanachd'') feer ennoil ayns [[Gaeltaght ny h-Albey]], as ta thousaneyn dy chronneyderyn ec ram cloiaghyn, chammah as ec kione-chloie yn phreeu-hournamint, y [[Cappan Camanachd]].<ref>[https://web.archive.org/web/20171010105806/http://www.scottishsport.co.uk/othersports/shinty.htm Shinty] scottishsport.co.uk, feddynit magh er 2 Jerrey Fouyir, 2008</ref> Ayns Nerin Hwoaie, ta'n [[bluckaneyrys Gaelgagh]] as yn [[immanaght]] nyn sleih-ghammanyn ennoil, rere commeeys as cronneyderyn. == Cultoor == {{Ardart|Cultoor y Reeriaght Unnaneysit}} Ta cultoor y Reeriaght Unnaneysit – y cultoor Goaldagh – çheet magh ass [[shennaghys y Reeriaght Unnaneysit]] myr çheer ellanagh lhiasit, reeriaght, cummaght impiroil as, son y chooid smoo, myr unnaneys politickagh jeh kiare çheeraghyn, lesh eiraght er lheh, oashyn as cosoyley. Myr eiyrtys ny [[yn Impiraght Ghoaldagh|h-Impiraght Goaldagh]], ta cleayney Goaldagh ry-akin ayns çhengey, cultoor as corysyn leighoil ny shenn-choloinyn lheid as [[Yn Chanadey|y Chanadey]], [[yn Austrail]], [[yn Injey]] as [[ny Steatyn Unnaneysit]]. === Scannaneaght === {{Ardart|Scannaneaght y Reeriaght Unnaneysit}} Va'n Reeriaght Unnaneysit cummaghtagh ayns lhiasaghey ny scannaneaght, lesh [[Ealing Studios]] gaggyrt dy vel ad nyn seyrlanyn shinney er y theihll. Faagail magh dy vel shennaghys fillmyn scanshoil as ladoosagh 'syn RU, ta'n çhynskyl cowrit lesh resoonaght veayn er yn enney echey, as cleayney ny scannaneaght Americaanagh as Oarpagh. === Lettyraght === {{ardart|Lettyraght Ghoaldagh}} [[Coadan:Shakespeare.jpg|thumb|upright|Y [[cochaslys Chandos]], as eh er credjal dy vel eh soilshaghey magh [[William Shakespeare]].]] [[Coadan:Robert burns.jpg|thumb|upright|[[Robert Burns]] - ammyssit myr [[bard ashoonagh]] ny [[Nalbin|h-Albey]]]] Ta "lettyraght Ghoaldagh" cur sheese da'n lettyraght ta kianglt lesh y Reeriaght Unnaneysit, [[Mannin]] as Ellanyn Vooir Eeaght, chammah as da'n lettyraght t'er heet magh ass Sostyn, Bretin as Nalbin roish crooaght y Reeriaght Unnaneysit. Ta'n chooid smoo jeh'n lettyraght Ghoaldagh ayns [[Baarle]]. Tan bard as y screeudeyr cloie Sostynagh [[William Shakespeare]] ammyssit myr y dramadeyr share 'sy çhennaghys.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/537853/William-Shakespeare |title=Encyclopedia Britannica article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html |title=MSN Encarta Encyclopedia article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26 |archivedate=2006-02-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060209154055/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Shakespeare%2c+William |title=Columbia Electronic Encyclopedia article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26}}</ref> Ta [[Geoffrey ass Monmouth]] (12-oo eash), [[Geoffrey Chaucer]] (14-oo eash), as [[Thomas Malory]] (15-oo eash) mastey ny screeudeyryn Sostynagh s'lheah. 'Sy 18-oo eash, va [[Samuel Richardson]] treishtit lesh crooaght y noaskeeal noa-emshiragh. 'Sy 19-oo eash, haghyr noaidyn ny smoo liorish [[Jane Austin]], ny [[Brontë|shuyryn Brontë]], yn troddanagh sheshoil [[Charles Dickens]], y [[najooraghys (lettyrght)|najooree]] [[Thomas Hardy]], y bard ashlinagh [[William Blake]] as y bard romansagh [[William Wordsworth]]. Ta screeudeyryn y 20-oo eash goaill stiagh lheid as screeudeyr far-skeealyn skeeandagh [[H. G. Wells]], [[D. H. Lawrence]] arganagh, y [[noa-emshiraght|noa-emshiragh]] [[Virginia Woolf]], y noa-skeealagh faaishnagh [[George Orwell]] as y bard [[John Betjeman]]. Er y gherrid ta screeudeyr lioaryn ny far-skeealyn sheiltynys paitçhyn [[Harry Potter]] liorish [[J. K. Rowling]] aachooinaghtyn er ennoilid [[J. R. R. Tolkien]]. Ta [[lettyraght ny h-Albey|cohortys ny h-Albey]] goaill stiagh y screeudeyr cronneydagh [[Arthur Conan Doyle]], lettyraght romansagh liorish y Reejerey [[Walter Scott]] as contoyrtysyn [[Robert Louis Stevenson]]. Ta'n bard ennoil [[Robert Burns]], chammah as [[William McGonagall]] ass Nalbin myrgeddin. Er y gherrid, hug ny noa-emshiree as yn h-ashooneyderyn [[Hugh MacDiarmid]] as [[Neil M. Gunn]] mooarane da [[Aavioghey ny h-Albey]]. Ta reayrt groamagh ry-gheddyn ayns skeealyn [[Ian Rankin]] as 'sy chloie shicklaagagh aitt-grayn liorish [[Iain Banks]]. Ta preeu-valley ny h-Albey, Doon Edin, enmyssit myr kied ard-valley ny lettyraght liorish UNESCO.<ref>[http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=27852&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Edinburgh, UK appointed first UNESCO City of Literature] unesco.org, feddynit magh er 20 Luanistyn 2008</ref> 'Sy vean-eash lheah, screeu screeudeyryn Bretnagh y [[Mabinogi]]. 'Syn eash noa-emshiragh, hug ny bardyn [[R. S. Thomas]] as [[Dylan Thomas]] cultoor Vretin gys y lught eaishtagh eddyr-ashoonagh. Va cummal er screeudeyryn ass çheeraghyn elley, ass Nerin dy mynchooishagh, ny ass çheeraghyn y Cho-unnaneys, 'syn RU. Ta sampleyryn ennoil jeu goaill stiagh lheid as [[Jonathan Swift]], [[Oscar Wilde]], [[Bram Stoker]], [[George Bernard Shaw]], [[Joseph Conrad]], [[T. S. Eliot]] as [[Ezra Pound]], as er y gherrid ughtaryn Goaldagh va ruggit ass y çheer lheid as [[Kazuo Ishiguro]] as y Reejerey [[Salman Rushdie]]. Ayns theater, hug co-emshiree Shakespeare [[Christopher Marlowe]] as [[Ben Jonson]] ny smoo da. Er y gherrid ren [[Alan Ayckbourn]], [[Harold Pinter]], [[Michael Frayn]], [[Tom Stoppard]] as [[David Edgar (screeudeyr cloie)|David Edgar]] cochiangle ass elmintyn sur-rieughid, rieughid as fraueoilaght. === Kiaull === [[Coadan:The Fabs.JPG|thumb|Ta [[The Beatles]] nane jeh ny bannyn smoo scanshoil as ennoil er feie ny cruinney, lesh ny smoo na billioon recortyssyn er ny creck eu.<ref name="uktvrecording">{{cite web |first= |last= |url=http://uktv.co.uk/history/gallery/aid/601378/multipageid/5823 |title=In This Month: June |publisher=uktv |accessdate=2008-08-15}}</ref>]] Ta aghtyn eigsoylagh kiaull ennoil 'sy Reeriaght Unnaneysit, [[kiaull çheerey Hostynagh|kiaull çheerey Hostyn]], Nerin Hwoaie, Vretyn as ny h-Albey, as kiaull veain hrome ny mast'oc. Va cohortys [[Glaschu]] ayns kiaull currit er enney 'sy vlein nar v'eh enmyssit myr Ard-valley Kiaull jeh cooid ny h-Ashoonyn Unnaneysit, as eh nane jeh tree ard-valjyn ynrican er feie ny cruinney lesh yn aundyr shen.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/7570915.stm Glasgow gets city of music honour] bbc.co.uk, feddynit magh er 20 Luanistyn 2008 </ref> Va [[The Beatles]], [[Pink Floyd]], [[Eric Clapton]], [[The Rolling Stones]], [[Status Quo]],<ref>[https://web.archive.org/web/20091226090132/http://www.statusquo.co.uk/factsheet.htm Quo Facts] statusquo.co.uk, feddynit magh er 14 Jerrey Fouyir 2008</ref> [[Slade]],<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/2245820.stm Honorary award for glam rockers] BBC News, 9 Mean Fouyir, 2002 </ref> [[Led Zeppelin]], [[The Who]], [[Queen (bann)|Queen]], as [[Black Sabbath]] mastey ny cohoyrtee ayns ny 1960yn as ny 1970yn ayns lhiasaghey ny [[craa-chiaull]]. Haink kiaull veain hrome, [[craa-chiaul chraaee]], [[craa-chiaull sponk]] as [[kiaull honn noa]] ny yei myr eiyrtys. Ayns ny 1980yn leah, haink rah er bannyn kiaull Romansagh Noa Goaldagh lheid as [[Duran Duran]], [[Depeche Mode]], [[Spandau Ballet]], [[Soft Cell]] as [[Ultravox]]. Ayns ny 1990yn, va rah eddyr-ashoonagh fowit ec bannyn [[Britpop]] as kiaull [[electronica]]. Ta kiaulleyderyn Goaldagh jeianagh ayns pop-chiaull goaill stiagh [[The Smiths]], [[Oasis (bann)|Oasis]], [[Amy Winehouse]], [[Leona Lewis]], [[Coldplay]], as ny [[Spice Girls]]. Ta cummeyderyn kiaull chlassicagh ennoil ass y Reeriaght Unnaneysit as ny çheeraghyn v'ayn roish goaill stiagh [[William Byrd]], [[Henry Purcell]], y Reejerey [[Edward Elgar]], [[Gustav Holst]], y Reejerey [[Arthur Sullivan]] (kiaulleyder ard-ghooagh er son yn obbyr echey lesh y screeuder levreag, y Reejerey [[W. S. Gilbert]]) [[Ralph Vaughan Williams]], as [[Benjamin Britten]], kioneraadagh y chiaulldramey Goaldagh noa-emshiragh. === Fallsoonys === Ta enney share er y Reeriaght Unnaneysit er son y tradishoon "Treealaght Ghoaldagh", banglane jeh fallsoonys fys ta gra nagh vel fys gyn taghyrt breeoil. T'ad ny fallsoonee smoo scanshoil jeh'n tradishoon shen na [[John Locke]], [[George Berkeley]] as [[David Hume]]. Ta enney share er y Vretyn Vooar er son çhoarym fallsoonys moralagh, Vondeishaghys, as eh ymmydit da'n chied cheayrt liorish [[Jeremy Bentham]] as, ny s'anmey, liorish [[John Stuart Mill]] 'syn obbyr giare echey ''[[Utilitarianism]]''. Ta fallsoonee ard-ennymagh elley ass y Reeriaght Unnaneysit goaill stiagh [[Duns Scotus]], [[William ass Ockham]], [[Thomas Hobbes]], [[Bertrand Russell]], [[Adam Smith]] as [[Alfred Ayer]]. Ta fallsoonee quaagh as cummal orroo 'syn RU goaill stiagh [[Isaiah Berlin]], [[Karl Marx]], [[Karl Popper]], as [[Ludwig Wittgenstein]]. === Oaylleeaght, jeshaghteyrys as noaid === [[Coadan:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|thumb|right|upright|Y Reejerey [[Isaac Newton]]]] [[Coadan:Charles Darwin aged 51.jpg|thumb|right|upright|[[Charles Darwin]]]] Rug ram oaylleeyn as jeshaghteyryn as obbyr scanshoil jeant oc 'sy Reeriaght Unnaneysit. T'ad goaill stiagh lheid as. * Y [[fishigagh]], [[maddaghteyr]], [[Rollageydys|rollageyder]], [[Fallsoonys najooragh|fallsoonagh najooragh]], [[Far-chemmig|far-chemmicagh]] as [[Jeeaghtys|jeeaghteyr]], y Reejerey [[Isaac Newton]]. * Co-unnaneyssey [[magnaidys lectragh]], liorish [[James Clerk Maxwell]]. * Feddyn magh [[hiddragien]], liorish [[Henry Cavendish]]. * Y [[gaal-ghleashagh]], liorish [[Richard Trevithick]] as [[Andrew Vivian]]. * Y chied chorys [[çhellveeish]], liorish [[John Logie Baird]]. * Aafilley rere [[reih najooragh]], liorish [[Charles Darwin]]. * Y [[jeshaght Turing]], liorish [[Alan Turing]], bun co-earrooderyn noa-emshiragh. * Troggal [[GDN]], liorish [[Francis Crick]] as sleih elley. * Lhiasaghey [[Moggyl ny Cruinney#Bunneydys|Moggyl ny Cruinney]], currit gys lieh [[Tim Berners-Lee]]. * Feddyn magh [[penisillin]], liorish y Reejerey [[Alexander Fleming]]. * Feddyn magh y chied [[çhellvane]], liorish [[Alexander Graham Bell]]. === Ellyn reayrtagh === {{ardart|Ellyn y Reeriaght Unnaneysit}} Ta'n [[Colaashtey Reeoil]] soit ayns Lunnin. Ta scoillyn mooarey ellyn elley goaill stiagh [[Slade School of Fine Art|''Slade School of Fine Art'']]; ny shey scoillyn ayns [[Ollooscoill yn Ellyn Lunnin]], as ad goaill stiagh [[Central Saint Martins College of Art and Design|''Central Saint Martins College of Art and Design'']] as [[Chelsea College of Art and Design]]; [[Scoill Ellyn Ghlaschu]], as [[Goldsmiths, Ollooscoill Lunnin]]. Ta'n ventyr traghtee shoh nane jeh sheshaghtyn toshee ny Bretyn Mooar ayns ellyn reayrtagh. Ta ellyneyryn Goaldagh goaill stiagh y Reejerey [[Joshua Reynolds]], [[Thomas Gainsborough]], [[John Constable]], [[William Blake]], [[J. M. W. Turner]], [[William Morris]], [[L. S. Lowry]], [[Francis Bacon]], [[Lucian Freud]], [[David Hockney]], [[Gilbert as George]], [[Richard Hamilton (ellyneyr)|Richard Hamilton]], [[Peter Blake (ellyneyr)|Peter Blake]], [[Howard Hodgkin]], [[Antony Gormley]], as [[Anish Kapoor]]. Rish ny 1980yn as ny 1990yn, hug y [[Saatchi Gallery]] ayns Lunnin possan ellyneyryn yl-cheirdagh gys arrey yn phobble as yn ennym [[Ellyneyryn Aegey Goaldagh]] currit orroo. Tan possan shoh goaill stiagh lheid as [[Damien Hirst]], [[Chris Ofili]], [[Rachel Whiteread]], [[Tracey Emin]], [[Mark Wallinger]], [[Steve McQueen (ellyneyr)|Steve McQueen]], [[Sam Taylor-Wood]], as ny [[Jake as Dinos Chapman|Braaryn Chapman]]. == Noteyn == {{notelist}} == Imraaghyn == {{reflist}} == Kianglaghyn magh == ; Reiltys * [http://www.royal.gov.uk/output/Page1.asp Ynnyd-eggey oikoil y Reeriaght Ghoaldagh] ('''en''') * [http://www.direct.gov.uk/en/index.htm Ynnyd-eggey oikoil Reiltys y Reeriaght Unnaneysit] ('''en''') * [https://web.archive.org/web/20100528055441/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-u/united-kingdom.html Toshiagh y Steat as Olteynyn ny h-Airaghtyn] ('''en''') * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20011119164232/http://www.statistics.gov.uk/StatBase/Product.asp?vlnk=5703 Staydraa Lioar Vleeaney Oikoil y Reeriaght Unnaneysit] ('''en''') * [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823 "Countries within a country"] ass [http://www.number10.gov.uk/ Ynnyd-eggey oikoil yn Ard-vinishter Goaldagh] ('''en''') ; Oayllys cadjin * [https://web.archive.org/web/20081010152137/http://dataranking.com/country.cgi?LG=e&CO=29 Oardaghey Fysserree Tarmaynagh as Sheshoil] ('''en''') * [https://web.archive.org/web/20090406224510/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/british.htm Reeriaght Unnaneysit] veih ''UCB Libraries GovPubs'' ('''en''') ; Troailt * [http://www.visitbritain.com/ Stiurag Turryssagh Oikoil da'n Vretyn Vooar] ('''en''') {{-}} {{commons|Category:United Kingdom|Reeriaght Unnaneyssit}} {{Yn Europey}} {{Co-rheynnyn y Reeriaght Unnaneysit}} {{RCAH}} {{G8}} {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Reeriaght Unnaneysit}} [[Ronney:Yn Reeriaght Unnaneysit| ]] [[Ronney:Ellanyn Goaldagh]] [[Ronney:Çheeraghyn yn Oarpey]] [[Ronney:Çheeraghyn y G20]] [[Ronney:Çheeraghyn ellanagh]] [[Ronney:Çheeraghyn-oltey Reagheydys Chonaant yn Atlantagh Hwoaie]] [[Ronney:Çheeraghyn-oltey Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn]] [[Ronney:Çheeraghyn-oltey Choonseil yn Oarpey]] [[Ronney:Çheeraghyn-oltey ny h-Ashoonyn Unnaneysit]] [[Ronney:Çheeraghyn-oltey yn RCTL]] [[Ronney:Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1801]] 45hd6bfg8awsi2o8mhgmeidv1kuj3l3 Clowan:Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit 10 4191 386890 334815 2026-07-27T22:16:30Z MacTire02 219 ++ 386890 wikitext text/x-wiki {{Kishtey stiureydys keintagh |ennym = Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit |state = {{{state|autocollapse}}} |style-enmys = {{{style-enmys|background:#ddf;}}} |enmys = [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit|Ard-vinishter]] [[Reeriaght Unnaneysit|y Reeriaght Unnaneysit]] |style = text-align:left; |jalloo = [[Coadan:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg|100px|Cowrey cleinney Reiltys y Reeriaght Unnaneysit]] |style-possan= {{{style-possan|background:lavender; line-height:10pt;}}} |possan-1 = [[Reeriaght y Vretyn Vooar]] |rolley-1 = [[Robert Walpole|Walpole]]{{·}} [[Spencer Compton, 1d Eearley Wilmington|Wilmington]]{{·}} [[Henry Pelham|Pelham]]{{·}} [[Thomas Pelham-Holles, 1d Duic Newcastle-upon-Tyne|Newcastle]]{{·}} [[William Cavendish, 4oo Duic Devonshire|Devonshire]]{{·}} [[Thomas Pelham-Holles, 1d Duic Newcastle-upon-Tyne|Newcastle]]{{·}} [[John Stuart, 3oo Eearley Boadagh|Bute]]{{·}} [[George Grenville|Grenville]]{{·}} [[Charles Watson-Wentworth, 2oo Marquess of Rockingham|Rockingham]]{{·}} [[William Pitt, 1d Eearley Chatham|Chatham]]{{·}} [[Augustus FitzRoy, 3oo Duic Grafton|Grafton]]{{·}} [[Frederick North, Çhiarn North|North]]{{·}} [[Charles Watson-Wentworth, 2oo Marquess of Rockingham|Rockingham]]{{·}} [[William Petty, 2oo Eearley Shelburne|Shelburne]]{{·}} [[William Cavendish-Bentinck, 3oo Duic Portland|Portland]]{{·}} [[William Pitt the Younger|Pitt the Younger]] |possan-2 = [[Reeriaght Unnaneysit|Y&nbsp;Reeriaght&nbsp;Unnaneysit]] |rolley-2 = [[William Pitt the Younger|Pitt the Younger]]{{·}} [[Henry Addington, 1d Lhiass-eearley Sidmouth|Sidmouth]]{{·}} [[William Pitt the Younger|Pitt the Younger]]{{·}} [[William Wyndham Grenville, 1d Barran Grenville|Grenville]]{{·}} [[William Cavendish-Bentinck, 3oo Duic Portland|Portland]]{{·}} [[Spencer Perceval|Perceval]]{{·}} [[Robert Jenkinson, 2oo Eearley Lerphoyll|Liverpool]]{{·}} [[George Canning|Canning]]{{·}} [[Frederick John Robinson, 1d Lhiass-eearley Goderich|Goderich]]{{·}} [[Arthur Wellesley, 1d Duic Wellington|Wellington]]{{·}} [[Charles Grey, 2oo Eearley Grey|Grey]]{{·}} [[William Lamb, 2oo Lhiass-eearley Melbourne|Melbourne]]{{·}} [[Robert Peel|Peel]]{{·}} [[William Lamb, 2oo Lhiass-eearley Melbourne|Melbourne]]{{·}} [[Robert Peel|Peel]]{{·}} [[John Russell, 1d Eearley Russell|Russell]]{{·}} [[Edward Smith-Stanley, 14oo Eearley Derby|Derby]]{{·}} [[George Hamilton-Gordon, 4oo Eearley Aberdon|Aberdeen]]{{·}} [[Henry John Temple, 3oo Lhiass-eearley Palmerston|Palmerston]]{{·}} [[Edward Smith-Stanley, 14oo Eearley Derby|Derby]]{{·}} [[Henry John Temple, 3oo Lhiass-eearley Palmerston|Palmerston]]{{·}} [[John Russell, 1d Eearley Russell|Russell]]{{·}} [[Edward Smith-Stanley, 14oo Eearley Derby|Derby]]{{·}} [[Benjamin Disraeli, 1d Eearley Beaconsfield|Disraeli]]{{·}} [[William Ewart Gladstone|Gladstone]]{{·}} [[Benjamin Disraeli, 1d Eearley Beaconsfield|Disraeli]]{{·}} [[William Ewart Gladstone|Gladstone]]{{·}} [[Robert Gascoyne-Cecil, 3oo Marquess of Salisbury|Salisbury]]{{·}} [[William Ewart Gladstone|Gladstone]]{{·}} [[Robert Gascoyne-Cecil, 3oo Marquess of Salisbury|Salisbury]]{{·}} [[William Ewart Gladstone|Gladstone]]{{·}} [[Archibald Primrose, 5oo Eearley Rosebery|Rosebery]]{{·}} [[Robert Gascoyne-Cecil, 3oo Marquess of Salisbury|Salisbury]]{{·}} [[Arthur Balfour|Balfour]]{{·}} [[Henry Campbell-Bannerman|Campbell-Bannerman]]{{·}} [[H. H. Asquith|Asquith]]{{·}} [[David Lloyd George|Lloyd George]]{{·}} [[Andrew Bonar Law|Bonar Law]]{{·}} [[Stanley Baldwin|Baldwin]]{{·}} [[Ramsay MacDonald|MacDonald]]{{·}} [[Stanley Baldwin|Baldwin]]{{·}} [[Ramsay MacDonald|MacDonald]]{{·}} [[Stanley Baldwin|Baldwin]]{{·}} [[Neville Chamberlain|Chamberlain]]{{·}} [[Winston Churchill|Churchill]]{{·}} [[Clement Attlee|Attlee]]{{·}} [[Winston Churchill|Churchill]]{{·}} [[Anthony Eden|Eden]]{{·}} [[Harold Macmillan|Macmillan]]{{·}} [[Alec Douglas-Home|Douglas-Home]]{{·}} [[Harold Wilson|Wilson]]{{·}} [[Edward Heath|Heath]]{{·}} [[Harold Wilson|Wilson]]{{·}} [[James Callaghan|Callaghan]]{{·}} [[Margaret Thatcher|Thatcher]]{{·}} [[John Major|Major]]{{·}} [[Tony Blair|Blair]]{{·}} [[Gordon Brown|Brown]]{{·}} [[David Cameron|Cameron]]{{·}} [[Theresa May|May]]{{·}} [[Boris Johnson|Johnson]]{{·}} [[Liz Truss|Truss]]{{·}} [[Rishi Sunak|Sunak]]{{·}} [[Keir Starmer|Starmer]]{{·}} [[Andy Burnham|Burnham]] }}<noinclude> [[Ronney:Clowanyn stiurey ard-vinishteryn|Reeriaght Unnaneysit]]</noinclude> 6p1lulotv59gx9yut5fgepg80kbc3me Ymmydeyr:Llywelyn2000/List of Manx people 2 19947 386903 386415 2026-07-27T22:57:12Z ListeriaBot 10339 Wikidata list updated [V2] 386903 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q9676 . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } . } |wdq=. |sort=569 |section=31 |columns=number:#,P18:XXX Add 'Image' in Manx here please! XXX,label:XXX change to 'Name' in Manx! XXX,?yob:XXX dob XXX,?yod:XXX date of death XXX,P19:xxx Place of birth xxx }} == human == {| class='wikitable sortable' ! # ! XXX Add 'Image' in Manx here please! XXX ! XXX change to 'Name' in Manx! XXX ! XXX dob XXX ! XXX date of death XXX ! xxx Place of birth xxx |- | style='text-align:right'| 1 | | ''[[:d:Q134487555|Chris Garrett]]'' | 1984 | 2025 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 2 | | ''[[:d:Q135256163|Michael Higgins]]'' | 1939 | 1988 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 3 | | ''[[:d:Q136434024|Albert Hugh Teare]]'' | 1877 | 1932 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Coadan:Frederick Agnew Gill LCCN2014714984 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Frederick Agnew Gill]] | 1873 | 1938 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 5 | | ''[[:d:Q75456632|Elizabeth Quayle]]'' | | | [[Skeerey Chreest ny h-Ayrey]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Coadan:RobinGibb.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q188482|Robin Gibb]]'' | 1949 | 2012 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Coadan:Maurice Gibb (Bee Gees) - TopPop 1973 (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q296876|Maurice Gibb]]'' | 1949 | 2003 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 8 | | [[Randolph Quirk]] | 1920 | 2017 | [[Maayl]] |- | style='text-align:right'| 9 | | [[Ned Maddrell]] | 1877 | 1974 | [[Creneash]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Coadan:Rhodri Mawr - Historiae Cambriae.png|center|128px]] | ''[[:d:Q470862|Rhodri Mawr]]'' | 820 | 878 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Coadan:John Thomas Caine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q964884|John Thomas Caine]]'' | 1829 | 1911 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 12 | | ''[[:d:Q1064177|Charles Duncan Cameron]]'' | 1825 | 1870 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 13 | | [[Chris Killip]] | 1946 | 2020 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Coadan:Edward Forbes.jpg|center|128px]] | [[Edward Forbes]] | 1815 | 1854 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Coadan:William Moulton Marston and Elizabeth Holloway Marston.png|center|128px]] | [[Elizabeth Holloway Marston]] | 1893 | 1993 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Coadan:Peter Heywood, by John Simpson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1370965|Peter Heywood]]'' | 1772 | 1831 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Coadan:Eredoctoraten UvA nr. 21, 22 Charles B. Timmer , nr. 1 20 prof. J. Frank Kerm, Bestanddeelnr 934-1653.jpg|center|128px]] | [[Frank Kermode]] | 1919 | 2010 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Coadan:Hugh Binney.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q1634227|Hugh Binney]]'' | 1883 | 1953 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 19 | | ''[[:d:Q2025044|Daniel Lowey]]'' | 1878 | 1951 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[Coadan:Gofraid Crobán (British Library Cotton MS Julius A VII, folio 50v).jpg|center|128px]] | [[Gorree Crovan]] | 1050 | 1095 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[Coadan:MikeKerruish.jpg|center|128px]] | [[Mike Kerruish]] | 1948 | 2010 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Coadan:Brian Stowell - Gaisgeach na Gaelg.jpg|center|128px]] | [[Brian Stowell]] | 1936 | 2019 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Coadan:Archibald Knox.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2860090|Archibald Knox]]'' | 1864 | 1933 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Coadan:Goshen-Routh 10.jpg|center|128px]] | [[Arthur Caley]] | 1824 | 1889 | [[Skeerey Chreest ny h-Ayrey]] |- | style='text-align:right'| 25 | | ''[[:d:Q2917082|Peter Buckley]]'' | 1944 | 1969 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 26 | | ''[[:d:Q2960723|Charles de Viry]]'' | 1809 | 1888 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 27 | | ''[[:d:Q2979086|Clifford Irving]]'' | 1914 | 2004 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 28 | | ''[[:d:Q3048476|Edward Christian]]'' | 1600<br/>1590 | 1659<br/>1661 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 29 | | ''[[:d:Q3082831|Frank Tipper]]'' | 1909 | 1963 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 30 | | [[Hilary Pritchard]] | 1942 | 1996 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Coadan:Illiam Dhone.JPG|center|128px]] | [[Illiam Dhone]] | 1608 | 1662<br/>1663 | [[Camys y Ree]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Coadan:Captain John Quilliam RN.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3182325|John Quilliam]]'' | 1771 | 1829 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 33 | | ''[[:d:Q3184768|Joseph Clayton Clark]]'' | 1857<br/>1856 | 1937 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 34 | | [[Joseph Davidson Qualtrough]] | 1885 | 1960 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 35 | | ''[[:d:Q3375184|Percy Cowley]]'' | 1886 | 1958 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 36 | | ''[[:d:Q3780140|Gwen Crellin]]'' | 1917 | 2007 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 37 | | ''[[:d:Q4647267|A.P. Penketh]]'' | 1865 | 1932 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 38 | | ''[[:d:Q4684998|Adrian Earnshaw]]'' | 1950 | 2022 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[Coadan:AWM 099103 Arnold Potts.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4795209|Arnold Potts]]'' | 1896 | 1968 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[Coadan:Arthur William Moore.png|center|128px]] | [[Arthur William Moore]] | 1853 | 1909 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Coadan:Baldwin Wake Walker.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4850612|Baldwin Wake Walker]]'' | 1802 | 1876 | ''[[:d:Q3398663|Port e Vullen]]'' |- | style='text-align:right'| 42 | [[Coadan:Bertram Kelly, vicar.jpg|center|128px]] | [[Bertram Kelly]] | 1884 | 1976 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 43 | | [[Bill Malarkey (politickeyr)|Bill Malarkey]] | 1951 | 2020 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 44 | | ''[[:d:Q4980208|Bryan Kneale]]'' | 1930 | 2025 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 45 | | [[Charles Kerruish]] | 1917 | 2003 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Coadan:TT Lightweight - Dan Kneen (8985019419).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5213818|Dan Kneen]]'' | 1987 | 2018 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 47 | | ''[[:d:Q5232102|David Callister]]'' | 1935 | 2020 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 48 | | ''[[:d:Q5233727|David Forbes]]'' | 1828 | 1876 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 49 | | ''[[:d:Q5262311|Derek Robinson]]'' | 1941 | 2002 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 50 | | [[Dursley McLinden]] | 1965 | 1995 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 51 | | ''[[:d:Q5339649|Edmund Lowey]]'' | 1938 | 2024 | [[Balley Sallagh]] |- | style='text-align:right'| 52 | | ''[[:d:Q5442313|Felix Fordati Ready]]'' | 1872 | 1940 | [[Balley Sallagh]] |- | style='text-align:right'| 53 | | ''[[:d:Q5534099|Geoff Corkish]]'' | 1953 | 2025 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 54 | | ''[[:d:Q5585508|Gordon Manley]]'' | 1902 | 1980 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 55 | | ''[[:d:Q5702651|Harry Dacre]]'' | 1860 | 1922 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Coadan:Hugh Stowell Brown.jpg|center|128px]] | [[Hugh Stowell Brown]] | 1823 | 1886 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 57 | | [[Jack Nivison]] | 1910 | 2003 | [[Skeerey Vraddan|Skeerey Braddan]]<br/>[[Kione Droghad]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[Coadan:James Ashton.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q6128902|James Ashton]]'' | 1859 | 1935 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Coadan:James Kewley Ward 1890.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6137285|James Kewley Ward]]'' | 1819 | 1910 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 60 | | ''[[:d:Q6218777|John Allen Mylrea]]'' | 1849 | 1911 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 61 | | [[John Joseph Kneen]] | 1873 | 1938 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Coadan:John McHutchin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6247893|John McHutchin]]'' | 1788 | 1847 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 63 | | ''[[:d:Q6387399|Ken Burns]]'' | 1923 | 2006 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[Coadan:Mark Cubbon b1785.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6767214|Mark Cubbon]]'' | 1775 | 1861 | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Coadan:ColMarkWilks.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6770348|Mark Wilks]]'' | 1759 | 1831 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 66 | | ''[[:d:Q6777668|Martyn Quayle]]'' | 1959 | 2016 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 67 | | ''[[:d:Q7173434|Peter Craine]]'' | 2000 | 2003 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 68 | | ''[[:d:Q7324916|Richard Costain]]'' | 1839 | 1902 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 69 | | ''[[:d:Q7342026|Robert Benjamin Young]]'' | 1773 | 1846 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 70 | | ''[[:d:Q7351285|Robert Wylie]]'' | 1839 | 1877 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Coadan:Sophia Morrison.jpg|center|128px]] | [[Sophia Morrison]] | 1859 | 1917 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 72 | | ''[[:d:Q7627097|Stuart Slack]]'' | 1935 | 1998 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Coadan:T. E. Brown (young).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7789264|Thomas Edward Brown]]'' | 1830 | 1897 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 74 | | ''[[:d:Q7790684|Thomas Hill Dixon]]'' | 1816 | 1880 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 75 | | ''[[:d:Q7821311|Toni Onley]]'' | 1928 | 2004 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 76 | | [[Walter y Chleree]] | 1928 | 2007 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 77 | | ''[[:d:Q8010366|William H. Corlett]]'' | 1856 | 1937 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 78 | | [[William Kennish]] | 1799 | 1862 | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Coadan:William Moore (1898).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8015768|William Moore]]'' | 1823 | 1914 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Coadan:Sir William Rowan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8017805|William Rowan]]'' | 1789 | 1879 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[Coadan:Rushen Abbey.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8017850|William Russell]]'' | | 1374 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 82 | | ''[[:d:Q9374876|William Russell]]'' | 1852 | 1940 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 83 | | ''[[:d:Q10314191|Kenneth Creer]]'' | 1925 | 2020 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 84 | | [[John Kelly (scoillar)|John Kelly]] | 1750 | 1809 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 85 | | [[Noel Cringle]] | 1937 | 2021 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[Coadan:Edward Faragher.jpeg|center|128px]] | [[Edward Faragher]] | 1831 | 1908 | [[Creneash]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Coadan:Josephine Kermode (Cushag).jpg|center|128px]] | [[Josephine Kermode]] | 1852 | 1937 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[Coadan:Mona Margaret McBURNEY.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15433239|Mona McBurney]]'' | 1862 | 1932 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Coadan:Philip Moore Callow Kermode.png|center|128px]] | ''[[:d:Q15453822|P. M. C. Kermode]]'' | 1855 | 1932 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Coadan:Hugo Flinn 1933.png|center|128px]] | ''[[:d:Q15996075|Hugo Flinn]]'' | 1880 | 1943 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Coadan:Canon John Quine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15997058|John Quine]]'' | 1857 | 1940 | [[Skeerey Charmane]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Coadan:W. Walter Gill.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16002989|W. Walter Gill]]'' | 1876 | 1963 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 94 | | ''[[:d:Q16007058|Harry Korris]]'' | 1891 | 1971 | [[Kione Droghad]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[Coadan:Christopher R. Shimmin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16029252|Christopher R. Shimmin]]'' | 1870 | 1933 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[Coadan:Actress Annie Yeamans, c. 1896.png|center|128px]] | [[Annie Yeamans]] | 1835 | 1912 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Coadan:Robert Q. Kermode.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16065654|Robert Kermode]]'' | 1812 | 1870 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 98 | | ''[[:d:Q16169661|John Dongan]]'' | 1301 | 1413 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 99 | | ''[[:d:Q16200333|Esther Nelson]]'' | 1810 | 1843 | [[Jorby]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Coadan:Kathleen Faragher.jpg|center|128px]] | [[Kathleen Faragher]] | 1904 | 1974 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 101 | | ''[[:d:Q16825531|Stewart Henbest Capper]]'' | 1859 | 1925 | [[Lunnin]]<br/>[[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 102 | | ''[[:d:Q17182825|William Garrett]]'' | 1842 | 1916 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 103 | | ''[[:d:Q17309064|Charles Gibbon]]'' | 1843 | 1890 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Coadan:Plexus (1901) (14597471297).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18157096|William Edward Quine]]'' | 1847 | 1922 | [[Skeerey Stondane]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Coadan:Capt. William Gill, the first Captain of the line..jpg|center|128px]] | [[William Gill (marrinagh)|William Gill]] | 1795 | 1858 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[Coadan:William Cubbon.jpg|center|128px]] | [[William Cubbon]] | 1865 | 1955 | [[Colby]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Coadan:Sir Benjamin Alfred Dobson statue, Bolton (4).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18681459|Benjamin Dobson]]'' | 1847 | 1898 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Coadan:Sir James Gell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18922358|James Gell]]'' | 1823 | 1905 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Coadan:Archibald Cregeen.png|center|128px]] | [[Archibald Cregeen]] | 1774 | 1841 | [[Colby]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Coadan:Rev thomas bacon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19282324|Thomas Bacon]]'' | 1711 | 1768 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 111 | | ''[[:d:Q20639142|Annie Warren Gill]]'' | 1862 | 1930 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 112 | | ''[[:d:Q20683954|Charles Clague]]'' | 1890 | 1962 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 113 | | ''[[:d:Q20711846|Frank Gill]]'' | 1866 | 1950 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 114 | | ''[[:d:Q20747196|Arthur Lemon]]'' | 1850 | 1912 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 115 | | ''[[:d:Q20756364|Patrick William Stuart-Menteath]]'' | 1845 | 1925 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 116 | | ''[[:d:Q20763301|Richard Paget Murray]]'' | 1842 | 1908 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[Coadan:Joseph Creer MLA.png|center|128px]] | ''[[:d:Q20810712|Joseph Creer]]'' | 1832 | 1913 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 118 | | ''[[:d:Q20877240|Edward Quayle]]'' | 1802 | 1862 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 119 | | ''[[:d:Q20981819|Sidney Nowell Rostron]]'' | 1883 | 1948 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 120 | | ''[[:d:Q21461346|Frederick Swynnerton]]'' | 1858 | 1918 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 121 | | ''[[:d:Q21538837|Thomas O'Reilly]]'' | 1819 | 1881 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[Coadan:Capt. James Teare of the RMS Ellan Vannin..JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q22018744|James Teare]]'' | 1872 | 1909 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 123 | | ''[[:d:Q24034942|Amelia Jane Murray]]'' | 1800 | 1896 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 124 | | ''[[:d:Q24205000|William Cain]]'' | 1831 | 1914 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 125 | | ''[[:d:Q24264205|James F. Keggin]]'' | 1905 | 1993 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 126 | | [[Doolish y Karagher]] | 1926 | 1987 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 127 | | ''[[:d:Q26330510|William Hutchison]]'' | 1904 | 1975 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 128 | | ''[[:d:Q27178436|Robert H. Nesbitt]]'' | 1883 | 1966 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[Coadan:David "Dawsey" Kewley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27827705|David Kewley]]'' | 1850 | 1904 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[Coadan:James Stowell Gell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28179118|James Stowell Gell]]'' | 1855 | 1919 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[Coadan:Samuel Harris.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28203030|Samuel Harris]]'' | 1815 | 1905 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[Coadan:Paul Lebiedzinski.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28810393|Paul Lebiedzinski]]'' | 1951 | 1995 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[Coadan:John Moore Jeffcott.png|center|128px]] | ''[[:d:Q31201248|John Moore Jeffcott]]'' | 1817 | 1892 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[Coadan:Stewart Stevenson Moore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37154286|Stewart Stevenson Moore]]'' | 1860 | 1951 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 135 | | ''[[:d:Q39070085|John Kelly]]'' | 1793 | 1854 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[Coadan:Snaefell Miners.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41757067|John Kewley]]'' | 1832 | 1905 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[Coadan:Elizabeth S. Nutt, A.R.C.A. (I0007923).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43196426|Elizabeth Styring Nutt]]'' | 1870 | 1946 | [[Kione Droghad]] |- | style='text-align:right'| 138 | | ''[[:d:Q43606976|Charles Swynnerton]]'' | 1843 | 1923 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 139 | | ''[[:d:Q43779525|Mark Hildesley Quayle]]'' | 1804 | 1879 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 140 | | ''[[:d:Q43945628|Mark Quayle]]'' | 1770 | 1804 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 141 | | ''[[:d:Q44049933|John Quayle]]'' | 1693 | 1755 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 142 | | ''[[:d:Q44746168|Mark Quayle]]'' | 1841 | 1928 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 143 | | ''[[:d:Q48110870|Joseph Swynnerton]]'' | 1848 | 1910 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 144 | | ''[[:d:Q52148110|Jim Caine]]'' | 1926 | 2018 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 145 | | ''[[:d:Q53196681|Wilfred Kissack]]'' | 1873 | 1942 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 146 | | ''[[:d:Q54553548|Millie Robinson]]'' | 1924 | 1994 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[Coadan:Nellie Brennan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55418295|Nelly Brennan]]'' | 1792 | 1859 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 148 | | ''[[:d:Q56254209|Thomas Stowell]]'' | 1764 | 1821 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 149 | | ''[[:d:Q56452187|Derek Ennett]]'' | 1931 | 1956 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 150 | | ''[[:d:Q56528264|Thomas Tobin]]'' | 1775 | 1863 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Coadan:John D. LaMothe.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56665493|John Dominique LaMothe]]'' | 1868 | 1928 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 152 | | ''[[:d:Q56887925|Nina Morrison]]'' | 1915 | 2011 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 153 | | [[Dorothy Pantin]] | 1896 | 1985 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[Coadan:John Quayle (1725 - 1797).png|center|128px]] | ''[[:d:Q60754040|John Quayle]]'' | 1725 | 1797 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 155 | | ''[[:d:Q64685433|Francis Claudius Armstrong]]'' | 1802 | 1872 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 156 | | ''[[:d:Q64685645|Hugh Coleman Davidson]]'' | 1852 | 1934 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 157 | | ''[[:d:Q65767130|Pilcher George Ralfe]]'' | 1861 | 1936 | [[Skeerey Chreest ny h-Ayrey]] |- | style='text-align:right'| 158 | | ''[[:d:Q65768017|Frank Stanley Graves]]'' | 1863 | 1935 | [[Skeerey Charmane]] |- | style='text-align:right'| 159 | | ''[[:d:Q66606883|John Joseph Heywood]]'' | 1789 | 1855 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[Coadan:Mona Hirst 1925.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q70743693|Mona Hirst]]'' | 1903 | 1988 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[Coadan:Emily Maria Gawne.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q75265312|Emily Maria Gawne]]'' | 1814 | 1889 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 162 | | [[Ewan Christian (briw)|Ewan Christian]] | 1579 | 1655 | [[Skeerey Chreest ny h-Ayrey]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[Coadan:Portrait of Esther Taubman, née Christian (by George Romney).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q75456778|Esther Christian]]'' | 1711 | 1802 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 164 | | ''[[:d:Q75458718|George Horsley Wood]]'' | | 1874 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 165 | | ''[[:d:Q75460583|Robert Christian]]'' | 1625 | 1668 | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 166 | | ''[[:d:Q75463324|Margaret Moore]]'' | 1733<br/>1730 | 1782<br/>1807 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 167 | | ''[[:d:Q75463414|Margaret Moore]]'' | 1736 | 1828 | [[Skeerey Vraddan|Skeerey Braddan]] |- | style='text-align:right'| 168 | | ''[[:d:Q75463447|Margaret Moore]]'' | 1769 | 1804 | [[Skeerey Vraddan|Skeerey Braddan]] |- | style='text-align:right'| 169 | | ''[[:d:Q75946963|Anna Cleather]]'' | 1811 | 1887 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 170 | | ''[[:d:Q76142859|Fanny Edith Walters]]'' | 1887 | 1949 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 171 | | ''[[:d:Q76245966|Laura, Lady Buchan]]'' | 1797 | 1888 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 172 | | ''[[:d:Q78901420|Edward Ashton Cannell]]'' | 1927 | 1994 | [[Purt Çhiarn]] |- | style='text-align:right'| 173 | | [[Tommy Leece]] | 1859 | 1956 | [[Skeerey Chairbre]] |- | style='text-align:right'| 174 | | ''[[:d:Q94373906|John Kaighn]]'' | 1660 | 1724 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Coadan:Leonard McCombe, 1954, NY, Photograh taken by Jun Miki.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q97066829|Leonard McCombe]]'' | 1923 | 2005 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 176 | | [[Edmund Goodwin]] | 1845 | 1925 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 177 | | ''[[:d:Q97497011|Lewis Crellin]]'' | 1901 | 1990 | [[Forsdal]] |- | style='text-align:right'| 178 | | ''[[:d:Q97597263|Leslie Quirk]]'' | 1914 | 2004 | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 179 | | ''[[:d:Q98763296|Norman Sayle]]'' | 1926 | 2007 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 180 | | ''[[:d:Q101068189|John Quayle-Dickson]]'' | 1860 | 1945 | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 181 | | ''[[:d:Q102175647|David W. Lewis]]'' | 1944 | 2021 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 182 | | ''[[:d:Q104286259|Ernest Feltus Adams]]'' | 1865 | 1957 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[Coadan:Thomas Leigh-Goldie.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109559333|Thomas Leigh Goldie]]'' | 1807 | 1854 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 184 | | ''[[:d:Q110806864|John Newlands Thomson]]'' | 1870 | 1948 | [[Purt le Moirrey]] |- | style='text-align:right'| 185 | | ''[[:d:Q112394413|John David Williams]]'' | 1931 | 2005 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 186 | | ''[[:d:Q112954595|Letitia Hannah Damer Sandys]]'' | 1840<br/>1833 | 1911 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 187 | | ''[[:d:Q114578445|John Wordsworth]]'' | 1845 | 1920 | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 188 | | ''[[:d:Q120900628|R. S. McCombe]]'' | 1902 | 1985 | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Coadan:Robert Swan Stephen.png|center|128px]] | ''[[:d:Q121875076|Robert Swan Stephen]]'' | 1843 | 1903 | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 190 | | [[John Quane]] | 1757 | 1838 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 191 | | [[Robert E. Christian]] | 1817 | 1891 | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 192 | | ''[[:d:Q122381207|Voirrey Irving]]'' | 1918 | 2005 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[Coadan:Charles Lionel Carson (1847–1901).png|center|128px]] | ''[[:d:Q123558946|Charles Lionel Carson]]'' | 1847 | 1901 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Coadan:Margaret Jennifer Kewley Draskau in the video 'Lady Derby – The Great Whore of Babylon'.png|center|128px]] | ''[[:d:Q130730092|Jennifer Kewley Draskau]]'' | | 2024 | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[Coadan:Max Walker - 2023 UCI Road World Championships (Men's under-23 road race).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q107036155|Max Walker]]'' | 2001 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 196 | | ''[[:d:Q108257419|Nola York]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Coadan:Becky Storrie - Présentation TCFIA 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108878510|Becky Storrie]]'' | 1998 | | [[Balley Sallagh]] |- | style='text-align:right'| 198 | | ''[[:d:Q111254683|Jason Evans]]'' | 1991 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[Coadan:Yasmin Ingham at the Badminton Horse Trials 2025 - 20250510 135552(0).jpg|center|128px]] | [[Yasmin Ingham]] | 1997 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 200 | | ''[[:d:Q114785217|William Henry Cooper]]'' | 1870 | | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 201 | | ''[[:d:Q115910223|Michael Bott]]'' | 1954 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 202 | | ''[[:d:Q117309494|Anna Branford]]'' | 1975 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 203 | | ''[[:d:Q124685800|Tyler Hannay]]'' | 2003 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 204 | | ''[[:d:Q130198574|Brian Christian]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 205 | | ''[[:d:Q134973228|Catherine Perry]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 206 | | ''[[:d:Q134973249|Rebecca Webster]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 207 | | ''[[:d:Q134973255|Daniellle Murphy]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 208 | | ''[[:d:Q134973282|Alanya Thorpe]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 209 | | ''[[:d:Q134973285|Andrea Littlejohns]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 210 | | ''[[:d:Q134973288|Caitlin Henery]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 211 | | ''[[:d:Q134973298|Clare Crowe]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 212 | | ''[[:d:Q134980247|Bliss Murtagh]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 213 | | ''[[:d:Q134980251|Emma Miller]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 214 | | ''[[:d:Q134980254|Rachel Overman]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 215 | | ''[[:d:Q134980258|Sam Hassall]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 216 | | ''[[:d:Q134980259|Finnola Martin]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[Coadan:James franklin iom 2021 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q135898155|James Franklin]]'' | 1980 | | ''[[:d:Q26715141|Glen Mona]]'' |- | style='text-align:right'| 218 | | ''[[:d:Q135898269|Simon Maddrell]]'' | 1965 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 219 | | ''[[:d:Q138535546|Alexander Foster]]'' | 1999 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 220 | | ''[[:d:Q140366855|William Arthur Gill]]'' | 1865 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[Coadan:Jersey Town Criterium 2012 Greg Mansell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q126242|Greg Mansell]]'' | 1987 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[Coadan:Mark Cavendish TDF2012 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mark Cavendish]] | 1985 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[Coadan:Barry Gibb in 2017-Glasto17-197 (34744934874).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q296872|Barry Gibb]]'' | 1946 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 224 | | ''[[:d:Q373700|Richard Corkill]]'' | 1951 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[Coadan:Leo Mansell 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q427791|Leo Mansell]]'' | 1985 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Coadan:Samantha Barks - Fendi.jpg|center|128px]] | [[Samantha Barks]] | 1990 | | [[Laksaa]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[Coadan:Andrew Roche - 2014 Commonwealth Games (Men's road time trial).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q506928|Andrew Roche]]'' | 1971 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[Coadan:Peter Kennaugh - Tour de Romandie 2010, Stage 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q561361|Peter Kennaugh]]'' | 1989 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[Coadan:Ss7 higgins.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q570357|Mark Higgins]]'' | 1971 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[Coadan:Saint-Ghislain - Grand Prix Pino Cerami, 22 juillet 2015, départ (B016).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q594947|Mark Christian]]'' | 1990 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 231 | | ''[[:d:Q935074|Donald Gelling]]'' | 1938 | | [[Skeerey Stondane]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[Coadan:Alan Bell 2007.jpg|center|128px]] | [[Allan Bell]] | 1947 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 233 | | ''[[:d:Q1378254|James Anthony Brown]]'' | 1950 | | [[Balley Chashtal]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[Coadan:Jonathan Bellis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1381074|Jonathan Bellis]]'' | 1988 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[Coadan:Amy Jackson headshot (cropped).jpg|center|128px]] | [[Amy Jackson]] | 1992 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[Coadan:David Knight WEC 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2309170|David Knight]]'' | 1978 | | [[Balley ny Loghey]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[Coadan:Prof eva rieger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2693484|Eva Rieger]]'' | 1940 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 238 | | ''[[:d:Q2898341|Bernard Moffatt]]'' | 1946 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 239 | | [[Clare Christian]] | 1945 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[Coadan:Harry Manx at Bluesfest 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3127867|Harry Manx]]'' | 1955 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[Coadan:Jamie Blackley.jpg|center|128px]] | [[Jamie Blackley]] | 1991 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 242 | | ''[[:d:Q3314091|Miles Walker]]'' | 1940 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 243 | | ''[[:d:Q3337801|Neil Bennett]]'' | 1951 | | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[Coadan:Conor Cummins portrait.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3687112|Conor Cummins]]'' | 1986 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 245 | | ''[[:d:Q3973323|Steve Colley]]'' | 1972 | | [[Kione Droghad]] |- | style='text-align:right'| 246 | | [[Alan Corkish]] | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 247 | | ''[[:d:Q4706451|Alan Crowe]]'' | 1940 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[Coadan:AndyT Mugshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4761421|Andy Tudor]]'' | 1977 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[Coadan:Prof Angela Little.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4762488|Angela Little]]'' | 1949 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 250 | | [[Anne Craine]] | 1954 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[Coadan:Christine Collister.jpg|center|128px]] | [[Christine Collister]] | 1961 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[Coadan:Sidecar Thurs Practice IMG 00257.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5229405|Dave Molyneux]]'' | 1963 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 253 | | ''[[:d:Q5229413|Dave Moore]]'' | 1966 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 254 | | ''[[:d:Q5230767|David Anderson]]'' | 1954 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 255 | | ''[[:d:Q5232661|David Cretney]]'' | 1954 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 256 | | ''[[:d:Q5236864|David Lyon]]'' | 1943 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[Coadan:Davy-knowles.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5242207|Davy Knowles]]'' | 1987 | | [[Purt le Moirrey]] |- | style='text-align:right'| 258 | | ''[[:d:Q5336528|Eddie Teare]]'' | 1948 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 259 | | ''[[:d:Q5337428|Edgar Quine]]'' | 1934 | | [[Andreas, Mannin|Andreas]] |- | style='text-align:right'| 260 | | ''[[:d:Q5522814|Gareth Davies]]'' | 1965 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 261 | | ''[[:d:Q5687920|Hazel Hannan]]'' | 2000 | | [[Purt Soderick]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[Coadan:Roskams jane.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6152688|Jane Roskams]]'' | | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 263 | | ''[[:d:Q6239980|John Houghton]]'' | 2000 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 264 | | [[Juan Turner]] | 1974 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[Coadan:2021-Watterson-Juan-portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6301157|Juan Watterson]]'' | 1980 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 266 | | ''[[:d:Q6397791|Kevin Woodford]]'' | 1950 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[Coadan:Martin Bridson2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6775057|Martin Bridson]]'' | 1964 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 268 | | ''[[:d:Q7175096|Peter Karran]]'' | 1960 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[Coadan:Phil Gawne (cropped).jpg|center|128px]] | [[Phil Gawne]] | 1965 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 270 | | ''[[:d:Q7612099|Steve Burke]]'' | 1974 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 271 | | [[Tim Kennaugh]] | 1991 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[Coadan:Stoneham Maltais Anthonioz.jpg|center|128px]] | [[Zoe Gillings]] | 1985 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 273 | | [[Cristen Marritt]] | 1989 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 274 | | [[Kimberley Clague]] | 1988 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[Coadan:Robert Corteen Carswell.jpg|center|128px]] | [[Bob Carswell]] | 1950 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 276 | | ''[[:d:Q16206261|Nick Crowe]]'' | 1971 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 277 | | ''[[:d:Q16213489|Araminta de Clermont]]'' | 1971 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 278 | | ''[[:d:Q16855481|Arthur Caley]]'' | 1824 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[Coadan:Anna Christian - 2019 Women's Tour of Scotland (stage 3).jpg|center|128px]] | [[Anna Christian]] | 1995 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[Coadan:FIL 2014 - Femmes Gaéliques - Ruth Keggin quartet - 1377.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19874790|Ruth Keggin]]'' | 1989 | | [[Purt Çhiarn]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[Coadan:Kieran Tierney Scotland v Bolivia 6 June 2026-6.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19888012|Kieran Tierney]]'' | 1997 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 282 | | ''[[:d:Q19956065|Kate Costain]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 283 | | ''[[:d:Q21289363|Kevin Atherton]]'' | 1950 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 284 | | ''[[:d:Q21642675|Tim Kneale]]'' | 1982 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[Coadan:Lillers - Grand Prix de Lillers-Souvenir Bruno Comini, 6 mars 2016 (B052).JPG|center|128px]] | [[Jake Kelly (daawheeylleyder)|Jake Kelly]] | 1995 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[Coadan:Liam Doyle.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q24005468|Liam Doyle]]'' | 1992 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[Coadan:2021-Skelly-Laurence-portrait.jpg|center|128px]] | [[Laurence Skelly]] | 1961 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 288 | | [[Isla Callister]] | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 289 | | [[Paayl Rogers]] | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 290 | | [[Daniel Quayle]] | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[Coadan:Howard Quayle.jpg|center|128px]] | [[Howard Quayle]] | 1967 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[Coadan:Laura Wasley - 2014 Commonwealth Games (Women's road time trial).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26845558|Laura Wasley]]'' | 1984 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[Coadan:Matt Bostock - 2019 Tour Series, Aberdeen (Men's race - team win).jpg|center|128px]] | [[Matthew Bostock]] | 1997 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[Coadan:Brianne West.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28033898|Brianne West]]'' | 1985 | | [[Purt Çhiarn]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[Coadan:2024 Tour de France Femmes - 2e etappe Lizzie Holden 1.jpg|center|128px]] | [[Lizzie Holden]] | 1997 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 296 | | ''[[:d:Q28378513|Hugh Davidson]]'' | 1935 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 297 | | ''[[:d:Q28792438|Nathan Draper]]'' | 1997 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[Coadan:Sam Brand, 2019 Milan-Sanremo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q36286044|Sam Brand]]'' | 1991 | | [[Purt ny h-Inshey]] |- | style='text-align:right'| 299 | | [[Adam Long (bluckaneyr)|Adam Long]] | 2000 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 300 | | ''[[:d:Q44821053|Alfred Walter Adams]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[Coadan:Dr Eleanor Scott.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q46997927|Eleanor Scott]]'' | 1960 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 302 | | [[Jessica Li]] | 1998 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[Coadan:Sophia Goulden anon died 1910.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50387964|Sophia Goulden]]'' | 1833 | | [[Skeerey Lonan]] |- | style='text-align:right'| 304 | | ''[[:d:Q50676544|Kerry Sharpe]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 305 | | [[Daryl Callister]] | 1989 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 306 | | ''[[:d:Q55409232|Leon Mazzone]]'' | 1996 | | [[Rhumsaa]] |- | style='text-align:right'| 307 | | ''[[:d:Q55900439|Gérard MacQuillan]]'' | 1949 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 308 | | ''[[:d:Q59242725|Clare Faulds]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 309 | | ''[[:d:Q63344804|Colin Callow]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 310 | | ''[[:d:Q64006025|Gary R. Lewin]]'' | 1965 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 311 | | ''[[:d:Q75401195|Margaret Rosamund Moore]]'' | 1871 | | [[Skeerey Vraddan|Skeerey Braddan]] |- | style='text-align:right'| 312 | | ''[[:d:Q75463040|Margaret Moore]]'' | 1735 | | [[Skeerey Maghal]] |- | style='text-align:right'| 313 | | ''[[:d:Q75463064|George Quaile]]'' | 1801 | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 314 | | ''[[:d:Q75463140|Margaret Moore]]'' | | | [[Skeerey Malew]] |- | style='text-align:right'| 315 | | ''[[:d:Q75467601|Margaret Moore]]'' | | | [[Mannin]] |- | style='text-align:right'| 316 | | ''[[:d:Q87063021|Tom Mazzone]]'' | 1993 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[Coadan:Paul Quine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q98755074|Paul Quine]]'' | 1969 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 318 | | ''[[:d:Q100740733|Jane Callister]]'' | 1963 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[Coadan:Joe Locke en 2022.jpg|center|128px]] | [[Joe Locke (aghteyr)|Joe Locke]] | 2003 | | [[Doolish]] |- | style='text-align:right'| 320 | | ''[[:d:Q106808901|Julie Edge]]'' | | | [[Mannin]] |} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! XXX Add 'Image' in Manx here please! XXX ! XXX change to 'Name' in Manx! XXX ! XXX dob XXX ! XXX date of death XXX ! xxx Place of birth xxx |- | style='text-align:right'| 90 | | ''[[:d:Q15840011|Peta]]'' | 1963 | 1980 | [[Mannin]] |} {{Wikidata list end}} pc92ljbqoh6ttl9u51iktw4gyt3c23i Nicole Maines 0 23942 386833 384931 2026-07-27T15:52:52Z MacTire02 219 +ronnaghyn 386833 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney | boayl_ruggyr = [[Gloversville, York Noa]], ny Steatyn Unnaneysit<ref name="book">{{cite book |last=Nutt|first=Amy Ellis|title=Becoming Nicole: The Transformation of an American Family |year=2016|location=ny Steatyn Unnaneysit |publisher=Random House|page=14|isbn=9780812995435 }}</ref> }} She aghteyr as immeeaghtagh Americaanagh er son cairyn [[tessen-cheintyssagh]] ee '''Nicole Amber Maines''' (ruggit er 7 Jerrey Fouyir 1997).<ref>{{Cite web|url=https://www.shape.com/celebrities/interviews/nicole-maines-transgender-activist-supergirl|title=Nicole Maines Shares Her Story About Coming Out As Transgender|website=Shape|access-date=2022-07-08|archive-date=2023-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230607232606/https://www.shape.com/celebrities/interviews/nicole-maines-transgender-activist-supergirl|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.conwaydailysun.com/things_to_do/movies/being-nicole-transgender-activist-supergirl-star-subject-of-one-book/article_3b53d166-e559-11e9-95e6-eb7753258138.html|title=Being Nicole: Transgender activist, 'Supergirl' star subject of One Book One Valley community read|first=Alec|last=Kerr|website=The Conway Daily Sun}}</ref> Roish e coorse aghteyrys, she ish va'n aghinagh neuennymagh 'sy chooish leighoil ''[[Doe v. Regional School Unit 26]]'' ayns [[Ard-chooyrt Vriwnyssagh Maine]], raad ren ee arganey nagh row e slyst scoill lowit kied stiagh dys y çhamyr oonlee ven y yiooldey er-yn-oyr dy nee ben hessencheintyssagh ee.<ref name = "glamour">{{cite news |url=https://www.glamour.com/story/actress-and-activist-nicole-maines-will-be-tvs-first-transgender-superhero |title=Actress and Activist Nicole Maines Will Be TV's First Transgender Superhero |last=Lopez |first=Julyssa |work=Glamour |accessdate= 22 Jerrey Souree 2018}}</ref> Ren y chooyrt briwnyssey ayns 2014 dy row jiooldey scollagyn tessen-cheintyssagh voish shamyryn oonlee ta co-reggyrt rish nyn [[enney keintyssagh]] anleighalagh, y chied vriwnys jeh'n torçh shen liorish cooyrt steat. Myr aghteyr, ta Maines cloie [[Nia Nal]] er y straih far-feniagh ''[[Supergirl (straih hellveeish)|Supergirl]]'' (2018–2021) liorish [[The CW]] eddyr y chiarroo as y hoghtoo straih. She ish ta'n chied dooinney ren cloie far-feniagh tessen-cheintyssagh er y çhellveeish. ==Imraaghyn== {{Rolleyimraaghyn}} ==Kianglaghyn magh== * {{IMDb name|7414233}} {{gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Maines, Nicole}} [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1997]] [[Ronney:Feallee vio]] [[Ronney:Aghteyryn bwoirrin Americaanagh y 21d eash]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh y 21d eash]] [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal bwoirrin Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin tessen-cheintyssagh Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn ass Maine]] [[Ronney:Screeudeyryn ass York Noa (steat)]] [[Ronney:Crootee chaslys-skeeal hessen-cheintyssagh]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn Americaanagh er son cairyn tessen-cheintyssagh]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn Americaanagh er son cairyn sheelnaue]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn ass York Noa (steat)]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn ass Maine]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn bwoirrin tessen-cheintyssagh Americaanagh]] [[Ronney:Aghteyryn bwoirrin tessen-cheintyssagh Americaanagh]] [[Ronney:Aghteyryn çhellveeish tessen-cheintyssagh Americaanagh]] [[Ronney:Aghteyryn çhellveeish bwoirrin Americaanagh]] [[Ronney:Aghteyryn ass York Noa (steat)]] [[Ronney:Aghteyryn ass Maine]] [[Ronney:Feallee LADT ass Maine]] [[Ronney:Feallee LADT ass York Noa (steat)]] [[Ronney:Feallee ass Portland, Maine]] [[Ronney:Feallee ass Gloversville, York Noa]] [[Ronney:Shennaghys y tessen-cheintyssaght ayns ny Steatyn Unnaneysit]] [[Ronney:Lannoonyn Americaanagh]] 1j3b2slknmf9hdtv7fjnjb1fmd073kz Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit 0 25100 386889 334811 2026-07-27T22:15:26Z MacTire02 219 ++ 386889 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Oik Pholitickagh | ennym = Ard-vinishter y<br/>Reeriaght Unnaneysit | jalloo = }} She [[toshiagh reiltys]] y [[Reeriaght Unnaneysit]] eh '''ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit'''. Ta'n ard-vinishter cur [[coyrle (leigh vunraghtoil)|coyrle]] da'n [[Monarkaght y Reeriaght Unnaneysit|vonark]] er obbraghey chooid vie jeh'n [[Kiart reeoil y Reeriaght Unnaneysit|chiart reeoil]], stiurey [[Coonseil Hirveishee y Reeriaght Unnaneysit|Coonseil ny Shirveishee]] as reih ny [[Shirveishagh y Chrooin|shirveishee]]. She toshiagh y phartee smoo ayns [[Quaiyl Hostyn]] ta'n ard-vinishter chammah, as eh ny ee goaill shelloo er yn oik rere barrantys y thie s'inshley y oardail as t'eh ny ee soie myr [[Oltey yn Pharlamaid (y Reeriaght Unnaneysit)|oltey yn Pharlamaid]]. Cha nel oik yn ard-vinishter bunnit er slattys ny docamad bunraghtoil, agh er bun cadjinchliaghtey raad ta'n monark roie poinsheil myr ard-vinishter yn peiagh s'liklee barrantys y thie s'inshley y oardail;<ref>{{Cite book |url=https://www.gov.uk/government/publications/cabinet-manual |title=The Cabinet Manual |date=Jerrey Fouyir 2011 |publisher=[[Oik Choonseil ny Shirveishee]] |edition=1st |page=14 |chapter=The principles of government formation (Section 2.8) |quote=Prime Ministers hold office unless and until they resign. If the prime minister resigns on behalf of the Government, the sovereign will invite the person who appears most likely to be able to command the confidence of the House to serve as prime minister and to form a government. |accessdate=24 Jerrey Souree 2016}}</ref> dy cadjin, she toshiagh y phartee politickagh ny [[co-reiltys|cochiangley]] parteeyn politickagh t'ayns shelloo yn earroo smoo jeh soiagyn 'sy çhamyr. V'eh fogrit ec yn Ard-vinishter [[Boris Johnson]] er 31 Jerrey Geuree 2022 dy beagh Oik yn Ard-vinishter currit er bun dy formoil.<ref name="Office of Prime Minister">{{Cite news |title=Johnson creates Office of the Prime Minister after Sue Gray criticism|url=https://www.theguardian.com/politics/2022/jan/31/johnson-creates-office-of-the-prime-minister-after-sue-gray-criticism |accessdate=31 Jerrey Geuree 2022}}</ref> Ta'n ard-vinishter gobbraghey ''[[ex officio]]'' myr [[Ard-hiarn y Tashtee]], [[Shirveishagh y Çhirveish Heayagh]] as y vinishter ta freggyrtagh son y [[shickyrys ashoonagh|çhickyrys ashoonagh]]. Ta cairyn ennagh bronnit er ard-vinishteryn, cha myr ard-vinishter agh myr yn ynnyd oc myr Ard-hiarn y Tashtee, goaill stiagh yn aarys oc ec [[10 Downing Street]]. Ayns 2019, va oik [[Shirveishagh son yn Unnaneys]] currit er bun; she Boris Johnson va'n chied ard-vinishter yn enmys shen y ghoaill.<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.uk/government/ministers/minister-for-the-union |title=Minister for the Union |publisher= GOV.UK |accessdate=6 Mean Fouyir 2022}}</ref> Haink [[Liz Truss]] dy ve ny Ard-vinishter er 6 Mean Fouyir 2022,<ref>{{cite web | url=https://news.sky.com/story/liz-truss-prime-minister-live-updates-picks-cabinet-boris-johnson-12593360?postid=4415082#liveblog-body | title=Liz Truss - live updates: Truss on way to Number 10 to name cabinet - as Coffey tipped to be deputy PM }}</ref> lurg hie ee ayns ynnyd Boris Johnson myr [[Toshiagh y Phartee Cumaadagh (RU)|Toshiagh y Phartee Cumaadagh]] agh dirree ee magh ass oik yn Ard-vinishter as toshiagh y phartee lurg 50 laa ayns shelloo ny h-oikyn. Va [[Rishi Sunak]] reiht myr toshiagh y phartee ayns e ynnyd as haink er dy ve ny Ard-vinishter er 25 Jerrey Fouyir 2022. Lurg yn [[Ard-reihys y Reeriaght Unnaneysit, 2024|ard-reihys]] er 4 Jerrey Souree 2024, va [[Keir Starmer]] veih [[Partee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)|Partee yn Lught Obbyr]] reiht myr ard-vinishter. Er 20 Jerrey Souree 2026, haink [[Andy Burnham]] stiagh ayns ynnyd Starmer. ==Imraaghyn== {{rolleyimraaghyn}} ==Kianglaghyn magh== {{Commonscategory|Prime ministers of the United Kingdom|Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit}} *{{official website}} * [http://www.parliament.uk Ynnyd-eggey Pharlamaid y Reeriaght Unnaneysit] {{Ard-Vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit}} {{DEFAULTSORT:Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit}} [[Ronney:Oik Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit| ]] [[Ronney:Oikyn shirveishagh 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Shennaghys politickagh y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit| ]] [[Ronney:Kioneys as stiurey çheshveanagh y Reeriaght Unnaneysit]] kjg2p7p523x0029l90p9xq16bovvhyq Amy Shiels 0 27591 386933 385817 2026-07-28T08:43:07Z InternetArchiveBot 16702 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 386933 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney | ennym = Amy Shiels | jalloo = Amy Shiels sings (cropped).jpg | fo-heidyl = Shiels goaill arrane ec yn eailley Twin Peaks UK ayns 2017 | boayl_ruggyr = [[Divlyn]], Nerin | bleeantyngobbyr = 2001–jiu }} {{Çhyndaait|1=en|2=Amy Shiels|lhieggan=1117058916}} She ben-aghteyr fillym as çhellveeish Yernagh ee '''Amy Shiels''' (ruggit er 21 Toshiaght Arree 1991). Ta enney urree son e paartyn ayns ny scannaneyn ''[[Veronica Guerin (scannane)|Veronica Guerin]]'', ''[[Slaughter (scannane 2009)|Slaughter]]'', 'sy straih hellveeish ''[[Twin Peaks]]'', as t'ee er ny chur e goo rish y ghamman-feeshan ''[[Final Fantasy XV]]'' ==Bea leah== Va Shiels ruggit ayns 1991 ayns [[Divlyn]], y shiaghtoo paitçhey ayns lught thie mooar.<ref name="monstersandcritics">{{cite news|last1=Duckers|first1=Kirsteen|title=Who is Amy Shiels from Twin Peaks: The Return?|url=http://www.monstersandcritics.com/smallscreen/who-is-amy-shiels-from-twin-peaks-the-return/|accessdate=7 Jerrey Fouyir 2017|work=Monsters and Critics|date=4 Mean Fouyir 2017|archivedate=2017-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171006162046/http://www.monstersandcritics.com/smallscreen/who-is-amy-shiels-from-twin-peaks-the-return/}}</ref> She ben vooinjerey t'ee lesh yn aghteyr [[Karl Shiels]].<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/amy_shiels/status/1150804431237050370|title=Sleep well, cousin. You were born to shock us, in all the best ways|date=15 Jerrey Souree 2019}}</ref> ==Coorse bea== Ren Shiels obbraghey ayns companaght y [[Gaiety Theatre, Divlyn]], feie tree bleeaney as haink urree paartyn y gheddyn ayns straihyn çhellveeish Yernagh as Goaldagh.<ref name="monstersandcritics"/> Haink e toshiaght ayns fillym mooar lesh paart 'sy fillym ''[[Veronica Guerin (scannane)|Veronica Guerin]]'' lesh [[Cate Blanchett]] 'syn ard-phaart.<ref name="monstersandcritics"/> Chloie ee shiartanse dy phaartyn ayns filmyn lesh jantee fillym Americaanagh seyrey: ayns 2009 chloie ee 'sy fillym ''[[Slaughter (scannane 2009)|Slaughter]]'', as ayns 2012 chloie ee 'sy fillym ''[[Citadel (scannane)|Citadel]]''.<ref name="monstersandcritics"/> Voish 2012, hoshee ee cur e goo rish karacteyryn gammanyn-feeshan, goaill stiagh: ''[[Call of Duty: Black Ops III]]'', ''[[Call of Duty 4: Modern Warfare]]'', ''[[Final Fantasy XV]]'',<ref name="monstersandcritics"/> as ''[[Divinity: Dragon Commander]]''. Ayns 2014, darree ee dys [[Los Angeles]] er son e coorse cloie y lhiassaghey. Ayns 2015, v'ee reiht ve cloie ayns ''[[Twin Peaks|Twin Peaks: The Return]]''.<ref>{{cite news|last1=Kehoe|first1=Paddy|title=Shine Brightly: Irish stars set to rise in 2017|url=https://www.rte.ie/entertainment/2017/0316/860241-irish-rising-stars-2017/|accessdate=7 Jerrey Fouyir 2017|publisher=RTÉ|date=18 Mayrnt 2017}}</ref> ==Imraaghyn== {{rolleyimraaghyn}} ==Kianglaghyn magh== * {{IMDb name|1213995}} {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Shiels, Amy}} [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1991]] [[Ronney:Feallee vio]] [[Ronney:Aghteyryn bwoirrin Yernagh y 21d eash]] [[Ronney:Aghteyryn ardan bwoirrin Yernagh]] [[Ronney:Aghteyryn çhellveeish bwoirrin Yernagh]] [[Ronney:Aghteyryn fillym bwoirrin Yernagh]] [[Ronney:Aghteyryn goo bwoirrin Yernagh]] [[Ronney:Feallee ass Divlyn]] a7w6tdki5e3i33kzl8gqmbnesvyz3v9 Elizabeth Holloway Marston 0 27933 386830 386692 2026-07-27T15:38:17Z MacTire02 219 2 ronney > 1 ronney 386830 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney | ennym_ruggyr = Sarah Elizabeth Holloway | boayl_ruggyr = [[Mannin]] | boayl_baaish = [[Bethel, Connecticut|Bethel]], [[Connecticut]], ny Steatyn Unnaneysit | date_baaish = {{date baaish as eash|df=y|1993|3|27|1893|2|20}} | enmyn_elley = Sadie Holloway }} {{Çhyndaait|1=en|2=Elizabeth Holloway Marston|lhieggan=1357634156}} She turneyr as shicklaagagh Americaanagh va ruggit ayns Mannin va '''Sarah Elizabeth Marston ''' (née '''Holloway'''; 20 Toshiaght Arree 1893 – 27 Mayrnt 1993).<ref>[https://www.newenglandhistoricalsociety.com/liberated-wife-really-was-wonder-woman/ New England Historical Society]</ref> Marish e dooinney sheshee, [[William Moulton Marston]], ta feeudys currit j'ee son lhiassaghey yn [[towshan trimmid folley]] [[systolagh]] va ymmydit son [[molteyrys]] y aanchoodaghey; roie-immeeaght [[yl-ghraaf]].<ref name="bu">Lamb, Marguerite. "[https://web.archive.org/web/20040202224438/http://www.bu.edu/alumni/bostonia/2001/fall/wonderwoman Who Was Wonder Woman? Long-Ago LAW Alumna Elizabeth Marston Was the Muse Who Gave Us a Superheroine]", ''Boston University Alumni Magazine'', Fouyr 2001.</ref><ref name="poly">Comm. to Review the Scientific Evidence on the Polygraph, Nat'l Research Council. ''The Polygraph and Lie Detection'' (2003).</ref> Ta feeudys currit j'ee chammah myr breeaghys da'n er sheshee eck ayns crooaght [[Wonder Woman]], karacteyr va bunnit er nyn gommagh bea yl-channooagh, [[Olive Byrne]].<ref name="bu"/><ref name="spotlight">[https://web.archive.org/web/20070222092804/http://www.bu.edu/law/prospective/jd/spotlight/sp-marston.html "Alumni Spotlight: Elizabeth Holloway Marston (LAW '18)"]</ref><ref name="ourtowns">Malcolm, Andrew H. [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE1DF1539F93BA25751C0A964958260&sec=&spon=&pagewanted=print "OUR TOWNS; She's Behind the Match For That Man of Steel"]. ''The New York Times'', February 18, 1992.</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H3yST26ZUJUC|title=Darger's Resources|last=Moon|first=Michael|date=March 12, 2012|publisher=Duke University Press|isbn=978-0822351566}}</ref><ref>{{Cite book|title=Wonder Woman: The complete History|last=Daniels|first=Les|publisher=Chronicle Books|year=2000|isbn=0-8118-2913-8}}</ref> ==Bea leah== Va Marston ruggit myr Sarah Elizabeth Holloway ayns [[Mannin]] lesh William George Washington Holloway (hooar baase er 13 Toshiaght Arree 1961), cleragh banc Americaanagh, as e ven heshee Hostynagh, Daisy ({{nee}} De Gaunza; hooar baase er 19 Jerrey Souree 1945), va poosit ayns SOstyn 'sy vlein 1892. Erreish da ren e lught-thie scughey dys ny Steatyn Unnaneysit, va Sarah troggit ayns [[Boston]], Massachusetts. She "Sadie" va'n lhiass-ennym eck. Fy yerrey, cheau ee magh e roie-ennym ayns foayr e ennym meanagh, Elizabeth, yn ennym dy row ee mie er enney tra haink ard-ghoo urree.<ref name=ourtowns/><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FWSMDQAAQBAJ&pg=PA13|title=The Secret History of Wonder Woman|last=Lepore|first=Jill|page=13|publisher=Vintage Books|location=York Noa|year=2015|isbn=978-0-385-35405-9}}</ref> ==Coorse-bea as lught-thie== Hooar Marston BA 'sy çhicklaage veih [[Mount Holyoke College]] 'sy vlein 1915 <ref name="bu"/> as hooar ee e [[LLB]] veih [[Scoill Leigh Ollooscoill Boston]] 'sy vlein 1918,<ref>[https://www.newyorker.com/magazine/2014/09/22/last-amazon "THE LAST AMAZON Wonder Woman returns"], ''New Yorker'', 22 Mean Fouyir 2014.</ref><ref name="green">Green, Hope. [http://www.bu.edu/bridge/archive/2002/04-19/law.htm "Panel Recognizes Astral Advances of Women in Law"], ''B.U. Bridge'', ym-l. 5, #31, 19 Averil 2002.</ref><ref name="ourtowns"/> ben ass troor dy cheimee woirrin ayns Scoill y Leigh 'sy vlein shen.<ref name="bu"/> Phoose Marston rish [[William Moulton Marston]] 'sy vlein 1915. Rug ee paitçhey da'n chied cheayrt as ee 35 bleeaney d'eash, as, eisht, ren ee filley er-ash gobbraghey. Car y coorse foddey jeeillagh eck, ren ee ayndaghey docamadyn y chied chiare [[Cohionnal ny Steatyn Unnaneysit|Cohionnal]] jeig, leaghtey er y leigh, ethic, as er y çhicklaage ec ollooscoillyn Americaanagh eigsoylagh, as ren ee obbraghey myr reagheydyer lesh ''[[Encyclopædia Britannica]]'' as ''[[McCall's Magazine|McCall's]]''. Ren ee co-screeu y teks-lioar, ''Integrative Psychology'', marish e dooinney sheshee as C. Daly King. 'Sy vlein 1933, haink ee dy ve ny cooneyder da'n ard-sheckter ec [[Metropolitan Life Insurance]].<ref name="bu"/><ref name=hrcm>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/what-professor-marston-misses-wonder-womans-origins-guest-column-1049868|title=What 'Professor Marston' Misses About Wonder Woman's Origins (Guest Column)|access-date=21 Jerrey Fouyir 2017|last=Marston|first=Christie|date=20 Jerrey Fouyir 2017|work=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> Tra ennagh car ny 1920yn jeianagh, ren [[Olive Byrne]], ben aeg ren William goll quail as eh gynsaghey ec Tufts University, scughey stiagh 'sy lught-thie, y trass peiagh 'sy chleuinys. Ren Elizabeth Marston ruggey piyr dy phatiçhyn, Peter as Olive Ann, choud's ren Olive Byrne ruggey piyr dy phaitçhyn lesh William chammah, Byrne as Donn. Ren ny Marstonyn doltey guillaghyn Olive dy leighoil, as hannee Olive 'sy lught-thie, eer lurg baase William 'sy vlein 1947.<ref name="bu"/><ref name=hrcm/> Hannee Olive 'sy thie choud's va Marston gobbraghey. Ren ee obbraghey ec MetLife derrey dy row ee queig bleeaney as tree feed, as ren Elizabeth cur argid da dagh fer jeh ny paitçhyn as ad goll er y cholleish — as da Byrne as eh goll trooid y scoill lheeys as da Donn as eh goll trooid y scoill leigh chammah. Ren ee as Olive beaghey ry-cheilley derrey baase Olive 'sy vlein 1990.<ref name="bu"/><ref name=hrcm/> Ren Olive Marston "cochorpaghey feminaght y laa v'ayn."<ref>{{citation|first=Tim |last=Hanley |title=Wonder Woman Unbound: The Curious History of the World's Most Famous Heroine| publisher=Chicago Review Press|year= 2014|page=12|quote=embodied the feminism of the day}}</ref> ===Prowaltys broo-folley systolagh=== Ren Marston claaraghey stiagh 'sy chlaare cheimnagh vainshtyragh ec [[Radcliffe College]] ayns [[Ollooscoill Harvard]] tra va'n dooinney sheshee William frastyl er y chlaare ollooagh 'sy çhicklaage ec Harvard, nagh row claaraghey ec y traa shen agh studeyryn firryn. Ren ee obbraghey marish William er e chione argane va bentyn er y cho-cheintys eddyr keimyn broo-folley as molteyrys. Ny s'anmee, ren eh lhiasaghey yn eie shen myr y prowaltys broo-folley va ymmydit dy chronnaghey molteyrys, y roie-immeeaght da'n phrowaltys yl-ghraafagh.<ref name="bu"/> 'Sy vlein 1921, hooar Marston e MA veih Radcliffe as hooar William e PhD veih Harvard. Ga nagh vel Marston listit myr co-obbree William 'syn obbyr leah echey, ta shiartanse dy screeudeyryn çheet dy jeeragh as dy neu-yeeragh er obbyr Elizabeth er ronsaght broo-folley as molteyrys yn dooinney sheshee eck. T'ee ry-akin ayns jalloo v'er ny ghlackey 'sy teyrlann yl-ghraafagh echey ayns ny 1920yn, as v'eh er ny aa-phrental ayns soilshaghey 'sy vlein 1938 lesh William.<ref name="bu"/><ref name="wmm">Marston, William Moulton. ''The Lie Detector Test'' (1938).</ref><ref>[https://www.nap.edu/read/10420/chapter/16 The Polygraph and Lie Detection (2003): Cabdil: Appendix E: Historical Notes on the Modern Polygraph], nap.edu; feddynit magh er 27 Mayrnt 2018.</ref> ===Wonder Woman=== Ren ard-skeeal "Our Towns" 'sy vlein 1992 ayns ''[[The New York Times]]'' resooney cassey Marston ayns crooaght [[Wonder Woman]] (ga nagh vel geill erbee er ny hymney 'syn art da'n imraa "this super-hero had better be a woman" va currit da Holloway): {{blockquote|Our Towns reveals the true identity of Wonder Woman's real Mom. She is Elizabeth Holloway Marston. She's 99 come Thursday [...] One dark night as the clouds of war hovered over Europe again, Mr. Marston consulted his wife and collaborator, also a psychologist. He was inventing somebody like that new [[Superman]] fellow, only his character would promote a global psychic revolution by forsaking Biff! Bam! and Ka-Runch! for The Power of Love. Well, said Mrs. Marston, who was born liberated, this super-hero had better be a woman [...] Wonder Woman was created and written in the Marstons' suburban study as a crusading Boston career woman disguised as Diana Prince [...] Meanwhile, in a small Connecticut town, Wonder Woman's Mom has disguised herself as a retired editor who lives in postwar housing.<ref name="ourtowns"/>}} Ren e fogrey merriu gra dy chur ee rish lhiasaghey Wonder Woman,<ref name="bu"/><ref name="obit">[https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7D6153FF930A35757C0A965958260&sec=&spon=&pagewanted=print "Elizabeth H. Marston, Inspiration for Wonder Woman, 100"]. ''The New York Times'', 3 Averil 1993.</ref> tra ren Lillian S. Robinson resooney dy nee kiaddaghyn va Olive Byrne as Elizabeth da'n characteyr.<ref name="globe">Glenn, Joshua. [http://archive.boston.com/news/globe/ideas/articles/2004/04/04/wonder_working_power/ "Wonder-working power"]. ''Boston.com'', 14 Averil 2004.</ref><ref name="kpollitt">Pollitt, Katha. [https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2014/11/wonder-womans-kinky-feminist-roots/380788/ "Wonder Woman's Kinky Feminist Roots"], ''Atlantic Monthly'', 14 Jerrey Fouyir 2014.</ref> ==Baase== Hooar Marston baase er 27 Mayrnt 1993, mee as shiaghtin lurg e [[Keead-vleineyr|100d laa ruggyree]].<ref name="deadline"/> =='Sy scannaneaght== Ta bea Marston er ny haishbyney ayns ''[[Professor Marston and the Wonder Women]]'', drama beashnyssagh far-skeealagh veih'n vlein 2017 ta taishbyney e dooiney sheshee, Olive Byrne, as crooaght Wonder Woman chammah.<ref>{{cite magazine |title=Wonder Woman Creator Biopic Gets Mysterious First Teaser |magazine=[[Entertainment Weekly]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323060423/https://ew.com/movies/2017/06/05/wonder-woman-creator-biopic-teaser/ |archive-date=23 Mayrnt 2023 |url-status=live |url=https://ew.com/movies/2017/06/05/wonder-woman-creator-biopic-teaser/}}</ref> Ta'n ben-aghteyr Goaldagh [[Rebecca Hall]] cloie Marston 'sy fillym.<ref name="deadline">{{cite web|url=https://deadline.com/2017/06/death-wish-professor-marston-the-wonder-women-trailer-annapurna-sets-fall-release-dates-1202109899/|title=Annapurna To Release MGM's 'Death Wish' Over Thanksgiving; Sets October Date For 'Professor Marston & The Wonder Women'|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Anthony|last=D'Alessandro|date=15 Mean Fouyir 2017|access-date=15 Mean Fouyir 2017}}</ref> ==Roltageagh== Va'n roltageagh [[101813 Elizabethmarston]] enmyssit assjee.<ref name="MPC-object"/> Va'n symney enmyssey er ny hoilshaghey magh lesh [[Laare ny Myn-phlanaidyn]] er 25 Mean Fouyir 2018 ({{small|[[Minor Planet Circulars|M.P.C.]] 111800}}) cur liorish enmyssey yn roltageagh [[102234 Olivebyrne]].<ref name="MPC-Circulars-Archive"/> ==Obbraghyn== * ''Integrative Psychology: A Study of Unit Response'' lesh William Moulton Marston, C. Daly King, as Elizabeth Holloway Marston, 1931. * ''"Chalk Marks on the Gate"'', lesh Elizabeth Holloway; daahit lesh Adolf Treidler; ''Woman's Home Companion'', 1924, Jerrey Geuree; dgn 14–15, 96. * ''"Gift-Horse"'', lesh Elizabeth Holloway; daahit lesh George Wright; ''Woman's Home Companion'', 1922, Jerrey Souree; dgn 22–23, 92–93. ==Imraaghyn== {{reflist|30em|refs= <ref name="MPC-object">{{cite web |title = 101813 Elizabethmarston (1999 JX7) |work = Laare ny Myn-phlanaidyn |url = https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=101813 |access-date = 17 Jerrey Fouyir 2018}}</ref> <ref name="MPC-Circulars-Archive">{{cite web |title = MPC/MPO/MPS Archive |work = Laare ny Myn-phlanaidyn |url = https://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html |access-date = 17 Jerrey Fouyir 2018}}</ref> }} == Kianglaghyn magh == * "[https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/wonder-woman-my-grandmother-inspired-dc-superhero-1009032 My Grandmother Was the Real-Life Wonder Woman (Guest Column)]," ''[[The Hollywood Reporter]]'', 2 Mean Souree 2017. {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Marston, Elizabeth Holloway}} [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1893]] [[Ronney:Baaseyn 'sy vlein 1993]] [[Ronney:Shicklaagee Americaanagh y 20oo eash]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh y 20oo eash]] [[Ronney:Ynlaghteyryn bwoirrin Americaanagh y 20oo eash]] [[Ronney:Shicklaagee woirrin Americaanagh]] [[Ronney:Shicklaagee Vanninagh]] [[Ronney:Shicklaagee eminagh]] [[Ronney:Feminee Americaanagh]] [[Ronney:Oaylleeyn bwoirrin Manninagh]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Manninagh]] [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal bwoirrin Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn ass Connecticut]] [[Ronney:Crootee chaslys-skeeal yn Eash Airhey]] [[Ronney:Leaghteyryn Americaanagh]] [[Ronney:Ynlaghteyryn bwoirrin Americaanagh]] [[Ronney:Feallee LADT ass Connecticut]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin daa-cheintyssagh Americaanagh]] [[Ronney:Oaylleeyn daa-cheintyssagh]] [[Ronney:Oaylleeyn LADT Americaanagh]] [[Ronney:Shicklaagee LADT]] [[Ronney:Feallee ass Boston]] [[Ronney:Wonder Woman]] [[Ronney:Arragheryn magh Manninagh dys ny Steatyn Unnaneysit]] [[Ronney:Americaanee jeh sluight Sostynagh]] [[Ronney:Manninee jeh sluight Americaanagh]] [[Ronney:Manninee jeh sluight Sostynagh]] [[Ronney:Feallee yl-ghraihagh]] [[Ronney:Keead-vleineyryn Americaanagh]] n7x53a7w1betjbtkfw9tiq71hc5cbir Aurelio Voltaire 0 31742 386835 346904 2026-07-27T16:27:54Z MacTire02 219 +ronnaghyn 386835 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney | jalloo = Aurelio_Voltaire_at_RavenCon_04252026-2.jpg | fo-heidyl = Voltaire ec [[RavenCon]] 'sy vlein 2026 | ennym_ruggyr = Aurelio Voltaire Hernández | enmyn_elley = Voltaire | boayl_ruggyr = [[Havana]], y Choobey }} She kiaulleyder, arraneyder, cummeyder, ughtar, as biogheyder Coobagh-Americaanagh eh '''Aurelio Voltaire Hernández'''<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm0901807/bio |title=Voltaire – Biography – IMDb |website=The Internet Movie Database}}</ref> (ruggit er 25 Jerrey Geuree 1967<ref name="OfficialBio">{{cite web |url=http://voltaire.net/biography/ |last=Hernández |first=Aurelio Voltaire |title=Aurelio Voltaire &#124; The official website of musician, author and Gothic personality, &#124; Biography |series=NEWS}}</ref>), ta enmyssit '''Aurelio Voltaire''' ny '''Voltaire''' dy keirdagh. Ta enney mie er Voltaire kyndagh rish e vod [[fo-chultoor gothagh|gothagh]] ayns fassan as kiaull, as t'eh coontit myr peiagh ard-ghooagh 'sy çhaanrey kiaull [[dark cabaret]].<ref name="Fitzpatrick 2022">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2022/10/26/style/aurelio-voltaire-gothic-homemaking.html|title=It's a Goth Thing: Meet the Martha Stewart for Macabre Homemakers|last=Fitzpatrick|first=Molly|date=26 Jerrey Fouyir 2022|website=[[The New York Times]]|access-date=8 Jerrey Souree 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.side-line.com/david-bowie-musicians-and-producer-join-aurelio-voltaire-for-the-black-labyrinth-based-on-1986-film-labyrinth/|title=David Bowie musicians and producer join Aurelio Voltaire for 'The Black Labyrinth' based on 1986 film 'Labyrinth'|date=19 Nollick 2022|website=Side-Line Magazine|access-date=8 Jerrey Souree 2023}}</ref> Ta 13 albymyn seyrlann skeayllit magh echey,<ref name="Fitzpatrick 2022" /> goaill stiagh ''[[Riding a Black Unicorn Down the Side of an Erupting Volcano While Drinking from a Chalice Filled with the Laughter of Small Children]]'' (2011), ''[[BiTrektual]]'' (2012), as ''[[Raised by Bats]]'' (2014).<ref>{{cite web|url=https://chicagoreader.com/music/aurelio-voltaire-gives-gothic-cabaret-the-jolt-of-over-the-top-silliness-we-all-knew-it-needed/|title=Aurelio Voltaire gives gothic cabaret the jolt of over-the-top silliness we all knew it needed|last=Kendrick|first=Monica|date=3 Luanistyn 2017|website=[[Chicago Reader]]|access-date=8 Jerrey Souree 2023}}</ref> Chammah's shen, t'eh er ny chroo arraneyn da'n straih vioghit ''[[The Grim Adventures of Billy & Mandy]]'' (2001–2007) er y [[Cartoon Network]].<ref name="Fitzpatrick 2022" /> Ayns 1997, ren Voltaire screeu as daaghey yn straih lioar chaslys-skeeal shey clouyn ''Chi-Chian'' da [[Sirius Entertainment]], as chroo eh straih voggylagh [[bioghey Flash|bioghit lesh Flash]] fo'n ennym cheddin da ynnyd-eggey y vollagh çhellveeish [[Sci-Fi Channel]].<ref name="Ladouceur 2001">{{cite magazine|last=Ladouceur|first=Liisa|date=September–October 2001|title=Chi-Chian: Cyber Cinderella of the 31st Century|url=https://ia800605.us.archive.org/3/items/Rue_Morgue_023_2001/Rue_Morgue_023_2001.pdf|magazine=[[Rue Morgue (earishlioar)|Rue Morgue]]|issue=23|page=24|issn=1481-1103}}</ref> She eshyn va'n ughtar er y noaskeeal graafagh ''Oh My Goth!'' (2002),<ref name="Ladouceur 2001" /> as t'eh er ny screeu lioaryn lheid as ''What Is Goth?'' (2004) as ''Paint It Black: A Guide to Gothic Homemaking'' (2005). Haink y straih voggylagh ''Gothic Homemaking'' er [[YouTube]] ass yn 'er jerrinagh raad ta Voltaire rheynn fysseree bentyn rish farrys-balley as jesheenys.<ref name="Fitzpatrick 2022" /> ==Imraaghyn== {{Reflist}} ==Kianglaghyn magh== {{Commons|Aurelio Voltaire}} * {{Official website|http://www.voltaire.net}} * {{IMDb name|0901807}} * {{AllMusic|class=artist|id=voltaire-mn0000810998}} * [https://web.archive.org/web/20110716041736/http://www.sepiachord.com/voltaireint.htm Co-akin lesh Sepiachord.com] {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Voltaire}} [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1967]] [[Ronney:Feallee vio]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh y 20oo eash]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh y 21d eash]] [[Ronney:Kiaulleyderyn firryn Americaanagh y 20oo eash]] [[Ronney:Kiaulleyderyn firryn Americaanagh y 21d eash]] [[Ronney:Meechredjuee Americaanagh]] [[Ronney:Biogheyderyn Americaanagh]] [[Ronney:Arraneyderyn trome-ghooagh Americaanagh]] [[Ronney:Ellyneyryn caslys-skeeal Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal firryn Americaanagh]] [[Ronney:Scaa-screeudeyryn firryn Americaanagh]] [[Ronney:Arragheryn magh Coobagh dys ny Steatyn Unnaneysit]] [[Ronney:Scaa-screeudeyryn Coobagh]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Coobagh]] [[Ronney:Kiaulleyderyn firryn Coobagh]] [[Ronney:Kiaulleyderyn dark cabaret]] [[Ronney:Fo-chultoor gothagh]] [[Ronney:Feallee ass Havana]] [[Ronney:Ellyneyryn Projekt Records]] [[Ronney:Arraneyderyn ass New Jersey]] [[Ronney:Kiaull steampunk]] [[Ronney:Cloiederyn gitar craa-chiaull Americaanagh]] [[Ronney:Kiaulleyderyn new wave Americaanagh]] [[Ronney:Cloiederyn gitar firryn Americaanagh]] [[Ronney:Arraneyderyn firryn Americaanagh]] 8yl12rocvbje2mwu5fmko3k06v91dpk Keir Starmer 0 33264 386891 385384 2026-07-27T22:17:48Z MacTire02 219 ++ 386891 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney |date_ruggyr = {{date_ruggyr|df=y|1962|9|7}} |boayl_ruggyr = [[Lunnin]], Sostyn }} She politickeyr as leighder Goaldagh eh '''Keir Rodney Starmer''' (ruggit er 7 Mean Fouyir 1962). V'eh reiht myr [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit]] ayns 2024 agh er 20 Jerrey Souree 2026 haink [[Andy Burnham]] stiagh ayns e ynnyd. V'eh ny hoshiagh er [[Partee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)|Partee yn Lught Obbyr]] veih 2020 derrey 2026 as [[Toshiagh y Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh y Chondaigys]] eddyr 2020 as 2024. She [[Oltey yn Pharlamaid (y Reeriaght Unnaneysit)|Oltey yn Pharlamaid]] (OP) eh da [[Holborn as St Pancras (rheynn-reihys Pharlamaid y Reeriaght Unnaneysit)|Holborn as St Pancras]] veih 2015, as, roish shen, v'eh ny [[Stiureyder ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)|Stiureyder da Shualyn Theayagh]] eddyr 2008 as 2013. ==Kianglaghyn magh== {{commonscat}} * {{official website|https://keirstarmer.com}} * {{Twitter|ennym=Keir Starmer|id=Keir_Starmer}} * {{C-SPAN|100494}} {{S-start}} {{S-legal}} {{S-bef | before = [[Ken Macdonald]] }} {{S-ttl | title = [[Stiureyder ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)|Stiureyder ny Shualyn Theayagh]] | years = 2008–2013 }} {{S-aft | after = [[Alison Saunders]] }} {{s-break}} {{S-par|uk}} {{S-bef | before = [[Frank Dobson]] }} {{S-ttl | title = [[Oltey yn Pharlamaid (y Reeriaght Unnaneysit)|Oltey yn Pharlamaid]]<br />son [[Holborn as St Pancras (rheynn-reihys Pharlamaid y Reeriaght Unnaneysit)|Holborn as St Pancras]] | years = [[Ard-reihys y Reeriaght Unnaneysit, 2015|2015]]–jiu }} {{S-inc}} {{s-break}} {{S-off}} {{S-bef | before = [[Emily Thornberry]] }} {{S-ttl | title = [[Scaa-scrudeyr y Steat da Faagail yn Unnaneys Oarpagh]] | years = 2016–2020 }} {{S-non | reason = Oik scrysst }} {{s-break}} {{S-bef | before = [[Jeremy Corbyn]] }} {{S-ttl | title = [[Toshiagh y Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh y Chondaigys]] | years = 2020–2024 {{s-aft | after = [[Rishi Sunak]] }} }} {{s-break}} {{s-bef|rows=4 |before=[[Rishi Sunak]] }} {{s-ttl|title=[[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit]] |years=2024–jiu}} {{s-inc|rows=4}} {{s-break}} {{s-ttl |title=[[Shirveishagh Hirveish y Steat]] |years=2024–jiu}} {{s-break}} {{s-ttl|title=[[Chied Çhiarn y Tashtey]] |years=2024–jiu}} {{s-break}} {{s-ttl|title=[[Shirveishagh yn Unnaneys]] |years=2024–jiu}} {{s-break}} {{S-ppo}} {{S-bef | before = [[Jeremy Corbyn]] }} {{S-ttl | title = [[Toshiagh Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh Phartee yn Lught Obbyr]] | years = 2020–jiu }} {{S-inc}} {{s-prec|ew}} {{s-bef|before=[[Stephen Cottrell]]|as=[[Ard-aspick York]]}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaghht Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[Lindsay Hoyle]]|as=[[Loayreyder Whaiyl y Reeriaght Unnaneysit]]}} {{s-prec|sc}} {{s-bef|before=[[Shabana Mahmood]]|as=[[Çhiarn Hansyleyr]]}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[John Swinney]]|as=[[Chied Hirveishagh ny h-Albey]]}} {{s-prec|ni}} {{s-bef|before=Sam Mawhinney|as=Kioneysee Ard-whaiyl yn Agglish Phresbyteyragh ayns Nerin}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[Rolley ard-vinishteryn Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn|Ard-vinishteryn Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn]]|as=}} {{S-end}} {{Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit}} {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Starmer, Keir}} [[Ronney:Keir Starmer| ]] [[Ronney:Feallee vio]] [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1962]] [[Ronney:Leighderyn Sostynagh]] [[Ronney:Coonseil y Ree]] [[Ronney:Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Politickeyryn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Stiureyderyn ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn Sostynagh noi Caggey yn Earack]] [[Ronney:Anjeeyn Sostynagh]] [[Ronney:Coonseil Hostynagh y Ree]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Screeudeyryn leighoil Sostynagh]] [[Ronney:Soshiallee Hostynagh]] [[Ronney:Leighderyn cairyn sheelnaue]] [[Ronney:Ard-vinishteryn Phartee yn Lught Obbyr 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:OPyn Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit) son rheynnyn-reihys Sostynagh]] [[Ronney:Feallee ass Lunnin]] [[Ronney:Toshee Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)]] [[Ronney:Toshee yn Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)]] [[Ronney:Olteynyn Choonseil Reeoil y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Feallee ass Kentish Town]] [[Ronney:Feallee ass Oxted]] [[Ronney:Feallee ass Southwark]] [[Ronney:OPyn yn RU 2015–2017]] [[Ronney:OPyn yn RU 2017–2019]] [[Ronney:OPyn yn RU 2019–2024]] [[Ronney:OPyn yn RU 2024–jiu]] b9a100tara4x8yqf7dz2s3a7b0v3u98 386892 386891 2026-07-27T22:21:27Z MacTire02 219 ++ 386892 wikitext text/x-wiki {{WD Kishtey Fys Dooinney |date_ruggyr = {{date_ruggyr|df=y|1962|9|7}} |boayl_ruggyr = [[Lunnin]], Sostyn }} She politickeyr as leighder Goaldagh eh '''Keir Rodney Starmer''' (ruggit er 7 Mean Fouyir 1962). V'eh reiht myr [[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit]] ayns 2024 agh er 20 Jerrey Souree 2026 haink [[Andy Burnham]] stiagh ayns e ynnyd. V'eh ny hoshiagh er [[Partee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)|Partee yn Lught Obbyr]] veih 2020 derrey 2026 as [[Toshiagh y Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh y Chondaigys]] eddyr 2020 as 2024. She [[Oltey yn Pharlamaid (y Reeriaght Unnaneysit)|Oltey yn Pharlamaid]] (OP) eh da [[Holborn as St Pancras (rheynn-reihys Pharlamaid y Reeriaght Unnaneysit)|Holborn as St Pancras]] veih 2015, as, roish shen, v'eh ny [[Stiureyder ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)|Stiureyder da Shualyn Theayagh]] eddyr 2008 as 2013. ==Kianglaghyn magh== {{commonscat}} * {{official website|https://keirstarmer.com}} * {{Twitter|ennym=Keir Starmer|id=Keir_Starmer}} * {{C-SPAN|100494}} {{S-start}} {{S-legal}} {{S-bef | before = [[Ken Macdonald]] }} {{S-ttl | title = [[Stiureyder ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)|Stiureyder ny Shualyn Theayagh]] | years = 2008–2013 }} {{S-aft | after = [[Alison Saunders]] }} {{s-break}} {{S-par|uk}} {{S-bef | before = [[Frank Dobson]] }} {{S-ttl | title = [[Oltey yn Pharlamaid (y Reeriaght Unnaneysit)|Oltey yn Pharlamaid]]<br />son [[Holborn as St Pancras (rheynn-reihys Pharlamaid y Reeriaght Unnaneysit)|Holborn as St Pancras]] | years = [[Ard-reihys y Reeriaght Unnaneysit, 2015|2015]]–jiu }} {{S-inc}} {{s-break}} {{S-off}} {{S-bef | before = [[Emily Thornberry]] }} {{S-ttl | title = [[Scaa-scrudeyr y Steat da Faagail yn Unnaneys Oarpagh]] | years = 2016–2020 }} {{S-non | reason = Oik scrysst }} {{s-break}} {{S-bef | before = [[Jeremy Corbyn]] }} {{S-ttl | title = [[Toshiagh y Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh y Chondaigys]] | years = 2020–2024 {{s-aft | after = [[Rishi Sunak]] }} }} {{s-break}} {{s-bef|rows=4 |before=[[Rishi Sunak]] |after=[[Andy Burnham]] }} {{s-ttl|title=[[Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit]] |years=2024–2026}} {{s-aft|rows=4 |after=[[Andy Burnham]] }} {{s-break}} {{s-ttl |title=[[Shirveishagh Hirveish y Steat]] |years=2024–2026}} {{s-break}} {{s-ttl|title=[[Chied Çhiarn y Tashtey]] |years=2024–2026}} {{s-break}} {{s-ttl|title=[[Shirveishagh yn Unnaneys]] |years=2024–2026}} {{s-break}} {{S-ppo}} {{S-bef | before = [[Jeremy Corbyn]] }} {{S-ttl | title = [[Toshiagh Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)|Toshiagh Phartee yn Lught Obbyr]] | years = 2020–2026 }} {{S-inc}} {{s-prec|ew}} {{s-bef|before=[[Stephen Cottrell]]|as=[[Ard-aspick York]]}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaghht Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[Lindsay Hoyle]]|as=[[Loayreyder Whaiyl y Reeriaght Unnaneysit]]}} {{s-prec|sc}} {{s-bef|before=[[Shabana Mahmood]]|as=[[Çhiarn Hansyleyr]]}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[John Swinney]]|as=[[Chied Hirveishagh ny h-Albey]]}} {{s-prec|ni}} {{s-bef|before=Sam Mawhinney|as=Kioneysee Ard-whaiyl yn Agglish Phresbyteyragh ayns Nerin}} {{s-ttl|title=[[Oardagh tosheeagh ayns Sostyn as Bretyn#Ard-aspickyn, Ard-offishearyn Steat, et al.|Deiney-seyrey]]<br />''{{small|myr Ard-vinishter y Reeriaght Unnaneysit}}''}} {{s-aft|after=[[Rolley ard-vinishteryn Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn|Ard-vinishteryn Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn]]|as=}} {{S-end}} {{Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit}} {{Gurneil eaghtyrys}} {{DEFAULTSORT:Starmer, Keir}} [[Ronney:Keir Starmer| ]] [[Ronney:Feallee vio]] [[Ronney:Ruggyryn 'sy vlein 1962]] [[Ronney:Leighderyn Sostynagh]] [[Ronney:Coonseil y Ree]] [[Ronney:Ard-vinishteryn y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Politickeyryn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Stiureyderyn ny Shualyn Theayagh (Sostyn as Bretyn)]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Sheerloayreyderyn Sostynagh noi Caggey yn Earack]] [[Ronney:Anjeeyn Sostynagh]] [[Ronney:Coonseil Hostynagh y Ree]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Sostynagh]] [[Ronney:Screeudeyryn leighoil Sostynagh]] [[Ronney:Soshiallee Hostynagh]] [[Ronney:Leighderyn cairyn sheelnaue]] [[Ronney:Ard-vinishteryn Phartee yn Lught Obbyr 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:OPyn Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit) son rheynnyn-reihys Sostynagh]] [[Ronney:Feallee ass Lunnin]] [[Ronney:Toshee Phartee yn Lught Obbyr (y Reeriaght Unnaneysit)]] [[Ronney:Toshee yn Chondaigys (y Reeriaght Unnaneysit)]] [[Ronney:Olteynyn Choonseil Reeoil y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Feallee ass Kentish Town]] [[Ronney:Feallee ass Oxted]] [[Ronney:Feallee ass Southwark]] [[Ronney:OPyn yn RU 2015–2017]] [[Ronney:OPyn yn RU 2017–2019]] [[Ronney:OPyn yn RU 2019–2024]] [[Ronney:OPyn yn RU 2024–jiu]] 9mestam6gheizdw358zct6r19icbd45 Ronney:Mraane rere earish 14 51320 386844 383431 2026-07-27T16:49:41Z MacTire02 219 +ronney 386844 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Mraane 'sy çhennaghys| Earish]] [[Ronney:Feallee rere earish|+]] [[Ronney:Mraane| Earish]] 7wlt3ziw3f0fosasmp5lb055ou6reon Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh y 21d eash 14 53488 386836 386665 2026-07-27T16:37:28Z MacTire02 219 ++ 386836 wikitext text/x-wiki {{category series navigation}} [[Ronney:Screeudeyryn Americaanagh y 21d eash|+]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin y 21d eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Mraane Americaanagh y 21d eash rere keird]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh rere eash|21]] n39fresepasxj3prktyb5a4z5yun91h Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal bwoirrin Americaanagh 14 53626 386831 2026-07-27T15:39:59Z MacTire02 219 ronney noa 386831 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal bwoirrin rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal Americaanagh|+]] [[Ronney:Screeudeyryn bwoirrin Americaanagh|Caslys-skeeal]] 7lqct4v3x1ba6cwdwtuf7v96wiyxnj1 Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal Americaanagh 14 53627 386832 2026-07-27T15:41:33Z MacTire02 219 ronney noa 386832 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Comics writers from the United States|Screeudeyryn caslys-skeeal ass ny Steatyn Unnaneysit}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn Americaanagh rere shaanrey|Caslys-skeeal]] [[Ronney:Crootee chaslys-skeeal Americaanagh]] je26x7816jds73fyi5h1qbdn3zlv9jz Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal firryn Americaanagh 14 53628 386834 2026-07-27T15:53:58Z MacTire02 219 ronney noa 386834 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal firryn rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Screeudeyryn caslys-skeeal Americaanagh|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh|Caslys-skeeal]] klf09m0lgfq3uio7rcdzg1dgkbcne2d Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh y 21d eash 14 53629 386837 2026-07-27T16:37:45Z MacTire02 219 ronney noa 386837 wikitext text/x-wiki {{category series navigation}} [[Ronney:Screeudeyryn Americaanagh y 21d eash|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn y 21d eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh y 21d eash rere keird]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh rere eash|21]] pty13ajbf45827hqj4y5qt9we7f7eja Ronney:Screeudeyryn firryn y 21d eash rere ashoonaght 14 53630 386838 2026-07-27T16:45:12Z MacTire02 219 ronney noa 386838 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn y 21d eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere keird as ashoonaght]] [[Ronney:Screeudeyryn y 21d eash rere ashoonaght|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash as ashoonaght|21]] i9oh639e63v4qncejaissrsdkiilgsn Ronney:Screeudeyryn firryn y 21d eash 14 53631 386839 2026-07-27T16:46:07Z MacTire02 219 ronney noa 386839 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Screeudeyryn y 21d eash|+]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere keird]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash|21]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn (earish noa-emshiragh)]] 4vkwndl58efa0unruzogabgwh7o6xqm Ronney:Screeudeyryn firryn (earish noa-emshiragh) 14 53632 386840 2026-07-27T16:47:16Z MacTire02 219 ronney noa 386840 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} {{moir-ronney}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere earish henndeeagh|Noa-emshiragh]] [[Ronney:Lettyraght yn earish noa-emshiragh yeianagh]] 4azornf63caw5y2l1qfa1gjlcmtfzra Ronney:Screeudeyryn firryn rere earish henndeeagh 14 53633 386841 2026-07-27T16:47:56Z MacTire02 219 ronney noa 386841 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn| Earish henndeeagh]] [[Ronney:Screeudeyryn rere earish|+]] [[Ronney:Fir rere earish|-Screeudeyryn]] 3mdsodtrxlt30lucbh0bommnqda3wj7 Ronney:Fir rere earish 14 53634 386842 2026-07-27T16:48:51Z MacTire02 219 ronney noa 386842 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Fir 'sy çhennaghys| Earish]] [[Ronney:Feallee rere earish|+]] q8filvmw4baxgy32e4ku7jiyjguycxy 386843 386842 2026-07-27T16:49:31Z MacTire02 219 +ronney 386843 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Fir 'sy çhennaghys| Earish]] [[Ronney:Feallee rere earish|+]] [[Ronney:Fir| Earish]] l48p62k4j4wsf14gtqv7do2x5vgzvfl Ronney:Fir 'sy çhennaghys 14 53635 386845 2026-07-27T16:50:16Z MacTire02 219 ronney noa 386845 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Men in history|Fir ayns shennaghys}} [[Ronney:Fir rere bun-chooish|Chennaghys]] [[Ronney:Shennaghys keintys]] sgn4q3mngr31o7q4tccxlqcrzkxb8sq Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash 14 53636 386846 2026-07-27T16:52:16Z MacTire02 219 ronney noa 386846 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Male writers by century|Screeudeyryn firryn rere eash}} {{moir-ronney}} [[Ronney:Fir rere keird as eash]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere earish henndeeagh| Eash]] [[Ronney:Screeudeyryn rere eash|+]] {{CatAutoTOC}} sd9slvjb7r48mfqrxsf5vg6veflbkr2 Ronney:Fir rere keird as eash 14 53637 386847 2026-07-27T16:53:05Z MacTire02 219 ronney noa 386847 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Fir rere eash as keird|Mraane rere keird as eash}} [[Ronney:Fir rere keird| Eash]] [[Ronney:Fir rere eash| Keird]] [[Ronney:Feallee rere keird as eash|+]] ds7pf0xk95pii3c91tc11hon8gcqnta Ronney:Fir rere eash 14 53638 386848 2026-07-27T16:53:51Z MacTire02 219 ronney noa 386848 wikitext text/x-wiki {{commons category|Men by century|Fir rere eash}} {{moir-ronney}} [[Ronney:Feallee rere eash|+]] [[Ronney:Fir rere earish| Eash]] [[Ronney:Fir| Eash]] g5aj3bu46pyo4qosfdbl46cwg84pzkl Ronney:Fir y 21d eash rere keird 14 53639 386849 2026-07-27T16:55:00Z MacTire02 219 ronney noa 386849 wikitext text/x-wiki {{Commons category|21st-century men by occupation|Fir y 21d eash rere keird}} {{C|Fir rere keird|Fir rere keird}} 'sy {{C|Ronney:Fir y 21d eash|21d eash}} {{Navseasoncats}} {{Category see also|Mraane y 21d eash rere keird}} {{moir-ronney}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Feallee yn 21d eash rere keird|+]] [[Ronney:Fir y 21d eash| Keird]] [[Ronney:Fir rere eash as keird|21]] p1wqgtf5vi9zv45s6fazdl65kr8o9i4 Ronney:Fir rere eash as keird 14 53640 386850 2026-07-27T16:56:07Z MacTire02 219 ronney noa 386850 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Fir rere keird as eash|Mraane rere eash as keird}} {{Commons category|Men by occupation by century|Fir rere keird as eash}} [[Ronney:Fir rere keird| Eash]] [[Ronney:Fir rere eash| Keird]] [[Ronney:Feallee rere eash as keird|+]] 2rzn53k6w9xm24penwlmdkz2bju43m1 Ronney:Fir y 21d eash 14 53641 386851 2026-07-27T16:57:08Z MacTire02 219 ronney noa 386851 wikitext text/x-wiki {{Commons category|21st-century men|Fir y 21d eash}} {{Navseasoncats}} {{Category see also|Mraane y 21d eash}} {{Auto category TOC}} [[Ronney:Feallee yn 21d eash|+]] [[Ronney:Fir rere eash|21]] [[Ronney:Fir y 3oo milley bleeaney|21]] [[Ronney:Shennaghys ny fir 'sy 21d eash]] 87qw4myqpleub24n0k6ah2zghqpn68f 386852 386851 2026-07-27T16:57:48Z MacTire02 219 -ronney 386852 wikitext text/x-wiki {{Commons category|21st-century men|Fir y 21d eash}} {{Navseasoncats}} {{Category see also|Mraane y 21d eash}} {{Auto category TOC}} [[Ronney:Feallee yn 21d eash|+]] [[Ronney:Fir rere eash|21]] [[Ronney:Fir y 3oo milley bleeaney|21]] b3uqdxl3y1yveg4v2kvhxqt4bv3hd23 Ronney:Fir y 3oo milley bleeaney 14 53642 386853 2026-07-27T16:58:06Z MacTire02 219 ronney noa 386853 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Ronney:Feallee yn 3oo milley bleeaney|+]] [[Ronney:Fir rere milley bleeaney|3]] 8569w4nhd3uki7jw8sk6orwxobj4hbb Ronney:Fir rere milley bleeaney 14 53643 386854 2026-07-27T16:58:39Z MacTire02 219 ronney noa 386854 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Feallee rere milley bleeaney|+]] [[Ronney:Fir rere earish| Milley bleeaney]] r3i15nz699h9oaig535tzku2uyzpxs3 Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash as ashoonaght 14 53644 386855 2026-07-27T16:59:49Z MacTire02 219 ronney noa 386855 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Screeudeyryn firryn rere ashoonaght as eash}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere ashoonaght| Eash]] [[Ronney:Screeudeyryn rere eash as ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir rere eash as ashoonaght|+Screeudeyryn]] 7bb3k9ypg94jp4vus0qod476uz4jtuz Ronney:Fir rere eash as ashoonaght 14 53645 386856 2026-07-27T17:00:33Z MacTire02 219 ronney noa 386856 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Fir rere ashoonaght as eash}} [[Ronney:Feallee rere eash as ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir rere eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght| Eash]] kauzk4px8k8t46oqssx2yzrfw144aif Ronney:Fir y 21d eash rere keird as ashoonaght 14 53646 386857 2026-07-27T17:01:36Z MacTire02 219 ronney noa 386857 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} {{Catseealso|Fir y 21d eash rere ashoonaght as keird|Mraane y 21d eash rere keird as ashoonaght}} [[Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght| Keird]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere keird| Ashoonaght]] [[Ronney:Feallee yn 21d eash rere keird as ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir rere keird as ashoonaght|21]] ho3n3x10x0fqurdtmeipi089f5mpv1d Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght 14 53647 386858 2026-07-27T17:02:33Z MacTire02 219 ronney noa 386858 wikitext text/x-wiki {{Commons category|21st-century men by country|Fir y 21d eash rere çheer}} {{Category see also|Fir rere çheer}} {{Navseasoncats}} {{moir-ronney}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Feallee yn 21d eash rere ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir y 21d eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir rere eash as ashoonaght| +]] kbfyyvegx0ibbofs66idsy0wzqsgtyq Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh rere eash 14 53648 386859 2026-07-27T19:00:09Z MacTire02 219 ronney noa 386859 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh| Eash]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere keird as eash]] [[Ronney:Screeudeyryn Americaanagh rere eash|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere ashoonaght as eash|Americaanagh]] tcf0lfrltgvakpqjl22w72c55ylx8dv Ronney:Fir Americaanagh rere keird as eash 14 53649 386860 2026-07-27T19:01:02Z MacTire02 219 ronney noa 386860 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{catseealso|Mraane Americaanagh rere keird as eash}} [[Ronney:Fir Americaanagh rere eash| Keird]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere keird| Eash]] [[Ronney:Americaanee rere keird as eash|+]] [[Ronney:Fir rere keird as eash|+Americaanagh]] o3byrdszaerlmsb7t64h0keyvqe4p4r Ronney:Fir Americaanagh rere eash 14 53650 386861 2026-07-27T19:01:59Z MacTire02 219 ronney noa 386861 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Fir Americaanagh| Eash]] [[Ronney:Americaanee rere eash|+]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght as eash|Americaanagh]] hzxvpxjs5xslidgilkgtfs86mz0vxdw Ronney:Fir rere ashoonaght as eash 14 53651 386862 2026-07-27T19:02:57Z MacTire02 219 ronney noa 386862 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Fir rere eash as ashoonaght}} [[Ronney:Feallee rere ashoonaght as eash|+]] [[Ronney:Fir rere eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght| Eash]] {{CatAutoTOC}} plbervsh6y4z011ldn7deiv99m7b41v Ronney:Screeudeyryn firryn rere ashoonaght as eash 14 53652 386863 2026-07-27T19:04:11Z MacTire02 219 ronney noa 386863 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category see also|Screeudeyryn firryn rere eash as ashoonaght}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere ashoonaght| Eash]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Screeudeyryn rere ashoonaght as eash|+]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght as eash|+Screeudeyryn]] qg73jukfrj2kj1k8wh73iwjm7a5kehf Ronney:Fir Americaanagh y 21d eash rere keird 14 53653 386864 2026-07-27T19:05:16Z MacTire02 219 ronney noa 386864 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category series navigation}} {{Category see also|Mraane Americaanagh y 21d eash rere keird}} [[Ronney:Fir Americaanagh y 21d eash| Keird]] [[Ronney:Americaanee yn 21d eash rere keird|+]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght as keird|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere keird as eash|21]] r66agvjyyma0r6pyyp33y7ueu3w7j8h Ronney:Fir Americaanagh y 21d eash 14 53654 386865 2026-07-27T19:06:19Z MacTire02 219 ronney noa 386865 wikitext text/x-wiki {{commonscat|21st-century men of the United States|Fir y 21d eash ass ny Steatyn Unnaneysit}} {{category series navigation}} [[Ronney:Americaanee yn 21d eash|+]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere eash|21]] aa4x8du4qx1o9tg76s9jlqq7vwaqcnu Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght as keird 14 53655 386866 2026-07-27T19:07:03Z MacTire02 219 ronney noa 386866 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} {{Catseealso|Fir y 21d eash rere keird as ashoonaght}} [[Ronney:Fir y 21d eash rere ashoonaght| Keird]] [[Ronney:Fir y 21d eash rere keird| Ashoonaght]] [[Ronney:Feallee yn 21d eash rere ashoonaght as keird|+]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght as keird|21]] cm9kmiwsz4v7v4brqpygnxmermjd2t4 Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh y 20oo eash 14 53656 386867 2026-07-27T19:08:15Z MacTire02 219 ronney noa 386867 wikitext text/x-wiki {{category series navigation}} [[Ronney:Screeudeyryn Americaanagh y 20oo eash|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn y 20oo eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh y 20oo eash rere keird]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn Americaanagh rere eash|20]] 2s1iar93ihvvkjiqnfk5lkdcenobbhn Ronney:Fir Americaanagh y 20oo eash rere keird 14 53657 386868 2026-07-27T19:09:15Z MacTire02 219 ronney noa 386868 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Category series navigation}} {{Category see also|Mraane Americaanagh y 20oo eash rere keird}} [[Ronney:Fir Americaanagh y 20oo eash| Keird]] [[Ronney:Americaanee yn 20oo eash rere keird|+]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght as keird|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere keird as eash|20]] 6z59g73yt5x5tlmos9ienyzqpc43i19 Ronney:Fir Americaanagh y 20oo eash 14 53658 386869 2026-07-27T19:10:21Z MacTire02 219 ronney noa 386869 wikitext text/x-wiki {{commonscat|20th-century men of the United States|Fir y 20oo eash ass ny Steatyn Unnaneysit}} {{category series navigation}} [[Ronney:Americaanee yn 20oo eash|+]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh rere eash|20]] ke64bzmnudmzk7wsua88ez9a5plmrfd Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght 14 53659 386870 2026-07-27T19:11:22Z MacTire02 219 ronney noa 386870 wikitext text/x-wiki {{Commons category|20th-century men by country|Fir y 20oo eash rere çheer}} {{Category see also|Fir rere çheer}} {{Navseasoncats}} {{moir-ronney}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Feallee yn 20oo eash rere ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir y 20oo eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir rere eash as ashoonaght| +]] hw2a5rxw290djcg5hjrygvcrwhfd8ig Ronney:Fir y 20oo eash 14 53660 386871 2026-07-27T19:15:12Z MacTire02 219 ronney noa 386871 wikitext text/x-wiki {{Commons category|20th-century men|Fir y 20oo eash}} {{Navseasoncats}} {{Category see also|Mraane y 20oo eash}} {{Auto category TOC}} [[Ronney:Feallee yn 20oo eash|+]] [[Ronney:Fir rere eash|20]] [[Ronney:Fir y 2h villey bleeaney|20]] cpbkg9duap3mttylj2ptjp7ejvl6m20 Ronney:Fir y 2h villey bleeaney 14 53661 386872 2026-07-27T19:16:04Z MacTire02 219 ronney noa 386872 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} [[Ronney:Feallee yn 2h villey bleeaney|+]] [[Ronney:Fir rere milley bleeaney|2]] 39czm3rkinwekdxz4ffr4wdpbtncrb7 Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght as keird 14 53662 386873 2026-07-27T19:17:17Z MacTire02 219 ronney noa 386873 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} {{Catseealso|Fir y 20oo eash rere keird as ashoonaght}} [[Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght| Keird]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere keird| Ashoonaght]] [[Ronney:Feallee yn 20oo eash rere ashoonaght as keird|+]] [[Ronney:Fir rere ashoonaght as keird|20]] 3hi6mjghzqxemklq4au1uuvf23t3ndu Ronney:Fir y 20oo eash rere keird 14 53663 386874 2026-07-27T19:18:18Z MacTire02 219 ronney noa 386874 wikitext text/x-wiki {{Commons category|20th-century men by occupation|Fir y 20oo eash rere keird}} {{C|Fir rere keird|Fir rere keird}} 'sy {{C|Ronney:Fir y 20oo eash|20oo eash}} {{Navseasoncats}} {{Category see also|Mraane y 20oo eash rere keird}} {{moir-ronney}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Feallee yn 20oo eash rere keird|+]] [[Ronney:Fir y 20oo eash| Keird]] [[Ronney:Fir rere eash as keird|20]] 105nmae6wmkm8rqdty0xd55g87pa4t9 Ronney:Screeudeyryn firryn y 20oo eash rere ashoonaght 14 53664 386875 2026-07-27T19:19:06Z MacTire02 219 ronney noa 386875 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} [[Ronney:Screeudeyryn firryn y 20oo eash| Ashoonaght]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere keird as ashoonaght]] [[Ronney:Screeudeyryn y 20oo eash rere ashoonaght|+]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash as ashoonaght|20]] fmjs34c7om1cnt133f2ucpif1r1gw7m Ronney:Fir y 20oo eash rere keird as ashoonaght 14 53665 386876 2026-07-27T19:19:56Z MacTire02 219 ronney noa 386876 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Navseasoncats}} {{Catseealso|Fir y 20oo eash rere ashoonaght as keird|Mraane y 20oo eash rere keird as ashoonaght}} [[Ronney:Fir y 20oo eash rere ashoonaght| Keird]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere keird| Ashoonaght]] [[Ronney:Feallee yn 20oo eash rere keird as ashoonaght|+]] [[Ronney:Fir rere keird as ashoonaght|20]] n0tibrsns7antuwjksn5reeom0dxz6m Ronney:Screeudeyryn firryn y 20oo eash 14 53666 386877 2026-07-27T19:20:58Z MacTire02 219 ronney noa 386877 wikitext text/x-wiki {{Navseasoncats}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Screeudeyryn y 20oo eash|+]] [[Ronney:Fir y 20oo eash rere keird]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn rere eash|20]] [[Ronney:Screeudeyryn firryn (earish noa-emshiragh)]] ph69osa9cxppfirpvvf7ccjbszn64g8 Ronney:Kiaulleyderyn firryn Americaanagh y 20oo eash 14 53667 386878 2026-07-27T19:28:37Z MacTire02 219 ronney noa 386878 wikitext text/x-wiki {{category series navigation}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Kiaulleyderyn Americaanagh y 21d eash|+]] [[Ronney:Kiaulleyderyn firryn y 21d eash rere ashoonaght|Americaanagh]] [[Ronney:Fir Americaanagh y 21d eash rere keird]] [[Ronney:Kiaulleyderyn firryn Americaanagh rere eash|20]] o4spa0b22yvr94ittu1pg7pgn9lw41w Ronney:Shicklaagee Vanninagh 14 53668 386879 2026-07-27T22:01:18Z MacTire02 219 ronney noa 386879 wikitext text/x-wiki {{fooian fooers |Profession=psychologists |Nationality=American |Country=United States |Supercategory=health professionals |Supercategory2=social scientists }} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Manninagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Manninagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|+Manninagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin|:Shicklaagee]] 2iv1izod348thgd8m4fqz2obnmoamat 386880 386879 2026-07-27T22:01:27Z MacTire02 219 -- 386880 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Manninagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Manninagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|+Manninagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin|:Shicklaagee]] s8rdy07k36lqm6jss9ignddbf6beo09 386881 386880 2026-07-27T22:02:11Z MacTire02 219 catsort 386881 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Manninagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Manninagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|Vanninagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin|:Shicklaagee]] hq4wn58nlh5ck6kx2z0osxn9ya83x60 386882 386881 2026-07-27T22:02:51Z MacTire02 219 +ronney 386882 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Manninagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Manninagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|Vanninagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin|:Shicklaagee]] [[Ronney:Shicklaagee Ghoaldagh|/Vanninagh]] q2zn0j5buafl7tvt8dij5z16wykduek 386883 386882 2026-07-27T22:03:20Z MacTire02 219 ++ 386883 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Vanninagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Manninagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|Vanninagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin|:Shicklaagee]] [[Ronney:Shicklaagee Ghoaldagh|/Vanninagh]] o6ukiaice7ohbmffgryjqgcqx2mim4l Ronney:Gerrymee slaynt Vanninagh 14 53669 386884 2026-07-27T22:04:08Z MacTire02 219 ronney noa 386884 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Foodeyryn Fooagh | Keird = Gerrymee slaynt | Ashoonaght = Vanninagh | Deiney = Manninee | Persoonyn = Manninee | Çheer = Mannin }} [[Ronney:Kiarail slaynt ayns Mannin]] [[Ronney:Gerrymee slaynt Ghoaldagh|/Vanninagh]] eeddqvc91c8ns6ap4yo24hp1maoomna Ronney:Gerrymee slaynt Ghoaldagh 14 53670 386885 2026-07-27T22:04:45Z MacTire02 219 ronney noa 386885 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Foodeyryn Fooagh | Keird = Gerrymee slaynt | Ashoonaght = Ghoaldagh | Deiney = Goaldee | Persoonyn = Goaldee | Çheer = Yn Reeriaght Unnaneysit]] }} [[Ronney:Kiarail slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit]] artdize7iu4z8zoyic9bxwj152xvj1i 386886 386885 2026-07-27T22:04:58Z MacTire02 219 -]] 386886 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Foodeyryn Fooagh | Keird = Gerrymee slaynt | Ashoonaght = Ghoaldagh | Deiney = Goaldee | Persoonyn = Goaldee | Çheer = Yn Reeriaght Unnaneysit }} [[Ronney:Kiarail slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit]] 0tke0fm70jntydwndlvmb17c5ik3uzo Ronney:Shicklaagee Ghoaldagh 14 53671 386887 2026-07-27T22:06:30Z MacTire02 219 ronney noa 386887 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Gerrymee slaynt Ghoaldagh]] [[Ronney:Oaylleeyn sheshoil Goaldagh]] [[Ronney:Shicklaagee rere ashoonaght|Ghoaldagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh 'sy Reeriaght Unnaneysit|:Shicklaagee]] 25klo3algwifa0z2qfl8ws2dgyt6yls Ronney:Slaynt inçhynagh 'sy Reeriaght Unnaneysit 14 53672 386893 2026-07-27T22:23:39Z MacTire02 219 ronney noa 386893 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Ronney:Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit|Inchynagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Anlheiltys 'sy Reeriaght Unnaneysit]] nsshhbwsl8xycsho8344crqw7c2qsm7 Ronney:Slaynt inçhynagh rere çheer 14 53673 386894 2026-07-27T22:25:31Z MacTire02 219 ronney noa 386894 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Slaynt rere çheer| Inchynagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh| Cheer]] [[Ronney:Anlheiltys rere çheer| Inchynagh]] l0hgurz8ar2m1sffgepyiiqjge3gzqc Ronney:Anlheiltys rere çheer 14 53674 386895 2026-07-27T22:27:40Z MacTire02 219 ronney noa 386895 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Anlheiltys| Cheer]] [[Ronney:Slaynt rere çheer| Anlheiltys]] [[Ronney:Sheshaght rere çheer| Anlheiltys]] knfnvrhpw2mt699m7klgswlixu3q5w7 Ronney:Slaynt rere çheer 14 53675 386896 2026-07-27T22:29:30Z MacTire02 219 ronney noa 386896 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Health by country|Slaynt rere çheer}} {{CatAutoTOC}} [[Ronney:Slaynt rere boayl| Cheer]] [[Ronney:Ronnaghyn rere çheer]] bn65rxcjlx8uetitjgm1o4r06qk4776 Ronney:Slaynt rere boayl 14 53676 386897 2026-07-27T22:30:22Z MacTire02 219 ronney noa 386897 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Slaynt| Boayl]] [[Ronney:Ronnaghyn rere boayl]] 9ovy3yzk0hfj7omiaebt2ahl4f5cy4m Ronney:Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit 14 53677 386898 2026-07-27T22:32:51Z MacTire02 219 ronney noa 386898 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} {{Commons category|Health in the United Kingdom|Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit}} [[Ronney:Yn Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Slaynt rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Slaynt 'syn Oarpey rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] 1se0w2a9nbkoxfimb8ppj7mcyldktb5 Ronney:Slaynt 'syn Oarpey rere çheer 14 53678 386899 2026-07-27T22:35:54Z MacTire02 219 ronney noa 386899 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Slaynt 'syn Oarpey| Cheer]] [[Ronney:Çheeraghyn yn Oarpey| Slaynt]] [[Ronney:Slaynt rere çheer|!Oarpey]] sytwhn5jjjj9b5n5wbl48fjflq5r0ww Ronney:Slaynt 'syn Oarpey 14 53679 386900 2026-07-27T22:37:05Z MacTire02 219 ronney noa 386900 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Health in Europe|Slaynt 'syn Oarpey}} {{cat main}} {{category see also|Slaynt 'syn Unnaneys Oarpagh}} [[Ronney:Slaynt rere mooar-rheynn|Oarpey]] [[Ronney:Yn Oarpey]] odar7qmexn5rbl4iduwde09vx55j1zr Ronney:Slaynt rere mooar-rheynn 14 53680 386901 2026-07-27T22:38:03Z MacTire02 219 ronney noa 386901 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} {{Commons cat|Health by continent|Slaynt rere mooar-rheynn}} [[Ronney:Slaynt rere boayl| Mooar-rheynn]] [[Ronney:Ronnaghyn rere mooar-rheynn]] 0sajxu5i9h6rv2hv3myxy0k19xxwdnr Ronney:Doghanyn as çhingyssyn 'sy Reeriaght Unnaneysit 14 53681 386902 2026-07-27T22:39:17Z MacTire02 219 ronney noa 386902 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Anlheiltys 'sy Reeriaght Unnaneysit]] apukm6tlv2dnumv9t4j5ebkd1f8sl90 Ronney:Anlheiltys 'sy Reeriaght Unnaneysit 14 53682 386904 2026-07-27T23:03:50Z MacTire02 219 ronney noa 386904 wikitext text/x-wiki {{cat main}} {{commons category|Disability in the United Kingdom|Anlheiltys 'sy Reeriaght Unnaneysit}} [[Ronney:Anlheiltys rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Sheshaght y Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Anlheiltys 'syn Oarpey|Reeriaght Unnaneysit]] 3yjp9148wflepgsntkxdda5xfv2jtr3 Ronney:Anlheiltys 'syn Oarpey 14 53683 386905 2026-07-27T23:05:30Z MacTire02 219 ronney noa 386905 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Anlheiltys rere mooar-rheynn|Oarpey]] [[Ronney:Slaynt 'syn Oarpey]] [[Ronney:Sheshaght yn Oarpey]] bsbxxfd3ils7j2894gmwdpakc83aliz Ronney:Anlheiltys rere mooar-rheynn 14 53684 386906 2026-07-27T23:07:05Z MacTire02 219 ronney noa 386906 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Anlheiltys| Mooar-rheynn]] [[Ronney:Ronnaghyn rere mooar-rheynn]] [[Ronney:Slaynt rere mooar-rheynn| Anlheiltys]] [[Ronney:Sheshaght rere mooar-rheynn| Anlheiltys]] mzqmszyzwlx2mj1vqnl9rhs7ccmluxz Ronney:Doghanyn as çhingyssyn rere çheer 14 53685 386907 2026-07-27T23:08:59Z MacTire02 219 ronney noa 386907 wikitext text/x-wiki {{moir-ronney}} [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn deiney| Cheer]] [[Ronney:Slaynt rere çheer| Doghanyn as chingyssyn]] [[Ronney:Anlheiltys rere çheer]] atuaf1yoiqbw3s8gnqqdyfmaswx4ork Ronney:Kiarail slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit 14 53686 386908 2026-07-27T23:11:09Z MacTire02 219 ronney noa 386908 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Healthcare in the United Kingdom|Kiarail slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit}} {{cat main}} [[Ronney:Slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit| Kiarail]] [[Ronney:Kiarail slaynt rere çheer|Reeriaght Unnaneysit]] [[Ronney:Kiarail slaynt 'syn Oarpey|Reeriaght Unnaneysit]] q64ie62s2b7soke4ulo71mgpac9tcs4 Ronney:Kiarail slaynt 'syn Oarpey 14 53687 386909 2026-07-27T23:12:52Z MacTire02 219 ronney noa 386909 wikitext text/x-wiki {{cat main}} [[Ronney:Kiarail slaynt rere mooar-rheynn|Oarpey]] [[Ronney:Slaynt 'syn Oarpey| Kiarail]] 41blqdxesrgvg36zmo2d5gtv62e4pt9 Ronney:Kiarail slaynt rere mooar-rheynn 14 53688 386910 2026-07-27T23:13:51Z MacTire02 219 ronney noa 386910 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Kiarail slaynt| Mooar-rheynn]] [[Ronney:Slaynt rere mooar-rheynn| Kiarail]] 5axgzzaapdj4b655a2udd0cf02nro5a Ronney:Kiarail slaynt rere çheer 14 53689 386911 2026-07-27T23:15:17Z MacTire02 219 ronney noa 386911 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Healthcare by country|Kiarail slaynt rere çheer}} {{Cat main|Coryssyn slaynt rere çheer}} [[Ronney:Kiarail slaynt| Cheer]] [[Ronney:Slaynt rere çheer| Kiarail]] rd3ndcoevbkfeupy0sjuswifxzg01ek Ronney:Kiarail slaynt ayns Mannin 14 53690 386912 2026-07-27T23:17:03Z MacTire02 219 ronney noa 386912 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Healthcare in the Isle of Man|Kiarail slaynt ayns Mannin}} {{cat main}} [[Ronney:Slaynt ayns Mannin| Kiarail]] [[Ronney:Kiarail slaynt rere çheer|Mannin]] [[Ronney:Kiarail slaynt 'syn Oarpey|+Mannin]] [[Ronney:Kiarail slaynt 'sy Reeriaght Unnaneysit|^Mannin]] ouc5cxy1jletxxk2peh9qgvx4wo12ow Ronney:Slaynt inçhynagh ayns Mannin 14 53691 386913 2026-07-27T23:19:33Z MacTire02 219 ronney noa 386913 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Ronney:Slaynt ayns Reeriaght Unnaneysit|Inchynagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh rere çheer|Mannin]] [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn ayns Mannin]] [[Ronney:Anlheiltys ayns Mannin]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh 'sy Reeriaght Unnaneysit|^Mannin]] dt7mx1qcqlvtv6prcn70d5lnzrij232 386914 386913 2026-07-27T23:19:50Z MacTire02 219 ronney elley 386914 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Ronney:Slaynt ayns Mannin|Inchynagh]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh rere çheer|Mannin]] [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn ayns Mannin]] [[Ronney:Anlheiltys ayns Mannin]] [[Ronney:Slaynt inçhynagh 'sy Reeriaght Unnaneysit|^Mannin]] 25e8ppgqrl874mde1oen15i363swl2h Ronney:Doghanyn as çhingyssyn ayns Mannin 14 53692 386915 2026-07-27T23:20:57Z MacTire02 219 ronney noa 386915 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn rere çheer|Mannin]] [[Ronney:Slaynt ayns Mannin]] [[Ronney:Anlheiltys ayns Mannin]] [[Ronney:Doghanyn as çhingyssyn 'sy Reeriaght Unnaneysit|^Mannin]] 3cx13oebn9l499jys0i411arzpx9w5m Ronney:Anlheiltys ayns Mannin 14 53693 386916 2026-07-27T23:22:02Z MacTire02 219 ronney noa 386916 wikitext text/x-wiki {{cat main}} [[Ronney:Anlheiltys rere çheer|Mannin]] [[Ronney:Slaynt ayns Mannin]] [[Ronney:Sheshaght Vannin]] [[Ronney:Anlheiltys 'syn Oarpey|+Mannin]] easanos59i7uayxr5jwh9ekyr9c9sb1 Ronney:Feallee yl-ghraihagh 14 53694 386917 2026-07-27T23:24:03Z MacTire02 219 ronney noa 386917 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Yl-ghraih]] [[Ronney:Feallee rere keintyssaght]] sulkdpsmmik1yz8vs22x16m2ptw0jo5 Ronney:Yl-ghraih 14 53695 386918 2026-07-27T23:26:21Z MacTire02 219 ronney noa 386918 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Polyamory|Yl-ghraih}} {{Cat main}} [[Ronney:Seyr-ghraih]] [[Ronney:Treishteilys keintyssagh]] [[Ronney:Cleuinyssyn ainjyssagh]] [[Ronney:Yl-phoosey]] bw2kv8eh1fwg65xfzwj8uewxjgt45q4 Ronney:Treishteilys keintyssagh 14 53696 386919 2026-07-27T23:28:32Z MacTire02 219 ronney noa 386919 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Sexual fidelity|Treishteilys keintyssagh}} {{Category main|Neuhreishteilys}} {{cat see also|Poosey}} [[Ronney:Poosey, unnaneyssyn, as paarteeyssyn]] [[Ronney:Keintyssaght as sheshaght]] 01ghjbthhxx6j638te4qpt9wxska3mz Ronney:Poosey, unnaneyssyn, as paarteeyssyn 14 53697 386920 2026-07-27T23:31:00Z MacTire02 219 ronney noa 386920 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Deyn-oaylleeaght]] [[Ronney:Lught-thie]] [[Ronney:Cleayn eddyr-phersoonagh]] [[Ronney:Cleuinyssyn ainjyssagh]] [[Ronney:Mooinjerys as sluight]] [[Ronney:Undinyssyn sheshoil]] [[Ronney:Paarteeyssyn]] lwnt34irlm22jjd7s7fq8qjyd01z666 Ronney:Paarteeyssyn 14 53698 386921 2026-07-27T23:33:08Z MacTire02 219 ronney noa 386921 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Partnerships|Paarteeyssyn}} {{Cat main|Paarteeys}} [[Ronney:Unnidyn leighoil]] [[Ronney:Reagheydyssyn rere staydys leighoil]] [[Ronney:Colughtyn rere sorçh]] <!-- 2 ny ny smoo -->[[Ronney:Mooinjeryssyn eddyr-phersoonagh rere sorçh]] o66e0ghmuwyu5gr3tva8cxbjkflxvgu Ronney:Yl-phoosey 14 53699 386922 2026-07-27T23:34:59Z MacTire02 219 ronney noa 386922 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Polygamy|Yl-phoosey}} {{Cat main}} [[Ronney:Coryssyn sheshoil]] [[Ronney:Coryssyn colleeys]] [[Ronney:Poosey rere sorçh]] 46hn1t790hrnvxsnrahljowluv2lqjj Ronney:Poosey rere sorçh 14 53700 386923 2026-07-27T23:35:52Z MacTire02 219 ronney noa 386923 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} [[Ronney:Poosey| Sorch]] [[Ronney:Ronnaghyn rere sorçh]] gfak7bcy20xy76rejtlc6cujqviul0n Ronney:Poosey 14 53701 386924 2026-07-27T23:37:15Z MacTire02 219 ronney noa 386924 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Marriage|Poosey}} {{Cat main}} {{CatAutoTOC|numerals=no}} [[Ronney:Poosey, unnaneyssyn, as paarteeyssyn]] [[Ronney:Cadjinchliaghtaghyn sheshoil]] [[Ronney:Undinyssyn sheshoil]] hi13dalmoqludfsgnfr3jfs53atqm51 Ronney:Crootee chaslys-skeeal yn Eash Airhey 14 53702 386925 2026-07-27T23:39:51Z MacTire02 219 ronney noa 386925 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Golden Age comics creators|Crootee chaslys-skeeal yn Eash Airhey}} [[Ronney:Eash Airhey ny lioaryn caslys-skeeal]] [[Ronney:Crootee chaslys-skeeal|Eash Airhey]] {{CatAutoTOC}} mulgycakeky0ir4i0rkskvkcmlm1ro9 Ronney:Crootee chaslys-skeeal 14 53703 386926 2026-07-27T23:41:23Z MacTire02 219 ronney noa 386926 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Comics creators|Crootee chaslys-skeeal}} [[Ronney:Feallee kianglt rish caslys-skeealyn]] [[Ronney:Çhynskyl ny caslys-skeealyn]] 8xudcgvc9y8nhay0plor3gji5vlto7p Ronney:Çhynskyl ny caslys-skeealyn 14 53704 386927 2026-07-27T23:43:48Z MacTire02 219 ronney noa 386927 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Comics industry|çhynskyl ny caslys-skeealyn}} [[Ronney:Caslys-skeealyn|Chynskyl]] [[Ronney:Çhynskyl ny meanyn mooarey|Caslys-skeealyn]] [[Ronney:Çhynskyl eunysseyrys|Caslys-skeealyn]] [[Ronney:Cultoor nerdyn|Chynskyl ny caslys-skeealyn]] 92r2mfscd6nj5rj9p46u8jbmb283pv8 Ronney:Feallee kianglt rish caslys-skeealyn 14 53705 386928 2026-07-27T23:45:51Z MacTire02 219 ronney noa 386928 wikitext text/x-wiki {{Commons category|People associated with comics|Feallee kianglt rish caslys-skeealyn}} [[Ronney:Caslys-skeealyn|+]] [[Ronney:Feallee kianglt rish earishlioaryn|.Caslys-skeeal]] [[Ronney:Feallee ayns keirdyn ellyn|Caslys-skeeal]] o9szm7ko058otq8l9293lbq6mn0vkec Ronney:Feallee kianglt rish earishlioaryn 14 53706 386929 2026-07-27T23:47:00Z MacTire02 219 ronney noa 386929 wikitext text/x-wiki [[Ronney:Earishlioaryn|:Feallee]] [[Ronney:Soilshaghey earishlioaryn|:Feallee]] [[Ronney:Feallee ayns ny meanyn mooarey rere mean|Earishlioaryn]] nq7e6zi6pedbsap07skjfhkud57hmh3 Ronney:Earishlioaryn 14 53707 386930 2026-07-27T23:50:19Z MacTire02 219 ronney noa 386930 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} {{Cat main|Earishlioar}} {{Commons category|Magazines|Earishlioaryn}} {{Category see also|Jurnylyn ard-scoillaragh|Pabyryn-naight}} [[Ronney:Soilshaghyn earishagh]] [[Ronney:Soilshaghyn rere cummey]] [[Ronney:Meanyn prentit]] [[Ronney:Meanyn mooarey rere sorçh]] iojo9gnmjid139vsgj71qsulycdh1z3 Ronney:Meanyn prentit 14 53708 386931 2026-07-27T23:51:24Z MacTire02 219 ronney noa 386931 wikitext text/x-wiki {{commons category|Printed media|Meanyn prentit}} {{cat main}} [[Ronney:Prental|+]] [[Ronney:Meanyn mooarey rere sorçh|+]] 7h6a43dnu31w9pudui7v1r24hbidzhr