Wikipedia
hawiki
https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wikipedia
Tattaunawar Wikipedia
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
User:PK2
2
2542
838912
742296
2026-05-22T04:23:45Z
PK2
1110
add user pages for new Wikipedia editions
838912
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
|-
| [[User:PK2/sandbox|This]] is where my sandbox pages in different languages are
|}
;<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%">My user pages in different languages by language code</div>
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ A
|-
| [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]<br />(code: <code>ab</code>)
| [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]<br />(code: <code>ace</code>)
| [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]<br />(code: <code>ady</code>)
| [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]<br />(code: <code>af</code>)
| [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]<br />(code: <code>als</code>)
| [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]<br />(code: <code>alt</code>)
| [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]<br />(code: <code>am</code>)
| [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]<br />(code: <code>ami</code>)
| [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]<br />(code: <code>an</code>)
| [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]<br />(code: <code>ang</code>)
|-
| [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]<br />(code: <code>ann</code>)
| [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]<br />(code: <code>anp</code>)
| [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]<br />(code: <code>ar</code>)
| [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])<br />(code: <code>arc</code>)
| [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]<br />(code: <code>ary</code>)
| [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]<br />(code: <code>arz</code>)
| [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]<br />(code: <code>as</code>)
| [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])<br />(code: <code>ast</code>)
| [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]<br />(code: <code>atj</code>)
| [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]<br />(code: <code>av</code>)
|-
| [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]<br />(code: <code>avk</code>)
| [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]<br />(code: <code>awa</code>)
| [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]<br />(code: <code>ay</code>)
| [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]<br />(code: <code>az</code>)
| [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]<br />(code: <code>azb</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ B
|-
| [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]<br />(code: <code>ba</code>)
| [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]<br />(code: <code>ban</code>)
| [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]<br />(code: <code>bar</code>)
| [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]<br />(code: <code>bat-smg</code>)
| [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]<br />(code: <code>bbc</code>)
| [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]<br />(code: <code>bcl</code>)
| [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]<br />(code: <code>bdr</code>)
| [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]<br />(code: <code>be</code>)
| [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])<br />(code: <code>be-tarask</code>)
| [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]<br />(code: <code>bew</code>)
|-
| [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]<br />(code: <code>bg</code>)
| [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])<br />(code: <code>bh</code>)
| [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]<br />(code: <code>bi</code>)
| [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]<br />(code: <code>bjn</code>)
| [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]<br />(code: <code>blk</code>)
| [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]<br />(code: <code>bm</code>)
| [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]<br />(code: <code>bn</code>)
| [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])<br />(code: <code>bo</code>)
| [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]<br />(code: <code>bpy</code>)
| [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]<br />(code: <code>br</code>)
|-
| [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]<br />(code: <code>bs</code>)
| [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]<br />(code: <code>btm</code>)
| [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]<br />(code: <code>bug</code>)
| [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)<br />(code: <code>bxr</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ C
|-
| [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]<br />(code: <code>ca</code>)
| [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)<br />(code: <code>cbk-zam</code>)
| [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]<br />(code: <code>cdo</code>)
| [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]<br />(code: <code>ce</code>)
| [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]<br />(code: <code>ceb</code>)
| [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]<br />(code: <code>ch</code>)
| [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]<br />(code: <code>chr</code>)
| [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]<br />(code: <code>chy</code>)
|-
| [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])<br />(code: <code>ckb</code>)
| [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]<br />(code: <code>co</code>)
| [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]<br />(code: <code>crh</code>)
| [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]<br />(code: <code>cs</code>)
| [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]<br />(code: <code>csb</code>)
| [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]<br />(code: <code>cu</code>)
| [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]<br />(code: <code>cv</code>)
| [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]<br />(code: <code>cy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ D
|-
| [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]<br />(code: <code>da</code>)
| [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]<br />(code: <code>dag</code>)
| [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]<br />(code: <code>de</code>)
| [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]<br />(code: <code>dga</code>)
| [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]<br />(code: <code>din</code>)
| [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]<br />(code: <code>diq</code>)
| [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]<br />(code: <code>dsb</code>)
| [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]<br />(code: <code>dtp</code>)
| [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]<br />(code: <code>dty</code>)
| [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]<br />(code: <code>dv</code>)
| [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]<br />(code: <code>dz</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ E
|-
| [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]<br />(code: <code>ee</code>)
| [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]<br />(code: <code>el</code>)
| [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]<br />(code: <code>eml</code>)
| [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]<br />(code: <code>en</code>)
| [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]<br />(code: <code>eo</code>)
| [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]<br />(code: <code>es</code>)
| [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]<br />(code: <code>et</code>)
| [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]<br />(code: <code>eu</code>)
| [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]<br />(code: <code>ext</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ F
|-
| [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]<br />(code: <code>fa</code>)
| [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])<br />(code: <code>fat</code>)
| [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]<br />(code: <code>ff</code>)
| [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]<br />(code: <code>fi</code>)
| [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]<br />(code: <code>fiu-vro</code>)
| [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]<br />(code: <code>fj</code>)
| [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]<br />(code: <code>fo</code>)
| [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]<br />(code: <code>fon</code>)
| [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]<br />(code: <code>fr</code>)
| [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]<br />(code: <code>frp</code>)
| [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]<br />(code: <code>frr</code>)
| [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]<br />(code: <code>fur</code>)
| [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]<br />(code: <code>fy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ G
|-
| [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]<br />(code: <code>ga</code>)
| [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]<br />(code: <code>gag</code>)
| [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]<br />(code: <code>gan</code>)
| [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]<br />(code: <code>gcr</code>)
| [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]<br />(code: <code>gd</code>)
| [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]<br />(code: <code>gl</code>)
| [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]<br />(code: <code>glk</code>)
| [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]<br />(code: <code>gn</code>)
| [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)<br />(code: <code>gom</code>)
|-
| [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]<br />(code: <code>gor</code>)
| [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]<br />(code: <code>got</code>)
| [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]<br />(code: <code>gpe</code>)
| [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]<br />(code: <code>gu</code>)
| [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]<br />(code: <code>guc</code>)
| [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]<br />(code: <code>gur</code>)
| [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]<br />(code: <code>guw</code>)
| [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]<br />(code: <code>gv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ H
|-
| [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]<br />(code: <code>ha</code>)
| [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]<br />(code: <code>hak</code>)
| [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]<br />(code: <code>haw</code>)
| [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]<br />(code: <code>he</code>)
| [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]<br />(code: <code>hi</code>)
| [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]<br />(code: <code>hif</code>)
| [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]<br />(code: <code>hr</code>)
| [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]<br />(code: <code>hsb</code>)
| [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]<br />(code: <code>ht</code>)
| [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]<br />(code: <code>hu</code>)
| [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])<br />(code: <code>hy</code>)
| [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]<br />(code: <code>hyw</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ I
|-
| [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]<br />(code: <code>ia</code>)
| [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]<br />(code: <code>iba</code>)
| [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]<br />(code: <code>id</code>)
| [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]<br />(code: <code>ie</code>)
| [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]<br />(code: <code>ig</code>)
| [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]<br />(code: <code>igl</code>)
| [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]<br />(code: <code>ik</code>)
| [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]<br />(code: <code>ilo</code>)
| [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]<br />(code: <code>inh</code>)
| [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]<br />(code: <code>io</code>)
| [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]<br />(code: <code>is</code>)
| [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]<br />(code: <code>it</code>)
| [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]<br />(code: <code>iu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ J
|-
| [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]<br />(code: <code>ja</code>)
| [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]<br />(code: <code>jam</code>)
| [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]<br />(code: <code>jbo</code>)
| [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]<br />(code: <code>jv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ K
|-
| [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]<br />(code: <code>ka</code>)
| [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]<br />(code: <code>kaa</code>)
| [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]<br />(code: <code>kab</code>)
| [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]<br />(code: <code>kai</code>)
| [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]<br />(code: <code>kaj</code>)
| [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]<br />(code: <code>kbd</code>)
| [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]<br />(code: <code>kbp</code>)
| [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]<br />(code: <code>kcg</code>)
| [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]<br />(code: <code>kg</code>)
| [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]<br />(code: <code>kge</code>)
| [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]<br />(code: <code>ki</code>)
| [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]<br />(code: <code>kk</code>)
| [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]<br />(code: <code>km</code>)
|-
| [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]<br />(code: <code>kn</code>)
| [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]<br />(code: <code>knc</code>)
| [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]<br />(code: <code>ko</code>)
| [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]<br />(code: <code>koi</code>)
| [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]<br />(code: <code>krc</code>)
| [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]<br />(code: <code>ks</code>)
| [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]<br />(code: <code>ksh</code>)
| [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])<br />(code: <code>ku</code>)
| [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]<br />(code: <code>kus</code>)
| [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]<br />(code: <code>kv</code>)
| [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]<br />(code: <code>kw</code>)
| [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]<br />(code: <code>ky</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ L
|-
| [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]<br />(code: <code>la</code>)
| [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]<br />(code: <code>lad</code>)
| [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]<br />(code: <code>lb</code>)
| [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]<br />(code: <code>lbe</code>)
| [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]<br />(code: <code>lez</code>)
| [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]<br />(code: <code>lfn</code>)
| [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]<br />(code: <code>lg</code>)
| [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]<br />(code: <code>li</code>)
|-
| [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]<br />(code: <code>lij</code>)
| [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]<br />(code: <code>lld</code>)
| [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]<br />(code: <code>lmo</code>)
| [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]<br />(code: <code>ln</code>)
| [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]<br />(code: <code>lo</code>)
| [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]<br />(code: <code>lt</code>)
| [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]<br />(code: <code>ltg</code>)
| [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]<br />(code: <code>lv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ M
|-
| [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]<br />(code: <code>mad</code>)
| [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]<br />(code: <code>mai</code>)
| [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])<br />(code: <code>map-bms</code>)
| [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]<br />(code: <code>mdf</code>)
| [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]<br />(code: <code>mg</code>)
| [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]<br />(code: <code>mhr</code>)
| [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]<br />(code: <code>mi</code>)
| [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]<br />(code: <code>min</code>)
| [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]<br />(code: <code>mk</code>)
| [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]<br />(code: <code>ml</code>)
| [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]<br />(code: <code>mn</code>)
|-
| [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]<br />(code: <code>mni</code>)
| [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]<br />(code: <code>mnw</code>)
| [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]<br />(code: <code>mos</code>)
| [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]<br />(code: <code>mr</code>)
| [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]<br />(code: <code>mrj</code>)
| [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]<br />(code: <code>ms</code>)
| [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]<br />(code: <code>mt</code>)
| [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]<br />(code: <code>mwl</code>)
| [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]<br />(code: <code>my</code>)
| [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]<br />(code: <code>myv</code>)
| [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]<br />(code: <code>mzn</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ N
|-
| [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]<br />(code: <code>nah</code>)
| [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]<br />(code: <code>nap</code>)
| [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]<br />(code: <code>nds</code>)
| [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]<br />(code: <code>nds-nl</code>)
| [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]<br />(code: <code>ne</code>)
| [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]<br />(code: <code>new</code>)
| [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]<br />(code: <code>nia</code>)
| [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]<br />(code: <code>nl</code>)
| [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])<br />(code: <code>nn</code>)
|-
| [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])<br />(code: <code>no</code>)
| [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]<br />(code: <code>nov</code>)
| [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]<br />(code: <code>nqo</code>)
| [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]<br />(code: <code>nr</code>)
| [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]<br />(code: <code>nrm</code>)
| [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]<br />(code: <code>nso</code>)
| [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]<br />(code: <code>nup</code>)
| [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]<br />(code: <code>nv</code>)
| [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]<br />(code: <code>ny</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ O
|-
| [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]<br />(code: <code>oc</code>)
| [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]<br />(code: <code>olo</code>)
| [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]<br />(code: <code>om</code>)
| [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]<br />(code: <code>or</code>)
| [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]<br />(code: <code>os</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ P
|-
| [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]<br />(code: <code>pa</code>)
| [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]<br />(code: <code>pag</code>)
| [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]<br />(code: <code>pam</code>)
| [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]<br />(code: <code>pap</code>)
| [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]<br />(code: <code>pcd</code>)
| [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]<br />(code: <code>pcm</code>)
| [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]<br />(code: <code>pdc</code>)
| [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]<br />(code: <code>pfl</code>)
| [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]<br />(code: <code>pi</code>)
|-
| [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]<br />(code: <code>pl</code>)
| [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]<br />(code: <code>pms</code>)
| [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)<br />(code: <code>pnb</code>)
| [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]<br />(code: <code>pnt</code>)
| [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]<br />(code: <code>ppl</code>)
| [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]<br />(code: <code>ps</code>)
| [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]<br />(code: <code>pt</code>)
| [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]<br />(code: <code>pwn</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Q
|-
| [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])<br />(code: <code>qu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ R
|-
| [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]<br />(code: <code>rki</code>)
| [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]<br />(code: <code>rm</code>)
| [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])<br />(code: <code>rmy</code>)
| [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]<br />(code: <code>rn</code>)
| [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]<br />(code: <code>ro</code>)
| [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]<br />(code: <code>roa-rup</code>)
| [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])<br />(code: <code>roa-tara</code>)
| [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]<br />(code: <code>rsk</code>)
| [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]<br />(code: <code>ru</code>)
| [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]<br />(code: <code>rue</code>)
| [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]<br />(code: <code>rw</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ S
|-
| [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]<br />(code: <code>sa</code>)
| [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]<br />(code: <code>sah</code>)
| [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]<br />(code: <code>sat</code>)
| [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]<br />(code: <code>sc</code>)
| [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]<br />(code: <code>scn</code>)
| [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]<br />(code: <code>sco</code>)
| [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]<br />(code: <code>sd</code>)
| [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]<br />(code: <code>se</code>)
| [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]<br />(code: <code>sg</code>)
| [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]<br />(code: <code>sh</code>)
| [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]<br />(code: <code>shi</code>)
|-
| [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]<br />(code: <code>shn</code>)
| [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]<br />(code: <code>si</code>)
| [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]<br />(code: <code>simple</code>)
| [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]<br />(code: <code>sk</code>)
| [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]<br />(code: <code>skr</code>)
| [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]<br />(code: <code>sl</code>)
| [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]<br />(code: <code>sm</code>)
| [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]<br />(code: <code>smn</code>)
| [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]<br />(code: <code>sn</code>)
| [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]<br />(code: <code>so</code>)
| [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]<br />(code: <code>sq</code>)
|-
| [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]<br />(code: <code>sr</code>)
| [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]<br />(code: <code>srn</code>)
| [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]<br />(code: <code>ss</code>)
| [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]<br />(code: <code>st</code>)
| [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]<br />(code: <code>stq</code>)
| [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]<br />(code: <code>su</code>)
| [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]<br />(code: <code>sv</code>)
| [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]<br />(code: <code>sw</code>)
| [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]<br />(code: <code>syl</code>)
| [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]<br />(code: <code>szl</code>)
| [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]<br />(code: <code>szy</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ T
|-
| [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]<br />(code: <code>ta</code>)
| [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]<br />(code: <code>tay</code>)
| [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]<br />(code: <code>tcy</code>)
| [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]<br />(code: <code>tdd</code>)
| [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]<br />(code: <code>te</code>)
| [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]<br />(code: <code>tet</code>)
| [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]<br />(code: <code>tg</code>)
| [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]<br />(code: <code>th</code>)
| [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]<br />(code: <code>ti</code>)
| [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]<br />(code: <code>tig</code>)
| [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]<br />(code: <code>tk</code>)
| [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]<br />(code: <code>tl</code>)
| [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]<br />(code: <code>tly</code>)
|-
| [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]<br />(code: <code>tn</code>)
| [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]<br />(code: <code>to</code>)
| [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]<br />(code: <code>tok</code>)
| [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]<br />(code: <code>tpi</code>)
| [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]<br />(code: <code>tr</code>)
| [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]<br />(code: <code>trv</code>)
| [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]<br />(code: <code>ts</code>)
| [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]<br />(code: <code>tt</code>)
| [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]<br />(code: <code>tum</code>)
| [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)<br />(code: <code>tw</code>)
| [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]<br />(code: <code>ty</code>)
| [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]<br />(code: <code>tyv</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ U
|-
| [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]<br />(code: <code>udm</code>)
| [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]<br />(code: <code>ug</code>)
| [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]<br />(code: <code>uk</code>)
| [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]<br />(code: <code>ur</code>)
| [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]<br />(code: <code>uz</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ V
|-
| [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]<br />(code: <code>ve</code>)
| [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]<br />(code: <code>vec</code>)
| [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]<br />(code: <code>vep</code>)
| [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]<br />(code: <code>vi</code>)
| [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]<br />(code: <code>vls</code>)
| [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]<br />(code: <code>vo</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ W
|-
| [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]<br />(code: <code>wa</code>)
| [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]<br />(code: <code>war</code>)
| [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]<br />(code: <code>wo</code>)
| [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]<br />(code: <code>wuu</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ X
|-
| [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])<br />(code: <code>xal</code>)
| [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]<br />(code: <code>xh</code>)
| [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]<br />(code: <code>xmf</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Y
|-
| [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]<br />(code: <code>yi</code>)
| [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]<br />(code: <code>yo</code>)
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%"
|+ Z
|-
| [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])<br />(code: <code>za</code>)
| [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]<br />(code: <code>zea</code>)
| [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]<br />(code: <code>zgh</code>)
| [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])<br />(code: <code>zh</code>)
| [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]<br />(code: <code>zh-classical</code>)
| [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]<br />(code: <code>zh-min-nan</code>)
| [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]<br />(code: <code>zh-yue</code>)
| [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]<br />(code: <code>zu</code>)
|}
dud3tixug1qffje4pl8q76cccmmhg8l
Mutum
0
11456
838852
836140
2026-05-21T19:06:20Z
Usmanmaifada
20279
838852
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<blockquote class="templatequote" id="31">Ka'idojin kasancewa mutum... an tsara su ne don kama waɗancan halayen da ke cikin damuwarmu ta mutuntaka da kanmu da kuma tushen abin da muke ɗauka mafi mahimmanci da matsala a rayuwarmu.</blockquote>'''''[[Mutumin da yake ciki|mutumci]]''''' ('''mutane''', dangane da mahallin) mutum ne wanda ke da wasu iyawa ko halayen kamar Dalilin, ɗabi'a, sani ko sanin kai, kuma kasancewa wani ɓangare na al'adun da aka kafa na dangantaka ta zamantakewa kamar dangi, mallaka dukiya, ko alhakin shari'a.<ref>{{Cite web |title=Personhood – Anthropology |url=http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199766567/obo-9780199766567-0169.xml |website=Oxford Bibliographies}}</ref> Abubuwan da ke bayyana mutum kuma, saboda haka, abin da ke sa mutum ya ƙidaya a matsayin mutum, ya bambanta sosai tsakanin al'adu da mahallin.
Baya ga tambayar mutum, game da abin da ke sa mutum ya ƙidaya a matsayin mutum don farawa, akwai ƙarin tambayoyi game da ainihi da ''kai'': duka game da abin le ke sa kowane mutum wannan mutum maimakon wani, da kuma abin da ke sanya mutum a wani lokaci mutum ɗaya kamar yadda yake ko zai kasance a wani lokaci duk da duk wani canji.
Ana amfani da nau'in jam'i "mutane" sau da yawa don komawa ga dukan al'umma ko kabilanci (kamar yadda yake a cikin "mutane"), kuma wannan shine ainihin ma'anar kalmar; daga baya ya sami amfani da shi azaman nau'in mutum na jam'i. Ana amfani da nau'in jam'i "mutane" sau da yawa a rubuce-rubucen [[Falsafa|falsafar]] da [[Doka|shari'a]].
== Mutumin da yake ciki ==
[[Fayil:Paul_Klee_WI_(In_Memoriam)_1938.jpg|thumb|Hoton mutum na Paul Klee. Ma'anar mutum na iya zama ƙalubale sosai don bayyanawa.]]
{{Columns-list|* [[Animal liberation (disambiguation)|Animal liberation]]
* [[Animal rights]]
* [[Anthropocentrism]]
* [[Anthropology]]
* [[Beginning of human personhood]]
* [[Being]]
* ''[[Capitis deminutio]]''
* [[Moral character|Character]]
* [[Consciousness]]
* [[Corporate personhood]]
* [[Great Ape personhood]]
* [[Human]]
* [[Hypostasis (philosophy and religion)]]
* [[Identity (social science)|Identity]]
* [[Individual]]
* [[Immanuel Kant]]
* [[Juridical person]]
* [[Legal personality]]
* [[Legal fiction]]
* [[Natural person in French law]]
* [[People]]
* [[Person (Catholic canon law)]]
* [[Personality psychology|Personality]]
* [[Personhood movement]]
* [[Personoid]]
* [[Phenomenology (philosophy)|Phenomenology]]
* [[Subject (philosophy)]]
* [[Surety]]
* [[Theory of mind]]
*[[Value Theory]]}}{{Reflist}}
Mutum shine matsayin kasancewa mutum. Bayyana mutum batu ne mai rikitarwa a cikin [[Falsafa|falsafar]] da [[doka]], kuma yana da alaƙa da ka'idojin shari'a da [[siyasa]] na zama ɗan ƙasa, [[Daidaito a Fuskar Doka|daidaito]], da [['yanci]]. Dangane da al'amuran shari'a na yau da kullun a duniya, mutum na halitta ko mutum na shari'a ne kawai ke da hakkoki, kariya, gata, alhakin, da alhakin shari'a. Mutum yana ci gaba da zama batun muhawara ta duniya, kuma an yi tambaya yayin kawar da [[Bauta|Bautar]] da gwagwarmayar kare hakkin mata, a cikin muhawara game da [[zubar da ciki]], kare hakkin tayin, da kuma kare Hakkin dabbobi.
Tattaunawar daban-daban sun mayar da hankali kan tambayoyi game da mutuntaka na nau'o'i daban-daban na ƙungiyoyi. A tarihi, kasancewar mata, da bayi sun kasance abin da ke haifar da rikice-rikicen zamantakewa. A mafi yawan al'ummomi a yau, ana bayyana mutane bayan haihuwa a matsayin mutane. Hakazalika, wasu hukumomin shari'a kamar kamfanoni, Jihohi masu zaman kansu da sauran siyasa, ko dukiya a cikin shaida an bayyana su a matsayin mutane. Koyaya, wasu mutane sun yi imanin cewa ya kamata a haɗa wasu kungiyoyi; dangane da ka'idar, ana iya ɗaukar rukunin "mutum" don haɗawa ko a'a da mutane kafin haihuwa ko wasu abubuwan da ba mutane ba kamar [[Dabba|Dabbobi]], hankali na wucin gadi, ko rayuwar waje.
== Bayyanawa ta mutum ==
[[Fayil:MontreGousset001.jpg|thumb|Me ake bukata ga mutane su ci gaba daga lokaci zuwa lokaci - ko a wasu kalmomi, don mutum ɗaya ya kasance a lokuta daban-daban?]]
Bayyanawa ta mutum ita ce ainihin asalin mutane ta hanyar lokaci. Wato, yanayin da ya dace da isasshen yanayin da mutum a wani lokaci da mutum a wasu lokuta za a iya cewa mutum ɗaya ne, yana ci gaba da lokaci. A cikin falsafar tunani ta zamani, wannan ra'ayi na ainihi na mutum wani lokacin ana kiransa matsala ta ainihi. Matsalar daidaitawa ta samo asali ne daga tambayar abin da siffofi ko halaye ke nuna mutumin da aka ba shi a lokaci guda.
Asali wani lamari ne ga duka falsafar yankin Afirka [Ana Buƙatar Hujja [Litation da ake buƙata] Falsafa.[Ana bu'atar Hujja] [ƙi da ake buƙata] wata tambaya a cikin falsafar tahiyar tana cikin wane hankali za mu iya kula da ɗaukar hoto, yayin gano yawancin abubuwan da muka riga za mu iya ba daidai ba.[Ana Buƙatar Hujja]
An gabatar da mafita ga matsalar asalin mutum ya haɗa da ci gaba da jiki na zahiri, ci gaba da hankali da rashin hankali, [2] Ci gaba da cewa babu wani mutum ko kuma ba da shawarwari ga wani lokaci kwata-kwata.[Ana Buƙatar Hujja]
== Ci gaban ra'ayin ==
A cikin tsohuwar Roma, kalmar persona (Latin) ko ''prosopon'' ({{Lang|grc|πρόσωπον}}; Tsohon Girkanci) da farko ana nufin abin rufe fuska da 'yan wasan kwaikwayo ke sawa a kan mataki. Masks daban-daban suna wakiltar "mutane" daban-daban a cikin wasan kwaikwayo.
An ci gaba da inganta manufar mutum a lokacin muhawara ta Trinitarian da Christological na ƙarni na 4 da 5 ya bambanta da kalmar yanayi. A lokacin muhawara ta tauhidi, ana buƙatar wasu kayan aikin falsafa (ra'ayoyi) don a gudanar da muhawara a kan dukkan makarantun tauhidi. Manufar muhawara ita ce ta kafa dangantaka, kamanceceniya da bambance-bambance tsakanin Alamomi (Girkanci na dā: , / Verbum) da Allah. Tunanin falsafa na mutum ya tashi, yana ɗaukar kalmar "prosopon" (Girkanci na dā: πρόσωπον, prósōpon) daga Gidan wasan kwaikwayo na Girka. Saboda haka, an bayyana logos (Girkanci na Dā: Λóγος, Lógos / Verbum), wanda aka gano tare da Kristi, a "mutum" na Allah. An yi amfani da wannan ra'ayi daga baya ga Ruhu Mai Tsarki, mala'iku da dukkan mutane. Trinitarianism yana riƙe da cewa Allah yana da mutane uku.
Tun daga wannan lokacin, an yi canje-canje masu mahimmanci ga ma'anar kalmar da amfani da ita, kuma an yi ƙoƙari don sake bayyana kalmar tare da matakai daban-daban na tallafi da tasiri. A cewar Jörg Noller, aƙalla ana iya rarrabe hanyoyi shida:
# "Ma'anar ontological na mutum a matsayin "wani abu na mutum na yanayin tunani" (Boethius).
# Ma'anar sanin kai na mutum a matsayin mutum wanda "zai iya ɗaukar kansa a matsayin kansa" ([[John Locke]]).
# Ma'anar halin kirki da falsafar mutum a matsayin "ƙarshen kansa" ([[Immanuel Kant]]). A cikin muhawara ta yanzu, mayar da hankali ya sauya ga dangantakar da ke tsakanin jikin mutum da mutum.
# Ka'idar dabbobi (Eric T. Olson) ta bayyana cewa mutane dabbobi ne kuma halayen tunani ko tunani ba su taka rawa a cikin ainihin su ba.
# Ka'idar Tsarin Mulki (Lynne Baker), a gefe guda, yayi ƙoƙari ya bayyana mutum a matsayin halitta kuma a lokaci guda mai sanin kansa: jikin jiki ya zama mutum ba tare da ya zama daidai da shi ba. Maimakon haka, yana samar da shi tare da "haɗin kai ba tare da ainihi ba".
# [... Wani ra'ayi] don ɗaukar ciki na haɗin kai na mutum ya fito kwanan nan a cikin manufar "rayuwar mutum" (Marya Schechtman). "
Sauran ra'ayoyin suna danganta mutum ga waɗancan jihohin da ake kallo suna da ƙimar gaske ko ƙimar duniya. Ka'idar darajar tana ƙoƙari ta kama waɗancan jihohin da ake la'akari da su a duniya da dabi'arsu, suna ba da damar mutum ya ba da ra'ayin mutum a kan waɗancan ƙasashe. Misali, Chris Kelly yayi jayayya cewa darajar da aka ba wa mutane, dukiyarsu, dabbobi, da fannoni na yanayin halitta saboda darajar da ake kira "dukiya". Richness, Kelly yayi jayana, samfurin "nau'i" da "haɗin kai" ne a cikin wani abu ko wakili. A cewar Kelly, mutane da dabbobi suna da daraja ga halin kirki kuma suna da damar zama mutane saboda su halittu ne masu rikitarwa waɗanda yawancin abubuwan halayyar mutum da halittu ke da haɗin kai ga manufa ɗaya a kowane lokaci, suna nan kuma suna aiki tare da jituwa ta dangi.<ref>{{Cite journal |last=Kelly |first=Chris |date=2014-09-22 |title=Value Monism, Richness, And Environmental Ethics |journal=Les ateliers de l'éthique |volume=9 |issue=2 |pages=110–129 |doi=10.7202/1026681ar |issn=1718-9977 |s2cid=145811343 |doi-access=free}}</ref>
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
== Ƙarin karantawa ==
* Cornelia J. de Vogel (1963). ''Ma'anar Mutum a cikin Tunanin Helenanci da Kirista''. A cikin Nazarin Falsafa da Tarihin Falsafa . Fashewa. 2. J. K. Ryan ne ya shirya shi, Washington: Jami'ar Katolika ta Amurka Press. shafi na 20-
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Mutum da Siyasa ta Al'adu'' . New York: St Martin's Press 1996. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/031216176X|<bdi>031216176X</bdi>]]{{ISBN|031216176X}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Magana ta Ruhaniya da Ma'anar Mutane''. New York: St Martin's Press 1994. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/031212077X|<bdi>031212077X</bdi>]]{{ISBN|031212077X}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Littattafai da Darajar Mutum''. London: MacMillan 1992. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-349-22116-3|<bdi>1-349-22116-3</bdi>]]{{ISBN|1-349-22116-3}}
* {{Cite book|edition=Michael}}
*
* [Hasiya] Mutumin: Karatun a cikin Yanayin Mutum . Upper Saddle River, NJ: Pearson. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-13-184811-5|<bdi>978-0-13-184811-5</bdi>]].{{ISBN|978-0-13-184811-5}}
*
* Jörg Noller (2019). https://doi.org/10.11588/oepn.2019.0.66403" id="mwAWE" rel="mw:ExtLink nofollow">Mutumin. A cikin: Thomas Kirchhoff (ed.): Online Encyclopedia Philosophy of Nature / Online Lexikon Naturphilosophie . Heidelberg, Universitätsbibliothek Heidelberg: <nowiki>https://doi.org/10.11588/oepn.2019.0.66403</nowiki>.
* Eric T. Olson (2019). "Samun Mutum". A cikin: Edward N. Zalta (ed.): The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2019 Edition).
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20170203022711/http://ieet.org/index.php/IEET/RNHP Shirin 'Yancin' Yan Adam] (Institute for Ethics and Emerging Technologies)
[[Rukuni:Mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
jle4u778yid2023vh7i9eb7g6ko60ql
Halimah Yacob
0
13315
838850
812966
2026-05-21T18:13:53Z
Zahrah0
14848
838850
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:President Halimah Yacob in 2019.jpg|thumb|hoton halumah yacob]]
[[File:Bongbong Marcos and Halimah Yacob.jpg|thumb|hoton halimah yayin DA take tataunawa DA manyan mutane]]
[[File:President Halimah Yacob Trip to Indonesia.jpg|thumb|Hot on halimah yacob DA shugaban kasa]]
'''Halimah binti Yacob''' ( Jawi : '''حاليمه بنت يعقوب''' ; an haife ta a ranar 23 ga watan Agustan shekarar alif 1954).<ref>https://themuslim500.com/profiles/halimah-yacob/</ref> yar siyasan Singapore ce wanda ta rike shugabancin ƙasar Singapore tun shekara ta 2017.,Ta kasance memba a majalisar dokoki (MP) ga Jurong GRC ( Bukit Batok Gabas ) daga shekarar 2001 zuwa shekara ta 2015 da kuma ga Marsiling-Yew, Tee GRC ( Marsiling ) daga shekarar 2015 zuwa shekarar 2017. Ta kuma kasance kakakin majalisa na 9 na majalisar Singapore daga shekarar 2013 zuwa shekarar 2017 inda ta yi murabus don taka rawa a zaben shugaban kasa na <ref>https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2019/11/20190411-SV-Kuwait</ref>shekarar 2017, wanda ta yi nasara a zaɓen da ba a sansu ba.<ref>https://themuslim500.com/profiles/halimah-yacob/</ref> Ita ce musulma ta biyu da ta zama Shugaban Singapore tun lokacin Yusof Ishak a shekarar alif 1965.<ref>{{Cite web |url=https://tnp.straitstimes.com/news/singapore/president-halimah-move-out-yishun-flat |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-01-27 |archive-date=2020-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715174942/https://www.tnp.sg/news/singapore/president-halimah-move-out-yishun-flat |url-status=dead }}</ref><ref>https://mothership.sg/2017/07/ex-nmp-calvin-cheng-halimah-yacob-should-not-run-for-president/
</ref><ref>https://www.straitstimes.com/singapore/coronavirus-president-halimah-gives-assent-to-additional-33b-in-support-packages</ref>
Halimah ta zama Shugaban ƙasar ne a cikin walwala, kamar yadda ba wani dan takarar shugaban kasa da aka bawa Takaddar Shaidar cancantar shiga zaɓen rantsar da ita a rana mai zuwa inda ta zama shugaba mace ta farko a tarihin ƙasar.<ref>https://www.straitstimes.com/singapore/former-president-halimah-yacob-awarded-order-of-temasek-for-lifetime-of-devoted-distinguished-service</ref><ref>https://web.archive.org/web/20170728215619/http://www.swhf.sg/the-honourees/19-government/146-halimah-yacob</ref>
== Farkon rayuwa da karatu ==
Acewar The Straits Times, Halimah an bayyana ta daga cikin Musulmai yan'[[Indiya]] take tun da ma mahaifinta ya kasance dan asalin Indiya ne. Kuma mahaifiyarta yar asalin Malay descent. Mahaifinta mai gadi ne, wanda ya mutu a sanda take da shekaru takwas, ya mutu sanadiyar heart attack, inda ya barsu su biyar, Sun shiga cikin talauci bayan rasuwar mahaifin su, ta kan taimaki mamarsu a wurin saida nasi padang a bakin tsohuwar Singapore Polytechnic (wanda ayanzu Bestway Building) dake kan Prince Edward Road.
[[File:Halimah Yacob at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|thumb|Halimah Yacob]]
Halimah ta yi karatu a Makarantar 'Yan Matan Siyar ta Singapore da makarantar' yan mata ta Tanjong Katong kafin ta wuce zuwa Jami'ar Singapore, inda ta sami digiri na biyu a shekarar alif 1978. A shekarar alif 1981, aka kira ta zuwa Barikin Singapur . A shekara ta 2001, ta kammala Master of Law a National University of Singapore (NUS), kuma NUS ta ba shi Dokta na girmamawa mai daraja a ranar 7 ga Yuli 2016.<ref>http://www.straitstimes.com/politics/singapolitics/no-by-election-if-minority-mp-leaves-grc-says-chun-sing</ref><ref>{{Cite web |url=https://publichouse.sg/disqualified-presidential-candidates-more-qualified-than-halimah-yacob-in-financial-matters/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-01-27 |archive-date=2017-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912102444/https://publichouse.sg/disqualified-presidential-candidates-more-qualified-than-halimah-yacob-in-financial-matters/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20170729132917/https://www.thoughtssg.com/2017/06/11/getting-to-know-mohamed-abdullah-alhabshee-husband-of-madam-halimah-yacob/</ref>
== Aiki ==
=== Kafin shiga siyasa ===
Halimah ta yi aiki a matsayin jami'ar shari'a a Majalissar wakilai ta kasa, kuma ta zama darakta a sashen ma'aikatun shari'a, a shekara alif 1992. An nada ta a matsayin dake gareta a Cibiyar Nazarin Aikin Kwadago na Singapore (yanzu ana kiranta Cibiyar Nazarin Aikin Ong Teng Cheong) a shekara alif 1999.<ref>https://sg.news.yahoo.com/sylvia-lim-chan-chun-sing-spar-over-issue-of-first-elected-president-114816839.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20170806145023/http://www.straitstimes.com/singapore/parliament-2017-presidential-election-will-be-reserved-for-malay-candidates-says-pm-lee</ref>
=== Aikin siyasa ===
Halimah ta shiga siyasa ne a shekara ta 2001 lokacin da aka zabe ta a matsayin memba na majalisar (MP) ga mazabar wakilcin kungiyar Jurong Group (GRC).<ref>https://prabook.com/web/halimah.yacob/2327394</ref>
Bayan babban zaben shekarar 2011, an naɗa Halimah a matsayin Ministan Jiha a Ma'aikatar Raya Al'umma, Matasa da Wasanni . Bayan sake fasalin majalisar ministocin a watan Nuwamba, na shekarar 2012, ta zama Minista a Ma'aikatar zamantakewar al'umma da ci gaban dangi . Ta kuma taba zama shugabar Majalisar Karamar Hukumar Jurong.<ref>https://web.archive.org/web/20170807223132/http://www.todayonline.com/singapore/pm-accepts-halimahs-resignation-pap-charles-chong-be-acting-speaker</ref>
A watan Janairun, shekara ta 2015, Halimah ta kasance cikin kwamitin zartarwa na kwamitin tsakiya na PAP, babbar kungiyar yanke hukunci.
A babban zaben shekara ta 2015, Halimah ita ce kadai dan takarar da ke da karancin rukunin jam’iyyun People’s Party wacce ke takara da sabuwar kungiyar Marsiling-Yew Tee GRC .
[[File:Halimah Yacob - 2018 (cWpLao04x7nN0TEyytSYwPKqc7ODyhTd) (cropped).jpg|thumb|Halimah Yacob]]
Halimah ta yi magana da kakkausar murya a kan masutsatstsauran ra'ayin Islama, musamman tayi Allah wadai da wariya daga Daular Islama ta [[Iraƙi|Iraki]] da Levant (ISIS).
== Kakakin majalisar ==
A ranar 8 ga Janairun, 2013, Firayim Minista Lee Hsien Loong ya zabi Halimah don maye gurbin Michael Palmer a matsayin Kakakin Majalisar bayan murabus din Palmer bayan da aka nuna yana da wata alaka ta aure. An zabe ta a matsayin kakakin majalisar a ranar 14 ga Janairun, 2013, mace ta farko da ta rike mukamin a tarihin Singapore.
== Kasancewar kungiyar kwadagon ==
Halimah ta yi aiki a Majalisar Tarayyar Trades Union Congress (NTUC) a matsayin Mataimakin Sakatare Janar, Darakta a sashen Ma’aikatar Shari’a da Darakta a Sakatariyar ci gaban Mata. Ta kuma yi aiki a matsayin Babban Sakataren zartarwa na Worungiyar Ma'aikata na Masana'antu da Lantarki na Unitedasa.<ref>https://web.archive.org/web/20170806134339/http://www.straitstimes.com/politics/speaker-of-parliament-halimah-yacob-to-run-for-president-in-coming-election</ref>
[[File:Singaporean President Halimah Yacob Meets With Indonesian President Joko Widodo.jpg|thumb|Halimah Yacob]]
An zaɓi Halimah amatsayin mataimakiyar shugabar ma'aikata na Standards Committee of the International Labour Conference (ILC) a Geneva daga 2000 zuwa 2002 da Kuma a 2005. A 2003 da 2004, itace kakakin ma'aikata na ILC Committee akan Human Resources Development da Training.
== Zaben shugaban kasa na 2017 ==
While speaking during the debate on the Presidential Elections Amendment Bill on 6 February 2017, Minister in the Prime Minister's Office Chan Chun Sing addressed Halimah as "Madam President" twice instead of "Madam Speaker", drawing laughter from the PAP MPs and leading to widespread speculation that Halimah would be the party's preferred candidate for the reserved presidential elections.
On 6 August 2017, Halimah announced that she would be stepping down as Speaker of Parliament and MP of Marsiling-Yew Tee the next day to run for the presidency in the 2017 presidential election, which was reserved for members of the Malay community. She was widely viewed as the PAP's candidate for the election, and was endorsed by Prime Minister Lee Hsien Loong.
In an interview published on 11 August 2017, Halimah gave her views on the reserved presidential election. She said that it "shows we don't only talk about multiracialism, but we talk about it in the context of meritocracy or opportunities for everyone, and we actually practise it". Although some commentators have felt that the reserved election did not promote meritocracy, Halimah rejected that view, as she described, "All candidates have to qualify ... If we weaken eligibility criteria for those taking part in a reserved election, yes, then we are compromising meritocracy for representation. We are not - the same criteria apply to everybody". Regarding commentators who have questioned the lower qualifying bar for public sector candidates like herself, Halimah said, "It is an open, transparent system ... has been in place since 1991".
On 25 August 2017, Halimah launched her official campaign website, including her campaign slogan "Do Good Do Together", which was criticised by many for being ungrammatical. She defended her slogan, explaining that it is meant to be catchy.
In response to public queries whether Halimah broke election rules by campaigning ahead of the nomination day, the Elections Department clarified that its rule which forbids candidates from campaigning before close of nomination only applies to candidates who are nominated.
Halimah's campaign expenses reached only $220,875 out of the $754,982.40 the legal limit. Her expenses were used for promotional material, room rental, office supplies, food, transport and phone bills.
Queries were also raised regarding Halimah's long affiliation with the PAP and perceived lack of political independence as she quit the party just one month ago to campaign in the election. Halimah responded by comparing herself to former President Ong Teng Cheong, who was also a PAP member before being elected. She also cited that she had abstained from voting in an amendment for the Human Organ Transplant Act in 2007.
Former NMP Calvin Cheng suggested that Halimah does not appear to have the professional experience needed to manage the financial reserves. According to Publichouse.sg's estimate, her financial management involvement is only about $40 million, much less than the stringent $500 million shareholders’ equity requirement for private sector candidates.
Being the only candidate to be issued a Certificate of Eligibility, Halimah became the eighth President of Singapore. Tan Cheng Bock, a former presidential candidate, wrote that Halimah "will occupy the most controversial presidency in the history of Singapore." ''The Economist'' described her as "popular and able". She is also the nation's first female President and Southeast Asia's fourth female Head of State after Corazon Aquino and Gloria Macapagal Arroyo of the [[Filipin|Philippines]] and Megawati Sukarnoputri of [[Indonesiya|Indonesia]].<ref>https://www.inform.kz/en/tokayev-awards-president-halimah-yacob-of-singapore-with-1st-degree-dostyk-order_a4069963</ref>
=== Martani ===
Yin marabus din Halimah matsayin MP daga yankin marasa rimjaye Marsiling-Yew Tee GRC ya jawo kiraye kiraye dan agudanar da zaben cike gurbi saboda nufinf GRC shine su ga wakilcin mutane marasa rinjaye. The PAP government refused to hold a by-election, culminating to the filing of lawsuit by Wong Souk Yee, a resident in the GRC. A hearing was set for 15 January 2018.
On 13 September 2017, the Singapore Democratic Party filed a lawsuit in the High Court against the PAP government for refusing to call a by-election in Marsiling-Yew Tee GRC following Halimah's resignation from her post as the sole minority MP in her constituency.
In a High Court hearing conducted on 23 January 2018, Wong's lawyer, Peter Low, argued that the Parliamentary Elections Act should be interpreted such that all MPs of the group representation constituency have to leave their spots when one or more seats are left empty, or when only one remaining MP is a minority candidate. He cited Article 49 (1) of the Constitution, which states that when "the seat of a Member… has become vacant for any reason other than a dissolution of Parliament, the vacancy shall be filled by election" to support his argument.
After the Elections Department announced that Halimah was the only possible candidate for the presidency, global media monitoring house Meltwater observed a significant increase in negative sentiment on social media surrounding the Presidential Elections from 11 to 12 September 2017. The data shows 83% of negative sentiment and 17% of positive sentiment.
Following the announcement, a number of Singaporeans began using the hashtag #NotMyPresident on [[Fezbuk|Facebook]] and [[Twitter]] to voice their disappointment. In response, ''The Straits Times'' reported that there was the use of #halimahismypresident by an "equally vocal group", urging "Singaporeans to rally round their next president".
Halimah's decision to stay in her HDB flat at Yishun raised security concerns and was met with disapproval by netizens who highlighted the inconvenience caused by the Presidential motorcade as well as the additional cost in maintaining such security arrangement. On 2 October 2017, Halimah had accepted the government's decision to move her out of her Yishun flat to a more secure location. The government keeps track on the residence and security arrangements for her as well.
== Rayuwar mutum ==
Halimah ta auri Mohammed Abdullah Alhabshee, wani dan asalin Malay na [[Larabawa]], kuma yana da 'ya'ya biyar. Halimah musulma ce. Ta ba da sanarwar cewa za ta fice daga matsakaicin HDB da ke Yishun, wanda ya kunshi gida mai hawa 5 da kuma wani daki mai dakuna 4 hade da juna ta rushe bangon mediya.
== Kyaututtuka ==
[[File:Halimah Yacob in the University Lounge, Singapore Management University - 20140115-01.jpg|thumb|Halimah Yacob]]
An yaba mata da gudummawar da ta bayar, an ba ta lambar yabo ta ''Berita Harian Awardver na kyautar'' a shekara ta 2001, " ''Matarsa ta Duniya'' ta lambar yabo ta shekarar" a 2003, the AWARE Heroine Award 2011, kuma ya kasance an shigar da shi cikin Majalisar Singaporeungiyar Mata na Singaporeungiyar Mata a Singapore Hall of Fame a shekarar 2014.
== Manazarta ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
== __LEAD_SECTION__ ==
'''Halimah Yacob''' (an haife ta a ranar 23 ga watan Agustan shekarata alif 1954) 'yar siyasar Singapore ce kuma tsohuwar lauya wacce ke aiki a matsayin shugaban Singapore na takwas tun shekarar 2017. Kafin ta zama shugabar kasa, ta yi aiki a matsayin kakakin majalisar tsakanin shekarar 2013 da shekarata 2017. Itace shugabar mace ta farko a tarihin Singapore.
Tsohuwar memba ce ta jam'iyyar People's Action Party (PAP), ta kasance memba na majalisar (MP) wanda ke wakiltar yankin Bukit Batok na Gabas na Jurong GRC tsakanin shekarar 2001 da kuma shekarata 2015, da kuma ƙungiyar Marsiling na Marsiling-Yew Tee GRC tsakanin shekarar 2015 da kuma shekarata 2017.<ref>{{Cite web |last=U-Wen |first=Lee |title=Halimah Yacob declared president-elect after walkover victory |url=http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/presidential-election-2017/halimah-yacob-declared-president-elect-after-walkover |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225100633/https://www.businesstimes.com.sg/government-economy/presidential-election-2017/halimah-yacob-declared-president-elect-after-walkover |archive-date=25 December 2018 |access-date=13 September 2017 |publisher=Channel NewsAsia}}</ref>
Bayan anyi gyare-gyare ga Kundin Tsarin Mulki a cikin shekarar 2017, an tanadar da Zaben shugaban kasa na 2017 musamman ga 'yan takara daga Al'ummar Malay. Halimah tayi murabus daga PAP kuma ta zama mai zaman kansa - ɗaya daga cikin cancantar da ake buƙata don yin takarar shugaban kasa - kuma ta yi takarar Zaben shugaban kasa na 2017 wanda ta ci nasara a Zaben da ba a kalubalanci ba, bayan sauran 'yan takara banda ita basu cika cancantar ba.<ref>{{Cite web |date=13 September 2017 |title=Halimah Yacob named Singapore's first female president |url=http://www.aljazeera.com/news/2017/09/halimah-yacob-named-singapore-malay-president-170913073940319.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502112130/https://www.aljazeera.com/news/2017/09/halimah-yacob-named-singapore-malay-president-170913073940319.html |archive-date=2 May 2019 |access-date=2017-09-14 |website=Al Jazeera}}</ref>
A lokacin shugabancinta, Halimah tayi amfani da ikon shugaban kasa don amincewa da kudade na gaggawa don mayar da martani ga cutar COVID-19. Ta kuma yi magana don tallafawa haƙƙin mata. Bata da niyyar neman sake zaben a Zaben shugaban kasa na 2023 .
rp4oklx3s7z04bxe3rk4ys68c6bdpf6
Amleset Muchie
0
15924
838968
289273
2026-05-22T09:18:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838968
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amleset Muchie''' (amhara|አምለሰት ሙጬ); haihuwa 1987<ref name=":1">{{Cite web|title=Miss World Ethiopia 2006 Amleset MUCHIE|url=http://nazret.com/blog/index.php/2006/09/24/miss_world_ethiopia_2006_amleset_muchie|access-date=2020-09-10|website=nazret.com|archive-date=2020-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201013210715/http://nazret.com/blog/index.php/2006/09/24/miss_world_ethiopia_2006_amleset_muchie|url-status=dead}}</ref>) ta kasance yar shirin fim din kasar [[Ethiopia]] ce, model, da kuma tsara fina-finai.
==Farkon rayuwa==
Amleset an haife ta ne a [[Ethiopia]] a shekarar 1978.<ref name=":1" /> Ta karanci hada fina-finai a [[New York Film Academy]], da aikin jarida a [[Jami'ar Unity]].<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.zehabesha.com/teddy-afro-and-amleset-muchie-get-married/|title=Teddy Afro and Amleset Muchie get married|date=September 27, 2012|work=Zehabesha|access-date=November 18, 2020|archive-date=February 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215132717/https://www.zehabesha.com/teddy-afro-and-amleset-muchie-get-married/|url-status=dead}}</ref>
[[File:Amleset Muchie in 2008.jpg|thumb|Amleset Muchie]]
Amleset ta lashe kyautar Miss University 2004 contest, tana wakiltar Ethiopia. Kuma ta sake lashe kyautar Miss World Ethiopia pageant a 2006. Ta karanci journalism a [[Jami'ar Unity]] dake [[Addis Ababa]], Ethiopia.<ref>{{Cite web|url=http://nazret.com/blog/index.php/2006/09/24/miss_world_ethiopia_2006_amleset_muchie|title=Miss World Ethiopia 2006 Amleset MUCHIE|website=nazret.com|language=en-US|access-date=2018-03-26|archive-date=2020-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201013210715/http://nazret.com/blog/index.php/2006/09/24/miss_world_ethiopia_2006_amleset_muchie|url-status=dead}}</ref>
Haka Kuma, Amleset ta kasance yar'fim ce. Ta rubuta da samar da fina-finai kamar su ''Si Le Fikir'' (About Love), ''Adoption'', da kuma documentary ''Green Ethiopia''.<ref name="Amlesetm">{{cite web|url=http://amlesetmuchie.com/#home|title=About|access-date=2020-11-18|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809073954/https://amlesetmuchie.com/#home|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://amlesetmuchie.com/#home|title=Etete Dairy advertising|access-date=2020-11-18|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809073954/https://amlesetmuchie.com/#home|url-status=dead}}</ref> She is outspoken about environmental issues facing Ethiopia.<ref>{{Cite web|url=https://et.usembassy.gov/|title=World Environment Day 2015}}</ref>
Amleset ta shiga cikin UN 2018 Women First 5k da aka gudanar a 11 Maris 2018 a Addis Ababa, Ethiopia. Ta kuma lashe Icon Women's race na time din 25.25.<ref>{{Cite web|url=https://www.ethiopianrun.org/index.php/news/news-2/23-olympic-at-ger/265-tsehaye-gemechu-confidently-wins-un-2018-women-first-5k|title=Tsehaye Gemechu confidently wins UN 2018 Women First 5k|date=11 March 2018|website=Ethiopian Run|access-date=18 November 2020|archive-date=13 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201013210901/https://ethiopianrun.org/index.php/news/news-2/23-olympic-at-ger/265-tsehaye-gemechu-confidently-wins-un-2018-women-first-5k|url-status=dead}}</ref>
==Rayuwarta==
A 2012, Amleset ta auri mawakin Ethiopian nan [[Teddy Afro]] a [[Holy Trinity Cathedral (Addis Ababa)|Holy Trinity Cathedral]] a birnin Addis Ababa.<ref name=":0" /> They have two children together.<ref>{{cite news|url=http://www.awrambatimes.com/?p=16290|title=Teddy Afro and Amleset Muche dancing with Teddy's New song, Tewodros|date=May 6, 2017|work=Awramba Times}}</ref>
==Fina-finai==
===Fim===
{| class="wikitable"
!Shekarar
!Fim
!Mataki
!Bayanai
|-
|2016
|''Adoption''
|Director
|Short film
|-
|2017
|''Laptos''
|Actress
|
|-
|2018
|''Yesemwork''
|Actress
|
|-
|2017
|''Bethons''
|Actress
|
|-
|2019
|''Min Alesh''
|Actress and director
|
|}
<br />
===Documentary===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Fim
!Mataki
!Bayanai
|-
|2016
|''Green Ethiopia''
|Presenter and Director
|Environmental
|}
===Wakokin vidiyo===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Vidiyo
!Mawaki
|-
!2017
!"Mar Eske Tuaf"
!Teddy Afro
|}
<br />
==Manazarta==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Muchie, Amleset}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
00omxqg2bfd9cjv0nmzbeje4tr8l4lk
Ahmad ibn Ali al-Najashi
0
17953
838882
556915
2026-05-21T23:06:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838882
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ahmad ibn Ali al-Najashi''' (c. 982–1058), ya kasan ce shi ne wanda aka fi sani da '''al-Najāshī''' malamin Shia ne na kimanta tarihin rayuwa.<ref>[[Agha Bozorg Tehrani]], ''[[Az-Zaree'a|Az-Zaree'a ila Tasaneef ush-Shia]]'', vol. 10, pg 154, 155</ref> An san shi da littafinsa, ''Rijal al-Najashi.'' {{Stub}}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [https://en.wikishia.net/view/Ahmad_b._%27Ali_al-Najashi Ahmad b.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304154220/https://en.wikishia.net/view/Ahmad_b._%27Ali_al-Najashi |date=2021-03-04 }} [https://en.wikishia.net/view/Ahmad_b._%27Ali_al-Najashi 'Ali al-Najashi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304154220/https://en.wikishia.net/view/Ahmad_b._%27Ali_al-Najashi |date=2021-03-04 }}
[[Category:Musulunci]]
i9w5sy4cwoiwxshu667qdbeqayoz51q
Majalisar Asturian
0
18703
838779
437492
2026-05-21T14:49:37Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838779
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Majalisar Asturian Nationalist''' (A cikin Asturian : ''Conceyu Nacionalista Astur'' ko CNA), Ta kasan ce wata ƙungiyar siyasa ce a Asturias, [[Ispaniya|Spain]]. CNA kuma ta kasance ɗan kishin ƙasa na Asturiyanci da jam'iyyar gurguzu.
== Tarihi ==
CNA ta samo asali ne daga nationalan kishin ƙasa matasa waɗanda suka ƙudurta warwarewa tare da al'adun siyasar [[Asturaliya|Asturian]], da kuma bayar da ɗan asalin Asturiyan da kuma na gefen hagu zuwa tsarin ginin jihar yayin sauyawar Spain. Wanda ya kirkireshi ya sami karfafuwa daga ƙungiyoyin kwatar 'yanci na nationalasashen Catalan, Galiza, [[Tsibirin Kanariyas|Canaries]] da Basque Country . Daga cikin wadanda suka kafa kungiyar akwai Xosé Lluis Carmona, mawaƙi Carlos Rubiera, Dubardu Puente, Pepe Fernández Alonso, Xesús Cañedo Valle da David Rivas (1957). Babban sakatarenta shine Anxelu Zapico. Yawancin membobinta sun shiga cikin gwagwarmayar yaren Asturian Conceyu Bable.
A lokacin kasancewarta ba ta cimma wata babbar nasarar zabe ba. Daya daga cikin rikice-rikicen da ke faruwa shi ne kame wasu membobin jam'iyyar da aka zarga da hada kai da ETA (pm), zargin da jam'iyyar ta ki amincewa da shi. <ref>Burgos, E. (2009). [http://www.lne.es/cuencas/2009/06/23/jugando-fuego/772275.html ''Historias Heterodoxas. Jugando con fuego'']. [[La Nueva España]].</ref> Jam’iyyar ta saba doka daga 1976 zuwa 1979.
CNA ta ɓace a cikin 1981, suna haifar da jerin sabbin ƙungiyoyin asturianist, kamar Ensame Nacionalista Astur ko Partíu Asturianista .
== Akida ==
Majalisar ta kasance jam'iyya mai ra'ayin gurguzu mai yawa, kodayake yawancin membobin sun kare wasu nau'o'in kula da kai na Ma'aikata. Har ila yau, jam'iyyar ta bayyana kanta a matsayin mai adawa da mulkin mallaka (idan aka yi la’akari da Asturias wani yanki ne na mulkin mallaka na [[Ispaniya|Sifen]] ), mata, masanin kimiyyar halittu da tsarin dimokiradiyya . Ofaya daga cikin mahimman fannonin jam'iyyar ita ce buɗe kariyar haƙƙin ɗan luwaɗi, ɗayan ƙungiyoyin siyasa na farko da suka yi hakan a [[Ispaniya|Spain]] . <ref>Zimmerman, P. (2011). ''Faer Asturies: Linguistic Politics and the Frustrated Construction of Asturian Nationalism, 1974-1999''. pp. 135.</ref>
== Sakamakon zabe ==
{| class="wikitable" align="center"
!<center> '''Zabe<br /><br /><br /><br />'''<nowiki></br></nowiki> '''da kwanan wata'''</center>
!<center> '''Kuri'u'''</center>
!<center> '''%<br /><br /><br /><br />'''<nowiki></br></nowiki> '''Asturias'''</center>
|-
| align="left" | Babban zaben Spain, 1977 <ref>In Regionalist Unity, a coalition with other left-wing parties.</ref>
| align="right" | 10.821
| align="center" | 1'88%
|-
| align="left" | Babban zaben Spain, 1979
| align="right" | 3.049
| align="center" | 0'57%
|-
|}
{| class="wikitable" align="center"
!<center> '''Zaben majalisar dattijai'''</center>
!<center> '''Dan takarar'''</center>
!<center> '''Kuri'u'''</center>
!<center> '''%'''</center>
|-
| align="left" | Babban zaben Spain, 1979
| align="left" | Anxelu Zapico
| align="right" | 8.309
| align="right" | -
|-
|}
== Duba Kuma ==
* Miguel Ángel González Muñíz; ''Los partidos políticos de Asturias'' . 1982 (shafi na 59-62)
* Patrick W. Zimmerman; Faeren Hauka. ''La política llingüística y la construcción frustrada del nacionalismu asturianu (1974-1999)'' . ”Editorial Trabe, 2012.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category: Kungiyoyin Siyasa]]
kwnvq8cmjiu0jxy7m7sd6ka5qlx88fo
Wikipedia:Sabbin editoci
4
21908
838879
838598
2026-05-21T21:26:14Z
AmmarBot
13973
Sabunta shafin sabbin editoci
838879
wikitext
text/x-wiki
Wannan shafin ya na ƙunshe da sabbin editocin da sukayi rajista a Hausa Wikipedia. Robot yana sabunta wannan shafin duk bayan wasu sa'o'i. Kada ku gyara wannan shafin, duk chanjin da akayi, robot zaya yi overwriting din shi a lokacin sabunta shafin.
{| class="wikitable sortable"
!Numba
!Edita
!Gudummuwa
!Lokacin rajista
|-
|1
|[[User:KerimMounir|KerimMounir]]
|[[Special:Contributions/KerimMounir|Gudummuwa]]
|Lahadi, 17 ga Mayu 2026
|-
|2
|[[User:일본 애니|일본 애니]]
|[[Special:Contributions/일본 애니|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|3
|[[User:Abmer53959|Abmer53959]]
|[[Special:Contributions/Abmer53959|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|4
|[[User:Lerkare|Lerkare]]
|[[Special:Contributions/Lerkare|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|5
|[[User:Abdul Salam Haldar|Abdul Salam Haldar]]
|[[Special:Contributions/Abdul Salam Haldar|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|6
|[[User:AMurmu|AMurmu]]
|[[Special:Contributions/AMurmu|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|7
|[[User:Fvvky|Fvvky]]
|[[Special:Contributions/Fvvky|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|8
|[[User:Magori Hadejia|Magori Hadejia]]
|[[Special:Contributions/Magori Hadejia|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|9
|[[User:Karima KB|Karima KB]]
|[[Special:Contributions/Karima KB|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|10
|[[User:Gogo1963!|Gogo1963!]]
|[[Special:Contributions/Gogo1963!|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|11
|[[User:Grqaser|Grqaser]]
|[[Special:Contributions/Grqaser|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|12
|[[User:Marina bauer|Marina bauer]]
|[[Special:Contributions/Marina bauer|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|13
|[[User:Hikemountain|Hikemountain]]
|[[Special:Contributions/Hikemountain|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|14
|[[User:我的貢獻很多|我的貢獻很多]]
|[[Special:Contributions/我的貢獻很多|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|15
|[[User:Dorkiesha|Dorkiesha]]
|[[Special:Contributions/Dorkiesha|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|16
|[[User:Mulder1982|Mulder1982]]
|[[Special:Contributions/Mulder1982|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|17
|[[User:A.garridoj61|A.garridoj61]]
|[[Special:Contributions/A.garridoj61|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|18
|[[User:Baku.azer|Baku.azer]]
|[[Special:Contributions/Baku.azer|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|19
|[[User:BJames (EdWH)|BJames (EdWH)]]
|[[Special:Contributions/BJames (EdWH)|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|20
|[[User:SOCOFOSGHI|SOCOFOSGHI]]
|[[Special:Contributions/SOCOFOSGHI|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|21
|[[User:DarkGreenAndSunny|DarkGreenAndSunny]]
|[[Special:Contributions/DarkGreenAndSunny|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|22
|[[User:Tomaszrock22|Tomaszrock22]]
|[[Special:Contributions/Tomaszrock22|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|23
|[[User:Vittorio Biscaro|Vittorio Biscaro]]
|[[Special:Contributions/Vittorio Biscaro|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|24
|[[User:DENNIS ENIOLA FASHOLA|DENNIS ENIOLA FASHOLA]]
|[[Special:Contributions/DENNIS ENIOLA FASHOLA|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|25
|[[User:Pawngiorno|Pawngiorno]]
|[[Special:Contributions/Pawngiorno|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|26
|[[User:10kdollz|10kdollz]]
|[[Special:Contributions/10kdollz|Gudummuwa]]
|Litinin, 18 ga Mayu 2026
|-
|27
|[[User:TrimmerinWiki|TrimmerinWiki]]
|[[Special:Contributions/TrimmerinWiki|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|28
|[[User:Confidence24|Confidence24]]
|[[Special:Contributions/Confidence24|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|29
|[[User:Cavernadelcan03|Cavernadelcan03]]
|[[Special:Contributions/Cavernadelcan03|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|30
|[[User:Amirhusenjihed|Amirhusenjihed]]
|[[Special:Contributions/Amirhusenjihed|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|31
|[[User:The horse archivists|The horse archivists]]
|[[Special:Contributions/The horse archivists|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|32
|[[User:VikiAzad|VikiAzad]]
|[[Special:Contributions/VikiAzad|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|33
|[[User:Trebors|Trebors]]
|[[Special:Contributions/Trebors|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|34
|[[User:Alliojo|Alliojo]]
|[[Special:Contributions/Alliojo|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|35
|[[User:Finnfrog99|Finnfrog99]]
|[[Special:Contributions/Finnfrog99|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|36
|[[User:Eanna.kiely|Eanna.kiely]]
|[[Special:Contributions/Eanna.kiely|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|37
|[[User:Durranistan|Durranistan]]
|[[Special:Contributions/Durranistan|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|38
|[[User:ImpureBuyout1092|ImpureBuyout1092]]
|[[Special:Contributions/ImpureBuyout1092|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|39
|[[User:B-root|B-root]]
|[[Special:Contributions/B-root|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|40
|[[User:Pee Dirix|Pee Dirix]]
|[[Special:Contributions/Pee Dirix|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|41
|[[User:Zichatmoses|Zichatmoses]]
|[[Special:Contributions/Zichatmoses|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|42
|[[User:Marcosigm|Marcosigm]]
|[[Special:Contributions/Marcosigm|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|43
|[[User:Tupinikin|Tupinikin]]
|[[Special:Contributions/Tupinikin|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|44
|[[User:Mundane Crossroads2277|Mundane Crossroads2277]]
|[[Special:Contributions/Mundane Crossroads2277|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|45
|[[User:Egeooii|Egeooii]]
|[[Special:Contributions/Egeooii|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|46
|[[User:Anonuser4|Anonuser4]]
|[[Special:Contributions/Anonuser4|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|47
|[[User:Abundant Bases 9209|Abundant Bases 9209]]
|[[Special:Contributions/Abundant Bases 9209|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|48
|[[User:Mute Google 9958|Mute Google 9958]]
|[[Special:Contributions/Mute Google 9958|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|49
|[[User:HangingBonding8060|HangingBonding8060]]
|[[Special:Contributions/HangingBonding8060|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|50
|[[User:Scottfree001|Scottfree001]]
|[[Special:Contributions/Scottfree001|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|51
|[[User:Nebulous-Offense-6561|Nebulous-Offense-6561]]
|[[Special:Contributions/Nebulous-Offense-6561|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|52
|[[User:Frilly-Shaving-2242|Frilly-Shaving-2242]]
|[[Special:Contributions/Frilly-Shaving-2242|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|53
|[[User:UninterestedConsul4530|UninterestedConsul4530]]
|[[Special:Contributions/UninterestedConsul4530|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|54
|[[User:Harperjashley|Harperjashley]]
|[[Special:Contributions/Harperjashley|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|55
|[[User:UnbuiltAlmond8|UnbuiltAlmond8]]
|[[Special:Contributions/UnbuiltAlmond8|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|56
|[[User:RePinout|RePinout]]
|[[Special:Contributions/RePinout|Gudummuwa]]
|Talata, 19 ga Mayu 2026
|-
|57
|[[User:Linné Åkerstrom|Linné Åkerstrom]]
|[[Special:Contributions/Linné Åkerstrom|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|58
|[[User:Ummu Ilham|Ummu Ilham]]
|[[Special:Contributions/Ummu Ilham|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|59
|[[User:Skzfv|Skzfv]]
|[[Special:Contributions/Skzfv|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|60
|[[User:Wayit|Wayit]]
|[[Special:Contributions/Wayit|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|61
|[[User:SaadatGeneology|SaadatGeneology]]
|[[Special:Contributions/SaadatGeneology|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|62
|[[User:Ordinian Yeva|Ordinian Yeva]]
|[[Special:Contributions/Ordinian Yeva|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|63
|[[User:GNKJ95|GNKJ95]]
|[[Special:Contributions/GNKJ95|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|64
|[[User:Oltnilhn|Oltnilhn]]
|[[Special:Contributions/Oltnilhn|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|65
|[[User:Meekly420|Meekly420]]
|[[Special:Contributions/Meekly420|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|66
|[[User:MYacoubCriner-WMF|MYacoubCriner-WMF]]
|[[Special:Contributions/MYacoubCriner-WMF|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|67
|[[User:Twi inaccr|Twi inaccr]]
|[[Special:Contributions/Twi inaccr|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|68
|[[User:光パジャマ|光パジャマ]]
|[[Special:Contributions/光パジャマ|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|69
|[[User:Goemon XIII|Goemon XIII]]
|[[Special:Contributions/Goemon XIII|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|70
|[[User:Brain Boy 53|Brain Boy 53]]
|[[Special:Contributions/Brain Boy 53|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|71
|[[User:Wikidoc124|Wikidoc124]]
|[[Special:Contributions/Wikidoc124|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|72
|[[User:Redmin|Redmin]]
|[[Special:Contributions/Redmin|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|73
|[[User:Najeebyusuf|Najeebyusuf]]
|[[Special:Contributions/Najeebyusuf|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|74
|[[User:Boud|Boud]]
|[[Special:Contributions/Boud|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|75
|[[User:Poydoo|Poydoo]]
|[[Special:Contributions/Poydoo|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|76
|[[User:Jtneill|Jtneill]]
|[[Special:Contributions/Jtneill|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|77
|[[User:TheLastBohr1um|TheLastBohr1um]]
|[[Special:Contributions/TheLastBohr1um|Gudummuwa]]
|Laraba, 20 ga Mayu 2026
|-
|78
|[[User:Burntblossom|Burntblossom]]
|[[Special:Contributions/Burntblossom|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|79
|[[User:Billdy4678|Billdy4678]]
|[[Special:Contributions/Billdy4678|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|80
|[[User:HSDALogoshouldbeupdated|HSDALogoshouldbeupdated]]
|[[Special:Contributions/HSDALogoshouldbeupdated|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|81
|[[User:Nihoniumaluminum|Nihoniumaluminum]]
|[[Special:Contributions/Nihoniumaluminum|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|82
|[[User:Grace-Okhai|Grace-Okhai]]
|[[Special:Contributions/Grace-Okhai|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|83
|[[User:Omar M. Ghaly|Omar M. Ghaly]]
|[[Special:Contributions/Omar M. Ghaly|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|84
|[[User:Amos Kanskii|Amos Kanskii]]
|[[Special:Contributions/Amos Kanskii|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|85
|[[User:Salahuddin lawan|Salahuddin lawan]]
|[[Special:Contributions/Salahuddin lawan|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|86
|[[User:Formular97|Formular97]]
|[[Special:Contributions/Formular97|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|87
|[[User:DsouzaSohan|DsouzaSohan]]
|[[Special:Contributions/DsouzaSohan|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|88
|[[User:Labola|Labola]]
|[[Special:Contributions/Labola|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|89
|[[User:Omar Ebrahim13|Omar Ebrahim13]]
|[[Special:Contributions/Omar Ebrahim13|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|90
|[[User:LemuelCushing|LemuelCushing]]
|[[Special:Contributions/LemuelCushing|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|91
|[[User:Crispycloud|Crispycloud]]
|[[Special:Contributions/Crispycloud|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|92
|[[User:FAREO67|FAREO67]]
|[[Special:Contributions/FAREO67|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|93
|[[User:Luigi Nakano|Luigi Nakano]]
|[[Special:Contributions/Luigi Nakano|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|94
|[[User:Ibrahim dahiru Muhammad|Ibrahim dahiru Muhammad]]
|[[Special:Contributions/Ibrahim dahiru Muhammad|Gudummuwa]]
|Alhamis, 21 ga Mayu 2026
|-
|}
nwlb3mqwzfv9mebc1996i3peek2vtvp
Okey Emordi
0
23546
838829
179087
2026-05-21T16:08:33Z
Saad Nuhu
43323
838829
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Okey Emordi''' (cikakken suna: '''Felix Okechukwu Emordi''') tsohon ɗan ƙwallon ƙafa ne kuma fitaccen mai horas da ƙwallon ƙafa daga Najeriya. Ya yi suna sosai bayan jagorantar [[Enyimba FC]] zuwa lashe gasar [[CAF Champions League]] ta shekarar 2004, nasarar da ta sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu horaswa a tarihin ƙwallon ƙafan Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Okey_Emordi |title=Okey Emordi |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Okey Emordi a Najeriya, inda ya fara taka leda a matsayin ɗan wasan ƙwallon ƙafa kafin daga baya ya koma aikin horaswa. Ya taka leda a ƙungiyar [[Enugu Rangers FC]], ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Okey_Emordi |title=Okey Emordi |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar taka leda ==
A lokacin da yake taka leda, Emordi ya kasance cikin ’yan wasan da suka yi wa [[Enugu Rangers FC]] hidima. Duk da cewa ba a samu cikakken bayanan kididdiga na wasanninsa ba, ya kasance sananne a harkar ƙwallon ƙafar cikin gida kafin ritayarsa daga taka leda.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Rangers_International_F.C. |title=Rangers International F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bayan ya yi ritaya daga taka leda, Okey Emordi ya shiga aikin horaswa inda ya horas da ƙungiyoyi daban-daban a Najeriya. Ya fara samun babban suna ne lokacin da ya jagoranci [[Enyimba FC]] zuwa lashe gasar [[CAF Champions League]] a shekarar 2004, inda ƙungiyar ta kare kambun da ta lashe a shekarar 2003.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/okey-emordi/erfolge/trainer/20058 |title=Okey Emordi achievements |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2004, Emordi ya samu lambar yabo ta '''CAF Coach of the Year''' saboda rawar da ya taka wajen nasarar Enyimba a nahiyar Afirka. Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin masu horaswa mafi daraja a Afirka a lokacin.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/CAF_Awards |title=CAF Awards |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya horas da ƙungiyoyi kamar [[Enugu Rangers FC]], [[Kano Pillars FC]], da [[Abia Warriors FC]]. A lokacin da yake tare da Kano Pillars, ya jagoranci ƙungiyar zuwa lashe gasar lig ta Najeriya a kakar wasa ta 2013/2014.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/okey-emordi/erfolge/trainer/20058 |title=Okey Emordi achievements |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Janairun 2014, Kano Pillars ta sanar da naɗin Emordi a matsayin sabon mai horaswa bayan barin Mohammed Babaganaru. An ba shi alhakin jagorantar ƙungiyar a gasar lig da kuma gasar CAF Champions League.<ref>{{cite web |url=https://africanfootball.com/news/98852/Pillars-appoint-coach-Okey-Emordi |title=Pillars appoint coach Okey Emordi |website=AfricanFootball.com |date=2014-01-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2015, Kano Pillars ta sallame shi daga aikinsa bayan rashin kyakkyawan sakamako da kuma matsin lamba daga magoya baya.<ref>{{cite web |url=https://www.informationng.com/2015/07/kano-pillars-dismiss-coach-okey-emordi.html |title=Kano Pillars Dismiss Coach Okey Emordi |website=Information Nigeria |date=2015-07-20 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2016, [[Abia Warriors FC]] ta naɗa shi a matsayin mai ba da shawara ta fasaha (Technical Adviser) domin taimakawa ƙungiyar wajen inganta sakamakonta a gasar NPFL.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/11/10/npfl-abia-warriors-fc-appoints-coach-emordi-new-technical-adviser/ |title=NPFL: Abia Warriors appoint Emordi |website=Daily Post Nigeria |date=2016-11-10 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sai dai a watan Fabrairun 2017, Emordi ya yi murabus daga Abia Warriors bayan jerin rashin nasara da ƙungiyar ta samu a gasar lig.<ref>{{cite web |url=https://africanfootball.com/news/689589/Okey-Emordi-quits-as-Abia-Warriors-coach |title=Okey Emordi quits as Abia Warriors coach |website=AfricanFootball.com |date=2017-02-20 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin mai horaswa ===
* [[CAF Champions League]]: 2004 tare da [[Enyimba FC]]
* [[CAF Super Cup]]: 2005 tare da [[Enyimba FC]]
* Gasar lig ta Najeriya: 2009/2010 tare da [[Enyimba FC]]
* Gasar lig ta Najeriya: 2013/2014 tare da [[Kano Pillars FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/okey-emordi/erfolge/trainer/20058 |title=Okey Emordi achievements |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Kyaututtuka ===
* '''CAF Coach of the Year''' – 2004
* '''Nigeria Pitch Awards Coach of the Year''' – 2014<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigeria_Pitch_Awards |title=Nigeria Pitch Awards |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar sirri ==
Okey Emordi ya auri tsohuwar Sanatayar Najeriya [[Joy Emodi]]. Sun haifi ’ya’ya huɗu ciki har da fitaccen jarumin Nollywood, Ray Emodi.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Joy_Emodi |title=Joy Emodi |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Enyimba FC]]
* [[Enugu Rangers FC]]
* [[Kano Pillars FC]]
* [[Abia Warriors FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/okey-emordi/profil/trainer/20058 |title=Okey Emordi manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
c5dnms85lhnos8433uqcffzsfw7bnse
Ange Kagame
0
31014
839012
294048
2026-05-22T11:15:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839012
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Ange Kagame 2014.jpg|thumb|hoton ange kagame]]
'''Ange Kagame''' (an haife ta ranar 8 ga watan Satumba, 1993). ita ce ɗiya ta biyu agurin iyayenta kuma diyar [[Paul Kagame]], shugaban ƙasar [[Ruwanda]] na yanzu. Ta shiga cikin abubuwan da suka hada da karfafa [[mata]], [[ilimi]], kawar da [[fatara]], da kuma yakin allurar riga-kafi.Ta auri Bertrand Ndengeyingoma.<ref>Dec 29, 2018 Ange Kagame Engaged |url|=https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/kagames-daughter-africas-hottest-spinster-off-the-market-photos/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190411230713/https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/kagames-daughter-africas-hottest-spinster-off-the-market-photos |date=2019-04-11 }}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Kagame ranar 8 ga Satumba, 1993 a Brussels, [[Beljik|Belgium]]. Mahaifinta shi ne Paul Kagame, shugaban jamhuriyar Ruwanda na shida kuma a yanzu kuma shugaban jam'iyyar Ruwanda mai rinjaye ta Rwanda Patriotic Front. Mahaifiyarta [[Jeannette Kagame|Jeannette Nyiramongi]] ita ce uwargidan shugaban kasar Jamhuriyar [[Ruwanda]]. A matsayinta na 'yar shugaban kasa ta farko, tana da iko na yau da kullun da na yau da kullun.
Kagame ta kammala karatunta a kasashen waje kuma ba ta cikin idon jama'a saboda yawancin yarinta saboda dalilai na tsaro da sirri. Ta halarci Makarantar Dana Hall, makarantar share fage mai zaman kanta da ke Wellesley, Massachusetts a [[Amurka]]. Ta halarci Kwalejin Smith inda ta yi karatun kimiyyar siyasa tare da ƙaramar karatun Afirka. Ta kuma yi digiri na biyu a harkokin kasa da kasa daga Jami'ar Columbia. Kagame tana magana da harsuna uku, Ingilishi, Kinyarwanda, da Faransanci.
== Sauran ayyukan ==
[[File:President_Barack_Obama_and_First_Lady_Michelle_Obama_greet_His_Excellency_Paul_Kagame,_President_of_the_Republic_of_Rwanda,_and_his_daughter.jpg|thumb|Ange Kagame (na biyu daga dama) tare da Shugaba [[Barack Obama]] (hagu), [[Paul Kagame]], Shugaban Jamhuriyar Ruwanda (na biyu daga hagu), da Uwargidan shugaban kasa Michelle Obama (dama).]]
A cikin 2014, Kagame ta raka mahaifinta zuwa [[White House|Fadar White House]] don liyafar cin abincin dare da [[Barack Obama|Shugaba Barack Obama]] ya shirya. Wannan liyafar cin abincin dai wani bangare ne na taron shugabannin kasashen Amurka da Afirka na kwanaki uku da aka yi a watan Agusta wannan shekarar, inda shugabannin galibin kasashen Afirka suka hadu domin tattauna harkokin kasuwanci da zuba jari da kuma tsaron nahiyar.<ref>Dec 30, 2015 Ange Kagame speaks of forgiveness |url|=https://www.youtube.com/watch?v=2LIjZDt-tUU</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Kagame ita ce yarinya ta biyu mafi girma tare da wasu 'yan'uwa uku, Ivan Cyomoro, Ian Kagame, da Brian Kagame. Ita 'yar mai sha'awar kwallon kwando da [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]], kuma tana bin Boston Celtics da [[Arsenal FC|Arsenal]]. A ranar 6 ga Yuli, 2019, a Cibiyar Taro ta Intare da ke Kigali, Ange ta auri Bertrand Ndengeyingoma. A cikin 2020, sun yi maraba da jaririyar 'yar su Ava Ndengeyingoma.
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[category:Rayayyun Mutane]]
[[category:Haifaffun 1993]]
hw845xomqmmqpdov1h9l6o1e6wsw30f
Akaki
0
34580
838891
319470
2026-05-22T01:06:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838891
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akaki''' ( Oromo : ''Aqaaqii'' ) yanki ne a yankin Oromia, [[Itofiya|Habasha]] . Wani yanki na shiyyar musamman Oromia da ke kewaye da Finfinne, Akaki yana da iyaka da shiyyar Kudu maso yamma da shiyyar Shewa ta Kudu maso Yamma, daga yamma kuma tana iyaka da Sebeta Hawas, daga arewa maso yamma da [[Addis Abeba|Addis Ababa]], daga arewa kuma ta yi iyaka da Bereh, daga gabas kuma tana iyaka da shiyyar Shewa ta gabas . . Cibiyar gudanarwa na wannan gundumar ita ce Dukem .
== Dubawa ==
Tsayin wannan yanki ya kai mita 1500 zuwa 2300 sama da matakin teku. Dutsen Yerer, da ke kan iyaka da Ada'a Chukala, shi ne mafi tsayi a garin Akaki; wasu fitattun kololuwa sun hada da Guji, Bilbilo da Bushu. Koguna sun hada da Akaki, Dukem, da [[Kogin Awash|Awash]] . Muhimman dazuzzukan sun hada da dajin Yerer da gwamnati ke karewa da kuma dazuzzukan Addis Baha. Binciken da aka yi a wannan yanki ya nuna cewa kashi 72.2% na noma ne ko kuma ana nomawa, kashi 7.6% makiyaya ne, kashi 4.4% na gandun daji, sauran kashi 15.8 kuma ana daukarsu a matsayin fadama, gurɓatacce ko kuma ba za a iya amfani da su ba. Lentils, chickpeas da fenugreek sune mahimman amfanin gona na kuɗi. <ref name="Socio-economic">[http://oromiagov.org/Socio%20Economic%20Profile/East%20Shewa/East%20Shewa.pdf ''Socio-economic profile of East Shewa''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927040612/http://oromiagov.org/Socio%20Economic%20Profile/East%20Shewa/East%20Shewa.pdf |date=2007-09-27 }} Government of Oromia Region (last accessed 30 January 2008).</ref>
Masana'antu a gundumar sun hada da masu hakar ma'adinai 3 masu lasisi, kananan masana'antu 11 masu daukar mutane 71, da kasuwanci masu rijista 694 da suka hada da dillalai 44, dillalai 139 da masu samar da sabis 115. Akwai kungiyoyin manoma 25 da membobi 10,853 da kuma kungiyar masu yiwa manoma hidima 13 da mambobi 8549. Akaki yana da tsawon kilomita 85 na bushewar yanayi da titin duk yanayin yanayi 35, don matsakaicin yawan titin kilomita 210 a cikin murabba'in kilomita 1000. Kimanin kashi 16% na yankunan karkara 100% na birane da kashi 23% na yawan jama'a suna samun ruwan sha . <ref name="Socio-economic"/>
== Tarihi ==
Alamar wurin ita ce Oda Nabi, wanda shine inda ƙungiyoyin Machaa da Tulama suka gudanar da taron masu dafa abinci tare kafin Macha su ketare kogin Guder a lokacin ''Robale'' Gadaa (1570-1578) kuma Oda Nabi ya yi nisa don tafiya kowace shekara ta takwas. <ref>Mohammed Hassen, ''The Oromo of Ethiopia: A History 1570-1860'' (Trenton: Red Sea Press, 1994), pp. 18, 41-43.</ref>
Ana cikin gundumar Akaki ne cibiyar samar da wutar lantarki ta Aba Samuel, wacce aka sanya wa sunan wani coci da ke kusa. Rukunin ginin ya hada da dam na farko da aka gina a kwarin Awash, duk da cewa yana kan kogin Akaki, wanda Italiyanci suka gina a shekarar 1939, kuma tafkin da madatsar ruwan ya samar yana da karfin ajiyar mita 40,000. Asali 6,600 Kamfanin wutar lantarki na kW, an fadada shi a farkon shekarun 1950 ta yadda ya samar da kWh miliyan 20 a shekara ta 1955. A farkon shekarun 1940, turawan ingila sun yi yunkurin kwashe muhimman sassa na na'urar samar da wutar lantarki, amma an dakatar da su bayan wani fafatawa na 'yan mintuna da 'yan sandan Addis Ababa.
== Alkaluma ==
Kididdiga ta kasa ta shekara ta 2007 ta bayar da rahoton jimillar yawan jama'a na wannan yanki na 77,836, wadanda 40,241 maza ne, 37,595 kuma mata; 6,670 ko 8.57% na yawan jama'arta mazauna birni ne. Yawancin mazaunan sun ce suna yin addinin Kiristanci na Orthodox na Habasha, tare da 85.86% na yawan jama'a sun ba da rahoton cewa sun lura da wannan imani, yayin da 10.56% na yawan jama'ar Furotesta ne, kuma 3.34% na yawan jama'ar Musulmai ne .
Bisa kididdigar da Hukumar Kididdiga ta Tsakiya ta fitar a shekarar 2005, wannan gundumar tana da adadin yawan jama'a 74,020, daga cikinsu 38,092 maza ne, 35,928 kuma mata ne. An kiyasta fadin fadin kasa murabba'in kilomita 571.41, Akaki tana da yawan jama'a 129.5 a kowace murabba'in kilomita wanda bai kai matsakaicin yanki na 181.7 ba.
Ƙididdigar ƙasa ta 1994 ta ba da rahoton jimillar yawan jama'a na wannan yanki na 53,886, waɗanda 27,902 maza ne da mata 25,984; Babu wani dan birni a wannan gundumar a lokacin. Manyan kabilu uku da aka ruwaito a Akaki sune Oromo (81.24%), Amhara (17.1%), da Werji (0.81%); duk sauran kabilun sun kasance kashi 0.85% na yawan jama'a. An yi amfani da Oromiffa a matsayin yaren farko da kashi 81.42%, kuma kashi 18.14% na magana da Amharic ; sauran 0.44% sun yi magana duk sauran yarukan farko da aka ruwaito. Mafi yawan mazaunan mabiya addinin kirista ne na Habasha Orthodox, tare da kashi 96.66% na yawan jama'a sun ba da rahoton cewa sun yi imani, yayin da 1.83% na yawan jama'ar suka ce su Musulmai ne, kuma 1.03% sun yi imani na gargajiya.
==Manazarta==
{{Reflist}}{{Coord|8|50|N|38|50|E|source:ruwiki_region:ET_scale:100000}}
og7ml3hfahtm1ztxl3rvvtrsnbp65nz
Ummi Ibrahim
0
40278
838849
837884
2026-05-21T18:12:00Z
Zahrah0
14848
838849
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Ummi Ibrahim''' yar wasan [[Kannywood]] ce da ta shahara a fim ɗin Jinsi inda ta samu suna Zeezee.<ref name=":0">https://tribuneonlineng.com/6-high-flying-kannywood-actresses/</ref><ref>https://www.thenigerianvoice.com/movie/18640/zee-zee-the-rise-and-rise-of-jinsi-queen.html</ref>
==Sana'a==
Akwai cece-kuce game da jarumar a masana’antar kamar yadda ta ce ta fi ta. Wannan ya jawo martani a tsakanin abokan aikin ta tun a bayan ganin ta na ƙarshe a Kannywood a shekarar 2006.<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/229934-supremacy-tussle-kannywood-umma-shehu-blasts-ummi-zeezee-says-shes-small-fry.html</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
An yi ta raɗe-raɗin cewa Ummi ta haɗu da tsohon shugaban ƙasa, Janar [[Ibrahim Babangida]]. Ta tabbatar da cewa har yanzu abokai ne a wata hira da wata jarida ta intanet.<ref>https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/kannywood-actress-ummi-ibrahim-says-former-head-of-state-general-ibrahim-badamasi/n4pqvp6{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://pmnewsnigeria.com/2021/05/15/ummi-zeezee-gen-ibrahim-babangida-was-my-boyfriend/</ref>
Jarumar Nollywood kuma tsohuwar budurwa ce ga Timaya, mawakin jihar Benue.<ref>https://dailynigerian.com/dating-timaya-my-greatest-regret-in-life-ummi-zee-zee/{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
An yaudari jarumar ne da ‘yan damfara miliyan 450 bayan wani mutum da ya fito a matsayin abokin kasuwanci ya kawo cinikin danyen mai. Masoya da abokan aikinta sun yi mata jaje tun lokacin da ta yi tunanin kashe kanta bayan lamarin.<ref>https://lifestyle.thecable.ng/kannywoods-ummi-ibrahim-i-contemplated-suicide-after-being-duped-of-n450m/</ref><ref>https://www.ripplesnigeria.com/actress-ummi-zee-zee-shares-suicidal-post-on-social-media/?amp</ref><ref>https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/kannywood-actress-ummi-ibrahim-recounts-how-she-was-duped-of-n450m-by-fraudster/68x1c62</ref><ref>https://www.blueprint.ng/i-once-contemplated-suicide-ummi-ibrahim-zee-zee/</ref>
Ummi tayi alfahari da cewa bata sanya kayan kwalliya ba tunda kyawunta ya isa.<ref>https://neptuneprime.com.ng/2021/08/02/i-dont-put-on-make-up-because-of-how-beautiful-i-was-created-kannywood-actress-ummi-zee-zee/{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Filmography ==
* Yanayi<ref name=":0" />
* Tutar Soyayya
* Yan uwa
* Gambiya
* Jinsi
== Duba kuma ==
* [[Hadiza Aliyu|Hadizu Aliyu]]
* [[Halima Atete|Halimah Atete]]
* [[Hauwa Maina]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haihuwan 1987]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
17oz50wa487fybxzrjy3an5ey0ls1jm
Crusades
0
40967
838760
284549
2026-05-21T12:58:50Z
Ziv
32466
([[c:GR|GR]]) [[File:Tyre 1187.jpg]] → [[File:Français 5594, fol. 205 haut, Bataille de Tyr (1187).jpeg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])
838760
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Crusades''' wani jerin yaƙe-yaƙe ne na addini da aka fara, da goyan baya, kuma wani lokacin Latin church ta jagoranta a lokacin na da. Wadanda aka fi sani da wadannan Yakukuwa su ne na [[Ƙasa mai Tsarki|kasa mai tsarki]] (Holy Land) a tsakanin shekara ta 1095 zuwa 1291 da aka yi niyyar kwato [[Ƙasa mai Tsarki|Kudus da kewayenta]] daga [[Nasarar Musulunci|mulkin Musulunci]]. Tun daga yakin Crusade na farko, wanda ya haifar da dawo da Kudus a shekara ta 1099, an yi yaƙi da ́yan Salibiyya da dama, wanda ya ba da wani muhimmin batu na tarihin Turai tsawon ƙarni.
A cikin shekarar 1095, Paparoma Urban II ya yi shelar Crusade na Farko a Majalisar Clermont. Ya ƙarfafa goyon bayan soja ga Sarkin Byzantine Alexios Na yi adawa da Turkawa Seljuk kuma na yi kira da a yi pilgrimage da makamai zuwa Urushalima. A duk faɗin yanayin zamantakewa a yammacin Turai, an sami amsa mai daɗi. 'Yan Salibiyya na farko suna da dalilai iri-iri, gami da ceton addini, gamsuwar wajibai, damar yin suna, da fa'idar tattalin arziki ko siyasa. Daga baya an gudanar da yakin neman zabe ta hanyar runduna da ta dace, wani lokaci wani sarki ne ke jagoranta. Dukansu an ba su izinin Paparoma. Nasarorin farko sun kafa jihohin Crusader guda huɗu: gundumar Edessa; Mulkin Antakiya; Mulkin Urushalima; da kuma gundumar Tripoli. Kasancewar 'yan Salibiyya sun kasance a yankin ta wani nau'i har zuwa faduwar Acre a 1291. Bayan haka, ba a sake samun wasu hare-haren ta'addancin da za a kwato kasa mai tsarki ba.
[[File:Crusade, vers 1250.png|thumb|Crusades]]
Ayyukan soja na lokaci guda a cikin Iberian Peninsula a kan [[Moors]] da kuma a arewa maso gabashin Turai a kan arna West Slav, Baltic, da Finnic al'ummomin (Arewacin Crusades) kuma an kira su 'yan Salibiyya wani lokaci a sake dawowa, dogon bayan taron ya ƙare saboda gaskiyar cewa sun kuma sami amincewa ta tsakiya daga Cocin Katolika na Roman da kuma cewa an shirya kamfen na soja daidai gwargwado, tare da maganganu iri-iri, alamomi, da banners kamar yadda aka yi amfani da su yayin yaƙin neman zaɓe a Gabas ta Tsakiya. Sauran kamfen da Ikklisiya ta amince da su da ake kira crusades an yi yaƙi da ƙungiyoyin Kirista na bidi'a (maganganun proto-Protestantism), da [[Daular Usmaniyya|Daular Ottoman]], da kuma dalilai na siyasa. Ikilisiya ba ta ba da izini ba, akwai kuma Shahararrun Crusades da yawa na ƴan ƙasa.
A shekarar 1123 aka shelanta gwagwarmaya tsakanin [[Kirista|kiristoci]] da [[musulmi]] a yankin Iberian Peninsula daga karshe aka fi sanin su da sunan ''Reconquista'' a tarihin nahiyar turai, kuma sai a shekara ta 1492 da faduwar Masarautar musulmi ta Granada. Daga 1147, campaigns a Arewacin Turai akan ƙabilun arna ana ɗaukarsa a matsayin yaƙin yaƙi. A shekara ta 1199, Paparoma Innocent III ya fara aikin shelar yaƙi da ‘yan bidi’a na Kirista. A cikin karni na 13, an yi amfani da yakin neman zabe a Cathars a Languedoc da kuma Bosnia; wannan al'ada ta ci gaba a kan Waldeniyawa a Savoy da Husites a Bohemia a cikin karni na 15th{{Spaces}}karni kuma a [[Protestan bangaskiya|Furotesta]] a cikin karni na 16th. Daga tsakiyar karni na 14th, amfani da lafazin ƙwazo don mayar da martani ga hawan [[Daular Usmaniyya|Daular Ottoman]], kuma ya ƙare a kusan 1699 tare da War of the holy league.
== Kalmomi ==
[[File:Combat_deuxième_croisade.jpg|alt=Medieval illustration of a battle during the Second Crusade|thumb| Karamin karni na 14 na yakin Crusade na biyu daga ''Estoire d'Eracles'']]
A cikin historiography na zamani, kalmar "crusade" ta fara magana ne game da balaguron soji da Kiristocin Turai suka yi a rana ta 11, 12, da 13.{{Spaces}}Karnuka zuwa [[Ƙasa mai Tsarki|Holy Land]] An tsawaita rikice-rikicen da aka yi amfani da kalmar don haɗawa da wasu kamfen da aka ƙaddamar, tallafi da kuma wani lokacin da [[Cocin katolika|Cocin Roman Katolika ke]] jagoranta a kan arna, ’yan bidi’a ko don zargin addini. Waɗannan ya bambanta da sauran yaƙe-yaƙe na addini na Kirista domin an ɗauke su a matsayin motsa jiki na tuba, don haka sun sami gafarar mahalarta ga duk ikirari na zunubai. {{Sfn|Tyerman|2019}} An fahimci abin da ya zama “yan tawaye” ta hanyoyi dabam-dabam, musamman game da yakin Crusades na farko, kuma ma’anar ta kasance batun muhawara tsakanin masana tarihi na wannan zamani. {{Sfn|Asbridge|2012}} {{Sfn|Tyerman|2011}} Gabaɗaya ana kallon ma'anar "faɗaɗɗen yaƙi" ta ɗaya daga cikin hanyoyi huɗu. ''Masanan gargajiya'' suna kallon Crusades a matsayin waɗanda suke zuwa Holy Land daga 1095-1291 (kamar yadda aka nuna a cikin Akwatin Bayani). ''Pluralists'' suna kallon Crusades balaguron soji ne da suka ji daɗin amincewar Paparoma, gami da waɗanda suka je Holy Land kafin da bayan 1291, zuwa Arewacin Turai da Iberia, da kuma kan Kiristoci. ''Shahararrun'' mashahuran sun fi mayar da hankali kan shahararriyar tushen sha'awar addini. ''Janarists'' suna mai da hankali kan ainihin abin da ya faru na yaƙe-yaƙe masu tsarki na Latin. Yawancin masana tarihi na Crusades na zamani sunyi la'akari da haɗuwa da jam'i da farin jini, wanda kuma shine abin da wannan labarin ya mayar da hankali. {{Sfn|Tyerman|2011}} {{Sfn|Constable|2001}}
A lokacin Crusade na Farko, {{Lang|la|iter}},, "tafiya", da kuma {{Lang|la|peregrinatio}} An yi amfani da "pilgrimage" da campaign. Kalmomin 'yan Salibiyya sun kasance ba a bambanta da na aikin pilgrimage na Kirista a lokacin karni na 12th. Takamammen lokaci na dan Salibiyya a cikin nau'in {{Lang|la|crucesignatus}}—"wanda giciye ya sa hannu"—,duk da haka, ya fito a farkon karni na 12. <ref>Maier, Christopher T.. “When Was the First History of the Crusades Written?" in The crusades: history and memory. Proceedings of the Ninth Conference of the Society for the Study of the Crusades and the Latin East, Odense, 27 June - 1 July 2016. Vol. 2 (2021), ed. T.K. Nielsen and KV Jensen, pp. 13-28</ref> Wannan ya haifar da {{Lang|fr|croisade}} na Faransa—hanyar giciye. {{Sfn|Asbridge|2012}} Zuwa tsakiyar karni na 13th na giciye ya zama babban mawallafin crusades tare da {{Lang|la|crux transmarina}}—"giciye a ketare"—ana amfani da shi don yakin cruade a gabashin Bahar Rum, da {{Lang|la|crux cismarina}}—"giciye wannan gefen teku"—ga waɗanda ke cikin Turai. {{Sfn|Tyerman|2019}} Amfani da {{Lang|enm|croiserie}}, "Crossad" a cikin Turanci ta Tsakiya za a iya kwanan wata zuwa c.1300, amma Turanci na zamani "crusade" ya kasance a farkon 1700s. <ref>"The Metrical Chronicle of Robert of Gloucester", ed. W. A. Wright, Rolls Series (Rerum Britannicarum Medii Aevi Scriptores) 86 (1887), line 10332</ref> {{Sfn|Tyerman|2011}}
[[File:Français 5594, fol. 205 haut, Bataille de Tyr (1187).jpeg|thumb|Crusades]]
Kalmar Larabci don gwagwarmaya ko takara, musamman ɗaya da yada Musulunci—{{Lang|ar|jihād}}—an yi amfani da shi wajen yakin addini na musulmi da [[kafirai]], kuma wasu musulmi sun yi imani da cewa Alqur'ani da [[Hadisi]] sun sanya wannan aiki. "Franks" da "Latin" al'ummar Gabas ta Tsakiya ne suka yi amfani da su a lokacin yakin crusade na yammacin Turai, wanda ya bambanta su da Kiristocin Rumawa waɗanda aka fi sani da "Greek". An yi amfani da "Saracen" ga wani [[Larabawa|Balarabe]] musulmi, wanda aka samo daga sunan Girkanci da na Romawa ga mutanen makiyaya na hamadar Syro-Arabiya. Majiyoyin 'yan Salibiyya sun yi amfani da kalmar "Siriyawa" don kwatanta Kiristocin da ke magana da Larabci waɗanda suke membobin Cocin Orthodox na Girka, da kuma "jacobites" ga waɗanda suke membobin Cocin Orthodox na Siriya. {{Sfn|Jotischky|2004}} Jihohin 'yan Salibiyya na Siriya da Falasdinu an san su da "Outremer" daga [[Faransanci|Faransa]] ''outre-mer'', ko "ƙasar da ke bayan teku". {{Sfn|Tyerman|2019}}
== Manazarta ==
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
oq0aw9ub83qgzf6g9gnffd7ogxzjb5t
Ali Badjo Gamatie
0
42368
838917
524197
2026-05-22T05:08:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838917
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|Ali Badjo Gamatié}}
[[Fayil:African Finance Ministers IMF 2003 Annual Meeting - IMF 62ph030920GH.jpg|thumb|'''Ali Badjo Gamatie da Yan majalisu''']]
'''Ali Badjo Gamatie''' ɗan siyasar [[Nijar (ƙasa)|Nijar]] ne kuma ma'aikacin gwamnati wanda ya zama [[Jerin Firaminista a Nijar|Firayim Ministan Nijar]] daga Oktoba 2009 zuwa Fabrairu 2010. Ya kasance Ministan Kuɗi daga 2000 zuwa 2002<ref>http://www.finances.gouv.ne/index.php/le-ministere/historique/photos-des-ministres</ref> sannan ya zama Mataimakin Gwamnan Babban Bankin Yammacin Afirka (BCEAO) kafin [[Jerin shugabannin ƙasar Nijar|Shugaba]] [[Mamadou Tandja]] ya naɗa shi a matsayin Firayim Minista. Gamatie ya kasance Firayim Minista na 'yan watanni kawai, duk da haka, yayin da aka hamɓarar da Tandja a juyin mulkin soja na Fabrairu 2010 .
== Bayanan siyasa ==
A cikin gwamnatin farko ta Firayim Minista [[Hama Amadou]], wanda aka naɗa a ranar 5 ga Janairu 2000, an naɗa Gamatie a matsayin Ministan Kuɗi.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://www.presidence.ne/PagesHtm/GouvTandja.htm |access-date=2023-03-01 |archive-date=2010-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100220184730/http://www.presidence.ne/PagesHtm/GouvTandja.htm |url-status=dead }}</ref> A matsayinsa na Ministan Kuɗi, Gamatie ya kasance mai ba da shawara na ƙasa da ƙasa don kawar da basussukan ƙasashen waje<ref>https://www.afrique-express.com/</ref> na Nijar da sauran ƙasashe masu fama da bashi (HIPC). Ya shiga cikin tattaunawar IMF kan matsayin bashin waɗannan ƙasashe.<ref>https://allafrica.com/stories/200104300002.html</ref><ref>https://allafrica.com/stories/200209300141.html</ref> A matsayinsa na ministan kuɗi ya kuma taɓo tambayoyi kan yadda ake bi da kuma wakilci na ƙungiyoyi masu zaman kansu da ƙungiyoyin farar hula da ke aiki a Nijar da sauran wurare.<ref>http://falcon.arts.cornell.edu/sgt2/contention/documents/reuben.doc</ref> A lokacin aikinsa na Minista, Gamatie ya lura da lokacin manyan raguwar gwamnati yayin rikicin kuɗi na 2002.<ref><nowiki>https://www.irinnews.org/PrintReport.aspx?ReportId=34717</nowiki></ref>
[[Fayil:Ali Badjo Gamatie, IMF 2003.jpg|thumb|Ali Badjo Gamatie]]
A watan Yulin 2003, an kama ɗan jarida Mamane Abou na jaridar ''Le Républicain'' a Yamai da laifin ɓata masa suna bayan ya rubuta labarin yana zargin Gamatie da Hama Amadou da yin amfani da kuɗaɗen Baitul mali da ba su izini ba wajen biyan kwangilar gwamnati.<ref>https://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=47924</ref><ref>https://www.pambazuka.org/en/category/media/19361</ref> Kazalika 'yan adawar sun caccaki Ministan Kuɗi da ɗaukar nauyin dokar ta 2001 da za ta ƙara haraji ga masu buga jaridu masu zaman kansu, lamarin da suke fargabar zai durƙusar da 'yan jaridun 'yan adawa.<ref>https://www.yahoo.com/?guccounter=1</ref> A cikin Oktoba 2003, Ali Lamine Zeine ya maye gurbin Gamatie a matsayin Ministan Kuɗi. A cewar sashen leƙen asiri na tattalin arziƙi, Gamatie yana kusa da Firayim Minista Amadou, wanda a lokacin ake ganin zai iya zama abokin hamayyar Shugaba Tandja.<ref>{{Cite web |url=https://portal.eiu.com/Login.aspx?c=1 |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-03-02 |archive-date=2021-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210129085351/https://portal.eiu.com/Login.aspx?c=1 |url-status=dead }}</ref> Binciken ƙasashen waje ya kammala cewa saboda dangantakarsa da Firayim Minista, korar Gamatie "... na iya kasancewa da la'akari da siyasa".<ref><nowiki>http://bti2006.bertelsmann-transformation-index.de/80.0.html?L=0</nowiki></ref>
A cikin Oktoba 2003, Gamatie ya zama Mataimakin Gwamnan Babban Bankin Yammacin Afirka (BCEAO). A shekara ta 2006 yana cikin jerin sunayen 'yan takara huɗu don maye gurbin Charles Konan Banny a matsayin gwamnan bankin.<ref>http://lesoleil.sn/article.php3?id_article=4565{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Jaridun jamhuriyar Nijar sun ruwaito cewa shugaban 'yan adawa [[Mahamadou Issoufou]] a shekara ta 2007 ya ba da shawarar cewa Gamatie - maimakon Firayim Minista [[Seyni Oumarou]] — ya jagoranci gwamnatin haɗin kan ƙasa a lokacin da shugaba Tandja ya nemi 'yan adawa su shiga sabuwar gwamnatin bayan hamɓarar da Hama Amadou.<ref>https://nigerdiaspora.info/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302073056/https://nigerdiaspora.info/ |date=2023-03-02 }}</ref> A lokacin shari’ar cin hanci da rashawa da kotun ta yi wa Hama Amadou a shekara ta 2008, Gamatie ya shaida cewa an karkatar da kuɗin CFA miliyan 100 Amadou da ya karɓa daga baitul mali ba tare da sanin Ministan Kuɗi ba.<ref>https://nigerdiaspora.info/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302073056/https://nigerdiaspora.info/ |date=2023-03-02 }}</ref>
A shekara ta 2008, Gamatie ya kasance mai ba da shawara na musamman ga shugaban ƙasa kan harkokin ma'adinai kuma a matsayin babban mai shiga tsakani na gwamnati tare da kamfanin haƙar uranium na Faransa Areva, wanda ya kai ga ƙulla yarjejeniyar da aka zuba jarin Yuro biliyan 1 a ma'adinan Imouraren na Nijar.<ref>https://www.reuters.com/article/rbssIndustryMaterialsUtilitiesNews/idUSL1580648420080115?sp=true</ref><ref>https://www.bloomberg.com/politics?pid=20601116&refer=africa&sid=amuiYNBI_FZE</ref>
A watan Agustan shekarar 2009 ne jaridun Nijar suka bayar da rahoton cewa Gamatie ya kasance mai goyon bayan yunƙurin shugaba Tandja na tsawaita wa'adinsa da samar da sabon kundin tsarin mulki.<ref>https://nigerdiaspora.info/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302073056/https://nigerdiaspora.info/ |date=2023-03-02 }}</ref> ƙuri'ar raba gardama ta kundin tsarin mulkin Tandja, wadda ta kafa tsarin shugaban ƙasa tare da rage muhimmancin ofishin Firayim Minista ta hanyar sanya shugaban ƙasa a [[Shugaban Gwamnati|matsayin shugaban gwamnati]], ya yi nasara; An naɗa Gamatie a matsayin Firayim Minista a ranar 2 ga Oktoba 2009.<ref>https://www.temoust.org/ali-badjo-gamatie-nomme-premier,11927</ref>
An hamɓarar da Tandja a juyin mulkin da sojoji suka yi a ranar 18 ga Fabrairun 2010 kuma aka rushe gwamnatinsa. Gamatie na ɗaya daga cikin ministoci guda uku da ba a gaggauta sakin su daga gidan yari ba kwanaki bayan juyin mulkin.<ref>http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8527442.stm</ref> A cewar ɗaya daga cikin jagororin mulkin soja, Kanar [[Djibrilla Hamidou Hima]], ministocin "har yanzu suna cikin sa ido" sun kasance "masu mahimmanci" don haka ya zama dole "don tabbatar da tsaronsu". MNSD ta yi kira da a saki Gamatie, Tandja, da sauran su.<ref>https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5imtqCwPhq5vmgcuPx68aRz4czq5w</ref>
[[Fayil:African Finance Ministers IMF 2003 Annual Meeting - IMF 62ph030920GH.jpg|thumb|Ali Badjo Gamatie a cikin taro]]
Yana fama da [[Hawan jini|cutar hawan jini]], Gamatie an sake shi daga gidan yari a ranar 4 ga Maris kuma an kwantar da shi a asibiti cikin gaggawa a Asibitin ƙasa na Yamai. Bayan kwanaki uku a can, an kai shi [[Faris|Paris]] don jinya da wuri a ranar 8 ga Maris.<ref>http://www.apanews.net/public/spip.php?article119605{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{S-start}}
{{S-off}}
{{S-bef}}
{{S-ttl}}
{{S-aft}}
{{S-end}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
2bab4pweiind4slmji60oacpee37fs5
Aloÿs Nizigama
0
43065
838933
504248
2026-05-22T06:54:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838933
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Aloÿs Nizigama,''' (an [[Hailemariam Desalegn|haife]] shi a ranar 18 ga [[Wata|watan]] Yuni na1966) ɗan [[Wasan Kwaikwayon Noma|wasan]] tseren nesa ne [[Burundi|ɗan Burundi]] mai ritaya wanda ya kware a tseren mita 5000 da 10,000.<ref>Aloÿs Nizigama at World Athletics
</ref>Mafi kyawun lokacinsa na mita 10,000 shine mintuna 27:20.38, wanda ya samu a watan Yuli 1995 a [[Landan]]. Wannan shine tarihin Burundi na yanzu.<ref>"Burundian athletics records" . Archived from the
original on 2007-06-08. Retrieved 2007-06-09.</ref> A cikin aikinsa, Nizigama ya yi tseren mita 10,000 na mintuna 21 zuwa 28, na biyu kawai ga Haile Gebrselassie da sau 23. <ref>[https://www.arrs.run/NB_O10K.htm untitled]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Gasar kasa da kasa ==
{| {{AchievementTable|Event=yes|nation=BDI}}
|-
|1991
|[[1991 World Championships in Athletics – Men's 10,000 metres|World Championships]]
|[[Tokyo]], Japan
| 6th
|10,000 m
|-
|rowspan=2|1993
|rowspan=2|[[1993 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Stuttgart]], Germany
| 7th
|[[1993 World Championships in Athletics - Men's 5000 metres|5,000 m]]
|-
| 5th
|10,000 m
|-
|1996
|[[Athletics at the 1996 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Atlanta]], United States
| 4th
|[[Athletics at the 1996 Summer Olympics – Men's 10,000 metres|10,000 m]]
|-
|2000
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Sydney]], Australia
| 9th
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Men's 10,000 metres|10,000 m]]
|-
|2001
|[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie|Jeux de la Francophonie]]
|[[Ottawa]]-[[Hull, Quebec|Hull]], Canada
|bgcolor=cc9966| 3rd
|10,000 m
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1966]]
o271m7q3e2ku0jyvcpixcggzh3vtl2e
Amadou Ciss
0
44662
838940
547606
2026-05-22T07:17:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838940
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Cuvier - Dictionnaire des sciences naturelles, tome 24.djvu|thumb|Littafi kan amadou ciss]]
[[Fayil:Arnold Houtain - Li sermint d’amour, 1891.djvu|thumb|Amadou Ciss]]
'''Amadou Ciss''' (an haife shi 10 ga watan Afrilun 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne kuma ɗan ƙasar Senegal wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya ga Amiens.<ref>https://web.archive.org/web/20200206013743/https://www.fifadata.com/document/FWYC/2019/pdf/FWYC_2019_SquadLists.pdf</ref><ref>https://www.worldfootball.net/player_summary/amadou-ciss/</ref>
== Aikin kulob ==
A ranar 8 ga watan Fabrairun 2022, Ciss ya rattaɓa hannu tare da Adanaspor a Turkiyya.<ref>{{Cite web |url=https://www.adanaspor.com.tr/haberler/amadou-ciss-adanasporumuzda-1644348765 |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-03-21 |archive-date=2022-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208193738/https://www.adanaspor.com.tr/haberler/amadou-ciss-adanasporumuzda-1644348765 |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1999]]
2gxppv4g8zx14dy8glx45au44rkj5gg
Christopher Danjuma
0
47338
838833
549906
2026-05-21T16:17:49Z
Saad Nuhu
43323
838833
wikitext
text/x-wiki
{{Databox generic}}
'''Christopher Musa Danjuma''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi fice musamman a fannin ƙwallon ƙafan mata. Ya taba zama kocin riƙo na ƙungiyar mata ta Najeriya wato [[Super Falcons]], sannan kuma ya jagoranci ƙungiyar ’yan ƙasa da shekara 20 ta mata ta Najeriya, [[Falconets]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Danjuma |title=Christopher Danjuma |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a bayyana cikakken tarihin rayuwar farko da ranar haihuwar Christopher Danjuma a fili ba. Sai dai an san cewa ɗan Najeriya ne wanda ya shahara wajen horas da ƙungiyoyin ƙwallon ƙafan mata a matakin ƙasa da kuma na cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Danjuma |title=Christopher Danjuma |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Christopher Danjuma ya samu suna sosai a harkar horaswa ta mata bayan aiki da ƙungiyoyi daban-daban na cikin gida a Najeriya. Kwarewarsa a ɓangaren ƙwallon ƙafan mata ta sa Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta riƙa ba shi manyan ayyuka a matakin ƙasa.<ref>{{cite web |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=37467 |title=U20 National Team (Female): Identities Of New Head Coach Revealed |website=All Nigeria Soccer |date=2020-09-22 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:0]{index=0}
A shekarar 2015, Hukumar NFF ta naɗa Christopher Danjuma a matsayin kocin riƙo na [[Super Falcons]] bayan ƙarewar kwantiragin tsohon koci Edwin Okon bayan gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA da aka gudanar a Canada. An ba shi alhakin jagorantar ƙungiyar yayin da ake neman sabon cikakken koci.<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2015/06/nff-appoints-new-super-falcons-coach.html |title=NFF appoints new Super Falcons coach |website=Soccernet Nigeria |date=2015-06-29 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Bayan kammala gasar [[African Games]] ta shekarar 2015, Christopher Danjuma ya bar matsayin kocin riƙo na Super Falcons, inda daga baya [[Florence Omagbemi]] ta karɓi ragamar jagorancin ƙungiyar a shekarar 2016.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Danjuma |title=Christopher Danjuma |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:2]{index=2}
A watan Agustan shekarar 2017, NFF ta naɗa shi a matsayin shugaban masu horas da [[Falconets]], wato ƙungiyar ’yan mata ta Najeriya masu shekaru ƙasa da 20. An yaba masa saboda gogewarsa da kuma nasarorin da ya samu a harkar ƙwallon ƙafan mata.<ref>{{cite web |url=https://www.thetidenewsonline.com/2023/09/nff-appoints-danjuma-as-falconets-head-coach/ |title=NFF Appoints Danjuma As Falconets Head Coach |website=The Tide |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Christopher Danjuma ya jagoranci Falconets zuwa wasan kusa da na ƙarshe a gasar cin kofin duniya ta mata ta ’yan ƙasa da shekara 20 ta FIFA a lokuta daban-daban. A shekarar 2022, ya kai ƙungiyar zuwa matakin kwata-fainal a gasar da aka gudanar a Costa Rica.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/chris-danjuma-reinstated-as-falconets-head-coach-after-rigorous-selection-process-2023092721465353751 |title=Chris Danjuma reinstated as Falconets head coach |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-09-27 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:4]{index=4}
A shekarar 2023, bayan wata tantancewa da hira daga kwamitin fasaha na NFF, an sake tabbatar da Christopher Danjuma a matsayin babban kocin Falconets domin jagorantar tawagar a gasar neman gurbin shiga kofin duniya na mata na FIFA U-20.<ref>{{cite web |url=https://punchng.com/nff-retains-danjuma-as-falconets-coach/ |title=NFF retains Danjuma as Falconets coach |website=Punch Nigeria |date=2023-09-28 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:5]{index=5}
Baya ga aikin ƙasa, Christopher Danjuma ya kuma yi aiki da ƙungiyar mata ta [[Nasarawa Amazons FC]], ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin mata a Najeriya. A shekarar 2025, ya bayyana ƙwarin gwiwa kan damar ƙungiyar wajen lashe gasar [[Nigeria Women Football League]] Super Six.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/nwfl-super-6-nawarawa-amazons-coach-christopher-danjuma-declares-were-ready-to-shout-halleluyah/ |title=NWFL SUPER-6: Nasarawa Amazons Coach Christopher Danjuma Declares |website=Sports247 Nigeria |date=2025-05-16 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:6]{index=6}
== Lasisi da ƙwarewa ==
Christopher Danjuma yana da lasisin horaswa na CAF “A”, “B” da “C”, tare da takardar shaidar horaswa ta National Institute for Sports (NIS) Advanced Coaching Certificate.<ref>{{cite web |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=37467 |title=U20 National Team (Female): Identities Of New Head Coach Revealed |website=All Nigeria Soccer |date=2020-09-22 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:7]{index=7}
== Salon horaswa ==
An san Christopher Danjuma da mai da hankali wajen bunƙasa matasan ’yan wasa mata da kuma amfani da salon wasa mai saurin kai hari. Ya fi mayar da hankali kan horo na fasaha, saurin motsi da kuma gina ƙungiya mai haɗin kai.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/chris-danjuma-reinstated-as-falconets-head-coach-after-rigorous-selection-process-2023092721465353751 |title=Chris Danjuma reinstated as Falconets head coach |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-09-27 |access-date=2026-05-21}}</ref> :contentReference[oaicite:8]{index=8}
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Super Falcons]]
* [[Falconets]]
* [[Nasarawa Amazons FC]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Christopher_Danjuma |title=Christopher Danjuma |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
gsyucwb94i8fxyhflpwvpc17z67h2hn
Aikin yara a Afirka
0
48636
838887
681934
2026-05-22T00:14:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838887
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Rolako_ploughing.jpg|thumb|250x250px| A Afirka, yara suna aiki tare da iyalansu da al'ummominsu a matsayin wani bangare na horarwa da taimakawa samar da kayayyaki, kuma ba a bayyana wannan a matsayin cutarwa ko cin zarafin yara ba. Horon ya hada da noman noma (a sama), ciyawar ciyawa, kiwo, taki, maganin kwari da girbi a karkashin kulawa da ka'idojin gida.]]
Gabaɗaya ana fayyace aikin yara a [[Afirka]] bisa abubuwa biyu: nau'in aiki da mafi ƙarancin shekarun da suka dace na aikin.<ref name=":0">{{Citation|last=Edmonds|first=Eric V.|title=Chapter 57 Child Labor|volume=4|date=2007|pages=3607–3709|publisher=Elsevier|isbn=9780444531001|doi=10.1016/s1573-4471(07)04057-0|series=Handbook of Development Economics}}</ref> Idan yaro ya shiga cikin wani abu da ke cutar da ci gabansa na zahiri da tunani, gaba daya ana daukar shi a matsayin mai aikin yara. Wato duk wani aiki da ke da hatsarin hankali, jiki, zamantakewa ko tarbiyya mai cutarwa ga yara<ref>{{Cite web |url=https://oceanfdn.org/ha/dorewar-tattalin-arziki-blue/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-31 |archive-date=2025-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810030622/https://oceanfdn.org/ha/dorewar-tattalin-arziki-blue/ |url-status=dead }}</ref>, tare da kawo cikas ga karatunsu ta hanyar hana su damar zuwa makaranta ko kuma bukatar su yi kokarin hada halartar makaranta da aiki mai tsawo da nauyi.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilo.org/ipec/facts/lang--en/index.htm|title=What is child labour (IPEC)|website=www.ilo.org|language=en|access-date=25 July 2018}}</ref> Matsakaicin mafi ƙarancin shekaru na kowane aiki ya dogara da tasirin aikin akan lafiyar jiki da haɓaka tunanin yara. Yarjejeniyar ILO mai lamba 138 ta nuna mafi ƙarancin shekaru masu zuwa don shigar da aiki a ƙarƙashinsa, idan yaro yana aiki, ana ɗaukarsa / ita a matsayin ɗan aikin ɗan aiki: ɗan shekara 18 don ayyuka masu haɗari (Duk wani aikin da ke dagula lafiyar jiki, tunani ko ɗabi'a na yara). ), da kuma shekaru 13-15 don ayyukan haske (duk wani aikin da ba ya barazana ga lafiyar yara da amincin su, ko hana su zuwa makaranta ko ilimin sana'a da horo), ko da yake 12-14 shekaru za a iya ba da izini don ayyukan haske a ƙarƙashin tsauraran sharuɗɗa. a cikin kasashe matalauta.<ref>{{Cite web|url=http://www.ilo.org/ipec/facts/ILOconventionsonchildlabour/lang--en/index.htm|title=ILO Conventions and Recommendations on child labour (IPEC)|website=www.ilo.org|language=en|access-date=25 July 2018}}</ref> Wata ma’anar da Shirin Ƙididdiga da Kula da Ƙididdiga na ILO ya gabatar kan aikin yara (SIMPOC) ya bayyana yaro a matsayin ɗan aikin yaro idan yana da hannu cikin ayyukan tattalin arziki, kuma yana ƙasa da shekaru 12 kuma yana aiki ɗaya ko fiye da sa'o'i a mako, ko yana da shekaru 14 ko ƙasa kuma yana aiki aƙalla sa'o'i 14 a kowane mako, ko kuma yana da shekaru 14 ko ƙasa kuma yana aiki aƙalla sa'a ɗaya a kowane mako a cikin ayyukan da ke da haɗari, ko kuma yana da shekaru 17 ko ƙasa kuma yana aiki a cikin "mummunan nau'i mara kyau. sana’ar yara” (karuwanci, yaran da ke kan bauta ko aikin tilas, rikicin makami, fataucin yara, hotunan batsa, da sauran ayyukan haram).<ref>{{Cite book|title=Every Child Counts: New Global Estimates on Child Labour|last=|first=|publisher=International Labour Office|year=2002|isbn=978-92-2-113113-7|location=Geneva|pages=}}</ref><ref name=":0" />
Nahiyar Afrika ce ta fi kowace kasa a duniya yawan masu aikin yi wa yara aikin yi . Wani rahoto da Kungiyar Kwadago ta Majalisar Dinkin Duniya ta fitar ya nuna cewa a shekara ta 2016 kusan kashi 1 cikin 5 cikin 100 na yara ne ke cin gajiyar aikin yara. Matsalar ta yi tsanani a [[Yankin Saharar Afirka|yankin kudu da hamadar Sahara]] inda fiye da kashi 40% na dukkan yara masu shekaru 5-14 ke aiki don rayuwa, ko kuma kimanin yara miliyan 48.
Ko da yake ana ɗaukar talauci a matsayin babban dalilin yin aikin yara a Afirka, <ref>{{Cite journal|url-status=14–15}}</ref> binciken da aka yi kwanan nan ya nuna cewa dangantakar dake tsakanin aikin yara da talauci ba ta da sauƙi kamar alakar layi ta ƙasa. Wani binciken da aka buga a cikin shekara ta 2016 " ''Fahimtar aikin yara fiye da daidaitaccen tunanin tattalin arziki na talauci na kuɗi'' " ya nuna cewa abubuwa masu yawa - a kan buƙatu- da wadata-gefen da ƙananan matakan da macro - na iya shafar aikin yara; yana ba da hujjar cewa tsarin, yanki, alƙaluma, al'adu, yanayi da abubuwan samar da makaranta suma suna iya yin tasiri ''a lokaci guda'' ko yara suna aiki ko a'a, yana mai tambayar game da tunanin gama gari cewa talaucin kuɗi koyaushe shine mafi mahimmancin dalili. A cikin wani binciken, Oryoie, Alwang, and Tideman (2017) <ref>{{Cite journal|url-status=45–58}}</ref> ya nuna cewa aikin yara gabaɗaya yana raguwa yayin da kowane mutum mallakar filaye (a matsayin mai nuni ga dukiyar iyali a yankunan karkara) yana ƙaruwa, amma ana iya samun ci gaba a cikin ƙasa. dangantaka tsakanin aikin yara da mallakar ƙasa kusa da tsakiyar kewayon ƙasar kowace mace. Baya ga talauci, Rashin wadata, tare da wasu abubuwa kamar takurawar bashi, matsalar samun kudin shiga, ingancin makaranta, da halayyar iyaye game da ilimi duk suna da alaƙa da aikin yara.<ref>{{Cite journal|last=Ersado|first=Lire|date=2005|title=Child Labor and Schooling Decisions in Urban and Rural Areas: Comparative Evidence from Nepal, Peru, and Zimbabwe|journal=World Development|volume=33|issue=3|pages=455–480|doi=10.1016/j.worlddev.2004.09.009|issn=0305-750X}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Oryoie|first1=Ali Reza|last2=Alwang|first2=Jeffrey|date=2018|title=School attendance and economic shocks: Evidence from rural Zimbabwe|journal=Development Southern Africa|volume=35|issue=6|pages=803–814|doi=10.1080/0376835x.2018.1496814|issn=0376-835X|hdl=10919/86549|s2cid=158081161 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Weir|first=S.|date=2010|title=Parental Attitudes and Demand for Schooling in Ethiopia|journal=Journal of African Economies|volume=20|issue=1|pages=90–110|doi=10.1093/jae/ejq034|issn=0963-8024}}</ref>
Kungiyar Kwadago ta kasa da kasa ta yi kiyasin cewa noma shi ne kan gaba wajen aikin yi wa kananan yara aiki a Afirka. Yawancin ma'aikatan iyali ne marasa biyan kuɗi.
Majalisar Dinkin Duniya ta ayyana shekarar 2021 a matsayin shekarar kawar da ayyukan yara ta duniya.<ref>{{cite web|title=Facts on Child Labor - 2010|publisher=ILO, Geneva|year=2011|url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@dgreports/@dcomm/documents/publication/wcms_126685.pdf}}</ref>
== Tarihin al'adu ==
[[File:Kamerun_children_weaving_cloth_2.jpg|thumb|250x250px| Afirka na da dadaddiyar tarihin aikin yi wa yara aikin yi. A sama, yaran [[Kamaru]] masu mulkin mallaka suna saƙa a 1919.]]
Yara a Afirka sun yi aiki a gonaki da a gida tsawon tarihi. Wannan ba Afirka kadai ba ce; Yawancin yara sun yi aiki a aikin noma da yanayin gida a Amurka, Turai da kowace al'ummar bil'adama, cikin tarihi, kafin shekarun 1950. Masana sun yi nuni da cewa, wannan aiki, musamman a yankunan karkara, wani nau'i ne na makaranta da koyon sana'o'i, inda yara suka koyi fasaha da fasaha daga iyayensu, kuma tun lokacin da manya suka ci gaba da yin sana'ar gado. Ko da bayan sun yi ritaya daga aiki na yau da kullun, ’yan Afirka sukan koma kan dabarun da suka koya lokacin da suke kanana, misali noma, don rayuwa ko kasuwanci. Bass ya yi iƙirarin wannan gaskiya ne musamman a mahallin Afirka. Afirka nahiya ce mai bambancin al'adu. A sassan wannan nahiyar, ƙungiyoyin noma suna bin tsarin zuriya da dangi. Jirgin kasa na matasa tare da manya. Iyali da dangi suna ba da tsarin al'adu na yau da kullun wanda ke taimaka wa yara su koyi fasaha masu amfani kuma suna ba wa waɗannan al'ummomin damar samar da kansu a cikin tsara na gaba. A tarihi, babu makarantu na yau da kullun, maimakon haka, yara suna karatun boko ta hanyar yin aiki ba tare da dangi da danginsu ba tun suna kanana. Har ila yau ana kallon bautar da kananan yara a Afirka, kamar yadda ake yi a sauran sassan duniya, a matsayin wata hanya ta sanya tunanin daukar nauyi da tsarin rayuwa ga yara musamman a yankunan karkara, masu noma. A cikin karkarar ''Pare'' na arewacin Tanzaniya, alal misali, yara masu shekaru biyar za su taimaka wa manya wajen kula da amfanin gona, yara masu shekaru tara suna taimakawa wajen ɗaukar abincin dabbobi da nauyin nauyi da shekaru. <ref name=bass04>{{cite book|title=Child Labor in Sub-Saharan Africa|author=Loretta Bass|year=2004|isbn=978-1588262868|pages=[https://archive.org/details/childlaborinsubs00lore/page/30 30–43]|publisher=Lynne Rienner Publications|url-access=registration|url=https://archive.org/details/childlaborinsubs00lore/page/30}}</ref><ref>{{cite journal|title=Introduction – Child Labour|author=Cindi Katz|journal=Anthropology of Work Review|volume=17|issue=1–2|pages=3–8|date=June–September 1996|doi=10.1525/awr.1996.17.1-2.3}}</ref>
[[File:ThiMil_FillBer.jpg|left|thumb| Yarinyar makiyayi [[Abzinawa|Berber]] a tsaunin Atlas na [[Moroko|Maroko]] .]]
A arewacin Afirka kudu da hamadar sahara, musulunci shine babban tasiri. An dauki bara da aikin yara a matsayin hidima don musanya ilimin kur'ani, kuma a wasu lokuta yana ci gaba har yau.<ref>{{cite web|title=Talibes in Senegal|publisher=Human Rights Watch|date=15 April 2010|url=https://www.hrw.org/features/talib-s-senegal}}</ref> Waɗannan yara masu shekaru 7-13, alal misali, ana kiran su ''almudos'' a [[Gambiya|Gambia]], ko ''talibés'' a [[Senegal]] . Iyaye sun sanya 'ya'yansu tare da ''marabout'' ko ''serin'', malami ko malamin kur'ani. Anan sai su raba lokacinsu tsakanin bara da karatun Alqur'ani. Wannan aikin ya dace da daya daga cikin rukunan Musulunci guda biyar, alhakin shagaltar da ''zakka'', ko sadaka.<ref>{{cite book|author=Helen Boyle|title=Quranic Schools: Agents of Preservation & Change|url=https://archive.org/details/quranicschoolsag0000boyl|url-access=registration|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0415946353}}</ref><ref>{{cite journal|title=Njàngaan: The Daily Regime of Quranic Students in Twentieth-Century Senegal|author=Rudolph T. Ware III|journal=The International Journal of African Historical Studies|volume=37|number=3|year=2004|pages=515–538|jstor=4129043|doi=10.2307/4129043}}</ref>
Ci gaban mulkin mallaka a Afirka, daga 1650 zuwa 1950, da masu mulki irin su Birtaniya, Faransa, Belgium, Jamus da Netherlands suka karfafa tare da ci gaba da yin aikin yara. Masu gudanar da mulkin mallaka sun gwammace hanyoyin samar da kayayyaki na gargajiya na Afirka, wanda ke ɗaukar gida don aiki ba kawai manya ba. Miliyoyin yara sun yi aiki a gonakin noma na mulkin mallaka, ma'adinai da masana'antar hidimar gida. Yara a cikin waɗannan yankuna tsakanin shekaru 5-14 an ɗauke su a matsayin masu koyo ''ba tare da'' biyan kuɗi ba don musanya koyan sana'a. Dokokin Biritaniya na mulkin mallaka, alal misali, sun ba ’yan asalin ƙasar mallaka ga wasu daga cikin ƙasar ta asali don yin aiki na mata da ’ya’ya don biyan bukatun gwamnatin mulkin mallaka kamar gonaki da kuma ''masu yin picannin'' .
[[File:Shoe_Shine_Boy,_Ethiopia_(8198535107).jpg|right|thumb| Wani yaro mai takalman takalma a [[Gondar]], Habasha.]]
Sabbin dokokin haraji kuma sun sami kwarin gwiwar yin aikin yara. Masarautun mulkin mallaka [[Daular Biritaniya|na Burtaniya]] da Faransa sun bullo da sabbin haraji don taimakawa wajen biyan kudaden kananan hukumomin mulkin mallaka. Ɗaya daga cikin waɗannan, mai suna Head Tax, ya sanya harajin da kowane mutum zai biya, a wasu lokuta yana da shekaru 8. Al’ummar yankin sun bijire wa irin wannan haraji, suna boye ‘ya’yansu, kuma a mafi yawan lokuta dole ne su tabbatar da ‘ya’yansu sun shiga harkar tattalin arziki don biyan irin wadannan haraji da kuma biyan bukatun rayuwarsu.<ref>{{cite journal|title=Child labor in the Gold Coast: the economics of work, education and the family in late-colonial Africa, c.1940–57|url=http://eprints.soas.ac.uk/11595/1/Jack_Lord%2C_Child_Labor_in_the_Gold_Coast.pdf|author=Jack Lord|journal=The Journal of the History of Childhood and Youth|volume=4|issue=1|year=2011|pages=88–115|doi=10.1353/hcy.2011.0005|s2cid=143683964|access-date=2023-05-12|archive-date=2019-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222221556/https://eprints.soas.ac.uk/11595/1/Jack_Lord,_Child_Labor_in_the_Gold_Coast.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|title=Invisible Hands: Child Labor and the State in Colonial Zimbabwe by Beverly Grier (a review)|author=Karen Wells|journal=The Journal of the History of Childhood and Youth|volume=1|number=3|date=Fall 2008|pages=481–483 |doi= 10.1353/hcy.0.0025|s2cid=144242016 }}</ref><ref>{{cite journal|title=Head Tax, Social Structure and Rural Incomes in Cameroun, 1922-1937|author=Jane Guyer|s2cid=143600106|journal=Cahiers d'Études Africaines|volume=20|issue=79|year=1980|pages=305–329|doi=10.3406/cea.1980.2338|hdl=2144/40432|hdl-access=free}}</ref> Makarantun mishan na Kirista a Afirka tun daga Zambiya zuwa Najeriya su ma suna bukatar aiki daga yara, kuma a musayar sun ba da ilimin addini, ba ilimin boko ba.
A ƙarshen lokacin mulkin mallaka, gwamnatocin mulkin mallaka sun yi ƙoƙarin gudanar da makarantu da ilmantar da yara a sassan Afirka. Gabaɗaya waɗannan ƙoƙarin bai yi nasara ba ta fuskar rajista da tasiri. Yara kaɗan ne suka yi rajista. Ko da yara sun yi rajista, ba lallai ba ne yana nufin halarta akai-akai. Rashin rashin zuwa na yau da kullun, ko kuma yara sun daina fita daga makarantu don a maimakon su "je teku tare da masunta." Jack Lord ya yi iƙirari a cikin sharhinsa na takardun masana na tarihin mulkin mallaka na Afirka, cewa ƙarshen zamanin mulkin mallaka ya nuna cewa yara da iyalai sun yanke shawara dangane da hadaddun abubuwan tattalin arziki kamar samun kuɗin gida, yanayin iyali, da al'adun al'adu waɗanda suka yi la'akari da yin aiki tare da iyalai. a matsayin nau'i na ilimi da kuma nau'i na bunkasa zamantakewa da zamantakewa.<ref>{{cite journal|title=Child labor in the Gold Coast: the economics of work, education and the family in late-colonial Africa, c.1940–57|year=2011|journal=The Journal of the History of Childhood and Youth|volume=4|issue=1|pages=88–115|url=http://eprints.soas.ac.uk/11595/1/Jack_Lord%2C_Child_Labor_in_the_Gold_Coast.pdf|doi=10.1353/hcy.2011.0005|last1=Lord|first1=Jack|s2cid=143683964|access-date=2023-05-12|archive-date=2019-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222221556/https://eprints.soas.ac.uk/11595/1/Jack_Lord,_Child_Labor_in_the_Gold_Coast.pdf|url-status=dead}}</ref>
== Aikin yara na zamani ==
[[File:Mining_diggerboys.jpg|thumb| Yin aikin yara ya zama ruwan dare a masana'antar hakar ma'adinai na yau da kullun na Afirka. A sama, yara suna aikin hakar lu'u-lu'u a [[Saliyo]] .]]
Noma kadai na daukar sama da kashi 30% na dukkan yaran Afirka masu shekaru 10-14. Tattalin arzikin da ba na yau da kullun kamar ƙananan ma'adinan sana'o'in hannu wani muhimmin ma'aikaci ne na aikin yara.
=== Burkina Faso ===
A cewar Ma'aikatar Kwadago ta Amurka a cikin shekara ta 2012, kashi 37.8% na yara a Burkina Faso, tsakanin shekaru 5-14, suna aiki ne a wuraren aikin dutsen dutse da ma'adinan zinare. Waɗannan yaran sun yi aiki kwanaki 6 zuwa 7 a mako har zuwa awanni 14 a kowace rana. Abin da ake kira "biyan kuɗi" yana cikin hanyar abinci don ci da wurin kwana. Tun daga wannan lokacin ne gwamnati ta amince da shirin aiwatar da ayyuka na kasa, kuma tare da hadin gwiwar hukumar ‘yan sanda ta kasa da kasa (Interpol), ta ceto yara da dama daga safarar yara.<ref>{{cite web|title=United States Department of Labor – Burkina Faso Reports Child Labor Findings|year=2012|url=https://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/findings/2012TDA/burkinafaso.pdf}}</ref>
Asusun Tallafawa Yara na Kirista na Kanada (CCFC) ya hada hannu da EDUCO, wani memba na kungiyar ChildFund Alliance, don aiwatar da wani shiri da Tarayyar Turai ta tallafa a arewacin Burkina don hana yara aiki a ma'adinai.<ref>{{cite web|title=Keeping Children Safe from Working in Gold Mines, 2017|publisher=Christian Children's Fund of Canada|url=https://www.ccfcanada.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=823&Itemid=222|access-date=2023-05-12|archive-date=2022-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513010928/https://www.ccfcanada.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=823&Itemid=222|url-status=dead}}</ref>
=== Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo ===
A shekara ta 2008, Bloomberg ya yi ikirarin bautar da yara a cikin ma'adinan tagulla da cobalt na [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]] wanda ke samar da kamfanonin China. Yaran suna tono ma'adinan da hannu, suna ɗaukar buhunan tama a bayansu, sannan waɗannan kamfanoni ke siya su. Sama da 60 daga cikin masana'antun sarrafa kayan masarufi 75 na Katanga mallakar kamfanonin kasar Sin ne kuma kashi 90 na ma'adinan yankin na zuwa kasar Sin.<ref>{{cite news|title=China Lets Child Workers Die Digging in Congo Mines for Copper|publisher=Bloomberg L.P.|date=22 July 2008|author1=Simon Clark |author2=Michael Smith |author3=Franz Wild |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aW8xVLQ4Xhr8}}</ref> Wani rahoton kungiyoyi masu zaman kansu na Afirka ya yi ikirarin cewa ma'aikata 80,000 'yan kasa da shekaru 15, ko kuma kusan kashi 40% na dukkan masu hakar ma'adinai, suna samar da ma'adinai ga kamfanonin kasar Sin a wannan yankin na Afirka.<ref>{{cite web| title=Strengthening the Civil society Perspective: China's African impact| pages=9–15| author=Stephen Marks| year=2010| publisher=Fahamu| url=http://www.fahamu.org/downloads/strengthening_the_civil_society_perspective.pdf| url-status=dead| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110104005117/http://www.fahamu.org/downloads/strengthening_the_civil_society_perspective.pdf| archivedate=4 January 2011}}</ref>
BBC, a cikin shekara ta 2012, ta zargi Glencore da yin amfani da aikin yara wajen aikin hakar ma'adinai da narkar da su a Afirka. Glencore ya musanta yin amfani da aikin yara, kuma ya ce yana da tsauraran manufofin rashin amfani da aikin yara. Glencore ya yi iƙirarin sane da yara masu hakar ma'adinai waɗanda ta yi iƙirarin kasancewa wani ɓangare na ƙungiyar masu hakar ma'adinai. Ba tare da izini ba sun kai hari ga Glencore tun daga shekarar 2010, kuma kamfanin ya yi iƙirarin cewa yana roƙon gwamnati da ta cire masu hakar ma'adinai daga amincewar ta.<ref>{{cite news|title=China Lets Child Workers Die Digging in Congo Mines for Copper|publisher=Bloomberg L.P.|date=22 July 2008|author1=Simon Clark |author2=Michael Smith |author3=Franz Wild |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aW8xVLQ4Xhr8}}</ref><ref>{{cite web| title=Strengthening the Civil society Perspective: China's African impact| pages=9–15| author=Stephen Marks| year=2010| publisher=Fahamu| url=http://www.fahamu.org/downloads/strengthening_the_civil_society_perspective.pdf| url-status=dead| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110104005117/http://www.fahamu.org/downloads/strengthening_the_civil_society_perspective.pdf| archivedate=4 January 2011}}</ref>
Kimanin yara miliyan 4.7 masu shekaru 5-14 suna aiki a Kongo. Bugu da ƙari, ma'adinan jan ƙarfe, yara tare da iyalansu suna shiga aikin haƙar ma'adinai na cobalt, wolframite, cassiterite, columbite-tantalite, zinariya, lu'u-lu'u.<ref>{{cite news|title=Mining giant Glencore accused in child labour and acid dumping row|author=John Sweeney|work=The Guardian|date=14 April 2012|url=https://www.theguardian.com/business/2012/apr/14/glencore-child-labour-acid-dumping-row}}</ref> Yawancin waɗannan suna amfani da guduma don yantar da ma'adinan, zuba jarurruka masu tsauri ba tare da kayan kariya ba, da kuma jigilar duwatsu da hannu daga rami mai zurfi ko buɗaɗɗen ramuka. Har ila yau, yara suna aikin noma kuma ana ci gaba da ɗaukar su a matsayin yara sojan soja ga sojojin Kongo da ƙungiyoyin tawaye daban-daban. Ana yawan ganin aikin yara a titunan yankin Kinshasa.<ref>{{cite journal|title=Association of Trauma and PTSD Symptoms With Openness to Reconciliation and Feelings of Revenge Among Former Ugandan and Congolese Child Soldiers|author1=Christophe Pierre Bayer |author2=Fionna Klasen |author3=Hubertus Adam |journal=JAMA|year=2007|volume=298|number=5|pages=555–559|doi=10.1001/jama.298.5.555 |pmid=17666676|doi-access=free}}</ref>
=== Masar ===
{{excerpt|Human rights in Egypt|Child labor}}
=== Ghana ===
Ma'aikatar Kwadago ta Amurka ta shekarar 2010 ta kiyasta sama da 2.7 ma'aikata miliyan a [[Ghana]], ko kuma kusan kashi 43% na duk yara masu shekaru 5-14. Kashi 78.7% na waɗannan yara suna aikin noma, 17.6% a harkar kamun kifi da sufuri, da kuma 3.7% a masana'antu, wanda ya haɗa da aikin masana'antu da ma'adinai. A Ghana kashi 64 cikin 100 na yara suna neman aiki ne saboda dalilai na kudi, abin da ya sa ya zama kan gaba wajen tukin ganganci a yankin. Yawancin yaran da ke aiki a yankunan karkara suna aiki ne a gonakin iyali kuma galibi suna haɗa makaranta da aikinsu. A yankunan birane, irin su Accra da Ashanti yara ba sa shiga makaranta kuma galibi suna sana'ar kamun kifi da ayyukan gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.justice.gov/eoir/page/file/1104506/download|title=Ghana|last=Bureau of International Labor Affairs|date=2018|website=justice.gov|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191204054043/https://www.justice.gov/eoir/page/file/1104506/download |archive-date=4 December 2019 |access-date=}}</ref>
Yan dako, a cikin gida da ake kira ''kayaye'', suna aiki a cikin birane kuma wasu daga cikinsu sun kai shekaru 6.
[[File:Young_girl_pal_mwine_seller.jpg|thumb|333x333px| Wata yarinya 'kayaye' ta tsunduma cikin siyar da dabino [[Ghana]] .]]
Noma, kamun kifi da ma'adinan sana'a sune manyan ma'aikata.
A kudancin yankin Volta, yara suna aikin bautar addini na tsawon lokaci tsakanin 'yan watanni zuwa shekaru uku. An san su da ''trokosi'' (a zahiri: matar allah), ''fiashidi'', ko ''vudusi''.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Adonteng-Kissi|first=Obed|date=October 2018|title=Parental perceptions of child labour and human rights: A comparative study of rural and urban Ghana|journal=Child Abuse & Neglect|volume=84|pages=34–44|doi=10.1016/j.chiabu.2018.07.017|pmid=30041057|s2cid=51724998 |issn=0145-2134}}</ref> Wannan al'ada tana buƙatar 'yan mata su yi aiki da hidimar addini, don yin kaffara ga laifukan da ake zargin 'yan uwa ko kuma a matsayin hadaya don sa'ar iyali. Ana kuma ikirarin cewa wannan al’adar tana nan a kasashen da ke makwabtaka da ita, duk da cewa an haramta ta da kuma sanya zaman gidan yari a karkashin dokokin Ghana da makwabta.<ref>{{cite book|title=Pan-African Issues in Crime and Justice (Editors: Anita Kalunta-Crumpton, Biko Agozino) – See Chapter 2|author=Robert Kwame Ameh|publisher=Ashgate|year=2004|isbn=978-0754618829}}</ref>
A cikin shekara ta 2013, kididdigar ayyukan yara ba ta canza sosai ba kuma bisa ga ''binciken da DOL ta yi kan mafi munin nau'i na aikin yara'' a Ghana, yawancin yaran da ke aiki suna yin ayyuka masu haɗari kamar feshin magungunan kashe qwari wajen samar da koko, kamun kifi da hakar gwal.<ref>{{Cite web |url=http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/ghana.htm |title=Ghana, 2013 Findings on the Worst Forms of Child Labor |access-date=14 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413192652/http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/ghana.htm |archive-date=13 April 2016 |url-status=dead }}</ref> ''Jerin Kayayyakin da Sashen ke samarwa na shekarar 2014 wanda ake yi ta aikin yara ko aikin tilastawa'' ya haɗa da kifi da tilapia musamman, koko da zinariya a matsayin kayayyakin da ake samarwa a irin waɗannan yanayin aiki a Ghana.
=== Kenya ===
[[File:Young_Maasai_herder_Kenya,_1979.jpg|thumb|250x250px| Yaro a matsayin makiyayi Maasai a [[Kenya]] .]]
Suda, a cikin shekara ta 2001, an kiyasta cewa [[Kenya]] tana da yara miliyan 3 da ke aiki a cikin yanayi mara kyau kuma waɗanda ake gani. Adadin ma'aikatan yara marasa ganuwa, in ji Suda, sun fi girma sosai. Ayyukan yara da ake gani a Kenya sun tsunduma cikin aikin noma, masana'antar yawon bude ido, ma'adanai da ma'adinai, aikin makiyaya, hakar ma'adinai, kwashe shara, sana'ar kamun kifi, da kuma harkar sufuri inda suke tafiya daga wuri zuwa wuri kamar yadda ''"Matatu" ke takawa''.<ref>{{cite journal|title=The Invisible Child Worker in Kenya: The Intersection of Poverty, Legislation and Culture|author=Collette Suda|journal=Nordic Journal of African Studies|volume=10|number=2|pages=163–175|year=2001|url=http://www.njas.helsinki.fi/pdf-files/vol10num2/suda.pdf|access-date=2023-05-12|archive-date=2019-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215084810/http://www.njas.helsinki.fi/pdf-files/vol10num2/suda.pdf|url-status=dead}}</ref>
Gwamnatin Kenya ta yi kiyasin cewa akwai yara miliyan 8.9 da ke tsakanin shekaru 5-13 da ke aiki, yawancinsu ba sa zuwa makaranta. Noma babban ma'aikaci ne; na duk ma'aikatan da ke aiki a cikin gonakin kofi, alal misali, 30% mutane ne masu ƙasa da shekaru 27.
Majalisar Dinkin Duniya, a cikin rahoton bayanan kasarta na Kenya a cikin shekara ta 2009, an kiyasta kusan kashi daya bisa uku na duk yara masu shekaru 5-14 suna aiki. Noma da kamun kifi sune manyan ma'aikata, waɗanda a da suka kai kusan kashi 79% na aikin yara.<ref>{{cite web|title=Country profile report – Kenya|year=2009|publisher=United Nations|url=http://www.unhcr.org/refworld/pdfid/4d4a6806d.pdf}}</ref>
Ma'aikatar Kwadago ta Amurka ta kiyasta, a cikin rahotonta na 2010, kusan kashi 32% na duk yaran Kenya masu shekaru 5-14 suna aiki, ko sama da miliyan 2.9. Noma da kamun kifi sune manyan ma'aikata. Sassan na yau da kullun da ke shaida mafi munin aikin yara sun haɗa da noman rake, wuraren kiwon kiwo, shayi, kofi, miraa (kayan shuka mai ƙara kuzari), shinkafa, sisal, taba, tilapia da kamun sardines. Sauran ayyukan tattalin arzikin da yara ke yi a Kenya sun hada da zubar da juji, tattarawa da sayar da kayan juji, gilashi da karafa, sayar da titi, kiwo da bara. Rahoton ya yi ikirari na tilasta wa yara cin zarafin yara a wuraren yawon shakatawa na jima'i a manyan biranen kasar kamar Nairobi, Kisumu, Eldoret da kuma garuruwan da ke gabar tekun Kenya.
Talauci da rashin samun damar karatu sune manyan abubuwan da ke haifar da bautar da yara a Kenya. Kasar dai na fuskantar karancin malamai da makarantu, da cunkoso a makarantu, da kuma tabarbarewar tsare-tsare daga halin da yara ke ciki. Dokokin Kenya sun hana yaro shiga makarantu idan ba shi da rajista a matsayin ɗan ƙasa da hukumomin Kenya. A halin yanzu, kashi 44% na yaran Kenya a yankunan karkara ba su yi rajista ba. Don haka, ko da ana samun makarantu, yaran karkara ba sa iya tabbatar da zama ɗan ƙasa, kuma waɗannan yaran da ba su yi rajista ba suna iya rasa damar zuwa makaranta.
=== Madagascar ===
[[File:Working_Child_Brickaville_Madagascar.jpg|thumb| Yin aikin yara a Brickaville, wani birni a yankin Atsinanana na Madagascar.]]
Yara suna da yawa a cikin ƙananan ma'adinai na [[Madagaskar|Madagascar]] . Wasu yara suna shiga aikin haƙar gishiri, aikin kwalta, duwatsu masu daraja da tara taman gwal. Kimanin kashi 58% na yaran da ke cikin wadannan ma'adanai ba su wuce shekaru 12 ba. A cewar IPEC, yara ma'aikata a cikin wadannan ma'adanai yawanci sun fito ne daga iyalai da ke cikin mawuyacin hali na tattalin arziki.<ref name=dol10>{{cite web|title=2010 Findings on the Worst Forms of Child Labor – U.S. Department of Labor|year=2011|url=http://www.dol.gov/ilab/programs/ocft/PDF/2010TDA.pdf|access-date=23 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915195911/http://www.dol.gov/ilab/programs/ocft/PDF/2010TDA.pdf#|archive-date=15 September 2012|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Enquête nationale sur le travail des enfants à Madagascar, 2007|publisher=ILO|year=2008|url=http://www.ilo.org/ipecinfo/product/viewProduct.do?productId=9350|access-date=2023-05-12|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010155406/http://www.ilo.org/ipecinfo/product/viewProduct.do?productId=9350|url-status=dead}}</ref>
A cewar wani rahoto na 2010 na Amurka, kusan kashi 22% na yaran Madagascar masu shekaru 5-14, ko sama da 1.2 miliyan aiki. Wata kungiyar da ke da tushe a Faransa ta ba da shawarar yin aikin yara a Madagascar ya wuce 2.4 miliyan, tare da yara sama da 540,000 masu shekaru 5-9 suna aiki. Kusan kashi 87 cikin 100 na yara masu aikin noma suna cikin aikin noma, galibi a cikin samar da vanilla, shayi, auduga, koko, kwakwa (busashen naman kwakwa), sisal, girbin jatan lande da kamun kifi. Yaran Malagasy da ke yin hidimar gida suna aiki kusan sa'o'i 12 a kowace rana.
Ƙoƙari da dama da aka samu daga ƙasashen duniya sun shiga cikin Madagascar don taimakawa ragewa da hana ayyukan yara. Sai dai kuma hakan ya tsaya cik, bayan da gwamnati ta sauya bayan juyin mulkin shekarar 2009, domin an dakatar da yawancin kudaden da ake samu daga masu ba da taimako na kasa da kasa, da suka hada da Tarayyar Afirka, Tarayyar Turai, Bankin Duniya da kuma Amurka.
=== Maroko ===
Wani rahoto na 2010 ya kiyasta kimanin yara 150,000 masu shekaru tsakanin 5 zuwa 14 suna aiki a [[Moroko|Maroko]] . Aikin noma da na cikin gida sune manyan ma'aikata. ’Yan mata, da ake kira ''ƙanana ƙasusuwa'' (kananan kuyangi), ana tura su aiki a matsayin bayin gida, da yawa masu shekaru 10 ko ƙasa da haka. Waɗannan ''ƙasusuwan ƙananan ƙasusuwan'' suna fitowa daga iyalai marasa galihu, suna fuskantar yanayin bautar da ba son rai ba, gami da dogon sa'o'i ba tare da hutu ba, rashin hutu, ta jiki, magana da jima'i, hana albashi har ma da ƙuntatawa kan motsi. An hana su ilimi. Ƙarin nau'o'in aikin yara da ake iya gani sun haɗa da yara kan titi a Casablanca, Marrakech, Fès da Mèknes. Waɗannan yaran suna rayuwa ta hanyar sayar da sigari, bara, takalma masu walƙiya, wankin motoci da aikin ƴan dako da dillalai a tashoshin ruwa. <ref>{{cite web|title=Child Labour in Morocco: The Socio-economic Background of the "Little Maids" Phenomenon|author=Mehdi Lahlou|publisher=Ministry of Planning, Morocco|url=http://www.araburban.org/childcity/Papers/English/Lahlou%20Morocco.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303123720/http://www.araburban.org/ChildCity/Papers/English/Lahlou%20Morocco.pdf|archivedate=3 March 2012}}</ref>
The Ministry of Planning in Morocco estimates that there are between 60,000 and 100,000 ''petites bonnes'' in the country. Studies commissioned by the Morocco government finds poverty and lack of school, often in combination, are primary causes of the little maids phenomenon in Morocco. Additionally, rural parents do not believe that an education or a diploma of any sort can help their girls find a job.
=== Najeriya ===
A cikin 2006, akwai kimanin yara miliyan 15 masu aikin kwadago kasa da shekaru 14 a [[Najeriya]] . Yawancin waɗannan sun yi aiki a cikin yanayi mai haɗari kuma na tsawon sa'o'i. Talauci shi ne babban abin da ke haifar da bautar da yara, kuma kudaden shigar da wadannan yaran ke samu shi ne babban bangare na kudaden shigar iyalansu da ke fama da talauci. Mafi akasarin masu yi wa yara aiki a Najeriya suna aiki ne a aikin noma da tattalin arziki na wucin gadi ko na yau da kullun. Ma'aikatan cikin gida sun kasance mafi ƙanƙanta nau'in aikin yara, kuma galibi ana lalata da su. Daga cikin tattalin arzikin da ba na yau da kullun ba da wuraren jama'a, siyar da titin yana da aikin 64%. Kamfanoni na yau da kullun na tsakiya a wuraren jama'a, galibi ana lura da yara a matsayin injiniyoyi da masu gudanar da bas.<ref name=n2006>{{cite web|title=Child Labour – Nigeria, 2006|publisher=UNICEF|year=2007|url=http://www.unicef.org/wcaro/WCARO_Nigeria_Factsheets_ChildLabour.pdf|access-date=2023-05-12|archive-date=2017-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119201557/https://www.unicef.org/wcaro/WCARO_Nigeria_Factsheets_ChildLabour.pdf|url-status=dead}}</ref>
Kimanin yaran Najeriya miliyan shida ne ba sa zuwa makaranta kwata-kwata. A halin da ake ciki, waɗannan yaran ba su da lokaci, kuzari ko kayan aiki don zuwa makaranta.
=== Rwanda ===
ILO ta kiyasta [[Ruwanda|Rwanda]] tana da yara ma'aikata 400,000. Daga cikin wadannan, 120,000 ana kyautata zaton suna da hannu a cikin mafi munin sana’ar yi wa kananan yara aiki, sannan 60,000 kuma yara ma’aikatan gida ne.
=== Swaziland ===
=== Tanzaniya ===
=== Zambiya ===
Gwamnatin [[Zambiya]] ta kiyasta cewa akwai kananan yara 595,000 da ke aiki a kasar. Daga cikin waɗannan, 58% suna da shekaru 14 ko ƙasa da haka. Mutane da yawa suna aiki a ayyukan hakar ma'adinai na yau da kullun.
Ma'aikatar Kwadago ta Amurka ta kiyasta, a cikin rahotonta na 2010, kusan kashi 33% na yaran Zambia masu shekaru 5-14 suna aiki. Aikin noma shine babban ma'aikata, kuma tare da hakar ma'adinai yana ɗaukar kashi 98% na duk aikin yara a Zambia. Sassan na yau da kullun da ke shaida mafi munin aikin yara sun haɗa da noman auduga, taba, kamun kifi, shayi, kofi da gawayi. Yin aikin yara ya zama ruwan dare a aikin hakar ma'adinai. Duk da haka, ana shaida hakan a cikin ƙananan ma'adinan fasaha da na gargajiya, inda yara ke fitar da emeralds, amethyst, aquamarines, yawon shakatawa da garnets. Hakanan ana yin aikin yara a ma'adinan gubar, zinc da tagulla. Ba sa sanya wani kayan kariya don kare idanuwa ko fuska ko jikinsu; raunuka na kowa.
Fataucin yara don dalilai masu haɗari ya zama ruwan dare a Zambia. Yara a aikin gona da hidimar gida ana musayar kudi, kaya da kuma kyauta ga ’yan uwa. Zambiya tana da tsauraran dokoki na hana fataucin yara da bautar da yara. Duk da haka, aiwatarwa da aiwatar da dokokinsa sun tabbatar da wahala.
A cewar ILO, bautar da yara a Zambiya wata dabara ce ta jure wa yara da iyalai idan manya masu cin abinci suka mutu, suka kamu da rashin lafiya, ko kuma lokacin da iyalai suka kasa samun abin dogaro da kai.<ref>{{cite web|title=The global crisis and rising child labour in Zambia's mining communities: Are we facing a downward decent work spiral?|author=ILO Lusaka Office|year=2009|url=http://www.ilo.org/public/english/support/lib/financialcrisis/featurestories/story26.htm}}</ref>
== Dynamics ==
[[File:Child_labour_in_Egypt.jpg|thumb| Kamfanin saƙar kafet na gida a [[Misra|Masar]] yana tura yara aikin yi.]]
Kungiyar Kwadago ta Duniya (ILO) ta bayyana cewa, da farko, talauci shi ne babban karfi guda daya da ke kai yara zuwa wuraren aiki.<ref name=ilo2008a>{{cite web|title=Child labor – causes|year=2008|publisher=ILO, United Nations|url=http://www.ilo.org/public/english/region/eurpro/moscow/areas/ipec/causes.htm}}</ref> Wani babban abin da ke jefa yara cikin mummunan aiki shi ne rashin makarantu da rashin ingancin makaranta.
=== Dokokin aikin yara a Afirka ===
[[File:Carte_de_ratification_des_conventions_138_et_182.png|thumb| Yawancin kasashen Afirka sun amince da yarjejeniyoyin da suka shafi aikin yara a duniya. Kasashen Afirka masu launin kore suna da dokokin kasa, kamar na 2006, daidai da Yarjejeniyar ILO 138 da 182. Ƙarin ƙasashe, ban da Sudan ta Kudu da Somaliya, da suka amince da Yarjejeniyar ILO tun lokacin.]]
Yawancin gwamnatocin Afirka sun amince da Yarjejeniyar Kungiyar Kwadago ta Duniya (ILO) guda uku a hukumance. Bugu da kari, da yawa sun sanya hannu kan yarjejeniyar fahimtar juna tare da ILO don kaddamar da wani shiri a karkashin shirin kasa da kasa don kawar da aikin yara (IPEC).<ref>{{cite web|title=National programme on the elimination of child labour in Nigeria|year=2005|publisher=ILO|url=http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_mas/---eval/documents/publication/wcms_149868.pdf}}</ref>
[[Najeriya]], alal misali, yanzu ta zama memba mai himma a cikin IPEC. Haka kuma tana aiwatar da aikin noman koko na yammacin Afirka. Dokar kare hakkin yara a Najeriya yanzu tana cikin dokar ta na kwadago, kuma ta haramta cin zarafin yara. Wasu jihohi, kamar [[Anambra]], sun kuma hana yara yin aiki a lokutan makaranta.
Kasar Afrika ta Kudu ta mayar da yaro dan kasa da shekaru 15 aiki a matsayin wani laifi na laifi, sai dai da izinin Ma'aikatar Kwadago ta daukar yara aikin fasaha. Sashe na 43 zuwa 47 na Dokar Aiki ya kuma haramta ɗaukar yara masu shekaru 15 zuwa 18 aiki idan aikin bai dace da shekarun su ba ko kuma wani abu da ke jefa su cikin haɗari.
[[Kenya]] ta zartar da dokar yara a 2001. Sashi na 10 na wannan doka yana kare yara da matasa masu kasa da shekaru 18 daga cin zarafi na tattalin arziki da duk wani aiki da zai iya zama haɗari ko kuma ya kawo cikas ga ilimin yaron, ko kuma ya zama cutarwa ga yaro a ruhaniya, ɗabi'a ko ci gaban zamantakewa. Har ila yau, dokar ta haramta daukar duk wanda bai kai shekara 18 aikin soja ba ko kuma a duk wani rikici na makami.<ref>{{cite web|title=Basic Guide to Child Labour|publisher=Department of Labour, Republic of South Africa|year=2012|url=https://www.labour.gov.za/legislation/acts/basic-guides/basic-guide-to-child-labour|access-date=23 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303032519/http://www.labour.gov.za/legislation/acts/basic-guides/basic-guide-to-child-labour|archive-date=3 March 2012|url-status=dead}}</ref>
[[Ghana]], a matsayin wani misali, ta hana aikin yara. Sashe na 87 na Dokar Yara ta 1998 ya haramtawa kowane mutum daukar yaro aiki a cikin aikin cin zarafi, ko duk wani aiki da zai hana yaron lafiyarsa, ilimi ko ci gabansa. Sashi na 88 ya hana kowa daukar kowane yaro aiki da daddare, wato tsakanin karfe takwas na yamma zuwa karfe shida na safe. Sashe na 89 zuwa 90 na dokar ya ba wa yara sama da shekaru 13 damar yin aikin haske, da kuma waɗanda shekarunsu suka haura 15 aiki mara haɗari.<ref>{{cite web|title=The Laws of Kenya – The Children Act 2001|year=2007|publisher=Kenya Police – National Council for Law Reporting|url=http://www.kenyapolice.go.ke/resources/Childrens_Act_No_8_of_2001.pdf|access-date=23 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204211453/http://www.kenyapolice.go.ke/resources/Childrens_Act_No_8_of_2001.pdf|archive-date=4 February 2012|url-status=dead}}</ref> A shekarar 2018 wasu mutane uku ne kawai aka ci tarar a Ghana bisa laifin daukar yara ‘yan kasa da shekarunsu aikin yi da kuma tauye musu hakkinsu na neman ilimi kuma babu wani ma’aikaci da ya yanke hukuncin dauri a gidan yari kawo yanzu, wanda hakan ya nuna cewa jami’an tsaro sun takaita a Ghana.<ref>{{cite web|title=ACT OF THE PARLIAMENT OF THE REPUBLIC OF GHANA ENTITLED THE CHILDREN'S ACT, 1998|publisher=Yale University|year=2002|url=http://www.law.yale.edu/rcw/rcw/jurisdictions/afw/ghana/ghana_childrens_act.pdf|access-date=23 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917020312/http://www.law.yale.edu/rcw/rcw/jurisdictions/afw/ghana/Ghana_Childrens_Act.pdf#|archive-date=17 September 2012|url-status=dead}}</ref>
Yayin da ake aiwatar da dokoki masu mahimmanci a kusan dukkanin Afirka, aiwatar da doka ya kasance kalubale. Sakamakon rashin shiga tsakani da gwamnati ta yi, ana ci gaba da samun karuwar masu yi wa yara aikin yi. 14.2% na yara kuma suna aiki a ƙarƙashin yanayin haɗari tun sama da shekaru uku. Rashin sakamako ga masu daukan ma'aikata, ya haifar da yara zabar ci gaba da aiki saboda tsoron tashin hankali da/ko buƙatar wadata iyalansu ya tilasta musu su ci gaba da aiki.<ref>{{Cite journal|last1=Hamenoo|first1=Emma Seyram|last2=Dwomoh|first2=Emmanuel Aprakru|last3=Dako-Gyeke|first3=Mavis|date=October 2018|title=Child labour in Ghana: Implications for children's education and health|journal=Children and Youth Services Review|volume=93|pages=248–254|doi=10.1016/j.childyouth.2018.07.026|s2cid=149973188 |issn=0190-7409}}</ref>
=== Ƙungiyoyi masu zaman kansu ===
ILO tana da ayyuka da yawa a Afirka da ke neman ragewa, da kuma kawar da ayyukan yi wa yara a Afirka hidima. Ɗaya daga cikin irin wannan aikin, wanda aka ƙaddamar a 2006 yana mai da hankali kan ƙasashen yammacin Afirka na [[Benin]], [[Burkina Faso]], [[Cabo Verde|Cape Verde]], [[Ivory Coast]], [[Gambiya|Gambia]], [[Ghana]], [[Gini|Guinea]], [[Gine-Bisau|Guinea-Bissau]], [[Laberiya|Liberia]], [[Mali]], [[Nijar (ƙasa)|Niger]], [[Najeriya|Nigeria]], [[Senegal]], [[Saliyo]], [[Togo]] . Wannan aikin, wanda aka fara a shekara ta 2009, yana da niyya ne ga mafi munin ayyukan aikin yara a yammacin Afirka. Yana da manyan abubuwa guda biyu: na farko zai tallafa wa kokarin kasa na kawar da mafi munin ayyukan yi wa kananan yara aiki, na biyu kuma na nufin hada kan masu tsara manufofin shiyya da inganta hadin gwiwar kananan hukumomi don kawar da mafi munin ayyukan yi wa kananan yara aiki a tsakanin kowa da kowa. Kasashe goma sha biyar na [[Ƙungiyar Tattalin Arzikin Ƙasashen Afirka ta Yamma|kungiyar raya tattalin arzikin kasashen yammacin Afrika]] (ECOWAS).<ref>{{cite web|title=Eliminating the Worst Forms of Child Labour in West Africa and Strengthening Sub-Regional Cooperation through ECOWAS–I|publisher=ILO, United Nations|year=2011|url=http://www.ilo.org/public/english/region/afpro/abuja/projects/nigecowas_1.htm}}</ref>
Aikin KURET, wanda shi ne taƙaitaccen bayani na Yaƙi da Ƙwararrun, wani yunƙuri ne na yanki don hana cin zarafin yara ta hanyar ilimi. Ma'aikatar Kwadago ta Amurka ta ba da tallafi kuma World Vision, Cibiyar Ci gaban Ilimi, da Kwamitin Ceto ta Duniya, KURET ta fara aiki a cikin Satumba 2004. Ofishin yankin yana Kampala, Uganda. Wani rahoto a shekara ta 2009 ya ce ya kawo sauyi a rayuwar dubban yara a wannan yanki na Afirka.
Patriots Ghana wata kungiya ce mai zaman kanta wacce take a Ghana. Manufar kungiyar ita ce al'umma mai cike da kishin kasa masu ba da gudummawa ga ci gaban Ghana. Ƙungiyar tana mai da hankali kan samun ci gaba ta hanyar ayyuka iri-iri na gida. Manufar su ita ce karfafawa 'yan kasar Ghana damar gudanar da ayyuka masu ma'ana dangane da kawar da fataucin yara da kwadago, kiwon lafiya, ilimi, 'yancin dan adam, da ci gaban tattalin arziki, don inganta rayuwar 'yan kasar Ghana marasa gata. Don haka masu kishin kasar Ghana suna da burin cimma burinsu ta hanyar da ta dace da hakkinsu wanda ke bayyana a cikin ayyukansu. Kungiyar ta jaddada bukatar samar da hanyar da ta dace saboda sakamakon saurin karuwar al'umma a Ghana, wanda ke haifar da rashin kula da lafiya ga talakawa. Samun wadata ga babban iyali ya haifar da rashin kwanciyar hankali na kudi na dogon lokaci, musamman a yankunan karkara. Saboda bukatar da ake yi na ciyar da iyalansu, yara kan hana su ’yancinsu na neman ilimi, su yi aiki. Don kawar da talauci na dogon lokaci, ƙungiyar ta mai da hankali kan ayyukan da ke ƙarfafa al'umma don sake kafa 'yancin ɗan adam ta hanyar rage ayyukan yara a Ghana.<ref>{{Cite web|url=http://patriotsghana.org|title=|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hgial5gzzhprshc37cswmuadycqa993
Usman Abd'Allah
0
49335
838802
484184
2026-05-21T15:32:13Z
Saad Nuhu
43323
838802
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Usman Abd'Allah''' (an haife shi ranar 16 ga Yuni, 1974 a jihar Kano) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya mai kuma ɗauke da ɗan ƙasar Faransa. Ya yi aiki a matsayin mai horaswa da mashawarci ga ƙungiyoyi daban-daban a Najeriya, Asiya da Turai. An fi saninsa da jagorantar ƙungiyar Enyimba FC zuwa lashe gasar NPFL ta shekarar 2018/2019. <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Usman_Abd%27Allah |title=Usman Abd'Allah |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Usman Abd'Allah a Kano, Najeriya. Ya fara karatunsa a makarantar Tarauni Primary School sannan ya halarci Government Secondary School Kazaure. Daga bisani ya yi karatun Chemical Engineering a Kaduna State Polytechnic. <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Usman_Abd%27Allah |title=Usman Abd'Allah - Early life |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin ɗan wasa ==
Usman Abd'Allah ya fara harkar ƙwallo a Najeriya inda ya taka leda a kungiyoyi irin su Stationery Stores, UNTL Kaduna da Mogas 90 ta Jamhuriyar Benin. Bayan haka ya buga ƙwallo a wasu ƙasashe na Turai da Asiya ciki har da Singapore, Bangladesh da Malaysia. Ya dakatar da buga ƙwallo a shekarar 2006 bayan ya taka leda a Faransa. <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Usman_Abd%27Allah |title=Usman Abd'Allah - Playing career |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin horaswa ==
Bayan ya daina taka leda, Usman Abd'Allah ya fara aikin horaswa a ƙananan kungiyoyi a Faransa kafin ya dawo Najeriya. Ya yi aiki a Kano Pillars a matsayin mataimakin koci sannan daga baya ya shiga Enyimba FC. A Enyimba ya kai ƙungiyar zuwa wasan kusa da na ƙarshe a gasar CAF Confederation Cup sannan ya lashe kofin NPFL na shekarar 2018/2019. <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Usman_Ab%27Allah |title=Usman Abd'Allah - Coaching career |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2026, ƙungiyar Remo Stars ta naɗa shi a matsayin Technical Adviser domin taimakawa ƙungiyar wajen bunƙasa sakamakonta a gasar Najeriya. Rahotanni sun bayyana cewa yana da takardun horaswa na UEFA Pro Licence da kuma ƙwarewa daga cibiyoyin horaswa na Faransa da Singapore. <ref>{{cite web |url=https://von.gov.ng/remo-stars-appoint-usman-abdallah-as-technical-adviser/ |title=Remo Stars Appoint Usman Abd’Allah As Technical Adviser |website=Voice of Nigeria |date=2026-02-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
* '''Enyimba FC'''
** Najeriya Premier Football League (NPFL): 2018/2019 <ref>{{cite web |url=https://www.completesports.com/npfl-remo-stars-appoint-abdallah-new-technical-adviser/ |title=NPFL: Remo Stars Appoint Abd’Allah New Technical Adviser |website=Complete Sports |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar sirri ==
Usman Abd'Allah yana da zama ɗan ƙasa biyu wato Najeriya da Faransa. Yana aure da wata Bafaranshiya kuma suna da ‘ya’ya tagwaye mata. <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Usman_Abd%27Allah |title=Usman Abd'Allah - Personal life |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Masu horas da ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen Kano]]
[[Category:Haihuwa a 1974]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
8l8w3tzy4n6r9kp8jkhdulbnel2jhl4
Aisha Bowe
0
49997
838889
720942
2026-05-22T00:39:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838889
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Aisha Bowe''' Injiniya ce wato injiniyan sararin samaniya ce Bahamian-Amurka, wacce ta kafa, kuma Shugaba na kamfanin STEMBoard, kamfanin fasaha.
== Rayuwar farko da ilimi ==
Aisha Bowe ta girma a Amurka a cikin dangi mai aiki. Mahaifinta ya yi hijira daga [[Bahamas]] . Mahaifinta direban tasi ne a Ann Arbor, [[Michigan]] . <ref name="Forbes" /> Ko da yake kuma mai ba ta jagorar makarantar sakandare ta ba ta shawarar ta zama ƙwararriyar kayan kwalliya, mahaifin Aisha Bowe ya buƙace ta da ta yi karatun lissafi a makaranta kwalejin al'umma ta yankin, wanda ta yi sauri. Wannan tushe a cikin ilimin lissafi sannan ya ba Bowe damar canzawa zuwa shirye-shiryen injiniya a Jami'ar Michigan daga Washtenaw Community College .
Bowe ta kammala karatun digirinta na farko a injiniyan sararin samaniya a Shekarar ta 2008, da kuma digiri na biyu a fannin injiniyan sararin samaniya a Shekarar ta 2009, duka a Jami'ar Michigan . Ta ce ta zabi injiniyan sararin samaniya saboda sha'awar almara kimiyya . Daya daga cikin malamanta na digiri, Thomas Zurbuchen, yana aiki a kana kan Manzon Mercury . Ta yi aiki a matsayin mai horarwa a Cibiyar Nazarin Ames a Shekarar ta 2008, kafin ta kuma shiga aikin injiniya.
== Sana'a ==
Bowe ya yi aiki a Cibiyar Bincike ta Ames, a cikin Ma'aikatar Harkokin Jirgin Sama da Harkokin Gudanarwa na Sashen Harkokin Jirgin Sama. A shekarar ta 2012 ta sami lambar yabo ta yar Injiniyan Baƙar fata ta Ƙasa don Ba da Gudunmawar Fasaha ta Musamman don takardarta mai suna "Kimanin Jirgin Jirgin Sama Mai Ingantacciyar Man Fetur don Magance Rikici". Ta shiga fungi tar AST Flight da Fluid Mechanics a cikin shekarar ta 2009, tana taimakawa haɓakawa da algorithms don tallafawa Gudanar da zirga-zirgar Jiragen Sama. A matsayin Bahamiyya-Ba-Amurke, Bowe yana son "ya ƙara ganin Bahamiyawa a fagen kimiyya da fasaha."
Yayin da take NASA, ta yi aiki a matsayin mai hadin gwiwa ga Shirin Lissafi, Injiniya, Nasarar Kimiyya (MESA). A cikin wannan rawar, ta kuma jagoranci dalibai,ta gudanar da taron tattaunawa kuma ta jagoranci wasu rangadin wuraren NASA .
A cikin shekarar 2019, Bowe ya ziyarci [[Johannesburg]], [[Bloemfontein]], da [[Pretoria]] a [[Afirka ta Kudu]] don jerin tattaunawa da aka gayyata daga watan Oktoba ranar 7 da 18 a matsayin wani bangare na Shirin Kakakin Amurka. <ref>[https://startupmag.co.za/2019/10/inspirational-entrepreneur-and-stem-expert-aisha-bowe-visits-south-africa/ Inspirational Entrepreneur and STEM Expert, Aisha Bowe, visits South Africa] (October 2019). ''Startup Magazine''.</ref> <ref>Wordsmith, Dela (October 5, 2019). [https://www.jozigist.co.za/stem-expert-aisha-bowe-visits-south-africa/ STEM Expert, Aisha Bowe, visits South Africa]. ''JoziGist''</ref> Ta kuma yi lacca a wasu kasashe da dama, ciki har da kasar [[Isra'ila]] <ref>[https://www.secrettelaviv.com/tickets/from-aerospace-engineer-to-ceo From Aerospace Engineer to CEO], 28 October 2019, Tel Aviv.</ref> <ref>[https://www.hit.ac.il/en/news/news-and-stories/AishaBowe Ms. Aisha Bowe lectured at FUTURE HIT Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230528012747/https://www.hit.ac.il/en/news/news-and-stories/AishaBowe |date=2023-05-28 }}.</ref> da [[Kuwaiti (ƙasa)|Kuwait]] . <ref>[https://news.kuwaittimes.net/website/zain-sponsors-virtual-talk-hosted-by-gust-and-ascc/ Zain sponsors virtual talk hosted by GUST and ASCC] (December 26, 2020). ''Kuwait Times''.</ref>
Aisha Bowe memba ne na kungiyargiyar Injiniya na Baƙar fata ta ƙasa kuma ƙwararren Gudanar da Shirye-shiryen ta PMI . Ita kuma ƙwararriyar ƙwararriyar SSI ce wacce ta gama nutsewa a Yankin Afirka ta Kudu, Bahamas, binin [[California]], da Tsibirin Cayman.
Ita ma mai hawan dutse ce kuma ta hau Dutsen Kilimanjaro a dake shekarar ta 2016.
== STEMBoard ==
Aisha Bowe ita ce ta kuma kafa kuma Shugaba na STEMBoard, kamfani da ke magance kalubalen fasaha ga gwamnati da abokan ciniki masu zaman kansu. STEMBoard ƙwararren Ƙwararrun Kasuwanci ne na Mata Masu Rasa Tattalin Arziki wanda Ƙungiyar Kasuwancin Mata ta Amurka ke tallafawa. <ref name="stemboard" /> Suna aiki don rufe gibin nasarar ilimi na ƙananan kabilu, ta hanyar sansanonin STEM, haɗin gwiwa tare da kwalejoji da jami'o'i na baƙar fata na tarihi da kuma damar yin aiki ga matasa matasa.
STEMBoard yana matsayi na dubu biyu da Dari biyu da tamanun da huɗu 2,284 akan Inc. Magazine 's Inc. 5000 jerin kamfanoni masu zaman kansu mafi girma cikin sauri a cikin shekarar ta 2020.
== Kit ɗin "LINGO". ==
Aisha Bowe ce ta kirkiro LINGO codeing kit. Kit ɗin coding na LINGO yana koyar da kayan masarufi da ƙirar software. <ref name="Freethink" /> Darussan suna tafiya da kansu. Kit ɗin yana da kayan kayan masarufi, jagorar koyarwa da bidiyoyin koyarwa. <ref name="Freethink" /> Ana kiran kit na farko "A cikin Kujerar Direba." <ref name="NYMP" /> A wurin zama na Direba yana ba da umarni yadda ake ƙirƙira da da ƙididdige firikwensin bayanzuba don mota mai cin gashin kanta.
== Ayyukan da aka buga ==
Wasu daga cikin zaɓaɓɓun zababbun wallafe-wallafen na Aisha Bowe sune:
== Mai jarida ==
; Mukala
* [https://www.entrepreneur.com/article/354252 Yadda Wannan Tsohon Injiniyan NASA Ke So Ya Samar da Ilimin Matasa na STEM]
* [https://www.blackenterprise.com/the-remote-learning-coding-kit-is-encouraging-black-teens-to-get-into-stem/ Kit ɗin lambar koyo daga nesa yana ƙarfafa baƙar fata matasa su shiga STEM]
* [https://www.groupon.com/articles/meet-aisha-bowe Me yasa Masanin Kimiyyar Roka Ya Bar NASA don Taimakawa Matasa Codes]
* [https://www.linkedin.com/pulse/meet-former-nasa-engineer-helping-send-careers-orbit-pope-chappell/ Haɗu da tsohon injiniyan NASA wanda ke taimakawa don aika ayyuka zuwa sararin samaniya]
* [https://afrotech.com/aisha-bowe-stemboard-aerospace-engineer-tech Haɗu da Aisha Bowe, Masanin Kimiyyar Rocket kuma ɗan kasuwa ya himmatu don jagorantar Black Tech na gaba na gaba.]
* [https://www.mlive.com/news/ann-arbor/2021/02/stem-at-home-university-of-michigan-alum-creates-learning-kit-during-pandemic.html STEM a gida: Jami'ar Michigan tsofaffin ɗalibai suna ƙirƙirar kayan koyo yayin bala'i]
* [https://www.wired.com/story/black-founders-succeed-spite-silicon-valley/ Waɗannan Baƙaƙen Founders sun yi Nasara Duk da Silicon Valley]
* [https://www.fastcompany.com/90602555/introducing-fast-government-an-exploration-of-innovation-and-talent-in-public-service Gabatar da Gwamnati mai sauri, bincike na kirkire-kirkire da hazaka a cikin hidimar jama'a]
* [https://blac.media/faith-family/aerospace-engineer-aisha-bowe-introduces-at-home-coding-kit Injiniya Aerospace Aisha Bowe ta Gabatar da Kayan Aiki A Gida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230528014241/https://www.blac.media/faith-family/aerospace-engineer-aisha-bowe-introduces-at-home-coding-kit/ |date=2023-05-28 }}
* [https://news.engin.umich.edu/2021/03/u-m-aerospace-alumnus-aisha-bowe-returns-to-her-alma-mater-pioneer-high-school-for-presentation-and-qa-panel/ Tsohuwar UM Aerospace Aisha Bowe ta koma makarantar sakandaren Pioneer don gabatarwa da Kwamitin Tambaya & A.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210501030539/https://news.engin.umich.edu/2021/03/u-m-aerospace-alumnus-aisha-bowe-returns-to-her-alma-mater-pioneer-high-school-for-presentation-and-qa-panel/ |date=2021-05-01 }}
; Tattaunawa
* [https://www.youtube.com/watch?v=SpUN1Rw5lho&t=464s Nicole Riche's Pearl xChange] (2016)
* LCL Season 4 EP10: [https://www.youtube.com/watch?v=OvHNljUavew ''Yadda Ake Cire Shakkun Kai''] Tare da Aisha Bowe & Gerard Adams
* [https://www.youtube.com/watch?v=51BV8sIfZU0 Aisha Bowe tana magana a taron Platform 2015]
* [https://www.youtube.com/watch?v=Uhk1fcUfnXo Mata Bakar Fata a Tarihi - AMC Network NAACP PSA]
; Podcasts
* Aisha Bowe: [https://podcasts.apple.com/us/podcast/aisha-bowe-rocket-science-and-start-ups/id1508808505?i=1000495508065 Kimiyyar Roka da Farawa]
* [https://podcasts.apple.com/us/podcast/aisha-bowe-and-claire-luce/id1475967235?i=1000451626332 Memos Mentor: Aisha Bowe da Claire Luce]
* [https://podcasts.apple.com/us/podcast/startups-magazine-the-cereal-entrepreneur/id1510772656?i=1000490076802 Mata Masu Kasuwanci, Kashi na 3: Aisha Bowe], ''Mujallar Farawa: 'Yar kasuwan hatsi''
* [https://www.youtube.com/watch?v=G87s7h5oHcQ Techstination STEMboard Lingo CEO Aisha Bowe]
; Talabijin
* [https://www.youtube.com/watch?v=JsZRqKxwDHI Injiniyan Jirgin Sama Na NASA Yana Ba Mutane Da Ba Su Wakilta Ba Don Yin Aikin Injiniya] . Afrilu 18, 2021. ''Kelly Clarkson Show'' .
* [https://www.youtube.com/watch?v=-XnLSn3_U_w Wannan Masanin kimiyyar roka an taɓa gaya mata ba za ta yi kyau a STEM ba, ba ta bari ya hana ta ba] . Afrilu 12, 2021. ''Tamron Hall Show'' .
* [https://www.youtube.com/watch?v=H4wnEJ__pGI?t=2640 Mars Rover Landing] . Fabrairu 18, 2021. NBCLX.
== Kyautittika ==
An gane Bowe saboda gudunmawarta ga aikin injiniya, bambancin, da dama daidai ta Hukumar Kula da Jiragen Sama da Sararin Samaniya, Ƙungiyar Injiniya ta Baƙar fata, da Cibiyar Kasuwancin Mata ta Amurka . Wasu zababbun kyaututtuka kamar haka.
* A shekarar2020 Mafi kyawun Dan kasuwa na Shekara ta Black Data Processing Associates (BDPA) na Washington, DC
* 2020 - Fitaccen Kyautar Alumna, Sashen Injiniya Aerospace, Jami'ar Michigan
* 2020 - INC 5000 2020 Jerin Kamfanonin Haɓaka Mafi Sauri
* A shekarar2015 - Kyautar Rukunin Kasuwancin Mata na Amurka “Tauraro masu tasowa”
* 2014 - Silicon Valley 's National Coalition of 100 Black Women's Women in Technology of the Year Award <ref name=":2" />
* A shekarar2012 - lambar yabo ta Injiniya ta NASA
* 2012 - NASA Daidaitaccen Samar da Damar Aiki
== Manazarta ==
<references responsive="1"></references>
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.aishabowe.com/ Aisha Bowe na sirri]
* [http://www.stemboard.com/ Gidan yanar gizon STEMboard]
* [https://stemlingo.com/ STEMLingo]
{{Authority control}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ol7ymywkxd3jwmtpto41i8ty6ft10d5
Ali Sharif Al Emadi
0
52956
838920
541046
2026-05-22T05:30:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838920
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Steven Mnuchin and Ali Sharif Al Emadi at 2019 IMF Meeting.jpg|thumb|hoton Ali Sharif tare da Steven a wurin taro]]
[[File:Steven Mnuchin and Ali Sharif Al Emadi in April 2019.jpg|thumb|Ali Sharif Al Emadi]]
'''Ali Sharif Al Emadi''' (Arabic; an haife shi a ranar 3 ga watan Janairun shekara ta 1969) masanin tattalin arziki ne kuma ɗan kasuwa na Qatar. Ya yi aiki a matsayin ministan kudi daga watan Yuni 2013 zuwa watan mayu 2021. Ya kuma yi aiki a matsayin shugaban kungiyar QNB kuma ya kasance a cikin kwamitin daraktocin Ooredoo, Bankin Tunisian-Qatari, da Union of Arab Banks .<ref name=coun>{{cite web|url=http://www.cm.gov.qa/English/councilofministers/Pages/Al-Emadi.aspx|title=HE Mr. Ali Shareef Al Emadi , Minister of Finance|work=General Secretariat of the Council of Ministers|access-date=14 February 2015|archive-date=16 February 2015|archive-url=https://archive.is/20150216055935/http://www.cm.gov.qa/English/councilofministers/Pages/Al-Emadi.aspx|url-status=dead}}</ref><ref name="top100">{{cite web|url=http://gulfbusiness.com/lists/top-100-arab-power-list-2013/ali-shareef-al-emadi/#.VN938_nF95Y|title=Top 100 Powerful Arabs 2013|work=Gulf Business|date=13 February 2013|access-date=14 February 2015|archive-date=23 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180423004727/http://gulfbusiness.com/lists/top-100-arab-power-list-2013/ali-shareef-al-emadi/#.VN938_nF95Y|url-status=dead}}</ref>
== Ƙuruciya da ilimi ==
[[File:Steven Mnuchin and Ali Shareef al Emadi in October 2017.jpg|thumb|Ali Sharif Al Emadi]]
An haifi Al Emadi a ranar 3 ga watan Janairun shekara ta 1969. Yana da digiri na farko a fannin kudi daga Jami'ar Arizona.<ref name="coun" /><ref name="gnews" />
== Ayyuka ==
Al Emadi ya yi aiki a sashen kula da banki na Babban Bankin Qatar na tsawon shekaru takwas har zuwa 1998.<ref name="gnews" /><ref name="gsn" /> Ya shiga Bankin Kasa na Qatar a shekarar 1998.<ref name="gsn" /> An nada shi shugaban zartarwa na bankin a shekara ta 2005, wanda ya gaji Saeed bin Abdullah Al Misnad a mukamin.<ref name="gsn" /> An haɗa Emadi a cikin jerin ''manyan Larabawa 100'' a watan Fabrairun 2013, yana zuwa matsayi na 32 saboda rawar da ya taka a cikin saurin ci gaba da fadada Bankin Kasa na Qatar. Ya kasance har zuwa watan Yuni 2013. An nada shi ministan tattalin arziki da kudi a ranar 26 ga watan Yuni a cikin sake fasalin majalisar ministoci bayan hauhawar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani a matsayin Sarkin Qatar . Emadi ya maye gurbin Yousef Hussain Kamal a mukamin.<ref name=gsn>{{cite journal|title=Qatar's new finance minister:Ali Sherif Al-Emadi|journal=Gulf States Newsletter (GSN)|date=4 July 2013|issue=950|url=http://the-mea.co.uk/sites/default/files/GSN_950_MEA_Jul13.pdf|archive-date=17 October 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141017171719/http://the-mea.co.uk/sites/default/files/GSN_950_MEA_Jul13.pdf}}</ref>
An nada shi a matsayin memba na kwamitin gudanarwa na Hukumar Zuba Jari ta Qatar (QIA) a ranar 1 ga watan Yulin shekarar 2013.<ref name=gnews>{{cite news|title=Chief who built the biggest Arab bank takes over Qatar finances|url=http://www.gulf-times.com/business/191/details/358010/chief-who-built-the-biggest-arab-bank-takes-over-qatar-finances|access-date=17 August 2013|newspaper=Gulf News|date=1 July 2013|agency=Bloomberg|location=Doha}}</ref> An kuma sanya shi shugaban kwamitin Bankin Kasa na Qatar a ranar 7 ga watan Yulin 2013.<ref name=gnews/>
[[File:Secretary Pompeo Participates in U.S.-Qatar Strategic Dialogue with Qatari Commerce Minister Al Kuwari, Qatari Finance Minister Al Emadi, Qatari Deputy Prime Minister Al Thani, Secretary Mnuchin, and Secretary Ross (50341798361).jpg|thumb|Ali Sharif Al Emadi]]
The Intercept ya ruwaito a ranar 2 ga watan Maris 2018 cewa Jared Kushner da mahaifinsa mai laifi, Charles Kushner, sun ba da shawara ga ministan kudi na Qatar, Al Emadi, a watan Afrilun 2017 don samun saka hannun jari a cikin kadarorin 666 5th Avenue a cikin fayil ɗin kamfanin danginsa. Lokacin da ba a cika bukatarsa ba, wani rukuni na ƙasashen Gabas ta Tsakiya, tare da goyon bayan Jared Kushner, sun fara harin diflomasiyya wanda ya kai ga toshewar Qatar. Kushner musamman ya lalata kokarin da Sakataren Harkokin Waje Rex Tillerson ya yi don kawo karshen rikici.
=== Kamawa da tuhuma ===
A ranar 6 ga Mayu 2021, Babban Lauyan Qatar ya ba da sanarwa don kama shi kan zargin cin zarafin kudi na jama'a, cin zarafin aiki da cin zarafin iko. A ƙarshen watan Mayu an sallami El Emadi daga mukaminsa a matsayin shugaban kwamitin Babban Bankin Qatar bayan kama shi.
[[Fayil:Secretary Pompeo Participates in U.S.-Qatar Strategic Dialogue with Qatari Commerce Minister Al Kuwari, Qatari Finance Minister Al Emadi, Qatari Deputy Prime Minister Al Thani, Secretary Mnuchin, and Secretary Ross (50341121598).jpg|thumb|Ali Sharif Al Emadi a cikin taro]]
A watan Maris na shekara ta 2023, an tuhumi Al Elmadi da cin hanci da rashawa, cin zarafin matsayi da iko, lalacewar kudaden jama'a da karkatar da kudi, wanda zai fuskanci shari'a.<ref>{{Cite news|date=19 March 2023|title=Qatar's ex-finance minister to face trial|work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/qatars-ex-finance-minister-face-trial-state-news-agency-2023-03-19/|access-date=14 July 2023}}</ref><ref>{{Cite news|date=19 March 2023|title=Qatar charges ex-finance minister with bribery, embezzlement|access-date=14 July 2023
|website=Associated Press |url=https://apnews.com/article/qatar-ali-alemadi-corruption-embezzlement-243a818c75c5bb1278ccd314ca889e41}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|33em}}
== Haɗin waje ==
* {{Commons-inline}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1969]]
55commgmyk3xbtrbdbvw6wir8fp66fh
Al Khor
0
55436
838901
533779
2026-05-22T02:51:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838901
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Al Khor'''<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Al_Khor_(city)</ref><ref>https://ng.soccerway.com/teams/qatar/al-khor-sc/3502/</ref> (Larabci: ﺍﻟﺨﻮﺭ) birni ne da ke bakin teku a arewacin Qatar , wanda ke da tazarar kilomita 50 arewa da babban birnin kasar Doha .<ref>https://www.tripadvisor.com/Attractions-g656074-Activities-Al_Khor.html</ref><ref>https://wikitravel.org/en/Al_Khor</ref> Daya daga cikin manyan biranen kasar, Qatar, shi ne babban birnin gundumar Al Khor. Sunan birnin na nufin rafi a Larabci; An ba da wannan suna ne saboda asalin mazaunin an gina shi a kan rafi.<ref>https://www.expedia.com/Al-Khor.dx6361054{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.tripadvisor.com/Attractions-g656074-Activities-Al_Khor.html</ref>
Al Khor gida ne ga ma'aikatan masana'antar mai da yawa saboda kusancinsa da wuraren mai da iskar gas na Qatar da kuma Garin Masana'antu na Ras Laffan.<ref>https://www.timeanddate.com/worldclock/qatar/al-khor</ref> Har ila yau, shi ne wurin da aka bude wasan farko na gasar cin kofin duniya ta FIFA na shekarar 2022.
== Hotuna ==
<gallery>
File:A beached dhow off Al Khor Corniche.jpg|Al Khor beach dow
File:View of one of the Al Khor Towers and a dhow.jpg|one of the Al khor towers
File:Umm Birka Road in Al Khor Industrial Area.jpg|Umm Burka Road in Al Khor
File:Al Khor Coastal Road in Al Heedan.jpg|Al Khor coastal road
File:Qatar, Al Khor (19).JPG|Al Khor
File:A fort entrance sign to Al Khor City.jpg|A fort entrance sign to Al khor
File:Al Khor Mall parking lot.jpg|Al Khor mall parking lot
File:Al Khor - Dhow.jpg|Al Khor Dhow
</gallery>
== Manazarta ==
j4w8n6tj50onosbuwlahogbck6njb6h
Ahmad Marop
0
59488
838880
582321
2026-05-21T22:52:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838880
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Tan Sri Dato' Sri '''Ahmad bin Haji Maarop''' (an haife shi a ranar 25 ga watan Mayun 1953) lauya ne kuma lauya na Malaysia wanda ya yi aiki a matsayin Shugaban goma na Kotun daukaka kara ta Malaysia (PCA).<ref name="kehakiman">{{cite web|url=http://www.kehakiman.gov.my/en/court/appeal-court/president-court-appeal|title=President of the Court of Appeal of Malaysia|publisher=Judiciary of Malaysia|access-date=14 July 2018|archive-date=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509123244/http://www.kehakiman.gov.my/en/court/appeal-court/president-court-appeal|url-status=dead}}</ref>
[[Fayil:Justice Ahmad Maarop.jpg|thumb|Justice Ahmad Maarop]]
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Maarop a {{Interlanguage link|Kampung Serkam|ms|Kampung Serkam}} [ms], ƙauye a cikin jihar Malacca ta tarihi. Ya yi karatun firamare a makarantar firamare ta Jasin, makarantar firamaren Alor Gajah kuma a ƙarshe makarantar firamaran Bukit Beruang, duk a cikin jiharsa.<ref name="kehakiman" /> Maarop daga nan ya halarci Makarantar Dato 'Abdul Razak, makarantar kwana ta farko a Sungai Gadut, Seremban, Negeri Sembilan . Bayan kammala makarantar sakandare, ya karanta doka a Jami'ar Malaya kuma ya sami Bachelor of Laws (Honours) (LL.B. (Hons.)) a cikin shekara ta 1978.<ref name="President of the Court of Appeal">{{cite web|url=http://www.kehakiman.gov.my/en/court/appeal-court/president-court-appeal|title=President of the Court of Appeal|access-date=1 November 2018|archive-date=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509123244/http://www.kehakiman.gov.my/en/court/appeal-court/president-court-appeal|url-status=dead}}</ref>
== Ayyuka ==
Ya fara aikinsa na shari'a a matsayin jami'in shari'a da shari'a ne a ranar 8 ga Mayu 1978 kuma tun daga lokacin ya rike mukamai daban-daban, yana aiki a matsayin Alkalin a Betong da Temerloh, Mataimakin Mai gabatar da kara (DPP) na jihar Johor, DPP na Ma'aikatar Kwastam ta Royal Malaysian, Mai ba da Shawara na Shari'a na Perlis, Shugaban Sashin Shari'a ga Penang, Babban Mai ba da shawara na Tarayya na Ma'ar Cikin Gida na Kelantan. A shekara ta 1994, yayin da yake aiki a matsayin mai ba da shawara kan shari'a na jihar Kelantan, an shigar da shi a matsayin mai gabatar da kara da lauya a Babban Kotun a Malaya a Kota Bharu . Daga nan aka sauya shi zuwa hedkwatar Babban Lauyan inda ya yi aiki a matsayin mataimakin darektan sannan daga baya a matsayin Shugaban Sashen, Mai ba da shawara da Sashen Duniya na Babban Lauyan.<ref>{{cite web|url=http://www.agc.gov.my/agcportal/index.php?r=portal2/left&menu_id=Mi9JUC9pQUZ6YzRMSWhmTzQ0OSs4Zz09|title=List of Former Heads of Advisory Division|access-date=1 November 2018|archive-date=1 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181101095721/http://www.agc.gov.my/agcportal/index.php?r=portal2/left&menu_id=Mi9JUC9pQUZ6YzRMSWhmTzQ0OSs4Zz09|url-status=dead}}</ref> A ranar 1 ga Oktoba 1998, ya zama ɗaya daga cikin mutane bakwai da Babban Mataimakin Mai gabatar da kara na Malaysia ya naɗa su a matsayin Babban Lauyan Jama'a.<ref>PU(B) 493/1998</ref> Matsayinsa na karshe a cikin Shari'a da Shari'a shine Kwamishinan Shari'a na Gyara da Gyara Malaysia .<ref>{{cite web|url=http://www.agc.gov.my/agcportal/index.php?r=portal2/left&menu_id=NTVLeVdaRmZvdUFYQ1FuOTQrS3lMUT09|title=List of Former Commissioner of Law Revision and Law Reform|access-date=1 November 2018|archive-date=1 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181101095651/http://www.agc.gov.my/agcportal/index.php?r=portal2/left&menu_id=NTVLeVdaRmZvdUFYQ1FuOTQrS3lMUT09|url-status=dead}}</ref>
A ranar 1 ga Yunin shekara ta 2000, an ɗaga shi zuwa kujerar Babban Kotun a matsayin kwamishinan shari'a kuma an sanya shi ya jagoranci Babban Kotun Malaya a Malacca . A ranar 1 ga Maris 2002, an nada shi a matsayin Alkalin Kotun Koli kuma ya yi aiki a Babban Kotun a Malaya a Malacca, Kuala Lumpur da Terengganu . An ɗaukaka shi zuwa kotun daukaka kara a ranar 18 ga watan Yulin shekara ta 2007. A ranar 10 ga watan Agustan shekara ta 2011, ya dauki nadin sa a matsayin Alkalin Kotun Tarayya ta Malaysia .<ref name="President of the Court of Appeal"/><ref>{{cite web|url=http://www.mysinchew.com/node/61968|publisher=[[Sin Chew Daily]]|title=Judges told to keep public confidence, trust in judiciary|work=[[Bernama]]|date=10 August 2011|access-date=1 November 2018}}</ref>
A ranar 1 ga Afrilu 2017, an nada shi a matsayin Babban Alkalin Malaya,<ref>{{cite web|url=http://www.thesundaily.my/news/2212927|title=Md Raus appointed new Chief Justice|work=[[Bernama]]|publisher=[[The Sun (Malaysia)]]|date=1 April 2017|access-date=14 July 2018}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2017/04/02/md-raus-is-new-chief-justice-of-malaysia/|title=Md Raus is new Chief Justice of Malaysia|work=[[Bernama]]|publisher=[[The Star (Malaysia)]]|date=2 April 2017|access-date=14 July 2018}}</ref> ya maye gurbin Zulkefli Ahmad Makinudin don zama matsayi na uku mafi girma a [[Maleshiya|Malaysia]].
Bayan babban zaben Malaysia na 14 da murabus din Zulkefli, an sake zabar Maarop don karɓar mulki daga Zulkefly, a wannan lokacin ya hau zuwa ofishin shari'a na biyu mafi girma na Malaysia, ya zama Shugaban Kotun daukaka kara ta Malaysia. Yang di-Pertuan Agong (Sarkin Malaysia) ne ya rantsar da shi a ranar 11 ga Yulin 2018.<ref>{{cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/07/357121/ahmad-maarop-angkat-sumpah-presiden-mahkamah-rayuan|title=Ahmad Maarop angkat sumpah Presiden Mahkamah Rayuan|language=Malay|first=Murni|last=Wan Omar|publisher=Harian Metro|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.utusan.com.my/berita/nasional/ahmad-david-wong-angkat-sumpah-jawatan-1.707765|title=Ahmad, David Wong angkat sumpah jawatan|language=Malay|first=Norlizah|last=Abas|work=[[Utusan Malaysia]]|date=12 July 2018|access-date=14 July 2018|archive-date=21 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821125506/http://www.utusan.com.my/berita/nasional/ahmad-david-wong-angkat-sumpah-jawatan-1.707765|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2018/07/389778/richard-malanjum-new-chief-justice|title=Richard Malanjum is new Chief Justice|work=[[Bernama]]|publisher=[[New Straits Times]]|date=11 July 2018|access-date=14 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/07/356890/richard-malanjum-ketua-hakim-negara-baharu|title=Richard Malanjum Ketua Hakim Negara baharu|language=Malay|work=[[Bernama]]|publisher=[[Harian Metro]]|date=11 July 2018|access-date=14 July 2018}}</ref> Saboda haka, Maarop a halin yanzu shine jami'in shari'a na biyu mafi girma a Malaysia bayan Babban Alkalin Malaysia.
Maarop ya yi ritaya a matsayin PCA a ranar 24 ga Nuwamba 2019 bayan ya kai shekarun ritaya kamar yadda Kundin Tsarin Mulki na Malaysia ya tsara.<ref>{{cite web|url=https://www.theedgemarkets.com/article/search-next-court-appeal-president|publisher=[[The Edge (Malaysia)]]|date=27 November 2019|title=Search is on for next Court of Appeal president|access-date=6 December 2019|last=Yatim|first=Hafiz}}</ref><ref>{{cite web|date=28 November 2019|title=Important for judges to write grounds of judgment: CJ|work=[[Bernama]]|publisher=[[Daily Express (Malaysia)]]|url=http://www.dailyexpress.com.my/news/144007/important-for-judges-to-strive-to-write-grounds-of-judgment-cj/|access-date=6 December 2019}}</ref>
== Daraja ==
* {{Flag|Malaysia}} :
** [[File:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] Officer of the Order of the Defender of the Realm (KMN) (1997)<ref name=":1" />
** Babban Kwamandan Order of Loyalty to the Crown of Malaysia (PSM) - '''Tan Sri''' (2013)<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|title=Semakan Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat|access-date=24 August 2018|archive-date=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929181530/http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2013/09/28/shafee-gets-tan-sri-title/|work=[[The Star (Malaysia)]]|date=28 September 2013|access-date=17 October 2018|title=Shafee gets Tan Sri title}}</ref> [[File:Order_of_Loyalty_to_the_Crown_of_Malaysia_-_PSM.svg|50x50px]]
* {{Flag|Malacca}} :
** [[File:MY-MAL_Exalted_Order_of_Malacca.svg|50x50px]] Companion Class I of the Order of Malacca (DMSM) - '''Datuk''' (1998)
** Kwamandan Knight na Order of Malacca (DCSM) - '''Datuk Wira''' (2015)[[File:MY-MAL_Exalted_Order_of_Malacca.svg|50x50px]]<ref name=":1" /><ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2015/10/10/dr-wee-gets-malacca-award-mustapa-receives-dgsm-title/|work=[[The Star (Malaysia)]]|date=10 October 2015|access-date=11 September 2018|title=Dr Wee gets Malacca award}}</ref>
* {{Flag|Pahang}} :
** [[File:MY-PAH_Order_of_the_Crown_of_Pahang_-_Companion_-_SMP.svg|50x50px]] Companion of the Order of the Crown of Pahang (SMP) (1990)<ref name=":1" />
** Babban Knight na Order of Sultan Ahmad Shah na Pahang (SSAP) - '''Dato' Sri''' (2018)[[File:MY-PAH_Order_of_Sultan_Ahmad_Shah_of_Pahang_-_Grand_Knight_-_SSAP.svg|50x50px]]<ref name=":1" />
* {{Flag|Terengganu}} :
** [[File:MY-TER_Order_of_Sultan_Mizan_Zainal_Abidin_-_Dato_Setia_-_DSMZ_2012.svg|50x50px]] Knight Companion of the Order of Sultan Mizan Zainal Abidin of Terengganu (DSMZ) - '''Dato'''' (2006)<ref name=":1" />
== Manazarta ==
{{reflist|2}}
[[Category:Haifaffun 1953]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
o8cx7lahw8l2ym7or6745rkxbnp7e5h
Ahmad Said (Dan siyasa)
0
61854
838881
520991
2026-05-21T22:55:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838881
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmad Said''' (an haife shi a ranar 15 ga watan Fabrairun shekara ta 1957) [[ɗan siyasa]] Malaysian ne wanda ya yi aiki a matsayin Shugaban Jam'iyyar adawa ta Terengganu daga watan Maris na shekara ta 2019 zuwa watan Agusta na shekara ta 2023, memba na Majalisar Dokokin Jihar Terengganu (MLA) na Kijal daga watan Oktoba na shekara ta 1990 zuwa Nuwamba na shekara ta 1999 kuma daga watan Maris ya sake daga shekara ta 2004 zuwa watan Agustan shekara ta 2023. Shi memba ne na United Malays National Organisation (UMNO), wata jam'iyya ce ta hadin gwiwar Barisan Nasional (BN). Shi ne kuma Shugaban Jiha na BN da UMNO na Terengganu da kuma Babban Sashen Kemaman na UMNO.
== Bayani ==
Ahmad Said ya kammala karatun kimiyya na siyasa daga Universiti Sains Malaysia kuma an fara zabe shi a matsayin dan majalisa a shekarar 1990, yana da shekaru 33 kawai. Yana da 'ya'ya takwas sakamakon auren mata da yawa tare da mata biyu kuma kowannensu daga cikin matansa biyu yana zaune kilomita daya daga gidansa.<ref>{{cite web |title=MB fights back to hold on to seat |url=http://thestar.com.my/columnists/story.asp?file=/2011/11/20/columnists/joceline/9921197&sec=joceline |work=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |date=11 November 2011 |first=Joceline |last=Tan |access-date=12 December 2011}}</ref>
== Ministan Tarayyar Terengganu ==
Bayan babban zaben Malaysia na shekara ta 2008, Barisan Nasional ta lashe rinjaye a zaben jihar Terengganu tare da kujeru 24 daga cikin kujeru 32, tare da Jam'iyyar Musulunci ta Malaysia (PAS) ta lashe sauran kujeru takwas.
A cikin kafa sabuwar gwamnatin jihar Terengganu, gwamnatin tarayya a karkashin Firayim Minista na lokacin [[Abdullahi Ahmad Badawi|Abdullah Ahmad Badawi]] ta sake nada Datuk Seri Idris Jusoh zuwa karo na biyu a matsayin Menteri Besar. Abdullah ya yi iƙirarin cewa Idris ya sami cikakken goyon baya daga 23 daga cikin 24 na majalisar dokokin jihar Barisan Nasional da aka zaba.<ref>{{cite news| title =23 Terengganu Assemblymen Pledge Support For Idris Jusoh| work =Bernama| url =http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322230| access-date =7 November 2010| archive-date =29 February 2012| archive-url =https://web.archive.org/web/20120229115344/http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322230| url-status =dead}}</ref>
A cikin abin da masu sharhi na siyasa suka bayyana a matsayin yiwuwar Rikicin tsarin mulki, matsala ta fara tashi bayan Sultan na Terengganu, Tuanku Mizan Zainal Abidin, wanda shi ma Yang di-Pertuan Agong (Sarki) na Malaysia ne a lokacin, ya ki sake nadawa da rantsuwa a Idris a matsayin Menteri Besar.<ref>{{cite news |date=25 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title =State tussle, national crisis? | work=[[The Straits Times]] | author=Carolyn Hong | url =http://www.straitstimes.com/Free/Story/STIStory_220141.html| archive-url= https://web.archive.org/web/20080329180038/http://www.straitstimes.com/Free/Story/STIStory_220141.html| archive-date= 29 March 2008 | url-status= live}}</ref> Irin waɗannan matsalolin sun faru a jihar Perlis inda aka ki amincewa da zaɓin Firayim Minista kuma a ƙarshe Firayim Ministan ya ba da gudummawa ga Raja na Perlis.<ref>{{cite news |date=24 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title =Malaysian king, prime minister in conflict over appointment as constitutional crisis looms |work=International Herald Tribune| agency=[[Associated Press]] | url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/03/24/asia/AS-GEN-Malaysia-Royal-Row.php| archive-url= https://web.archive.org/web/20080327182320/http://www.iht.com/articles/ap/2008/03/24/asia/AS-GEN-Malaysia-Royal-Row.php| archive-date= 27 March 2008}}</ref>
A ranar 22 ga watan Maris na shekara ta 2008, ofishin Sultan na Terengganu ya ba da sanarwar nadin dan majalisa na Kijal Ahmad Said maimakon Idris Jusoh.<ref>{{cite news| title =Malaysia: The MB For Terengganu Finally Appointed| website =Sin Chew| url =http://www.mysinchew.com/node/8893?tid=4| access-date =7 November 2010| archive-date =22 May 2011| archive-url =https://web.archive.org/web/20110522065306/http://www.mysinchew.com/node/8893?tid=4| url-status =dead}}</ref>
Firayim Minista ya amsa ta hanyar cewa nadin Ahmad Said "ba bisa ka'ida ba" saboda ya saba wa sha'awar 'yan majalisa da ofishin Firayim Ministan da suka goyi bayan takarar Idris Jusoh a matsayin Menteri Besar.<ref>{{cite news| title =Terengganu MB Appointment Unconstitutional, Says Abdullah| work =Bernama| url =http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322201| access-date =1 April 2008| archive-date =27 January 2009| archive-url =https://web.archive.org/web/20090127063341/http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322201| url-status =dead}}<br>- {{cite news |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/3/24/nation/20733338&sec=nation |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409203437/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F3%2F24%2Fnation%2F20733338&sec=nation |url-status=dead |archive-date=9 April 2008 |work=The Star |title=PM: Appointing anyone else is against Constitution |date=24 March 2008 |access-date=24 March 2008 }}</ref> Sauran 'yan majalisa 22 sun kuma yi alkawarin goyon bayansu ga nadin Idris Jusoh a cewar mataimakin Firayim Minista na lokacin Najib Tun Razak.<ref>{{cite news|title=23 Terengganu Assemblymen Pledge Support For Idris Jusoh, Says Najib|work=Bernama|url=http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322230|date=24 March 2008|access-date=24 March 2008|archive-date=29 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229115344/http://www.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=322230|url-status=dead}}</ref>
Duk da barazanar cire Ahmad Said daga cikin mambobinsa na UMNO "don rashin biyayya ga shugabanci", ya tafi ofishin a Wisma Darul Iman don fara ranar farko ta sabon nadinsa a ranar 25 ga Maris 2008. Daga baya aka cire Ahmad Said daga cikin mambobinsa na UMNO.<ref name="The Star">{{cite news |date=23 March 2008 |access-date=23 March 2008 |title=Sultan's choice of MB stripped of Umno membership|author=R.S.N. Murali |work=The Star |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/3/23/nation/20730032 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201035216/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F3%2F23%2Fnation%2F20730032 |url-status=dead |archive-date=1 February 2009}}</ref> Wannan ya hana shi wakiltar jihar UMNO sabili da haka ya umarci mafi rinjaye a majalisar dokoki da za a nada shi a matsayin Menteri Besar da farko.<ref name="The Star" />
Jam'iyyar da ke mulki ta kuma shirya jefa kuri'a kan zaɓin Sultan ta hanyar motsi na rashin amincewa da 'yan majalisa 22 na UMNO. Jam'iyyar adawa ta Parti Islam SeMalaysia a halin yanzu ta yi alkawarin cewa 'yan majalisa za su goyi bayan Ahmad Said a matsayin Menteri Besar.<ref>{{cite news|date=25 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=PKR lodges report against Umno leaders and reps |work=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/3/25/nation/20740803&sec=nation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521102650/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F3%2F25%2Fnation%2F20740803&sec=nation |archive-date=21 May 2011}}</ref>
A ranar 26 ga watan Maris na shekara ta 2008, Firayim Minista Abdullah Ahmad Badawi da Sultan Mizan Zainal Abidin sun hadu a Istana Negara don warware matsalar.<ref>{{cite news|date=26 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=PM to see King over MB issue |work=[[The Star (Malaysia)]] |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/3/26/nation/20747441&sec=nation |archive-url=https://web.archive.org/web/20080415203649/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F3%2F26%2Fnation%2F20747441&sec=nation |url-status=dead |archive-date=15 April 2008 }}</ref> Firayim Minista ya sauya matsayinsa kuma ya yanke shawarar karɓar nadin sarki na Ahmad Said a matsayin Menteri Besar na Terengganu .<ref name="auto">{{cite news|date=26 March 2008 |access-date=26 March 2008 |title=Ahmad Said stays Mentri Besar |work=Malaysia Insider |url=http://themalaysianinsider.com/mni/ahmad-said-to-stay-on-as-mb.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329211011/http://www.themalaysianinsider.com/mni/ahmad-said-to-stay-on-as-mb.html |archive-date=29 March 2008 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|date=30 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=Ahmad Said sworn in as Terengganu MB |work=[[The Star (Malaysia)]] |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/3/30/nation/20080330130900&sec=nation |archive-url=https://web.archive.org/web/20080410030033/http://www.thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F3%2F30%2Fnation%2F20080330130900&sec=nation |url-status=dead |archive-date=10 April 2008 }}</ref> Ya kuma nemi gafara ga sarki saboda jayayya ta jama'a game da nadin Menteri Besar, yana bayanin cewa babu niyyar raina ko wulakanci gidan sarauta. Bayanan goyon baya ya kasance ne saboda barazanar cewa gidan sarauta zai kasance a shirye don rushe majalisar jiha idan aka fara motsi na rashin amincewa da Ahmad Said, wanda zai haifar da wani zabe a cikin abin da ya riga ya zama yanayin rashin jin daɗi ga jam'iyyar da ke mulki da kuma yiwuwar 'yan majalisa masu adawa da su sauya sheka zuwa adawa.<ref>{{cite news |date=25 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=Abdullah in sticky situation in Terengganu |work=[[Business Times (Singapore)|The Business Times]] |author=S Jaysankaran |url=http://www.businesstimes.com.sg/sub/news/story/0,4574,272409,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609043216/https://www.businesstimes.com.sg/sub/news/story/0,4574,272409,00.html |url-status=dead |archive-date=9 June 2021 }}</ref><ref name="auto"/>
Majalisar Koli ta UMNO ta ci gaba da amincewa da Ahmad Said a matsayin sabon Ministan Terengganu.<ref>{{cite web|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/ahmad-said-quits-as-terengganu-mb-successor-to-be-sworn-in-tonight|title=Ahmad Said quits as Terengganu MB|work=Malay Mail|date=12 May 2014|access-date=2 August 2017}}<br>- {{cite web|url=http://www.malaysiakini.com/news/262578|title=Ahmad resigns, Razif appointed new MB|work=Malaysiakini|date=12 May 2014|access-date=2 August 2017}}</ref> Tare da ƙudurin rikici, Ahmad Said ya nuna godiyarsa game da nadin sa kuma ya ba da yabo ga Idris tsohon aboki da ya sani tun lokacin da suke jami'a, saboda gudummawar da ya yi wa mutanen Terengganu har zuwa yanzu da neman shawararsa. Bayan bikin rantsuwa, ya kuma nuna fatan ci gaba da aiwatar da alhakinsa ga mutane da kuma kawar da talauci a cikin jihar.<ref>{{cite news |date=30 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=New Terengganu Menteri Besar Pays Tribute To Idris |work=[[Bernama]] |url=http://www.bernama.com.my/bernama/state_news/news.php?id=323585&cat=et |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524123540/http://www.bernama.com.my/bernama/state_news/news.php?id=323585&cat=et |archive-date=24 May 2011 |url-status=dead}}<br>- {{cite news |date=30 March 2008 |access-date=1 April 2008 |title=Now we close ranks and work for the people |work=[[New Straits Times]] |author=Rosli Zakaria |url=http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Sunday/National/2199536/Article/index_html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080402233207/http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Sunday/National/2199536/Article/index_html |archive-date=2 April 2008 |url-status=dead}}</ref>
Ya yi murabus a matsayin Menteri Besar a ranar 12 ga Mayu 2013, ya ba da damar Ahmad Razif Abdul Rahman, dan majalisa daga Seberang Takir ya karɓi matsayinsa.,<ref>{{cite web|url=http://english.astroawani.com/news/show/roslee-daud-quits-umno-to-become-independent-35724|title=Roslee Daud quits UMNO to become independent|website=Astro Awani|access-date=2 August 2017|archive-date=26 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026020856/http://english.astroawani.com/news/show/roslee-daud-quits-umno-to-become-independent-35724|url-status=dead}}</ref> An yi wannan a matsayin yarjejeniya tare da Firayim Minista, Najib Razak cewa zai sauka a lokacin wa'adi na biyu don ba da damar ga matashi dan siyasa ko jagora mai iyawa.<ref>{{cite web|url=http://malaysiandigest.com/news/500770-ahmad-said-had-agreed-to-being-replaced-a-year-ago-umno-veep-says.html|title=Ahmad Said Had Agreed To Being Replaced A Year Ago, Umno Veep Says|work=Malaysian Digest|access-date=2 August 2017|archive-date=2 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802042008/http://malaysiandigest.com/news/500770-ahmad-said-had-agreed-to-being-replaced-a-year-ago-umno-veep-says.html|url-status=usurped}}</ref> Duk da haka, bai sauka ba tare da wata gardama ba (ko rikici a lokacin nadin sa). Shi da wakilin Ajil, Ghazali Taib sannan wakilin Bukit Besi, Roslee Daud, suka bar UMNO, jam'iyyar da ke mulki a Terengganu kuma suka sa jihar ta sami gwamnatin da ke da rinjaye Barisan Nasional (14 'yan majalisa na jihar) da kuma mafi rinjaye na adawa Pakatan Rakyat (15 'yan majalisun jihar) tare da' yan majalisa masu zaman kansu uku a karon farko a tarihin Malaysia. Wannan shi ne saboda ya ji an raina shi lokacin da Najib Razak ya ki amincewa da shawararsa ta yi murabus bayan bikin auren 'yarsa. Koyaya, dukansu uku sun soke shawararsu kuma sun koma UMNO.<ref>{{cite web|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/ahmad-said-and-pm-say-sorry-to-each-other-over-misunderstanding|title=Ahmad Said and PM say sorry to each other over 'misunderstanding'|work=The Malaya Mail|date=14 May 2014|access-date=2 August 2017}}</ref> Daga baya ya yi alkawarin ba da cikakken goyon baya ga sabon MB.<ref>{{cite web|url=http://www.therakyatpost.com/news/2014/05/14/ahmad-said-pledges-support-new-mb/|title=Ahmad Said pledges support to new MB|work=The Rakyat Post|date=14 May 2014|access-date=2 August 2017|archive-date=2 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802042014/http://www.therakyatpost.com/news/2014/05/14/ahmad-said-pledges-support-new-mb/|url-status=dead}}</ref> Daga nan ma ya yi ƙoƙari ya nuna rashin amincewa da magajinsa a lokacin taron majalisar dokokin jihar Terengganu na 2015 amma ya kasa.
== Bayan-GE 14 ==
Ya kasance a kujerar jihar Kijal a babban zaben 14 kuma ya ci nasara a kan 'yan takarar PAS da PH tare da mafi rinjaye na kuri'u 1265. Ya lashe shugaban sashen Kemaman UMNO a zaben jam'iyyar 2018 amma ya rasa a matsayin mataimakin shugaban UMNO. An sake nada shi shugaban hulɗa na Terengganu UMNO don maye gurbin Datuk Seri Mahdzir Khalid a ranar 11 ga Janairun 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.thesundaily.my/local/ahmad-said-appointed-terengganu-umno-chairman-BD371289|title=Ahmad Said appointed Terengganu Umno chairman|work=The Sun Daily|date=11 January 2019|access-date=22 October 2023|archive-date=22 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191222154929/https://www.thesundaily.my/local/ahmad-said-appointed-terengganu-umno-chairman-BD371289|url-status=dead}}</ref>
== Sakamakon zaben ==
{| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%"
|+'''Majalisar Dokokin Jihar Terengganu'''
!Shekara
!Mazabar
! colspan="2" |
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
! colspan="2" |Masu adawa
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
!Zaben da aka jefa
!Mafi rinjaye
!Masu halarta
|-
|[[2004 Terengganu state election|2004]]
| rowspan="6" |N30 Kijal
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|'''Ahmad Said (UMNO) '''
| align="right" |'''7,987'''
|'''64.01%'''
| {{Party shading/PAS}} |
|Mohamad Sulong (PAS)
| align="right" |4,491
|35.99%
|12,620
|3,496
|89.11%
|-
|[[2008 Terengganu state election|2008]]
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|'''Ahmad Said (UMNO) '''
| align="right" |'''8,169'''
|'''61.98%'''
| {{Party shading/PAS}} |
|Hazri Jusoh (PAS)
| align="right" |5,012
|38.02%
|13,386
|3,157
|85.98%
|-
|[[2013 Terengganu state election|2013]]
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|'''Ahmad Said (UMNO) '''
| align="right" |'''10,574'''
|'''62.41%'''
| {{Party shading/PAS}} |
|Hazri Jusoh (PAS)
| align="right" |6,370
|37.59%
|17,137
|4,204
|87.01%
|-
| rowspan="2" |2018
| rowspan="2" {{Party shading/Barisan Nasional}} |
| rowspan="2" |'''Ahmad Said (UMNO) '''
| rowspan="2" align="right" |'''9,545'''
| rowspan="2" |'''49.46%'''
| {{Party shading/PAS}} |
|Hazri Jusoh (PAS)
| align="right" |8,280
|42.91%
| rowspan="2" |19,652
| rowspan="2" |1,265
| rowspan="2" |87.03%
|-
| {{party shading/Keadilan}} |
|Wan Marzuki (BERSATU)
| align="right" |1,472
| align="right" |7.63%
|-
|2023
| {{Party shading/Barisan Nasional}} |
|Ahmad Said (UMNO)
| align="right" |9,645
| align="right" |41.85%
| {{Party shading/PAS}} |
|'''Razali Idris (BERSATU) '''
| align="right" |'''13,403'''
| align="right" |'''58.15%'''
| rowspan="2" |23,048
| rowspan="2" |3,758
| rowspan="2" |78.15%
|}
{| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%"
|+'''Majalisar dokokin Malaysia'''
!Shekara
!Mazabar
! colspan="2" |
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
! colspan="2" |Masu adawa
!Zaɓuɓɓuka
!Pct
!Zaben da aka jefa
!Mafi rinjaye
!Masu halarta
|-
| rowspan="3" |2022
| rowspan="3" |P040 Kemaman
| rowspan="3" {{Party shading/Barisan Nasional}} |
| rowspan="3" |Ahmad Said ([[Ƙungiyar Ƙasar Malays ta United|UMNO]])
| rowspan="3" align="right" |38,535
| rowspan="3" |34.07%
| {{Party shading/PAS}} |
|'''Che Alias HAMAR (PAS) '''
| align="right" |'''65,714'''
|'''58.11%'''
| rowspan="3" |114,553
| rowspan="3" |27,179
| rowspan="3" |81.12%
|-
| {{Party shading/PH}} |
|Hasuni Sudin (PKR)
| align="right" |8,340
| align="right" |7.37%
|-
| bgcolor="{{party color|Homeland Fighter's Party}}" |
|Rosli Abd Ghani (PEJUANG)
| align="right" |506
| align="right" |0.45%
|}
== Daraja ==
* : Kwamandan Knight na Order of the Crown of Terengganu (DPMT) - Dato' (2004) Babban Aboki na Knight na Order na Sultan Mizan Zainal Abidin na Terengganu' (SSMZ) - Dado' Seri (2009) {{Flag|Terengganu}}
** [[File:MY-TER_Order_of_the_Crown_of_Terengganu_-_Dato_Paduka_-_DPMT.svg|50x50px]] Kwamandan Knight na Order of the Crown of Terengganu (DPMT) - '''Dato'''' (2004)<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|title=SEMAKAN PENERIMA DARJAH KEBESARAN, BINTANG DAN PINGAT|publisher=[[Prime Minister's Department (Malaysia)]]|access-date=26 January 2020|archive-date=19 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719195551/http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp|url-status=dead}}</ref>
** [[File:MY-TER_Order_of_Sultan_Mizan_Zainal_Abidin_-_Dato_Sri_Setia_-_SSMZ.svg|50x50px]] Knight Babban Aboki na Order of Sultan Mizan Zainal Abidin na Terengganu (SSMZ) - '''Dato' Seri''' (2009) <ref name=":1" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haihuwan 1957]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ssebdg3x3zxb1tw3gsifhx8ue7po9ox
Ali Must Go
0
62544
838919
600676
2026-05-22T05:25:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838919
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Zanga-zangar '''Ali Must Go''' ta shekarar 1978 ko '''Rikicin dalibai na shekarar 1978''' dai zanga-zangar dalibai ne a [[Najeriya]] biyo bayan ƙarin kuɗaɗe-(na makaranta).<ref name=":0">{{Cite web|date=2018-01-04|title=How 50 kobo increase in food caused nationwide students' protest|url=https://www.pulse.ng/communities/student/ali-must-go-how-50-kobo-increase-in-food-caused-nationwide-students-protest/43tjyvp|access-date=2021-02-07|website=Pulse Nigeria|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An bayyana zanga-zangar a matsayin ɗaya daga cikin tashin hankalin dalibai a Najeriya<ref name=":1">{{Cite web|date=2014-01-28|title=Ex-student unionist, Segun Okeowo of Ali must go fame dies at 73|url=https://www.vanguardngr.com/2014/01/ex-student-unionist-segun-okeowo-ali-must-go-fame-dies-73/|access-date=2021-02-07|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref> kuma ta haifar da rikicin siyasa mafi girma na shekarar 1975-1979 a mulkin sojan Mohammed/Obasanjo.<ref name=":3">{{Cite journal|last=OJO|first=J. D.|date=1980-12-01|title=The Constitutional Aspects of April 1978 Students' Demonstrations in the Nigerian Universities: A Critical Analysis|url=https://doi.org/10.1080/01154451.1980.9754110|journal=Philippine Political Science Journal|volume=8|issue=12|pages=8–21|doi=10.1080/01154451.1980.9754110|issn=0115-4451}}</ref>
== Dalili ==
A lokacin mulkin soja na [[Olusegun Obasanjo]], sakataren hukumar Jami’o’in Najeriya Dr. [[Jibril Aminu]] ya bayyana cewa saboda tsadar rayuwa a ƙasar ɗalibai za su fara biyan ƙarin kuɗaɗe.<ref name=":6">{{Cite web|last=Igbadiwei|first=Ebimoboere|date=2020-11-04|title=1978 'ALI MUST GO': THE FATE OF NIGERIA STUDENTS|url=https://nigerianhistoryonline.com/1978-ali-must-go-the-fate-of-nigeria-students/|access-date=2021-02-07|website=Nigerianhistoryonline.com|language=en-US|archive-date=2021-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212123521/https://nigerianhistoryonline.com/1978-ali-must-go-the-fate-of-nigeria-students/|url-status=dead}}</ref> A cewar hukumar Jami’o’in Najeriya, kuɗin karatu ya kasance ƙyauta ga duk wanda ya kammala karatun digiri, difloma da kuma daliban ilimin malamai. Duk da haka, za a ƙara kuɗin wurin kwanan dalibai-(hostel) zuwa ₦90 ga kowane ɗalibi a kowane tsawon zama na makonni 36 ko kuma ₦30 ga kowane ɗalibi a cikin zango na uku. Haka kuma ƙarin farashin tikitin cin abinci ya tashi daga ₦1.50 zuwa ₦2.00 wato ya ƙaru da kobo 50.<ref>{{Cite web|date=2020-07-16|title=See How 50 kobo Caused Nationwide Protest in Nigeria in 1978|url=https://oldnaija.com/2020/07/16/see-how-50-kobo-caused-nationwide-protest-in-nigeria-in-1978/|access-date=2021-02-07|website=OldNaija|language=en-GB}}</ref> Shugaban [[Kungiyar Daliban Najeriya ta Kasa|Ƙungiyar dalibai ta Ƙasa (NUNS)]] a lokacin, [[Segun Okeowo]], wanda dalibi ne a [[Jami'ar Lagos|Jami’ar Legas]], ya yi yunƙurin gyara sauye-sauyen da aka yi domin bai gamsar da daliban ba. Ɗaliban sun gudanar da tarurruka a [[Ilorin]], [[Maiduguri]], da [[Kalaba|Calabar]] kafin su yanke shawarar ɗaukar wani kwakkwaran mataki na ƙalubalantar gwamnatin soja kan ƙarin kuɗin.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
Baya ga kuɗaɗen, wani abin da ya tayar da hankalin ɗaliban shi ne yadda ake shan wahalar karatu a manyan makarantu saboda ƙarancin jami’o’in gwamnatin tarayya babu jami’o’i masu zaman kansu ko na jiha. Don haka ana ganin karatun sakandare a matsayin gata kuma gwamnatin tarayya ba za ta iya bawa yawan mutanen da ke neman gurbin karatu adimishan ba. Wannan tashin hankali da kuma ƙarin kuɗaɗe ya haifar da zanga-zangar.<ref name=":6" /> An yi imanin cewa ministan ilimi na wancan lokacin, [[Ahmadu Ali]], shi ne ke kan gaba wajen silar ƙarin kuɗaɗen, amma ya yi ƙoƙarin komawa majalisar koli ta soja yana mai nuni da cewa majalisar koli ta soja ce ta yi ƙarin, ba ma'aikatar ilimi ba. A sakamakon haka ne aka yi ta rera wakar ‘Ali Must Go’ a yayin zanga-zangar.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Zanga-zanga ==
Don matsawa Gwamnatin Soja ta Tarayya ta cire ƙarin kuɗaɗen da tayi, an ƙauracewa lakcoci a faɗin ƙasar baki ɗaya da ɗaukacin ɗaliban makarantun jami’o’in da ke da alaƙa da NUNS suka fara a ranar 17 ga Afrilun 1978. Ƙauracewa karatun ya kasance na har abada,<ref name=":4">{{Cite web|title='Ali must go' and the Nigerian Left {{!}} The Guardian Nigeria News - Nigeria and World NewsOpinion — The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|url=https://guardian.ng/opinion/ali-must-go-and-the-nigerian-left/|access-date=2021-02-07|website=guardian.ng|date=28 November 2017|language=en-US|archive-date=2021-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306175719/https://guardian.ng/opinion/ali-must-go-and-the-nigerian-left/|url-status=dead}}</ref> amma ƙauracewa karatun ya yi tasiri ne kawai a ranar farko.<ref name=":6" /> Da ɗaliban suka fahimci cewa gwamnati ba ta son cire ƙarin kudin, sai suka yi zanga-zanga a bainar jama'a.<ref name=":0" /> Okeowo ya zaburar da dalibai a faɗin ƙasar tare da jawo hankalin al’umma kan halin da suke ciki. Manufofin zanga-zangar matsakaita zuwa dogon lokaci su ne abin da ya kamata a samar da dimokuradiyya, samun 'yancin kai na gaskiya da inganta rayuwar talakawa, da sauran buƙatu na dimokuradiyya.<ref name=":4" /> An shiga rana ta biyu na zanga-zangar adawa da juna tsakanin ɗaliban da [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|Jami’an ‘yan sandan Najeriya]] a Jami’ar Legas. Akintunde Ojo; Wani dalibin gine-gine a Jami’ar Legas an harbe shi a kafarsa har sai da ya zubar da jinin da yayi silar mutuwarsa<ref>{{Cite journal|last=Dr. I.G. Usman|date=|title=STUDENTS' UNREST AND USE OF THERAPEUTIC COUNSELLING STRATEGIES FOR RESOLVING STUDENTS' CRISIS IN NIGERIAN UNIVERSITIES|url=http://www.abrj.org/Volume%202%20,Issue%205%20paper%20(7).pdf|journal=American Based Journal Research|volume=2|pages=52–56|via=|access-date=2023-11-13|archive-date=2021-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105002202/http://www.abrj.org/Volume%202%20,Issue%205%20paper%20(7).pdf|url-status=dead}}</ref> dalilin anƙi kulawa dashi a asibitin [[Asibitin Koyarwa ta Jami'ar Legas|LUTH]] da Orthopedic Hospital, Igbobi. Dangane da abin da ya faru, Okeowo ya aika sako ga abokan aikinsa a Jami'ar Ibadan, [[Jami'ar Ahmadu Bello|Jami'ar Ahmadu Bello, Zariya]] da sauran Jami'o'in Tarayya. Zanga-zangar ta kara ta'azzara kuma ɗaliban sun yi fito-na-fito da jami'an sojin Najeriya da ma 'yan sanda. Kimanin ɗalibai 8 ne sojoji suka kashe a [[Zariya]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2020-10-29|title=Báyìí ni 50 Kobo ṣe dá ìfẹ̀hónú "Ali Must go" sílẹ̀ tó mú ọ̀pọ̀ ẹ̀mí akẹ́kọ̀ọ́ lọ|url=https://www.bbc.com/yoruba/54729174|access-date=2021-05-09|website=BBC News Yorùbá|language=yo}}</ref> Ɗaliban sun ki yarda da janye zanga-zangar duk da tura sojoji da akayi. Zanga-zangar ba ta tsaya iya cikin harabar jami'o'in ba, wanda hakan haifar da fargaba da tashin hankali a tsakanin jama'ar.<ref name=":2">{{Cite web|date=2014-01-30|title=Goodbye, Segun 'Ali Must Go' Okeowo|url=https://thenationonlineng.net/goodbye-segun-ali-must-go-okeowo/|access-date=2021-02-07|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
== Bayan haka ==
Bayan shafe mako guda ana zanga-zanga a faɗin ƙasar, gwamnatin mulkin soja ta tarayya ta rufe dukkan jami'o'in tare da shawartar daliban da su koma gida.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> An rufe jami'o'i uku har abada, kuma an dakatar da ƙungiyar NUNS.<ref name=":5">{{Cite web|title=Nigeria Student Organizations - Flags, Maps, Economy, History, Climate, Natural Resources, Current Issues, International Agreements, Population, Social Statistics, Political System|url=https://www.photius.com/countries/nigeria/national_security/nigeria_national_security_student_organization~10049.html|access-date=2021-02-07|website=www.photius.com|archive-date=2018-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104125945/https://www.photius.com/countries/nigeria/national_security/nigeria_national_security_student_organization~10049.html|url-status=dead}}</ref> An saci kaya da sunan ganima ba zato ba tsammani.<ref name=":3" />
Duk da cewa haka bata cimma ruwa ba, amma zanga-zangar ‘Ali Must Go’ ta halasta karfin da ɗaliban Najeriya ke da shi, kamar yadda ta isar wa gwamnatin mulkin soja, da karfin da dalibai ke da shi na haɗa kai a faɗin ƙasar nan da kuma gudanar da tarzoma mai inganci da kuma tilasta musu sauyi. Har ila yau, zanga-zangar ta taimaka wajen ci gaba da gudanar da haɗin gwiwar dalibai a matsayin tattaunawa ta ƙasa.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
An kafa kwamitin binciken Mohammed ne domin yin bincike kan al’amuran da suka haifar da zanga-zangar, waɗanda abin ya shafa da kuma bayar da shawarwarin da suka dace. An miƙa rahoton ga gwamnati,<ref name=":3" /> bayan da aka kori wasu ma’aikatan jami’ar da daliban.<ref name=":5" />
An kori [[Segun Okeowo|Okeowo]] daga Jami’ar Legas saboda rawar da ya taka a zanga-zangar.<ref name=":1" /> Sai dai ya kammala karatunsa a Jami'ar Ife ( Jami'ar Obafemi Awolowo a yanzu) bayan shekaru biyu da digirin farko a fannin ilimi.<ref name=":2" /> Ya rasu ranar 28 ga Janairu, 2014 yana da shekaru 73 a duniya.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/history-of-protests-in-nigeria-reactions-and-consequences-2/|access-date=2021-02-07|website=guardian.ng|title=History of Protests in Nigeria: Reactions and Consequences|date=25 October 2020|archive-date=2020-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125080521/https://guardian.ng/life/history-of-protests-in-nigeria-reactions-and-consequences-2/|url-status=dead}}</ref>
An sanya wa wani ɗakin karatu a Jami’ar Legas sunan sa, don tunawa da Akintunde Ojo.
[[File:Akintunde_Ojo_Memorial_Hall.jpg|thumb| Akintunde Ojo Memorial Library]]
An kwatanta tsakanin zanga-zangar [[End SARS|Karshen SARS]] na 2020 da zanga-zangar 'Ali Must Go'.<ref>{{Cite web|date=2020-11-18|title=Moving EndSARS movement from protests to power|url=https://thecable.ng/moving-endsars-movement-from-protests-to-power|access-date=2021-02-07|website=TheCable|language=en-US}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[End SARS|Ƙarshen SARS]]
* [[Kungiyar Daliban Najeriya ta Kasa]]
==Manazarta==
{{Reflist|2}}
8cwotd5y6e8ho0dw1ykatyvtalh1aus
Alim Abubakre
0
63536
838925
832397
2026-05-22T05:55:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838925
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alim Abubakre''' babban malami ne ɗan kasar [[Najeriya]] a fannin kasuwanci na ƙasa da ƙasa a makarantar kasuwanci ta Sheffield.<ref>{{Cite web |title=Turning Challenges Into Opportunities: UK Firm To Equip Nigerian Leaders |url=https://independent.ng/turning-challenges-into-opportunities-uk-firm-to-equip-nigerian-leaders/ |access-date=7 March 2023 |website=independent.ng}}</ref><ref>{{Cite web |last=AskNigeria |date=2022-09-25 |title=Nigerian-British entrepreneur extols leadership attributes of Queen Elizabeth II |url=https://asknigeria.com.ng/topic/13513/nigerian-british-entrepreneur-extols-leadership-attributes-of-queen-elizabeth-ii |access-date=2023-03-06 |website=asknigeria.com.ng |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2020-09-09 |title=A UK-based Nigerian Entrepreneur, Dr. Alim Abubakre Conferred the UK Advance Higher Education Academy Fellowship |url=https://refinedng.com/a-uk-based-nigerian-entrepreneur-dr-alim-abubakre-conferred-the-uk-advance-higher-education-academy-fellowship/ |access-date=2023-03-06 |website=refinedng.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=UK firm trains Nigerian senators on optimising nation-building potentials |url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/493144-uk-firm-trains-nigerian-senators-on-optimising-nation-building-potentials.html?tztc=1 |access-date=2023-03-06 |website=www.premiumtimesng.com}}</ref> Kafin ya yi aiki a Jami'ar Coventry, ya kasance malami a Jami'ar Southampton da Nottingham Management School.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2020-05-27 |title=Be proactive, speakers charge African leaders at Aregbesola colloquium |url=https://tribuneonlineng.com/be-proactive-speakers-charge-african-leaders-at-aregbesola-colloquium/ |access-date=2023-03-06 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=DR ALIM ABUBAKRE – TNG Investigations |url=https://tnginvestigations.com/team/dr-alim-abubakre/ |access-date=2023-03-06 |website=tnginvestigations.com |language=en-US |archive-date=2023-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307002210/https://tnginvestigations.com/team/dr-alim-abubakre/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-09-25 |title=Nigerian-British entrepreneur extols strategic leadership attributes of Queen Elizabeth II |url=https://apnewsng.com/nigerian-british-entrepreneur-extols-strategic-leadership-attributes-of-queen-elizabeth-ii/ |access-date=2023-03-06 |website=AP News |language=en-GB |archive-date=2023-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306224215/https://apnewsng.com/nigerian-british-entrepreneur-extols-strategic-leadership-attributes-of-queen-elizabeth-ii/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=NNN |date=2022-10-03 |title=Nigerian-British don prescribes strategies for Nigeria’s economic prosperity at 62 |url=https://nnn.ng/nigerian-british-don-prescribes-strategies-for-nigerias-economic-prosperity-at-62/ |access-date=2023-03-06 |website=NNN |language=en |archive-date=2023-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306224212/https://nnn.ng/nigerian-british-don-prescribes-strategies-for-nigerias-economic-prosperity-at-62/ |url-status=dead }}</ref> Yana cikin Cibiyar Ilimi ta Ci gaba a matsayin Babban Fellow (HEA).<ref>{{Cite web |date=2020-09-03 |title=TEXEM UK Chair, Abubakre gets prestigious UK senior fellowship |url=https://guardian.ng/appointments/texem-uk-chair-abubakre-gets-prestigious-uk-senior-fellowship/ |access-date=2023-03-06 |website=guardian.ng |language=en-US |archive-date=2023-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307002201/https://guardian.ng/appointments/texem-uk-chair-abubakre-gets-prestigious-uk-senior-fellowship/ |url-status=dead }}</ref> Ya kammala karatu daga Jami'ar Leicester da Master of Business Administration.<ref>{{Cite web |title=Abubakre, respected thought leader in strategy, management |url=https://www.vanguardngr.com/2023/03/abubakre-respected-thought-leader-in-strategy-management/ |access-date=7 March 2023 |website=www.vanguardngr.com}}</ref> Yana aiki a matsayin shugaban marasa zartarwa na Waɗannan Ƙwararrun Ƙwararru kuma memba ne na kwamitin ba da shawara na Makarantar Kasuwancin London ta Afirka.<ref>{{Cite web |date=2010-05-06 |title=Entrepreneurs talk ‘green’ |url=https://www.cam.ac.uk/news/entrepreneurs-talk-%E2%80%98green%E2%80%99 |access-date=2023-03-06 |website=University of Cambridge |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Helping to cut through the ‘greenwash’ |url=https://www.businessweekly.co.uk/news/cleantech/8110-helping-cut-through-%E2%80%98greenwash%E2%80%99 |access-date=7 March 2023 |website=www.businessweekly.co.uk }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Cambridge to host Sustainable Entrepreneurship seminar |url=http://www.varsity.co.uk/news/2667 |access-date=2023-03-06 |website=www.varsity.co.uk |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Sustainable Amidst Austerity, Resource Scarcity and a Limited Growth World {{!}} Sustainability Exchange |url=https://www.sustainabilityexchange.ac.uk/news/sustainable_amidst_austerity_resource_scarcity_ |access-date=2023-03-06 |website=www.sustainabilityexchange.ac.uk |archive-date=2023-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307002206/https://www.sustainabilityexchange.ac.uk/news/sustainable_amidst_austerity_resource_scarcity_ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-02-26 |title=TEXEM to hold master class on board organisation |url=https://guardian.ng/appointments/texem-to-hold-master-class-on-board-organisation/ |access-date=2023-03-06 |website=guardian.ng |language=en-US}}</ref>
Shi mai bincike ne wanda aikinsa ya mayar da hankali kan mulki, al'amuran zamantakewa, da muhalli.<ref>{{Cite web |date=2022-02-21 |title=Why some Nigerian businesses fail – British company owner |url=https://www.herald.ng/why-some-nigerian-businesses-fail-british-company-owner/ |access-date=2023-03-06 |website=.herald.ng |language=en-US |archive-date=2023-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307002209/https://www.herald.ng/why-some-nigerian-businesses-fail-british-company-owner/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-09-20 |title=Nigeria: Pandemics – UK Expert Advises Nigerian Leaders, Others On Collaborations |language=en |work=allafrica.com |url=https://allafrica.com/stories/202109200112.html |access-date=2023-03-06}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-07-13 |title=TEXEM UK warns of emerging cyber-security threats in Nigeria – Realnews Magazine |url=https://realnewsmagazine.net/texem-uk-warns-of-emerging-cyber-security-threats-in-nigeria/ |access-date=2023-03-06 |website=realnewsmagazine.net |language=en-US}}</ref> An zaɓe shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan mutane 100 Virgin Media masu tasowa da masu zuwa a cikin Burtaniya a cikin shekarar 2010.<ref>{{Cite web |last=Mohammed |first=Farida O. |title=Business during COVID challenging, UK expert tells Nigerians |url=https://wuzupnigeria.ng/news/business-during-covid-challenging-uk-expert-tells-nigerians |access-date=2023-03-06 |website=WuzupNigeria |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-09-16 |title=Covid-19: UK Expert Advises Nigerian Leaders, Others On Collaborations |url=https://infoguidenigeria.com/covid-19-uk-expert-advises-nigerian-leaders-others-on-collaborations/ |access-date=2023-03-06 |website=InfoGuideNigeria.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nigerian-British don prescribes strategies for Nigeria’s economic prosperity at 62 – The Sun Nigeria |url=https://sunnewsonline.com/nigerian-british-don-prescribes-strategies-for-nigerias-economic-prosperity-at-62/ |access-date=2023-03-06 |website=sunnewsonline.com}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-01-24 |title=Expert Advises Nigerian Leaders To Be Self-Motivated |url=https://www.thetidenewsonline.com/2022/01/24/expert-advises-nigerian-leaders-to-be-self-motivated/ |access-date=2023-03-06 |website=:::...The Tide News Online:::... |language=en-US}}</ref> Har ila yau, shi ne Certified Management & Business Educator da Fellow of Institute of Enterprise and Entrepreneurs. Ya yi aiki da Hukumar Rage Talauci da Bankin Duniya ke tallafa wa a Najeriya.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2020-08-25 |title=Nigerian born academic bags prestigious UK education academy Senior Fellowship |url=https://www.pulse.ng/news/local/nigerian-born-academic-bags-prestigious-uk-education-academy-senior-fellowship/22x5rt4 |access-date=2023-03-06 |website=Pulse Nigeria |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Abubakre Is Synonymous With Leadership |url=https://leadership.ng/abubakre-is-synonymous-with-leadership/ |access-date=2023-03-06 |website=leadership.ng |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1981]]
[[category:Maluman Najeriya]]
kefcvwgjlz86s9d55zrj2pdye9r2vnf
Hal Linden
0
67777
838780
365888
2026-05-21T14:51:13Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838780
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hal Linden''' (An haife shi a watan [[Maris]] 20, 1931) ɗan wasan kwaikwayo ne na [[Amurka]], darektan talabijin kuma mawaƙi.
Linden ya fara aikinsa a matsayin babban mawaƙi da mawaƙi a cikin shekarun 1950. Bayan wani lokaci a cikin Sojojin Amurka, ya fara aikin wasan kwaikwayo, ya fara aiki a cikin kayan bazara da kuma shirye-shiryen Broadway. Linden ya sami nasara a Broadway lokacin da ya maye gurbin Sydney Chaplin a cikin kiɗa Bells Are Ringing . A shekara ta 1962, ya fito a matsayin Billy Crocker a cikin farfadowar Broadway na Cole Porter music Anything Goes . A shekara ta 1971, ya lashe lambar yabo ta Tony mafi kyawun Actor don nuna Mayer Rothschild a cikin kiɗa The ''Rothschilds'' .<ref>https://web.archive.org/web/20160303204352/http://www.neighborhoodpreservationcenter.org/db/bb_files/90-HERMAN-RIDDER-J.H.S..pdf</ref>
A shekara ta 1974, Linden ya sauka da sanannen rawar da ya taka a matsayin mai taken a cikin jerin shirye-shiryen talabijin na ''Barney Miller'' . Matsayin ya ba shi gabatarwa bakwai na Primetime Emmy da kuma gabatarwa uku na Golden Globe Award. A lokacin jerin, Linden ta kuma dauki bakuncin jerin ilimi guda biyu, Dabbobi, Dabbobi da ''FYI''. Ya lashe lambar yabo ta musamman ta Daytime Emmy Awards guda biyu don jerin na ƙarshe. Linden ta lashe lambar yabo ta Daytime Emmy ta uku don rawar da ta taka a CBS Schoolbreak Special a shekarar 1995. Tun daga wannan lokacin Linden ya ci gaba da aikinsa a kan mataki, a fina-finai da kuma rawar baƙi a talabijin. Ya fitar da kundi na farko na pop da jazz standards, It's Never Too Late, a cikin 2011.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Hal Linden a ranar 20 ga [[Maris]], 1931, a cikin Bronx, Birnin New York, New York, ƙaramin ɗan Frances (née Rosen) da Charles Lipshitz, Bayahude na Lithuania wanda ya yi ƙaura zuwa Amurka a 1910 kuma yana da shagon bugawa. Babban ɗan'uwan Hal, Bernard, ya zama farfesa a fannin kiɗa a Jami'ar Jihar Bowling Green. Linden ta halarci Herman Ridder Junior High School da kuma High School of Music and Art, ta ci gaba da karatun kiɗa a Kwalejin Queens, Jami'ar Birnin New York . Daga baya ya shiga Kwalejin Baruch sannan kuma Kwalejin Birnin New York inda ya sami digiri na farko a harkokin kasuwanci.
lokacin ƙuruciyarsa, Linden yana so ya zama babban mawaƙi da jagorar ƙungiyar. Kafin ya fara aiki a cikin kiɗa, ya yanke shawarar canza sunansa, yana mai cewa, "'Swing and Sway tare da Harold Lipshitz' kawai bai yi tunani ba. " Yayin da yake hawa bas daga Philadelphia zuwa New York ta hanyar garin Linden, New Jersey, ya ga sunan Linden a kan hasumiyar ruwa kuma ya canza sunansa zuwa Hal Linden. A cikin shekarun 1950, ya yi tafiya tare da Sammy Kaye, Bobby Sherwood, da sauran manyan ƙungiyoyi na zamanin. Linden ya buga saxophone da clarinet kuma ya raira waƙa.
shiga cikin Sojojin Amurka a 1952 kuma an tura shi Fort Belvoir kuma ya taka leda a cikin Sojoji na Amurka. Yayinda yake a Fort Belvoir, wani aboki ya ba da shawarar cewa ya ga aikin yawon shakatawa na Guys and Dolls suna wasa a Washington, DC. Bayan ganin wasan kwaikwayon, Linden ya yanke shawarar zama ɗan wasan kwaikwayo. An sallame shi daga Sojoji a shekara ta 1954.<ref>https://www.proquest.com/docview/362481784/</ref>
== Ayyuka ==
maye gurbin Sydney Chaplin a cikin samar da Broadway na Bells Are Ringing a shekara ta 1958. Ya ci gaba da ci gaba a matakin Birnin New York a 1962 lokacin da aka jefa shi a matsayin Billy Crocker a farfado da Cole Porter's Anything Goes .<ref>https://news.google.com/newspapers?id=h3FQAAAAIBAJ&pg=5261,3998409&dq=getting+to+the+top+wasn-t+in+hal+linden%27s+career+plan&hl=en</ref>
Linden sun ragu a cikin shekarun 1960. A wannan lokacin, ya yi amfani da tattaunawar Ingilishi don fina-finai daban-daban na kasashen waje, ya yi aiki na murya don tallace-tallace kuma ya raira jingles, kuma ya yi a cikin kiɗa na masana'antu kamar ''Diesel Dazzle'' (1966). An farfado da aikinsa a cikin shekarun 1970s lokacin da aka jefa shi a matsayin Mayer Rothschild a cikin wasan kwaikwayo na 1971 The ''Rothschilds'' . Matsayin ya ba shi lambar yabo ta Tony don Mafi kyawun Actor a cikin Musical. A shekara ta 1973, ya yi aiki tare da Tony Lo Bianco a fim din talabijin na NBC ''Mr. Inside / Mr. A waje''. An yi fim din ne don zama matukin jirgi don jerin da aka tsara amma cibiyar sadarwa ba ta karbe shi ba.<ref>https://books.google.com/books?id=kW8j6sHvrewC&q=linden</ref>
=== ''Barney Miller'' ===
shekara ta 1974, Linden ta sauka da rawar gani a cikin gidan talabijin na ABC ''Barney Miller'' . Ya nuna kyaftin din mai suna na 12th Precinct a Greenwich Village, Manhattan, Birnin New York. Ya sami gabatarwa bakwai na Emmy Award saboda aikinsa a kan jerin, daya ga kowane kakar. Linden yana da alaƙa da Matt LeBlanc da John Goodman don mafi kyawun Actor a cikin Comedy Series Emmy Award nominations ba tare da samun nasara ba. Ya kuma sami gabatarwa hudu na Golden Globe Award don Mafi kyawun Actor a cikin Musical ko Comedy . An gabatar da jerin ne daga 1975 zuwa 1982. Linden daga baya ya ce barin Broadway don yin aiki a kan Barney Miller shine aikinsa mafi rashin hankali kuma yana daya daga cikin mafi kyawun yanke shawara.
lokacin ''Barney Miller'', Linden ya yi aiki a matsayin mai ba da labari da kuma mai karɓar bakuncin wasan kwaikwayo na yara na ABC Animals, Animals, Dabbobi da ''FYI''. Ya lashe lambar yabo ta Daytime Emmys sau biyu don Kyakkyawan Ayyukan Mutum don aikinsa na mai karɓar bakuncin FYI . a cikin 1984 da 1985.
=== Ayyukansa na baya ===
''Barney Miller'' ya ƙare a 1982, Linden ya bayyana a fina-finai da yawa na talabijin, ciki har da I Do! Ina yi! (1982), gyaran talabijin na kiɗa na wannan sunan, da Starflight: The Plane That Couldn't Land (1983). Har ila yau, a cikin 1982, shi ne zaɓi na farko na masu samarwa don rawar da Dr. Donald Westphall ya taka a St. Elsewhere, amma ya ƙi damar ba tare da karanta rubutun ko saduwa da masu samarwa ba, saboda yana so ya huta daga talabijin. (An ba da rawar ga Ed Flanders.)
A shekara ta 1984, ya taka rawa a fim din talabijin na biyu . An yi fim din ne don zama jerin amma CBS ba ta karbe shi ba. A shekara mai zuwa, Linden ya nuna shugaban studio Jack L. Warner a cikin fim din talabijin na My Wicked, Wicked Ways: The Legend of Errol Flynn .
== Rubuce-rubuce ==
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[category:Haifaffun 1931]]
pd4ll3icv9wv8t2ojemxiirvy9jwv0x
Akher kedba
0
70402
838893
523163
2026-05-22T01:11:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838893
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Akher kedba''''' (Arabic) fim ne na wasan kwaikwayo na Masar wanda aka fitar a shekarar 1950. Farid al-Atrash ne ya samar da shi kuma Ahmed Badrakhan ne ya ba da umarni tare da rubutun Abo El Seoud El Ebiary, kuma ya fito da al-Astrash, Samia Gamal, Camelia, Ismail Yassine, da Abdel Salam Al Nabulsy.
== Bayani game da shi ==
Mawakin Samir (al-Atrash) ya auri mai rawa Samira Honolulu (Gamal) kuma dukansu suna aiki a gidan caca na الربيع ("Spring"). Matar kishi tana kallon shi kamar hawk kuma ta hana shi ɗaukar kuɗi. Da yake hawa bas din da wani mahaukaci (Abdul Halim Al-Qalawi) ya tuka ba tare da cajin farashi ba, Samir ya fadi cikin itace kuma ya karya haƙarƙarin wata mace mai suna Jamila Hanim Asala (Yassine a cikin jan hankali), ya tura ta asibiti. Samir ya tsere ya tafi gidan caca, inda tsohuwar budurwarsa Kiki (Camelia) ke so ta sake farfado da tsohuwar dangantakarsu. Samir ya gargadi ta game da fushin matarsa duk da tayin da Kiki ta yi, gami da sa abokinta mai arziki na [[Indiya]] [[Maharaja]] ya buɗe wani gidan caca kuma ya sa shi ya raira waƙa a bikin ranar haihuwarta. Bayan Kiki ta yi korafi, an tilasta Samir ya raira waƙa kuma ya sha ruwan inabi yayin da Samira ta tafi ziyarci dangi; Kiki ta ba shi wuyan zuma da aka aro daga Maharaja wanda ya fadi daga hannunsa ya karya, ya sami alkawarin gyara shi kuma ya koma gida ya bugu. Samira ya bincika aljihunsa kuma ya sami wuyan, wanda ya ba ta kyauta tare da hujja daga abokinsa Arnab (Yassine) yana mai cewa yana cikin [[opera]]. Koyaya, darektan wasan kwaikwayo ([[Zaki Ibrahim (actor)|Zaki Ibrahim]]) ya busa murfinsa ta hanyar kiran ta game da lafiyarsa bayan hadarin bas ɗin kuma ya bayyana cewa an rufe wasan kwaikwayo a wannan rana. Kiki ta zo ta tambayi game da wuyan, don haka Samir ya gaya wa matarsa Kiki ita ce budurwar Arnab. Samir ya yi ƙarya game da dusar ƙanƙara yayin da yake kiran kamfanin inshora don neman lada na [[Fam na Masar|£ E]],000 don raunin da ya ji don biyan ƙwallo, wanda ya sa kamfanin ya aika da mai tantancewa Amin Dam al-Hanak (Al Nabulsy) don tantance cancanta tun lokacin da bai je [[asibiti]] ba. Samir ya tafi gidan caca, kuma lokacin da likita (Stephan Rosti) ya zo, Samira ya kira Arnab don a bincika shi a maimakon haka, amma Samir da wakilin sun isa a kan lokaci don saduwa da likita da Arnab. Kiki ta bayyana inda wuyan wuyan ke ga Maharaja, wanda ya isa taron tare da mai fassara Tartour (Sayed Abu Bakr) kuma ya yi barazanar Samir da bindiga, kawai don Samir mai gudu ya kwantar da hankali saboda tsoron cewa sakamakon raunin da ya samu. 'Yan sanda sun shirya don kama Maharaja, a zahiri sanannen ɓarawo ne (Abdul-Jabbar Metwally), kuma ya fito cewa Tartour mai ba da labari ne kuma Jamila mahaifiyar Arnab ce wacce Arnab ta nemi ta gafarta wa Samir. Arnab ya auri Kiki, Samir ya yi wa matarsa alkawarin cewa Kiki ita ce "ƙaryaci na ƙarshe", kuma Samira ta yi alkawarin rage kishi.
== Ƴan wasa ==
* Farid al-Atrash (Samir)
* Samia Gamal (Samira)
* Camelia (Kiki)
* Ismail Yassine (Arnab/Jamila)
* Abdel Salam Al Nabulsy (Amin Dam al-Hanak)
* Stephan Rosti (doctor na inshora)
* [[Ali Al-Kassar]]
* Aziz Osman
* [[Sayed Abu Bakr|Ya ce Abu Bakr]]
* [[Zaki Ibrahim (actor)|Zaki Ibrahim]]
* Abdul Halim Al-Qalawi
* [[Abdel Moneim Ismail]]
* [[Gamalat Zayed]]
* [[Esmat Abdel Aalim]]
== Waƙoƙi ==
Farid al-Atrash ne ya kirkiro dukkan waƙoƙin kuma ya rera su:
* "Mayahalha" ("Ba na kula da kai"), kalmomin [[Youssef Badros]]
* "Kunan da nake so", kalmomin [[Mamoun El-Shenawy]]
* "أوبریت بساط الريح" ("Operetta of the Flying Carpet"), kalmomin Bayram al-Tunisi, wanda aka raira tare da Esmat Abdel Aalim
* "مانخبيش dominio" ("Ba Mu Son Ka"), kalmomin al-Tunisi
* "ما قللي وقلتله" ("Me Ka Ce?"), kalmomin Abo El Seoud El Ebiary
=== Basat Al-Reeh ===
Ko akwai sanannun waƙoƙi da yawa daga fim ɗin, "أوبریت بساط الريح" (wanda aka fassara shi a matsayin Basat Al-Reeh don "Flying Carpet"), ya kasance mai kawo rigima a [[Aljeriya]], wanda ba a ambaci shi ba a cikin wuraren da aka yi amfani da shi ba, wanda ya haɗa da [[Siriya]], [[Lebanon]], [[Tunisiya]], [[Marrakesh]] (Morocco), Baghdad ([[Iraƙi|Iraki]]), da Masar. Aljeriya [[Ali Maâchi|Ali Ma'achi]] ya amsa da amsawar "أنالمائر" ("Algerian Song"). <ref>{{cite news |title=فريد الأطرش ضربوه "بالطماطم" وتامر حسني "بالمجوهرات" الفنانون العرب في الجزائر من 1952 إلى 2008 |url=https://www.djazairess.com/echorouk/24312 |access-date=18 June 2021 |work=[[Al Shorouk]] via Djazairess |date=August 3, 2008 |archive-date=17 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130617034340/http://www.djazairess.com/echorouk/24312 |url-status=dead }}</ref> Algerian singer [[Ali Maâchi]] responded with the riposte "أنغام الجزائر" ("Algerian Song").<ref>{{cite news |last1=Alla Haji |first1=Muhammad |title=علي معاشي.. للثورة الجزائرية أغنياتها |url=https://www.alaraby.co.uk/%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%AB%D9%88%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A3%D8%BA%D9%86%D9%8A%D8%A7%D8%AA%D9%87%D8%A7 |access-date=18 June 2021 |work=[[The New Arab]] |date=June 8, 2020}}</ref>
== Haɗin waje ==
* [[imdbtitle:0310599|Labarin IMDb]]
* [https://elcinema.com/en/work/1009696/ Labarin El Cinema]
* [https://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=29419.html Labarin AlloCiné]
* [https://web.archive.org/web/20160409131935/http://www.elfilm.com/title/306180/ Labarin El Film da aka adana]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Fim]]
5qltv4otji8jzelheyglie1ca7r0q3f
Lanciné Diabi
0
73003
838777
543072
2026-05-21T14:46:37Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838777
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Lanciné Diabi (An haife shi a shekara ta 1956) ɗan fim ne na ƙasar [[Ivory Coast]] .<ref name="Armes2008">{{cite book|author=Roy Armes|title=Dictionary of African Filmmakers|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA58|year=2008|publisher=Indiana University Press|isbn=0-253-35116-2|pages=58–9|chapter=Diabi, Lanciné}}</ref>
== Rayuwa ==
An haifi Lanciné Diabi a 1956 a [[Ivory Coast]] . Ya yi karatun fim a Conservatoire libre du cinéma français a [[Faris|Paris]]. Fim dinsa farko, La Jumelle, game da wata tagwayen 'yar' uwarta wacce ta sadaukar da sa'arta ga na ɗan'uwanta tagwayen, an shigar da ita don gasa a 1999 [[Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou|FESPACO]] .<ref>{{cite book|author=Lieve Spaas|title=Francophone Film: A Struggle for Identity|url=https://books.google.com/books?id=suDmAWP6VzoC&pg=PA222|year=2000|publisher=Manchester University Press|isbn=978-0-7190-5861-5|pages=222–3}}</ref>
== Fim din ==
* L'Amour Blesse, 1989.<ref name="DCA">{{cite book|title=Dictionnaire du cinéma africain|url=https://books.google.com/books?id=SZh5cQTH3u0C&pg=PA117|year=1991|publisher=KARTHALA Editions|isbn=978-2-86537-297-3|page=117}}</ref>
* 'Yar Afirka, 1989.<ref name="DCA">{{cite book|title=Dictionnaire du cinéma africain|url=https://books.google.com/books?id=SZh5cQTH3u0C&pg=PA117|year=1991|publisher=KARTHALA Editions|isbn=978-2-86537-297-3|page=117}}</ref>
* ''Sanou'', 1989.
* 'Africaine a Paris, 1993.
* Jumelle / The Twin Girl, 1994 [1] ko 1998.
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dg8nxnqnu295qen7joqnj4phouhj4cq
Chijindu Kelechi Eke
0
73549
838775
801831
2026-05-21T14:44:35Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838775
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kelechi Eke''' // ⓘ Daraktan fina-finai ne [[Yan Najeriya a Amurka|na Najeriya]], injiniyan software, kuma mai ba da agaji ga jama'a, wanda ya lashe kyaututtuka da dama. <ref name=":16">{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=2023-12-18 |title=I'm humbled being honured with US President Lifetime Achievement award – Kelechi Eke |url=https://www.vanguardngr.com/2023/09/im-humbled-being-honured-with-us-president-lifetime-achievement-award-kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=Vanguard NG}}</ref> Shi ne wanda ya kafa Bikin Fina-finan [[Afirka]] (TAFF), <ref name=":3">{{Cite web |date=2016-07-07 |title=African Film Festival in Texas Bridges Cultures |url=https://www.voanews.com/a/african-film-festival-texas-bridges-cultures/3408425.html |access-date=2023-12-18 |website=Voice of America |language=en}}</ref> wanda ya kafa Bikin Fasaha da Fina-finai na Village (VILLAFFEST), kuma shine wanda ya kafa kamfanin watsa shirye-shiryen fina-finai na Afirka Rootflix. Shi ne kuma wanda ya kafa Bikin Fasaha da Fina-finai na Mata na Afirka (AWAFFEST), <ref name=":8">{{Cite web |title=African Women Arts & Film Festival (AWAFFEST) |url=https://filmfreeway.com/awaffest |website=Filmfreeway}}</ref> wanda ke murnar aikin matan [[Afirka]] a fim. Ana amfani da fina-finansa da aka fitar a jami'o'i da aka amince da su a duniya kamar [[Jami'ar Harvard|Harvard]], Yale, [[Jami'ar Stanford|Stanford]], a matsayin kayan aiki na tunawa da Nazarin [[Afirka]] da Shige da Fice. <ref>{{Cite web |title=World Catalog - chijindu kelechi eke - Search Results |url=https://search.worldcat.org/search?q=chijindu+kelechi+eke&offset=1 |website=search.worldcat.org}}</ref> <ref name=":17">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have we forgotten our Roots? |url=https://id.lib.harvard.edu/alma/990133641810203941/catalog |journal=Harvard University Library |via=Bigobi Productions}}</ref> <ref name=":18">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in Abroad: Have We Forgotten Our Roots? |url=https://search.library.yale.edu/catalog/11072297 |journal=[[Yale University]] |via=[Dallas, Texas]: Bigobi Productions}}</ref> <ref name=":19">{{Cite journal |last=Eke |first=Chijindu Kelechi |date=2012 |title=Lost in abroad: have we forgotten our roots? |url=https://searchworks.stanford.edu/view/9723004 |format=Video Recording |journal=[[Stanford University]] |via=[Dallas, Tex.?], Bigobi Productions.}}</ref>
A ranar 30 ga [[Satumba|Satumban]] shekarar 2022, Kelechi Eke ya fara wani aiki da ya kira ''Operation Light up Amafor'' don sanya fitilun titi na hasken rana a cikin al'ummarsa. <ref name=":10" /> A lokacin nadin sarauta a ranar 26 ga Disamban shekarar 2023, an naɗa shi sarauta a matsayin "Ichie Ihemba" na farko na Imerienwe <ref name=":1">{{Cite web |last=fatshimetrie |date=2023-12-16 |title=Kelechi Eke, founder of the TAFF festival, inducted leader of his community for his exceptional contribution to cultural development |url=https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |access-date=2023-12-18 |website=Fatshimetrie |language=en-US |archive-date=2023-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231218010211/https://eng.fatshimetrie.org/2023/12/16/kelechi-eke-founder-of-the-taff-festival-inducted-leader-of-his-community-for-his-exceptional-contribution-to-cultural-development/ |url-status=dead }}</ref> a [[Imo|Jihar Imo]] ta [[Najeriya]].
Duk da cewa yana zaune ne a Amurka, an nada Ichie Kelechi Eke a matsayin shugaban kwamitin gudanarwa na kungiyar Para-Soccer ta jihar Imo a ranar 20 ga Fabrairun shekarar 2024 saboda sha'awarsa ga ci gaban wasanni da kula da nakasassu .
A ranar 2 ga [[Satumba|Satumban]] shekarar 2024, Ichie Kelechi Eke ya yi kira da a samar da haɗin kai a cikin al'ummarsa kuma ya yi tayin sake farfaɗo da bikin Ranar Amafor da aka yi watsi da shi, wanda yawanci yakan faru a kowace ranar 27 ga Disamba don kiyaye al'adun gargajiya. <ref name=":14">{{Cite web |last=Nwafor |date=2025-01-18 |title=Ichie Kelechi Eke revives Amafor Day of cultural celebration |url=https://www.vanguardngr.com/2025/01/ichie-kelechi-eke-revives-amafor-day-of-cultural-celebration/ |access-date=2025-05-19 |website=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] |language=en-GB}}</ref> Ya mayar da shi wani biki na musamman, wanda aka yi shi da kyawawan kayan gargajiya, wasannin rawa, da kuma haɗa sabbin abubuwa kamar gasar wasanni da gasar kyau, wanda ke ba da dama ga matasa mata, gami da guraben karatu. <ref name=":15">{{Cite web |last=Nda-Isaiah |first=Solomon |date=2025-01-25 |title=Ichie Kelechi Eke Revives Amafor Day Festival |url=https://leadership.ng/ichie-kelechi-eke-revives-amafor-day-festival/ |access-date=2025-05-19 |website=[[Leadership (newspaper)|Leadership]] |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
A ranar 5 ga Oktoban shekarar 2024, Ichie Kelechi Eke ya jagoranci bikin ƙaddamar da [[Odenigbo Cultural Club]], wata ƙungiya da ya kafa a [[Dallas]] don bikin [[al'adun Igbo]] da kuma kiyaye [[Harshen Ibo|harshen Igbo]] a ƙasashen waje. Shi da membobin ƙungiyar suna amfani da wannan dandali don koyar da harshensu na asali ga 'ya'yansu da aka haifa a ƙasashen waje da kuma ɗaliban da ke son koyon harshen Igbo.
Dangane da kiran gwamnatin tarayya ga 'yan Najeriya mazauna ƙasashen waje da su koma gida su zuba jari don haɓaka tattalin arzikin ƙasar, Ichie Kelechi Eke ta buɗe gidan burodi a [[Owerri]] a ranar 1 ga Fabrairu, 2025, don samar da aikin yi da kuma samar da [[Ihemba Bread|burodin Ihemba]] . <ref name=":13">{{Cite web |last=Nwafor |date=2025-03-01 |title=Kelechi Eke adds another venture to his portfolio |url=https://www.vanguardngr.com/2025/03/kelechi-eke-adds-another-venture-to-his-portfolio/ |access-date=2025-03-31 |website=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] |language=en-GB}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Kelechi a [[Owerri ta Yamma|Amafor]], Imerienwe a [[Imo|Jihar Imo]], wanda ke yankin kudu maso gabashin Najeriya. <ref name=":1"/> Ya girma a garinsu na [[Owerri]], sannan ya koma Amurka bayan kammala karatun sakandare don ci gaba da karatunsa. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ltd |first=Fresco Software Solution Pvt |title=Kelechi Eke {{!}} AFRIFAMU |url=https://www.afrifamu.org/2024/01/31/kelechi-eke/ |access-date=2023-12-18 |website=DAORA BEADS}}</ref>
== Ilimi ==
Kelechi Eke ya sami digirinsa na farko a fannin Kimiyyar [[Komfuta|Kwamfuta]] da Lissafi daga Jami'ar Baptist ta Gabashin Texas sannan daga baya ya sami digiri na biyu a fannin Kimiyyar Fasahar Bayanai da kuma digiri na biyu a fannin Gudanar da Kasuwanci daga Jami'ar Texas da ke Dallas . <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
== Sana'a ==
Kelechi ya fara aikinsa na fim a shekarar 2009 a matsayin furodusa kuma ɗan wasan kwaikwayo a cikin ''shirin Okra Principle'' . Ya fara biGObi Productions a shekarar 2011 kuma ya jagoranci fim ɗin ''Lost In Abroad'' na shekarar 2012 wanda aka nuna a ɗakunan karatu na [[Jami'ar Harvard]], <ref name=":17"/> Jami'ar Yale, <ref name=":18"/> [[Jami'ar Stanford]], <ref name=":19"/> Laburare na Jami'ar Iowa, <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref> Jami'ar Northwestern <ref>{{Cite web |title=World Catalog - chijindu kelechi eke - Search Results |url=https://search.worldcat.org/search?q=chijindu+kelechi+eke&offset=1 |website=search.worldcat.org}}</ref> da Jami'ar Wisconsin–Madison, da kuma Madison General Library System. Ya kuma jagoranci fim ɗin ''False Engagement'' na shekarar 2013 da kuma fim ɗin ''The Stepchild'' na shekarar 2014.
A shekarar 2015, ya kafa Bikin Fina-finan [[Afirka]] (TAFF), kuma ya gudanar da bugu na farko a [[Dallas|Dallas, Texas]] . <ref name=":3"/> TAFF ƙungiya ce mai zaman kanta da ta sadaukar da kanta don samar da shirye-shiryen jagoranci ga masu shirya fina-finai na asali daga Afirka waɗanda ba su da isasshen aiki; ƙarfafa fasahar ba da labari; da kuma koyar da al'adun Afirka ta hanyar fina-finai, fasaha, da ba da labari. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
A shekarar 2017, ya fara ƙira da injiniyan [[Rootflix]], wani dandamali na yaɗa fina-finai na al'adu daban-daban, kuma ya ƙaddamar da shi a shekarar 2019. Manhajar Rootflix tana samuwa don saukewa a cikin App Store (Apple) da kuma a cikin Google Play .
A shekarar 2019, Kelechi ta ƙaddamar da bikin fasaha da fina-finai na mata na Afirka (AWAFFEST) <ref name=":8"/> a [[Dar es Salaam]] . Bikin yana yaba da fasaha da labarai na mata kuma ana shirya shi a ƙasashen Afirka daban-daban bayan bugu na farko a Tanzania. Tun daga lokacin, an gudanar da shi ta hanyar yanar gizo saboda annobar, da kuma a Zambia da Gambia. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=World Catalog - chijindu kelechi eke - Search Results |url=https://search.worldcat.org/search?q=chijindu+kelechi+eke&offset=1 |website=search.worldcat.org}}</ref>
A shekarar 2020, Kelechi ya ƙaddamar da Bikin Fasaha da Fina-finai na Ƙauye (VILLAFFEST) a [[Owerri|Owerri, Najeriya]] don bikin Fasaha da Fina-finai na 'Yan Asalin. Ta hanyar VILLAFFEST, yana son ƙarfafa masu fasaha masu tasowa da ɓoyayyun hazikai a ƙauyukan Afirka daban-daban. Ya rubuta, ya ba da umarni, ya shirya kuma ya fito a cikin fina-finai da yawa da suka lashe kyaututtuka waɗanda suka mayar da hankali kan batutuwa masu alaƙa da Afirka da haƙƙin ɗan adam.
A shekarar 2025, Kelechi ya ƙara wani abu a cikin aikinsa ta hanyar buɗe gidan burodi a garinsu, inda ya ɗauki matasa sama da 25 aiki don yin [[Ihemba Bread|burodin Ihemba]], don taimakawa wajen rage rashin aikin yi a matakin farko da kuma mayar da hankali ga al'umma. <ref name=":13"/>
== Sarauta ==
An naɗa Kelechi Eke a matsayin Ichie Ihemba 1 na Imerienwe saboda ƙaunarsa ga mutanensa, jajircewarsa ga ci gaban al'ummarsa, da kuma sha'awar kiyayewa da bikin al'adunsu. "Ihe" yana nufin haske da "mba" yana nufin al'umma. Ihemba yana nufin ''Hasken Al'umma'' . <ref name=":1"/>
== Fim ɗin fim ==
{| class="wikitable"
|+
! Lakabi
! Nau'i
! Matsayin
! Shekara
! Nassoshi
|-
| An Rasa a Ƙasashen Waje
| Wasan kwaikwayo
| Marubuci, Darakta
| 2012
| <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
|-
| Hulɗar Ƙarya
| Wasan kwaikwayo
| Marubuci, Jarumi, Darakta
| 2013
|
|-
| Lokacin Afirka
| Barkwanci
| Jarumi, Darakta
| 2014
|
|-
| Toka Mai Kuka
| Wasan kwaikwayo
| Darakta
| 2014
| <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
|-
| Sauran Kabilu
| Wasan kwaikwayo
| Darakta
| 2015
|
|-
| Tukunyar Baƙi
| Jerin talabijan
| Darakta
| 2015
| <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
|-
| Akwuna
| Gajeren fim
| Ɗan wasan kwaikwayo
| 2022
| <ref>{{Cite web |title=World Catalog - chijindu kelechi eke - Search Results |url=https://search.worldcat.org/search?q=chijindu+kelechi+eke&offset=1 |website=search.worldcat.org}}</ref>
|-
| Ihemba
| Shirin gaskiya
| Furodusa
| 2024
| <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
|}
== Kyaututtuka ==
=== Kyaututtukan Fim ===
2012 - Mafi kyawun Fim ɗin Afirka da ke Rayuwa a Ƙasashen Waje, [[Kyautar Kwalejin Fina-Finan Afirka|Kyaututtukan Kwalejin Fina-finan Afirka]] . <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
2015 - [[Nollywood and African Film Critics Awards|Kyautar Mafi Kyawun Darakta na Zaɓar Mutane, Nollywood da kuma Masu Sukar Fina-finan Afirka]] . <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
2015 - Kyautar Nasarar Fina-finai, Kyautar Fina-finan Nollywood ta Los Angeles. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
2015 - Kyautar yabo ta wayar da kan jama'a a [https://awarenessfestival.org bikin nuna fina-finai na wayar da kan jama'a], California. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
2015 - Mafi kyawun Marubucin Rubutun Hotuna, Kyautar Fina-finai ta Duniya, Indonesia. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
=== Kyaututtukan Jin Kai da Al'umma ===
A ranar 3 ga Mayu, 2014, Kelechi ta sami kyautar Nasara ta Rayuwa daga Majalisar Al'adu da Yawa ta Najeriya da Amurka (NAMC). <ref name=":0"/>
A ranar 23 ga Fabrairu, 2018, Kyautar Nasarar Al'ummar Afirka ta karrama shi saboda Jajircewar Al'umma kan Ci gaban Fasaha da Nishaɗi na Afirka.<ref name=":0"/>
A ranar 13 ga Yuni, 2018, an karrama shi da kyaututtukan Hollywood da African Prestigious Awards (HAPA) a matsayin Jakadan Al'adu da Fasaha na Afirka na 2018 a Hollywood, California. <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
A ranar 19 ga Agusta, 2023, Kelechi Eke ya sami kyautar Shugaban Amurka ta Rayuwa saboda gudummawar da ya bayar ga zamantakewa da ayyukan jin kai.<ref name=":16"/>
A ranar 30 ga Maris, 2024, ya sami lambar yabo ta girmamawa daga Imo State Women Ambassadors International saboda tallafawa ci gaban mata da yara mata, da kuma karfafawa matasa a jihar .
A ranar 27 ga Disamba, 2025, mutanensa sun karrama Ichie Kelechi Eke da lambar yabo ta Jagorancin Al'umma saboda farfaɗo da bikin al'adunsu da kuma haɓaka haɗin kai da zaman lafiya. <ref name=":15"/> <ref name=":14"/> <ref>{{Cite news |date=March 4, 2019 |title=TAFF founder, Kelechi Eke records another milestone |url=https://www.vanguardngr.com/2019/03/taff-founder-kelechi-eke-records-another-milestone/ |work=[[Vanguard Nigeria]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://imdb.com/name/nm3734802/ Chijindu Kelechi Eke] akan [[IMDb]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
k3f6uhwtih6glk0n0f3noa64rqq1wfw
Amina Ahmed El-Imam
0
75112
838960
704118
2026-05-22T08:30:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838960
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}} {{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}'''Amina Ahmed El-Imam''' (an haife ta a ranar 27 ga Yuli 1983) 'yar Najeriya ce mai nazarin halittu, ilimi kuma 'yar siyasa wacce ita ce kwamishiniyar lafiya a jihar Kwara. Ita ’yar asalin Offa ce, [[Ȯra Kwara|Jihar Kwara]] kuma babbar malami a fannin ilimin halittu a Jami’ar Ilorin, Najeriya.
<ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|access-date=2023-11-10|website=scholar.google.com.my}}</ref><ref name=":02">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|access-date=2023-11-10|website=unilorin.academia.edu}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|last=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|access-date=2023-11-10|website=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|access-date=2023-11-10|website=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 27 ga Yuli 1983 a Najeriya, El-Imam ya sami digiri na biyu a fannin ilimin halittu a [[Jami'ar Ahmadu Bello]], Zaria, Nigeria. Tana kan haɗin gwiwa na watanni 9 a matsayin Masanin Ziyarar Fulbright a Jami'ar Jihar North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231110073253/https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx |date=2023-11-10 }} unilorin.edu.ng</ref>
== Sana'a ==
Ahmed El-Imam, babban malami wanda ya ƙware a fannin abinci da ƙwayoyin cuta na masana'antu a [[Jami'ar Ilorin]], yana aiki a matsayin malami a cikin ilimin ƙwayoyin cuta. Ta kammala Ph.D. a cikin Tsarin Halittu da Halittu a Jami'ar Nottingham a Burtaniya a cikin 2017. Tafiyar karatun ta kuma ta hada da digiri na biyu a wannan fanni daga Jami’ar Ahmadu Bello a shekarar 2007 da digiri na farko a Biological Systems and Organisms daga jami’a guda a 2003.
Babban malami a jami'ar Ilorin
El-Imam babban malami ne a fannin ilmin halitta a Jami'ar Ilorin ta Najeriya, wanda ya kware a fannin abinci da kananan halittu. Binciken nata da farko ya mai da hankali kan adana abinci da fahimtar ƙananan ƙwayoyin cuta masu alaƙa da lalatar abinci na gargajiya iri-iri. Ta jagoranci ƙungiyar bincike ƙwararre kan haɓaka ƙididdiga na hanyoyin haifuwa. <ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Matsayin sana'a ==
El-Imam ya karbi mukamin Kwamishinan Lafiya na Jihar Kwara a ranar 5 ga Satumba, 2023 bayan an zabe shi a ranar 27 ga Yuli, 2023 kuma ya sami tabbaci a ranar 29 ga Agusta, 2023.
== Fitattun nasarori ==
El-Imam ya shiga Hukumar Ba da Shawarwari ta PressPayNg, Kamfanin Fasahar Ilimi wanda ke ba da hanyoyin samar da hanyoyin samar da kudade ga daliban manyan makarantu a Najeriya.
Ta rubuta littattafai guda biyu, "Knowing Microbes" da "Time Management for Professional Women," waɗanda aka ƙaddamar a ranar haihuwarta.
An tabbatar da nadin El-Imam a matsayin Kwamishinan Lafiya na Jihar Kwara a ranar 29 ga Agusta, 2023. Ta wakilci Gwamnan Jihar Kwara a wani aiki.
El-Imam memba ce a kungiyar mata a kimiyance don cigaban duniya.
== Wayar da Kan Likita a Kwara ==
El-Imam, ya taka rawar gani a wasu ayyuka. Wadannan sun hada da shirye-shiryen wayar da kan jama'a a fadin jihar, ziyarar zuwa Asibitin kwararru na Offa, da ziyarar aiki ga wanda aka kashe da bishiya a Ilorin. Bugu da kari, ta taka muhimmiyar rawa wajen kaddamar da yakin kyanda na 2023 da kuma wayar da kan jama'a na yau da kullun a Ilorin Amincewar da Gwamna ya yi na wayar da kan jama'a game da kiwon lafiya a fadin jihar ya kara nuna mahimmancin wannan kokarin. Bugu da ƙari, Dr. El-Imam ya ɗauki nauyin Cibiyar Kula da Ciwon daji, yana yin bayani game da ƙididdiga masu ban tsoro na mutuwar mutane 62,000 a kowace shekara a Najeriya, kamar yadda Gwamna [[Abdulrahman AbdulRazaq|Abdulrahaman Abdulrazaq]] ya bayyana a ranar 6 ga Oktoba, 2023. Wannan cikakkiyar dabarar tana nuna himmarta na inganta kiwon lafiya da magance matsalolin lafiya a jihar Kwara.<ref>{{Cite web|last=Olesin|first=Abdullahi|date=2023-10-23|title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara|url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/|access-date=2023-11-10|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-10-28|title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN|url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html|access-date=2023-11-10|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Fagbayi|first=Grace|date=2023-09-19|title=Kwara free health sugry|url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/|access-date=2023-11-10|website=Radio Kwara News|language=en-US|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110082206/https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Ogor|first=Jennifer|date=2023-10-06|title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre|url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/|access-date=2023-11-10|website=FRCN HQ|language=en-US|archive-date=2023-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Adebayo|first=Abdulrazaq|date=2023-10-06|title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq|url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/|access-date=2023-11-10|website=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Category:Haihuwan 1983]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
<references />
[[Category:Mata]]
[[Category:Mutanan Nigeria]]
[[Category:Masu Nasarin hallitu]]
4lb2i2xybf5nb1jlakealhmguzh9ifo
Amiratou N'djambara
0
76946
838967
524581
2026-05-22T09:13:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838967
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amiratou N'djambara''' (an haife shi a ranar 10 ga watan Afrilu shekara ta 1999) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Togo wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya ko ɗan wasan gaba na Fath Union Sport .
== Rayuwar farko ==
A matsayin ɗan wasan matasa, N'djambara ya shiga makarantar Futur Star d'Agoè. <ref>{{Cite web |title=Amiratou N'djambara qui devient incontournable |url=https://mikotv.com/maroc-foot-feminin-d2-trois-eperviers-font-le-beau-temps/ |publisher=mikotv.com |access-date=2024-04-04 |archive-date=2024-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421154332/https://mikotv.com/maroc-foot-feminin-d2-trois-eperviers-font-le-beau-temps/ |url-status=dead }}</ref>
== Sana'a ==
N'djambara ta rattaba hannu a kan kungiyar Raja Aïn Harrouda ta Morocco, inda aka bayyana ta a matsayin "sanya tambarin ta a kan tsarin wasan na sabon kulob din, har ya zama mahimmanci a duk lokacin tarurruka, a cikin tsarin Adil Faras, kocin kulob din. .A wasanni 13 da aka buga, Amiratou N'djambara ya zura kwallaye 13". <ref>{{Cite web |title=Amiratou N'djambara - Foot.tg article |url=https://foot.tg/2021/05/31/maroc-limpressionnante-envergure-de-trois-eperviers-dames-au-club-crah/}}</ref> A cikin 2022, ta rattaba hannu kan kungiyar Fath Union Sport ta Morocco, inda aka bayyana ta a matsayin "hakika a gasar tun zuwanta". <ref>{{Cite web |title=Belle prestation de Amiratou N'djambara |url=https://www.sosports.tg/2022/11/02/coupe-du-trone-f-belle-prestation-de-ndjambara-amiratou-face-a-hilal-de-temara/ |publisher=sosports.tg |access-date=2024-04-04 |archive-date=2023-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103015630/https://www.sosports.tg/2022/11/02/coupe-du-trone-f-belle-prestation-de-ndjambara-amiratou-face-a-hilal-de-temara/ |url-status=dead }}</ref> An zabi ta ne don lambar yabo ta lig ɗin Best Player Award. <ref>{{Cite web |title=Amiratou N’djambara nominée pour un prix |url=https://togofoot.tg/botola-pro-feminine-amiratou-ndjambara-nominee-pour-un-prix/#:~:text=Botola%20Pro%20F%C3%A9minine%20%3A%20Amiratou%20N'djambara%20nomin%C3%A9e%20pour%20un%20prix%20!,-Par&text=Pour%20sa%20premi%C3%A8re%20saison%20sous,D1%20marocaine%20saison%202022%2D2023 |publisher=togofoot.tg}}</ref>
== Salon wasa ==
N'djambara yana aiki a matsayin dan wasan gaba ko na tsakiya.
== Rayuwa ta sirri ==
An haifi N'djambara a [[Lomé]] kuma ta dauki dan wasan kasar Faransa Kadidiatou Diani a matsayin gunkinta na kwallon kafa. <ref>{{Cite web |title=N’DJAMBARA AMIRATOU, LA PRINCESSE FOOTBALLEUSE INTERNATIONALE ACCOMPLIE |url=https://www.africatopsports.com/2022/03/15/epervier-dame-ndjambara-amiratou-la-princesse-footballeuse-internationale-accomplie/ |publisher=africatopsports.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Haihuwan 1999]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
4xb00w21fl5li9wsgbuh3h9fbxnxo7p
Akan Williams
0
78482
838892
526398
2026-05-22T01:06:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838892
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akan Williams''' (an haife shi ranar 16 ga watan Fabrairu 1970) masanin kimiyya ne na Najeriya, farfesa a fannin ilmin sunadarai na muhalli, kuma mataimakin shugaban [[Jami'ar Covenant University|Jami'ar Convenant]] na 6.<ref>{{Cite web|date=2020-09-24|title=Covenant University appoints Prof Williams Acting VC|url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/covenant-university-appoints-prof-williams-acting-vc/|access-date=2021-07-29|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Covenant Appoints Professor Akan Williams Acting Vice-Chancellor / News / Home - Covenant University|url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Akan-Williams-Acting-Vice-Chancellor#.YQMtS45KjIU|access-date=2021-07-29|website=covenantuniversity.edu.ng|archive-date=2021-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210729225138/https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Akan-Williams-Acting-Vice-Chancellor#.YQMtS45KjIU|url-status=dead}}</ref> Kafin ya gaji AAA Atayero a matsayin Mataimakin Shugaban kasa, ya kasance Mataimakin Mataimakin Babban Jami'in, Sashen Chemistry, Jami'ar Convenant.<ref>{{Cite web|date=2019-07-26|title=CIA inducts new members at Convenant University|url=https://www.sunnewsonline.com/cia-inducts-new-members-at-convenant-university/|access-date=2021-07-29|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
Ya samu digirin farko na kimiyya a fannin ilmin chemistry daga [[Jami'ar Calabar]] a shekarar 1991, da digiri na MSc a fannin Chemistry daga Jami'ar Fatakwal a 2001, sannan ya yi Ph.D. a cikin Chemistry na Muhalli daga [[Jami'ar Covenant University|Jami'ar Convenant]].<ref>{{Cite web|title=Covenant University Appoints Professor Akan Williams Acting Vice-Chancellor|url=https://independent.ng/covenant-university-appoints-professor-akan-williams-acting-vice-chancellor/|access-date=2021-07-29|website=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref>
Binciken nasa ya mayar da hankali ne kan lura da gurbacewar yanayi a cikin muhalli da kuma tsohon shugaban kungiyar Chemical Society of Nigeria, Jihar Ogun.<ref>{{Cite web|date=2020-09-23|title=Covenant University appoints Williams as Acting Vice- Chancellor|url=https://thenationonlineng.net/covenant-university-appoints-williams-as-acting-vice-chancellor/|access-date=2021-07-29|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-05-02|title=Covenant University begins use of card readers for exam accreditation|url=https://www.pulse.ng/communities/student/the-inec-model-covenant-university-begins-use-of-card-readers-for-exam-accreditation/getrl10|access-date=2021-07-29|website=Pulse Nigeria|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Shi kuma Fasto ne tare da Cocin Bangaskiya mai rai kuma yana aiki a matsayin Fasto na Gundumar, Fellows Satellite Fellowship (WSF), Kan'ana Land.
Williams ya auri Lifted Williams,<ref>{{Cite web |last=Oboh |date=2020-09-24 |title=Covenant University appoints Prof Williams Acting VC |url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/covenant-university-appoints-prof-williams-acting-vc/ |access-date=2023-01-04 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref> kuma suna da yara biyu.
{{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1970]]
[[category:Maluman Najeriya]]
[[category:rayayyun mutane]]
ryfnmdysmgt43n1q6eyik66dpr2cpv5
Ali bin Samikh Al Marri
0
85586
838923
585754
2026-05-22T05:36:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838923
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ali bin Saeed bin Samikh Al-Marri''' <ref>{{Cite web |title=Minister's Message |url=https://www.mol.gov.qa/En/ministry/Pages/Minster-Speech.aspx |access-date=2024-10-01 |archive-date=2024-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007020246/https://www.mol.gov.qa/en/ministry/Pages/Minster-Speech.aspx |url-status=dead }}</ref> Dan asalin kasar Qatari ne mai kare hakkin dan adam <ref>{{Cite web |title=NHRC – National Human Rights Committee |url=https://nhrc-qa.org/en/ |access-date=2022-05-28 |language=en-US }}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kuma babban ɗan siyasa <ref>{{Cite web |title=Political System |url=https://www.mofa.gov.qa/en/qatar/political-system/general-information |access-date=2024-10-01 |archive-date=2024-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409043319/https://www.mofa.gov.qa/en/qatar/political-system/general-information |url-status=dead }}</ref> wanda aka haife shi a ranar 30 ga watan Nuwamba, shekara ta 1972.An nada shi Ministan Kwadago na Jihar Qatar a ranar 19 ga watan Oktoba, shekara ta alif dubu biyu da a shirin da daya 2021, kuma a sake nada shi Minista na Kwadago ta hanyar umarnin Amiri a watan Maris a shekara ta alif dubu biyu da a shirin da ukku 2023. <ref>{{Cite web |title=HH the Amir Issues Amiri Order Reshuffling Qatar Cabinet |url=https://hukoomi.gov.qa/en/news/hh-the-amir-issues-amiri-order-reshuffling-qatar-cabinet |access-date=2024-10-01 |archive-date=2021-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211019103201/https://hukoomi.gov.qa/en/news/hh-the-amir-issues-amiri-order-reshuffling-qatar-cabinet |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=QNA/Doha |date=2023-03-07 |title=Amir appoints Sheikh Mohamed bin Abdulrahman al-Thani as PM in Cabinet reshuffle |url=https://www.gulf-times.com/article/656935/qatar/amir-appoints-sheikh-mohamed-bin-abdulrahman-al-thani-as-pm-in-cabinet-reshuffle |access-date=2023-06-08 |website=Gulf Times |language=en}}</ref> Kafin ya hau matsayin ma'aikatar, ya jagoranci Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Kasa (NHRC) na Jihar Qatar tun shekara ta alif dubu biyu da tara 2009. <ref name=":5">{{Cite web |title=Chairman of the National Human Rights Committee of Qatar |url=https://www.asianforum.uz/en/team/ali-bin-samikh-al-marri |access-date=2022-06-18 |website=www.asianforum.uz |archive-date=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628182807/https://asianforum.uz/en/team/ali-bin-samikh-al-marri |url-status=dead }}</ref> Ya kuma yi aiki a matsayin mukaddashin shugaban kasa da sakatare-janar na Global Alliance of National Human Rights Institutions kuma a matsayin shugaban Cibiyar Larabawa ta Cibiyoyin Kare Hakkin Dan Adam ta Kasa.<ref name=":0">{{Cite web |title=The General Assembly of the Global Alliance of National Human rights Institutions selected Dr. Al Marri as the Vice President and Secretary General of the GANHRI The NHRC officially took up office in the GANHRI – NHRC |url=https://nhrc-qa.org/en/the-general-assembly-of-the-global-alliance-of-national-human-rights-institutions-selected-dr-al-marri-as-the-vice-president-and-secretary-general-of-the-ganhri-the-nhrc-officially-took-up-office-in/ }}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A shekara ta alif dubu biyu da sha biyu 2012 an zabe shi shugaban kwamitin Larabawa na dindindin kan 'yancin Dan Adam na Ƙungiyar Larabawa da kuma shugaban kungiyar Asiya ta Pacific a shekara ta alif dubu biyu da goma sha ukku 2013 zuwa shekara ta alif dubu biyu da sha biyar 2015.<ref name=":3">{{Cite web |title=ACIHL - The League of Arab States and the Arab Charter on Human Rights |url=https://acihl.org/articles.htm?article_id=6 |access-date=2022-05-28 |website=acihl.org}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Towards a region where everyone enjoys human rights {{!}} Asia Pacific Forum |url=https://www.asiapacificforum.net/ |access-date=2022-05-28 |website=www.asiapacificforum.net}}</ref> A sake zabarsa a matsayin shugaban NHRC na Jihar Qatar a shekarar alif dubu biyu da goma sha tara 2019.<ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Al-Marri re-elected chairman of NHRC |url=https://www.gulf-times.com/story/631392/Al-Marri-re-elected-chairman-of-NHRC |access-date=2022-05-28 |website=Gulf-Times |language=ar}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Government |first=Communications Office |date=June 21, 2022 |title=His Excellency Dr Ali bin Saeed bin Smaikh Al Marri |url=https://www.gco.gov.qa/en/ministries/minister-of-labour/ |access-date=June 21, 2022 |website=Government Communications Office}}</ref> A watan Yunin kuma na shekara ta alif dubu biyu da a shirin da ukku 2023, an zabi Al-Marri a matsayin shugaban taron shekara-shekara na Majalisar Dinkin Duniya.<ref>{{Cite web |date=2023-06-05 |title=Qatar minister elected to head UN labor conference following World Cup scrutiny |url=https://apnews.com/article/united-nations-labor-agency-conference-qatar-president-d77003d3c312f8d7e7e23aae7cc1c62c |access-date=2024-02-06 |website=AP News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-06-05 |title=Qatar assumes presidency over International Labour Conference |url=https://www.gulf-times.com/article/662446/qatar/qatar-assumes-presidency-over-international-labour-conference |access-date=2024-02-06 |website=Gulf Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-06-05 |title=Make social justice a priority issue on the global agenda, says ILO Director-General |url=http://www.ilo.org/global/about-the-ilo/newsroom/news/WCMS_884231/lang--en/index.htm |access-date=2024-02-06 |website=www.ilo.org |language=en}}</ref>
== Ilimi da Ayyuka ==
Dokta Ali Bin Samikh Al-Marri tana da Ph.D. a kimiyyar siyasa a shekara ta alif dubu biyu da shidda 2006, kuma yayi MA a bangaran Kimiyya da Siyasa a shekara ta alif dubu biyu da biyu 2002 da kuma Bachelor na Kimiyya na Siyasa a shekarar 1997. <ref name=":2">{{Cite web |title=علي بن صميخ المري.. الوجه الحقوقي الأبرز بالأزمة الخليجية |url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/icons/2015/3/17/على-بن-صميخ-المري |access-date=2022-06-19 |website=www.aljazeera.net |language=ar}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/icons/2015/3/17/على-بن-صميخ-المري "علي بن صميخ المري.. الوجه الحقوقي الأبرز بالأزمة الخليجية"]. ''www.aljazeera.net'' (in Arabic)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-06-19</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 Arabic-language sources (ar)]]</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1972]]
==Manazarta==
9zp5sxvjeby2a50pgc64p045qenyhfy
Anaerobic narkewa
0
87275
838987
832498
2026-05-22T10:03:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838987
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Biogasanlage_mit_Kompostierung.jpg|alt=Anaerobic digester system|thumb|Anaerobic digester tsarin a Jamus]]
Anaerobic digestion jerin matakai ne wanda microorganisms ke rushe kayan biodegradable batare da iskar oxygen ba.<ref name="nnfcc">{{Cite web |title=Anaerobic Digestion |url=http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-fuels-and-energy-factsheet-anaerobic-digestion |access-date=2011-11-22 |series=NNFCC Renewable Fuels and Energy Factsheet |publisher=[[National Non-Food Crops Centre]] |archive-date=2018-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710195219/http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-fuels-and-energy-factsheet-anaerobic-digestion |url-status=dead }}</ref> Ana amfani da wannan tsari don dalilai na masana'antu ko na cikin gida don [[Gudanar da sharar gida|sarrafa sharar gida]] ko samar da man [[Mai|fetur]]. Yawancin fermentation da akayi amfani dasu a masana'antu don samar da kayan abinci da abin sha, da kuma fermentation na gida, yana amfani da narkewar anaerobic.
Anaerobic digestion yana faruwa ne ta halitta a wasu ƙasa da kuma a cikin tafkin da kuma tafkin teku, inda yawanci ake kiransa "aikin anaerobic". <ref>{{Cite journal |last=Koyama, Tadashiro |year=1963 |title=Gaseous metabolism in lake sediments and paddy soils and the production of atmospheric methane and hydrogen |journal=Journal of Geophysical Research |volume=68 |issue=13 |pages=3971–3973 |bibcode=1963JGR....68.3971K |doi=10.1029/JZ068i013p03971}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Pamatmat, Mario Macalalag |last2=Bhagwat, Ashok M. |year=1973 |title=Anaerobic metabolism in Lake Washington sediments |url=http://aslo.org/lo/toc/vol_18/issue_4/0611.pdf |journal=Limnology and Oceanography |volume=18 |issue=4 |pages=611–627 |bibcode=1973LimOc..18..611P |doi=10.4319/lo.1973.18.4.0611 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216221344/http://aslo.org/lo/toc/vol_18/issue_4/0611.pdf |archive-date=16 December 2013}}</ref> Wannan shine tushen iskar gas kamar yadda Alessandro Volta ya gano a cikin 1776 . <ref>{{Cite book|last3=Alexander Zehnder}}</ref><ref>{{Cite journal |last=MacGregor, A. N. |last2=Keeney, D.R. |year=1973 |title=Methane formation by lake sediments during in vitro incubations |journal=Journal of the American Water Resources Association |volume=9 |issue=6 |pages=1153–1158 |bibcode=1973JAWRA...9.1153M |doi=10.1111/j.1752-1688.1973.tb05854.x}}</ref>
* '''Rashin ruwa'''
Tsarin narkewa yana farawa tare da hydrolysis na ƙwayoyin cuta na kayan shigarwa. Polymers masu narkewa, kamar carbohydrates, an rushe su zuwa abubuwan da za'a iya narkewa waɗanda ke samuwa ga wasu ƙwayoyin cuta. Kwayoyin cuta na acidogenic sa'an nan kuma suna canza [[sukari]] da [[Amino acid]] zuwa carbon dioxide, Hydrogen, ammoniya, da kwayoyin acid. A cikin acetogenesis, ƙwayoyin cuta suna canza waɗannan ƙwayoyin ƙwayoyin halitta zuwa acetic acid, tare da ƙarin ammoniya, hydrogen, da carbon dioxide a tsakanin sauran mahadi. A ƙarshe, methanogens suna canza waɗannan samfuran zuwa methane da carbon dioxide.<ref>{{Cite web |title=Anaerobic digestion reference sheet |url=http://www.waste.nl/content/download/472/3779/file/WB89-InfoSheet(Anaerobic%20Digestion).pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005194523/http://www.waste.nl/content/download/472/3779/file/WB89-InfoSheet(Anaerobic%20Digestion).pdf |archive-date=5 October 2011 |access-date=25 October 2007 |website=waste.nl}}</ref> Yawan mutanen archaea na methanogenic suna taka muhimmiyar rawa a cikin maganin ruwa mai guba.<ref>{{Cite journal |last=Tabatabaei |first=Meisam |year=2010 |title=Importance of the methanogenic archaea populations in anaerobic wastewater treatments |url=http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/15129/1/Importance%20of%20the%20methanogenic%20archaea%20populations%20in%20anaerobic%20wastewater%20treatments.pdf |journal=Process Biochemistry |volume=45 |issue=8 |pages=1214–1225 |doi=10.1016/j.procbio.2010.05.017}}</ref>
Ana amfani da narkewar anaerobic a matsayin wani ɓangare na tsari don magance sharar gida da datti. A matsayin wani ɓangare na tsarin sarrafa sharar gida, narkewar anaerobic yana rage fitar da iskar gas a cikin yanayi. Ana Kuma iya ciyar da masu tonowa na anaerobic tare da amfanin gona mai amfani, kamar [[masara]].<ref>{{Cite web |title=Agricultural Biogas |url=http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/agricultural-biogas/ |access-date=8 November 2011 |website=clarke-energy.com |archive-date=10 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110112833/http://www.clarke-energy.com/gas-type/biogas/agricultural-biogas/ |url-status=dead }}</ref>
Ana amfani da narkewar anaerobic a matsayin tushen [[makamashi mai sabuntawa]]. Wannan tsari yana samar da iskar gas, wanda ya kunshi [[methane]], [[carbon dioxide]], da kuma alamun wasu iskar gas 'mai gurbatawa'.<ref name="nnfcc2">{{Cite web |title=Anaerobic Digestion |url=http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-fuels-and-energy-factsheet-anaerobic-digestion |access-date=2011-11-22 |series=NNFCC Renewable Fuels and Energy Factsheet |publisher=[[National Non-Food Crops Centre]] |archive-date=2018-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710195219/http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-fuels-and-energy-factsheet-anaerobic-digestion |url-status=dead }}</ref> Ana iya amfani da wannan iskar gas kai tsaye a matsayin man fetur, a cikin haɗin zafi da injin iskar gas ko kuma inganta shi zuwa [[biomethane]] mai ingancin iskar gas.<ref>{{Cite web |title=Jenbacher Gas Engines |url=https://www.clarke-energy.com/gas-engines/ |website=clarke-energy.com}}</ref> Hakanan ana iya amfani da sinadarin da aka samar a matsayin [[Mai shayarwa|taki]].
With the re-use of waste as a resource and new technological approaches that have lowered capital costs, anaerobic digestion has in recent years received increased attention among governments in a number of countries, among these the United Kingdom (2011),<ref>{{Cite web |title=Anaerobic Digestion Strategy and Action Plan |url=http://www.defra.gov.uk/publications/files/anaerobic-digestion-strat-action-plan.pdf |access-date=19 January 2012 |website=defra.gov.uk}}</ref> Germany,{{Ana bukatan hujja|date=December 2019}} Denmark (2011),<ref>{{Cite web |date=29 December 2011 |title=Jyllands-Posten |url=https://translate.google.com/translate?sl=auto&tl=en&js=n&prev=_t&hl=da&ie=UTF-8&layout=2&eotf=1&u=http%3A%2F%2Fjp.dk%2Findland%2Farticle2649820.ece |access-date=19 January 2012 |via=Google Translate}}</ref> and the United States.<ref>{{Cite web |date=2019-07-03 |title=AgSTAR Data and Trends |url=https://www.epa.gov/agstar/agstar-data-and-trends |access-date=2019-10-18 |publisher=[[United States Environmental Protection Agency]] |language=en}}</ref>
== Tsarin ==
Yawancin microorganisms suna shafar narkewar anaerobic, gami da [[Kwayar cutar Bakteriya|ƙwayoyin cuta]] masu samar da acid (acetogens) da archaea masu samar da methane (methanogens). Wadannan kwayoyin suna inganta tsarin sunadarai dayawa wajen canza biomass zuwa biogas.<ref>{{Cite web |title=Evaluation of Opportunities for Converting Indigenous UK Wastes to Fuels and Energy |url=http://www.nnfcc.co.uk/tools/evaluation-of-opportunities-for-converting-indigenous-uk-wastes-to-fuels-and-energy-report-nnfcc-09-012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720181907/http://www.nnfcc.co.uk/tools/evaluation-of-opportunities-for-converting-indigenous-uk-wastes-to-fuels-and-energy-report-nnfcc-09-012 |archive-date=20 July 2011 |publisher=[[National Non-Food Crops Centre]] |type=Report |id=NNFCC 09-012}}</ref>
An cire iskar oxygen daga halayen ta hanyar hanawa ta jiki. Anaerobes suna amfani da masu karɓar lantarki daga wasu tushe banda iskar oxygen. Wadannan masu karɓa na iya zama kayan kwayoyin halitta da kansu ko kuma ana iya samar dasu ta hanyar inorganic [[Oxide|oxides]] daga cikin kayan shigarwa. Lokacin da tushen iskar oxygen a cikin tsarin anaerobic yasamo asali ne daga kayan kwayoyin halitta da kansa, samfuran ƙarshen 'tsakanin' sune [[bammi|barasa]], [[Aldehyde|Aldehydes]], da kwayoyin acid, tare da carbon dioxide. A gaban ƙwararrun methanogens, ana canza matsakaici zuwa 'ƙarshe' samfuran methane, carbon dioxide, da matakan trace na [[hydrogen sulfide]]. A cikin tsarin anaerobic, yawancin makamashi na sinadarai dake cikin kayan farawa ana fitar dasu ta hanyar methanogenic archaea a matsayin methane.<ref name="Fergusen, T. 2006 p492">Fergusen, T. & Mah, R. (2006) Methanogenic bacteria in Anaerobic digestion of biomass, p49</ref>
Yawan microorganisms anaerobic yawanci suna ɗaukar lokaci mai mahimmanci don kafa kansu don zama cikakke. Sabili da haka, al'ada ce ta gabatar da microorganisms na anaerobic daga kayan dake da yawan jama'a, tsari da aka sani da "shuka" digesters, yawanci ana cika shi tare da ƙara datti ko laka na shanu.<ref>{{Cite web |title=The biogas plant |url=http://www.unu.edu/unupress/unupbooks/80434e/80434E0k.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202051145/http://unu.edu/unupress/unupbooks/80434e/80434E0k.htm |archive-date=2 December 2010 |access-date=5 November 2007 |website=unu.edu}}</ref>
=== Matakan tsari ===
Matakai huɗu masu mahimmanci na narkewar anaerobic sun haɗa da hydrolysis, acidogenesis, Acetogenesis da methanogenesis.Za'a iya bayyana tsarin gabaɗaya ta hanyar halayen sunadarai, inda kayan kwayoyin halitta kamar glucose ke narkewa cikin carbon dioxide (CO<sub>2</sub>) da methane (CH<sub>4</sub>) ta hanyar microorganisms na anaerobic.<div style="text-align: center; margin: 1em 10%; border: 1px solid; max-width: 450px;">
C<sub>66</sub> → 3CO<sub>2</sub> + 3CH<sub>4</sub>
</div>
[[Fayil:AD_Process_Flow.png|left|thumb|Anaerobic Digestion Process Flow: Dukkanin tsarin dake gudana sun dogara da ma'auni tsakanin sunadarai, carbs da kitse.]]
A mafi yawan lokuta, biomass ya ƙunshi manyan polymers na kwayoyin halitta. Don ƙwayoyin cuta a cikin anaerobic digesters don samun damar ƙarfin makamashi na kayan, waɗannan sarƙoƙi dole ne a fara karya su cikin ƙananan sassan su. Wadannan sassan, ko monomers, kamar sukari, suna samuwa ga wasu ƙwayoyin cuta. Tsarin karya waɗannan sarƙoƙi da narkar da ƙananan kwayoyin zuwa mafita ana kiransa hydrolysis. Sabili da haka, hydrolysis na waɗannan abubuwan polymeric masu nauyi shine matakin farko days dace a cikin narkewar anaerobic. Ta hanyar hydrolysis ana rarraba kwayoyin halitta masu rikitarwa zuwa sukari mai sauƙi, amino acid, da fatty acids.
Acetate da hydrogen da aka samar a matakai na farko ana iya amfani dasu kai tsaye ta hanyar methanogens. Sauran kwayoyin, irin su volatile fatty acids (VFAs) tare da sarkar da tafi na acetate dole ne a fara [[Catabolism|catabolised]] cikin mahaɗan da methanogens zasu iya amfani dasu kai tsaye.
* '''Acidogenesis'''
Tsarin halittu na acidogenesis yana haifar da cigaba da rushewar sauran abubuwan da suka rage ta hanyar ƙwayoyin cuta na acidogenic (mai yisti). A nan, ana halicci VFAs, tare da ammoniya, carbon dioxide, da hydrogen sulfide, da sauran kayayyaki.<ref>{{Cite web |title=What is anaerobic digestion? |url=http://www-sop.inria.fr/relation_ext/slides/water_treatment.pdf |access-date=24 October 2007 |website=sop.inria.fr}}</ref> Tsarin acidogenesis yayi kama da yadda madara keda zafi.
* '''Acetogenesis'''
Mataki na uku na narkewar anaerobic shine Acetogenesis . A nan, kwayoyin da aka kirkira ta hanyar acidogenesis suna kara narkewa ta hanyar acetogens don samar da yawancin acetic acid, da carbon dioxide da hydrogen.<ref>{{Cite web |title=Anaerobic digestion |url=http://www.biotank.co.uk/anaerobic_digestion.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012031436/http://www.biotank.co.uk/anaerobic_digestion.htm |archive-date=12 October 2007 |access-date=24 October 2007 |website=biotank.co.uk}}</ref>
* '''Methanogenesis'''
Mataki na ƙarshe na narkewar anaerobic shine tsarin halittu na methanogenesis. A nan, methanogens suna amfani da samfuran tsakiya na matakan da suka gabata kuma suna canza su zuwa methane, carbon dioxide, da ruwa. Wadannan abubuwan sun hada da mafi yawan iskar gas da aka fitar daga tsarin. Methanogenesis yanada hankali ga pH mai girma da ƙananan kuma yana faruwa tsakanin pH 6.5 da pH 8. <ref>{{Cite web |title=How It Works |url=http://greenthefuture.com/DIGESTER_HOWITWORKS_PROCESS.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011091741/http://greenthefuture.com/DIGESTER_HOWITWORKS_PROCESS.html |archive-date=11 October 2016 |access-date=2016-02-23 |website=greenthefuture.com |series=Anaerobic Digester}}</ref> Sauran, kayan da baza'a iya narkewa ba, ƙwayoyin cuta bazasu iya amfani dasu ba kuma duk wani ragowar ƙwayoyin ƙwayoyin halitta ya zama narkewa.
<ref>{{Cite web |title=Landfill Gas & Biogas Analyzers {{!}} Nova Gas |url=http://www.nova-gas.com/analyzers/landfill-biogas |access-date=2016-02-23 |website=Nova Gas |language=en-US}}</ref>
=== Tsarinsa ===
[[Fayil:Comparison_of_common_biogas_technologies.jpg|alt=Comparison of common biogas technologies|thumb|Kwatanta fasahar iskar gas ta yau da kullun]]
Anaerobic digesters za'a iya tsarawa da injiniya don aiki ta amfani da wasu saiti daban-daban kuma ana iya rarraba su cikin tsari vs. yanayin cigaba, yanayin zafin jiki na [[Mesophilic digester|mesophilic]] vs. yanayin zafin rana, babban vs. ƙananan sashi na abubuwa masu ƙarfi, da kuma mataki ɗaya vs. matakai dayawa. Cigaba da tsari yana buƙatar ƙirar da tafi rikitarwa, amma har yanzu, yana iya zama mafi arha fiye da tsarin rukuni, saboda tsarin rukuni yana buƙatar ƙarin kuɗin gini na farko da kuma ƙarar ƙwayoyin ƙwayoyin cuta (wanda aka shimfiɗa a cikin rukuni dayawa) don sarrafa adadin sharar gida kamar yadda tsarin cigaba ke narkewa.<ref>{{Cite journal |last=A |first=Igoni Hilkia |last2=Abowei |first2=M. F. N. |last3=Ayotamuno |first3=M. J. |last4=Eze |first4=C. L. |date=2009-01-16 |title=Comparative Evaluation of Batch and Continuous Anaerobic Digesters in Biogas Production from Municipal Solid Waste using Mathematical Models |url=http://www.cigrjournal.org/index.php/Ejounral/article/view/1160 |journal=Agricultural Engineering International: CIGR Journal |language=en |issn=1682-1130}}</ref> Ana buƙatar ƙarfin zafi mafi girma a cikin tsarin thermophilic idan aka kwatanta da tsarin mesophilic, amma tsarin thermophylic yana buƙatar ɗan lokaci kaɗan kuma yana da ƙarfin fitar da gas mafi girma da ƙarancin iskar gas, don haka dole ne mutum yayi la'akari da wannan cinikayya a hankali.<ref>{{Cite web |title=COMPARING OF MESOPHILIC AND THERMOPHILIC ANAEROBIC FERMENTED SEWAGE SLUDGE BASED ON CHEMICAL AND BIOCHEMICAL TESTS |url=http://aloki.hu/pdf/0903_293302.pdf |access-date=23 February 2016 |publisher=aloki.hu}}</ref> Don abun ciki mai ƙarfi, ƙasa zai kula da har zuwa 15% abun ciki mai mahimmanci. Sama da wannan matakin ana ɗaukar abun ciki mai ƙarfi kuma ana iya saninsa da narkewar bushe.<ref>{{Cite web |title=Low and High Solid Anaerobic Digestion Technology |url=http://www.theecoambassador.com/SolidAnaerobicDigestion.html |access-date=2016-02-23 |website=www.theecoambassador.com}}</ref> A cikin tsari guda ɗaya, ɗayan reactor yana da matakai huɗu na narkewar anaerobic. Tsarin matakai dayawa yana amfani da masu amsawa biyu ko fiye don narkewa don raba matakan methanogenesis da hydrolysis.<ref>{{Cite web |date=2008 |title=Anaerobic Digestion Systems |url=http://www.wtert.eu/default.asp?Menue=13&ShowDok=17 |access-date=2016-02-02 |website=www.wtert.eu}}</ref>
==== Batch ko cigaba ====
Ana iyayin narkewar anaerobic a matsayin tsari na rukuni ko tsari na cigaba. A cikin tsarin rukuni, ana ƙara biomass a cikin reactor a farkon tsari. Ana rufe reactor ɗin na tsawon lokacin aikin. A cikin mafi sauki tsari tsari yana buƙatar inoculation tare da riga an sarrafa kayan don fara narkewar anaerobic. A cikin yanayin daya dace, za'a samar da iskar gas tare da tsarin rarraba na al'ada a tsawon lokaci. Masu aiki na iya amfani da wannan gaskiyar don tantance lokacin da sukayi imanin cewa tsarin narkewar kwayoyin halitta ya kammala. Za'a iya samun matsaloli masu tsanani na wari idan an buɗe ma'aunin ma'auni kuma an kwashe shi kafin a kammala aikin sosai. Wani nau'in tsari mai cigaba ya iyakance matsalolin wari ta hanyar haɗa narkewar anaerobic tare da composting a cikin akwati. A cikin wannan hanyar inoculation yana faruwa ta hanyar amfani da percolate mai sake zagayawa. Bayan an kammala narkewar anaerobic, ana adana biomass a cikin reactor wanda ake amfani dashi don yin amfani dashi a cikin akwati kafin a buɗe shi Kamar yadda narkewar batch yanada sauƙi kuma yana buƙatar ƙananan kayan aiki da ƙananan matakan aikin ƙira, yawanci nau'in narkewa ne mai rahusa. Yin amfani da ma'aunin ma'auni fiye da ɗaya a cikin shuka na iya tabbatar da samar da iskar gas.
A cikin cigaba da narkewa, ana ƙara kwayoyin halitta koyaushe (cigaba da cikakke) ko ƙarawa a matakai zuwa reactor (cigaba mai gudana; na farko a cikin - na farko fita). A nan, ana cire samfuran ƙarshe koyaushe ko lokaci-lokaci, wanda ke haifar da samar da iskar gas. Ana iya amfani da digesters guda ɗaya ko dayawa a cikin jerin. Misalan wannan nau'in narkewar anaerobic sun haɗa da masu bada wutar lantarki masu cigaba, bargo na laka na anaerobic, shimfida gadaje masu laushi, da masu ba'a na ciki.<ref>[http://www.paques.nl/?pid=42&parentid=41 BIOPAQ IC], paques.nl. Retrieved 19.08.07.</ref>
==== Yanayin zafi ====
Matakan zafin jiki na yau da kullun guda biyu don anaerobic digesters suna ƙayyade nau'in methanogens a cikin digesters: <ref>{{Cite journal |last=Song |first=Y.C. |last2=Kwon |first2=S.J. |last3=Woo |first3=J.H. |date=April 2004 |title=Mesophilic and thermophilic temperature co-phase anaerobic digestion compared with single-stage mesophilic- and thermophilic digestion of sewage sludge |journal=Water Res. |volume=38 |issue=7 |pages=1653–62 |bibcode=2004WatRe..38.1653S |doi=10.1016/j.watres.2003.12.019 |pmid=15026219}}</ref>
* Mesophilic narkewa yana faruwa mafi kyau a kusa da 30 zuwa 38 ° C, ko a yanayin zafi tsakanin 20 zuwa 45 ° C, inda mesophiles sune manyan microorganisms.
* Thermophilic digestion yana faruwa mafi kyau a kusa da 49 zuwa 57 °C, ko a yanayin zafi har zuwa 70 °C, inda thermophiles sune manyan microorganisms.
An kai ga iyaka a [[Bolibiya|Bolivia]], tare da narkewar anaerobic a yanayin aiki na zafin jiki na kasa da 10 ° C. Tsarin anaerobic yana da jinkiri sosai, yana ɗaukar fiye da sau uku na tsarin lokaci na mesophilic na yau da kullun.<ref name="lrrd.org">[http://www.lrrd.org/lrrd19/12/mart19192.htm Transfer of low-cost plastic biodigester technology at household level in Bolivia], lrrd.org</ref> A cikin aikin gwaji a Jami'ar Alaska Fairbanks, mai narkewa mai lita 1,000 ta amfani da psychrophiles da aka girbe daga "mud daga tafkin daskarewa a Alaska" ya samar da lita 200-300 na methane a kowace rana, kimanin 20 zuwa 30% na fitarwa daga digesters a yanayin zafi. Mesophilic jinsuna sunfi yawan thermophiles, kuma sunfi jurewa ga canje-canje a yanayin muhalli fiye da thermophiels. Saboda haka, ana ɗaukar tsarin Mesophilic yafi kwanciyar hankali fiye da tsarin narkewar thermophilic. Sabanin haka, yayin da tsarin narkewar thermophilic ake la'akari da rashin kwanciyar hankali, shigarwar makamashi tafi girma, tare da cire karin iskar gas daga kwayoyin halitta a daidai lokacin. Karin yanayin zafi yana sauƙaƙa saurin amsawa, don haka saurin iskar gas. Aiki a yanayin zafi mafi girma yana sauƙaƙa raguwar pathogen na digestate. A cikin ƙasashe inda dokoki, kamar Dokokin Dabbobi a cikin Tarayyar Turai, suna buƙatar narkewa don saduwa da wasu matakan rage kwayar cuta akwai yiwuwar amfanin amfani da yanayin zafi maimakon mesophilic.<ref>[http://ec.europa.eu/food/food/biosafety/animalbyproducts/index_en.htm Animal by-products introduction], ec.europa.eu. Retrieved 24.10.07.</ref>
Ana iya amfani da ƙarin magani don rage lokacin riƙewa don samar da iskar gas. Misali, wasu matakai sun ragargaza substrates don kara girman ko amfani da matakin pre-magani na zafi (kamar pasteurisation) don inganta fitar da iskar gas. Hakanan za'a iya amfani da tsarin pasteurisation don rage yawan pathogenic a cikin digestate, yana barin anaerobic digester. Ana iya samun pasteurisation ta hanyar maganin zafi tare da Maceration na abubuwa masu ƙarfi.
==== Abubuwan dake ciki ====
A cikin al'ada, sigogi daban-daban na aiki suna da alaƙa da abubuwan dake cikin kayan abinci ga masu bincike:
* Abubuwan dake da ƙarfi (mai bushewa - mai ɗorewa)
* Abubuwa masu ƙarfi (ruwa - abinda za'a iya amfani dashi)
* Ƙananan abubuwa masu ƙarfi (ruwa - mai ƙwanƙwasawa)
[[Fayil:Dry_-_solid-state_anaerobic_digestion_AD_biogas_plant.jpg|alt=Design of a dry/solid-state anaerobic digestion (AD) biogas plant|thumb|Zane na busassun / tsayayyen narkewar anaerobic (AD) shuka na biogas]]
An tsara high solids (dry) digesters don sarrafa kayan tare da abun ciki mai ƙarfi tsakanin 25 da 40%. Ba kamar masu narkewa ba waɗanda ke aiwatar da ƙwayoyin ƙwayoyin cuta, an tsara masu narkewar ƙwayoyin (ƙasassun - ƙwayoyin da za'a iya ɗorawa) don aiwatar da substrates masu ƙarfi batare da ƙara ruwa ba. Hanyoyin farko na busassun digesters sune cigaba da kwarara na tsaye da kuma tarin ramin ramin dake kwance. Cigaba da kwarara kwarara kwaskwarima ne tsaye, cylindrical tankuna inda ake cigaba da ciyarwa a saman digester, kuma yana gudana ƙasa ta hanyar nauyi yayin narkewa. A cikin masu tono ramin ramin, ana ajiye kayan abinci a cikin ɗakunan da ke kama da ramin tare da ƙofar da batada iskar gas. Babu wata hanyar dake da haɗuwa a cikin mai narkewa. Adadin gyaran da akayi, kamar cire gurbataccen abu, ya dogara da yanayin magudanar da ake sarrafawa da kuma ingancin da ake so na narkewa. Rage girman (girkewa) yana da fa'ida a cikin tsarin tsaye na cigaba, yayin da yake hanzarta narkewa, yayin da tsarin rukuni ke guje wa niƙa kuma a maimakon haka yana buƙatar tsari (misali sharar gida) don rage tarwatsawar tarin da aka ɗora. Cigaba da bushewa a tsaye suna da karamin sawun saboda gajeren lokacin riƙewa da ƙirar tsaye. Za'a iya tsara masu narkewa don aiki a cikin ko dai abun ciki mai ƙarfi, tare da jimlar abubuwan da aka dakatar (TSS) mafi girma fiye da ~ 20%, ko kuma ƙananan abubuwan da ke ƙasa da ~ 15%. <ref name="Maximum">{{Cite journal |last=Jewell |first=W. |last2=Cummings |first2=R. |last3=Richards |first3=B. |year=1993 |title=Methane fermentation of energy crops: Maximum conversion kinetics and in situ biogas purification |journal=Biomass and Bioenergy |volume=5 |issue=3–4 |pages=261–278 |bibcode=1993BmBe....5..261J |doi=10.1016/0961-9534(93)90076-G}}</ref>
High solids (ruwa) digesters suna aiwatar da wani m slurry wanda ke buƙatar ƙarin makamashi shigarwa don motsawa da aiwatar da feedstock. Kaurin kayan na iya haifar da matsalolin dake tattare da abrasion. High solids digesters yawanci suna da ƙananan buƙatun ƙasa saboda ƙananan ƙididdigar dake da alaƙa da danshi.<ref>{{Cite web |date=2014-11-13 |title=Anaerobic Digestion Plant Design |url=https://anaerobic-digestion.com/anaerobic-digestion-plant-design/ |access-date=2023-10-21 |language=en-GB}}</ref> High solids digesters kuma suna buƙatar gyara na al'ada aiki lissafi (misali gas samar, riƙewa lokaci, kinetics, da dai sauransu) asali bisa ga ra'ayoyin narkewar datti, tunda manyan sassa na feedstock taro suna iya canzawa zuwa biogas.<ref name="Methods">{{Cite journal |last=Richards |first=B. |last2=Cummings |first2=R. |last3=White |first3=T. |last4=Jewell |first4=W. |year=1991 |title=Methods for kinetic analysis of methane fermentation in high solids biomass digesters |journal=Biomass and Bioenergy |volume=1 |issue=2 |pages=65–73 |bibcode=1991BmBe....1...65R |doi=10.1016/0961-9534(91)90028-B |hdl-access=free}}</ref>
Low solids (ruwa) digesters na iya jigilar kayan ta hanyar tsarin ta amfani da daidaitattun famfo waɗanda ke buƙatar ƙarancin shigar da makamashi. Low solids digesters suna buƙatar ƙasa mai yawa fiye da high solids saboda karuwar girma dake da alaƙa da karuwar ruwa-da-feedstock rabo na digesters. Akwai fa'idodi dake da alaƙa da aiki a cikin yanayin ruwa, saboda yana bada damar yaduwar kayan aiki da kuma hulɗa tsakanin ƙwayoyin cuta da abincin su. Wannan yana bawa ƙwayoyin cuta damar samun damar abubuwan da suke ci, kuma yana ƙara yawan samar da iskar gas.
==== Rashin jituwa ====
Ana iya daidaita tsarin narkewa tare da matakai daban-daban na rikitarwa. A cikin '''Tsarin narkewa guda ɗaya''' (mataki ɗaya), duk halayen halittu suna faruwa a cikin guda ɗaya, mai rufewa ko tanki mai riƙewa. Amfani da mataki ɗaya yana rage farashin gini, amma yana haifar da ƙarancin kula da halayen dake faruwa a cikin tsarin. Kwayoyin cuta na acidogenic, ta hanyar samar da acid, rage pH na tankin. Methanogenic archaea, kamar yadda aka tsara a baya, yana aiki a cikin iyakar pH.<ref>[https://books.google.com/books?id=-ZdRJfMKORwC&dq=acidogens+reduce+ph&pg=PP1 Biomethanation in advances in biochemical engineering and biotechnology], books.google.com. Retrieved 24.10.07.</ref> Sabili da haka, halayen halittu na nau'o'i daban-daban a cikin na'urar sarrafawa guda ɗaya na iya kasancewa cikin gasa kai tsaye da juna. Wani tsarin amsawa na mataki daya shine lagoon anaerobic. Wadannan lagoons suna kama da tafki, wuraren da akayi amfani dasu don magani da adana turare na dogon lokaci. A nan halayen anaerobic suna ƙunshe a cikin laka na anaerobic na halitta dake cikin tafkin.
A cikin '''tsarin narkewa na matakai biyu''' (multistage), ana inganta tasoshin narkewa daban-daban don kawo matsakaicin iko akan al'ummomin ƙwayoyin cuta dake zaune a cikin digesters. Kwayoyin cuta na acidogenic suna samar da sinadarin kwayoyin halitta kuma suna girma da sauri da haifuwa fiye da archaea na methanogenic. Methanogenic archaea suna buƙatar pH mai ɗorewa da zafin jiki don inganta aikin su.<ref>{{Cite journal |last=Griffin |first=ME |last2=McMahon |first2=KD |last3=Mackie |first3=RI |last4=Raskin |first4=L |year=1998 |title=Methanogenic population dynamics during start-up of anaerobic digesters treating municipal solid waste and biosolids |journal=Biotechnol Bioeng |volume=57 |issue=3 |pages=342–55 |doi=10.1002/(sici)1097-0290(19980205)57:3<342::aid-bit11>3.0.co;2-i |pmid=10099211}}</ref>
A cikin yanayi na yau da kullun, hydrolysis, acetogenesis, da acidogenesis suna faruwa a cikin taskar farko. Ana dumama kayan kwayoyin zuwa zafin jiki da ake buƙata (ko dai mesophilic ko thermophilic) kafin a zuba su cikin methanogenic reactor. Tankunan hydrolysis na farko ko acidogenesis kafin methanogenic reactor na iya samar da mafita ga adadin da aka kara abinci. Wasu ƙasashen Turai suna buƙatar digiri na maganin zafi mai girma don kashe ƙwayoyin cuta masu cutarwa a cikin sharar shigarwa. A wannan misali, akwai yiwuwar pasteurisation ko matakin sterilisation kafin narkewa ko tsakanin tankuna biyu na narkewa. Musamman, ba zai yiwu a ware matakai daban-daban ba, kuma sau dayawa ana samar da wasu iskar gas a cikin tankunan hydrolysis ko acidogenesis.
==== Lokacin zama ====
Lokacin zama a cikin mai narkewa ya bambanta da adadin da nau'in kayan abinci, da kuma tsarin tsarin narkewa. A cikin nau'ikan narkewar mesophilic na yau da kullun, lokacin zama ya bambanta tsakanin kwanaki 15 zuwa 40, yayin da ga narkewar thermophilic guda ɗaya, lokutan zama yawanci suna da sauri kuma suna ɗaukar kusan kwanaki 14. Yanayin plug-flow na wasu daga cikin wadannan tsarin zai nufin cewa ba'a fahimci cikakken lalacewar kayan a cikin wannan lokaci ba. A wannan taron, digestate fita daga tsarin zai zama duhu a launi kuma yawanci zai sami karin wari.
A cikin yanayin narkewar bargo na anaerobic (UASB), lokutan zama na hydraulic na iya zama ɗan gajeren lokaci kamar awa 1 zuwa rana 1, kuma lokutan riƙewa na iya zama har zuwa kwanaki 90. Ta wannan hanyar, tsarin UASB yana iya raba abubuwa masu ƙarfi da lokutan riƙe ruwa tare da amfani da bargo na laka. Masu cigaba da tonowa suna da na'urorin inji ko na ruwa, dangane da matakin abubuwa masu ƙarfi a cikin kayan, don haɗa abubuwan dake ciki, suna bada damar ƙwayoyin cuta da abinci su kasance cikin hulɗa. Har ila yau, suna bada izinin cire kayan da suka wuce gona da iri don kula da ƙarar data dace a cikin tankunan narkewa.
==== Matsi ====
Wani cigaba na baya-bayan nan a cikin ƙirar anaerobic reactor shine High-pressure anaerobic digestion (HPAD) wanda kuma ake kira Autogenerative High Pressure Digestion (AHPD). Wannan dabarar tana samar da iskar gas tare da babban abun ciki na methane. Carbon dioxide da aka samar a cikin iskar gas ya narke cikin ruwa a ƙarƙashin matsin lamba sannan methane yayi. Saboda haka samar da biogas yafi wadata da methane. Bincike a Jami'ar Groningen ya nuna cewa al'ummar ƙwayoyin cuta suna canzawa a cikin abun dake ciki a ƙarƙashin tasirin matsin lamba.<ref>{{Cite journal |vauthors=Zhao J, Li Y, Zhang Z |date=February 2023 |title=Hydraulic retention time and pressure affect anaerobic digestion process treating synthetic glucose wastewater |url=https://pure.rug.nl/ws/files/845017954/Hydraulic_retention_time_and_pressure_affect_anaerobic_digestion_process_treating_synthetic_glucose_wastewater_.pdf |journal=Bioresource Technology |volume=370 |bibcode=2023BiTec.37028531Z |doi=10.1016/j.biortech.2022.128531 |pmid=36574891 |s2cid=255118892}}</ref> Kowane nau'in ƙwayoyin cuta suna da yanayin da yafi dacewa inda suke girma da kuma ninkawa da sauri. An san su da pH, zafin jiki, salinity da dai sauransu amma matsin lamba yana daya daga cikinsu. Wasu nau'o'in sun saba da rayuwa a cikin teku mai zurfi inda matsin lamba yafi girma fiye da matakin teku. Wannan yasa ya yiwu a cikin irin wannan jijiya kamar sauran sigogi na tsari kamar zafin jiki, Lokacin riƙewa, pH don rinjayar tsarin narkewar anaerobic.
=== Hanawa ===
Ana iya hana tsarin narkewar anaerobic ta hanyar mahadi dayawa, yana shafar ɗaya ko fiye daga cikin ƙungiyoyin ƙwayoyin cuta dake da alhakin matakai daban-daban na lalacewar kwayoyin halitta. Matsayin hanawa ya dogara, a tsakanin sauran dalilai, akan maida hankali ga mai hanawa a cikin digester. Masu hanawa masu yuwuwa sune ammoniya, <ref>N. Eldem, Ö. Akgiray, İ. Öztürk, E. Soyer, B. Çallı (2004). "Ammonia and pH inhibition
in anaerobic treatment of wastewaters, Part II: Model development." J. Environ. Sci. Health, Part A. Vol.A39, No.9. https://doi.org/10.1081/ESE-200026303</ref> sulfide, ions na ƙarfe mai haske (Na, K, Mg, Ca, Al), ƙarfe mai nauyi, wasu kwayoyin halitta (chlorophenols, halogenated aliphatics, N-substituted aromatics, long chain fatty acids), da dai sauransu.[2]<ref>{{Cite journal |last=Chen |first=Ye |last2=Cheng |first2=Jay J. |last3=Creamer |first3=Kurt S. |year=2008 |title=Inhibition of anaerobic digestion process: A review |journal=Bioresource Technology |volume=99 |issue=10 |pages=4044–4064 |bibcode=2008BiTec..99.4044C |doi=10.1016/j.biortech.2007.01.057 |pmid=17399981}}</ref>
An nuna jimlar ammoniya nitrogen (TAN) don hana samar da methane. Bugu da ƙari, yana lalata al'ummar microbial, yana tasiri ga kira na acetic acid. Acetic acid yana daya daga cikin karfi a cikin samar da methane. A fiye da 5000 MG / L TAN, ana buƙatar daidaita pH don kiyaye amsawar.<ref name="Yenigün-2013">Yenigün, O., & Demirel, B. (2013). Ammonia inhibition in anaerobic digestion: a review. ''Process Biochemistry'', ''48''(5-6), 901-911.</ref> TAN mai da hankali sama da 1700- 1800 MG / L yana hana samar da methane kuma amfanin gona yana raguwa a mafi yawan TAN. Babban TAN mai yawa yana haifar da martani don juya acidic kuma yana haifar da tasirin domino na hanawa.<ref name="Yenigün-2013" /> Jimlar ammoniya nitrogen shine haɗuwa da ammoniya kyauta da ammoniyya mai ionized. Ana samar da TAN ta hanyar rage kayan dake cikin nitrogen, yawanci sunadarai kuma zai gina a cikin narkewar anaerobic. Wannan ya dogara da kayan abinci na kwayoyin da aka ciyar da tsarin. A cikin ayyukan tsabtace ruwa, ana rage TAN ta hanyar nitrification. Nitrification tsari ne na aerobic inda kwayoyin cuta na heterotrophic ke cinye TAN. Wadannan kwayoyin cuta suna fitar da nitrate da nitrite wanda daga baya aka canza su zuwa iskar nitrogen ta hanyar tsarin denitrification. Hydrolysis da acidogenesis na iya shafar TAN. A cikin yanayin mesophilic, an gano hanawa don hydrolysis a 5500 MG / L TAN, yayin da hana acidogenesis ke faruwa a 6500 MG / L L TAN.<ref>Niu, Q., Qiao, W., Qiang, H., Hojo, T., & Li, Y. Y. (2013). Mesophilic methane fermentation of chicken manure at a wide range of ammonia concentration: stability, inhibition and recovery. ''Bioresource Technology'', ''137'', 358-367.</ref>
== Abinci ==
[[Fayil:Anaerobic_Lagoon_at_Cal_Poly.jpg|thumb|Anaerobic lagoon da janareto a Cal Poly Dairy, Amurka]]
Mafi mahimmancin batun farko yayin la'akari da aikace-aikacen tsarin narkewar anaerobic shine kayan abinci ga tsari.<ref>[http://anaerobicdigestion.co.uk/feedstocks/ Feedstocks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230223151618/http://anaerobicdigestion.co.uk/feedstocks/ |date=2023-02-23 }}. ''Anaerobic Digestion UK''. 15 December 2020. Retrieved 29 August 2021.</ref> Kusan kowane abu na kwayoyin halitta za'a iya sarrafa shi tare da narkewar anaerobic; duk da haka, idan samar da iskar gas shine manufar, matakin putrescibility shine mabuɗin abin da ke cikin nasarar aikace-aikacen. Mafi lalacewa (mai narkewa) kayan, mafi girman iskar gas tana iya fitowa daga tsarin.
Abinci na iya haɗawa da kayan sharar gida, kamar takardar sharar gidaje, yankan ciyawa, abincin daya rage, datti, da sharar dabbobi.<ref name="nnfcc"/> Sharar katako itace bata da kyau, saboda basu da tasiri ta hanyar narkewa, saboda yawancin anaerobes ba su iya lalata lignin ba. Xylophagous anaerobes (masu amfani da lignin) ko maganin zafin jiki mai girma, kamar pyrolysis, ana iya amfani dashi don karya lignin. Ana iya ciyar da masu narkewar anaerobic tare da amfanin gona na musamman, kamar silage, don samar da iskar gas. A cikin Jamus da nahiyar Turai, ana kiran waɗannan wuraren a matsayin tsire-tsire na "biogas". Shuka mai sarrafawa ko shuka mai sarrafa kansa yawanci mai sarrafa kansa ne wanda ke karɓar kayan shigarwa guda biyu ko fiye don narkewa a lokaci guda.
Tsawon lokacin da ake buƙata don narkewar anaerobic ya dogara da rikitarwa na sinadarai na kayan. Abubuwan dake da wadataccen sukari mai sauƙin narkewa suna rushewa da sauri, yayin da kayan lignocellulosic dake da arziki a cikin cellulose da hemicellulose polymers na iya ɗaukar lokaci mai tsawo don rushewa.<ref>Morton Barlaz, Amy Banister, Gary Hater, Jeffrey Chanton and Roger Green, [https://anaerobic-digestion.com/old-rope-anaerobic-digestion-article Money For Old Rope – An Anaerobic Digestion Article With Historic Significance], waste-management-world.com. via anaerobic-digestion.com Retrieved 24.10.07.</ref> Anaerobic microorganisms gabaɗaya ba sa iya karya lignin, ɓangaren ƙanshi mai ƙanshi na biomass.<ref>{{Cite journal |last=Benner, Ronald |year=1989 |title=Book Review: ''Biology of anaerobic microorganisms'' |journal=Limnology and Oceanography |volume=34 |issue=3 |page=647 |bibcode=1989LimOc..34..647B |doi=10.4319/lo.1989.34.3.0647 |doi-access=free}}</ref>
Anaerobic digesters an tsara su ne don aiki ta amfani da datti da tururi. Rashin ruwa da turare ba, duk da haka, kayan da keda damar narkewa na anaerobic bane, kamar yadda kayan biodegradable sun riga sun sami yawancin abubuwan dake cikin makamashi da dabbobi da suka samar dashi suka fitar. Sabili da haka, masu rarrabawa dayawa suna aiki tare da codigestion na nau'ikan abinci guda biyu ko fiye. Misali, a cikin mai narkewa na gona wanda ke amfani da turare na madara a matsayin kayan abinci na farko, <ref>{{Cite web |last=[[California Department of Food and Agriculture]] |date=19 September 2019 |title=CDFA invests in dairy methane reduction projects |url=https://www.morningagclips.com/cdfa-invests-in-dairy-methane-reduction-projects/ |access-date=2019-10-18 |website=Morning Ag Clips |language=en-US}}</ref> ana iya ƙara samar da iskar gas sosai ta hanyar ƙara kayan abinci na biyu, misali, ciyawa da masara (abin da ake amfani da shi a gona), ko kayan abinci daban-daban, kamar sharar gida, kitse, mai da mai daga gidajen cin abinci, da dai sauransu.<ref>{{Cite web |last=Anaerobic Digestion Initiative Advisory Committee (ADIAC) |title=Feedstock |url=http://www.bcfarmbiogas.ca/Feedstockenergy/feedstock |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213185207/http://bcfarmbiogas.ca/Feedstockenergy/feedstock |archive-date=13 December 2011}}</ref>
Masu tonowa suna sarrafa amfanin gona na makamashi na iya cimma matsaya mai girma da samar da iskar gas.<ref name="Maximum"/><ref name="Low">{{Cite journal |last=Richards |first=B. |last2=Cummings |first2=R. J. |last3=Jewell |first3=W. J. |year=1991 |title=High rate low solids methane fermentation of sorghum, corn and cellulose |journal=Biomass and Bioenergy |volume=1 |issue=5 |pages=249–260 |bibcode=1991BmBe....1..249R |doi=10.1016/0961-9534(91)90036-C |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Richards |first=B. |last2=Cummings |first2=R. J. |last3=Jewell |first3=W. J. |last4=Herndon |first4=F. G. |year=1991 |title=High solids anaerobic methane fermentation of sorghum and cellulose |journal=Biomass and Bioenergy |volume=1 |issue=1 |pages=47–53 |bibcode=1991BmBe....1...47R |doi=10.1016/0961-9534(91)90051-D}}</ref> Tsarin Slurry-kawai yawanci sun fi rahusa, amma suna samar da karancin makamashi fiye da waɗanda ke amfani da amfanin gona, kamar masara da ciyawa; ta hanyar amfani da kayan amfanin gona mai sauƙi (30%), tsire-tsire na narkewa na anaerobic na iya ƙara fitar da makamashi sau goma kawai na farashin babban birnin, dangane da tsarin slurry-kai kawai.
=== Abubuwan dake ciki ===
Wani la'akari na biyu daya shafi kayan abinci shine abun ciki na danshi. Dry, substrates stackable, kamar abinci da sharar gida, sun dace da narkewa a cikin ɗakunan rami. Tsarin salon ramin yawanci yana da kusan fitar da ruwa mai guba, don haka wannan salon tsarin yana da fa'idodi inda fitar da ruwa na digester shine alhakin. Idan kayan yafi ruwan sama, yafi dacewa da sarrafawa tare da ma'auni na ma'aunin famfo maimakon famfo na kankare mai karfi da kuma hanyar motsa jiki. Har ila yau, mafi ruwan da kayan, mafi girma da yanki da yake ɗauka dangane da matakan iskar gas da aka samar. Abubuwan da ke cikin danshi na kayan abinci da akayi niyya zasu kuma shafi irin tsarin da akayi amfani dashi don maganin sa. Don amfani da babban mai ƙarfi anaerobic digester don narkewar abinci, ya kamata ayi amfani da wakilai masu yawa, kamar takin mai, don ƙara abubuwan dake cikin kayan shigarwa.<ref>[https://books.google.com/books?doi=XfhO-iP3em4C&pg=PA193&lpg=PA193&dq=high+solids+anaerobic+digestion+bulking&source=web&ots=fEDEUaGKK4&sig=B9CbvsX37xfMDLF4ILVhMKp2D-U#PPP1,M1 Management of Urban Biodegradable Waste], books.google.com. Retrieved 24.10.07.</ref> Wani mahimmin la'akari shine rabo na carbon:nitrogen na kayan shigarwa. Wannan rabo shine ma'auni na abinci da kwayar cuta ke buƙata don girma; mafi kyawun rabo na C:N shine 20-30:1. Yawan N na iya haifar da hana narkewar ammoniya.<ref name="Low"/>
=== Cutar ===
Matsayin gurɓataccen kayan abinci shine mahimmin la'akari yayin amfani da narkewar rigar ko narkewar plug-flow.
Idan kayan abinci ga masu tantancewa suna da matakai masu mahimmanci na gurɓataccen jiki, kamar filastik, gilashi, ko karafa, to za'a buƙaci sarrafawa don cire gurɓata don amfani da kayan.<ref>[http://www.seas.ucla.edu/stenstro/r/r10 Anaerobic digestion of classified municipal solid wastes], seas.ucla.edu. Retrieved 24.10.07.</ref> Idan ba a cire shi ba, to ana iya toshe digesters kuma bazasu yi aiki yadda ya kamata ba. Wannan batun gurɓataccen baya faruwa tare da narkewar bushe ko tsire-tsire masu tsayi na anaerobic (SSAD), tunda SSAD yana kula da bushewa, biomass mai ɗorewa tare da babban kashi na abubuwa masu ƙarfi (40-60%) a cikin ɗakunan gas-tight da ake kira akwatunan fermenter.<ref>{{Cite journal |last=Achinas |first=Spyridon |last2=Achinas |first2=Vasileios |last3=Euverink |first3=Gerrit Jan Willem |year=2017 |title=A Technological Overview of Biogas Production from Biowaste |journal=Engineering |volume=3 |issue=3 |pages=299–307 |bibcode=2017Engin...3..299A |doi=10.1016/J.ENG.2017.03.002 |doi-access=free}}</ref> Tare da wannan fahimtar ne aka tsara tsire-tsire na maganin halittu. Mafi girman matakin gyaran abinci da ake buƙata, za'a buƙaci ƙarin kayan aiki, kuma, saboda haka, aikin zai sami farashin kuɗi mafi girma. Cibiyar Kula da Amfanin Gida ta Kasa.
Bayan rarraba ko tantancewa don cire duk wani gurbataccen jiki daga kayan abinci, ana sau dayawa yanka kayan, kuma ana yin su da inji ko hydraulically don ƙara girman dake samuwa ga ƙwayoyin cuta a cikin digesters kuma, saboda haka, ƙara saurin narkewa. Za'a iya samun maceration na abubuwa masu ƙarfi ta hanyar amfani da famfo na chopper don canja wurin kayan abinci a cikin iska mai narkewa, inda maganin anaerobic ke faruwa.
=== Abubuwan dake tattare dasu ===
Abinda ke cikin substratum shine babban abu wajen tantance yawan amfanin methane da ƙimar samar da methane daga narkewar biomass. Hanyoyi don ƙayyade halaye na kayan abinci suna samuwa, yayin da sigogi kamar su solids, elemental, da kwayoyin halitta suna da mahimmanci ga ƙirar digester da aiki.<ref>Jerger, D. & Tsao, G. (2006) Feed composition in Anaerobic digestion of biomass, p65</ref> Ana iya kimanta amfanin methane daga abubuwan dake cikin substratum tare da kimantawa game da lalacewa (kashi na substratum wanda aka canza zuwa biogas a cikin reactor). Don yin hasashen abun dake ciki na iskar gas (ƙananan dangi na methane da [[carbon dioxide]]) yazama dole a kimanta rarrabawar carbon dioxide tsakanin matakai na rabuwa da gas, wanda ke buƙatar ƙarin bayani (zafin jiki, pH, da abun dake cikin substratum) da kuma samfurin sinadarai.<ref>{{Cite journal |last=Hill |first=D. T. |last2=Barth |first2=C. L. |date=1977 |title=A Dynamic Model for Simulation of Animal Waste Digestion |journal=Journal (Water Pollution Control Federation) |volume=49 |issue=10 |pages=2129–2143 |jstor=25039421}}</ref> Ana kuma yin ma'auni kai tsaye na yiwuwar biomethanation ta amfani da juyin halitta na gas ko gwaje-gwaje na kwanan nan.<ref>{{Cite journal |last=Hafner |first=Sasha D. |last2=Rennuit |first2=Charlotte |last3=Triolo |first3=Jin M. |last4=Richards |first4=Brian K. |date=December 2015 |title=Validation of a simple gravimetric method for measuring biogas production in laboratory experiments |journal=Biomass and Bioenergy |volume=83 |pages=297–301 |bibcode=2015BmBe...83..297H |doi=10.1016/j.biombioe.2015.10.003}}</ref>
== Aikace-aikacen ==
[[Fayil:Schematic_of_the_Biogas_Reactor.jpg|thumb|Tsarin narkewar anaerobic a matsayin wani ɓangare na tsarin tsabta. Yana samar da narkewa narkewa (digestate) wanda za'a iya amfani dashi azaman taki, da kuma iskar gas wanda za'a iya amfani dashi don makamashi.<ref>Tilley, E., Ulrich, L., Lüthi, C., Reymond, Ph., Zurbrügg, C. (2014) ''[http://www.eawag.ch/forschung/sandec/publikationen/compendium_e/index_EN Compendium of Sanitation Systems and Technologies - (2nd Revised Edition)]''. Swiss Federal Institute of Aquatic Science and Technology (Eawag), Duebendorf, Switzerland.</ref>]]
Yin amfani da fasahar narkewar anaerobic na iya taimakawa wajen rage fitar da iskar gas a hanyoyi masu mahimmanci:
* Canja wurin man fetur
* Ragewa ko kawar da sawun makamashi na sharar gida
* Rage fitar da methane daga wuraren zubar da shara
* Cire kayan aikin sinadarai da aka samar da masana'antu
* Rage motsi na motoci
* Rage asarar wutar lantarki
* Rage amfani da LP Gas don [[dafa abinci]]
* Wani muhimmin bangare na shirye-shiryen Zero Waste.<ref>Raio, M. (28 August 2018). Zero Waste Our New Future?. ''Zero Waste Our New Future?.'' Retrieved from https://drive.google.com/file/d/1pgVFpgTQPzNlxiCiSMvI8Kem-YtEW81R/view?usp=sharing</ref>
=== Magani da tsabtace ruwa ===
[[Fayil:Anaerobic_digesters_in_a_sewer_treatment_plant.webm|thumb|Anaerobic digesters a cikin masana'antar tsabtace datti. Ana sarrafa iskar methane ta hanyar ƙonewa ta hanyar fitila.]]
Anaerobic digestion yadace da kayan kwayoyin halitta, kuma ana amfani dashi akai-akai don masana'antu, [[Maganin shara a ruwa|Ruwa mai guba]] da kuma Maganin datti. Anaerobic digestion, tsari mai sauƙi, na iya rage yawan kwayoyin halitta wanda in ba haka baza'a zubar dashi a teku, <ref>[http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-9246063.html Sea Dumping of Sewage Sludge], encyclopedia.com. Retrieved 22.02.2010.</ref> zubar dasu a cikin shara, ko ƙone su a cikin incinerators. <ref>[http://www.bookrags.com/research/ocean-dumping-ban-act-1988-enve-02/ Ocean Dumping Ban Act (1988)], bookrags.com. Retrieved 22.02.2010.</ref>
Matsi doka dokokin da suka shafi muhalli akan hanyoyin zubar da [[Shara|sharar gida]] a cikin Kasashe masu tasowa yakara aikace-aikacen narkewar anaerobic a matsayin tsari don rage yawan sharar gida da samar da kayan aiki masu amfani. Ana iya amfani dashi don aiwatar da ɓangaren da aka raba na sharar gida ko kuma a madadin haka an haɗa shi da tsarin rarraba na inji, don aiwatar da raguwar sharar gida. Wadannan wuraren ana kiransu tsire-tsire na maganin halittu na inji.<ref>Svoboda, I (2003) [http://www.scotland.gov.uk/Resource/Doc/1057/0002224.pdf Anaerobic digestion, storage, olygolysis, lime, heat and aerobic treatment of livestock manures], scotland.gov.uk. Retrieved 17.08.07.</ref>
Idan aka zubar da sharar da aka sarrafa a cikin anaerobic digesters a cikin wani sharar gida, zai rushe ta halitta kuma sau dayawa anaerobically. A wannan yanayin, iskar za ta tsere cikin yanayi. Kamar yadda methane ya ninka sau 20 a matsayin iskar gas fiye da carbon dioxide, wannan yana da mummunar tasirin muhalli.<ref>[http://www.newmediaexplorer.org/sepp/2005/02/01/global_warming_methane_could_be_far_worse_than_carbon_dioxide.htm Global warming methane could be far more potent than carbon dioxide] newmediaexplorer.org. Retrieved 17.08.07.</ref>
A cikin ƙasashen dake tattara sharar gida, amfani da wuraren narkewar anaerobic na gida na iya taimakawa wajen rage yawan sharar dake buƙatar sufuri zuwa wuraren da aka zubar da shara ko wuraren konewa. Wannan rage nauyin sufuri yana rage hayakin carbon daga motocin tattarawa. Idan an saka wuraren narkewar anaerobic a cikin hanyar sadarwar rarraba wutar lantarki, zasu iya taimakawa rage asarar wutar lantarki dake da alaƙa da jigilar wutar lantarki a kan grid na ƙasa.<ref>[http://www.esru.strath.ac.uk/EandE/Web_sites/04-05/demand_side_management/framework5.htm Renewable Energy Framework], esru.strath.ac.uk. Retrieved 8.11.07.</ref>
Ana iya amfani da narkewar anaerobic don maganin gurɓataccen laka da PFAS. Binciken a shekarar 2024 ya nuna cewa narkewar anaerobic, haɗe da adsorption a cikin aikace-aikacen carbon da ƙarfin lantarki na iya cire har zuwa 61% na PFAS daga laka.<ref>{{Cite journal |last=Deligiannis |first=Michalis |last2=Gkalipidou |first2=Evdokia |last3=Gatidou |first3=Georgia |last4=Kostakis |first4=Marios G. |last5=Triantafyllos Gerokonstantis |first5=Dimitrios |last6=Arvaniti |first6=Olga S. |last7=Thomaidis |first7=Nikolaos S. |last8=Vyrides |first8=Ioannis |last9=Hale |first9=Sarah E. |date=August 2024 |title=Study on the fate of per- and polyfluoroalkyl substances during thermophilic anaerobic digestion of sewage sludge and the role of granular activated carbon addition |url=https://doi.org/10.1016/j.biortech.2024.131013 |journal=Bioresource Technology |volume=406 |pages=131013 |doi=10.1016/j.biortech.2024.131013 |issn=0960-8524 |doi-access=free}}</ref>
=== Zamani na wutar lantarki ===
A cikin kasashe masu tasowa, tsarin narkewar anaerobic na gida dana gona yana bada damar samun makamashi mai tsada don dafa abinci da hasken wuta.<ref name="lrrd.org"/><ref>Friends of the Earth (2004) [http://www.foe.co.uk/resource/briefings/anaerobic_digestion.pdf Anaerobic digestion Briefing Paper], foe.co.uk. Retrieved 17.08.07.</ref>Daga shekarar 1975, kasar Sin da Indiya dukansu suna da manyan tsare-tsaren tallafin gwamnati don daidaita ƙananan tsire-tsire na gas don amfani a cikin gida don dafa abinci da hasken wuta. A halin yanzu, ayyukan narkewar anaerobic a kasashe masu tasowa na iya samun tallafin kuɗi ta hanyar Tsarin Tsabtace Ci Gaban [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] idan sun iya nuna cewa suna samar da rage hayakin carbon.
Ana iya amfani da methane da wutar lantarki da aka samar a wuraren narkewar anaerobic don maye gurbin makamashi da aka samo daga man fetur, sabili da haka rage hayaki na iskar gas, saboda carbon a cikin kayan biodegradable wani ɓangare ne na sake zagayowar carbon. Carbon da aka saki cikin yanayi daga konewar biogas an cire shi ta shuke-shuke don su girma a cikin 'yan kwanakin nan, yawanci a cikin shekaru goma da suka gabata, amma mafi yawanci a tsakanin lokacin girma na ƙarshe. Idan tsire-tsire sun sake girma, suna fitar da carbon daga sararin samaniya, tsarin zai zama tsaka-tsaki na carbon. Sabanin haka, an tsare carbon a cikin burbushin burbushin halittu a cikin ƙasa na miliyoyin shekaru, wanda konewa ke kara yawan matakan carbon dioxide a cikin yanayi. Samar da wutar lantarki ta hanyar narkewar anaerobic yafi dacewa da manyan ayyuka, maimakon ƙananan gonaki, saboda manyan ayyuka suna da ƙarar turare wanda zai iya sa tsarin yazama mai cin gashin kansa.<ref>{{Cite web |last=Lazenby |first=Ruthie |date=August 15, 2022 |title=RETHINKING MANURE BIOGAS: Policy Considerations to Promote Equity and Protect the Climate and Environment |url=https://www.vermontlaw.edu/sites/default/files/2022-08/Rethinking_Manure_Biogas.pdf |access-date=December 9, 2022 |website=Center for Agriculture and Food Systems, Vermont Law and Graduate School}}</ref>
Biogas daga Maganin datti a wasu lokuta ana amfani dashi don gudanar da Injin gas don samar da wutar lantarki, wasu ko dukansu ana iya amfani da su don gudanar da ayyukan datti. Ana amfani da wasu zafin sharar gida daga injin don dumama mai narkewa. Rashin zafi, gabaɗaya, ya isa ya dumama mai narkewa zuwa yanayin zafi da ake buƙata. Kyakkyawan ƙarfin wutar lantarki daga ayyukan datti yana da iyaka - a Burtaniya, akwai kimanin 80 MW jimlar irin wannan ƙarni, tare da yiwuwar ƙaruwa zuwa 150 MW, wanda ba shi da mahimmanci idan aka kwatanta da matsakaicin ƙarfin da ake buƙata a Burtaniya na kimanin 35,000 MW. Yankin samar da iskar gas daga kwayoyin halitta marasa amfani - amfanin gona na makamashi, sharar abinci, da dai sauransu - ya fi girma, an kiyasta zai iya kimanin 3,000 MW.<ref>{{Cite web |title=METHAGEN AD |url=https://sysadvance.com/energy/methagen-ad/ |access-date=2023-10-21 |website=Sysadvance |language=en-US}}</ref> Tsire-tsire na iskar gas ta amfani da sharar dabbobi da albarkatun makamashi ana sa ran za su ba da gudummawa ga rage hayakin CO<sub>2</sub> da ƙarfafa grid, yayin da suke ba da manoma na Burtaniya ƙarin kudaden shiga.
Wasu ƙasashe suna bada ƙarfafawa ta hanyar, alal misali, farashin ciyarwa don ciyar da wutar lantarki a kan wutar lantarki don tallafawa samar da makamashi mai kore.<ref name="nnfcc"/>
A Oakland, California a babban tashar kula da ruwa mai guba ta East Bay Municipal Utility District (EBMUD), a halin yanzu ana sarrafa sharar abinci tare da ruwa mai tsabta na gari na farko da na biyu da sauran sharar gida masu ƙarfi. Idan aka kwatanta da narkewar ruwa mai guba na gari kadai, codigestion na sharar abinci yana da fa'idodi da yawa. Anaerobic narkewar abinci daga tsarin sharar abinci na EBMUD yana bada fa'idar makamashi mafi girma, idan aka kwatanta da ruwan sharar gida na gari: 730 zuwa 1,300 kWh a kowace tan bushe na sharar abinci da akayi amfani dashi idan aka kwatanta le 560 zuwa 940 kWh a kowane tan bushe na ruwan sharar gari da aka yi da shi.<ref>{{Cite web |date=8 June 2015 |title=Organics: Anaerobic Digestion |url=https://www.epa.gov/anaerobic-digestion |access-date=6 July 2019 |website=United States Environmental Protection Agency}}</ref>
=== Injin grid ===
Injection na grid na biogas shine allurar biogas a cikin grid na gas. Dole ne a inganta ruwan da ba a yi amfani da shi ba zuwa biomethane. Wannan haɓakawa yana nufin cire gurɓataccen abu kamar hydrogen sulphide ko siloxanes, da kuma carbon dioxide. Akwai fasahohi dayawa don wannan dalili, wanda akafi aiwatar dashi shine matsa lamba (PSA), ruwa ko amine scrubbing (matakan shan ruwa) kuma, a cikin 'yan shekarun nan, rabuwa da membrane.<ref>[http://www.iea-biogas.net/files/daten-redaktion/download/publi-task37/upgrading_rz_low_final.pdf Petersson A., Wellinger A. (2009). Biogas upgrading technologies - developments and innovations. IEA Bioenergy Task 37]</ref> A matsayin madadin, ana iya amfani da wutar lantarki da zafi don ƙarni a shafin, wanda ke haifar da raguwar asarar jigilar makamashi. Rashin makamashi na yau da kullun a cikin tsarin watsa iskar gas ya kasance daga 1-2%, yayin da asarar makamashi a yanzu a kan babban tsarin lantarki ya kasance daga 5-8%.<ref>{{Cite web |title=energy loss, transmission loss |url=http://www.energyvortex.com/energydictionary/energy_loss__transmission_loss.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180922135637/http://www.energyvortex.com/energydictionary/energy_loss__transmission_loss.html |archive-date=22 September 2018 |website=Energy Dictionary |publisher=EnergyVortex.com}}</ref>
A watan Oktoba na shekara ta 2010, Didcot Sewage Works yazama na farko a Burtaniya don samar da iskar gas da aka bayar ga grid na kasa, don amfani dashi har zuwa gidaje 200 a Oxfordshire. A shekara ta 2017, kamfanin wutar lantarki na Burtaniya Ecotricity ya shirya don samun digester da aka ciyar dashi ta hanyar ciyawa da aka samo a cikin gida wanda ke ciyar da gidaje 6000 <ref>{{Cite web |last=Bergenson |first=Angie |date=23 April 2015 |title=Green energy plant could be UK's alternative to fracking |url=http://www.hydrogenfuelnews.com/green-energy-plant-could-be-uks-alternative-to-fracking/8521901/ |website=Hydrogen Fuel News}}</ref>
=== Man fetur na mota ===
Bayan ingantawa tare da fasahar da aka ambata a sama, ana iya amfani da biogas (wanda aka canza zuwa biomethane) azaman man fetur a cikin motocin da suka dace. Wannan amfani yana da yawa a Sweden, inda akwai motocin iskar gas sama da 38,600, kuma kashi 60% na iskar iskar iske ne wanda aka samar a cikin tsire-tsire masu narkewa.
=== takin mai da kuma yanayin ƙasa ===
Za'a iya amfani da sashi mai ƙarfi, mai laushi na kayan da aka narke a matsayin mai yanayin ƙasa don ƙara abubuwan da ke cikin ƙasa. Ana iya amfani da ruwan inabi a matsayin taki don samar da muhimman abubuwan gina jiki ga ƙasa maimakon taki na sinadarai wanda ke buƙatar makamashi mai yawa don samarwa da jigilar kaya. Amfani da taki da aka ƙera, sabili da haka, ya fi ƙarfin carbon fiye da amfani da taki na giya na anaerobic digester. A cikin ƙasashe kamar [[Ispaniya|Spain]], inda ƙasa dayawa suka lalace, kasuwanni don abubuwa masu narkewa na iya zama daidai da mahimmanci kamar biogas.<ref>[http://www.compostnetwork.info/index.php?id=44 Introduction and Spanish organic waste situation], compostnetwork.info. Retrieved 19.08.07.</ref>
=== Gas na dafa abinci ===
Ta hanyar amfani da bio-digester, wanda ke samar da ƙwayoyin cuta da ake buƙata don lalacewa, ana samar da iskar dafa abinci. Sharar kwayoyin kamar ganye da suka fadi, sharar kicin, sharar abinci da dai sauransu ana ciyar dasu a cikin na'urar murkushewa, inda aka gauraya shi da karamin ruwa. Ana ciyar da cakuda a cikin bio-digester, inda archaea ke rushe shi don samar da iskar dafa abinci. Ana tura wannan iskar gas zuwa murhu na kicin. A 2 cubic mita bio-digester iya samar da 2 cubic meters na dafa abinci gas. Wannan daidai yake da 1 kg na LPG. Amfanin da akafi sani da amfani da bio-digester shine laka wanda yake da wadataccen turare.
== Kayayyakin ==
Manyan samfurori guda uku na narkewar anaerobic sune biogas, digestate, da ruwa.<ref>{{Cite web |title=Operation of Municipal Wastewater Treatment Plants Manual of Practice-MOP 11 Fifth Edition (Abstract) |url=http://www.e-wef.org/timssnet/products/tnt_products.cfm?primary_id=MOP1131&Action=LONG&subsystem=ORD |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928121600/http://www.e-wef.org/timssnet/products/tnt_products.cfm?primary_id=MOP1131&Action=LONG&subsystem=ORD |archive-date=28 September 2007 |website=e-wef.org}}</ref><ref>[http://anaerobic-digestion.com/anaerobic-digestion-an-introduction Anaerobic Digestion – An Introduction and Commercial Status in the US – As of 2006], anaerobic-digestion.com. Retrieved 07.12.14</ref>
=== Magungunan halittu ===
{| class="wikitable floatright" style="text-align: center;"
|+'''Halin da aka tsara na biogas'''
! style="background-color: #cfb;" |Haɗin
! style="background-color: #cfb;" |Tsarin
! style="background-color: #cfb;" width="100" |%
|-
|[[Methane]]
|CH4
|50–75
|-
|[[Carbon dioxide]]
|CO2
|25–50
|-
|Nitrogen
|N2
|0–10
|-
|Hydrogen
|H2
|0–1
|-
|Hydrogen sulfide
|H2S
|0–3
|-
|Oxygen
|O2
|0–0
|-
| colspan="3" style="font-size: 0.85em; padding: 4px 0 4px 6px; text-align: left; background-color: #f2f2f2;" |Tushen: www.kolumbus.fi, 2007 <ref>{{Cite web |title=Basic Information on Biogas |url=http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106022729/http://www.kolumbus.fi/suomen.biokaasukeskus/en/enperus.html |archive-date=6 January 2010 |website=www.kolumbus.fi}}</ref>
|}
[[Fayil:Biogasholder_and_flare.JPG|thumb|Mai riƙe da iskar gas tare da sandunan kariya na walƙiya da flare na gasHasken gas]]
[[Fayil:Biogas_pipes.JPG|thumb|Biogas dauke da bututu]]
Biogas shine mafi girman sharar gida na kwayoyin cuta dake ciyar da kayan abinci masu narkewa <ref>{{Cite journal |last=Roubík |first=Hynek |last2=Mazancová |first2=Jana |last3=Banout |first3=Jan |last4=Verner |first4=Vladimír |date=2016-01-20 |title=Addressing problems at small-scale biogas plants: a case study from central Vietnam |journal=Journal of Cleaner Production |volume=112, Part 4 |pages=2784–2792 |doi=10.1016/j.jclepro.2015.09.114}}</ref> (matakin methanogenesis na narkewar anaerobic ana yin sane ta hanyar archaea, wani micro-organism a kan wani reshe daban-daban na itacen phylogenetic na rayuwa zuwa kwayoyin cuti), kuma galibi methane ne da carbon dioxide, <ref>{{Cite web |date=5 May 2008 |title=The Absolute Beginner's Guide to Biogas Energy |url=http://biogas-digester.com/beginners-guide-to-biogas-energy-explained.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110112833/http://biogas-digester.com/beginners-guide-to-biogas-energy-explained.html |archive-date=10 January 2016 |access-date=4 October 2015 |website=biogas-digester.com}}</ref> tare da karamin adadin hydrogen da trace hydrogen sulfide.<ref>[http://www.eere.energy.gov/consumer/your_workplace/farms_ranches/index.cfm/mytopic=30003 How Anaerobic Digestion (Methane Recovery) Works], eere.energy.gov. Retrieved 19.08.07.</ref> (Kamar yadda aka samar, biogas kuma ya ƙunshi tururi na ruwa, tare da ƙarancin tururi na ruwan aiki na zafin jiki na biogas). <ref name="Methods"/> Yawancin iskar gas ana samar da ita a lokacin tsakiyar narkewa, bayan yawan ƙwayoyin cuta ya girma, kuma ya ragu yayin da kayan da zasu lalace ya ƙare.<ref>[http://www.foe.co.uk/resource/briefings/anaerobic_digestion.pdf Anaerobic digestion briefing sheet], foe.co.uk. Retrieved 24.10.07.</ref> Ana adana iskar gas a saman digester a cikin kumfa mai iska ko cirewa kuma adanawa kusa da kayan aiki a cikin mai riƙe gas.
The methane in biogas can be burned to produce both heat and electricity, usually with a reciprocating engine or microturbine{{Unreliable source?|reason=domain on WP:BLACKLIST|date=June 2016}} often in a cogeneration arrangement where the electricity and waste heat generated are used to warm the digesters or to heat buildings. Excess electricity can be sold to suppliers or put into the local grid. Electricity produced by anaerobic digesters is considered to be renewable energy and may attract subsidies.<ref>{{Cite web |title=UK Biomass Strategy 2007: Working paper 3 - Anaerobic Digestion |url=http://www.defra.gov.uk/environment/climatechange/uk/energy/renewablefuel/pdf/ukbio0507-work3.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071449/http://www.defra.gov.uk/environment/climatechange/uk/energy/renewablefuel/pdf/ukbio0507-work3.pdf |archive-date=16 December 2008 |website=defra.gov.uk}}</ref> Biogas does not contribute to increasing atmospheric carbon dioxide concentrations because the gas is not released directly into the atmosphere and the carbon dioxide comes from an organic source with a short carbon cycle.
Biogas na iya buƙatar magani ko 'scrubbing' don tsaftace shi don amfani dashi azaman man fetur.<ref>{{Cite web |title=What is anaerobic digestion? |url=http://www.afbini.gov.uk/index/services/specialist-advice/renewable-energy/re-anaerobic-digestion-intro/re-anaerobic-digestion-what-is.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210200436/http://www.afbini.gov.uk/index/services/specialist-advice/renewable-energy/re-anaerobic-digestion-intro/re-anaerobic-digestion-what-is.htm |archive-date=10 December 2008 |website=afbini.gov.uk}}</ref> Hydrogen sulfide, samfurin mai guba wanda aka kafa daga sulfates a cikin kayan abinci, an sake shi azaman sashi na biogas. Hukumomin tilasta muhalli na kasa, irin su Hukumar Kare Muhalli ta Amurka ko Hukumar Muhalli ta Ingilishi da Welsh, sun sanya takamaiman iyakoki a kan matakan iskar gas dake dauke da hydrogen sulfide, kuma, idan matakan hydrogen sulfides a cikin iskar gas suna da yawa, za a buƙaci tsabtace gas da kayan aiki (kamar maganin iskar amine) don aiwatar da iskar gas zuwa cikin matakan da aka yarda dasu a yankin. A madadin haka, ƙarin ferrous chloride FeCl<sub>2</sub> zuwa tankunan narkewa yana hana samar da hydrogen sulfide.<ref>{{Cite journal |last=Meyer-Jens |first=T. |last2=Matz |first2=G. |last3=Märkl |first3=H. |date=June 1995 |title=On-line measurement of dissolved and gaseous hydrogen sulphide in anaerobic biogas reactors |journal=Applied Microbiology and Biotechnology |volume=43 |issue=2 |pages=341–345 |doi=10.1007/BF00172836 |s2cid=21901}}</ref>
Siloxanes masu saurin tashi na iya gurɓata iskar gas; ana samun irin waɗannan mahadi akai-akai a cikin sharar gida da ruwa mai guba. A cikin wuraren narkewa dake karɓar waɗannan kayan a matsayin wani bangare na kayan abinci, ƙananan nauyin kwayoyin siloxanes suna narkewa cikin iskar gas. Lokacin da aka ƙone wannan iskar gas a cikin injin gas, turbine, ko boiler, ana canza siloxanes zuwa silicon dioxide (SiO<sub>2</sub>), wanda ke ajiya a cikin na'ura, yana ƙara lalacewa da fashewa.<ref>{{Cite web |last=Wheles |first=E. |last2=Pierece |first2=E. |date=2004 |title=Siloxanes in landfill and digester gas |url=http://www.scsengineers.com/Papers/Pierce_2004Siloxanes_Update_Paper.pdf |access-date=17 August 2007 |website=scsengineers.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Biogas Upgrading and Utilisation |url=http://www.iea-biogas.net/Dokumente/Biogas%20upgrading.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128093101/http://www.iea-biogas.net/Dokumente/Biogas%20upgrading.pdf |archive-date=28 November 2007 |website=iea-biogas.net |publisher=IEA Bioenergy}}</ref> Fasahar da ta dace da tsada don cire siloxanes da sauran gurɓataccen iskar gas suna samuwa a halin yanzu.<ref name="BiogasSiloxaneRemoval">{{Cite web |last=Tower |first=P. |last2=Wetzel, J. |last3=Lombard, X. |date=March 2006 |title=New Landfill Gas Treatment Technology Dramatically Lowers Energy Production Costs |url=http://appliedfiltertechnology.com/_literature_37854/New_Landfill_Gas_Treatment_Tech_Dramatically_Lowers_Energy_Production_Costs |archive-url=https://web.archive.org/web/20110924111945/http://appliedfiltertechnology.com/_literature_37854/New_Landfill_Gas_Treatment_Tech_Dramatically_Lowers_Energy_Production_Costs |archive-date=24 September 2011 |access-date=2009-04-30 |publisher=Applied Filter Technology}}, appliedfiltertechnology.com</ref> A wasu aikace-aikace, ana iya amfani da magani ''a wurin'' don kara tsarkakar methane ta hanyar rage abubuwan dake cikin carbon dioxide, kawar da mafi yawansu a cikin na'urar nukiliya ta biyu.<ref>{{Cite journal |last=Richards |first=B. |last2=Herndon |first2=F. G. |last3=Jewell |first3=W. J. |last4=Cummings |first4=R. J. |last5=White |first5=T. E. |year=1994 |title=In situ methane enrichment in methanogenic energy crop digesters |journal=Biomass and Bioenergy |volume=6 |issue=4 |pages=275–282 |bibcode=1994BmBe....6..275R |doi=10.1016/0961-9534(94)90067-1 |hdl-access=free}}</ref>
A cikin ƙasashe kamar Switzerland, Jamus, da Sweden, ana iya matse methane a cikin iskar gas don ayi amfani dashi azaman man fetur na jigilar motoci ko shigarwa kai tsaye cikin iskar.<ref>{{Cite web |date=28 July 2006 |title=Biogas as a road transport fuel |url=http://www.nfuonline.com/x9498.xml |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015020533/http://www.nfuonline.com/x9498.xml |archive-date=15 October 2007 |website=nfuonline.com}}</ref> A cikin ƙasashe inda direba don amfani da narkewar anaerobic shine tallafin wutar lantarki mai sabuntawa, wannan hanyar magani batada tabbas, kamar yadda ake buƙatar makamashi a wannan matakin sarrafawa kuma yana rage matakan da ake samu don siyarwa.<ref>{{Cite web |title=Biogas Energy Centre |url=http://www.haase-energietechnik.de/en/Products_and_Services/Waste_Treatment/Biogas_Engineering/FE-488-e_Biogas_CHP.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217033514/http://www.haase-energietechnik.de/en/Products_and_Services/Waste_Treatment/Biogas_Engineering/FE-488-e_Biogas_CHP.pdf |archive-date=17 December 2008 |publisher=haase-energietechnik.de}}</ref>
=== Digestate ===
Digestate shine ragowar kayan shigarwa na asali ga digesters wanda microbes ba zasu iya amfani dashi ba. Har ila yau, ya ƙunshi ragowar ma'adanai na ƙwayoyin cuta da suka mutu daga cikin digesters. Digestate na iya zuwa cikin nau'o'i uku: fibrous, giya, ko haɗin laka na ɓangarorin biyu. A cikin tsarin matakai biyu, nau'o'i daban-daban na narkewa sun fito ne daga tankuna daban-daban. A cikin tsarin narkewa guda ɗaya, za'a haɗa ɓangarorin biyu kuma, idan ana so, a raba su ta hanyar ƙarin aiki.<ref>{{Cite web |date=3 May 2005 |title=Fact sheet Anaerobic Digestion |url=http://www.waste.nl/page/248 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055626/http://www.waste.nl/page/248 |archive-date=28 September 2007 |website=waste.nl}}</ref><ref name="generation2">{{Cite web |date=25 September 2009 |title=Biomass and biogas |url=https://www.climategen.org/blog/biomass-and-biogas/ |website=Climate Generation |access-date=16 November 2024 |archive-date=24 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250224202246/https://climategen.org/blog/biomass-and-biogas/ |url-status=dead }}</ref>
[[Fayil:Anaerobic_digestate.JPG|thumb|Acidogenic anaerobic digestatenarkewa]]
Abu na biyu (acidogenic digestate) abu ne mai ɗorewa, kayan halitta wanda ya ƙunshi mafi yawa daga lignin da cellulose, amma kuma na nau'ikan ma'adanai iri-iri a cikin matrix na ƙwayoyin ƙwayoyin cuta masu mutuwa; wasu filastik na iya kasancewa. Kayan yayi kama da man fetur na cikin gida kuma ana iya amfani dashi kamar haka ko don yin samfuran gini masu ƙarancin gaske, kamar fiberboard.<ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/els/09608524/1995/00000052/00000003/art00039 UK Strategy for centralised anaerobic digestion], ingentaconnect.com. Retrieved 24.10.07.</ref>Hakanan ana iya amfani da sinadarin mai narkewa azaman kayan abinci don samar da ethanol.<ref>{{Cite journal |last=Yue |first=Zhengbo |last2=Teater |first2=Charles |last3=Liu |first3=Yan |last4=MacLellan |first4=James |last5=Liao |first5=Wei |year=2010 |title=A sustainable pathway of cellulosic ethanol production integrating anaerobic digestion with biorefining |journal=Biotechnology and Bioengineering |volume=105 |issue=6 |pages=1031–9 |doi=10.1002/bit.22627 |pmid=19998279 |s2cid=25085927}}</ref>
Abu na uku shine ruwa (methanogenic digestate) mai wadata da abubuwan gina jiki, wanda za'a iya amfani dashi azaman taki, dangane da ingancin kayan da ake narkewa.<ref name="generation">{{Cite web |date=25 September 2009 |title=Biomass and biogas |url=https://www.climategen.org/blog/biomass-and-biogas/ |website=Climate Generation |access-date=16 November 2024 |archive-date=24 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250224202246/https://climategen.org/blog/biomass-and-biogas/ |url-status=dead }}</ref> Ya kamata a tantance matakan abubuwan dakee da guba (PTEs) ta hanyar sunadarai. Wannan zai dogara da ingancin kayan abinci na asali. Game da mafi yawan magudanan ruwa masu tsabta da kuma rarraba, matakan PTEs zasu kasance ƙasa. Game da sharar da ta samo asali daga masana'antu, matakan PTEs na iya zama mafi girma kuma za'a buƙaci ayi la'akari dasu yayin ƙayyade amfani mai dacewa don kayan.
Digestate yawanci yana ƙunshe da abubuwa, kamar lignin, waɗanda microorganisms na anaerobic bazasu iya karya su ba. Har ila yau, digestate na iya ƙunsar ammoniya wanda yake phytotoxic, kuma yana iya hana cigaban shuke-shuke idan anyi amfani dashi azaman kayan inganta ƙasa. Saboda wadannan dalilai guda biyu, ana iya amfani da matakin balaga ko composting bayan narkewa. Lignin da sauran kayan suna samuwa don lalacewa ta hanyar microorganisms na aerobic, kamar fungi, taimakawa rage yawan kayan don sufuri. A lokacin wannan balaga, ammoniya za'ayi amfani da ita a cikin nitrates, yana inganta yawan amfanin kayan kuma yana sa yafi dacewa a matsayin ingantaccen ƙasa. Ana amfani da manyan matakai na composting ta hanyar fasahar narkewar anaerobic.
=== Ruwa mai guba ===
Sakamakon karshe daga tsarin narkewar anaerobic shine ruwa, wanda ya samo asali ne daga abun dake cikin danshi na asali wanda aka bi dashi da ruwa da aka samar yayin halayen microbial a cikin tsarin narkewa. Ana iya sakin wannan ruwa daga zubar da ruwa na digestate ko kuma yana iya zama ya rabu da digestate.
Ruwa mai guba wanda ke fita daga wurin narkewar anaerobic yawanci zai sami matakan da suka fi girma na Bukatar iskar oxygen (BOD) da buƙatar iskar sinadarai (COD). Wadannan matakan dake tattare da magudanar ruwa suna nuna ikon gurɓata. Wasu daga cikin wadannan kayan ana kiransu 'COD mai wuya', ma'ana baza'a iya samun damar kwayoyin cuta na anaerobic ba don juyawa zuwa biogas. Idan an sanya wannan ruwa kai tsaye a cikin ruwa, zai shafi su ta hanyar haifar da eutrophication. Saboda haka, ana buƙatar ƙarin magani na ruwa mai guba. Wannan magani yawanci zai zama mataki na oxidation inda iska ke wucewa ta cikin ruwa a cikin jerin batch reactors ko reverse osmosis unit.<ref>{{Cite journal |last=Dosta |first=Joan |last2=Galí |first2=Alexandre |last3=Macé |first3=Sandra |last4=Mata-Álvarez |first4=Joan |date=February 2007 |title=Modelling a sequencing batch reactor to treat the supernatant from anaerobic digestion of the organic fraction of municipal solid waste |journal=Journal of Chemical Technology & Biotechnology |volume=82 |issue=2 |pages=158–64 |bibcode=2007JCTB...82..158D |doi=10.1002/jctb.1645}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080524072038/http://www.virtualviz.com/wastewater.htm BOD Effluent Treatment], virtualviz.com. Retrieved 24.10.07.</ref>
== Tarihi ==
[[Fayil:SGDL0001.JPG|thumb|Hasken wuta na titin gas]]
Rahoton sha'awar kimiyya a cikin masana'antar iskar gas da aka samar ta hanyar lalacewar kwayoyin halitta ya fito ne daga karni na 17, lokacin da Robert Boyle (a shekara ta 1627 zuwa shekarar 1691) da Stephen Hales (a shekara ta 1677 zuwa shekarar 1761) suka lura cewa tayar da turɓaya na rafi da tabkuna ya fitar da iskar gas mai cin wuta.<ref name="Fergusen, T. 2006 p49">Fergusen, T. & Mah, R. (2006) Methanogenic bacteria in Anaerobic digestion of biomass, p49</ref> A cikin shekara ta 1778, masanin kimiyyar Italiya Alessandro Volta (a shekara ta 1745 zuwa shekarar 1827), mahaifin electrochemistry, <ref name="Trasatti-1999">{{Cite journal |last=Trasatti |first=Sergio |date=1999-01-18 |title=1799–1999: Alessandro Volta's 'Electric Pile': Two hundred years, but it doesn't seem like it |journal=Journal of Electroanalytical Chemistry |volume=460 |pages=1–4 |doi=10.1016/S0022-0728(98)00302-7 |doi-access=}}</ref> ya gano wannan gas a matsayin [[methane]].<ref name="Gijzen-2002">{{Cite journal |last=Gijzen |first=H.J. |year=2002 |title=Anaerobic digestion for sustainable development: a natural approach |url=http://wst.iwaponline.com/content/45/10/321 |journal=Water Science and Technology |volume=45 |issue=10 |pages=321–328 |doi=10.2166/wst.2002.0364 |pmid=12188565}}</ref>
A cikin shekarar 1808 Sir Humphry Davy ya tabbatar da kasancewar methane a cikin iskar gas da aka samar da naman shanu. An gina na farko da aka sani anaerobic digester a shekarar 1859 a wani mazaunin kuturta a [[Mumbai|Bombay]] a [[Indiya]].<ref name="Marsh-2008">{{Cite journal |last=Marsh |first=George |date=November–December 2008 |title=Rise of the Anaerobic Digestor |journal=Renewable Energy Focus |volume=9 |issue=6 |pages=28–30 |doi=10.1016/S1755-0084(08)70063-2}}</ref> A shekara ta 1895, an haɓaka fasahar a Exeter, [[Ingila]], inda akayi amfani da tankin septic don samar da iskar gas don fitilar mai lalata iskar gas, wani nau'in Hasken gas. Har ila yau, a Ingila, a cikin shekarar 1904, an shigar da tanki na farko mai ma'ana biyu don maganin laka da laka a Hampton, London.
[[Fayil:Emscherbrunnen.jpg|thumb|Tanki mai laushi]]
A farkon karni na 20, tsarin narkewar anaerobic yafara kama da fasahar kamar yadda ta bayyana a yau.<ref name="Klinkner-2014">{{Cite journal |last=Klinkner |first=Blake Anthony |date=2014 |title=Anaerobic Digestion as a Renewable Energy Source and Waste Management Technology: What Must be Done for This Technology to Realize Success in the United States? |url=https://scholarship.law.umassd.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1027&context=umlr |journal=UMass Law Review |volume=9 |page=79}}</ref> A cikin shekarar 1906, Karl Imhoff ya kirkiro tankin Imhoff; wani nau'i na farko na anaerobic digester da tsarin maganin ruwa mai guba a farkon karni na 20. <ref>{{Cite web |title=Course ENV 149 |url=http://water.me.vccs.edu/courses/ENV149/Imhoff.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20200413083033/https://water.me.vccs.edu/courses/ENV149/Imhoff.htm |archive-date=13 April 2020 |access-date=22 February 2010 |website=Water.me.vccs.edu}}</ref><ref name="Grando-2017">{{Cite journal |last=Grando |display-authors=etal |date=December 2017 |title=Technology overview of biogas production in anaerobic digestion plants: A European evaluation of research and development |url=http://ddd.uab.cat/record/196228 |journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews |volume=80 |pages=44–53 |doi=10.1016/j.rser.2017.05.079}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Wagenhals |display-authors=etal |year=1924 |title=Sewage treatment in the United States: A report on the study of 15 representative sewage treatment plants |journal=Public Health |volume=38 |page=38 |doi=10.1016/S0033-3506(24)80014-8}}</ref> Bayan shekarar 1920, tsarin tanki na rufe yafara maye gurbin amfani da aka saba amfani dashi a baya na lagoons anaerobic - wuraren da aka rufe da yumɓu da akayi amfani dasu don magance abubuwa masu ƙarfi. Bincike kan narkewar anaerobic yafara da gaske a cikin shekarun 1930.<ref>{{Cite web |last=Humenik, F. |display-authors=etal |year=2007 |title=Agstar Conference 2004 |url=http://www.epa.gov/agstar/documents/conf04/humenik.pdf |access-date=14 July 2014 |website=epa.gov}}</ref>
A lokacin yakin duniya na, samarwa daga man fetur ya ragu yayin da samar da man fetur ta karu kuma an gano amfani da ita. Duk da yake karancin man fetur a lokacin yakin duniya na biyu ya sake inganta narkewar anaerobic, sha'awar fasahar ta sake raguwa bayan yakin ya ƙare.<ref name="Klinkner-2014"/> Hakazalika, rikicin makamashi na shekarar 1970 ya haifar da sha'awar narkewar anaerobic.<ref name="Klinkner-2014" /> Baya ga farashin makamashi mai yawa, abubuwan dake shafar karɓar tsarin narkewar anaerobic sun haɗa da karɓar kirkire-kirkire, azabtar da gurɓataccen yanayi, ƙarfafa manufofi, da wadatar tallafi da damar samun kuɗi. <ref>{{Cite journal |last=Bishop, C. |last2=Shumway, C. |last3=Wandschneider, P. |year=2010 |title=Agent heterogeneity in adoption of anaerobic digestion technology: Integrating economic, diffusion, and behavioral innovation theories |url=https://muse.jhu.edu/article/467630/summary |journal=Land Economics |volume=86 |issue=3 |pages=585–608 |doi=10.3368/le.86.3.585 |s2cid=16916841}}</ref><ref name="Bangalore-2016">{{Cite journal |last=Bangalore |display-authors=etal |date=Nov 2016 |title=Policy incentives and adoption of agricultural anaerobic digestion: A survey of Europe and the United States |journal=Renewable Energy |volume=97 |pages=559–571 |doi=10.1016/j.renene.2016.05.062 |via=Elsevier Science Direct |doi-access=free}}</ref>
=== Yankin zamani ===
A yau, ana samun anaerobic digesters tare da gonaki don rage nitrogen run-off daga turare, ko wuraren kula da ruwa mai guba don rage farashin zubar da laka.<ref name="Klinkner-20142">{{Cite journal |last=Klinkner |first=Blake Anthony |date=2014 |title=Anaerobic Digestion as a Renewable Energy Source and Waste Management Technology: What Must be Done for This Technology to Realize Success in the United States? |url=https://scholarship.law.umassd.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1027&context=umlr |journal=UMass Law Review |volume=9 |page=79}}</ref> Anaerobic narkewar noma don samar da makamashi ya zama mafi mashahuri a Jamus, inda akwai masu narkewa 8,625 a cikin shekarar 2014. <ref name="Auer-20172">{{Cite journal |last=Auer |display-authors=etal |year=2017 |title=Agricultural anaerobic digestion power plants in Ireland and Germany: Policy and practice |journal=Journal of the Science of Food and Agriculture |volume=97 |issue=3 |pages=719–723 |bibcode=2017JSFA...97..719A |doi=10.1002/jsfa.8005 |pmid=27553887 |s2cid=32434338 |hdl-access=free}}</ref> A cikin Ƙasar Ingila, akwai wurare 259 a shekara ta 2014, kuma ayyukan 500 da aka shirya don fara aiki a shekara ta 2019.<ref>{{Cite journal |last=Coker, C. |year=2017 |title=Status of organics recycling in the U.K. |journal=Biocycle |volume=58 |issue=5 |pages=33–34}}</ref> A Amurka, akwai tsire-tsire masu aiki 191 a fadin jihohi 34 a shekarar 2012. <ref name="Bangalore-20162">{{Cite journal |last=Bangalore |display-authors=etal |date=Nov 2016 |title=Policy incentives and adoption of agricultural anaerobic digestion: A survey of Europe and the United States |journal=Renewable Energy |volume=97 |pages=559–571 |doi=10.1016/j.renene.2016.05.062 |via=Elsevier Science Direct |doi-access=free}}</ref> Manufofin na iya bayyana dalilin da yasa yawan tallafi ya bambanta a duk faɗin waɗannan ƙasashe.
An kafa harajin ciyarwa a Jamus a cikin 1991, wanda akafi sani da FIT, yana bada kwangila na dogon lokaci wanda ke biyan saka hannun jari a cikin samar da makamashi mai sabuntawa. Sakamakon haka, tsakanin shekara ta 1991 da shekarar 1998 yawan tsire-tsire masu narkewa a Jamus yakaru daga 20 zuwa 517. A ƙarshen shekarun 1990s, farashin makamashi a Jamus ya bambanta kuma masu saka hannun jari basu da tabbacin damar kasuwa. Gwamnatin Jamus ta amsa ta hanyar yin gyare-gyare na FIT sau hudu tsakanin shekara ta 2000 da shekarar 2011, kara farashin da inganta ribar narkewar anaerobic, kuma hakan ya haifar da dawowar da za'a iya dogara da ita don samar da iskar gas da cigaba da karɓar karɓa a duk faɗin ƙasar.<ref name="Bangalore-2016"/><ref name="Auer-2017">{{Cite journal |last=Auer |display-authors=etal |year=2017 |title=Agricultural anaerobic digestion power plants in Ireland and Germany: Policy and practice |journal=Journal of the Science of Food and Agriculture |volume=97 |issue=3 |pages=719–723 |bibcode=2017JSFA...97..719A |doi=10.1002/jsfa.8005 |pmid=27553887 |s2cid=32434338 |hdl-access=free}}</ref>
=== Abubuwan da suka faru da suka shafi digesters ===
Anaerobic digesters sun haifar da kisan kifi (misali Kogin Mole, Devon, <ref>[https://www.gov.uk/government/news/north-devon-company-fined-for-pollution-that-devastated-fish-population North Devon company fined for pollution that devastated fish population] Environment Agency, 29 July 2021, accessed 18 October 2022 Note: The North Devon company that caused a pollution incident leading to a devastating fish kill on the River Mole near South Molton has been fined £2,000 and ordered to pay £9,836 in costs.</ref> Kogin Teifi, <ref>[https://www.tivysideadvertiser.co.uk/news/17878181.pollution-anaerobic-digestion-plant-killed-18-000-fish-teifi/ Pollution from anaerobic digestion plant killed 18,000 fish in the ...], accessed 18 October 2022 Note: Around 18,000 fish are thought to have been killed on a five-mile stretch of the Teifi when 44,000 gallons of pollutant leaked from an anaerobic digestion plant.</ref> Afon Llynfi, <ref>[https://www.countryfile.com/wildlife/insects-invertebrates/natural-resources-wales-to-make-decision-soon-on-whether-to-prosecute-over-river-llynfi-pollution-incident/ Natural Resources Wales to make decision 'soon' on whether to prosecute over River Llynfi pollution incident] Fergus Collins, ''www.countryfile.com'', 1 October 2020, accessed 18 October 2022 Note: In July (2020), several miles of the Afon Llynfi at the northern edge of the Brecon Beacons National Park was stripped of all life by a sudden and severe pollution incident.</ref> da asarar rayuwar mutum (misali Fashewar Avonmouth)
There have been explosions of Anaerobic Digesters in the US (Jay, Maine Pixelle Specialty Solutions' Androscoggin Mill; Pensacola (Cantonment) 22 January 2017 (Kamyr digester explosion); EPDM failure March 2013 Aumsville, Oregon; February 6, 1987, [[Pennsylvania]] two workers at a wastewater treatment plant were re-draining a sewage digester when an explosion lifted the 30-ton floating cover, killing both workers instantly; Southwest Wastewater Treatment Plant in Springfield, Missouri), in the UK (for example at Avonmouth and at Harper Adams College, Newport, Shropshire), plus In Europe, there were about 800 accidents on biogas plants between 2005 and 2015, e.g. in France (Saint-Fargeau) (though few of them were 'serious' with direct consequences for the human population).<ref name="VCM_et_al">{{Cite journal |last=Casson Moreno |first=Valeria |last2=Papasidero |first2=Salvatore |last3=Scarponi |first3=Giordano Emrys |last4=Guglielmi |first4=Daniele |last5=Cozzani |first5=Valerio |date=October 2016 |title=Analysis of accidents in biogas production and upgrading |journal=Renewable Energy |volume=96 |pages=1127–1134 |doi=10.1016/j.renene.2015.10.017}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lubos Kotek |last2=Petr Travnicek |last3=Petr Blecha |date=2015 |title=Accident analysis of european biogas stations |journal=Chemical Engineering Transactions |volume=43 |doi=10.3303/CET1543323}}</ref> Fortunately, according to one source, 'less than a dozen of them had consequences on humans'- for example, the incident at Rhadereistedt, Germany (4 dead).<ref name="SF_and_R" />
Binciken tsaro ya haɗa da <ref>[https://www.biogasworld.com/news/safety-precautions-anaerobic-digestion-systems/ Risks and safety measures for anaerobic digestion: How can you make your plant safer?] 2020-12-18 ''www.biogasworld.com'', accessed 19 October 2022</ref> <ref>[https://anaerobic-digestion.com/anaerobic-digestion-systems/anaerobic-digestion-uk/ Anaerobic Digestion UK Including Regulations and Objectives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201215053/https://anaerobic-digestion.com/anaerobic-digestion-systems/anaerobic-digestion-uk/ |date=2024-12-01 }} ''anaerobic-digestion.com'', accessed 19 October 2022</ref> wani binciken shekarar 2016 ya tattara bayanan haɗari 169 da suka shafi ADs.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/283992800_Lessons_for_safe_design_and_operation_of_anaerobic_digesters Lessons for safe design and operation of anaerobic digesters] January 2013 Loss Prevention Bulletin via www.researchgate.net, accessed 19 October 2022</ref><ref>{{Cite journal |last=Casson Moreno |first=Valeria |last2=Papasidero |first2=Salvatore |last3=Scarponi |first3=Giordano Emrys |last4=Guglielmi |first4=Daniele |last5=Cozzani |first5=Valerio |date=October 2016 |title=Analysis of accidents in biogas production and upgrading |journal=Renewable Energy |volume=96 |pages=1127–1134 |doi=10.1016/j.renene.2015.10.017}}</ref><ref name="VCM_et_al"/>
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
{{Reflist|25em}}
== Haɗin waje ==
<div class="div-col" style="column-width: 25em;">
* <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://www.adbioresources.org/ "Gidan yanar gizon hukuma na Anaerobic Digestion and Bioresources Association"]. </cite><cite class="citation web cs1">Anaerobic Digestion and Bioresources Association (ADBA).</cite>
* <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://www.biogas-info.co.uk/ "Gidan Bayanai na Ofishin Burtaniya kan Anaerobic Digestion da Biogas"].</cite>
* <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://www.americanbiogascouncil.org/ "Majalisar Biogas ta Amurka"]. </cite><cite class="citation web cs1">9 ga Oktoba 2018.</cite>
* <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">"Gabatarwa ga Biogas da Anaerobic Digestion], bayani daga Cibiyar Nazarin Muhalli ta Extension". </cite><cite class="citation web cs1">An samo shi daga [http://www<span class= . .org/pages/Introduction_to_Biogas_and_Anaerobic_Digestion" rel="mw:ExtLink nofollow">asali]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} a ranar 25 ga Disamba 2010. <span class="reference-accessdate">An samo shi a ranar <span class="nowrap">18 ga Nuwamba</span> 2010</span>.</cite>
</div>{{Waste}}{{wastewater}}
[[Rukuni:Muhalli]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fqw1fp19akny3ndj73eu58xji5gtelm
Kwalejin Kimiyya ta Tarayya, Ekowe
0
88000
838781
717716
2026-05-21T14:52:55Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838781
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin Tarayya, Ekowe''' Babban makarantar gwamnatin tarayya ce da ke Ekowe, [[Bayelsa|Jihar Bayelsa]], [[Najeriya]]. Shugaban makarantar (''Rector'') na yanzu shine Dokta Agbabiaka Adegoke L.<ref>{{Cite web |last=Okhomina |first=Osa |date=2021-07-27 |title=Aggrieved Bayelsa Poly Staff Write Education Minister, Reject New Rector |url=https://leadership.ng/aggrieved-bayelsa-poly-staff-write-education-minister-reject-new-rector/ |access-date=2021-09-05 |website=Leadership News - Nigeria News, Breaking News, Politics and more |language=en-GB |archive-date=2021-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905142946/https://leadership.ng/aggrieved-bayelsa-poly-staff-write-education-minister-reject-new-rector/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Engr. Iwekumo Wauton, PhD – Federal Polytechnic Ekowe |url=https://www.federalpolyekowe.edu.ng/personnel/engr-iwekumo-wauton-phd/ |access-date=2021-09-05 |language=en-US }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kwalejin Kimiyyar akwai darussa a fannoni daban-daban na Ilimi zamani, ciki har da Ilimin zamantakewa, kimiyyar asali da kimiyyar noman zamani. Cibiyar Ilimin tana bada takardar shaidar difloma ta kasa (ND) da Diploma Higher National Diploma (HND).
== Tarihin Makarantar ==
Kwalejin Kimiyyar ta Tarayya, Ekowe an kafa ta a shekarar 2009.<ref>{{Cite web |title=HISTORY OF THE POLYTECHNIC – Federal Polytechnic Ekowe |url=https://www.federalpolyekowe.edu.ng/history-of-the-polytechnic/ |access-date=2021-09-05 |language=en-US |archive-date=2021-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905144457/https://www.federalpolyekowe.edu.ng/history-of-the-polytechnic/ |url-status=dead }}</ref>
== Kwasa-kwasai ==
Ana yin kwasa-kwasai a makarantar kamar haka;<ref>{{Cite web |title=Official List of Courses Offered in Federal Polytechnic, Ekowe (FEDPOEKO) - Myschool |url=https://myschool.ng/classroom/institution-courses/federal-polytechnic-ekowe |access-date=2021-09-05 |website=myschool.ng |language=en}}</ref>
* ''Statistics''
* ''Computer Science''
* ''Local Government Studies''
* ''Accountancy''
* ''Electrical/Electronic Engineering Technology''
* ''Business Administration and Management''
* ''Science Laboratory Technology''
* ''Public Administration''
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Makarantun Fasaha na Tarayya a Nijeriya]]
odz8bajexi2loye0ww4kteh6w9mwt8i
Alina Rantsolase
0
89368
838926
559504
2026-05-22T05:56:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838926
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alina Machejane Rantsolase''' (an haife ta a ranar 15 Maris 1954 - Nuwamba 2010) 'yar siyasa ce kuma 'yar Afirka ta Kudu wacce ta yi aiki a matsayin ma'ajin [[Majalisar Kungiyar Kwadago ta Afirka ta Kudu|kungiyar Kasuwancin Afirka ta Kudu]] (COSATU) daga 1999 zuwa 2009. Ta bar ofishin kungiyar ne a shekarar 2009 don wakiltar jam'iyyar ANC a majalisar dokokin kasar, inda ta jagoranci taron jam'iyyar ANC har zuwa rasuwarta a watan Nuwamban 2010.
Rantsolase ya tashi ne a matsayin ƙungiyar ƙungiyoyi bayan ya shiga ƙungiyar ma'aikata ta kasuwanci (CCAWUSA, daga baya SACCAWU) a cikin 1978. Ta hade wurin aikinta, reshen Checkers a Vereeniging, Transvaal, sannan ta yi aiki a matsayin ma'ajin kasa na CCAWUSA daga 1999 har zuwa 2009, lokacin da aka zabe ta ta rike wannan ofishi a COSATU.
== Rayuwar farko da gwagwarmayar ƙungiyar ==
An haifi Rantsolase a ranar 15 ga Maris 1954 a wani kauye na tsohuwar Jihar Orange Free State . <ref name=":0"/> Mahaifiyarta ma'aikaciyar gona ce, kuma karatun Rantsolase ya sha wahala a lokutan rikicin siyasa na zamanin wariyar launin fata ; Ita da kanta ta shiga harkar yaki da wariyar launin fata a lokacin da take makaranta. Bayan barin makaranta ba tare da yin digiri ba, <ref name=":0" /> ta fara aiki a Checkers a Arcon Park a Vereeniging, wani ɓangare na triangle Vaal a cikin tsohon Transvaal . A cikin 1978, an ɗauke ta aiki zuwa reshen Orange Vaal na Ƙungiyar Kasuwancin Kasuwanci da Ƙungiyar Ma'aikata (CCAWUSA). <ref name=":1">{{Cite journal |date=2011 |title=Why must I work under a police state': COSATU's outspoken Alian Rantsolase |url=https://www.southafricanlabourbulletin.org.za/wp-content/uploads/2021/11/Why-must-I-work-under-a-police-state.-Cosatus-outspoken-Alina-Ranstolase-by-Kally-Forrest_0.pdf |journal=SA Labour Bulletin |volume=35 |issue=1 |pages=58-60 |access-date=27 April 2023 |archive-date=6 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806181341/https://www.southafricanlabourbulletin.org.za/wp-content/uploads/2021/11/Why-must-I-work-under-a-police-state.-Cosatus-outspoken-Alina-Ranstolase-by-Kally-Forrest_0.pdf |url-status=dead }}</ref>
Na ɗan lokaci bayan haka, Rantsolase ita ce kaɗai memba a wurin aikinta. Ta zama ma'aikaciyar shago na yau da kullun sannan ta wakilci ma'aikata a tattaunawa da Checkers game da amincewar ƙungiyar, daga 1983, sannan a cinikin albashi, daga 1985; daga 1984, ta kasance mai sasantawa ta ƙasa a cikin manyan tattaunawa tsakanin Checkers da CCAWUSA. An zabe ta a matsayin ma'ajin yanki na CCAWUSA a shekarar 1987 sannan kuma a matsayin shugabar yanki a shekarar 1993 - ko da yake a lokacin an fadada kungiyar a matsayin kungiyar hada-hadar kasuwanci ta Afirka ta Kudu (SACCAWU). Daga baya a cikin 1993, an zabe ta a matsayin ma'ajin kasa na SACCAWU, kuma ta yi aiki a wannan matsayi har zuwa 1999.
== COSATU: 1999-2009 ==
CCAWUSA wata kungiya ce ta kafa [[Majalisar Kungiyar Kwadago ta Afirka ta Kudu|Congress of African Trade Unions]] (COSATU), babbar kungiyar kwadago ta Afirka ta Kudu, kuma Rantsolase ya kasance mai fafutuka a shugabancin yankin COSATU tun a shekarun 1980. <ref name=":2">{{Cite web |title=Bio: Alina Rantsolase |url=https://mediadon.co.za/bio-alina-rantsolase/ |access-date=2023-04-27 |website=COSATU |language=en-US}}</ref> A watan Satumban 1999, an zabe ta a matsayin ma'ajin kasa na COSATU, inda ta zama mace ta farko da ta rike wannan mukami. <ref name=":1"/> An sake zaɓe ta a taron COSATU na gaba a 2003 <ref>{{Cite web |date=2003-09-19 |title=Call for unity at close of Cosatu meeting |url=https://mg.co.za/article/2003-09-19-call-for-unity-at-close-of-cosatu-meeting/ |access-date=2023-04-27 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> kuma a ƙarshe ta ci gaba da zama a ofishin har zuwa 2009. Tana da ilimin lissafin da ta koya da kanta kuma an santa da tsauraran horon kasafin kuɗi. <ref name=":0"/>
Lokaci guda, Artican wasan Rantslasse ya yi aiki a cikin Jikin Shawarar Kwadago da daban-daban, gami da kwamitin kungiyar na kasa da kasa kan ka'idojin aiki da kuma aikin zamantakewa na [[Tarayyar Afrika|kasar Amurka]] da na jama'a. <ref name=":1"/> Ta kasance mamba a jam'iyyar ANC ta Afirka kuma ta kasance shugabar kwamitin ladabtarwa a reshen jam'iyyar na yankin Vaal. <ref name=":1" /> <ref name=":2"/> A shekara ta 2007, gabanin babban taron jam'iyyar ANC karo na 52, ta kasance daya daga cikin 'yan kungiyar kwadago da dama da COSATU ta gabatar a matsayin mai yuwuwar 'yan takara a zaben kwamitin gudanarwa na jam'iyyar ANC na kasa . <ref>{{Cite web |date=2007-11-30 |title=Cosatu ups NEC demands |url=https://mg.co.za/article/2007-11-30-cosatu-ups-nec-demands/ |access-date=2023-04-27 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref>
== Majalisa: 2009-2010 ==
A babban zaben shekara ta 2009, an zabi Rantsolase a matsayin wakilin jam'iyyar ANC a majalisar dokoki ta kasa, 'yan majalisar dokokin Afrika ta Kudu . Ta kasance ɗaya daga cikin ɗimbin jagororin COSATU da aka haɗa cikin ƙungiyar ANC don manufar ƙarfafa wakilcin ƙungiyar a cikin tsarin haɗin gwiwar Tripartite . <ref>{{Cite web |date=2009-05-02 |title=Cosatu clamours for jobs |url=https://mg.co.za/article/2009-05-02-cosatu-clamours-for-jobs/ |access-date=2023-04-27 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> A cewar jaridar ''Sunday Times'', ta yi jinkirin daukar kujerar. <ref name=":0">{{Cite web |date=7 November 2010 |title=Alina Rantsolase: MP and former unionist with head for accounting |url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2010-11-07-obituary-alina-rantsolase-mp-and-former-unionist-with--head-for--accounting/ |access-date=2023-04-27 |website=Sunday Times |language=en-ZA}}</ref> Ta sauka daga mukamin ma'ajin COSATU domin ta cika aikinta na majalisa, kuma a taron COSATU na kasa a watan Satumba na 2009, Freda Oosthuysen ya gaje ta. <ref>{{Cite web |date=2009-09-22 |title=Cosatu debates policy direction at national congress |url=https://mg.co.za/article/2009-09-22-cosatu-debates-policy-direction-at-national-congress/ |access-date=2023-04-27 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref>
Bayan zaben, an nada ta a matsayin shugabar jiga-jigan jam'iyyar ANC a majalisar dokokin kasar <ref>{{Cite web |date=21 May 2009 |title=ANC unveils who it wants to lead Parliament’s portfolio committees |url=https://ewn.co.za/2009/05/21/ANC-unveils-who-it-wants-to-lead-Parliaments-portfolio-committees |access-date=2023-04-27 |website=EWN |language=en}}</ref> sannan kuma ta yi aiki a matsayin bulala na jam'iyyar a kwamitin Fayil kan Lada . <ref name=":3">{{Cite web |date=9 November 2010 |title=Parliament marks deaths of two MPs |url=https://www.gov.za/parliament-marks-deaths-two-mps |access-date=2023-04-27 |website=South African Government}}</ref> A matsayinta na shugabar, hankalinta ga dokokin majalisa da kuma rashin yarda da "tsari na ANC" ya haifar da rashin jituwa tare da Mathole Motshekga, babban jigon jam'iyyar ANC. <ref name=":0"/>
A shekara ta 2010, Rantsolase ya fito a matsayin wanda zai iya tsayawa takara a matsayin ma'ajin lardi na jam'iyyar ANC reshen lardin Gauteng . <ref>{{Cite web |date=24 March 2010 |title=Factions gang up against premier |url=https://www.sowetanlive.co.za/news/2010-03-24-factions-gang-up-against-premier/ |access-date=2023-04-27 |website=Sowetan |language=en-ZA}}</ref> Lokacin da aka gudanar da taron lardunan jam'iyyar a watan Mayu na wannan shekarar, ta sha kaye a zaben da Ntombi Mekgwe, wanda ya tsaya kan takarar dan takarar shugaban lardin, Paul Mashatile . <ref>{{Cite web |date=9 May 2010 |title=The return of the Alex mafia |url=https://www.news24.com/news24/the-return-of-the-alex-mafia-20150429 |access-date=2023-04-27 |website=News24 |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta sirri da mutuwa ==
Rantsolase yana da 'ya daya, wacce akawu ce. <ref name=":0"/> Ta rasu a watan Nuwamba 2010 a Vereeniging bayan ta yi fama da rashin lafiya. <ref name=":0" /> <ref name=":3"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
d926zgt2rjwzu9wjyoknqn7adhjftlt
Akindahunsi Titilayo
0
90604
838894
571726
2026-05-22T01:17:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838894
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akindahunsi Titilayo''' ya kasance ɗan [[Ɗan siyasa|siyasan]] [[Najeriya|kasar Najeriya]] ne kuma ɗan majalisa daga [[Ekiti|jihar Ekiti]] [[Najeriya|a Najeriya]].<ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/akindahunsi-titilayo-melodia |access-date=2025-01-04 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ekitikete |date=2024-05-16 |title=Congress: Ekiti PDP Stakeholders Reject Zoning - |url=https://ekitinews.com.ng/congress-ekiti-pdp-stakeholders-reject-zoning/ |access-date=2025-01-04 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwar Siyasa ==
Akindahunsi Titilayo ya zama Sanata mai wakiltar mazaɓar Ekiti ta Kudu-maso-Yamma/Ikere/Ise-Orun a karo na biyu a jere, daga shekarun 2003 zuwa 2011.<ref>{{Cite web |title=Citizen Science Nigeria |url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/akindahunsi-titilayo-melodia |access-date=2025-01-04 |website=citizensciencenigeria.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ekitikete |date=2024-05-16 |title=Congress: Ekiti PDP Stakeholders Reject Zoning - |url=https://ekitinews.com.ng/congress-ekiti-pdp-stakeholders-reject-zoning/ |access-date=2025-01-04 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Ƴan siyasan Najeriya]]
b0gp1oqejej6ccgiq1q94nj3bp5r487
Amol Sarva
0
90974
838969
729998
2026-05-22T09:26:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838969
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amol Sarva''' ɗan kasuwa ne a Amurka wanda ya kafa Knotel, Halo Neuroscience, Knote, Peek, da Virgin Mobile USA .
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haife shi kuma ya girma a Birnin New York ga iyayen Indiyawan Amurka, Amol Sarva ya halarci Makarantar Sakandare ta Stuyvesant . <ref>{{Cite web |title=Stuyvesant High School Alumni Association {{!}} March 2018 StuyAlumni in Tech Panelists |url=https://www.stuyalumni.org/march-2018-stuyalumni-in-tech-panelists/ |access-date=2020-08-04 |website=www.stuyalumni.org |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=How Amol Sarva Built a Better WeWork |url=https://www.thejuggernaut.com/how-amol-sarva-built-a-better-wework |access-date=2020-08-04 |website=The Juggernaut}}</ref>
Ya ninka sau biyu a fannin falsafa da tattalin arziki a Jami'ar Columbia da ke New York, inda ya kuma kafa farawa na farko (kamfanin ci gaban yanar gizo da ake kira Netatomic) kuma ya yi aiki tare da masu farawa da yawa na Silicon Alley ciki har da Sonata (wanda ya goyi bayan asusun kasuwanci na Union Square Ventures Fred Wilson, Flatiron Partners) da Gobi (mai ba da sabis na intanet da aka sayar wa kamfanin gwamnati Earthlink). <ref>{{Cite web |title=Dr. Amol Sarva '98CC, CEO & Co-Founder, Knotel and Professor Columbia College |url=https://entrepreneurship.columbia.edu/aboutprofile/amol-sarva-founder-knotel/ |access-date=2020-08-04 |website=Columbia Entrepreneurship |language=en-US}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="Source doesn't mention any of these startups. (January 2022)">failed verification</span>]]'']</sup>
A makarantar digiri, Sarva ya kammala digirin digirinsa daga [[Jami'ar Stanford]] a fannin falsafar, tare da rubutun a kimiyyar fahimta mai taken "The Concept of Modularity in Cognitive Science".<ref>{{Cite web |title=Stanford Philosophy Department Placement record |url=http://philosophy.stanford.edu/departmental-information/graduate-program/placement-record/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720045900/http://philosophy.stanford.edu/departmental-information/graduate-program/placement-record/ |archive-date=2011-07-20 |access-date=2011-01-31}}</ref> Yayinda yake a Stanford, ya shiga cikin fasahar yanar gizo (blogging, kasuwanni) da farawa - Virgin Mobile, Cymerc (wanda Gus Tai na Trinity Ventures ya goyi bayan), da kuma Gobi, shugaban daga cikinsu. {{Ana bukatan hujja|date=January 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Bayanan kasuwanci ==
Sarva ɗan kasuwa ne na Amurka <ref>{{Cite web |title=Silicon Alley Insider 100 listing and profile |url=http://www.businessinsider.com/sa100-2009?slop=1#slideshow-start |access-date=2011-01-31 |website=[[Business Insider]]}}</ref> kuma mai ba da shawara game da manufofin fasaha <ref>{{Cite web |title=C-SPAN Interview on Wireless Policy |url=http://www.c-spanarchives.org/program/199148-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924031335/http://www.c-spanarchives.org/program/199148-1 |archive-date=2012-09-24 |access-date=2011-01-31}}</ref> wanda aka sani da kafa manyan kamfanoni biyu na sabis na wayar hannu, Virgin Mobile USA <ref>{{Cite web |title=Fortune: Virgin Mobile Cofounder |url=http://fortune.com/2015/11/05/virgin-mobile-cofounder-amol-sarva-silicon-valley/ |access-date=2019-01-31}}</ref> da Peek <ref>{{Cite web |title=Business Insider profile |url=http://www.businessinsider.com/blackboard/amol-sarva |access-date=2011-01-31 |website=[[Business Insider]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Engadget interview |url=https://www.engadget.com/2009/09/30/unbagging-peek-ceo-amol-sarva/ |access-date=2011-01-31}}</ref> da kuma Halo Neuroscience, Knotable da Knotel . Tun daga shekara ta 2012, ya goyi bayan kusan farawa 100 ciki har da JUMP (wanda Uber ya samu), Marley Spoon (wanda aka jera a fili), CoverWallet (wanda AON ya samu), da Goodco (wanda Axel Springer ya samu).
A Virgin, yana ɗaya daga cikin mambobi uku na farko na ƙungiyar da ta kirkiro MVNO (mai ba da sabis na cibiyar sadarwa mai kama da wayar hannu) a Amurka. Ya taimaka wajen tara dala miliyan 550, tattauna haɗin gwiwa tare da Sprint, tsara ainihin samfurin, hayar CTO, da hayar Shugaba na gaba. A lokacin da ya tashi, Virgin Mobile ba shi da kudaden shiga ko abokan ciniki.<ref>{{Cite web |last=Peter Lurie |title=WT Docket Nos.96-86, 06-150, PS Docket No. 06-229 |url=https://ecfsapi.fcc.gov/file/6519526095.pdf |access-date=14 January 2019 |publisher=Federal Communications Commission |archive-date=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120000921/https://ecfsapi.fcc.gov/file/6519526095.pdf |url-status=dead }}</ref> Ya tafi jama'a a shekara ta 2007 tare da darajar dala biliyan.
Wanda ya kafa Peek a ƙarshen 2007, tare da wasu tsoffin abokan aikinsa na Virgin, ya gabatar da na'urar hannu ta farko a duniya da aka keɓe don [[Email|imel]]. Samfurin ya samo asali ne don tallafawa ayyukan yanar gizo na ainihi ciki har da imel, SMS, hanyar sadarwar jama'a. Peek ya ƙaddamar da ayyuka a Amurka, Turai, da Asiya.<ref>{{Cite web |date=20 December 2010 |title=GigaOm profile of Peek's 2011 strategy |url=http://gigaom.com/2010/12/19/peek-looks-to-cheap-smartphones-connected-devices-for-future/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110207163507/http://gigaom.com/2010/12/19/peek-looks-to-cheap-smartphones-connected-devices-for-future/ |archive-date=7 February 2011 <!--DASHBot--> |access-date=2011-01-31}}</ref> An ba Peek kyaututtuka da yawa ciki har da Time's Gadget of the Year kuma a cikin 2012 GSMA Nomination for Best Technology.<ref>{{Cite web |title=GSMA Best Technology |url=http://www.peek.ly/blog/news/gsma-best-technology-award/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226113557/http://www.peek.ly/blog/news/gsma-best-technology-award/ |archive-date=2012-02-26 |access-date=2012-01-31}}</ref> A cikin 2012, an dakatar da sabis na Peek.<ref>{{Cite web |title=Peek killing off US email and Twitter devices after 'lifelong service' |url=https://www.engadget.com/2012/02/02/peek-killing-off-devices/#disqus_thread |access-date=21 December 2012 |publisher=Engadget}}</ref> An sanya software na Peek a cikin aikace-aikacen Vine na Twitter da Viber. Bayan samun dandalin Peek, aikace-aikacen Hike na Bharti Softbank ya kai masu amfani da aiki miliyan 100 a kowane wata.<ref>{{Cite web |last=Russell |first=Jon |date=2016-08-16 |title=India's WhatsApp rival Hike raises $175M led by Tencent at a $1.4B valuation |url=https://techcrunch.com/2016/08/16/indias-whatsapp-rival-hike-raises-175m-led-by-tencent-at-a-1-4b-valuation/ |access-date=2023-05-05 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref>
A ƙarshen 2012, Sarva ya kirkiro Halo Neuroscience, kamfani da ke mai da hankali kan fasahar neurostimulation don inganta aikin fahimta. Ya dauki ma'aikata biyu - Dan Chao da Lee von Kraus - kuma ya tara dala miliyan 1 na farko don ƙaddamar da kokarin. Halo ya yi aiki da kungiyoyin wasanni da sojoji da yawa ciki har da kungiyar wasannin Olympics ta Amurka, 'yan wasan tennis, da sojojin musamman na Amurka da Burtaniya, kuma kamfanin fasaha na Flow Neuroscience ne ya saye shi.<ref>{{Cite web |date=2021-02-10 |title=Flow Neuroscience buys fellow brain stimulation company Halo |url=https://www.mobihealthnews.com/news/flow-neuroscience-buys-fellow-brain-stimulation-company-halo |access-date=2023-05-05 |website=MobiHealthNews |language=en}}</ref> Sarva ya yi aiki a cikin kwamitin daraktoci har zuwa 2017. {{Ana bukatan hujja|date=January 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Har ila yau, a cikin 2012, Sarva ya kafa Knotable, kamfanin da ke yin aikace-aikacen haɗin gwiwa Knote.com . <ref>{{Cite web |last=Snow |first=Shane |date=2016-12-01 |title=How This CEO Manages Three Companies And His Very Limited Time |url=https://www.fastcompany.com/3066033/how-this-ceo-manages-three-companies-and-his-very-limited-time |access-date=2020-08-04 |website=Fast Company |language=en-US}}</ref>
Ya kirkiro jerin darussan a Jami'ar Columbia wanda ya koyar tun 2016 . <ref>{{Cite web |last= |first= |date=February 25, 2016 |title=Columbia College offers new entrepreneurship course |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-offers-new-entrepreneurship-course |access-date=August 4, 2020 |website=Columbia College, Columbia University |archive-date=August 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804122315/http://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-offers-new-entrepreneurship-course |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Alonso |first=Nathalie |date=Spring 2016 |title=A Culture of Creation |url=https://www.college.columbia.edu/cct/issue/spring16/article/culture-creation |access-date=August 4, 2020 |website=Columbia College Today}}</ref>
A watan Janairun 2016, Sarva ta ƙaddamar da Knotel, dandalin ofishin mai sassauƙa wanda a cikin 2020 ke aiki a cikin gine-gine sama da 500 a cikin birane 27 a cikin ƙasashe 10, ya kai $ 370mm a cikin kudaden shiga kafin COVID da kuma sayen daga baya. <ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=CEO Who Celebrated WeWork's Demise Must Fix Own Firm: Knotel |url=https://therealdeal.com/2020/01/31/knotels-ceo-cheered-weworks-fall-but-hes-got-challenges-too/ |access-date=2020-08-04 |website=The Real Deal New York |language=en-US}}</ref>
A watan Janairun 2021, wata daya bayan samun allurar rigakafin COVID, Knotel ya ba da sanarwar shirin sayen kamfanin Newmark da shirin sake fasalin, duk da haɓaka daidaito mai yawa daga masu saka hannun jari kuma an kimanta shi sama da dala biliyan 1 a cikin 2019. Sarva ya bar kamfanin kuma bai zauna tare da Newmark ba.
A cikin 2021, Sarva ta kirkiro sabbin kamfanoni da yawa kuma ta kaddamar da asusun jari mai suna Life Extension Ventures . <ref>{{Cite web |last=Dilakian |first=Steven |date=2022-08-19 |title=Knotel’s Amol Sarva Now Wants to Extend Your Life |url=https://therealdeal.com/new-york/2022/08/19/knotels-amol-sarva-now-wants-to-extend-your-life/ |access-date=2023-05-05 |website=The Real Deal |language=en}}</ref>
== Manufofin jama'a ==
Sarva ya kafa kungiyar Wireless Founders Coalition For Innovation a cikin 2007 kuma ya bayyana a cikin sauraron Majalisar Dattijai ta Amurka da Kwamitin Sadarwa na Tarayya (FCC) kan batun gasa a cikin sadarwa na Amurka. <ref>{{Cite web |title=MoveOn.org open letter |url=http://civic.moveon.org/airwaves/fccletter.html?id=10525-1149107-ruF3Z8&t=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720073829/http://civic.moveon.org/airwaves/fccletter.html?id=10525-1149107-ruF3Z8&t=2 |archive-date=2011-07-20 |access-date=2011-01-31}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 June 2007 |title=Op-Ed in VentureBeat |url=https://venturebeat.com/2007/06/11/click-here-for-open-spectrum/ |access-date=2011-01-31 |archive-date=2010-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100824124002/http://venturebeat.com/2007/06/11/click-here-for-open-spectrum/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Op-Ed in BusinessWeek |url=http://www.businessweek.com/technology/content/jul2007/tc20070730_945912.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071101050834/http://www.businessweek.com/technology/content/jul2007/tc20070730_945912.htm |archive-date=November 1, 2007 |access-date=2011-01-31}}</ref>
Ya kasance mai ba da shawara ga Frontline Wireless a 2007-2008. A cikin 2012, Majalisa ta Amurka ta ba da sanarwar wani shiri na aiwatar da tsaron jama'a da sake rarraba shirin da Frontline ya inganta da farko.
Ya kasance mai aiki sosai wajen tallafawa 'yan takarar siyasa na Amurka. Ya yi adawa da shugaban da aka zaba a shekarar 2016 a bainar jama'a kuma ya goyi bayan wasu 'yan takara na 2020 da kuma' yan takarar Majalisar Dattijai da Majalisar Dattilai da yawa.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Knotel CEO 'furious' over Trump's rescinding of DACA |url=https://www.bizjournals.com/newyork/news/2017/08/31/knotel-ceo-furious-over-trumps-rescinding-ofdaca.html |access-date=2020-08-04 |website=New York Business Journal}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-10 |title=Crackdown on Dreamers threatens NYC businesses, including mine |url=https://www.crainsnewyork.com/article/20180111/OPINION/180109945/op-ed-crackdown-on-dreamers-threatens-nyc-businesses-including-mine |access-date=2020-08-04 |website=Crain's New York Business |language=en}}</ref>
== Gidajen ƙasa ==
Sarva ya gina murabba'in ƙafa 20,000, hawa 9, gine-ginen gine-gine a Long Island City, Queens, New York daga ƙasa zuwa ƙasa wanda aka kammala a cikin 2012.<ref>{{Cite web |title=New building East of East stands out in Long Island City |url=https://www.nydailynews.com/life-style/real-estate/new-building-east-east-stands-long-island-city-article-1.1044504 |access-date=2023-05-05 |website=New York Daily News}}</ref>
== manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1977]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4oe7432tee2ubmlchhjlpypwezygbfv
Angela Lee
0
94331
839013
832510
2026-05-22T11:26:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839013
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Angela Seung Ju Pucci''' ( née '''Lee''', {{Lang-zh|李胜珠}} , Korean , an haife ta a watan Yuli 8, na shekara ta 1996), wadda akafi sani da '''Angela Lee Pucci''', haifaffen Kanada ce Ba'amurke mai ba da shawara game da yaƙi da tabin hankali kuma tsohuwar ƙwararriyar ƙwararrun ƙwararrun yaƙi ce . Ta fafata a gasar atomweight da bambaro na gasar DAYA, inda ta zama zakaran duniya na farko na DAYA . Ba a ci nasara ba a nauyin atom, Lee ya yi nasarar kare bel sau biyar kafin ta bar taken lokacin da ta yi ritaya daga wasanni a watan Satumbar 2023. Ta rike tarihin sarauta mafi dadewa a tarihin DAYA sama da shekaru bakwai.
A ranar 5 ga Mayu, 2016, Lee ya zama ɗan ƙarami da ya taɓa lashe kambun duniya a MMA ta hanyar kayar da Mei Yamaguchi don lashe gasar cin kofin duniya ta Atomweight na farko a shekara 19 da watanni 9. <ref>{{Cite web |last=Teng Kiat |date=May 7, 2016 |title=MMA star Angela Lee becomes youngest-ever world champion |url=https://sg.sports.yahoo.com/blogs/fit-to-post-sports/mma-star-angela-lee-becomes-youngest-ever-world-champion-000738878.html |publisher=Yahoo |access-date=February 26, 2025 |archive-date=May 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513045127/https://sg.sports.yahoo.com/blogs/fit-to-post-sports/mma-star-angela-lee-becomes-youngest-ever-world-champion-000738878.html |url-status=dead }}</ref> Lokacin da ƙanenta Christian Lee ya lashe Gasar Duniya mai Sauƙi DAYA a watan Mayu 2019, sun zama 'yar'uwa ta farko na gwarzayen wasan ƙwallon ƙafa na duniya. <ref>{{Cite web |date=26 July 2019 |title=The Youngest MMA World Champions in History are Asian Siblings |url=https://nextshark.com/angela-lee-christian-lee-youngest-mma-champions/ |access-date=11 June 2020 |website=NextShark}}</ref> Bayan mutuwar kanwarta [[Victoria Lee|Victoria]], Lee ta sanar da yin ritaya daga MMA a DAYA Fight Night 14 a kan Satumba 30, 2023.
== Fage ==
An haifi Lee a [[Vancouver]] ga mahaifinsa dan kasar Sin-Singapore Ken Lee da wata mahaifiyar Kanada Jewelz Lee haifaffiyar [[Koriya ta Kudu]] . Ta koma [[Hawaii]] tare da danginta tana da shekaru 7. Iyayenta duka ƴan wasan yaƙi ne, don haka ta fara horarwa tun tana ƙarama kuma tana fafatawa tana ɗan shekara 6. <ref>{{Cite web |last=Neil Davidson |title=Vancouver-born fighter (Unstoppable) Angela Lee goes after world title |url=https://ca.news.yahoo.com/vancouver-based-fighter-unstoppable-angela-lee-goes-world-170547429--spt.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513010419/https://ca.news.yahoo.com/vancouver-based-fighter-unstoppable-angela-lee-goes-world-170547429--spt.html |archive-date=May 13, 2016 |access-date=May 10, 2016 |publisher=The Canadian Press}}</ref> Kanenta Kirista kuma dan gwagwarmayar MMA ne kuma wani kanin ta Adrian (an haife shi a Waipahu ), kuma yana horar da fasahar fada. 'Yar'uwar Lee [[Victoria Lee|Victoria]], wacce kuma ta kasance mai gauraya mai zane-zane da aka rattaba hannu zuwa DAYA, ta mutu a cikin 2022 tana da shekara 18.
A cikin 2011, Angela Lee ta lashe gasarta a gasar cin kofin duniya na Amateur pankration na Amurka, kuma a shekara ta gaba, ta yi ikirarin rukuninta a gasar cin kofin duniya ta Pangration Athlima Federation a Girka. <ref>{{Cite web |last=Kyle Nagel |date=May 21, 2015 |title=Fight Path: For ONE Championship 27's Angela Lee, surprise at-home attacks were normal |url=http://mmajunkie.com/2015/05/fight-path-for-one-championship-27s-angela-lee-surprise-at-home-attacks-were-normal |publisher=MMA Junkie}}</ref> An bai wa Lee kyautar baƙar bel ɗin Jiu-Jitsu ɗan [[Brazil]] ne a ranar 9 ga Fabrairu, 2018, ta baƙar bel mai digiri na uku Mike Fowler da mahaifinta Ken Lee, wanda shi ma baƙar bel ne.
== Haɗaɗɗen sana'ar fasaha ==
A cikin 2014, Lee ta fara halarta na farko mai son, kuma a watan Nuwamba na wannan shekarar ta lashe kambun mai son ta doke Audrey Perkins a Destiny MMA: Na Koa 7 a Honolulu don zama gwarzon Destiny MMA strawweight.
=== Gasar DAYA ===
Lee ya sanya hannu tare da Gasar DAYA a cikin 2014 kuma ta fara halarta ta na gabatarwa a Gasar DAYA 28: Warrior's Quest a ranar 22 ga Mayu, 2015, tana mika Aya Saber tare da armbar a zagayen budewa. <ref>{{Cite web |last=Brian Knapp |title=Shinya Aoki Keeps Lightweight Title, Decisions Koji Ando at One Championship 27 |url=http://www.sherdog.com/news/news/Shinya-Aoki-Keeps-Lightweight-Title-Decisions-Koji-Ando-at-One-Championship-27-86535 |publisher=Sherdog}}</ref> Tana fafatawa a karkashin tutar Singapore. <ref>{{Cite web |date=23 November 2016 |title="Unstoppable" Angela Lee |url=https://www.onefc.com/athletes/angela-lee/ |access-date=7 April 2022 |website=ONE Championship – The Home Of Martial Arts |quote=From Singapore / United States}}</ref>
Bayan nasarar, Lee ya fita daga koleji a Hawaii (ta na karatun kasuwanci) kuma ta koma Singapore don shiga Evolve MMA . <ref name="Singapore">{{Cite web |last=Sanjay Nair |date=August 24, 2015 |title=Mixed Martial Arts: Angela Lee quits school aiming to be Singapore's 1st world champion |url=http://www.straitstimes.com/sport/mixed-martial-arts-angela-lee-quits-school-aiming-to-be-singapores-1st-world-champion |publisher=Straits Times}}</ref> <ref>{{Cite web |last=James Goyder |date=September 21, 2015 |title=Angela Lee Switched Her Training to Singapore in Search of One Championship Gold |url=http://www.mmaweekly.com/angela-lee-switched-her-training-to-singapore-in-search-of-one-championship-gold |publisher=MMA Weekly}}</ref> A cikin yakinta na gaba, ta yi amfani da ƙwaƙƙwarar tsirara ta baya don doke Mona Samir a Gasar DAYA: Odyssey na Champions a ranar 27 ga Satumba, 2015, a zagaye na farko.
Ƙwararrun ƙwararrun Lee na uku shine a Gasar DAYA 33: Girman Zaki a ranar 13 ga Nuwamba, 2015, <ref>{{Cite web |last=Saheli Roy Choudhury |date=November 13, 2015 |title=Asia's female MMA star: 'I finish fights very quickly...' |url=https://www.cnbc.com/2015/11/13/singapore-mma-star-angela-lee-ready-for-one-pride-bout-with-natalie-gonzales-hills.html |publisher=CNBC}}</ref> kuma ta ƙaddamar da Natalie Gonzales Hills tare da murza leda a zagaye na buɗewa a cikin abin da masu sharhi suka bayyana a matsayin yuwuwar ƙaddamar da ɗan takara na shekara. <ref>{{Cite web |last=MMA Insider |date=November 14, 2015 |title=Historic twister submission in ONE Championship cage by Singaporean MMA star Angela Lee |url=https://sg.sports.yahoo.com/blogs/mma-insider/historic-twister-submission-in-one-championship-060525599.html |publisher=Yahoo! Sports}}</ref> <ref>{{Cite web |last=FO Staff |title=One Championship's Angela Lee pulls off twister submission |url=http://www.fightersonlymag.com/videos/23615-one-championship-s-angela-lee-pulls-off-twister-submission |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160616232020/http://www.fightersonlymag.com/videos/23615-one-championship-s-angela-lee-pulls-off-twister-submission |archive-date=June 16, 2016 |access-date=May 19, 2016 |publisher=Fighters Only}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Neil Davidson |title=Angela 'Unstoppable' Lee, Vancouver-Born MMA Athlete, Turns Heads In Asia |url=http://www.huffingtonpost.ca/2015/12/09/angela-lee-mma_n_8763372.html |publisher=The Canadian Press}}</ref> Daga baya ta ci lambar yabo ta 2015 WMMA Press Award for Submit of the Year. <ref>{{Cite web |date=January 30, 2016 |title=Angela Lee Takes WMMA Press 2015 Newcomer & Submission Award |url=https://wombatsports.wordpress.com/2016/01/30/angela-lee-takes-wmma-press-2015-newcomer-submission-award/ |access-date=May 19, 2016 |publisher=Wombat Sports}}</ref>
Bayan haka, ta fuskanci Lena Tkhorevska a DAYA Championship 36: Ruhun Zakarun Turai a ranar 11 ga Disamba, 2015, <ref>{{Cite web |last=Mick Hammond |date=December 10, 2015 |title=Friday's Fight is Angela Lee's Next Step Towards ONE CHAMPIONSHIP Title |url=http://www.mmaweekly.com/fridays-fight-is-angela-lees-next-step-towards-one-championship-title |publisher=MMA Weekly}}</ref> kuma ta yi nasara tare da tsirara ta baya a zagaye na biyu. Yaƙin farko na Lee na 2016 ya kasance da Rebecca Heintzman a ONE Championship 39: Tribe of Warriors a ranar 20 ga Fabrairu, 2016, kuma ta yi nasara da wuyan zagaye na biyu. <ref>{{Cite web |date=May 17, 2017 |title=Rebecca Heintzman-Rozewski Looks To Lessons Learned From Loss Against Angela Lee |url=https://www.asiaone.com/world/rebecca-heintzmanrozewski-looks-lessons-learned-loss-against-angela-lee?amp |access-date=10 November 2021 |website=asiaone.com}}</ref>
Ladan Lee na sallamar abokan hamayyarta biyar na farko shi ne harbi a gasar cin kofin mata ta Atomweight na farko da aka yi da tsohuwar tsohuwar kasar [[Japan]] Mei Yamaguchi a Gasar DAYA ta 42: Hawan Wuta a ranar 6 ga Mayu, 2016. <ref>{{Cite web |last=Jim Edwards |date=April 27, 2016 |title=Angela Lee looking to make history and pioneer women's MMA at ONE: Ascent To Power |url=https://www.independent.co.uk/sport/general/mma/angela-lee-looking-to-make-history-and-pioneer-womens-mma-at-one-ascent-to-power-a7003626.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220507/https://www.independent.co.uk/sport/general/mma/angela-lee-looking-to-make-history-and-pioneer-womens-mma-at-one-ascent-to-power-a7003626.html |archive-date=May 7, 2022 |website=The Independent}}</ref> <ref>{{Cite web |last=LIM SAY HENG |date=April 2016 |title=Angela Lee eyes first ONE Championship women's title |url=https://tnp.straitstimes.com/sports/angela-lee-eyes-first-one-championship-womens-title |publisher=The New Paper |access-date=2025-02-26 |archive-date=2024-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123081721/https://tnp.straitstimes.com/sports/angela-lee-eyes-first-one-championship-womens-title |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=James Edwards |date=April 9, 2016 |title=Angela Lee to square off with Mei Yamaguchi to crown ONE Women's atomweight world champion |url=https://www.mirror.co.uk/sport/other-sports/mma/angela-lee-square-mei-yamaguchi-7719350 |publisher=Daily Mirror}}</ref> Nasarar yaƙin zai sa ta zama zakaran MMA mafi ƙanƙanta a duniya. <ref>{{Cite web |last= |date=May 6, 2016 |title=Youngest-Ever MMA Champion Could Come Out of Singapore |url=https://www.bloomberg.com/news/videos/2016-05-06/youngest-ever-mma-champ-could-come-from-singapore |publisher=Bloomberg}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Lee U-Wen |date=May 4, 2016 |title=Angela Lee's ready for the fight of her life |url=http://www.businesstimes.com.sg/life-culture/angela-lees-ready-for-the-fight-of-her-life |publisher=Business Times}}</ref>
Lee ya yi nasara a yaƙin ta hanyar yanke shawara baki ɗaya don zama zakaran gwajin dafi na mata DAYA, kuma ta karɓi kyautar $68,200 SGD don aikinta. <ref>{{Cite web |last= |title=MMA: Angela Lee awarded $68,200 bonus following title victory |url=http://news.asiaone.com/news/sports/mma-angela-lee-awarded-68200-bonus-following-title-victory |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160510180248/http://news.asiaone.com/news/sports/mma-angela-lee-awarded-68200-bonus-following-title-victory |archive-date=May 10, 2016 |access-date=May 10, 2016 |publisher=The New Paper}}</ref> Kafofin yada labarai na MMA sun bayyana fadan da ta yi da Yamaguchi a matsayin dan takarar Yakin bana. <ref>{{Cite web |last=Brian Knapp |title=Angela Lee Takes Atomweight Title in FOTY Contender at One Championship 42 |url=http://www.sherdog.com/news/news/Angela-Lee-Takes-Atomweight-Title-in-FOTY-Contender-at-One-Championship-42-104549 |publisher=Sherdog}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Alexander K. Lee |date=May 6, 2016 |title=Watch: 19-year-old Angela Lee wins ONE title in thriller |url=https://www.thescore.com/mma/news/1022169 |publisher=The Score}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Jay Russell |title=2016 Fight Of The Year Candidate: Angela Lee vs Mei Yamaguchi (Video) |url=http://vendettafighter.com/2016-fight-of-the-year-candidate-angela-lee-vs-mei-yamaguchi-video/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512074918/http://vendettafighter.com/2016-fight-of-the-year-candidate-angela-lee-vs-mei-yamaguchi-video/ |archive-date=May 12, 2016 |access-date=May 22, 2016 |publisher=Vendetta Fighter}}</ref> Daga baya ta rattaba hannu kan sabuwar kwangila da gasar DAYA. Masu sharhi sun yi hasashen cewa sabuwar kwangilarta ta sanya Lee ta zama matashiya mafi girma da ake biyan kuɗi a tarihin MMA, namiji ko mace. <ref>{{Cite web |last=James Goyder |date=May 12, 2016 |title=NEWLY CROWNED ONE ATOMWEIGHT CHAMP ANGELA LEE SIGNS HUGE NEW CONTRACT |url=http://www.mmaweekly.com/newly-crowned-one-atomweight-champ-angela-lee-signs-huge-new-contract |publisher=MMA Weekly}}</ref>
A ranar 11 ga Maris, 2017, Angela Lee ta doke Jenny Huang ta Taiwan kuma ta ci gaba da rike kambun gasar Atomweight na duniya. <ref>{{Cite web |last=Kowal |first=Eric |date=January 4, 2017 |title=ONE women's atomweight champ Angela Lee defends against Jenny Huang |url=https://mymmanews.com/angela-lee-defends-jenny-huang/ |access-date=10 November 2021 |website=mymmanews.com}}</ref> A ranar 27 ga Mayu, 2017, ta yi nasarar kare kambunta na biyu da Istela Nunes ta Brazil. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Jonathan |date=May 27, 2017 |title=Angela Lee anaconda chokes Istela Nunes to retain ONE championship world title |url=https://tnp.straitstimes.com/sports/others/angela-lee-anaconda-chokes-istela-nunes-retain-one-championship-world-title |access-date=10 November 2021 |website=tnp.straitstimes.com }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A ranar 8 ga Nuwamba, 2017, Chatri Sityodtong ta sanar da cewa Angela Lee ta shiga cikin wani mummunan hatsarin mota bayan da aka ruwaito ta yi barci a jikin motarta. <ref>{{Cite web |title=Chatri Sityodtong |url=https://www.facebook.com/csityodtong/posts/1596095403785948 |access-date=November 8, 2017 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> A cikin 2023, Lee ya bayyana cewa wannan ainihin yunƙurin kashe kansa ne da gangan. <ref>{{Cite web |last=Burne |first=Kathrine |date=September 20, 2023 |title=Angela Lee Reveals Past Suicide Attempt |url=https://jitsmagazine.com/angela-lee-reveals-past-suicide-attempt/ |access-date=20 September 2023 |website=Jitsmagazine}}</ref> Ta yi nasarar tsira daga lamarin tare da ratsa jiki da kuma kone-kone. Fadan Lee da Mei Yamaguchi da aka shirya yi a ranar 24 ga Nuwamba an sake tsara shi zuwa 18 ga Mayu, 2018, <ref>{{Cite web |last=Lim Say Heng |date=March 8, 2018 |title=MMA: Angela Lee wants to be first dual-division women's champion in One Championship |url=http://www.straitstimes.com/sport/mma-angela-lee-wants-to-be-first-dual-division-womens-champion-in-one-championship |website=[[The Straits Times]]}}</ref> a Mafarkin Mafarki ɗaya da ba a iya tsayawa a Gasar Cin Kofin Duniya a Singapore. <ref>{{Cite web |date=December 4, 2017 |title=Unstoppable Dreams |url=https://onefc.com/events/unstoppable-dreams |access-date=December 28, 2020 |website=[[ONE Championship]]}}</ref> Lee ya yi nasara ta hanyar yanke shawara gaba ɗaya. <ref>{{Cite web |date=May 18, 2018 |title=Angela Lee, Nguyen still Champions after Unstoppable Dreams |url=https://www.baguioheraldexpressonline.com/angela-lee-nguyen-still-champions-after-unstoppable-dreams/ |access-date=10 November 2021 |website=baguioheraldexpressonline.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ana sa ran Lee zai fuskanci zakaran ajin bambaro Jingnan Xiong a Gasar DAYA 78: Zuciyar Zaki a ranar 9 ga Nuwamba, 2018, a yunƙurin zama mace ta farko da ta zama zakara a rukuni biyu a gasar DAYA. <ref>{{Cite web |last=Alexander K. Lee |date=October 2, 2018 |title=Angela Lee aims to become ONE's first two-division female champ, Bibiano Fernandes announced for Nov. 9 show |url=https://www.mmafighting.com/2018/10/2/17927988/angela-lee-aims-become-ones-first-two-division-female-champ-bibiano-fernandes-announced-nov-9-show |publisher=mmafighting.com}}</ref> Koyaya, a ranar 5 ga Nuwamba, 2018, Lee ta bayyana cewa an tilasta mata cire katin saboda rauni a baya. <ref>{{Cite web |last=Fernanda Prates |date=November 5, 2018 |title=Angela Lee's dual-title plans on hold after back injury forces ONE Championship 83 withdrawal |url=https://mmajunkie.com/2018/11/one-championship-83-angela-lee-withdraws-with-back-injury |publisher=mmajunkie.com}}</ref> Yaƙin ya faru a ƙarshe a ranar 31 ga Maris, 2019, a Gasar Cin Kofin 90: Sabon Zamani . Lee ya ci nasara ta hanyar TKO a zagaye na 5, wanda ya kama ta da rashin nasara. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Alexander K. |date=2019-03-31 |title=ONE Championship: A New Era results: Shinya Aoki chokes out Eduard Folayang to win title, Xiong Jing Nan stops Angela Lee |url=https://www.mmafighting.com/2019/3/31/18289105/one-championship-a-new-era-results-shinya-aoki-chokes-eduard-folayang-xiong-jin-nan-stops-angela-lee |access-date=2019-04-01 |website=MMA Fighting}}</ref>
A DAYA Championship 96: Masters of Destiny, Angela Lee ya sha wahala wani shan kashi a hannun Michelle Nicolini, ta hanyar yanke shawara gaba ɗaya. <ref>{{Cite web |last=Leonte |first=Tudor |title=Michelle Nicolini Bests Angela Lee in Main Event of One: Masters of Destiny |url=https://www.sherdog.com/news/news/Michelle-Nicolini-Bests-Angela-Lee-in-Main-Event-of-One-Masters-of-Destiny-158319 |access-date=10 November 2021 |website=sherdog.com}}</ref>
Lee na gaba ta kare gasar Atomweight GUDA DAYA da Xiong Jingnan - wanda Lee na gasar Strawweight Lee ya kasa kamawa - a Gasar DAYA ta 100: Karni a ranar 13 ga Oktoba, 2019. <ref>{{Cite web |last=Alexander K. Lee |date=June 30, 2019 |title=Angela Lee, Aung La Nsang, Bibiano Fernandes title fights announced for ONE Championship's 100th show |url=https://www.mmafighting.com/2019/6/30/20545421/angela-lee-aung-la-nsang-bibiano-fernandes-title-fights-announced-for-one-championships-100th-show |publisher=mmafighting.com}}</ref> Ta yi nasara a fafatawar da sallama a zagaye na biyar. <ref>{{Cite web |date=November 27, 2019 |title=Angela Lee expects trilogy bout with Xiong Jing Nan to happen in 2020 |url=https://asianmma.com/angela-lee-expects-trilogy-bout-with-xiong-jing-nan-to-happen-in-2020/ |website=asianmma.com}}</ref>
Bayan hutun ciki, Lee ta dawo don kare taken Atomweight ɗinta akan ƊAYA Matan Atomweight Grand Prix mai nasara Stamp Fairtex a DAYA 155: X akan Maris 26, 2022. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Alexander K. |date=2022-01-12 |title=Demetrious Johnson return, Angela Lee vs. Stamp Fairtex announced for rescheduled ONE Championship: ONE X event |url=https://www.mmafighting.com/2022/1/12/22880058/demetrious-johnson-return-angela-lee-stamp-fairtex-announced-rescheduled-one-championship-x-event |access-date=2022-01-12 |website=MMA Fighting |language=en}}</ref> Ta tsallake rijiya da baya a zagayen farko bayan bugun hanta da ta yi mata, ta yi nasara a karawar ta hanyar mika wuya a zagaye na biyu. <ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Jay |date=2022-03-26 |title=Angela Lee Victorious in Return, Submits Stamp Fairtex in ONE X Main Event |url=https://cagesidepress.com/2022/03/26/one-x-angela-lee-vs-stamp-fairtex/ |access-date=2022-03-26 |website=Cageside Press |language=en-US}}</ref> A cikin Afrilu 2022, Fight Matrix ya sanya Lee matsayi na #12 mata (121.9 lbs da ƙasa) a cikin duniya. <ref>{{Cite web |title=Fighter Profile - Fight Matrix |url=https://www.fightmatrix.com/fighter-profile/Angela+Lee/135246/ |access-date=April 29, 2023 |website=www.fightmatrix.com}}</ref>
Lee ta kalubalanci Xiong Jingnan don Gasar Ajin Mata DAYA DAYA akan Firimiya Bidiyo 2 ranar 30 ga Satumba, 2022. <ref>{{Cite web |last=Martin |first=Damon |date=15 August 2022 |title=Angela Lee vs. Xiong Jingnan 3 for strawweight title set to headline ONE on Prime Video 2 card . However, she was defeated by Xiong jing nan, losing by unanimous decision,with this defeat, she accumulated 3 loss in the strawweight decision and failed to win any match in the strawweight decision. |url=https://www.mmafighting.com/2022/8/15/23306829/angela-lee-vs-xiong-jingnan-3-for-strawweight-title-set-to-headline-one-on-prime-video-2-card |access-date=16 August 2022 |website=mmafighting.com}}</ref> Ta yi rashin nasara da yanke shawara gaba ɗaya. <ref>{{Cite web |last=Taylor |first=Tom |last2=Atkin |first2=Nicholas |date=1 October 2022 |title=ONE Championship Prime Video 2 results: Xiong Jingnan beats Angela Lee to retain title in trilogy |url=https://www.scmp.com/sport/martial-arts/mixed-martial-arts/article/3194492/one-championship-prime-video-2-results-angela |access-date=1 October 2022 |website=scmp.com}}</ref>
A DAYA Fight Dare 14 a ranar 30 ga Satumba, 2023, Lee ta sanar da yin ritaya daga hadaddiyar fasahar fada kuma ta bar taken yayin taron. Da yake magana da ESPN, ta ce, "Abin da kawai yake da wuyar gaske saboda 'yar'uwata ta kasance mayaƙin, dukan iyalina ne mayakan, mahaifina shi ne kocinmu. Kuma saboda duk abin da ya kasance haka, ina tsammanin, haɗuwa da haɗin kai shine daya daga cikin manyan abubuwan [da ya sa] na tashi, saboda yana da wuyar ci gaba. " Sakamakon haka, wasan riko na wucin gadi tsakanin Stamp Fairtex da Ham Seo-hee a wurin taron an inganta shi don zama matsayin da ba kowa.
== Rayuwa ta sirri ==
Lee yana da ɗan ƙasar Amurka da Kanada. <ref name="CTVN">{{Cite web |last=Davidson |first=Neil |date=16 March 2018 |title=Vancouver-born MMA fighter Angela Lee returns after November car crash |url=https://www.ctvnews.ca/mobile/sports/vancouver-born-mma-fighter-angela-lee-returns-after-november-car-crash-1.3846102 |access-date=7 April 2022 |website=CTVNews |language=en |quote=Lee, who divides her time between the Hawaiian island of Oahu and Singapore, comes from a fighting family. |archive-date=26 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426070537/https://www.ctvnews.ca/mobile/sports/vancouver-born-mma-fighter-angela-lee-returns-after-november-car-crash-1.3846102 |url-status=dead }}</ref> Ta yi aure da ɗan'uwan ɗan wasan yaƙi Bruno Pucci . A ranar 1 ga Oktoba, 2020, Lee ta sanar a dandalinta na sada zumunta cewa tana da juna biyu. <ref>{{Cite web |date=October 2, 2020 |title=Angela Lee announces pregnancy |url=https://asianmma.com/angela-lee-announces-pregnancy/ |website=asianmma.com}}</ref> Ta haifi diya mace a watan Afrilu 2021. <ref>{{Cite web |date=June 17, 2021 |title=ONE Championship: Angela Lee admits she 'felt like throwing up' after training for first time since giving birth |url=https://www.scmp.com/sport/martial-arts/mixed-martial-arts/article/3137673/one-championship-angela-lee-admits-she-felt |access-date=September 30, 2023 |website=[[South China Morning Post]]}}</ref> Dukansu Lee da mijinta manyan masu horarwa ne a United BJJ Hawaii, dakin motsa jiki da suka kafa a 2021. An jinkirta bude dakin motsa jiki na su kwanaki da dama sakamakon barna kafin ranar. <ref>{{Cite web |date=January 5, 2021 |title=ONE FC Champion Angela Lee Delays Opening United BJJ Hawaii After Vandalism |url=https://jitsmagazine.com/one-fc-champion-angela-lee-delays-opening-united-bjj-hawaii-after-vandalism/}}</ref>
Kanin Lee Kirista shine Gwarzon Duniya DAYA mai nauyi mai nauyi da DAYA zakaran Duniya na Welterweight . 'Yar ƙaninta, [[Victoria Lee|Victoria]], ta yi nasarar fara fitowa ta MMA tana da shekara 16 a ranar 26 ga Fabrairu, 2021. <ref>{{Cite web |date=February 28, 2021 |title=16 Year-Old Victoria Lee Wins Her ONE FC MMA Debut by Submission |url=https://jitsmagazine.com/16-year-old-victoria-lee-wins-her-one-fc-mma-debut-by-submission/}}</ref> A ranar 7 ga Janairu, 2023, Lee ya sanar a Instagram cewa Victoria ta mutu a ranar 26 ga Disamba, 2022. <ref>{{Cite web |last=Nolan King |date=2023-01-07 |title=ONE Championship rising star Victoria Lee dead at 18 |url=https://mmajunkie.usatoday.com/2023/01/mma-news-victoria-lee-one-championship-star-dies |access-date=2023-01-07 |publisher=mmajunkie.usatoday.com}}</ref> Lees sun rufe wurin horar da MMA mallakar danginsu a Waipahu, Hawaii, kuma sun ce za ta kasance a rufe ta dindindin.
A ranar 19 ga Satumba, 2023, Lee ta rubuta a wata kasida a kan ‘yan wasa Tribune cewa hatsarin mota da ta yi a shekarar 2017 a Hawaii yunƙurin kashe kansa ne, kuma ta bayyana cewa ‘yar uwarta Victoria, wacce ta mutu a shekarar 2022 tana da shekara 18, ta kashe nata. <ref>{{Cite web |date=September 19, 2023 |title=Resilient by Angela Lee |url=https://www.theplayerstribune.com/posts/angela-lee-pucci-mma-mental-health |website=The Players' Tribune}}</ref> <ref>{{Cite web |title=MMA fighter Angela Lee says her 2017 car crash was a suicide attempt, confirms sister Victoria took her own life |url=https://www.channelnewsasia.com/sport/angela-lee-mma-fighter-says-2017-car-crash-was-suicide-attempt-confirms-sister-victoria-lee-took-her-own-life-3784971 |access-date=2023-09-26 |website=CNA |language=en}}</ref> Wadannan al'amura sun motsa ta ta kafa wata kungiya mai zaman kanta mai suna Fightstory, fitar da faifan bidiyo da bidiyo akan lafiyar kwakwalwa, da kuma wani shiri na taimakawa mutane da abinci mai gina jiki da lafiyar jiki. <ref>{{Cite web |title='Your story matters': MMA fighter Angela Lee opens up on new initiative, suicide attempt and sister Victoria's death |url=https://www.channelnewsasia.com/sport/angela-victoria-lee-mma-champion-fighter-suicide-mental-health-fightstory-3799366 |access-date=2023-09-26 |website=CNA |language=en}}</ref>
== Gasar da nasarori ==
=== Pankration ===
* '''Gasar Cin Kofin Duniya ta Pangration ta Duniya:'''
** 2012 Agon (cikakken lamba) 'Yan mata, 16-17 yrs, 58 kg - Zakaran. <ref>{{Cite web |title=2012 WORLDPANGRATION CHAMPIONSHIP RESULTS AGON |url=http://www.worldpangration.net/index.php/2011-08-15-07-10-58/89-results-1/94-2012-worldpangration-championship-results-agon |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913021734/http://worldpangration.net/index.php/2011-08-15-07-10-58/89-results-1/94-2012-worldpangration-championship-results-agon |archive-date=September 13, 2016 |access-date=May 19, 2016 |website=www.worldpangration.net}}</ref>
** 2012 Semi (Semi contact) Girls, Juniors, 58 kg - Zakaran. <ref>{{Cite web |title=2012 WORLDPANGRATION CHAMPIONSHIP RESULTS PANGRATION IMIEPAFIS |url=http://www.worldpangration.net/index.php/2011-08-15-07-10-58/89-results-1/93-2012-worldpangration-championship-results-pangration-imiepafis |access-date=May 19, 2016 |website=www.worldpangration.net |archive-date=2016-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915131607/http://www.worldpangration.net/index.php/2011-08-15-07-10-58/89-results-1/93-2012-worldpangration-championship-results-pangration-imiepafis |url-status=dead }}</ref>
=== Kokawar gargajiya ===
* '''HHSAA Wrestling Circuit'''
** 2013, 121 lbs, 'Yan Mata - Gwarzo. <ref>{{Cite web |title=Wrestling - HHSAA Girls Final Results - Hawaii High School Athletic Association (HHSAA) |url=http://www.sportshigh.com/sports/wrestling/schedule_results/2012-2013/HHSAA_girls_final |access-date=May 19, 2016 |website=www.sportshigh.com}}</ref>
=== Hadaddiyar fasahar martial ===
* '''Amateur Sana'a'''
** Ƙaddara MMA Gasar Mata ta Strawweight (Lokaci ɗaya)
* '''Gasar DAYA'''
** Gasar Atom Atom Ajin Mata DAYA (Lokaci ɗaya; ƙaddamarwa)
*** Kare taken nasara guda biyar
*** Mulki mafi dadewa a cikin tarihi DAYA (kwanaki 2,703)
** Ayyukan Dare (Lokaci Daya) {{Small|vs. [[Stamp Fairtex]]}}
** Yaƙin Shekarar 2016 vs. Mei Yamaguchi <ref>{{Cite web |title=ONE Championship's Fight Of The Year 2016 |url=http://onefc.com/news/1062-one-championships-fight-of-the-year-2016.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170117020740/http://onefc.com/news/1062-one-championships-fight-of-the-year-2016.html |archive-date=January 17, 2017 |access-date=March 7, 2017 |website=ONE Championship |language=en}}</ref>
** 2022 Yaƙin MMA na Shekara {{Small|vs. [[Stamp Fairtex]] at [[ONE: X]]}} <ref>{{Cite web |last=Jay Furness |date=2022-12-31 |title=Angela Lee vs. Stamp Fairtex named ONE's 2022 MMA Fight Of The Year |url=https://www.onefc.com/news/angela-lee-vs-stamp-fairtex-named-ones-2022-mma-fight-of-the-year/ |access-date=2023-01-01 |website=ONE Championship – The Home of Martial Arts}}</ref>
* '''[https://wombatsports.wordpress.com/2016/01/04/wmma-press-awards-2015-nominees-updated-daily/ Ƙungiyar Jarida ta WMMA]''' <ref>{{Cite web |date=January 30, 2016 |title=Angela Lee Takes WMMA Press 2015 Newcomer & Submission Award |url=https://wombatsports.wordpress.com/2016/01/30/angela-lee-takes-wmma-press-2015-newcomer-submission-award/ |access-date=May 19, 2016 |publisher=Wombat Sports}}</ref>
** 2015 Sabon shiga na Shekara
** 2015 ƙaddamar da shekara <small>da Natalie Gonzales Hills</small>
* '''Kyautar MMA ta Duniya'''
** Komawar Shekarar 2018 <small>da Mei Yamaguchi a Gasar Cin Kofin DAYA: Mafarki marasa Tsayawa</small> <ref>{{Cite web |last=Bryan Tucker |date=July 4, 2019 |title=World MMA Awards 2019 Results |url=https://www.mmafighting.com/2019/7/3/20681393/world-mma-awards-2019-results |publisher=mmafighting.com}}</ref>
* '''MMAJunkie.com'''
** 2016 Mayu Yaƙin Watan vs. <small>Mei Yamaguchi</small>
== Mixed Martial Art Records ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
6mrqdtma26zbpqs3av6zle9kpf7ue29
Alamar Gene
0
95640
838903
729738
2026-05-22T03:07:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838903
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Sign Gene: The First Deaf Superheroes fim ne na jarumi na shekara ta 2017 wanda Emilio Insolera ya rubuta, ya samar, ya ba da umarni kuma ya fito da shi. Labarin ya ta'allaka ne a kan wani wakili kurma, Tom Clerc (wanda Insolera ya buga), daga [[New York (birni)|Birnin New York]] wanda ke dauke da maye gurbin kwayar halitta mai karfi. An aika shi zuwa [[Japan]] tare da abokin aikinsa, Ken Wong, don bincika laifuka da aka yi imanin cewa kurame na Japan ne suka aikata su.<ref name="backstage interview">{{Cite web |last=Backstage |date=5 May 2009 |title='Sign Gene' Emilio Insolera Interview |url=https://www.youtube.com/watch?v=Claf_2B2lJc |publisher= |via=YouTube}}</ref> Haruffukan fim ɗin, duka masu laifi da wakilai, suna amfani da yaren kurame a matsayin ikon da suka fi na mutum. Fim din kuma taurari ne Carola Insolera, Ben Bahan, Hiroshi Vava, Humberto Insolera da Noboru Kuragawa.
Fim din ya yi nassoshi da yawa game da Tarihin kurame, al'adu, da ilimin harshe na kurame. Ana magana da harsuna shida kuma ana sanya hannu a cikin fim din: Turanci, Jafananci, Italiyanci, [[Harshen Kurame na Amurka]], Harshen Kurame na Jafananci da Harshen Kurame na Italiyanci.
== Farko ==
Alamar kwayar halitta ce da ke cikin 29 kawai daga cikin kwayoyin halitta 300 da ke da alhakin haifar da kurma. Dukkanin kurame masu maye gurbin da ke dauke da wannan maye gurbin kwayar halitta sun zama jarumawa tare da ikon ƙirƙirar iko ta hanyar amfani da yaren kurame. Ana albarkace su da iko mai mahimmanci kamar su iya rufe ƙofofi ta hanyar sanya hannu kan kalmar 'kusa', ko kuma sanya hannayensu su zama makamai waɗanda zasu iya fitar da wuta ta hanyar sanya alamar kalmar 'makami'. <ref name="father of sign gene">{{Cite web |last=TJ |date=24 October 2015 |title=Father of Sign Gene |url=http://tokyojournal.com/component/k2/item/743-issue-267-summer-2009-father-of-sign-gene |access-date=21 March 2017 |publisher=[[Tokyo Journal]] |language=English |archive-date=2 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402111156/http://tokyojournal.com/component/k2/item/743-issue-267-summer-2009-father-of-sign-gene |url-status=dead }}</ref>
== Makirci ==
Tom Clerc wakilin sirri ne kurma wanda ya fito ne daga dangin kurma masu yawa. Ya fito ne daga zuriyar Laurent Clerc, wanda ake la'akari da Uba na Kurame a Amurka. A cikin fim din, Laurent Clerc ya kawo yaren kurame zuwa Amurka ƙarni biyu da suka gabata. Tom yana dauke da SGx29, maye gurbin Sign Gene mai ƙarfi. Koyaya, ya rasa wani ɓangare na ikonsa yayin yaƙi da Jux Clerc, ɗan'uwan Tom kuma shugaban ƙungiyar 1.8.0., wata mugun kungiya da aka sadaukar don kawar da maye gurbin Sign Gene.
Hugh Denison shine shugaban Q.I.A. (QuinPar Intelligence Agency), wata hukuma da ke da alaƙa da Pentagon kuma ta ƙunshi zaɓaɓɓun wakilai tare da maye gurbin Sign Gene. Hugh ya aika Tom da abokin aikinsa, Ken Wong, zuwa [[Osaka]], Japan. Ma'aurata sun ƙare da fada da ƙungiyar Jafananci karkashin jagorancin Tatsumi Fuwa. A lokacin da suka hadu da kungiyar, Ken da Tom sun koyi cewa za su iya cin nasarar rikici ne kawai ta hanyar bin hanyar Jafananci. Tare da tafiyarsa, Tom ya fahimci cewa ba a rasa ikonsa ba.<ref name="oggi7">{{Cite web |title=CINEMA/PERSONAGGI/Ciak, si gira con la lingua dei segni |url=http://www.oggi7.info/node/2327/print |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |last=sociali |first=West - quotidiano sulle politiche |title=007 in missione con la lingua dei segni in quattro nazioni |url=http://www.west-info.eu/it/007-in-missione-con-la-lingua-dei-segni-in-quattro-nazioni/ |publisher= |access-date=2025-03-12 |archive-date=2017-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170330012802/http://www.west-info.eu/it/007-in-missione-con-la-lingua-dei-segni-in-quattro-nazioni/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=23 March 2017 |title=Sign Gene. La prima generazione di supereroi sordi - Abbanews |url=http://www.abbanews.eu/gusti-e-cultura/8981/ |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |last=SemiColonWeb |title=Il primo film con super-eroi sordi nel circuito UCI |url=http://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/69432/arriva-sign-gene-il-primo-film-con-super-eroi-sordi.aspx |website=news.cinecitta.com |access-date=2025-03-12 |archive-date=2017-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326135746/http://news.cinecitta.com/IT/it-it/news/53/69432/arriva-sign-gene-il-primo-film-con-super-eroi-sordi.aspx |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Backstage |date=8 May 2009 |title='Sign Gene' Susan Mather Interview |url=https://www.youtube.com/watch?v=VjweU2jCKfw |publisher= |via=YouTube}}</ref>
== Masu ba da labari ==
* Emilio Insolera a matsayin Tom Clerc, mutant tare da ikon mutum, zuriyar Laurent Clerc.
* Carola Insolera a matsayin Kate Massieu, zuriyar Jean Massieu, malamin kurma na farko.
* Ben Bahan a matsayin Hugh Denison, shugaban hukumar leken asiri ta QuinPar kuma zuriyar James Denison.
* Humberto Insolera a matsayin Jux Clerc, ɗan'uwan Tom kuma fuskar 1.8.8.0. (Kungiyar Genealogy ta Duniya). Sunan kungiyar yana nuni da Taron Milan a 1880.
* Hiroshi Vava a matsayin Tatsumi Fuwa, shugaban ƙungiyar 'yan Japan.
* Danny Gong a matsayin Ken Wong, abokin aiki na Tom a Hukumar Leken Asiri ta QuinPar.
* Noboru Kurakawa a matsayin mai tsaron Tatsumi Fuwa
== manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ebrjk7tfbv4d4s3nomwqbg5aultdh5a
Aisa Black Agaba
0
97127
838888
700290
2026-05-22T00:32:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838888
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[Fayil:Agaba_Aisa.jpg|thumb| Agaba Aisa]]
'''Agaba Aisa Black''' 'yar [[Ɗan siyasa|siyasar ƙasar]] [[Uganda]] ce kuma 'yar majalisa.<ref>{{Cite web |title=Agaba Aisa - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/agaba-aisa-7413/ |access-date=2022-04-07 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tushabe |first=Nasa |date=2021-01-18 |title=Full List of Winners and Losers of 2021 Member of Parliament Elections |url=https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |access-date=2022-04-07 |website=The Pearl Post |language=en-US |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308132912/https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Citation |title=Hon. Agaba Aisa taking parliamentary oaths |url=https://www.youtube.com/watch?v=IFKKFDuaYnw |language=en |access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web |title=Parliament Swearing in Day two: who is on the list |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |access-date=2022-04-07 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407092227/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |url-status=dead }}</ref> Ta wakilci mutanen Bugangaizi ta Gabas a gundumar Kakumiro a matsayin wakiliy mazaɓar (MP) a majalisar dokokin Uganda. <ref>{{Cite web |title=Agaba Aisa - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/agaba-aisa-7413/ |access-date=2022-04-07 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Tushabe |first=Nasa |date=2021-01-18 |title=Full List of Winners and Losers of 2021 Member of Parliament Elections |url=https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |access-date=2022-04-07 |website=The Pearl Post |language=en-US |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308132912/https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Parliament Swearing in Day two: who is on the list |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |access-date=2022-04-07 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407092227/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
Agaba memba ce a jam'iyyar National Resistance Movement (NRM) jam'iyyar ƙarƙashin jagorancin [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] shugaban jamhuriyar Uganda. Ta doke tsohuwar 'yar majalisa Twinamatsiko Onesmus a zabeyn fidda gwani na jam'iyyar NRM da kuma babban zaɓen Uganda na shekarar 2021. <ref>{{Cite web |title=AISA AGABA, Aspiring Woman MP 2021-2026, BUGANGAIZI EAST |url=http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=2890 |access-date=2022-04-07 |website=www.ugandadecides.com |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kakumiro records high voter turnout |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1526636 |access-date=2022-04-07 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Tumusiime |first=Alex |title=Chaos As Kibaale NRM Results Are Announced |url=http://ugandaradionetwork.com/story/chaos-as-kibaale-nrm-results-are-announced |access-date=2022-04-07 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-08-31 |title=Battleground constituencies to watch in NRM primaries |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/battleground-constituencies-to-watch-in-nrm-primaries-1928634 |access-date=2022-04-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Sana'a ==
A cikin majalisar dokokin Uganda, Agaba tana aiki a kan kwamitoci biyu da suka shafi abubuwan more rayuwa da kuma tattalin arzikin kasa.<ref>{{Cite web |title=Agaba Aisa - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/agaba-aisa-7413/ |access-date=2022-04-07 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tushabe |first=Nasa |date=2021-01-18 |title=Full List of Winners and Losers of 2021 Member of Parliament Elections |url=https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |access-date=2022-04-07 |website=The Pearl Post |language=en-US |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308132912/https://pearlpost.co.ug/news/politics/list-of-winners-and-losers-of-2021-member-of-parliament-elections/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Citation |title=Hon. Agaba Aisa taking parliamentary oaths |url=https://www.youtube.com/watch?v=IFKKFDuaYnw |language=en |access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web |title=Parliament Swearing in Day two: who is on the list |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |access-date=2022-04-07 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407092227/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102763 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Committee on Physical Infrastructure – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-physical-infrastructure/ |access-date=2022-04-07 |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
h215s95okw8iycqrcvop9y0gjp1lifx
Amie Bojang-Sissoho
0
97992
838958
618354
2026-05-22T08:26:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838958
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amie Bojang-Sissoho''' 'yar jarida ce 'yar Gambia, mai fafutukar kare hakkin mata kuma 'yar siyasa. Ta zama Daraktar Yaɗa Labarai da Hulɗa da Jama'a na gwamnatin Gambiya mace ta farko <ref>{{Cite web |last=Dampha |first=Ebrima |date=2020-11-06 |title=Amie Bojang-Sissoho, Director Of Press At State House – The Standard Newspaper {{!}} Gambia |url=https://standard.gm/amie-bojang-sissoho-director-of-press-at-state-house/ |access-date=2023-04-17 |language=en-US}}</ref> bayan naɗin da shugaba [[Adama Barrow]] ya yi mata. <ref>{{Cite web |title=Gamcotrap's Isatou Touray, Amie Bojang freed - The Point |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/gamcotraps-isatou-touray-amie-bojang-freed |website=thepoint.gm}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 25, 2017 |title=Gambian Journalists, Support Our Director of Press Amie Bojang-Sissoho |url=https://gainako.com/gambian-journalists-support-director-press-amie-bojang-sissoho/ }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Gambia: Call on the Government of The Gambia to ensure a fair trial for anti-FGM activists, Dr. Isatou Touray and Amie Bojang-Sissoho. |url=https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho |website=Equality Now |access-date=2025-03-29 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162848/https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=THE GAMBIA: Justice prevails in a two year-long judicial harassment case against two Women Human Rights Defenders |url=https://www.fidh.org/en/region/Africa/gambia/THE-GAMBIA-Justice-prevails-in-a-12427 |website=International Federation for Human Rights}}</ref>
== Tarihi da ilimi ==
An haifi Bojang-Sissoho a Gunjur. Mahaifinta shi ne Imam Hatab Bojang (1937-1984) <ref>{{Cite web |last=glife |date=2017-06-18 |title=Profiles in Faith: The Life and Times of the late Sheikh Hatab Bojang |url=https://glifemagazine.wordpress.com/2017/06/18/profiles-in-faith-the-life-and-times-of-the-late-sheikh-hatab-bojang/ |access-date=2023-04-17 |website=glo Magazine |language=en}}</ref> mahaifiyarta kuwa ita ce Ya Khan Jobe. Bojang-Sissoho yia yi karatun digiri na farko a fannin watsa labarai da nazarin al'adu a Jami'ar Southampton, United Kingdom. <ref>{{Cite web |date=2022-12-08 |title=Two Prominent Gender and Human Rights Defenders detained in The Gambia: Dr. Isatou Touray and Amie Bojang Sissoho » African Feminist Forum |url=https://www.africanfeministforum.com/two-prominent-gender-and-human-rights-defenders-detained-in-the-gambia-dr-isatou-touray-and-amie-bojang-sissoho/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208102131/https://www.africanfeministforum.com/two-prominent-gender-and-human-rights-defenders-detained-in-the-gambia-dr-isatou-touray-and-amie-bojang-sissoho/ |archive-date=2022-12-08 |access-date=2023-04-17}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-04-04 |title=Staff Profile |url=http://www.gamcotrap.gm:80/index.php/staff-profile/staff-profile |archive-url=https://web.archive.org/web/20180404174302/http://www.gamcotrap.gm:80/index.php/staff-profile/staff-profile |archive-date=2018-04-04 |access-date=2023-04-17}}</ref>
== Aiki ==
Ta fara sana'ar ta da Gidan Rediyo da Talabijin na Gambia (GRTS) kuma ta yi aiki na dogon lokaci a can. Ita ce shugabar yakin neman zaɓen shugaban ƙasa na Isatou Touray a zaɓen shugaban ƙasar Gambia na shekarar 2016 har sai da Touray ya janye takararsa don marawa Adama Baroow baya, wanda ya ci zaɓen. <ref>{{Cite web |title=Gamcotrap's Isatou Touray, Amie Bojang freed - The Point |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/gamcotraps-isatou-touray-amie-bojang-freed |website=thepoint.gm}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 25, 2017 |title=Gambian Journalists, Support Our Director of Press Amie Bojang-Sissoho |url=https://gainako.com/gambian-journalists-support-director-press-amie-bojang-sissoho/ |access-date=March 29, 2025 |archive-date=September 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925153239/https://gainako.com/gambian-journalists-support-director-press-amie-bojang-sissoho/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Gambia: Call on the Government of The Gambia to ensure a fair trial for anti-FGM activists, Dr. Isatou Touray and Amie Bojang-Sissoho. |url=https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho |website=Equality Now |access-date=2025-03-29 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162848/https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=THE GAMBIA: Justice prevails in a two year-long judicial harassment case against two Women Human Rights Defenders |url=https://www.fidh.org/en/region/Africa/gambia/THE-GAMBIA-Justice-prevails-in-a-12427 |website=International Federation for Human Rights}}</ref> Bayan da ta karbii mulki, Barrow ya naɗa sunan Daraktan yaɗa labarai da hulda da jama'a na gwamnatinsa. Bojang-Sissoho ita ce Mai Gudanar da Shirye-shiryen Kwamitin Kula da Al'adu na Gambia (GAMCOTRAP). An kama ta tare da Touray, a ranar 11 ga watan Oktoba, 2010, bisa zargin almubazzaranci da kuɗin Tarayyar Turai 30,000 da kuma tsare ta a gidan yari na Mile 2 amma kotu ta wanke ta daga dukkan tuhume-tuhumen da ake yi mata. <ref>{{Cite web |title=Gamcotrap's Isatou Touray, Amie Bojang freed - The Point |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/gamcotraps-isatou-touray-amie-bojang-freed |website=thepoint.gm}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 25, 2017 |title=Gambian Journalists, Support Our Director of Press Amie Bojang-Sissoho |url=https://gainako.com/gambian-journalists-support-director-press-amie-bojang-sissoho/ |access-date=March 29, 2025 |archive-date=September 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925153239/https://gainako.com/gambian-journalists-support-director-press-amie-bojang-sissoho/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Gambia: Call on the Government of The Gambia to ensure a fair trial for anti-FGM activists, Dr. Isatou Touray and Amie Bojang-Sissoho. |url=https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho |website=Equality Now |access-date=2025-03-29 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162848/https://www.equalitynow.org/the_gambia_call_on_the_government_of_the_gambia_to_ensure_a_fair_trial_for_anti_fgm_activists_dr_isatou_touray_and_amie_bojang_sissoho/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=THE GAMBIA: Justice prevails in a two year-long judicial harassment case against two Women Human Rights Defenders |url=https://www.fidh.org/en/region/Africa/gambia/THE-GAMBIA-Justice-prevails-in-a-12427 |website=International Federation for Human Rights}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
1yglz20bwdb5fshkpd95g34e6du6eqb
Amie Fabureh
0
97994
838959
607261
2026-05-22T08:28:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838959
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amie Fabureh''' 'yar siyasar Gambia ce wacce ke riƙe da muƙamin ministar noma. <ref>{{Cite web |title=Amie Fabureh |url=https://www.gammatters.com/amie-fabureh |access-date=2021-04-13 |website=Gambia-Matters {{!}} |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=This is a moment of stock taking: Agric minister - The Point |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/this-is-a-moment-of-stock-taking-agric-minister |access-date=2021-04-13 |website=thepoint.gm |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-05-21 |title=A joint media statement by Hon. Amie Fabureh, Minister of Agriculture of The Gambia and MsMoshibudiRampedi, FAO Country Representative on food security and nutrition during the COVID19 pandemic |url=https://standard.gm/a-joint-media-statement-by-hon-amie-fabureh-minister-of-agriculture-of-the-gambia-and-msmoshibudirampedi-fao-country-representative-on-food-security-and-nutrition-during-the-covid19-pandemic/ |access-date=2021-04-13 |website=The Standard Newspaper |language=en-US}}</ref> An naɗa ta ne a ranar 27 ga watan Maris, 2019, da Shugaba [[Adama Barrow|Adama Barrow,]] bayan ta yi aiki a ma’aikatar na tsawon shekaru 30 a muƙamai daban-daban ciki har da jami’ar horas da ma’aikatar kula da ayyukan gona daga shekarar 2007 zuwa 2009, da mataimakiyar Manaja har zuwa shekara ta 2017 lokacin da ta zama Manajar Sabis na Fasahar Noma''.'' Ita ce shugabar kungiyar mata ta ƙasa (NWC) a shekarar 2018. <ref>{{Cite web |title=Amie Fabureh |url=https://www.gammatters.com/amie-fabureh |access-date=2021-04-13 |website=Gambia-Matters {{!}} |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=This is a moment of stock taking: Agric minister - The Point |url=https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/this-is-a-moment-of-stock-taking-agric-minister |access-date=2021-04-13 |website=thepoint.gm |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-05-21 |title=A joint media statement by Hon. Amie Fabureh, Minister of Agriculture of The Gambia and MsMoshibudiRampedi, FAO Country Representative on food security and nutrition during the COVID19 pandemic |url=https://standard.gm/a-joint-media-statement-by-hon-amie-fabureh-minister-of-agriculture-of-the-gambia-and-msmoshibudirampedi-fao-country-representative-on-food-security-and-nutrition-during-the-covid19-pandemic/ |access-date=2021-04-13 |website=The Standard Newspaper |language=en-US}}</ref>
Fabureh ta yi digirin digirgir a fannin aikin gona a jami'ar karatu ta ƙasar Burtaniya sannan kuma ta yi difloma ta gaba a fannin jinsi da ci gaba daga Cibiyar Bunƙasa Gudanarwa ta Gambia. <ref>{{Cite web |last=APANEWS |title=Gambian leader makes new ministerial appointments |url=http://www.apanews.net/en/news/gambian-leader-appoints-new-health-agriculture-ministers |access-date=2021-04-13 |website=www.apanews.net |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title="Farmers' Concerns Will Be Addressed" Agric. Minister Fabureh – Foroyaa Newspaper |url=https://foroyaa.net/farmers-concerns-will-be-addressed-agric-minister-fabureh/ |access-date=2021-04-13 |website=foroyaa.net |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Njie |first=Lamin |title='He Knows Nothing About The Donkeys': Agriculture Minister Amie Fabureh Says President Barrow Is Not Behind Donkeys Distributed To Farmers – The Fatu Network |url=https://fatunetwork.net/he-knows-nothing-about-the-donkeys-agriculture-minister-amie-fabureh-says-president-barrow-is-not-behind-donkeys-distributed-to-farmers/ |access-date=2021-04-13 |language=en-US |archive-date=2021-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413120552/https://fatunetwork.net/he-knows-nothing-about-the-donkeys-agriculture-minister-amie-fabureh-says-president-barrow-is-not-behind-donkeys-distributed-to-farmers/ |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qi7l08bq1x9ymhfqiqn6wiwn8nehfff
Kwaku Boateng
0
100342
838921
798395
2026-05-22T05:33:24Z
Hamza DK
12444
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1347077804|Kwaku Boateng (politician)]]"
838921
wikitext
text/x-wiki
Kwaku Boateng (1925/1926 - ga Mayu 2006) ɗan siyasan Ghana ne kuma lauya wanda ya kasance ministan jihar a Jamhuriyar Farko .
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Kwaku Boateng an haife shi ne ga Opanin Acheampong da Madam Anima Acheampung na Tsohon Tafo a Akyem Abuakwa, Gold Coast . Ya fara karatu a makarantar firamare ta Old Tafo kuma ya ci gaba a makarantar Begoro Senior School don karatun sakandare. Ya shiga Makarantar Mfantsipim, Cape Coast, a shekara ta 1941 kuma ya kasance a can har zuwa 1944, lokacin da ya koma Makarantar Sakandare ta Presbyterian a Odumase Krobo kuma a can ya sami Takardar shaidar Makarantar Cambridge. Boateng ya ci gaba zuwa Kwalejin Fourah Bay, Freetown, Saliyo, a 1948 amma ya bar a 1949 kuma ya shiga King's College London University. Ya kammala karatu a shekara ta 1954, ya sami digiri na farko na shari'a, kuma an kira shi zuwa Bar na Ingilishi a Gray's Inn a shekara ta 1955. An kira shi zuwa Ghana Bar daga baya a wannan shekarar kuma daga baya ya shiga La Chambers a matsayin ƙaramin likita.
Boateng ya fara aikin lauya a 1956 kuma ya kasance a cikin aikin kansa har zuwa Disamba na wannan shekarar, lokacin da aka zabe shi memba na majalisar dokoki na mazabar Tafo .
== Siyasa ==
Kwaku Boateng ya kasance memba na Jam'iyyar Jama'a ta Yarjejeniya kuma ya yi aiki a wurare daban-daban a [[Gwamnatin Nkrumah]] . Ya kasance Ministan Bayanai kuma, a 1961, ya zama Ministan Cikin Gida. Ya kasance Ministan Ilimi a karkashin [[Kwame Nkrumah]] daga Mayu 1964 .
== Fitarwa ==
Bayan juyin mulki da Majalisar 'Yancin Kasa ta yi a ranar 24 ga watan Fabrairun 1966, Boateng tare da sauran mambobin gwamnati sun tafi gudun hijira. Ya tafi Ingila tare da iyalinsa.
== Sauran ayyukan ==
Yayinda yake Ministan Ilimi, Boateng ya buɗe Gidan Littafi Mai-Tsarki, hedkwatar Ƙungiyar Littafi Mai-Msarki ta Ghana a madadin Kwame Nkrumah a shekarar 1965. Ya kasance mai kula da Ƙungiyar Littafi Mai-Tsarki har zuwa mutuwarsa.<ref>{{Cite web |title=BIBLE HOUSE IN ACCRA OPENED |url=http://www.biblesociety-ghana.org/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=50 |access-date=2010-06-14 |publisher=Bible Society of Ghana}}</ref> Zuwa ƙarshen aikinsa na siyasa, Boateng ya zama mai bishara.
== Iyali ==
Paul Boateng, ɗan siyasan Labour na [[Birtaniya]], wanda ya kasance memba na majalisar dokokin Brent ta Kudu daga 1987 zuwa 2005, ɗansa ne. Matar Kwaku Boateng ita ce Mrs Eleanor Boateng, wacce ta kasance 'yar Scotland. 'Yan uwansa sune Andrew Boateng, na New York, da Francis Boateng, Lieutenant na Sashen' yan sanda na Los Angeles (a cikin Sashen Laifukan Kasuwanci). A farkon shekarun 1950, Kwaku Boateng yana da alaƙa da wata budurwa, ta haifa masa ɗa, Isaac Boateng . Kwaku Boateng da [[J. B. Danquah]] suna da alaƙa ta hanyar aure.<ref name="vaultz">{{Cite web |date=17 January 2018 |title=I knew my vision was limitless. I wanted to teach – Mr Frank B. Adu Jr. |url=https://thevaultzmag.com/editors-pick/personality-profiles/i-knew-my-vision-was-limitless-i-wanted-to-teach-mr-frank-b-adu-jr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027195303/https://thevaultzmag.com/editors-pick/personality-profiles/i-knew-my-vision-was-limitless-i-wanted-to-teach-mr-frank-b-adu-jr |archive-date=27 October 2021 |access-date=27 October 2021 |website=thevaultzmag |publisher=The Vaultz Magazine |language=en-gb}}</ref>
== Mutuwa ==
Kwaku Boateng ya mutu a ranar 1 ga Mayu 2006, yana da shekaru 80, a gidan ɗansa Paul a Cape Town, Afirka ta Kudu, a lokacin da Paul ya zama Babban Kwamishinan Afirka ta Kudu.
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Dubi kuma ==
* [[Gwamnatin Nkrumah]]
* Jam'iyyar Jama'a ta Yarjejeniya
{{S-start}}
{{S-par|gh}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=}}
{{S-aft}}
{{S-off}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=Ministry for Information}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=[[Minister for the Interior (Ghana)|Minister for the Interior]]}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=Minister for Education}}
{{S-aft}}
{{S-end}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Mutuwan 2006]]
[[Rukuni:Dan Siyasar Ghana]]
[[Rukuni:Ghana School of Law alumni]]
b30lgxe4625x89ff39g12bmkosnzv00
838922
838921
2026-05-22T05:34:47Z
Hamza DK
12444
838922
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Kwaku Boateng (1925/1926 - ga Mayu 2006) ɗan siyasan Ghana ne kuma lauya wanda ya kasance ministan jihar a Jamhuriyar Farko .
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Kwaku Boateng an haife shi ne ga Opanin Acheampong da Madam Anima Acheampung na Tsohon Tafo a Akyem Abuakwa, Gold Coast . Ya fara karatu a makarantar firamare ta Old Tafo kuma ya ci gaba a makarantar Begoro Senior School don karatun sakandare. Ya shiga Makarantar Mfantsipim, Cape Coast, a shekara ta 1941 kuma ya kasance a can har zuwa 1944, lokacin da ya koma Makarantar Sakandare ta Presbyterian a Odumase Krobo kuma a can ya sami Takardar shaidar Makarantar Cambridge. Boateng ya ci gaba zuwa Kwalejin Fourah Bay, Freetown, Saliyo, a 1948 amma ya bar a 1949 kuma ya shiga King's College London University. Ya kammala karatu a shekara ta 1954, ya sami digiri na farko na shari'a, kuma an kira shi zuwa Bar na Ingilishi a Gray's Inn a shekara ta 1955. An kira shi zuwa Ghana Bar daga baya a wannan shekarar kuma daga baya ya shiga La Chambers a matsayin ƙaramin likita.
Boateng ya fara aikin lauya a 1956 kuma ya kasance a cikin aikin kansa har zuwa Disamba na wannan shekarar, lokacin da aka zabe shi memba na majalisar dokoki na mazabar Tafo .
== Siyasa ==
Kwaku Boateng ya kasance memba na Jam'iyyar Jama'a ta Yarjejeniya kuma ya yi aiki a wurare daban-daban a [[Gwamnatin Nkrumah]] . Ya kasance Ministan Bayanai kuma, a 1961, ya zama Ministan Cikin Gida. Ya kasance Ministan Ilimi a karkashin [[Kwame Nkrumah]] daga Mayu 1964 .
== Fitarwa ==
Bayan juyin mulki da Majalisar 'Yancin Kasa ta yi a ranar 24 ga watan Fabrairun 1966, Boateng tare da sauran mambobin gwamnati sun tafi gudun hijira. Ya tafi Ingila tare da iyalinsa.
== Sauran ayyukan ==
Yayinda yake Ministan Ilimi, Boateng ya buɗe Gidan Littafi Mai-Tsarki, hedkwatar Ƙungiyar Littafi Mai-Msarki ta Ghana a madadin Kwame Nkrumah a shekarar 1965. Ya kasance mai kula da Ƙungiyar Littafi Mai-Tsarki har zuwa mutuwarsa.<ref>{{Cite web |title=BIBLE HOUSE IN ACCRA OPENED |url=http://www.biblesociety-ghana.org/cms/index.php?option=com_content&task=view&id=12&Itemid=50 |access-date=2010-06-14 |publisher=Bible Society of Ghana}}</ref> Zuwa ƙarshen aikinsa na siyasa, Boateng ya zama mai bishara.
== Iyali ==
Paul Boateng, ɗan siyasan Labour na [[Birtaniya]], wanda ya kasance memba na majalisar dokokin Brent ta Kudu daga 1987 zuwa 2005, ɗansa ne. Matar Kwaku Boateng ita ce Mrs Eleanor Boateng, wacce ta kasance 'yar Scotland. 'Yan uwansa sune Andrew Boateng, na New York, da Francis Boateng, Lieutenant na Sashen' yan sanda na Los Angeles (a cikin Sashen Laifukan Kasuwanci). A farkon shekarun 1950, Kwaku Boateng yana da alaƙa da wata budurwa, ta haifa masa ɗa, Isaac Boateng . Kwaku Boateng da [[J. B. Danquah]] suna da alaƙa ta hanyar aure.<ref name="vaultz">{{Cite web |date=17 January 2018 |title=I knew my vision was limitless. I wanted to teach – Mr Frank B. Adu Jr. |url=https://thevaultzmag.com/editors-pick/personality-profiles/i-knew-my-vision-was-limitless-i-wanted-to-teach-mr-frank-b-adu-jr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027195303/https://thevaultzmag.com/editors-pick/personality-profiles/i-knew-my-vision-was-limitless-i-wanted-to-teach-mr-frank-b-adu-jr |archive-date=27 October 2021 |access-date=27 October 2021 |website=thevaultzmag |publisher=The Vaultz Magazine |language=en-gb}}</ref>
== Mutuwa ==
Kwaku Boateng ya mutu a ranar 1 ga Mayu 2006, yana da shekaru 80, a gidan ɗansa Paul a Cape Town, Afirka ta Kudu, a lokacin da Paul ya zama Babban Kwamishinan Afirka ta Kudu.
== Bayanan da aka ambata ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Dubi kuma ==
* [[Gwamnatin Nkrumah]]
* Jam'iyyar Jama'a ta Yarjejeniya
{{S-start}}
{{S-par|gh}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=}}
{{S-aft}}
{{S-off}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=Ministry for Information}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=[[Minister for the Interior (Ghana)|Minister for the Interior]]}}
{{S-aft}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=Minister for Education}}
{{S-aft}}
{{S-end}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Mutuwan 2006]]
[[Rukuni:Dan Siyasar Ghana]]
[[Rukuni:Ghana School of Law alumni]]
digvucizqyl7vhhntforvhfjgvch6uo
Ali Boumendjel
0
101774
838918
630621
2026-05-22T05:10:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838918
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ali Boumendjel''' (Mayu 24, 1919 - Maris 23, 1957) ɗan juyin juya halin Aljeriya ne kuma lauya.<ref>[https://www.humanite.fr/mot-cle/ali-boumendjel ALI BOUMENDJEL]</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
[[Fayil:Photo_metro_alger_ali_boumendjel_17122018.jpg|thumb| Samun Gidan wasan kwaikwayo daga tashar Ali Boumendjel na Algiers metro.]]
An haife shi a [[Relizane]] ga dangi mai ilimi daga yankin Beni Yeni, Boumendjel ya yi karatu a kwalejin Duveyrier da ke [[Blida]], inda ya gana da sauran jigogin [[Yaƙin Aljeriya|juyin juya halin Aljeriya]] a nan gaba, kamar Abane Ramdane, Benyoucef Benkhedda da Saad Dahlab. Daga nan ya karkata aikinsa zuwa ga doka, kuma ya zama ɗan jarida na jaridar ''Egalité'', wanda masu haɗin gwiwar Ferhat Abbas ke sarrafawa. A lokacin juyin juya halin ya zama, tare da Jacques Verges, ɗaya daga cikin lauyoyi da yawa da ke aiki ga masu kishin ƙasa na Aljeriya. A shekara ta 1955, ya shiga jam'iyyar National Liberation Front (FLN) tare da tsohon abokinsa Abane Ramdane, bayan an sako Ramdane daga kurkuku. <ref>{{Cite web |date=November 20, 2010 |title=Autopsie d'un engagement. Biographie Ali Boumendjel, l'avocat martyr |url=http://www.djazairess.com/fr/elwatan/299548 |publisher=Dja Zairess |language=French |access-date=June 5, 2025 |archive-date=December 25, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225202956/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/299548 |url-status=dead }}</ref> Ramdane ya shawarci Boumendjel da ya canza salon sa na sana’a, don haka ya shiga sashen shari’a na kamfanin [[Shell]], yayin da yake ci gaba da fafutukarsa a FLN.{{Ana bukatan hujja|date=January 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">abubuwan da ake bukata</span></nowiki>'' ]</sup>
Ali ya yi karatun [[Doka|lauya]] kuma ya zama lauya. Farkawar siyasarsa ta faru ne a zamanin Popular Front. An yi bikin ne da kiran 'yantar da al'ummar Aljeriya da Messali Hadj ya kaddamar tare da kula da jajircewa da yunkurin gurguzu a cikin majalisar musulmi. Ya ƙi aikin soja a cikin Sojojin Faransa, wanda ya ba shi jerin abubuwan da ke adawa da Faransa kuma an ɗauke shi a matsayin [[Kishin ƙasa|mai kishin ƙasa]] mai haɗari.{{Ana bukatan hujja|date=January 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">abubuwan da ake bukata</span></nowiki>'' ]</sup>
An kama Boumendjel ne a ranar 9 ga watan Fabrairu, 1957, kuma ya sha azaba sama da wata guda a hannun kwamanda Paul Aussaresses da mutanensa. A ranar 23 ga watan Maris, a El Biar, a wajen Algiers, an jefa shi daga bene na shida na wani gini; An kashe shi a matsayin kamar wanda ya kashe kansa. <ref>{{Cite web |last=Benyahia |first=Aek |date=February 19, 2012 |title=Ali Boumendjel, avocat pacifiste, torturé et assassiné par les paras de Massu |url=http://www.reflexiondz.net/Ali-Boumendjel-avocat-pacifiste-torture-et-assassine-par-les-paras-de-Massu_a16083.html |publisher=Reflexion |language=French |access-date=June 5, 2025 |archive-date=August 18, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818224238/http://www.reflexiondz.net/Ali-Boumendjel-avocat-pacifiste-torture-et-assassine-par-les-paras-de-Massu_a16083.html |url-status=dead }}</ref> Shekaru arba'in da uku bayan haka, a cikin shekarar 2000, Aussaresses ya yarda cewa an kashe Boumendjel.<ref>{{cite news |url=http://www.lemonde.fr/cgi-bin/ACHATS/acheter.cgi?offre=ARCHIVES&type_item=ART_ARCH_30J&objet_id=702899 |title=L'accablante confession du général Aussaresses sur la torture en Algérie |work=[[Le Monde]] |date=3 May 2001 |language=French}} {{subscription required}}</ref>
Biyo bayan shawarwarin rahoton da masanin tarihi Benjamin Stora ya bayar kan tunawa da Aljeriya na Faransa, a ranar 2 ga watan Maris, 2021, Shugaban Faransa [[Emmanuel Macron]] ya gane cewa sojojin Faransa sun "azabtar da Ali Boumendjel kuma sun kashe shi.<ref>[https://www.lefigaro.fr/actualite-france/guerre-d-algerie-macron-reconnait-que-le-militant-ali-boumendjel-a-ete-torture-et-assassine-par-l-armee-francaise-20210302 Guerre d'Algérie : Emmanuel Macron reconnaît que le militant Ali Boumendjel a été «torturé et assassiné» par l'armée française]</ref> Shugaban ya amshi jikokin Ali Boumendjel guda huɗu don sanar da su amincewa da kisan gillar da aka yi masa a madadin [[Faransa]].<ref>{{Cite news|date=2021-03-03|title=Ali Boumendjel: France admits 'torture and murder' of Algerian nationalist|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-56262963|access-date=2021-03-03}}</ref> Sanarwar da manema labarai ta fitar ta kori ikirari na Paul Aussaresses na ba da umarnin ɗaya daga cikin waɗanda ke ƙarƙashin sa ya mayar da kisan a matsayin kunar bakin wake. <ref>[https://www.elysee.fr/emmanuel-macron/2021/03/02/reconnaissance-par-la-france-de-lassassinat-dali-boumendjel Reconnaissance par la France de l’assassinat d’Ali Boumendjel.]</ref>
== Yabo ==
Wani titi da tashar metro suna ɗauke da sunansa a Algiers da kuma wani birni a cikin Relizane, mahaifarsa.{{Ana bukatan hujja|date=January 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">abubuwan da ake bukata</span></nowiki>'' ]</sup>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 1957]]
[[Rukuni:Haihuwan 1919]]
jcl5m4qw439mgmflvtqawsodla92x5a
Emeka Okoroafor
0
105142
838783
657569
2026-05-21T14:57:37Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838783
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Emeka Okoroafor''' 'yar siyasar [[Najeriya]] ce kuma mai tsara dokoki. A halin yanzu yana aiki a matsayin memba wanda ke wakiltar mazabar Jihar [[Isuikwuato]] a Majalisar Dokokin Jihar Abia.<ref>{{Cite web |last=Nwafor |date=2019-12-11 |title=Abia Lawmaker, Emeka Okoroafor, commences grading of rural roads in his constituency |url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/abia-lawmaker-emeka-okoroafor-commences-grading-of-rural-roads-in-his-constituency/ |access-date=2025-01-11 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Emeruwa |first=Chijindu |date=2020-07-21 |title=Infrastructure: Abia lawmaker cries out over alleged marginalization of constituents |url=https://dailypost.ng/2020/07/21/infrastructure-abia-lawmaker-cries-out-over-alleged-marginalization-of-constituents/ |access-date=2025-01-11 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
2ai9toiwq80wkjzkc8lrdqrgajwmj3w
Zaɓen gwamnan jihar Benue, 1979
0
106013
838782
662330
2026-05-21T14:54:04Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838782
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An gudanar da '''zaben gwamnan jihar [[Benue]] a shekarar 1979''' a ranar 28 ga Yuli, 1979.<ref>African Elections Database". African Elections. Retrieved May 17, 2021.</ref> Aper Aku na NPN ne ya lashe zabe a karo na farko inda ya zama gwamnan jihar Benue na farko da ya jagoranci kuma ya doke babbar jam’iyyar adawa a fafatawar.<ref>Panter-Brick, K. (1979). "Nigeria: The 1979 Elections". Africa Spectrum. 14 (3): 323. JSTOR 40173962. Retrieved May 20, 2021</ref>
Aper Aku ya zama dan takarar NPN a zaben fidda gwani na gwamna, bayan ya doke Isaac Shaahu da George Atedze. Abokin takararsa shine Isah Odoma.<ref>"Aper Aku: The Rise of Minority Politics in Nigeria (I)". Peoples Daily. December 2, 2014. Retrieved May 29, 2021.</ref>
== Tsarin zabe ==
Ana zaben gwamnan jihar [[Benue (jiha)|Benuwe]] ne ta hanyar amfani da tsarin kada kuri’a.
== Sakamako ==
Akwai jam’iyyun siyasa biyar da Hukumar Zabe ta Tarayya (FEDECO) ta yi wa rajista wadanda suka shiga zaben. Aper Aku na NPN ne ya lashe zaben da kuri’u mafi rinjaye.<ref>Uma, Collins (February 3, 2014). "Collins Uma: Aper Aku – Greatest man to ever serve as Governor of Benue state (Y! Frontpage)". YNaija. Retrieved May 29, 2021.</ref><ref>Opinion: Inspiring stories out of Benue state". YNaija. April 24, 2017. Retrieved May 29, 2021.</ref>
== Manazarta ==
17lhpql61ppguv9jx3dkvv8bcb0w5rp
Karuwanci a Ivory Coast
0
107004
838774
678360
2026-05-21T14:42:45Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838774
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Karuwanci a [[Ivory Coast]]''' (Côte d'Ivoire) doka ce, amma ayyukan da suka danganci, kamar neman, pandering ko gudanar da gidajen karuwai, ba bisa ka'ida ba ne.<ref name="spl">{{Cite web |title=Sex Work Law - Countries |url=http://spl.ids.ac.uk/sexworklaw/countries |access-date=8 January 2018 |website=Sexuality, Poverty and Law |language=en |archive-date=19 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319225118/http://spl.ids.ac.uk/sexworklaw/countries |url-status=dead }}</ref><ref name="state08">{{Cite web |date=25 February 2009 |title=2008 Human Rights Report: Cote d'Ivoire |url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/af/118997.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226174837/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/af/118997.htm |archive-date=26 February 2009 |access-date=25 January 2010 |publisher=United States Department of State}}</ref> Ma'aikatan jima'i sun ba da rahoton cewa tilasta bin doka ba ta da yawa kuma tana da cin hanci da rashawa. 'Yan sanda wani lokacin suna tayar da ma'aikatan jima'i kuma suna neman cin hanci ko fa'idodi na jima'i.<ref name="spl" /><ref name="state08" /> 'Yan sanda da sojoji galibi suna yin niyya ga masu [[karuwanci]] kuma suna fuskantar tashin hankali.<ref name="taiwan">{{Cite web |last=Corey-Boulet |first=Robbie |date=12 October 2012 |title=Transgender prostitutes face abuse in Ivory Coast |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/2095198 |access-date=8 January 2018 |website=Taiwan News}}</ref> An kiyasta a shekarar 2014 cewa akwai karuwai 9,211 a kasar.<ref>{{Cite web |title=Sex workers: Population size estimate - Number, 2016 |url=http://www.aidsinfoonline.org/gam/stock/shared/dv/PivotData_2018_7_22_636678151733621264.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190604174922/http://www.aidsinfoonline.org/gam/stock/shared/dv/PivotData_2018_7_22_636678151733621264.htm |archive-date=4 June 2019 |access-date=21 July 2018 |website=www.aidsinfoonline.org |publisher=[[UNAIDS]]}}</ref>
yakin basasa ya bar mata da yawa suna buƙatar albashi, don haka wasu sun koma karuwanci, saboda akwai rashin aikin yi.<ref>{{Cite web |date=6 March 2007 |title=2006 Country Reports on Human Rights Practices " Africa " Cote d'Ivoire |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2006/78730.htm |access-date=25 January 2010 |publisher=United States Department of State}}</ref><ref name="voa">{{Cite web |date=27 October 2009 |title=Young West African Girls Face Perils of Prostitution, Trafficking |url=https://www.voanews.com/a/a-13-young-west-african-girls-face-perils-of-prostitution-and-trafficking-66383792/547929.html |access-date=8 January 2018 |website=VOA |language=en}}</ref>
A cikin babban birnin, [[Abidjan]], yawancin karuwanci sun fito ne daga [[Ghana]], [[Najeriya]], [[Togo]], [[Mali]], [[Senegal]] da sauran jihohin Afirka ta Yamma, mafi girman rukuni daga Ghana. <ref name="laval">{{Cite web |last=Kouame |first=K |date=1994 |title=[Migration and prostitution in the Abidjan region] |url=https://www.popline.org/node/295915 |access-date=8 January 2018 |publisher=Laval University}}</ref> Sojojin Ivory Coast da ma'aikatan kiyaye zaman lafiya na Majalisar Dinkin Duniya suna cikin abokan ciniki.<ref name="voa"/>
A cikin birane, ma'aikatan jima'i sun fara kungiyoyi don kare bukatun su. Sau da yawa suna kula da wani kabilanci. Kowace kungiya tana da shugaban kasa da sauran jami'ai, waɗannan galibi tsofaffin karuwai ne waɗanda ake ɗauka a matsayin "masu hikima".
Yawon shakatawa na jima'i kuma matsala ce a [[Ivory Coast]] . <ref name="exploring">{{Cite web |date=4 February 2015 |title=Earning a Living... - Blog from Mandanou, Cote D'Ivoire |url=https://www.offexploring.com/lydias-travels/blog/cote-divoire/mandanou/20150204220457 |access-date=8 January 2018 |website=Off Exploring |language=en}}</ref>
== Sunan yankin ==
* "Macijin" - A Abidjan, ana kiran Masu tafiya a kan titi da "macijin" saboda sautin da suke yi don jawo hankalin abokan ciniki.<ref name="voa"/> Rue Pierre et Marie Curie a cikin gundumar ja-haske ta birnin na Marcory Zone 4 an san shi da "Serpent Street".<ref name="jeune">{{Cite web |last=Duhem |first=Vincent |date=20 July 2015 |title=Avis aux noctambules abidjanais : la Zone 4 est désormais à deux pas… de danse – JeuneAfrique.com |url=http://www.jeuneafrique.com/mag/245682/societe/avis-aux-noctambules-abidjanais-la-zone-4-est-desormais-a-deux-pas-de-danse/ |access-date=8 January 2018 |website=Jeune Afrique |language=fr-FR}}</ref>
* "Mata Dioula" - Matasa masu karuwanci daga Mali. Bayan ɗan gajeren lokaci suna aiki a matsayin karuwanci yawanci sukan zama 'yan kasuwa a kasuwannin gida.
* "Mata Karoua" - Tsofaffin mata [[Zabarmawa|Zarma]] ko [[Hausawa|Hausa]], yawanci sun sake aure, daga Ghana.<ref name="ency" />
* "Evolue" - Wadannan mata, daga kasashe daban-daban a Afirka ta Yamma ta Faransa, suna neman abokan ciniki a mashaya da wuraren shakatawa na dare.<ref name="ency" />
* "TouTou" - Sun fito ne daga jihohin Yammacin Afirka na Burtaniya, waɗannan mata galibi karuwanci ne na titi. Sunan ya samo asali ne daga 'shillings biyu, pence biyu'; karuwa wacce ba ta caji da yawa.<ref name="ency" />
== Tarihi ==
Kafin zuwan Turawa, wani nau'in karuwanci da aka sani da {{Lang|tw|abrakree}} ya shahara a ts[[Mutanen Akan|Akan]] Kudu maso Yammacin Akan na Gold da Ivory Coasts. Manyan 'yan siyasa sun sami mata, yawanci bayi, don biyan bukatun jima'i na maza marasa aure. An fara su ne ta hanyar al'adun addini kuma jihar ce ke sarrafa kuɗin da suke samu.<ref name=":ampofo the">{{Cite journal |last=Ampofo |first=Akosua Adomako |author-link=Akosua Adomako Ampofo |year=2001 |title=The Sex Trade, Globalisation and Issues of Survival in Sub-Saharan Africa |url=https://www.researchgate.net/publication/265142810 |journal=Research Review of the Institute of African Studies |volume=17 |issue=2 |pages=27–43 |doi=10.4314/rrias.v17i2.22906 |s2cid=11547603}}</ref> Bayan ziyarar Assini a cikin 1701, Jean Barbot ya rubuta cewa abrakree a Assini sun bambanta kansu daga wasu mata ta hanyar sanya zane na fararen lilin a kan kawunansu.{{Efn|Harley<ref name=":harley women"/> and Ampofo<ref name=":ampofo the"/> state that Assini was located on the Gold Coast but Acheampong<ref name=":Emma Sex"/> writes that it was located in Ivory Coast.}} An haramta maza da suka yi aure su yi amfani da ayyukansu, kuma hukunci yana da tsanani.<ref name=":Emma Sex">{{Cite journal |last=Akyeampong |first=Emmanuel |author-link=Emmanuel K. Akyeampong |year=1997 |title=Sexuality and Prostitution among the Akan of the Gold Coast c. 1650-1950 |journal=[[Past & Present (journal)|Past & Present]] |volume=156 |issue=1 |pages=144–173 |doi=10.1093/PAST/156.1.144 |jstor=651181 |s2cid=162885284}}</ref><ref name=":ampofo the" />
A cikin shekarun 1960, yawancin karuwanci na Faransa sun zo kasar, galibi daga [[Faris|Paris]] da [[Marseille|Marseilles]]. Sun yi aiki a matsayin barmaids a mashaya da wuraren shakatawa na dare, galibi a Abidjan. Sun caji kudade masu yawa, amma mai mashaya ya ɗauki kwamiti na "air conditioning" ga kowane abokin ciniki. Saboda kudade masu yawa, abokan ciniki 'yan Turai ne ko' yan Afirka masu daraja.
Matan Ghana sun fara ƙaura zuwa Ivory Coast don yin aiki a matsayin karuwanci a cikin shekarun 1970 saboda raguwar tattalin arzikin Ghana.<ref>{{Cite web |last=Kessler |first=Justine L. |date=28 April 2005 |title=The Voices of Sex Workers (prostitutes?) and the Dilemma of Feminist Discourse |url=http://scholarcommons.usf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1721&context=etd |access-date=8 January 2018 |publisher=University of South Florida}}</ref> Wannan ƙaura ta ci gaba, kuma a cikin shekarun 1990 sama da rabin karuwai a Abidjan sun fito ne daga Ghana.<ref name="laval"/>
== HIV ==
Kamar yadda yake tare da wasu ƙasashe a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]], Ivory Coast tana da annobar HIV. Ma'aikatan jima'i ƙungiya ce mai haɗari sosai, kuma amfani da kwaroron roba a baya ba sananne ba ne, wanda ya haifar da kashi 70% na ma'aikatan jimaʼi a Abidjan suna da cutar kanjamau a shekarar 1995.<ref>{{Cite web |last=Huband |first=Mark |date=19 July 1991 |title=Ivory Coast prostitutes at centre of Aids web - Mark Huband |url=http://www.markhuband.com/ivory-coast-prostitutes-at-centre-of-aids-web/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180109235613/http://www.markhuband.com/ivory-coast-prostitutes-at-centre-of-aids-web/ |archive-date=9 January 2018 |access-date=9 January 2018 |website=The Guardian}}</ref> Kamfen ɗin yaduwar jama'a da kuma sa hannun ilimi sun yi niyya ga manyan mutanen da ke da haɗari, kamar ma'aikatan jima'i, wanda ya kawo yawan kamuwa da cuta zuwa 40% a cikin 1998.<ref name="usaid" />
Ci gaba da kamfen, ilimi, rarraba kwaroron roba da samun damar samun ingantaccen kiwon lafiya sun kawo yaduwar cutar kanjamau tsakanin ma'aikatan jima'i zuwa 26.6% a cikin 2011, <ref>{{Cite journal |last=Vuylsteke |first=Bea |last2=Semdé |first2=Gisèle |last3=Sika |first3=Lazare |last4=Crucitti |first4=Tania |last5=Traoré |first5=Virginie Ettiègne |last6=Buvé |first6=Anne |last7=Laga |first7=Marie |date=5 March 2012 |title=HIV and STI Prevalence among Female Sex Workers in Côte d'Ivoire: Why Targeted Prevention Programs Should Be Continued and Strengthened |journal=PLOS ONE |volume=7 |issue=3 |pages=e32627 |bibcode=2012PLoSO...732627V |doi=10.1371/journal.pone.0032627 |pmc=3293836 |pmid=22403685 |doi-access=free}}</ref> da 11% a cikin 2016. <ref>{{Cite web |date=2016 |title=HIV prevalence amongst sex workers |url=http://www.aidsinfoonline.org/gam/stock/shared/vc/vcshare.html?id=d9c0ff12-f62c-44e7-8e2c-dbe736bbea30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722130109/http://www.aidsinfoonline.org/gam/stock/shared/vc/vcshare.html?id=d9c0ff12-f62c-44e7-8e2c-dbe736bbea30 |archive-date=22 July 2018 |access-date=22 July 2018 |website=www.aidsinfoonline.org |publisher=UNAIDS}}</ref>
== Cinikin jima'i ==
Ivory Coast ita ce tushen, wucewa, da kuma makoma ga mata da yara da ke fuskantar fataucin jima'i. Cinikin kaya a cikin kasar ya fi yawa fiye da fataucin kasa da kasa, kuma yawancin wadanda aka gano yara ne. Saboda karuwar jaddadawa kan saka idanu da yaki da fataucin yara a cikin kasar, ana iya bayar da rahoton yaduwar fataucin manya. Mata da 'yan mata na Ivory Coast galibi ana tilasta musu aiki a cikin sabis na gida da gidajen cin abinci a Côte d'Ivoire amma kuma ana cin zarafinsu a fataucin jima'i.<ref name="state16" /> Wasu mata da 'yan mata da aka dauka daga Ghana da Najeriya <ref name="state16" /> a matsayin masu ba da abinci suna fuskantar fataucin jima'i.<ref name="seattle">{{Cite web |last=Motshegwa |first=Lesego |date=28 August 2010 |title=Nigeria teens sold for prostitution in Ivory Coast |url=https://www.seattletimes.com/nation-world/nigeria-teens-sold-for-prostitution-in-ivory-coast/ |access-date=8 January 2018 |website=The Seattle Times}}</ref> Jami'ai sun lura cewa baƙi na Ivory Coast ba bisa ka'ida ba a [[Aljeriya]] suna da rauni ga fataucin mutane saboda matsayinsu na ba bisa ka-ida ba. Rashin cikakkun bayanai game da fataucin mutane a Côte d'Ivoire ya sa ba a san cikakken matsalar ba.
Ofishin Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka don Kulawa da Yaki da Cin Hanci da Kasuwanci a cikin Mutane ya sanya Ivory Coast a matsayin ƙasa ta [[Rahoton Fataucin Mutane|Tier 2]].<ref name="state18">{{Cite web |title=Cote d'Ivoire 2018 Trafficking in Persons Report |url=https://www.state.gov/reports/2018-trafficking-in-persons-report/cote-divoire/ |access-date=29 July 2018 |website=U.S. Department of State}}</ref>
== Bayani ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
<references />
lqn0yjurk3m2hnwwc5puhuk7uagvwy0
Amfanin tattalin arziki na muhalli
0
108120
838956
729950
2026-05-22T08:23:32Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838956
wikitext
text/x-wiki
Binciken yanayin muhalli tsari ne na [[tattalin arziki]] wanda ke ba da darajar (ko dai kuɗi, biophysical, ko wasu) ga tsarin muhalli da / ko ayyukan tsarin muhallu. Ta hanyar lissafin, alal misali, fa'idodin jin daɗi ɗan adam na gandun daji don rage ambaliyar ruwa da [[Zaizayar Kasa|rushewa]] yayin da ake tsare da carbon, samar da mazauni ga nau'in da ke cikin haɗari, da kuma shan [[Abubuwan sunadarai|sunadarai]] masu cutarwa.<ref>{{Cite web |url=https://oceanfdn.org/ha/dorewar-tattalin-arziki-blue/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-07-27 |archive-date=2025-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810030622/https://oceanfdn.org/ha/dorewar-tattalin-arziki-blue/ |url-status=dead }}</ref>irin wannan samar da kuɗi yana ba da kayan aiki ga masu tsara manufofi da masu kiyayewa don kimanta tasirin gudanarwa da kwatanta nazarin farashi-amfanin manufofi masu yuwuwa. Koyaya, irin waɗannan kimantawa ƙididdiga ne, kuma sun haɗa da rashin tabbas da muhawara ta falsafa na kimantawa da kewayon farashin da ba na kasuwa ba.
== Tarihi da Tsarin Tattalin Arziki ==
=== Tarihi ===
Binciken farashi da fa'idar kasuwa sun wanzu a cikin wallafe-wallafen tattalin arziki na ƙarni. Koyaya, a cikin 1997, Robert Costanza, Farfesa na Jami'ar Mai Girma na dorewa a Jami'ar Jihar Portland, Oregon, shine na farko da ya kiyasta darajar duniya na ayyukan yanayin halittu - yana kawo sabon hankali ga fagen kimanta [[Halitta|yanayin halittu]]. Shi da abokan aikinsa sun lissafa cewa irin waɗannan ayyukan sun kai dala tiriliyan 33 a kowace shekara ($ tiriliyan 44 na yanzu). <ref>{{Cite journal |last=Constanza |first=Robert |date=15 May 1997 |title=The value of the world's ecosystem services and natural capital |journal=Nature |volume=387 |issue=6630 |pages=253–260 |bibcode=1997Natur.387..253C |doi=10.1038/387253a0 |s2cid=672256}}</ref>
Da yake ambaton muhimmancin irin wannan ilimin don samar da manufofi, a cikin 2007, Ministocin Muhalli daga kasashe G8 + 5 sun amince da kiran jama'a da kuma fara yin lissafin fa'idodin yanayin duniya, farashin kiyayewa, da kuma damar da ake kashewa na bunkasa irin wannan yanayin halittu. Sakamakon shirin ruwa da aikin da ke gudana shine The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB).
A Amurka, Majalisar Shugaban kasa kan Kimiyya da Fasaha ta ba da shawarar a cikin 2011 cewa "Gwamnatin Amurka ya kamata ta kafa da kuma tallafawa Binciken Ayyukan Ecosystems na Quadrennial (QuEST) Assessment" wanda ke nazarin abubuwan da ke faruwa a cikin aikin yanayin halittu, inganci, da darajar.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=July 2011 |title=Report to the President. Sustaining Environmental Capital: Protecting Society and the Economy |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/microsites/ostp/pcast_sustaining_environmental_capital_report.pdf |access-date= |website=}}</ref>
=== Misalai na Tattalin Arziki: Daraja, Kudin, da Hanyar Daraja ===
Ƙididdigar yanayin muhalli yana ƙoƙari ya kama kewayon fa'idodi da farashi da ke ƙunshe a cikin yanar gizo mai rikitarwa tare da kewayon hanyoyin tattalin arziki.
Tsarin muhalli yana ba da nau'ikan ayyuka guda huɗu: '''samarwa''' (misali kifi don cin abinci, katako don siyarwa), tsarawa, tallafawa, da '''al'adu''' (misali tsarin muhalli da ke tallafawa dabarun tattara 'yan asalin ƙasar, ko kayan aiki don tufafin gargajiya). <ref name=":1">{{Cite journal |last=Holzman |first=David C. |date=April 2012 |title=Accounting for Nature's Benefits: The Dollar Value of Ecosystem Services |journal=Environmental Health Perspectives |volume=120 |issue=4 |pages=a152–a157 |doi=10.1289/ehp.120-a152 |pmc=3339477 |pmid=22469778}}</ref> Dubi Hoto 1. don takamaiman misali na mangrove na wannan batun mai rikitarwa.
[[Fayil:EnvironmentalServicesPie.jpg|thumb|Hoto na 1. Misali na kewayon sabis na muhalli don mazaunin mangrove]]
Wadannan nau'ikan ayyuka guda huɗu na iya samar da nau'ikan darajar guda biyu: amfani da nau'o'in da ba a amfani da shi ba. [[Harkokin tattalin arziki na muhalli|Masana tattalin arzikin muhalli]] sun kara rarraba nau'o'i wanda mutane suke shirye su biya:<ref>https://ha.cepf.net/grants/grantee-projects/enviro-wise-learning</ref>
* '''''Amfani da kai tsaye.'''''
** Hanyar da ta fi sauƙi ta kimanta yanayin halittu ga masana [[Tattalin arziki|tattalin arzikin muhalli]] na al'ada, wannan yana fassara amfanin muhalli kai tsaye kamar yadda zai kasance a kasuwannin kasuwanci na duniya: misali darajar ruwa, katako, kifi, ko wasu kayayyaki idan nan da nan aka haɓaka kuma aka sayar da su a farashin kasuwa. Don haka, darajar musayar ko 'farashi' tana da alaƙa da abubuwa masu daraja, waɗanda ake ɗauka a matsayin Babban birnin halitta, waɗanda ke da alaƙa ti yanayin halittu kuma wannan na iya dogara ne akan ikon tsarin don samar da amfanin gona a kowace shekara waɗanda za'a iya musayar su a kasuwanni masu aiki kuma suna da farashin musayar da ke akwai.
* Darajar amfani da ba ta kai tsaye ba da aka danganta ga amfani da kai tsaye na ayyukan yanayin halittu, ta hanyar kyawawan abubuwan waje da tsarin halittu ke bayarwa.
** Bankin Duniya ya bayyana cewa waɗannan dabi'u "an samo su ne daga ayyukan yanayin halittu waɗanda ke ba da fa'idodi a waje da yanayin halittu kanta. Misalan sun haɗa da tace ruwa na halitta wanda sau da yawa ke amfana da mutane da ke ƙasa, aikin kariya na guguwa na gandun daji wanda ke amfana ga kadarorin bakin teku da ababen more rayuwa, da kuma ƙwaƙwalwar carbon wanda ke amfanar da dukan al'ummar duniya ta hanyar rage canjin yanayi.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=October 2004 |title=How Much is an Ecosystem Worth? Assessing the Economic Value of Conservation |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/376691468780627185/pdf/308930PAPER0Ecosytem0worth01public1.pdf |access-date= |website=The World Bank}}</ref>
* <nowiki><i id="mwTA">Darajar zaɓi</i></nowiki> da aka danganta don adana zaɓi don amfani da ayyukan yanayin muhalli a nan gaba.
* Darajar wanzuwar da aka danganta ga wanzuwar yanayin halittu.
* Darajar sadaukarwa bisa ga jin daɗin yanayin halittu na iya ba wasu mutane.
* ''Darajar gado'' bisa ga jin daɗin yanayin halittu na iya ba da tsararraki masu zuwa.
Idan aka yi la'akari da waɗannan nau'ikan ƙima na yanayin muhalli, masana tattalin arziki suna amfani da hanyoyi daban-daban don ƙididdige waɗannan ƙimar kasuwa da auna ƙimar da ba ta kasuwa ba. Ana amfani da daidaitattun hanyoyin tattalin arziƙin muhalli don sanya ƙimar kuɗi akan ayyukan muhalli inda babu farashin kasuwa. Waɗannan sun haɗa da hanyoyin “bayyanar fifiko” da hanyoyin “bayyanar fifiko”. Hanyoyin fifita da aka bayyana, kamar hanyar tantancewa na ɗan lokaci suna tambayar mutane don shirye-shiryensu na biyan wani takamaiman yanayin muhalli (sabis). Hanyoyin fifita da aka bayyana, kamar farashin hedonic da hanyar farashin tafiye-tafiye, yi amfani da alaƙa tare da kyakkyawar kasuwa ko sabis don ƙididdige shirye-shiryen biyan kuɗin sabis. An soki amfani da irin waɗannan hanyoyin da suka dogara da fifiko a matsayin wata hanya ta samun kimar muhallin halittu da rayayyun halittu da kuma guje wa shawara, hujja da yanke hukunci a yin zaɓi.. Al'ummar darajar kuɗi da ke da alaƙa da ayyukan yanayin halittu sun dogara da rarraba kuɗin shiga.<ref>{{Cite journal |last=Drupp |first=Moritz A. |last2=Meya |first2=Jasper N. |last3=Baumgärtner |first3=Stefan |last4=Quaas |first4=Martin F. |date=August 2018 |title=Economic Inequality and the Value of Nature |url=https://www.econstor.eu/bitstream/10419/171723/1/1006134654.pdf |journal=Ecological Economics |volume=150 |pages=340–345 |doi=10.1016/j.ecolecon.2018.03.029 |issn=0921-8009 |hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Baumgärtner |first=Stefan |last2=Drupp |first2=Moritz A. |last3=Meya |first3=Jasper N. |last4=Munz |first4=Jan M. |last5=Quaas |first5=Martin F. |date=September 2017 |title=Income inequality and willingness to pay for environmental public goods |journal=Journal of Environmental Economics and Management |volume=85 |pages=35–61 |doi=10.1016/j.jeem.2017.04.005 |issn=0095-0696}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Jacobsen |first=Jette Bredahl |last2=Hanley |first2=Nick |date=2008-08-08 |title=Are There Income Effects on Global Willingness to Pay for Biodiversity Conservation? |url=http://dspace.stir.ac.uk/bitstream/1893/503/1/SEDP-2008-03-Jacobsen-Hanley.pdf |journal=Environmental and Resource Economics |volume=43 |issue=2 |pages=137–160 |doi=10.1007/s10640-008-9226-8 |issn=0924-6460 |s2cid=18531768 |hdl-access=free}}</ref> An yi jayayya cewa kimantawar yanayin halittu dole ne ya ci gaba da ƙaruwa a tsawon lokaci, daidai da karuwar kuɗin shiga na duniya da kuma karuwar ƙarancin tsarin halittu masu aiki.<ref>{{Cite journal |last=Drupp |first=M. A. |last2=Hänsel |first2=M. C. |last3=Fenichel |first3=E. P. |last4=Freeman |first4=M. |last5=Gollier |first5=C. |last6=Groom |first6=B. |last7=Heal |first7=G. M. |last8=Howard |first8=P. H. |last9=Millner |first9=A. |last10=Moore |first10=F. C. |last11=Nesje |first11=F. |last12=Quaas |first12=M. F. |last13=Smulders |first13=S. |last14=Sterner |first14=T. |last15=Traeger |first15=C. |date=2024-03-08 |title=Accounting for the increasing benefits from scarce ecosystems |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk2086 |journal=Science |language=en |volume=383 |issue=6687 |pages=1062–1064 |doi=10.1126/science.adk2086 |issn=0036-8075}}</ref>
== Sakamakon kimantawa ==
Duk da yake wallafe-wallafen har yanzu suna fitowa, yawancin mahimman karatu sun haifar da ƙididdiga masu ban sha'awa.
Ɗaya daga cikin takardun ilimi na de Groot et al., wanda ya haɗu da fiye da 300 masu aiki na ilimi tare da kimanta manyan halittu 10, "ya nuna cewa jimlar darajar ayyukan yanayin halittu tana da yawa kuma tana tsakanin 490 int $ / shekara don jimlar tarin ayyukan yanayin halitto wanda za'a iya bayarwa ta hanyar 'ma'auni' na teku masu budewa zuwa kusan 350,000 intoto $ / shekara saboda yiwuwar ayyukan 'ma' yankancin murjani' yanci na murjani na murjani.<ref name=":2">{{Cite journal |last=De Groot |first=Rudolf |last2=Brander |first2=Luke |last3=Van Der Ploeg |first3=Sander |last4=Costanza |first4=Robert |last5=Bernard |first5=Florence |last6=Braat |first6=Leon |last7=Christie |first7=Mike |last8=Crossman |first8=Neville |last9=Ghermandi |first9=Andrea |last10=Hein |first10=Lars |last11=Hussain |first11=Salman |last12=Kumar |first12=Pushpam |last13=McVittie |first13=Alistair |last14=Portela |first14=Rosimeiry |last15=Rodriguez |first15=Luis C |date=2012-07-01 |title=Global estimates of the value of ecosystems and their services in monetary units |journal=Ecosystem Services |volume=1 |issue=1 |pages=50–61 |doi=10.1016/j.ecoser.2012.07.005 |issn=2212-0416 |doi-access=free}}</ref>
Bugu da ƙari, de Groot et al. sun gano cewa mafi yawan ƙididdigar ƙididdigarsa ta "a waje da kasuwa kuma mafi kyau a ɗauka a matsayin fa'idodin jama'a marasa cinikayya. Ci gaba da cin zarafin yanayin halittu ta zo ne a kan kuɗin rayuwar matalauta da tsararraki masu zuwa. "<ref name=":2"/>
The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB), a cikin daya daga cikin manyan rahotanni na farko, sun kuma gano cewa ayyukan muhalli suna farawa a kusan $ 100 / hekta / shekara don bude teku, kuma suna saman zuwa sama da $ 1,000,000 / hekta - shekara don mafi yawan coral reefs.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=February 2013 |title=The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) For Water and Wetlands |url=http://www.teebweb.org/publication/the-economics-of-ecosystems-and-biodiversity-teeb-for-water-and-wetlands/ |access-date= |website= |archive-date=2018-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305204414/http://www.teebweb.org/publication/the-economics-of-ecosystems-and-biodiversity-teeb-for-water-and-wetlands/ |url-status=dead }}</ref>
Baya ga "lambar farashi," waɗannan kimantawar muhalli na iya bincika tambayoyin manufofi masu rikitarwa. Misali, tankin tunani na Copenhagen Consensus ya lissafa cewa kawar da asarar coral reefs da kashi 50 cikin dari zuwa 2030 zai dawo da fiye da $ 24 ga kowane dala da aka kashe. Wanda ya kafa yarjejeniyar, Bjorn Lomborg, ya bayyana cewa "kayan kwalliya, wanda duka suna aiki a matsayin wuraren kifi da albarkatun kamun kifi yayin adana adadi mai yawa na nau'o'in halittu. A lokaci guda, coral reefs suna da kyawawan abubuwa, wanda duka biyun suna nunawa a cikin manyan kudaden shiga na yawon bude ido amma kuma a cikin yawancin mutane suna shirye-shiryen su biya wani adadin don tabbatar da za su ci gaba da wanzuwar su ta hanyar dawo da dala biliyan 3 zuwa dala 22 / 30 / 30 /<ref>{{Cite web |last=Lomborg |first=Bjørn |date=2014-10-31 |title=Biodiversity: What's Worth Saving? |url=https://www.huffingtonpost.com/bjorn-lomborg/biodiversity-whats-worth-_b_6081462.html |access-date=2018-03-05 |website=Huffington Post}}</ref>
Hukumar Kula da Tekun Kasa da Yanayi (NOAA) tana kula da Ayyukan Muhalli da Kasuwanci (InVEST) na Halitta. Wannan kayan aiki mai budewa - kodayake an tsara shi ga masu tsara manufofi, masu ba da shawara, da masana kimiyya - yana bawa kowa damar yin hulɗa tare da taswirar da ke ƙididdige "ciniki tsakanin zaɓuɓɓukan gudanarwa" da kuma gano "wuraren da saka hannun jari a cikin asalin halitta zai iya inganta ci gaban ɗan adam da kiyayewa. ”<ref>{{Cite web |title=Integrated Valuation of Environmental Services and Tradeoffs (InVEST) |url=https://coast.noaa.gov/digitalcoast/tools/invest.html |access-date=2018-03-05 |website=coast.noaa.gov}}</ref>
A matsayin wani misali, [https://www.bc3research.org/ Cibiyar Basque don Canjin Yanayi (BC3)] ta dauki bakuncin aikin Artificial Intelligence for Environment & Sustainability (ARIES). An tsara wannan software mai budewa don haɗa samfuran kimiyya don kimantawa na muhalli da yin manufofi, tare da mayar da hankali ga [[Sabis ɗin yanayin halittu|Ayyukan yanayin halittu]]
=== Biyan kuɗi don Ayyukan Muhalli (PES) ===
Bayan (kuma, wani lokacin, kafin) kimanta farashin yanayin halittu da fa'idodi, wasu shirye-shiryen sun yi ƙoƙari su shigar da waɗannan dabi'u tare da takamaiman shirye-shirye da ke ba da biyan kuɗi don ayyukan muhalli. Costa Rica ta biya kimanin $ 42 / hekta ga masu mallakar ƙasa don adana gandun daji; <ref>{{Cite journal |last=Sánchez-Azofeifa |first=G. Arturo |last2=Pfaff |first2=Alexander |last3=Robalino |first3=Juan Andres |last4=Boomhower |first4=Judson P. |date=October 2007 |title=Costa Rica's payment for environmental services program: intention, implementation, and impact |url=https://dukespace.lib.duke.edu/dspace/bitstream/10161/6955/1/PSAfacts-accepted.pdf |journal=Conservation Biology |volume=21 |issue=5 |pages=1165–1173 |doi=10.1111/j.1523-1739.2007.00751.x |issn=1523-1739 |pmid=17883482 |s2cid=17567114 |hdl-access=free}}</ref> a cikin 2010 Norway ta fara biyan Indonesia jimlar dala biliyan 1 don rage lalacewar gandun daji. <ref>{{Cite web |title=After seven years, Norway's US$1 billion REDD deal in Indonesia is still not stopping deforestation {{!}} REDD-Monitor |url=http://www.redd-monitor.org/2017/12/28/after-seven-years-norways-us1-billion-redd-deal-in-indonesia-is-still-not-stopping-deforestation/ |access-date=2018-03-05 |website=www.redd-monitor.org}}</ref> China ta amsa ambaliyar 1998 tare da biyan kuɗi da ke da niyyar lalacewar daji da lalacewar ƙasa; <ref name=":1"/> da sauran shirye-shirye da yawa babba da ƙananan.
== Rashin jituwa da iyakoki ga kimantawar yanayin halittu ==
Ta fuskar ilimi, ko da yake bincike na masana yana saurin ƙara wa wannan fanni na fahimta, har yanzu akwai gibin ilimi da yawa. Misali, akwai rashin tabbas a cikin ƙoƙarin ƙididdige kayan da ba kasuwa ba. Kamar yadda de Groot et al ya nuna, yawancin kayan muhalli (kamar iska mai tsafta da bambancin halittu) ba a siyar da su kawai a kasuwannin da aka kafa. Bugu da kari, yawancin kayan muhalli na iya zama marasa kishiya, ba a keɓancewa ba, har ma da kayayyaki marasa daidaituwa tare da zaɓuɓɓukan ƙima da yawa suna ƙara dagula kowane ƙima.
Daga hangen nesa na ɗabi'a da falsafa, ma, kimanta yanayin halittu ba shi da rikici. Za'a iya samun muhawara game da kimantawar da ba ta kasuwa ba ta hanyar ambaton Ka'idojin muhalli da zurfin muhalli.
Tun da dabbobi ba sa sanya farashi a bayyane akan tsarin halittun da suke amfani da su, amma suna nuna hali kamar suna da daraja, misali. ta hanyar zaɓar yanki ɗaya da wani, kare yankunansu, da sauransu, galibi batun ma'ana ne ko ilimin halittu ya haɗa da ƙima a matsayin batun. Yana iya zama anthropocentric yin haka, tun da "ƙimar" a fili yana nufin fahimtar ɗan adam maimakon zama "manufa" sifa na tsarin da aka gane. Ecology kanta ita ma hasashe ne na ɗan adam, kuma irin waɗannan ra'ayoyi masu alaƙa kamar sarkar abinci mutane ne ke gina su don taimaka musu fahimtar yanayin muhalli. A lokuta da yawa ta waɗanda ke riƙe da cewa kasuwanni da farashin suna wanzuwa ba tare da kowane mai sa ido na ɗan adam ba da kuma “masu amfani”, musamman waɗanda ke ganin kasuwannin “ba su da iko”, ana ɗaukar kimar yanayin muhalli a matsayin wani ɓangare na tattalin arziƙi. Wasu kuma suna jayayya cewa babban birni shine ra'ayi na tattalin arziki wanda aƙalla zai iya zama kamar babban kuɗin kuɗi, wanda kansa ya ƙaddara akan ƙima. Wasu ma suna ba da shawarar cewa kimanta ayyukan muhalli ya fi ƙima fiye da kimar kuɗi, saboda yanayin yanayin zai ci gaba bayan rugujewar tattalin arzikin, yayin da sabanin ba ya da inganci.
Bugu da ƙari, tambayoyi masu ban sha'awa da yawa game da inda fa'idodin yanayin halittu ke tafiya, da kuma wanda ya kamata ya biya waɗannan fa'idodi, muhawara ce ta siyasa da ke gudana. A cikin wani birni na Washington, mazauna yanzu suna biyan lissafin ruwa don garin ya sayi kuma ya dawo da ƙasar da ke kusa da maɓuɓɓugar ruwa ta gari; kuma misalai na duniya na kimantawa da biyan kuɗi don ayyuka ba ƙasa da filin ban sha'awa na ci gaba ba.
== Dubi kuma ==
* Biya don Ayyukan Halitta
* Tattalin arzikin muhalli
* Kayan muhalli da ayyuka
* Ka'idojin Muhalli
* [[Muhalli mai zurfi|Muhalli Mai zurfi]]
* Tattalin Arziki na Duniya
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ts9asrq8bkqbd6ouvisd5n59oc91jwe
Anderson Silva (mai wasan ƙwallon ƙafa)
0
108789
839005
700355
2026-05-22T10:20:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839005
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox infobox-table vcard" style="line-height: 1.2em; max-width: 420px !important;"
|+ class="infobox-title fn" id="4" style="line-height: 1.2em; font-size: 125%" |Anderson Silva
! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color:
#b0c4de; line-height: 1.5em" |Bayani na mutum
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Cikakken suna
| colspan="3" class="infobox-data nickname" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |Anderson Oliveira Silva
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Ranar haihuwar
| colspan="3" class="infobox-data" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" | <span style="display:none">(<span class="bday">1997-11-21</span>)</span> 21 Nuwamba 1997 <span class="noprint ForceAgeToShow"> (shekara 27) </span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Wurin haihuwar
| colspan="3" class="infobox-data birthplace" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |[[São Paulo]], [[Brazil]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Tsawon
| colspan="3" class="infobox-data" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |1.86 m (6 ft 1 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Matsayi (s)
| colspan="3" class="infobox-data role" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |[[Forward (association football)|Ci gaba]]
|-
! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color:
#b0c4de; line-height: 1.5em" |Bayanan ƙungiyar
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">Kungiyar yanzu</div>
| colspan="3" class="infobox-data org" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |[[Pafos FC|Pafos]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Adadin
| colspan="3" class="infobox-data" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |
33
|-
! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color:
#b0c4de; line-height: 1.5em" |Babban aiki*
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Shekaru
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |'''Kungiyar'''
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |'''<abbr title="<nowiki>League appearances</nowiki>">Apps</abbr>'''
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" | '''(<abbr title="<nowiki>League goals</nowiki>">Gls</abbr>)'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2016–2017</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Guaratinguetá Futebol|Guaratinguetá]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
16
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(4)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2017</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Guarani FC|Guarani]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
0
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(0)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2017–2021</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[F.C. Famalicão|Famalicão]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
105
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(25)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2021–2022</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Beijing Guoan F.C.|Beijing Guoan]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
8
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(2)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2022–2023</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Vitória S.C.|Vitoria de Guimarães]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
30
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(4)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2023–2025</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Alanyaspor]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
11
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(0)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2024–2025</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |→ [[Pafos FC|Pafos]] (an ba da rancen)
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
35
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(11)
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2025–</span>
| class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Pafos FC|Pafos]]
| class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
0
| class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |
(0)
|-
| colspan="4" class="infobox-below" style="color:darkslategray; font-size:95%" |* Fitowar kulob din cikin gida da burin a ranar 14:10, 23 ga Yuni 2025 (UTC)
|}
{{Updated|match played 30 May 2025}}Anderson Oliveira Silva''' (an haife shi a ranar 21 ga watan Nuwamba shekara ta 1997) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Brazil wanda ke taka leda a matsayin mai gaba ga Pafos .
== Ayyukan sana'a ==
A ranar 19 ga watan Yulin shekarar ta 2017, Anderson ya sanya hannu tare da Famalicão . <ref>{{Cite web |title=Famalicão contrata Anderson Silva e Dinis Lopes |url=https://www.ojogo.pt/futebol/2a-liga/noticias/interior/famalicao-contrata-anderson-silva-e-dinis-lopes-8649624.html |website=www.ojogo.pt |access-date=2025-07-29 |archive-date=2019-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821014313/https://www.ojogo.pt/futebol/2a-liga/noticias/interior/famalicao-contrata-anderson-silva-e-dinis-lopes-8649624.html |url-status=dead }}</ref> Anderson ya fara bugawa Famalicão wasa na farko a wasan 1-0 na LigaPro a kan U.D. Oliveirense a ranar 27 ga watan Agusta shekarar ta 2017. <ref>{{Cite web |title=Famalicão vs. UD Oliveirense - 27 August 2017 - Soccerway |url=https://ca.soccerway.com/matches/2017/08/27/portugal/liga-de-honra/fc-famalicao/ud-oliveirense/2501449/ |website=ca.soccerway.com}}</ref> Andersoon ya zira kwallaye 9 a wasanni 30 yayin da Famalicao ya kammala a matsayi na biyu a LigaPro a shekarar 2019, inda ya sami ci gaba zuwa saman jirgin don bayyanar su ta farko a cikin shekaru government 25. Anderson ya fara kakar wasa mai zuwa a kan benci a bayan Toni Martínez, sa hannun bazara daga West Ham United a Ingila. Koyaya, ya zira kwallaye a farkon jirginsa na farko a cikin nasara a kan Santa Clara a ranar 10 ga watan Agusta a farkon karshen mako na kakar. Anderson ya zira kwallaye 4 daga benci yayin da kulob din ya fara kakar ba tare da an ci nasara ba ta wasanni bakwai da kuma saman teburin. Wannan ya hada da kwallaye biyu a kan Belenenses SAD a ranar 28 ga watan Satumba don samun nasara 3-1. An ba Anderson farawa na farko a saman jirgin don wasan kulob din na gaba, ganawa da Porto, wadanda suka kasance daya a bayan Famalicão, a ranar 27 ga watan Oktoba. Anderson ya dauki sama da awa daya kafin a maye gurbinsa da Nicolás Schiappacasse a cikin nasara 3-0. An sauke shi zuwa benci don wasan kulob din na gaba government kwana huɗu bayan haka, amma ya zira kwallaye a nasarar da suka samu 2-1 a kan Gil Vicente.
A ranar 31 ga watan Yulin shekarar ta 2021, Anderson ya shiga Kungiyar Super League ta kasar Sin Beijing Guoan . <ref>{{Cite web |date=31 July 2021 |title=国安官宣席尔瓦加盟 巴西前锋在葡超共攻入14球 |url=https://sports.sina.com.cn/china/j/2021-07-31/doc-ikqciyzk8647038.shtml |access-date=31 July 2021 |publisher=Sina Sports |language=zh}}</ref> Anderson ya bar Beijing Guoan bayan kakar shekarar ta 2021.<ref>{{Cite web |date=15 April 2022 |title=官方:国安签下姜祥佑、阿德本罗、达布罗三外援,解约安德森 |url=https://m.dongqiudi.com/article/2695204.html |access-date=15 April 2022 |publisher=Dongqiudi |language=zh}}</ref>
A ranar 20 ga Mayu shekarar ta 2022, Anderson ya sanya hannu tare da Vitoria de Guimarães . <ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=官方:前国安外援安德森-席尔瓦重返葡超 加盟吉马良斯俱乐部 |url=https://www.ppsport.com/article/news/1798361.html |access-date=17 March 2023 |publisher=ppsports |language=zh}}</ref>
A ranar 4 ga watan Yulin shekarar ta 2023, Anderson ya sanya hannu a kulob din Super Lig Alanyaspor kan kwangilar shekaru hudu.<ref>{{Cite web |date=4 July 2023 |title=Anderson Oliveira Silva Corendon Alanyaspor’umuzda |trans-title=Anderson Oliveira Silva Corendon in Alanyaspor |url=https://www.alanyaspor.org.tr/Haber/anderson-oliveira-silva-corendon-alanyasporumuzda-472023 |access-date=4 July 2023 |website=www.alanyaspor.org.tr |language=Turkish}}</ref>
A ranar 13 ga watan Yulin shekarar ta 2024, kulob din Cypriot na farko Pafos ya sanar da sanya hannu kan government aro na Anderson daga Alanyaspor . <ref>{{Cite web |date=14 July 2024 |title=Forward Anderson Oliveira Silva, Joins Pafos FC ! |url=https://pafosfc.com.cy/forward-anderson-oliveira-silva-joins-pafos-fc/ |access-date=15 July 2024 |website=pafosfc.com.cy/ |publisher=Pafos FC}}</ref> A ranar 23 ga watan Yuni shekarar 2025, Pafos ya ba da sanarwar sanya hannu na dindindin na Anderson daga Alanyaspor, a kan kwangila har zuwa lokacin rani na shekarar ta 2028. <ref>{{Cite web |date=23 June 2025 |title=Permanent signing of Anderson Silva! |url=https://pafosfc.com.cy/permanent-signing-of-anderson-silva/ |access-date=23 June 2025 |website=pafosfc.com.cy |publisher=Pafos FC}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Shi ɗan tagwaye ne na André Clóvis . <ref>{{Cite web |date=December 31, 2019 |title=Clóvis e Anderson, gémeos goleadores a cumprir um sonho no futebol europeu - Renascença |url=https://rr.sapo.pt/bola-branca/noticia/futebol-nacional/2019/12/31/clovis-e-anderson-gemeos-goleadores-a-cumprir-um-sonho-no-futebol-europeu/173575/ |website=Rádio Renascença |access-date=July 29, 2025 |archive-date=December 8, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208123410/https://rr.sapo.pt/bola-branca/noticia/futebol-nacional/2019/12/31/clovis-e-anderson-gemeos-goleadores-a-cumprir-um-sonho-no-futebol-europeu/173575/ |url-status=dead }}</ref>
== Kididdigar aiki ==
{{Notelist}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa{{Efn|Includes [[Taça de Portugal]], [[Turkish Cup]], [[Cypriot Cup]]}}
! colspan="2" |Kofin League{{Efn|Includes [[Taça da Liga]]}}
! colspan="2" |Yankin nahiyar
! colspan="2" |Sauran
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
| rowspan="6" |Famalicão
|2017–18
| rowspan="2" |LigaPro
|22
|2
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|24
|2
|-
|2018–19
|30
|9
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|32
|9
|-
|2019–20
| rowspan="3" |Gasar Farko
|31
|7
|4
|1
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|36
|8
|-
|2020–21
|22
|7
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|22
|7
|-
|2021–22
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!105
!25
!7
!1
!3
!1
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!115
!26
|-
|Beijing Guoan
|2021
|Kungiyar Super League ta kasar Sin
|8
|2
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|2
|-
|Vitoria de Guimarães
|2022–23
|Gasar Farko
|30
|4
|2
|1
|2
|1
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|2
| colspan="2" | -
|38
|8
|-
|Alanyaspor
|2023–24
|Super Lig
|11
|0
|2
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|13
|2
|-
|Pafos (rashin kuɗi)
|2024–25
|Sashe na Farko na Cyprus
|35
|11
|5
|3
| colspan="2" | -
|16[c]
|3
|1{{Efn|Appearance in [[Cypriot Super Cup]]}}
|0
|57
|17
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!228
!42
!17
!7
!10
!2
!20
!5
!1
!0
!304
!56
|}
{{Reflist}}
== Daraja ==
'''Pafos'''
* Sashe na Farko na Cyprus: 2024-252024–25
== Bayanan da aka ambata ==
{{Pafos FC squad}}
== Haɗin waje ==
* {{Soccerway|anderson-oliveira-silva/434154}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
bx4oj4gj43owlsdumnrtb5ivzu8pbf9
Amanda Lynch
0
109059
838948
825162
2026-05-22T07:34:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838948
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amanda H. Lynch''' masaniyar kimiyya [[Climate|yanayi]] ce, kuma Sloan Lindemann da George Lindemann, Jr. Babban Farfesa na Muhalli da Al'umma kuma Farfesa na Duniya, Muhalli da Kimiyya na Duniya <ref>{{Cite web |title=Amanda Lynch |url=https://ibes.brown.edu/people/amanda-lynch |access-date=December 29, 2024 |website=Institute at Brown for Environment and Society |publisher=Brown University}}</ref> a Jami'ar Brown . Ta kasance Darakta na kafa Cibiyar a Brown don Muhalli da Al'umma a cikin Shekara ta 2014. <ref>{{Cite web |title=Institute at Brown for Environment and Society |url=https://ibes.brown.edu/ |access-date=December 29, 2024 |website=Institute at Brown for Environment and Society |publisher=Brown University}}</ref><ref>{{Cite web |title=IBES 10th Anniversary |url=https://ibes.brown.edu/news-events/ibes-10th-anniversary |access-date=December 29, 2024 |website=Institute at Brown for Environment and Society |publisher=Brown University}}</ref> Ita gwani ce a cikin tsare tsaren yanayi na polar, [[Ilimin muhalli na gargajiya|ilimin muhalli na asali]] da nazarin manufofin yanayi.
An ba Lynch lambar yabo ta Priestley ta [[Australian Meteorological and Oceanographic Society]] a cikin 2007, <ref>{{Cite web |date=2024 |title=Priestley Medal |url=https://www.amos.org.au/activities/awards/priestley-medal/ |access-date=December 29, 2024 |website=Australian Meteorological and Oceanographic Society}}</ref> da kuma lambar yabo ta Myres S. McDougal a cikin Dokar Kasa da Kasa <ref>{{Cite web |date=2024 |title=Awards |url=https://www.policysciences.org/awards |access-date=December 29, 2024 |website=The Society of Policy Scientists}}</ref> a cikin shekara ta 2022 . <ref>{{Cite web |date=2024 |title=2025 Symposium Speaker Bios |url=https://cola.unh.edu/center-humanities/events-programs/sidore-lecture-series/current-sidore-lecture-series/2025-symposium-speaker-bios |access-date=December 29, 2024 |website=College of Liberal Arts |publisher=University of New Hampshire |archive-date=February 22, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222062045/https://cola.unh.edu/center-humanities/events-programs/sidore-lecture-series/current-sidore-lecture-series/2025-symposium-speaker-bios |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=December 15, 2022 |title=Maine Law Magazine - Issue No. 97 - Faculty Notes - Charles H. Norchi |url=https://digitalcommons.mainelaw.maine.edu/context/maine-law-magazine/article/1097/viewcontent/me_law_mag2022.pdf |access-date=December 29, 2024 |website=University of Maine School of Law p. 36}}</ref>
== Ayyuka ==
Bayan karbar B.Sc. a cikin Applied Mathematics tare da Farko Class Honours a Jami'ar Monash, Lynch ta sami Ph.D. a Kimiyya ta Yanayi daga Jami'ar Melbourne a shekara ta 1993, Lynch ta haɓaka tsarin yanayi yankin [[Arctic]] na farko.<ref>{{Cite web |title=Lynch, Amanda |url=https://vivo.brown.edu/display/al20 |access-date=March 12, 2017 |publisher=brown.edu}}</ref> A shekara ta 2003, yayin da yake aiki a Jami'ar Colorado, Majalisar Bincike ta Australiya ta ba Lynch kyautar Tarayya.<ref>{{Cite web |date=March 21, 2003 |title=Australia's bright sparks awarded major grants |url=http://www.abc.net.au/science/articles/2003/03/21/812961.htm |access-date=April 4, 2019 |website=.abc.net.au}}</ref>
Bayan ta yi aiki a Jami'ar Monash, <ref name=":1">{{Cite web |last=Richard Lewis |title=Amanda Lynch |url=https://news.brown.edu/new-faculty/physical-sciences/amanda-lynch |access-date=April 4, 2019 |website=news.brown.edu |archive-date=July 9, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709103805/https://news.brown.edu/new-faculty/physical-sciences/amanda-lynch |url-status=dead }}</ref> ta shiga Jami'ar Brown a shekarar 2011 a matsayin farfesa a fannin kimiyyar ƙasa, muhalli da duniya. <ref name="AMS">{{Cite web |date=September 29, 2014 |title=Amanda Lynch named AMS Fellow |url=https://news.brown.edu/articles/2014/09/lynch |access-date=April 4, 2019 |website=news.brown.edu}}</ref> Yayinda yake a Jami'ar a cikin shekara ta 2013, an kira Lynch babban editan mujallar Weather, Climate and Society kuma an kira shi Fellow na American Meteorological Society . <ref name="AMS" /><ref>{{Cite web |date=July 2, 2015 |title=AMS journal improves citation record under Lynch's leadership |url=https://ibes.brown.edu/news/2015-07-02/citation-record |access-date=December 29, 2024 |website=Institute at Brown for Environment and Society |publisher=Brown University}}</ref> An zabe ta Fellow na Kwalejin Fasaha da Kimiyya ta Duniya a shekarar 2016. <ref>{{Cite web |title=Member Directory - Lynch, Amanda |url=https://members.worldacademy.org/author/ALynch/ |access-date=December 29, 2024 |website=World Academy of Art & Science}}</ref> A cikin shekara ta 2017, an zabi Lynch a matsayin Fellow na Kwalejin Kimiyya ta Norway don Binciken Polar.<ref>{{Cite web |date=December 13, 2017 |title=Lynch elected to Norwegian Scientific Academy for Polar Research |url=https://ibes.brown.edu/news/2017-12-13/polar-research |access-date=December 29, 2024 |website=Institute at Brown for Environment and Society |publisher=Brown University}}</ref><ref>{{Cite web |title=Advisory Committee for Environmental Research and Education - Biography - Amanda Lynch |url=https://new.nsf.gov/od/oia/advisory-committee-environmental-research/amanda-lynch |access-date=December 29, 2024 |website=U.S. National Science Foundation |archive-date=February 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201031645/https://new.nsf.gov/od/oia/advisory-committee-environmental-research/amanda-lynch |url-status=dead }}</ref>
Lynch ita ce shugabar Hukumar Bincike <ref>{{Cite web |date=2020 |title=Research Board |url=https://community.wmo.int/en/governance/commission-membership/research-board |access-date=December 29, 2024 |website=World Meteorological Organization |archive-date=January 18, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250118010346/https://community.wmo.int/en/governance/commission-membership/research-board |url-status=dead }}</ref> ta [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] (WMO). <ref>{{Cite web |date=2020 |title=Research Board Members |url=https://community.wmo.int/en/governance/commission-membership/research-board/research-board-members |access-date=December 29, 2024 |website=World Meteorological Organization }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta kasance Mataimakin Shugaban Kwamitin Kimiyya na hadin gwiwa na Shirin Binciken Yanayi na Duniya na shekarar 2017 da shekarar 2019 kuma ta kasance memba na Kwamitin Kimiya na Taron Kimiyya na WCRP na shekarar 2023, irin wannan Taron farko da aka gudanar a [[Afirka]].<ref>{{Cite web |date=February 20, 2019 |title=New WCRP Joint Scientific Committee leadership elected |url=https://www.wcrp-climate.org/news/wcrp-news/1453-new-jsc-leadership-2019?highlight=WyJseW5jaCJd |access-date=December 29, 2024 |website=World Climate Research Programme}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 1, 2023 |title=The Scientific Committee |url=https://wcrp-osc2023.org/committees/soc |access-date=December 29, 2024 |website=WCRP Open Science Conference |publisher=World Climate Research Programme}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 14, 2023 |title=Conference vision |url=https://wcrp-osc2023.org/about-conference/vision |access-date=December 29, 2024 |website=WCRP Open Science Conference |publisher=World Climate Research Programme}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Lynch ta auri Farfesa Charles H. Norchi .
Ita memba ce ta The Explorers Club . Ita memba ce ta Darakta na Darakta <ref>{{Cite web |date=June 8, 2023 |title=Director's Circle |url=https://www.portlandmuseum.org/magazine/directorscircle |access-date=August 30, 2023 |website=Portland Museum of Art |publisher=<!--Not stated--> |archive-date=August 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830200141/https://www.portlandmuseum.org/magazine/directorscircle |url-status=dead }}</ref> na Gidan Tarihi na Portland (PMA).
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{Official website|https://www.amandalynch.org/}}
{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
9dq2hssnu89xcq2r6ld6rl21yo79aib
Alexander Mann
0
110484
838913
689107
2026-05-22T04:30:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838913
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:The_Sheepfold_by_Alexander_Mann.JPG|thumb|The Sheepfold na Alexander Mann]]
[[Fayil:Alexander_Mann_-_Waiting.jpg|right|thumb|Alexander Mann zanen]]'''Alexander Mann''' (22 Janairu 1853 - 26 Janairu 1908) wani yanki ne na Scotland kuma mai zanen salo. Ya kasance memba na New English Art Club da Royal Institute of Oil Painters .
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Alexander Mann a [[Glasgow]], [[Scotland]] a ranar 22 ga Janairun shekarar 1853. Ya mutu a [[Landan]] ranar 26 ga Janairun shekara ta 1908. An binne shi a Cocin Blewbury, Oxfordshire .
Ɗan James Mann na biyu, ɗan kasuwa kuma mai arziƙi, ya ɗauki darussa tun yana ɗan shekara goma tare da Robert Greenlees (1820-1894) sannan ya halarci darussan maraice a Makarantar Fasaha ta Glasgow, inda Greenlees ya kasance shugaban makaranta.
A cikin shekara ta 1877 ya tafi Paris kuma ya shiga Jami'ar Académie Julian, sannan ya yi karatu a ƙarƙashin Mihály Munkácsy kuma daga 1881 zuwa 1885 a ƙarƙashin Carolus-Duran . Daga 1883 zuwa 1893 Mann da aka nuna a London a Royal Academy, Royal Institute of Oil Painters, Fine Art Society, New Gallery, Ridley Art Club, New English Art Club da Society of British Artists, al'ummar da ta nada James McNeill Whistler ta shugabanta a shekara ta 1886. A wannan shekarar da aka gayyace shi ya zama na farko a cikin New English Club na Artish Club da aka gayyace shi ya zama na farko na Scottish Club. Lavery, Thomas Millie Dow na Glasgow Boys da Norman Garstin .
Tasiri da makarantar Hague da Jules Bastien-Lepage, hotonsa ''A Bead Stringer, Venice'' ya sami lambar yabo a Salon a 1885. Bayan wata muhawarar jama'a game da wannan zanen lokacin da aka nuna shi a Cibiyar Royal Glasgow, Mann ya zauna a Ingila, a West Hagbourne, Berkshire, wani ƙauyen da ke kusa da Berkshire, da kuma daga baya a cikin jerin ra'ayi na B. na Downs da hotunan mutanen ƙasar. Mann ya yi balaguro sosai a Biritaniya, ya kai ziyara da yawa a bakin tekun a Angus da Fife, da Walberswick, Suffolk .
Haka kuma tafiye-tafiyensa ya shafi Turai da Amurka. Ziyarar [[Venezia|Venice]] a cikin shekara ta 1884 shine aikin fasaha na farko na Mann bayan Biritaniya da kuma kewayen birnin Paris; wannan ya biyo bayan balaguron balaguro zuwa [[Karibiyan|yankin Caribbean]] da Kudancin Amurka, watakil abokiyar fasahar Amurka ta yi wahayi zuwa gare shi a Paris. Daga 1890 zuwa 1892 ya zauna tare da iyalinsa a [[Tanja|Tangiers]] . Daga baya ya yi tafiya zuwa [[Madrid]] ta Kudancin [[Ispaniya|Spain]] a 1892 tare da John Lavery, wani tsohon ɗalibi na Académie Julian .
Ya rubuta ziyarce-ziyarcen sa da ra'ayoyinsa na abubuwan ƙirƙira a ɗakin karatu a cikin litattafan zane, ta yin amfani da ɗaukar hoto da kuma taimaka masa wajen tunawa da wani batu. A cikin 1895 an nuna aikin Mann a London a Barbican da [[Dublin]] a Hugh Lane Municipal Gallery of Modern Art. Amma ya gwammace ya “rayi nesa da sha’awar sauran masu fasaha” saboda wadatar da yake da ita ga danginsa ya sa ba lallai ba ne a mai da hankali sosai ga cibiyoyin baje koli, abokan ciniki da dillalai.
A Shekarar 1893 an zaɓe shi memba na Royal Institute of Oil Painters . A yau ana ɗaukarsa ɗaya daga cikin Glasgow Boys, kodayake bai taɓa zama memba mai aiki ba.
== Salon fasaha ==
Mann ya bashi basirar zanen sa ga [[Rodolphe Julien]] wanda ya dauki nazarin tsarin rayuwa a matsayin wanda ba makawa ne ga waɗanda ke son ƙwararrun ƙwararrun ƙwararru. Duk da haka, ana buƙatar fasahar zanensa daga Mihály Munkácsy ko da yake horarwa tare da shi bai daɗe ba saboda rashin jituwa na yanayi. Ta hanyar Carolus Duran, Mann ya koyi mahimmancin darajar tonal don manufar bayyana kansa, wanda aka nuna a cikin wasu zane-zane na farko, irin su ''Ma'aikatan Flower Artificial'' da ''Ma'aikatan Tapestry'' .
Mann
Daga farkon horo a [[Glasgow]], ayyukansa na farko sun bi tsarin shimfidar wuri na Victorian na gargajiya, yana haifar da ma'anar dabi'a ta prosaic da romanticism. Ayyukan yau da kullun sun haɗa ''[https://web.archive.org/web/20070926235903/http://www.victorianweb.org/painting/misc/mann1.html da Ta Findhorn, Morayshire]'' da Sheepfold. Daga baya, ya matsa zuwa palette mai sauƙi. Duk da haka ana ci gaba da kame yadda ake gudanar da shi, kuma ga duk kyawun launinsa, an kiyaye darajar Corot-esque tonality. Ayyuka na yau da kullun sun haɗa da al'amuran Tangiers da wasu nazarin haystacks.
== Manazarta ==
* N. Gars''ry'', Studio, vol. 46 (1909), shafi. 300-5;
* James Caw, ''Zanen Scotland na Baya da Yanzu, 1620-1908'' (Edinburgh, 1908), shafi. 384–5; (sake bugawa)
* E. Bénézit, ''Dictionnaire des Peintres Sculpteurs Dessinateurs et Graveurs'', 8 vols. (Librairie Gründ, 1956–61);
* J. Johnson da A. Gruetzner, ''Kamus na Mawakan Burtaniya 1880-1940'' (Woodbridge, 1880);
* Christopher Newall, ''Alexander Mann, 1853-1908'' (London: Fine Art Society, 1983);
* Martin Hopkinson, ''Alexander Mann: Sketches da Sadarwa tare da Matarsa da Iyalinsa'' (London: Fine Art Society, 1985);
* Helen Pickthorn, ''Alexander Mann'', The Grove Dictionary of Art Online, ed. L. Macy (An Shiga 1 Disamba 2003)
* Kenneth McConkey, ''Impressionism a Biritaniya'' (Jami'ar Yale Press 1995)
* Roger Billcliffe, ''Glasgow Boys: Makarantar zanen Glasgow 1875-1895'', (John Murray 2002),
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Cite web |year=2013 |title=Your Paintings |url=https://artuk.org/search/search/search/keyword:alexander-mann |access-date=10 June 2013 |website=Alexander Mann Paintings |publisher=BBC & Public Catalogue Foundation }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
h71qi3u40pjlwkmk8en9p4yrdxu4t0s
Amfani da albarkatun kasa
0
111194
838953
799977
2026-05-22T08:18:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838953
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''amfani da [[Kadarorin muhalli|albarkatun kasa]]''' yana bayyana amfani da albarkatunsa na halitta, sau da yawa ba za a iya sabuntawa ba ko iyakancewa, don Ci gaban tattalin arziki ko ci gaba. <ref>{{Cite journal |last=Cronin |first=Richard |last2=Pandya |first2=Amit |date=2009 |title=Exploiting Natural Resources: Growth, Instability, and Conflict in the Middle East and Asia |url=https://www.stimson.org/wp-content/files/file-attachments/Exploiting_Natural_Resources-Full_0.pdf |journal=STIMSON Pragmatic Steps for Global Security |access-date=2025-08-06 |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109150140/https://www.stimson.org/wp-content/files/file-attachments/Exploiting_Natural_Resources-Full_0.pdf |url-status=dead }}</ref> [[Rashin lalacewar muhalli]], rashin tsaro na ɗan adam, da rikice-Rikicin zamantakewa galibi suna tare da amfani da albarkatun ƙasa. Tasirin [[Rashin albarkatun|raguwar albarkatun kasa]] sun haɗa da raguwar Ci gaban tattalin arziki a yankuna; duk da haka, yawan albarkatun ƙasa ba koyaushe ba ne ke da alaƙa da wadatar ƙasa. Kasashe da yawa masu wadataccen albarkatu, musamman a Kudancin Duniya, suna fuskantar rikice-rikice na rarraba, inda hukumomin cikin gida ba sa kula da kyau ko hukuma ba su yarda da yadda ya kamata a yi amfani da albarkatun ba. Masana'antu na kasashen waje suma suna ba da gudummawa ga amfani da albarkatun, inda ake fitar da albarkatu daga Kasashe masu tasowa, tare da al'ummomin yankin da ke samun riba kaɗan daga musayar. Wannan sau da yawa yana tare da mummunan tasirin ci gaban tattalin arziki a kusa da yankunan da abin ya shafa kamar rashin daidaito da gurɓata <ref name=":3">{{Cite web |title=Climate and Environmental Security in the Democratic Republic of Congo {{!}} DGAP |url=https://dgap.org/en/research/publications/climate-and-environmental-security-democratic-republic-congo |access-date=2024-04-23 |website=dgap.org}}</ref>
Amfani da albarkatun kasa ya fara fitowa a kan sikelin [[Industrial Revolution|masana'antu]] a karni na 19 yayin da cirewa da sarrafa albarkatun ƙasa (kamar ma'adinai, wutar lantarki, da injuna) ya fadada fiye da yadda yake a yankunan da suka gabata. A cikin karni na 20, amfani da [[makamashi]] ya karu da sauri. A yau, kusan kashi 80% na Amfani da makamashi a duniya ana ci gaba da shi ta hanyar cire man fetur, wanda ya ƙunshi [[mai]], kwal da iskar gas.<ref>{{Cite web |last=Planas |first=Florent |title=The Exploitation of Natural Resources |url=http://www.unanpourlaplanete.org/en/the-human-footprint/the-exploitation-of-natural-resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112210559/http://www.unanpourlaplanete.org/en/the-human-footprint/the-exploitation-of-natural-resources.html |archive-date=12 November 2012 |access-date=22 March 2012 |website=Un An Pour La Planete}}</ref>
Wani [[Non-renewable resource|albarkatun da ba za a iya sabuntawa ba]] shine [[Soil horizon#Layers|ma'adanai na ƙasa]], kamar ƙarfe masu daraja, galibi ana amfani da su don samar da kayan masana'antu. [[Intensive farming|Aikin noma mai zurfi]] misali ne na yanayin samarwa wanda ke hana fannoni da yawa na yanayin halitta, misali [[Rashin lalacewar muhalli|lalacewa]] [[Gandun Daji|gandun daji]] a cikin yanayin ƙasa da [[Water pollution|gurɓataccen ruwa]] a cikin yanayin ruwa.<ref name=":03">{{Cite book}}</ref> Yayin da yawan [[World population|Jama'ar duniya]] ke ƙaruwa kuma [[Economic growth|Ci gaban tattalin arziki]] ke faruwa, [[Rashin albarkatun|raguwar albarkatun kasa]] da ke da tasiri ta hanyar cire albarkatun ƙasa ya zama damuwa mai yawa. Ci gaba da canjin muhalli ta hanyar ruwa, ma'adinai, da kuma amfani da gandun daji yana haifar da karuwar haɗarin sauyin yanayi da rikice-rikicen da ke fitowa daga ƙarancin, wanda ke barazanar ci gaba da rashin daidaito na zamantakewa. <ref name=":3"/>
[[Fayil:Artisanal_cobalt_miners_in_the_Democratic_Republic_of_Congo.jpg|thumb|Kudin shiga daga fitar da ma'adanai ya zama babban ɓangare na tattalin arzikin Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo. Duk da yake Kongo tana da wadataccen albarkatun ma'adinai, waɗannan ajiya suna buƙatar aiki mai yawa don cirewa, sau da yawa a ƙarƙashin yanayin barazana ga rayuwa. Yin hakar cobalt yana haifar da cin zarafin haƙƙin ɗan adam ta hanyoyi kamar wuraren aiki marasa aminci, aikin yara, da aikin tilasta na Kongo, ban da lalacewar muhalli.]]
== Dalilan da suka haifar ==
* Ci gaba da [[fasaha]]: Ƙara fasahar fasaha tana ba da damar saurin fitar da albarkatun halitta. Misali, a baya, zai iya ɗaukar lokaci mai tsawo don katako ƙananan bishiyoyi ta amfani da saws kawai. Saboda ingantaccen fasaha, yawan [[Gandun daji|sare daji]] ya karu sosai.
* Yawan amfani ya haifar da babban buƙata ga albarkatun ƙasa, yana ƙara ƙaruwa da amfani da albarkatun halitta <ref>{{Cite web |last=Subramanian |first=K.R. |title=the crisis of consumption of natural resources. |url=https://www.researchgate.net/publication/327384344}}</ref>
* Ci gaban sabbin fasahohi, kamar motocin lantarki da fasahar hannu, watau, wayoyin hannu, suma suna dogaro da hakar ma'adinai, galibi suna haifar da asarar murfin kore da kuma tasirin kiwon lafiya ga al'ummomin da ke kewaye, sau da yawa a kasashe masu tasowa kamar [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR na Kongo]] inda hakar ma-adinai ke faruwa.<ref name=":02">{{Cite journal |last=Banza Lubaba Nkulu |first=Célestin |last2=Casas |first2=Lidia |last3=Haufroid |first3=Vincent |last4=De Putter |first4=Thierry |last5=Saenen |first5=Nelly D. |last6=Kayembe-Kitenge |first6=Tony |last7=Musa Obadia |first7=Paul |last8=Kyanika Wa Mukoma |first8=Daniel |last9=Lunda Ilunga |first9=Jean-Marie |last10=Nawrot |first10=Tim S. |last11=Luboya Numbi |first11=Oscar |last12=Smolders |first12=Erik |last13=Nemery |first13=Benoit |date=September 2018 |title=Sustainability of artisanal mining of cobalt in DR Congo |journal=Nature Sustainability |volume=1 |issue=9 |pages=495–504 |bibcode=2018NatSu...1..495B |doi=10.1038/s41893-018-0139-4 |issn=2398-9629 |pmc=6166862 |pmid=30288453}}</ref>
* Amfani da kayayyaki: Amfani mara dorewa, wanda ya haifar da karuwar yawan jama'a da akidar jari-hujja, yana ƙara buƙatar samarwa kuma, ta haka ne, cire albarkatun halitta da ake buƙata don samar da wannan buƙata. Misali, amfani da kayan ado masu kyau yana haifar da karuwar hakar [[Zinare|zinariya]] da lu'u-lu'u. Cire karafa masu daraja kamar zinariya yana da tasirin lalacewa a kan muhalli, kamar asarar gandun daji yayin gina wuraren hakar ma'adinai, kara yawan bayyanar kayan guba, da rikice-rikice na yanayin halittu da ke kusa.<ref name=":12">{{Cite journal |last=Timsina |first=Shrabya |last2=Hardy |first2=Nora G. |last3=Woodbury |first3=David J. |last4=Ashton |first4=Mark S. |last5=Cook-Patton |first5=Susan C. |last6=Pasternack |first6=Rachel |last7=Martin |first7=Meredith P. |date=December 2022 |title=Tropical surface gold mining: A review of ecological impacts and restoration strategies |journal=Land Degradation & Development |language=en |volume=33 |issue=18 |pages=3661–3674 |bibcode=2022LDeDe..33.3661T |doi=10.1002/ldr.4430 |issn=1085-3278 |doi-access=free}}</ref>
* '''Tunanin gudanarwa''': Dangane da batun da ya gabata, kamfanoni sun karɓi ra'ayin cewa yadda yake da wuya, yana ba da gudummawa ga fa'idar gasa ta kamfanin. Idan ya zo ga albarkatun kasa, irin wannan ra'ayin yana haifar da gajiya da albarkatun halitta.<ref>{{Cite journal |last=Carton |first=Guillaume |last2=Parigot |first2=Julia |date=2024-04-18 |title=Toward an Ecological Resource Orchestration Model |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10860266241244784 |journal=Organization & Environment |language=en |volume=37 |issue=4 |pages=526–548 |doi=10.1177/10860266241244784 |issn=1086-0266 |url-access=subscription}}</ref>
* Rashin girmamawa ga haƙƙin ƙasar ƙasa yana haifar da karuwar amfani da albarkatun ƙasa a kan da kewayen ƙasar ƙasar.<ref>{{Cite web |title=Lands, Natural Resources Represent Life for Indigenous Peoples, Not Mere Commodities, Speakers Stress as Permanent Forum begins Session {{!}} Meetings Coverage and Press Releases |url=https://press.un.org/en/2018/hr5387.doc.htm |access-date=2024-05-02 |website=press.un.org |archive-date=2024-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502142235/https://press.un.org/en/2018/hr5387.doc.htm |url-status=dead }}</ref>
== Sakamakon amfani da albarkatun ==
[[Fayil:Deforestation_in_Nigeria_team_patrolling_the_deforestation_site.jpg|alt=A group of people in blue shirts walking across a field with multiple piles of branches.|thumb|Kungiyar sare daji a Najeriya da ke sintiri a wurin sare daji. Najeriya ta sami karuwar sare daji a wani bangare saboda fadada aikin gona, katako, da ci gaban birane. Wadannan canje-canjen amfani da ƙasa suna haifar da karuwar yawan jama'a da talauci.]]
Abubuwan da ke tattare da albarkatun kasa ba su da iyaka, kuma sakamakon da ke biyowa na iya fitowa daga rashin kulawa da yawan amfani da waɗannan albarkatun:
* Kashe gandun daji: Cire bishiyoyi don amfani da su azaman albarkatu, kamar a noma ko masana'antu, na iya haifar da mummunar lalacewar gandun daji. Kimanin kashi 40% na asalin gandun daji na duniya ya ɓace a cikin shekaru 8000 da suka gabata.<ref>{{Citation|journal=Brian D.}}</ref>
* Desertification: Canje-canjen da mutum ke jagoranta a cikin ayyukan kula da ƙasa suna haifar da canje-canje a cikin halaye na muhalli na yanki. Rashin kula da ƙasa da [[Canjin yanayi]] na iya haifar da asarar ayyukan yanayin halittu, kamar ta hanyar lalacewar ƙasa.<ref>{{Cite journal |last=D'Odorico |first=Paolo |last2=Bhattachan |first2=Abinash |last3=Davis |first3=Kyle F. |last4=Ravi |first4=Sujith |last5=Runyan |first5=Christiane W. |date=2013-01-01 |title=Global desertification: Drivers and feedbacks |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0309170812000231 |journal=Advances in Water Resources |series=35th Year Anniversary Issue |volume=51 |pages=326–344 |bibcode=2013AdWR...51..326D |doi=10.1016/j.advwatres.2012.01.013 |issn=0309-1708 |url-access=subscription}}</ref> Tare, waɗannan asarar na iya haifar da hamada da aka gani a wuraren da ba su da ruwa da kuma wuraren da ba a ruwa.
* Rage albarkatun kasa: Lokacin da aka yi amfani da albarkatun da sauri fiye da yadda za a iya sake cika su, yana haifar da raguwar albarkatun halitta gaba ɗaya a cikin yanki.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mittal |first=Ishwar |last2=Gupta |first2=Ravi Kumar |date=30 September 2015 |title=Natural Resources Depletion and Economic Growth in Present Era |journal=Soch Mastnath Journal of Science & Technology |language=en |volume=10 |issue=3 |ssrn=2920080}}</ref>
* Rushewar jinsuna: Hanyoyin da ke cikin amfani da albarkatun na iya kai tsaye ko a kaikaice haifar da rushewar jinsunan.<ref>{{Cite journal |last=Redford |first=Kent H. |date=1992 |title=The Empty Forest |url=https://www.jstor.org/stable/1311860 |journal=BioScience |volume=42 |issue=6 |pages=412–422 |doi=10.2307/1311860 |issn=0006-3568 |jstor=1311860}}</ref> Ana iya farautar dabbobi da aka yi amfani da su don albarkatun kai tsaye, yayin da lalata mahalli, kamar ta hanyar girbi katako, na iya haifar da halaka.
* [[Tawali'u da aka tilasta masa|Tafiya ta tilasta]]
* [[Zaizayar Kasa|Rugujewar ƙasa]]
* Rashin man fetur<ref>{{Cite journal |last=Sorrell |first=Steve |last2=Speirs |first2=Jamie |last3=Bentley |first3=Roger |last4=Brandt |first4=Adam |last5=Miller |first5=Richard |date=September 2010 |title=Global oil depletion: A review of the evidence |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301421510003204 |journal=Energy Policy |series=Special Section on Carbon Emissions and Carbon Management in Cities with Regular Papers |language=en |volume=38 |issue=9 |pages=5290–5295 |bibcode=2010EnPol..38.5290S |doi=10.1016/j.enpol.2010.04.046 |issn=0301-4215 |url-access=subscription |via=Elsevier Science Direct}}</ref>
* Rashin Ozone
* Karin iskar gas
* [[Water gasification|Rashin iskar ruwa]]
* Hadarin Halitta / Bala'in HalittaBala'i na halitta
* Karfe da ma'adanai sun ragu.
* Ƙungiyoyin 'yan asalin suna da iyakantaccen hanyoyin da za su danganta da muhalli kuma su tsira a kan abinci na gargajiya da maɓuɓɓugar ruwa.
== Manazarta ==
itzfg2z9jelts5ofc4qtpmd380o26va
Whaleback (California)
0
113338
838778
697655
2026-05-21T14:48:13Z
Naja'atu Bintoo Usman
22641
838778
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Whaleback''' Wani yanki ne mai {{Convert|11,717|ft|meter|-elevation}} tsayin mil uku wanda yake a cikin tsaunin Saliyo Nevada, a cikin gundumar Tulare na arewacin [[California]] . Yana cikin gandun daji na [[King Canyon]], wanda ya ke arewa daga Babban Raba Yammacin Turai . Wannan fasalin yanayin ƙasa yana da gagarumin taimako na yanayi yayin da yake hawan {{Convert|2,900|ft|m}} sama da Shortys Cabin a cikin Cloud Canyon a kusan mil ɗaya. Whaleback yana matsayin matsayi na 488 mafi girma a [[California]]. An yi hawan farko na taron kolin ranar 5 ga [[Ogusta|Agusta]], 1936, ta May Pridham da Adele van Loben Sels. <ref>R. J. Secor, ''The High Sierra Peaks, Passes, Trails'', 2009, Third Edition, Mountaineers Books, {{ISBN|9781594857386}}</ref>
== Yanayi ==
Dangane da tsarin [[Rarrabawar yanayi na Köppen|rarraba yanayi na Köppen]], Whaleback yana cikin yankin [[Yanayin Alpine|yanayi mai tsayi]] . Mafi yawan [[Weather front|yanayin yanayi]] sun samo asali ne daga [[Pacific Ocean|Tekun Pasifik]], kuma suna tafiya gabas zuwa tsaunukan Saliyo. Yayin da gabas ta gabatowa, kololuwar kan tilasta su zuwa sama, yana sa su sauke damshinsu a matsayin ruwan sama ko dusar ƙanƙara a kan kewayon ( [[Girman Orographic|ɗaga orographic]] ). [[Kwararar ruwa|Ruwan]] hazo daga dutsen yana magudanar ruwa zuwa bakin [[Roaring River (California)|kogin Roaring]] .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
s0bzoy9ua4ksc4n1m27pm0blu30eldf
Ambaliyar ruwa ta africa ta kudu 2009
0
117339
838951
718844
2026-05-22T08:06:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838951
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Flooding_in_Ghana_13.jpg|thumb|Wani bangare na Accra ya cika da ambaliyar ruwa a lokacin ruwan sama]]
Ambaliyar ruwa ta Afirka ta Yamma ta 2009 bala'i ne da ya faru ga halittu wanda ya fara a watan Yunin 2009 sakamakon ruwan sama mai yawa a manyan yankuna na Afirka ta Yankin. <ref name="OCHA_1">{{Cite web |last=[[OCHA]] |date=28 September 2009 |title=West Africa - Flood Affected Population - June to September 2009 (as of 24 Sep 2009) |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/HHOO-7WEPSW?OpenDocument |access-date=14 October 2009 |website= |publisher= |format= |doi= |archive-date=12 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112052019/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/HHOO-7WEPSW?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> <ref name="reliefweb_1">{{Cite web |last=Fominyen, George |date=4 September 2009 |title=West Africa's seasonal floods in 2009 |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/SNAA-7VLBLG?OpenDocument |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905160740/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/SNAA-7VLBLG?OpenDocument |archive-date=5 September 2009 |access-date=6 September 2009 |publisher=[[ReliefWeb]]}}</ref> Koguna da yawa, gami da kogin [[Kogin Oti|Pendjari]], [[Neja (kogi)|Nijar]], [[Kogin Volta|Volta]] da [[Kogin Senegal|Senegal]], sun karya bankunansu, suna haifar da lalacewar gidaje, gadoji, hanyoyi da amfanin gona. An bayar da rahoton cewa ambaliyar ta shafi mutane 940,000 <ref name="OCHA_1" /> a fadin kasashe 12, gami da [[Burkina Faso]], [[Benin]], [[Ghana]], [[Nijar (ƙasa)|Nijar]], <ref name="IRIN_2">{{Cite web |last=[[The New Humanitarian|IRIN]] |date=4 September 2009 |title=BURKINA FASO-GHANA: One country’s dam, another’s flood |url=http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=86015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929195351/http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=86015 |archive-date=29 September 2009 |access-date=5 September 2009}}</ref> [[Senegal]], <ref name="GDACS_1">{{Cite web |last=[[Global Disaster Alert and Coordination System]] |date=24 August 2009 |title=Green Flood Alert in Senegal |url=http://www.gdacs.org/reports.asp?eventType=FL&ID=2009_100&country=Senegal&location=SEN&system=asgard&alertlevel=Green&glide_no=FL-2009-000164-SEN |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719020520/http://www.gdacs.org/reports.asp?eventType=FL&ID=2009_100&country=Senegal&location=SEN&system=asgard&alertlevel=Green&glide_no=FL-2009-000164-SEN |archive-date=19 July 2011 |access-date=6 September 2009 |publisher=GDACS}}</ref> <ref>{{Cite web |last=[[The New Humanitarian|IRIN]] |date=31 August 2009 |title=WEST AFRICA: Seasonal rains, seasonal misery |url=http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=85942 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929192930/http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=85942 |archive-date=29 September 2009 |access-date=5 September 2009}}</ref> [[Gini|Guinea]], kuma ta haifar da mutuwar akalla mutane 193.<ref name="IRIN_3">{{Cite web |last=[[The New Humanitarian|IRIN]] |date=3 September 2009 |title=NIGER: Desert flooding wipes out electricity, homes, livestock |url=http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=85996 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929195557/http://www.irinnews.org/Report.aspx?ReportId=85996 |archive-date=29 September 2009 |access-date=5 September 2009}}</ref><ref name="reliefweb_2" /><ref name="BBC_1">{{Cite web |last=[[BBC News]] |date=5 September 2009 |title=UN warns on West Africa floods |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8239552.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905100515/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8239552.stm |archive-date=5 September 2009 |access-date=5 September 2009}}</ref> A Burkina Faso, daya daga cikin kasashe da abin ya shafa, mutane 150,000 sun tsere daga gidajensu, galibi a babban birnin [[Ouagadougou]] inda ruwan sama a rana daya ya yi daidai da kashi 25% na ruwan sama na shekara-shekara na yau da kullun ga duk ƙasar.<ref name="reliefweb_2">{{Cite web |last= |date=8 September 2009 |title=Floods across Western Sahel (as of 08 Sep 2009) |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/LPAA-7VQAVF?OpenDocument |access-date=9 September 2009 |website= |publisher=[[ReliefWeb]] |archive-date=10 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090910093713/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/LPAA-7VQAVF?OpenDocument |url-status=dead }}</ref><ref name="BBC_1" /><ref>{{Cite web |last=Schlein, Lisa |date=5 September 2009 |title=West Africa Hit by Devastating Floods |url=http://www.voanews.com/english/2009-09-05-voa15.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090906140602/http://www.voanews.com/english/2009-09-05-voa15.cfm |archive-date=6 September 2009 |access-date=5 September 2009 |publisher=[[Voice of America]]}}</ref>
== Ruwan sama na yanayi ==
Kasashe a [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] da kudancin [[Sahel]] suna samun mafi yawan ruwan sama na shekara-shekara a lokacin watanni na rani daga Yuni zuwa Satumba.<ref name="AMMA_1">{{Cite web |last=[[African Monsoon Multidisciplinary Analyses]] (AMMA) |title=Characteristics of the West African Monsoon |url=http://www.amma-international.org/article.php3?id_article=10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070712202355/http://www.amma-international.org/article.php3?id_article=10 |archive-date=12 July 2007 |access-date=15 October 2009 |publisher=AMMA}}</ref> Wannan lokacin ruwan sama, wanda aka fi sani da ruwan sama na Yammacin Afirka, yana da alaƙa da sauyawa na yanayi na iska a cikin ƙananan yanayi, inda ake hura iska mai laushi daga [[Tekun Atalanta|Tekun Atlantika]] kuma a sake shi a kan nahiyar.<ref name="AMMA_1" />
Ruwan sama mai yawa da aka samu a Yammacin Afirka a lokacin kakar 2009 yana da alaƙa da dumama na lokaci-lokaci na [[Pacific Ocean|Tekun Pacific]], wani abu da aka sani da [[El Niño-Kudancin Oscillation|El Niño]], wanda ke shafar [[yanayi]] a duk duniya.<ref name="ACMAD_1">{{Cite journal |last=[[African Center of Meteorological Applications for Development]] (ACMAD) |date=August 2009 |title=Outlook |url=http://www.acmad.ne/en/climat/bull_aug09_en.pdf |url-status=dead |journal=Climate Watch Africa Bulletin |publisher=ACMAD |issue=08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722235408/http://www.acmad.ne/en/climat/bull_aug09_en.pdf |archive-date=22 July 2011 |access-date=15 October 2009}}</ref>
== Lalacewar da wadanda abin ya shafa ==
=== Benin ===
Mutane 220,000 <ref name="OCHA_1"/> sun kamu da cutar, galibi a yankunan bakin teku, kuma an ruwaito mutane 7 sun mutu. <ref name="reliefweb_1"/>
=== Burkina Faso ===
Mutane 150,000 sun rasa muhallinsu kuma 8 sun mutu bayan ruwan sama mafi girma da aka gani a babban birnin kasar Ouagadougou a cikin shekaru 90. An kiyasta mutane 110,000 ne suka rasa muhallinsu bayan da madatsar ruwan ta Loumbila da ke tsakiyar Ouagadougou.<ref name="OCHA_12">{{Cite web |last=[[OCHA]] |date=28 September 2009 |title=West Africa - Flood Affected Population - June to September 2009 (as of 24 Sep 2009) |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/HHOO-7WEPSW?OpenDocument |access-date=14 October 2009 |website= |publisher= |format= |doi= |archive-date=12 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112052019/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/HHOO-7WEPSW?OpenDocument |url-status=dead }}</ref><ref name="reliefweb_12">{{Cite web |last=Fominyen, George |date=4 September 2009 |title=West Africa's seasonal floods in 2009 |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/SNAA-7VLBLG?OpenDocument |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905160740/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/SNAA-7VLBLG?OpenDocument |archive-date=5 September 2009 |access-date=6 September 2009 |publisher=[[ReliefWeb]]}}</ref>
A kudancin kasar, [[Bagre Dam|Dam din Bagre]] ya bude babban ƙofar sa yayin da ruwa ya kai matakin tsaro a ranar 4 ga Satumba. Sakamakon karuwar ruwa yana barazana ga manyan yankuna a bakin kogin Volta a kudancin Burkina Faso da arewacin Ghana.<ref name="IRIN_2"/>
=== Gambiya ===
A [[Gambiya]] ambaliyar ruwa ta shafa mutane 15,617 .<ref name="OCHA_1"/>
=== Ghana ===
139,790 sun kamu, kuma akalla 24 sun mutu.<ref name="OCHA_1"/><ref name="reliefweb_1"/> Ruwan ruwa ya shafa 139,709
=== Guinea ===
Mutane 40,000 sun kamu da cutar a babban birnin [[Conakry]] da garuruwan [[Kindia]] da Siguiri . <ref name="OCHA_1"/><ref name="reliefweb_1"/>
=== Ivory Coast ===
Ruwan sama mai yawa, wanda ya haifar da laka da ambaliyar ruwa, ya kashe akalla mutane 19 a babban birnin [[Abidjan]] kuma ya shafi kusan mutane 2,000.<ref name="OCHA_1"/><ref name="reliefweb_1"/>
=== Laberiya ===
A [[Laberiya]] ambaliyar ruwa ta shafa mutane 584, inda ta bar mutuwar mutane 2.<ref name="OCHA_1"/>
=== Mali ===
A [[Mali]] ambaliyar ruwa ta shafa mutane 18,902.<ref name="OCHA_1"/>
Mutane 3,000 sun rasa gida saboda ambaliyar ruwa a birnin Rosso, wanda ke bakin [[Kogin Senegal]].<ref name="reliefweb_1"/> An kiyasta jimlar mutane 9000 ne suka kamu da cutar a kasar.<ref name="OCHA_1"/>
Ambaliyar ruwa, bayan kwanaki 4 na ruwan sama mai tsanani a arewacin Nijar ta shafi gidaje 3,500 a Agadez da yankunan da ke kewaye, wanda ya haifar da mutuwar 2, da asarar dabbobi da amfanin gona.<ref name="reliefweb_1"/><ref name="IRIN_3"/> Adadin mutanen da abin ya shafa ya kai 79,129 da mutuwar 3.<ref name="OCHA_1"/>
=== Senegal ===
Ambaliyar ruwa ta shafi gidaje 30,000 a babban birnin [[Dakar]] da sauran sassan kasar, tare da kimanin mutane 264,000 da suka kamu da cutar da mutuwar 6.<ref name="OCHA_1"/><ref name="reliefweb_1"/>
=== Saliyo ===
Ambaliyar ruwa da ta haifar da makonni biyu na ruwan sama mai yawa a watan Agusta, ta bar mutuwar mutane 15 da 425 da suka rasa muhallinsu a Freetown. An wanke amfanin gona a ƙauyuka shida a cikin Gundumar Kambiya.<ref name="reliefweb_1"/> Adadin mutanen da abin ya shafa a kasar an ruwaito su 1,455 tare da mutuwar 103.<ref name="OCHA_1"/>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
==Manazarta==
gfjtpvwpsjoh41sgcfvx8jzcgo43e9l
Alamar gicciye
0
118076
838904
723165
2026-05-22T03:10:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838904
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Yin '''Alamar gicciye''' (Latin: signum crucis), wanda aka fi sani da '''albarkaci kanka''' ko '''ƙetare kansa''', addu'a ce da albarkar al'ada da membobin wasu rassan [[Kiristanci]] suka yi. Addu'a ce mai mahimmanci saboda Kiristoci suna amincewa da imanin su ga Allah mai uku, ko Triniti Mai Tsarki: Allah Uba, Allah Ɗa da Allah Ruhu Mai Tsarki. Akwai bambance-bambance guda uku na alamar gicciye, gami da babban alamar gicciye da aka yi a fadin jiki, ƙaramin alamar gicciye a goshi ko abubuwa, da kuma ƙaramin alamar giciye da aka sanya a goshi, leɓuna da zuciya.<ref name="Guzman2013">{{Cite web |last=Guzman |first=Sam |date=22 October 2013 |title=Spiritual Weapons: The Sign of the Cross |url=https://catholicgentleman.com/2013/10/spiritual-weapons-the-sign-of-the-cross/ |access-date=16 April 2025 |publisher=The Catholic Gentleman |quote=A small sign of the cross can be traced on the forehead of a child or upon an object which you wish to bless.}}</ref><ref name="Ballmann2023">{{Cite web |last=Ballmann |first=Matthew |date=13 September 2023 |title=The Triumph of the Holy Cross |url=https://www.trinitysa.org/blog/2023/9/12/the-triumph-of-the-holy-cross |publisher=Trinity San Antonio Lutheran Church |quote=The identity and relevance of Christianity are both irrevocably tied up with the crucified Christ. The Cross — because of what it represents — is the most potent and universal symbol of the Christian faith. It has inspired both liturgical and private devotions: for example, the Sign of the Cross, which is an invocation of the Holy Trinity; a processional cross as the centering piece to the Divine Service; the “little” Sign of the Cross on head, lips and heart at the reading of the Gospel; or praying the Stations (or Way) of the Cross during the Lenten season.}}</ref>
Amfani da alamar gicciye ya samo asali ne daga [[Early Christianity|Kiristanci na farko]], tare da rubutun Apostolic Tradition na ƙarni na uku wanda ke ba da umarnin cewa a yi amfani da shi a lokacin ƙaramin fitar da aljanu na [[Baptism|baftisma]], yayin [[Ablution in Christianity|wankewa]] kafin yin addu'a a lokutan addu'a, da kuma lokutan jaraba. <ref name="Hippolytus2">{{Cite web |last=Hippolytus |author-link=Hippolytus of Rome |title=Apostolic Tradition |url=http://www.stjohnsarlingtonva.org/Customer-Content/saintjohnsarlington/CMS/files/EFM/Apostolic_Tradition_by_Hippolytus.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204235508/http://www.stjohnsarlingtonva.org/Customer-Content/saintjohnsarlington/CMS/files/EFM/Apostolic_Tradition_by_Hippolytus.pdf |archive-date=4 February 2019 |access-date=5 September 2020 |publisher=St. John's Episcopal Church |pages=8, 16, 17 |language=en}}</ref>
''babban alamar gicciye'' ana yin ta ne ta hanyar bin diddigin giciye madaidaiciya ko Gicciye na Girka a fadin jiki tare da hannun dama, sau da yawa tare da magana ko tunani na maimaita Tsarin Triniti: "A cikin sunan Uba, da Ɗa, da Ruhu Mai Tsarki. " <ref>{{Cite web |year=2011 |title=The Prayer of the Veil |url=http://www.coptic.net/prayers/agpeya/Veil.html |access-date=14 October 2016 |publisher=Encyclopedia Coptica |pages=16–17 |language=en}}</ref> Motsi shine bin diddigirin siffar gicciye a cikin iska ko a jikin mutum, yana nuna al'adar gicciye na gicciye na Yesu. Inda ake yin wannan tare da yatsunsu da aka haɗa, akwai manyan siffofi guda biyu: ɗaya - yatsunsu uku (don wakiltar Triniti), dama zuwa hagu - Kiristoci ne kawai waɗanda ke cikin Cocin Orthodox na Gabas, Cocin Gabas, Ikklisiyoyin Lutheran na Gabas da Ikklisiyar Katolika na Gabas a cikin al'adun Byzantine da Syriac na Kirista; ɗayan - hagu zuwa dama zuwa tsakiya, wasu yatsunsu biyu - waɗanda ke amfani da su na Cocin Latin na [[Cocin katolika|Cocin Katolika]], Lutheranism, Anglicanism da Orthodox na Gabashin Gabas. Ana amfani da babban alamar gicciye a wasu ƙungiyoyi na Methodism da kuma wasu rassan Kiristanci na Reformed.
Amfani da karamin alamar gicciye an rubuta shi a farkon Kiristanci ta Tertullian, Uba na Cocin Ante-Nicene, wanda ya rubuta a AD 204 a {{Lang|la|De Corona}} ('On Crowns'): "A duk ayyukanmu, lokacin da muka shigo ko fita, lokacin da muke ado, lokacin da muna wanka, a abincinmu, kafin mu yi ritaya don barci muna yin alamar gicciye a goshinmu. " <ref name="Couchman2010" /> Tertullian ya tabbatar da aikin Kirista na gano wannan karamin alamar giciye a kan gado, irin wannan kafin barci.<ref>{{Cite web |title=Why Bonhoeffer made the sign of the cross |url=https://orthochristian.com/79955.html |access-date=6 March 2025 |publisher=Ortho Christian}}</ref> Ana gano shi a goshi, ko abubuwa, tare da yatsa (wani lokacin ta amfani da Ruwa mai tsarki ko mai shafawa). <ref name="CavallettiCoulterGobbi2021" /><ref name="Guzman2013"/> Ana yin ''ƙaramin alamar gicciye'' a goshi yayin bukukuwan Baftisma da shafa marasa lafiya a cikin Katolika, Lutheranism da Anglicanism.<ref name="Naumann 2021">{{Cite web |last=Naumann |first=Edward |date=31 March 2021 |title=Anointed for Burial |url=https://witness.lcms.org/2021/anointed-for-burial/ |access-date=6 March 2025 |publisher=[[The Lutheran Witness]] |quote=During the rite of Baptism, Christians may receive a bodily anointing, when the forehead is anointed with oil in the sign of the cross. This bodily anointing likewise signifies our incorporation into Christ.}}</ref><ref name="SlocumArmentrout2000" /><ref name="USCCB2025">{{Cite web |title=Order for the Blessing of the Sick |url=https://www.usccb.org/prayers/order-blessing-sick |access-date=6 March 2025 |publisher=[[United States Conference of Catholic Bishops]] |language=en |quote=394 A lay minister traces the sign of the cross on the forehead of each sick person and says the following prayer of blessing.}}</ref> A cikin al'adun Baptist, Methodist, da Pentecostal na Kiristanci, ana yin ƙaramin alamar gicciye a goshin mai karɓa yayin tsarkakewa, shafa marasa lafiya da addu'o'in ceto. <ref name="Alfred2024">{{Cite web |title=Anointing Oil |url=https://www.alfredstreet.org/anointing-oil/ |access-date=7 September 2024 |publisher=Alfred Street Baptist Church}}</ref><ref>{{Cite web |title=An Order for the Celebration of Holy Communion in Hospitals, Nursing Homes and Home Visits |url=https://www.methodist.org.nz/assets/Whakapono/Faith-Order-Services/An-Order-for-the-Celebration-of-Holy-Communion-in-Hospitals.pdf |access-date=6 March 2025 |publisher=[[Methodist Church of New Zealand]] |page=2}}</ref> Kiristoci na ƙungiyoyi daban-daban sun gano ƙaramin alamar gicciye a kan ƙofofi ko windows na gidajensu a matsayin albarkar gida.<ref name="MOP2020">{{Cite web |date=18 September 2020 |title=Anointing oil |url=https://www.missionariesofprayer.org/anointing-oil-prayer-and-how-to-use-it/ |publisher=Missionaries Of Prayer |quote=...take the anointing oil and over every window and door to your house just put the sign of the cross in the corner of it.}}</ref><ref name="Martin2017">{{Cite web |date=27 February 2017 |title=How to Bless and Anoint Your Home/Property |url=https://mcgonline.net/how-to-bless-and-anoint-your-homeproperty/ |access-date=6 March 2025 |publisher=Melchizedek Church of God |language=English }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Rossetti2024">{{Cite web |last=[[Stephen Joseph Rossetti]] |date=1 January 2024 |title=7 Powerful Sacramentals of the Church for Spiritual Warfare |url=https://www.catholicace.com/sacramentals-church-spiritual-warfare/ |access-date=6 March 2025 |publisher=Catholic Ace |quote=Then I took exorcized oil and made a sign of the cross on the door, windows, and lintels.}}</ref> Ana amfani da ƙaramin alamar gicciye a lokacin wasu bukukuwan, kamar a lokacin sanya toka a ranar Laraba, inda ake sanya toka a goshin mai bi ta amfani da ƙaramar alamar gicciye.<ref name="RCA2018">{{Cite web |year=2018 |title=The Liturgical Calendar |url=https://www.rca.org/resources/liturgy-rca-basics-worship/liturgical-calendar |access-date=13 March 2018 |publisher=[[Reformed Church in America]] |language=en}}</ref><ref name="Lipin2017">{{Cite web |last=Lipin |first=Bridget |date=27 February 2017 |title=Lenten Reflections: Ash Wednesday |url=https://www.abc-usa.org/2017/02/lenten-reflections-ash-wednesday/ |publisher=[[American Baptist Churches USA]] |language=English}}</ref><ref name="Methodist2020">{{Cite web |date=22 January 2020 |title=The Significance of Lent |url=https://www.methodist.org.sg/the-significance-of-lent/ |access-date=14 February 2024 |publisher=[[Methodist Church in Singapore]] |language=English |quote=Over the last 25 years, more and more Methodist local conferences have been observing Lent, the 46 days before Easter.}}</ref>
Mutane da yawa suna amfani da kalmar nan "cross my heart and hope to die" a matsayin rantsuwa, yin alamar gicciye, don nuna "gaskiya da gaskiya", rantsuwa a gaban Allah, a cikin yanayin mutum da na shari'a.An fara yin ƙaramin alamar gicciye a wasu sassan duniyar Kirista tare da yatsa na hannun dama, ana amfani da shi a goshi don ya [[Blessing#Christianity|Albarka]] kansa, tare da amfani da shi don ya albarkace abubuwa daban-daban, kamar yadda [[Tertullian]], [[Church Fathers|Uba na Cocin Ante-Nicene]] ya tabbatar. A wasu sassan duniyar [[Early Christianity|Kirista na farko]] an yi shi da hannu ko da yatsunsu biyu.<ref>Andreas Andreopoulos, ''The Sign of the Cross'', Paraclete Press, 2006, {{ISBN|978-1-55725-496-2}}, p. 24.</ref> A kusa da shekara ta 200 a [[Roman Carthage|Carthage]] ([[Tunisiya]] ta zamani, [[Afirka]]), Tertullian ya rubuta: "Mu Kiristoci sun tsage goshinmu da alamar gicciye. " <ref name="Couchman20102" /> Ya rubuta cewa Kiristoci za su gano alamar gicciye a kan gadonsu kafin barci. A cikin karni na 4, an yi amfani da ƙaramin alamar gicciye ga sassa daban-daban na jiki.<ref name="Couchman20102" /> Karni na 6 ya ga ci gaban babban alamar gicciye a matsayin "motsi huɗu da aka gano a fadin kirji ko a cikin iska".
== Asalin ==
An fara yin ƙaramin alamar gicciye a wasu sassan duniyar Kirista tare da yatsa na hannun dama, ana amfani da shi a goshi don ya [[Blessing#Christianity|Albarka]] kansa, tare da amfani da shi don ya albarkace abubuwa daban-daban, kamar yadda [[Tertullian]], [[Church Fathers|Uba na Cocin Ante-Nicene]] ya tabbatar. A wasu sassan duniyar [[Early Christianity|Kirista na farko]] an yi shi da hannu ko da yatsunsu biyu.<ref>Andreas Andreopoulos, ''The Sign of the Cross'', Paraclete Press, 2006, {{ISBN|978-1-55725-496-2}}, p. 24.</ref> A kusa da shekara ta 200 a [[Roman Carthage|Carthage]] ([[Tunisiya]] ta zamani, [[Afirka]]), Tertullian ya rubuta: "Mu Kiristoci sun tsage goshinmu da alamar gicciye. " <ref name="Couchman20103" /> Ya rubuta cewa Kiristoci za su gano alamar gicciye a kan gadonsu kafin barci. A cikin karni na 4, an yi amfani da ƙaramin alamar gicciye ga sassa daban-daban na jiki.<ref name="Couchman20103" /> Karni na 6 ya ga ci gaban babban alamar gicciye a matsayin "motsi huɗu da aka gano a fadin kirji ko a cikin iska".
Hippolytus na Roma, a cikin Hadisin Manzanni, ya ba da shawarar rufe kanka goshi a lokutan jaraba, tare da bayyana shi a matsayin "Sign of the Passion". Rashin wannan bambancin farko na aikin ya kasance: a cikin Masses na Roman Rite a cikin [[Cocin katolika|Cocin Katolika]], Cocin Lutheran da Cocin Anglican, mai bikin yana yin wannan alama a kan littafin Linjila kuma - tare da ikilisiya - a goshinsa, leɓuna, da kuma zuciyarsa a lokacin da aka yi shelar Linjila (wanda aka sani da ƙaramin alamar gicciye); A ranar Laraba an gano ƙaramin alamar giciye ta Gabas a kan goshin; ana amfani da chrism, a cikin wurare a jikin Chris don Asirin Ikilisiyar Orthodox Mai Tsarki.<ref name="Ballmann2023"/><ref name="Thurston" />
== Babban alamar gicciye ==
=== Hanyar motsa jiki ===
Ainihin motsi na babban alamar gicciye yana da jayayya sosai; Orthodox na Gabas ya bayyana cewa motsi na dama zuwa hagu ya zama hanya mafi tsufa yayin da rubuce-rubucen Bar Salibi da sauran marubutan Syriac suka nuna cewa motsi daga hagu zuwa dama ya riga ya wuce alamar dama zuwa hagu.<ref>{{Cite web |date=2011-12-28 |title=which sign of the cross is correct? |url=https://tasbeha.org/community/discussion/12737/which-sign-of-the-cross-is-correct |access-date=2025-02-20 |website=Tasbeha.org Community}}</ref> Katolika na Yamma (Cocin Latin) da Lutherans na Yamma sun yi motsi daga hagu zuwa dama, yayin da Orthodox na Gabas, Lutherans na Gabas da Katolika na Gabas suka motsa daga dama zuwa hagu. <ref name="Weber2014">{{Cite web |last=Weber |first=Karl |date=14 March 2014 |title=On Making the Sign of the Cross |url=https://steadfastlutherans.org/blog/2014/03/on-making-the-sign-of-the-cross/ |access-date=3 June 2025 |publisher=Steadfast Lutherans}}</ref>
A cikin Ikklisiyoyin Orthodox na Gabas, Lutheran na Gabas da Byzantine Katolika (Katolik na Gabas), ana haɗa matakai na yatsunsu uku na farko (ƙwanƙwasawa, index, da na tsakiya), kuma ana matse biyu na ƙarshe ("ring" da ƙananan yatsunsu) akan dabino. yatsunsu uku na farko suna nuna bangaskiyar mutum ga Triniti, yayin da sauran yatsunsu biyu suna wakiltar dabi'u biyu na Yesu, allahntaka da mutum. An kuma yi amfani da wannan alama a Yammacin Turai zuwa tsakiyar zamanai.<ref>Ælfric, ''Lives of Saints,'' II. 154–5, quoted by Kirsty Teresa March, ''Performance, Transmission and Devotion: Understanding the Anglo-Saxon Prayer Books, c. 800–1050'' (dissertation), {{Cite web |title=138 |url=https://cora.ucc.ie/server/api/core/bitstreams/6fb0c029-b4c7-4520-8c85-ff5d23d3084c/content}}: “Even though a man waves wonderfully with his hand, it is not a blessing unless he makes the sign of the holy cross … A man must sign with three fingers and bless because of the Holy Trinity who is a glory ruling God.” See also ''The Ancren Riwle:'' “Stand up and say, ‘O Lord, open thou my lips,’ and make the sign of the cross on your mouth with the thumb, and say, ‘God be our help;’ then a large cross from above the forehead down to the breast, with the three fingers,” edited by James Morton, {{Cite web |last=Morton |first=James |date=1853 |title=19 |url=https://books.google.com/books?id=7BgIAAAAIAAJ&pg=PA19}}.</ref>
Ana yin babban alamar gicciye ta hanyar taɓa hannu a jere zuwa goshi, ƙasan kirji ko ciki, da kuma kafadu biyu, tare da Tsarin Triniti: a goshi "A cikin sunan Uba" (ko {{Lang|la|In nomine Patris}} a Latin); a cikin ciki ko zuciya "da na Ɗa" ({{Lang|la|et Filii}}); a fadin kafadu "da na Ruhu Mai Tsarki / Ghost" (da kuma Spiritus Sancti); kuma a ƙarshe: "Amin".
Akwai fassarori da yawa, a cewar Ubannin Ikilisiya: goshin yana nuna sama; hasken rana (ko saman Jiki), ƙasa; kafadu, wuri da alamar iko. Har ila yau, yana tunawa da Triniti da Incarnation. Paparoma Innocent III (1198-1216) ya bayyana cewa: "An yi alamar gicciye da yatsunsu uku, saboda an sanya hannu tare da kiran Triniti. [...] Wannan shine yadda ake yi: daga sama zuwa ƙasa, kuma daga dama zuwa hagu, saboda Kristi ya sauko daga sama zuwa duniya".{{Spaces}}
Akwai wasu bambance-bambance: alal misali mutum na iya sanya hannun dama a cikin Ruwa mai tsarki. Bayan motsa hannu daga wannan kafada zuwa ɗayan, ana iya mayar da shi zuwa saman ciki. Hakanan yana iya kasancewa tare da karatun addu'a (misali, Addu'ar Yesu, ko kuma kawai "Ubangiji ya yi jinƙai"). A wasu yankuna na Katolika, kamar [[Ispaniya|Spain]], [[Italiya]] da Latin Amurka, al'ada ce a kafa gicciye tare da yatsan hannu da yatsa sannan a sumbace yatsan hannu a ƙarshen alamar.
==== Tsarin ====
Cyril na Urushalima (315-386) ya rubuta a cikin littafinsa game da ƙaramin alamar gicciye:
{{Blockquote|Many have been crucified throughout the world, but by none of these are the devils scared; but when they see even the Sign of the Cross of Christ, who was crucified for us, they shudder. For those men died for their own sins, but Christ for the sins of others; for He did no sin, neither was guile found in His mouth. It is not Peter who says this, for then we might suspect that he was partial to his Teacher; but it is Esaias who says it, who was not indeed present with Him in the flesh, but in the Spirit foresaw His coming in the flesh.<ref name="CyrilCateLecture">[https://www.newadvent.org/fathers/310113.htm Cyril of Jerusalem. Catechetical Lecture 13]</ref>}}{{Blockquote|For others only hear, but we both see and handle. Let none be weary; take your armour against the adversaries in the cause of the Cross itself; set up the faith of the Cross as a trophy against the gainsayers. For when you are going to dispute with unbelievers concerning the Cross of Christ, first make with your hand the sign of Christ's Cross, and the gainsayer will be silenced. Be not ashamed to confess the Cross; for Angels glory in it, saying, We know whom you seek, Jesus the Crucified. Matthew 28:5 Might you not say, O Angel, I know whom you seek, my Master? But, I, he says with boldness, I know the Crucified. For the Cross is a Crown, not a dishonour.<ref name="CyrilCateLecture" />}}{{Blockquote|Let us not then be ashamed to confess the Crucified. Be the Cross our seal made with boldness by our fingers on our brow, and on everything; over the bread we eat, and the cups we drink; in our comings in, and goings out; before our sleep, when we lie down and when we rise up; when we are in the way, and when we are still. Great is that preservative; it is without price, for the sake of the poor; without toil, for the sick; since also its grace is from God. It is the Sign of the faithful, and the dread of devils: for He triumphed over them in it, having made a show of them openly Colossians 2:15; for when they see the Cross they are reminded of the Crucified; they are afraid of Him, who bruised the heads of the dragon. Despise not the Seal, because of the freeness of the gift; out for this the rather honour your Benefactor.<ref name="CyrilCateLecture" />}}
Yahaya na Dimashƙu (650-750) ya ce:
{{Blockquote|Moreover we worship even the image of the precious and life-giving Cross, although made of another tree, not honouring the tree (God forbid) but the image as a symbol of Christ. For He said to His disciples, admonishing them, Then shall appear the sign of the Son of Man in Heaven Matthew 24:30, meaning the Cross. And so also the angel of the resurrection said to the woman, You seek Jesus of Nazareth which was crucified. Mark 16:6 And the Apostle said, We preach Christ crucified. 1 Corinthians 1:23 For there are many Christs and many Jesuses, but one crucified. He does not say speared but crucified. It behooves us, then, to worship the sign of Christ. For wherever the sign may be, there also will He be. But it does not behoove us to worship the material of which the image of the Cross is composed, even though it be gold or precious stones, after it is destroyed, if that should happen. Everything, therefore, that is dedicated to God we worship, conferring the adoration on Him.<ref name="JohnExpoOrthoFaith">[https://www.newadvent.org/fathers/33044.htm John of Damascus. An Exposition of the Orthodox Faith, Book IV]</ref>}}
Herbert Thurston ya nuna cewa a wani lokaci duka Kiristoci na Gabas da na Yamma sun motsa hannu daga kafada ta dama zuwa hagu. Masanin tauhidin Jamusanci Valentin Thalhofer ya yi tunanin rubuce-rubucen da aka nakalto don tallafawa wannan batu, kamar na Innocent III, suna nufin ƙaramin gicciye da aka yi a goshi ko abubuwa na waje, inda hannu ke motsawa ta halitta daga dama zuwa hagu, kuma ba babban gicciye da ake yi daga kafada zuwa kafada ba. Andreas Andreopoulos, marubucin The Sign of the Cross, ya ba da cikakken bayani game da ci gaba da alamar sanya yatsunsu da kuma jagorancin motsi.<ref>Andreas Andreopoulos, ''The Sign of the Cross'', Paraclete Press, 2006, {{ISBN|978-1-55725-496-2}}, pp. 11–42.</ref>
=== Amfani da shi ===
==== Katolika ====
A cikin [[Cocin katolika|Cocin Roman Katolika]], alamar ɗaukakar giciye ita ce sacramental, wanda Ikilisiya ta bayyana a matsayin "alamu masu tsarki waɗanda ke ɗauke da kamanceceniya da sacraments"; cewa "yana nuna tasirin, musamman na yanayin ruhaniya, wanda ake samu ta hanyar ceto na Ikilisiya"; kuma cewa "ko da yaushe ya haɗa da addu'a, sau da yawa tare da takamaiman alamar, alamar giciye, ko zubar da rai mai tsarki sun yi wa Kiristoci, sau da kyau ga sacraments, Ikilisiya, sau da dama.
John Vianney ya ce alamar da aka yi da gaske ta Gicciye "ya sa duk jahannama ta firgita".
Tsarin [[Cocin katolika|Cocin Katolika]] na yau da kullun na Roman Rite, firist da masu aminci suna yin Alamar Gicciye a ƙarshen Waƙar Shiga kuma firist ko dikon "yana yin Alamar Cciye [watau ƙaramin alamar gicciye] a kan littafin da kuma a goshinsa, leɓuna, da nono" lokacin da suke sanar da rubutun Linjila (wanda mutane ke yaba da shi: "Tsarki a gare ku, Ya Ubangiji"). <ref>{{Cite web |date=2010 |title=The Order of Mass (The Ordinary Form of the Roman Rite): In Latin and in English |url=http://resources.ipsissima-verba.org/documents/ordinary-form-order-of-mass-draft-3.pdf |publisher=[[International Commission on English in the Liturgy]]}}</ref>
Ana sa ran alamar gicciye a wurare biyu a cikin Mass: masu zaman kansu suna nuna kansu a lokacin gaisuwar gabatarwa na hidimar da kuma albarkar ƙarshe; zaɓi, wasu lokuta a lokacin Mass lokacin da masu zaman kansu galibi suna ƙetare kansu yayin albarka da ruwa mai tsarki, lokacin da suke kammala al'adar tuba, a kwaikwayon firist kafin karatun Linjila (ƙananan alamu a goshi, leɓuna, da zuciya), kuma watakila a wasu lokuta daga sadaukar da kai.
==== Orthodox na Gabas ====
[[Fayil:SignOfTheCross.HandConfiguration.jpg|left|thumb|142x142px|Matsayi na yatsun mutum na Orthodox na Gabas yayin yin alamar gicciye]]
A cikin Ikklisiyoyin Orthodox na Gabas, amfani da alamar gicciye a cikin bautar ya fi yawa fiye da a cikin Ikklisiya na Yamma. Duk da yake akwai maki a cikin liturgy inda kusan dukkanin masu bauta suka haye kansu, masu aminci na Orthodox suna da 'yanci mai mahimmanci don yin alamar a wasu lokuta, <ref name="Daniel B. Clendenin 2003 p. 19" /> kuma mutane da yawa suna yin alamar akai-akai a cikin Liturgy na Allah ko sauran ayyukan coci. A lokacin epiclesis (kira ga Ruhu Mai Tsarki a matsayin wani ɓangare na tsarkakewa na Eucharist), firist yana yin alamar gicciye a kan gurasar. Masanin tauhidi na farko Basil na Kaisariya ya lura da amfani da alamar gicciye a cikin al'adar da ke nuna shigar da Catechumens.
===== Tsoffin Muminai =====
A cikin Tsardom na Rasha, har zuwa sauye-sauyen Patriarch Nikon a karni na 17, al'ada ce a yi alamar gicciye da yatsunsu biyu. Tilasta alamar yatsunsu uku (kamar yadda ya saba da alamar yatsunansu biyu na "Tsohon Rite"), da kuma sauran gyare-gyaren Nikonite (wanda ya sauya wasu ayyukan Rasha da suka gabata don dacewa da al'adun Girka), suna daga cikin dalilan rarrabuwa tare da Tsoffin Muminai waɗanda ikilisiyoyinsu ke ci gaba da amfani da alamar yatsan biyu na gicciye (wasu batutuwa na jayayya sun haɗa da iconography da iconoclasm, da canje-canje a cikin ayyukan liturgical). Tsoffin Muminai sun yi la'akari da alamar yatsunsu biyu don nuna alamar Kristi a matsayin allahntaka da ɗan adam (sauran yatsunsu uku a cikin dabino suna wakiltar Triniti). <ref name="Hamburg" />
YDaga cikin Lutheras, amfani da alamar gicciye yana da kyau kuma ya yadu. Misali, Luther's Small Catechism ya bayyana cewa ana sa ran kafin addu'o'in safe da maraice. The Lutheran Hymnal (1941) na Lutheran Church-Missouri Synod (LCMS) ya bayyana cewa "Ana iya yin alamar gicciye a kiran Triniti kuma a kalmomin Nicene Creed 'da rayuwar duniya da za ta zo.'" A yau, alamar gicciye al'ada ce a duk faɗin Hidimar Allah.<ref name="ELCA">{{Cite web |title=Why Do Lutherans Make the Sign of the Cross? |url=http://www.elca.org/Growing-In-Faith/Worship.aspx |access-date=16 June 2007 |publisher=Evangelical Lutheran Church in America}}</ref><ref name="LCMS">{{Cite web |title=Sign of the Cross |url=http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3941 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050920095725/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=3941 |archive-date=20 September 2005 |access-date=12 September 2007 |publisher=Lutheran Church - Missouri Synod}}</ref> Rubutun a cikin litattafan bautar Lutheran na zamani, gami da ''Bautar Lutheran ta Bishara'' ta Cocin Lutheran a Amurka da ''Littafin Sabis na Lutheran'' da LCMS da Cocin Lutherin-Kanada suka yi amfani da su, suna ba da alamar gicciye a wasu maki a cikin liturgy. Alamar gicciye ana yin ta da yatsunsu uku, farawa da taɓa kai, taɓa kirji (zuciya) sannan daga kafada ta hagu zuwa kafada ta dama.<ref name="Weber2014"/>
A cikin Ikklisiyoyin Lutheran, ƙaramin alamar gicciye ana yin ta ne ta mai bikin a kan Littafin Linjila da goshinsa, leɓuna, da ƙirji yayin sanar da rubutun Linjila (wanda mutane ke yaba da shi: "Tsarki a gare ku, Ya Ubangiji"). Masu aminci suna bin ƙaramin alamar gicciye a goshin su, leɓuna, da zukata yayin da suke addu'a "Bari Kalmar Ubangiji ta kasance a zuciyata, a bakuna, da kuma zuciyata".<ref name="Ballmann2023"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
66b4tgkls19o71kcun72dt548b45d06
Alisson Abarca
0
121133
838927
740971
2026-05-22T06:08:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838927
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alisson Abarca (an Haife ta 25 Janairu 1996) wani samfurin Salvadoran ne kuma mai taken kyakkyawa wanda ya sami kambin Miss Universe El Salvador 2017 . Ta wakilci El Salvador a Miss Universe 2017 pageant.
== Shafin shafi ==
=== Miss Universe El Salvador 2017 ===
Abarca ta samu kambin Miss Universe El Salvador 2017 a ranar 7 ga Yuli, 2017, kuma ta fafata a Miss Universe 2017 amma ba ta samu ba. Ta kasance batun wasu a El Salvador saboda yin wasu tiyatar filastik bayan nasarar da ta samu ta kasa da kuma kafin gasar Miss Universe.
=== Miss Universe 2017 ===
A matsayin Miss Universe El Salvador, ta yi gasa a gasar Miss Universe 2017 . <ref>{{Cite web |title=¿Alisson Abarca busca ser Miss Simpatía en Miss Universo? (+Fotos) |url=https://www.laprensagrafica.com/farandula/Alisson-Abarca-busca-ser-Miss-Simpatia-en-Miss-Universo-Fotos-20171116-0089.html |website=Noticias de El Salvador - La Prensa Gráfica }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta ba da duk hirar da ta yi da manema labarai a cikin Turanci, wanda ba a saba da shi ba ga wakilai na farko daga ƙasar.
== Na sirri ==
Abarca ita ce ƙwararriyar ajin ta a makarantar sakandare kuma tana magana da Ingilishi sosai. <ref>{{Cite web |last=elmundo.sv |title=Alisson Abarca no le tiene miedo a hablar en inglés en Miss Universo {{!}} Diario El Mundo |url=http://elmundo.sv/alisson-abarca-no-le-tiene-miedo-a-hablar-en-ingles-en-miss-universo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709065055/http://elmundo.sv/alisson-abarca-no-le-tiene-miedo-a-hablar-en-ingles-en-miss-universo/ |archive-date=2018-07-09 |access-date=2018-03-29 |website=elmundo.sv |language=es-ES}}</ref> Abarca yana neman digiri na farko a Turanci kuma yana fatan zama malamin Ingilishi. <ref name=":0" /> Abarca har yanzu dalibar jami'a ce lokacin da aka ba ta sarautar Miss Universe El Salvador a 2017.
Ta sami duka biyun zargi da goyon baya don yin amfani da tiyata na kwaskwarima, gami da haɓaka nono, don inganta bayyanarta a shirye-shiryen gasar Miss Universe. Abarca ta ce ba ta da kunya.
A lokacin gasar Miss Universe, Abarca ta yi ado da kayan ado na musamman kamar "Goddess of the River Lempa." Duk da haka, a lokacin wasan kwaikwayon ta ta yi karo da yawa a kan jirgin ruwa na karya daga kayanta kuma ta kasa gamawa. <ref name=":1" /> Ko da yake yana iya haifar da asarar ta, ta sami goyon baya daga magoya bayanta. <ref name=":1" />
Abarca tana jin daɗin ƙwallon ƙafa, ƙwallon ƙafa, waƙa da rawa ciki. Ta yi aikin sa kai a gidan marayu da kuma cocinta. Tana da tsayin mita 1.65 (5'4"), kuma an zarge ta da cewa ta yi tsayin daka don kallon fina-finai. <ref>{{Cite web |title=Sorprendente cambio de Miss El Salvador Universo 2017 |url=https://www.metro.pr/pr/entretenimiento/2017/08/28/sorprendente-cambio-miss-salvador-universo-2017.html |access-date=2018-03-29 |website=Metro |language=es-ES}}</ref>
== Kara karantawa ==
* {{Cite web |date=November 2017 |title=Miss Universo 2017: El curioso accidente de Alisson Abarca, Miss El Salvador, en traje típico |trans-title=Miss Universe 2017: The curious accident of Alisson Abarca, Miss El Salvador, in traditional costume |url=https://panamericana.pe/entretenimiento/236569-miss-universo-2017-curioso-accidente-alisson-abarca-miss-salvador-traje-tipico-video |access-date=25 March 2018 |website=panamericana.pe |publisher=[[Panamericana Televisión]] |language=Spanish}}
* {{Cite web |date=9 July 2017 |title=El Salvador tiene nuevas reinas de belleza |trans-title=El Salvador has new queens of beauty |url=http://www.elsalvador.com/entretenimiento/famosos/371747/el-salvador-tiene-nuevas-reinas-de-belleza/ |access-date=25 March 2018 |website=elsalvador.com |publisher=[[El Diario de Hoy]] |language=Spanish}}
* {{Cite web |date=25 August 2017 |title=Así quedó Miss El Salvador 2017 después de unos “arreglitos” en el quirófano |trans-title=This was Miss El Salvador after a few "little arrangements" in the operating room |url=https://www.laprensagrafica.com/mujer/Asi-quedo-Miss-El-Salvador-2017-despues-de-unos-arreglitos-en-el-quirofano-20170825-0043.html |access-date=25 March 2018 |website=laprensagrafica.com |publisher=[[La Prensa Gráfica]] |language=Spanish }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite web |last=Arauval |first=Perla |date=25 September 2017 |title=Miss El Salvador se somete a cirugías para ganar concurso |trans-title=Miss El Salvador undergoes surgery to win contest |url=https://www.soycarmin.com/trendy/Miss-El-Salvador-se-somete-a-cirugias-para-ganar-concurso-20170924-0012.html |access-date=25 March 2018 |website=soycarmin.com |publisher=[[El Debate (Mexico)|El Debate]] |language=Spanish }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite web |date=27 November 2017 |title=Así fue la dificultosa presentación de El Salvador con su traje típico de "Diosa del río Lempa" |trans-title=This was El Salvador's difficult presentation of her traditional costume "Goddess of the River Lempa" |url=https://www.solonoticias.com/2017/11/27/asi-fue-la-dificultosa-presentacion-de-el-salvador-con-su-traje-tipico-de-diosa-del-rio-lempa/ |access-date=25 March 2018 |website=solonoticias.com |publisher= |language=Spanish |archive-date=25 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180325232553/https://www.solonoticias.com/2017/11/27/asi-fue-la-dificultosa-presentacion-de-el-salvador-con-su-traje-tipico-de-diosa-del-rio-lempa/ |url-status=dead }}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
f5oliz4d678npos4edfnaj2tdmau8ag
Aikin samar da ruwa na Ghazi Barotha
0
121338
838886
786074
2026-05-22T00:10:16Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838886
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Shirin Samar da Ruwa na Ghazi Brotha wani shiri ne na dogon lokaci da aka tsara da nufin samar da isasshen ruwan sha ga tagwayen biranen Rawalpindi da Islamabad. <ref>{{Cite web |date=November 29, 2023 |title=Mega water project far from taking off |url=https://tribune.com.pk/story/2448190/mega-water-project-far-from-taking-off |website=The Express Tribune}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 June 2023 |title=Wasa Proposes Ghazi Barotha Water Supply Project for Twin Cities' Water Needs - ProProperty |url=https://propakistani.pk/proproperty/wasa-proposes-ghazi-barotha-water-supply-project-for-twin-cities-water-needs/}}</ref> An fara aikin ne a cikin shekara ta 2008 kuma yana cikin ayyukan sama da shekaru 15.<ref>{{Cite web |date=4 April 2023 |title=CDA Urges Investment in Water-Related Projects Instead of Roads and Interchanges - ProProperty |url=https://propakistani.pk/proproperty/cda-urges-investment-in-water-related-projects-instead-of-roads-and-interchanges/}}</ref> An tsara shi don samar da lita miliyan 200 na ruwa a kowace rana ga biranen tagwaye daga [[Kogin Indus]] . <ref>{{Cite web |date=June 17, 2023 |title=WASA seeks leg up for 'mega' water project |url=https://tribune.com.pk/story/2422133/wasa-seeks-leg-up-for-mega-water-project |website=The Express Tribune}}</ref>
== Tarihi ==
Biranen tagwaye na Rawalpindi da Islamabad na fuskantar matsalar ruwa yayin da ruwa a madatsun ruwa na Rawal da Khanpur ke raguwa cikin sauri saboda tsawan lokaci na fari. Gine-ginen da ake ci gaba da yi da karuwar jama'a a cikin birnin Rawalpindi da kantomomi sun kara yawan bukatar ruwa. Rashin ci gaba a aikin samar da ruwan sha na Ghazibrotha ya kara dagula rikicin da ake sa ran.<ref>{{Cite web |date=8 January 2024 |title=Drought sparks water shortage fears |url=https://tribune.com.pk/story/2452509/drought-sparks-water-shortage-fears}}</ref>
== Bayani game da aikin ==
Aikin ya yi hasashen samar da galan miliyan 600 a kowace rana (MGD) ga garuruwan tagwayen bayan an kammala shi a matakai uku. An kiyasta kudin kashi na farko na aikin ya kai biliyan 22 crore 98 23 lakh rupees. Sai dai kuma saboda tsaikon da aka dade ana yi, kudin aikin da ake shirin yi ya kai Rupee biliyan 150. Aikin ya kunshi gina bututun ruwa mai nisan kilomita 24 daga Ghazi Brotha zuwa wurin kula da ruwa da adana ruwa a Sangjani.
A cikin Yuli 2021, Hukumar Raya Babban Jari (CDA) da Majalisar Pakistan ta Bincike a Albarkatun Ruwa (PCRWR) sun hada kai don tantance ruwan karkashin kasa, samar da tsarin tsari da sake cajin ruwan karkashin kasa. An sanya hannu kan yarjejeniyar fahimtar juna. Ana sa ran hadin gwiwar zai dauki tsawon shekaru uku. Gwamnati ta kuma shirya kawo MGD 100 daga Ghazi Brotha Dam. <ref>{{Cite web |date=28 July 2021 |title=100MGD water from Ghazi Barotha Dam to Islamabad: CDA-PCRWR sign MoU on technical support, supply |url=https://www.thenews.com.pk/print/869765-100mgd-water-from-ghazi-barotha-dam-to-islamabad-cda-pcrwr-sign-mou-on-technical-support-supply}}</ref><ref>{{Cite web |title=Consultative meeting on Demonstration of Nature Based Solution for Improving the Resilience of Groundwater |url=https://pcrwr.gov.pk/consultative-meeting-on-demonstration-of-nature-based-solution-for-improving-the-resilience-of-groundwater/ |access-date=2025-11-29 |archive-date=2025-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250608135313/https://www.pcrwr.gov.pk/consultative-meeting-on-demonstration-of-nature-based-solution-for-improving-the-resilience-of-groundwater/ |url-status=dead }}</ref>
=== Kudin ===
Kamar yadda za a ci gaba da aikin a matakai uku, Hukumar Ruwa da Kiwon Lafiya (WASA) ta ba da shawarar cewa Gwamnatin Punjab ta ɗauki kashi 25 cikin 100 na farashin ginin aikin Ghazi Brotha. Vasa ya kuma amince da bayar da gudummawa kashi 25 cikin 100 ga aikin.<ref>{{Cite web |date=14 December 2021 |title=Wasa asks Punjab to bear only 25pc cost of Ghazi Barotha water project |url=https://www.dawn.com/news/amp/1663699}}</ref> Jimlar ƙididdigar farashin matakin farko na aikin an kiyasta shi a Rs 22.98 biliyan. A matsayin wani ɓangare na Mataki na I da na II, za a samar da galan miliyan 200 na ƙarin ruwa a kowace rana (MGD) ga mutanen Twin Cities. Bayan kammala Mataki na III, samar da ruwa zai karu zuwa 250 MGD kowace rana.<ref>{{Cite web |date=17 June 2023 |title=WASA seeks leg up for 'mega' water project |url=https://tribune.com.pk/story/2422133/wasa-seeks-leg-up-for-mega-water-project}}</ref>
=== PC-1 mataki na 1 ===
A cikin Disamba 2021, PC-1 na aikin, wanda ya haɗa da mallakar filaye na Rs 3.1 biliyan, an ba da izini. An kiyasta kashi na farko na aikin zai lakume Rs biliyan 80, wanda za a kammala shi nan da shekaru uku, kuma za a kai ga samar da ruwan sha mai tsafta MG 200 ga Islamabad da Rawalpindi, inda kowane birni zai samu kaso daya.<ref>{{Cite web |date=5 December 2021 |title=PC-1 of Ghazi Barotha project okayed |url=https://tribune.com.pk/story/2332496/pc-1-of-ghazi-barotha-project-okayed}}</ref>
== Matsayi na yanzu ==
Duk da muhimmancinsa, aikin samar da ruwa na Ghazi Brotha ya sha wahala, tare da ci gaba da iyakance ga taƙaitaccen bayani da tattaunawa.<ref>{{Cite web |date=January 8, 2024 |title=Drought sparks water shortage fears |url=https://tribune.com.pk/story/2452509/drought-sparks-water-shortage-fears |website=The Express Tribune}}</ref> An cire aikin daga [[Annual Development Program|Shirin Ci Gaban Shekara-shekara]] (ADP) wanda Hukumar Ruwa da Kiwon Lafiya (WASA) ta gabatar don shekarar kudi ta 2023-24.<ref>{{Cite web |date=July 5, 2023 |title=Mega water project for twin cities scrapped |url=https://tribune.com.pk/story/2424745/mega-water-project-for-twin-cities-scrapped |website=The Express Tribune}}</ref> Koyaya, gwamnati ta shirya fara wannan aikin tare da saka hannun jari na rupees biliyan 150.<ref>{{Cite web |title=Govt To Initiate Rs 150b Project Of Water Supply To Federal Capital From Ghazi Barotha Dam: Ali Nawaz |url=https://www.urdupoint.com/en/pakistan/govt-to-initiate-rs-150b-project-of-water-sup-1020764.html |website=UrduPoint}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
2na0fwmgu5122rmhrcvlvd2c7u33tut
Amira (Mawakiyar Masar)
0
122002
838966
742236
2026-05-22T09:09:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838966
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Hanan a Alkahira, kuma ya girma a cikin iyali mai fasaha. Kakarta ita ce Amira Kamel, mawaƙan opera, kuma kawunta Fayda Kamel mawaƙiya ce kuma 'yar siyasa ta Masar. Ta kammala karatu daga Cibiyar Nazarin Kiɗa ta Larabci . [1]
== Sana'a ==
* Hanan ta fara sana'ar ta ne bayan ta kammala rera waka a cibiyar, sannan ta yi waka a gidan opera na Alkahira . <ref>{{Cite web |last=watan |date=2022-03-02 |title=Rapid stardom and disappearance in America The story of the lost voice of the nineties, Amira "Ya Shams Ghaybi" |url=https://www.filfan.com/videos/47809 |access-date=2024-09-19 |website=أصالة وطن |language=ar}}</ref>
* Hanan ta banbanta da muryarta mai dadi a cikin shekaru casa’in. Aikinta ya fara kwatsam, lokacin da ta sadu da Hamid Al Shaeri, wanda ya shiga tare da Badiou a cikin kundinta na farko, ban da samar da shi.
* Ta yi yarjejeniya da Kamfanin Al Sharq don rarraba kundin da kuma shiga cikin samar da shi. ( Alam El Fan ko Mazzika a halin yanzu bayan ya sayi Gabas). <ref>{{Cite web |date=2019-01-13 |title=سر إختفاء المطربة «أميرة» صاحبة الأغنية الشهيرة «يا شمس غيبي» .. وأسباب حزن هشام عباس! |url=https://3yonnews.com/1296139 |access-date=2024-09-19 |website=شبكة عيون الإخبارية |language=ar |archive-date=2024-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903155235/https://www.3yonnews.com/1296139 |url-status=dead }}</ref>
* Kowa ya yi tsammanin Hanan za ta yi nasara, kuma shahararta za ta yadu, furodusoshi kuma za su garzaya wurinta saboda yada albam ɗin ta, amma hakan bai faru ba. Ta bace ne bayan fitowar albam din ta a shekarar 1994 kuma ba ta sake fitowa ba, aka ce ta yi aure. <ref>{{Cite web |title=سر إختفاء المطربة «أميرة» صاحبة الأغنية الشهيرة «يا شمس غيبي» .. وأسباب حزن هشام عباس! |url=https://new.almogaz.com/news/culture-art/2019/01/13/1975625 |access-date=2024-09-19 |website=الموجز |language=en |archive-date=2024-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920032619/https://new.almogaz.com/news/culture-art/2019/01/13/1975625 |url-status=dead }}</ref>
== Ayyuka ==
* [[Hamid Al Shaeri]] ta shiga cikin albam din Kawahel, bayan haka Hamid ya gabatar da ita ga furodusa Tareq Abdullah kuma ta shiga cikin album mai suna "High Quality" da wakoki guda biyu; Layli and Ghair Qalbak.
* Sunan Hanan ya yaɗu, don haka ta haɗa kai da [[Alaa Abdel Khaleq]] a cikin waƙar "I Love You Constantly", wanda ya zama wani sauyi a cikin sana'arsu ta fasaha. Hanan ta zama mawakiya wacce ta fi hada kai da sauran mawaka a cikin 'yan wasa, musamman [[Mohamed Mounir]], kuma ta rera masa sihirin sihirin mawakin. <ref>{{Cite web |last=watan |date=2022-03-02 |title=Rapid stardom and disappearance in America The story of the lost voice of the nineties, Amira "Ya Shams Ghaybi" |url=https://www.filfan.com/videos/47809 |access-date=2024-09-19 |website=أصالة وطن |language=ar}}</ref>
* Ta gabatar da albam dinta na farko da na karshe mai suna Awwal Kalamy a shekarar 1993, wanda ya tattara fitattun marubuta da mawaka, Adel Omar, Hani Al-Sagheer, Sameh Al-Ajami da Mustafa Zaki ne suka gabatar da rubuce-rubucen, sannan Mustafa Kamel da Essam Karika suka yi a cikin wakar "Qawi", da [[Gishiri mai zaki|Moustafa Amar]], da Ashhogeri, da [[Hamid Al Shaeri|Ashhogeri da Hamid Al-Hamid Al]] -Hamid Nasser Al-Mazdawi ya tsara kuma ya rubuta "Kamar Tsuntsaye", kuma [[Hamid Al Shaeri|Hamid Al-Shaeri]] ya halarci rera wakar don gabatar da ita a lokacin tare da Amira daya daga cikin fitattun 'yan wasa da suka shahara.
* Ta gabatar da duet "Wast El-Daera" tare da [[Mohamed Mounir]], a lokacin bude wasannin Bahar Rum . <ref>{{Cite web |last=watan |date=2022-03-02 |title=Rapid stardom and disappearance in America The story of the lost voice of the nineties, Amira "Ya Shams Ghaybi" |url=https://www.filfan.com/videos/47809 |access-date=2024-09-19 |website=أصالة وطن |language=ar}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
b7t6qxzwxopbjlskjekgztkmfyzp32l
Albert Hemmo
0
124602
838906
751874
2026-05-22T03:41:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838906
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Albert Ibrahim Hemmo''' (sauran rubutun: Avraham, Hammo, Hemo, Hamo, Ibrananci: ; an haife shi a ranar 8 ga Yuli, 1934) tsohon ɗan wasan ƙwallon [[Kwallon kwando|Kwando]] ne kuma kocin Isra'ila.<ref name="auto1">{{Cite web |date=February 6, 2020 |title=Story of Maccabi Cairo, the Egyptian Jewish basketball dream team. |url=https://threadreaderapp.com/thread/1225542295761641472.html |website=Thread Reader}}</ref> Ya taka leda a Gasar Firimiya ta Isra'ila, da kuma tawagar kasar Isra'ila.
== Ayyukan kulob din ==
Hemmo, wanda ke da {{Convert|6|ft|4|in|m}} in (1.93 , an haife shi ne a Alkahira, Misira, kuma Bayahude ne.<ref>{{Cite web |date=February 8, 1957 |title=Israeli Cagers Topple Yeshiva U.; to play in Detroit next Thursday |url=https://digital.bentley.umich.edu/djnews/djn.1957.02.08.001/5 |website=The Detroit Jewish News }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="auto1"/> A Misira, ya buga wasan kwando ga Maccabi Cairo . <ref name="auto2" /> Ya yi hijira daga Masar zuwa Isra'ila a shekarar 1948.<ref name="auto2" />
Ya buga wasanni 15 a Gasar Firimiya ta Isra'ila . <ref name="auto">{{Cite web |title=ISRAEL BASKETBALL SUPER LEAGUE | History | All-Time Player Points | Albert Hemmo |url=https://basket.co.il/all-time-players.asp?PlayerId=10036&lang=en |website=basket.co.il}}</ref> A wannan lokacin, Hemmo ya buga wa Hapoel Haifa, Hapoel Ramat Gan, Hapoel Gvat, da Hapoel Megido wasa.<ref name="auto" />
== Ayyukan ƙungiyar ƙasa ==
Hemmo ya buga wa manyan 'yan wasan Isra'ila wasa a gasar cin kofin Turai ta 1959 FIBA, gasar cin kocin Turai ta 1961 FIBA, da kuma gasar cin kofi ta Turai ta 1964 FIBA . <ref>{{Cite web |date=February 8, 1957 |title=Israeli Cagers Topple Yeshiva U.; to play in Detroit next Thursday |url=https://digital.bentley.umich.edu/djnews/djn.1957.02.08.001/5 |website=The Detroit Jewish News |access-date=December 26, 2025 |archive-date=July 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722165125/https://digital.bentley.umich.edu/djnews/djn.1957.02.08.001/5 |url-status=dead }}</ref>
== Ayyukan horarwa ==
Bayan ya yi ritaya daga wasan kwando na kulob din, Hemmo ya zama kocin kwando. Daga 1973 zuwa 1975, ya kasance babban kocin babbar kungiyar kwallon kafa ta Isra'ila.<ref name="auto1"/><ref>{{Cite web |date=February 8, 1957 |title=Israeli Cagers Topple Yeshiva U.; to play in Detroit next Thursday |url=https://digital.bentley.umich.edu/djnews/djn.1957.02.08.001/5 |website=The Detroit Jewish News }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Hemmo dan sanda ne, a cikin [[Jami'an Ƴan Sanda|'Yan sanda]] na Isra'ila ta hanyar sana'a, kuma daga ƙarshe ya zama mataimakin shugaban' yan sanda, a yankin [[Yarkon River|Yarkon]] .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1934]]
92sljxvtwrrcfz1lq5mxq2vgwff357r
Andreas Panayiotou (ɗan kasuwa)
0
127415
839011
788280
2026-05-22T10:35:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839011
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andreas Panayiotou''' (an haife shi a watan Janairun shekara ta 1966) ɗan Burtaniya ne mai haɓaka dukiya, <ref>{{Cite web |date=20 November 2014 |title=Andreas Panayiotou – Property Investor |url=https://www.progressiveproperty.co.uk/blog/andreas-panayiotou-progressive-property-investor/ |website=Progressive Property |access-date=1 January 2026 |archive-date=13 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180313214426/https://www.progressiveproperty.co.uk/blog/andreas-panayiotou-progressive-property-investor/ |url-status=dead }}</ref> wanda ya kafa Ability Group, kuma sau ɗaya babban mai mallakar gida mai zaman kansa na Burtaniya, har sai da ya sayar a 2006/07 kuma ya koma otal-otal.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Panayiotou ne a Landan, ɗan iyayen Cypriot. Ya bar makaranta yana da shekaru 14 ba tare da wani cancanta ba.<ref name="EveningStandard" /> An kore shi saboda ya buge malaminsa na PE, kuma ya ci gaba da zama zakaran dambe na Essex na kasa da shekaru 16.<ref name="EveningStandard" />
== Ayyuka ==
Ya fara aiki ga mahaifinsa, kafin ya sayi gidan Islington, ya canza shi zuwa gidaje, kuma ya gina daya daga cikin manyan daular sayen haya a Burtaniya, yana sayar da kusan gidaje 7,000 a cikin 2006-07, kuma yana motsawa cikin otal-otal.<ref name="heditionmagazine">{{Cite web |title=Interview with Andreas Panayiotou – The Grounded Billionaire |url=http://heditionmagazine.com/2015/03/20/interview-with-andreas-panayiotou-the-grounded-billionaire/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307044429/http://heditionmagazine.com/2015/03/20/interview-with-andreas-panayiotou-the-grounded-billionaire/ |archive-date=7 March 2016 |access-date=12 October 2015 |website=heditionmagazine}}</ref>
'''A cikin shekaru da dama tarin dukiyar Teodoro "Teodorin" Nguema Obiang Mangue su yi nuni da yanayin ƙasarsa Equatorial Guinea, yayin da ta bunkasa zuwa mafi girma a arzikin man fetur a yankin kudu da Saharar Afirka.'''
Ɗan shugaban ƙasa Teodoro Obiang Nguema Mbasogo ya more wata rayuwar jin dadi da wadata a birnin California da ƙasar Faransa.Rayuwar jin dadinsa a ƙasashen waje sun yi matukar banbanta da na 'yan ƙasarsa, wadanda ba su ga komai a kasa ba a kuɗaɗen shiga da ƙasar ke samu daga arzikin mai.Yanzu an bankaɗo yadda yake samun kuɗaɗen rayuwar holewar da yake yi a matsayin satar kudin kasa, bayan da aka yanke wa Teodorin hukunci kan aikata miyagun laifuka a ƙasar Faransa, da kuma aza masa takunkumi a Birtaniya, kana ga batun cin hanci da rashawa a Amurka.Amma idan aka dawo gida ƙasarsa, mutum mai shekaru 52 na ci gaba da kasancewa mataimakin shugaban kasa, a matsayin wanda kuma zai gaji mahaifinsa mai shekaru 79.
== Rayuwa ta mutum ==
Yana da 'ya'ya maza biyu daga aurensa na farko. Shi da matarsa ta biyu Susan suna zaune a wani yanki na 20 acre a cikin Epping Forest, kuma suna da 'ya'ya mata uku. Panayiotou ta mallaki jirgin [[Gulfstream G450]] mai fam miliyan 40, jirgin ruwa na Mangusta 130 mai fam miliyan 12, da jiragen [[Cessna Citation]] guda biyu, da kuma [[Range Rover]], [[Ferrari Enzo]], [[Lamborghini Aventador#Aventador LP 700-4 Roadster (2013–2016)|Lamborghini LP700]], [[Rolls-Royce Phantom]] mai canzawa, da [[Bugatti Veyron]].<ref name="EveningStandard2" />
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==manazarta ==
shnk9c1ksgt8rgy6tvxud6foy7psrxy
Amatoritsero Ede
0
127701
838949
825175
2026-05-22T07:45:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838949
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amatoritsero "Godwin" Ede''' mawaki ne [[Nigerian Canadians|'Yan Najeriya da Kanada]]. <ref name=":0">{{cite magazine|url=http://www.sentinelpoetry.org.uk/magazine0304/page16.html|title=MY E-CONVERSATION WITH AMATORITSERO EDE|first=Nnorom|last=Azuonye|author-link=Nnorom Azuonye|page=16|issue=16|year=2004|issn=1479-425X|magazine=Sentinel Poetry|access-date=7 March 2022}}</ref>Ya rubuta a ƙarƙashin sunan "Godwin Ede" amma ya daina ɗaukar sunansa na farko na Kirista a matsayin hanyar nuna rashin amincewa da [[Kyamar Baki|wariyar launin fata]] da wariyar jinsi da ya lura a [[Jamus]], ƙasar "Kirista", kuma har zuwa wani lokaci, don nuna rashin amincewar [[Mulkin mallaka na Afirka|mulkin mallaka]] na Yamma gaba ɗaya. Ede ta zauna a Kanada tun shekara ta 2002, wanda PEN Kanada ta dauki nauyinsa a matsayin marubuci a gudun hijira. Ya kasance Hindu Monk tare da Hare Krishna Movement, kuma ya yi aiki a matsayin Editan Littafin tare da babban mai wallafa kasuwanci na Najeriya, Spectrum Books .<ref>{{Cite web|title=Poetic Icon|first=Onwuama|last=Lawrence|date=August 30, 2017|url=https://poeticbane.wordpress.com/2017/08/30/poetic-icon-2/|website=POETic BANE|language=en-GB|access-date=7 March 2022}}</ref>
Ede shine mawallafi kuma babban editan Maple Tree Literary Supplement ( MTLS ). Tsakanin 2005 da 2007 ya gyara wani mujallar waƙoƙi ta duniya ta yanar gizo, Sentinel Poetry Online . Ya kasance Marubuci a Zama daga 2005 zuwa 2006 a Jami'ar Carleton, Ottawa, Kanada, a ƙarƙashin jagorancin cibiyar PEN Canada ta Writer-in-Exile. Ya kuma kasance ɗan takarar SSHRC kuma ɗan takarar digiri na uku a fannin adabin Turanci a Jami'ar Carleton, inda ya sami digiri na uku a 2013. Takardar digirin digirgir ɗinsa mai taken "Kwamitin Adabi na Duniya da Ƙananan Adabin Afirka," wani bincike na al'adu na karkata ga adabin Afirka na zamani zuwa kundin tsarin birni. Yana da digiri na BA da MA a fannin Adabin Ingilishi na Bayan Mulkin Mallaka da kuma Harshen Jamusanci daga Jami'ar Hanover, Jamus.
== Kyaututtuka ==
* 1993: Kyautar da ta zo na biyu na [[Kungiyar Marubuta ta Najeriya|Ƙungiyar Marubutan Najeriya]] (ANA) Gasar Waƙoƙi tare da rubutun "A Writer's Pains. "<ref>{{Cite web |last=Lawrence |first=Onwuama |date=August 30, 2017 |title=Poetic Icon |url=https://poeticbane.wordpress.com/2017/08/30/poetic-icon-2/ |access-date=7 March 2022 |website=POETic BANE |language=en-GB}}</ref>
* 1998: Ya lashe ''Kyautar Christopher Okigbo ta Afirka don wallafe-wallafen'' tare da tarin waƙoƙinsa na farko <ref name="African Writing Online">{{Cite web |title=African Writing Online; Poetry; Amatoritsero Ede; |url=https://www.african-writing.com/ede.htm |access-date=23 May 2020 |website=www.african-writing.com |archive-date=11 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211115507/https://www.african-writing.com/ede.htm |url-status=dead }}</ref>
* 1998: Ya lashe kyautar ANA All Africa Christopher Okigbo Prize for Literature (wanda [[Wole Soyinka]], wanda ya lashe kyautar Nobel ta Najeriya don adabi ya ba shi) tare da tarin waƙoƙinsa na farko
* 2004: Ya lashe lambar yabo ta biyu a lambar yabo ta farko ta Mayu Ayim: Kyautar Littattafan Black German ta Duniya.<ref name="African Writing Online" />
* 2013: Kyautar Najeriya don Littattafai Longlist <ref>{{Cite web |title=Writers in Exile (Nigeria), PEN Canada |url=http://www.pencanada.ca/programs/exile/cat-Nigeria.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071215030925/http://www.pencanada.ca/programs/exile/cat-Nigeria.php |archive-date=15 December 2007 |access-date=28 February 2007}}</ref>
== Littattafai ==
=== Labaran bincike ===
* 2015: [https://www.semanticscholar.org/paper/Narrative-Moment-and-Self-Anthropologizing-Ede/bdbce16890fe6b6dcb95983edb4f36a04a6ef2d1 "Lokacin Labari da Magana ta Mutum"]. ''Bincike a cikin Littattafan Afirka''. Fashewa. 46.3 (2015): 112–129.
* 2016: [https://www.researchgate.net/profile/Amatoritsero_Ede/publication/291955084_The_politics_of_Afropolitanism/links/5be141dfa6fdcc3a8dc17e13/The-politics-of-Afropolitanism.pdf "Saifofin Afropolitanism"]. ''Jaridar Nazarin Al'adun Afirka''. Batun Musamman game da Afropolitanism . 28.1 (20 Janairu 2016): 88-100.
=== Tarin waƙoƙi ===
* 2009: ''[https://groups.google.com/forum/#!topic/usaafricadialogue/eqgqCH_6Eyc Globetrotter & Hitler's Children]'' (New York: Akaschic Books, 2009).
* 1998: ''Waƙoƙin da aka tattara: A Writer's Pains & Caribbean Blues'' (Bremen, Jamus: Yeti Press, 1998; Legas, Najeriya: Oracle Books, 2002).
=== Waƙoƙi a cikin litattafai ===
* 2014: "Pro-rogue."Waƙoƙi na ƙarni: Anthology akan Najeriya. [Hasiya] Dakar, Senegal: Amalion, 2014: 83.
* 2014: "Winter Morning" a cikin On Broken Wings: Tarihin Mafi Kyawun Waƙoƙin Najeriya na zamani. [Hasiya] Amurka: DeLite Press, 2014: 88.
* 2014: "Uwar da Yaro" a cikin Onomonresoa: Anthology of Nigerian Poets on Mothers and Motherhood . [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Legas: Hornbill, 2014: 162-164.
* 2010: "Pro-rogue". ''Rogue Stimulus: The Stephen Harper Anthology for a Prorogued Parliament'' . Toronto: Mansfield, 2010:45
* 2007: "Fitarwa". Waƙoƙi don Wonodi. [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] [Hasiya]
* 2006: "Globetrotter". ''[http://molarawood.blogspot.com/2006/07/tok-anthology.html TOK 1: Rubuta Sabon Toronto]'', Helen Walsh, ed. (Toronto: Zephyr Press, 2006): 102.
* 2006: "Ba a cikin soyayya ba". [http://www.ndukaotiono.com/camouflage-best-of-contemporary-writing-from-nigeria/ ''Camouflage: Mafi kyawun Rubuce-rubucen Najeriya na zamani'' Nduka Otiono & Diego Okonyedo eds]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Yenogoa, Najeriya: Littattafan Dukiya, 2006): 122-126.
* 2004: "Addu'ar Ubangiji ta Skinhead" May Ayim Award Anthology, Peggy Piesche et al. eds (Berlin, Jamus: Orlanda Verlag, 2004): 69.
* 1996: "Beside the Lagoon" & "Rhythm". A cikin wani abu mai suna Strassen eine Pest. [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] (Bad Honnef, Jamus: Horlemann Verlag, 1996): 39-40.
* 1988: "Song" a cikin Voices from the Fringe: An ANA Anthology of New Nigerian Poetry Archived 2020-08-12 a Wayback Machine. Harry Garuba ed. (Lagos: Malthouse Press, 1988):2.
* 1989: "A Writer's Pain". The Fate of Vultures: Waƙoƙin da suka lashe kyautar BBC . Peter Porter et al., eds (Oxford: Heinemann International, 1989):31.
=== Waƙoƙi a cikin mujallu ===
* 2003: Waƙoƙi a cikin Aya 1. Amsterdam.
* 2006: Waƙoƙi a cikin Drum Voices Revue . Fashewa. 14, fitowar 1 da 2: *2006: . Jami'ar Kudancin Illinois, Edwardsville, Amurka.
* 2011-2012: [http://www.african-writing.com Waƙoƙi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260303041056/http://www.african-writing.com/ |date=2026-03-03 }} a ''Rubuce-rubucen Afirka''. Bayani na 2, 3, 4, 7 da 8
=== Tattaunawa (ta hanyar George Elliott Clarke) ===
* 2010: "The Poet as Witness" An adana shi 2020-02-24 a a cikin Arc Poetry Magazine. Fitowa 64.
=== Rubuce-rubucen da ba a rubuta ba a cikin litattafai ===
* 2014: "Matsalar Zaman Lafiya! "" a cikin Mandela: girmamawa ga Gidan Gidan Duniya. [[Toyin Falola]]. ed. Arewacin Carolina: Carolina Academic P., 2014: 137
=== Rubuce-rubucen wallafe-wallafen a cikin mujallu ===
* 2015: [http://www.mtls.ca/issue20/ "Wit da Witticisms"]. Kashi na Littattafan Itacen Maple, Fitowa ta 20.
* 2015: "Charlie Hebdo's Ghost". Kashi na Karamin Itacen, Fitowa na 19.
* 2014: [http://www.mtls.ca/issue18/editorial/ "Ulli Beier: Mutumin Yoruba mai arna a cikin Kirista Bayreuth"]. Maple Tree Literary Supplement fitowar 18.
* 2014: [http://www.mtls.ca/issue17/editorial/ "Misali na Mandela"]. Kashi na Karamin Itacen, Fitowa na 17.
* 2013: [http://www.mtls.ca/issue16/editorial/ "Kwarewa; Rashin Kwarewa da (Un) Waƙoƙin Kanada"]. Kashi na Karamin Itace, Fitowa 16.
* 2013: [http://www.mtls.ca/issue15/editorial/ "The Ree, the Roo, the Raa!; ko Bene Bene Pendentes!".] Kashi na Karamin Itace, Fitowa 15.
* 2013: [http://www.mtls.ca/issue14/editorial "Duniya ba tare da Ƙarshe ba"]. Kashi na Karamin Itace, Fitowa 14.
* 2012: [http://www.mtls.ca/issue13/editorial/ "Sirens Knuckles Boots"]. Kashi na Karamin Itace, Fitowa 13.
* 2012: "'Easing' the Arab Spring", a cikin Maple Tree Literary Supplement, Fitowa 12.
* 2011: "Face Me; I Book You: The Arts and Asocial Media". Kashi na Kashi na Karamin Itace, Fitowa 10.
* 2011: [http://mtls.ca/issue9/editorial "Gabas ta Tsakiya tatsuniya ce"]. Kashi na Kashi na Karamin Itace, Fitowa 9.
* 2011: [http://www.mtls.ca/issue8/ "Yaya (Alfred) Noble ya sami kyautar Nobel?]". Kashi na Kashi na Karamin Itace, Fitowa 8.
* 2010: "Bakhtin the Poet". Kashi na Kashi na Karamin Itace, Fitowa 7.
* 2010: [http://www.mtls.ca/issue5/ "Na Grammatology da Rubuce-rubuce"]. Kashi na Kashi na Karamin Itace, Fitowa 5.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1973]]
f286c3bx7oga6h67vke3xqdi6639fz7
Alitya Rigney
0
128722
838928
825077
2026-05-22T06:10:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838928
wikitext
text/x-wiki
'''Alitya (Alice Dorothy) Wallara Rigney''' AO , PSM, née Richards, (27 Nuwamba 1942 - 13 Mayu 2017), wanda aka fi sani da '''Aunty Alice''', ƙwararriya ce 'yar [['Yan asalin Australiya|asalin ƙasar Ostiraliya]]. Dattijon Kaurna ne kuma ɓangare na ƙungiyar da ta farfaɗo da harshen Kaurna.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Alitya (Alice Dorothy) Wallara Richards a ranar 27 ga Nuwamba, 1942 a Ofishin Jakadancin Aboriginal da ke Point Pearce, Kudancin Ostiraliya.<ref name="leading">{{Cite web |title=Dr Alice (Alitya) Rigney |url=http://www.yooyahcloud.com/LEADERSLEAD/GOt2i/Dr_Alice_(Alitya)_Rigney.pdf |access-date=11 June 2018 |website=Leading from the Edge: aboriginal educational leaders tell their story |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141901/http://www.yooyahcloud.com/LEADERSLEAD/GOt2i/Dr_Alice_(Alitya)_Rigney.pdf |url-status=dead }}</ref>
Lokacin da ta kammala makarantar firamare, malamarta ta shirya mata ta halarci Makarantar Sakandare ta Unley da ke [[Adelaide]] domin makarantun sakandare na yankin ba za su karɓi yaran 'yan asalin ƙasar ba.<ref name="leading"/> Ta koma Point Pearce bayan kammala karatunta da horonta a matsayin ma'aikaciyar jinya, ta yi aure ta kuma rene iyalinta a can.<ref name="UniSA">{{Cite web |date=17 May 2017 |title=Pioneering Aboriginal educator Alice Rigney remembered for her courage and wisdom |url=http://www.unisa.edu.au/Media-Centre/Releases/2017-Media-Releases/Pioneering-Aboriginal-educator-Alice-Rigney-remembered-for-her-courage-and-wisdom/#.Wx5PriB9iHs |access-date=11 June 2018 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612140807/http://www.unisa.edu.au/Media-Centre/Releases/2017-Media-Releases/Pioneering-Aboriginal-educator-Alice-Rigney-remembered-for-her-courage-and-wisdom/#.Wx5PriB9iHs |url-status=dead }}</ref>
Ta yi aiki a makarantar renon yara ta gida, a lokacin kuma ta zama jami'ar tallafawa makaranta a [[Maitland Area School|Makarantar Yankin Maitland]]. Daga ƙarshe an yi mata rijista a matsayin malamar makaranta, amma ta Point Pearce ce kawai. Daga nan ta tafi Adelaide kuma ita kaɗai ce ɗalibar 'yan asalin ƙasar da ke da ɗalibai 400 a makarantar. Abin da yanzu ake kira [[Jami'ar Kudancin Australia|de Lissa Institute of Early Childhood and Family Studies]] a [[Jami'ar Kudancin Australia|Jami'ar South Australia]] (UniSA).<ref name="UniSA"/>
== Sana'a ==
Da ta kammala karatunta, Rigney malamar makaranta ce a wata makarantar firamare da ke yammacin birnin Adelaide. Ta zama ma'aikaciyar 'yan asalin Aboriginal ta farko a Sashen Ilimi na Kudancin Ostiraliya. A shekarun 1980, ta yi fafutukar kafa abin da ya zama Cibiyar 'yan asalin Kura Yerlo a Largs Bay da Makarantar Kaurna Plains a Elizabeth . Ta zama shugabar 'yan asalin Aboriginal ta farko a wata makarantar firamare a Ostiraliya lokacin da ta hau mukamin shugabar makaranta a Kaurna Plains.[1] [2]
A shekara ta 2002, tare da dattijon Kaurna Lewis Yerloburka O'Brien da masanin harsuna Rob Amery, <ref name="unimelb">{{Cite web |title=Re-Awakening Kaurna, the language of the Adelaide Plains |url=https://alumni.online.unimelb.edu.au/s/1182/match/wide.aspx?sid=1182&gid=1&pgid=18392&cid=26192&ecid=26192 |access-date=14 December 2023 |website=Alumni and Giving |archive-date=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120012909/https://alumni.online.unimelb.edu.au/s/1182/match/wide.aspx?sid=1182&gid=1&pgid=18392&cid=26192&ecid=26192 |url-status=dead }}</ref> Rigney ya kasance ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa Kaurna Warra Pintyanthi a Jami'ar Adelaide, wanda ke lura da kuma haɓaka ci gaban harshen Kaurna.<ref name="kwp">{{Cite web |title=Associate Professor Rob Amery |url=https://www.adelaide.edu.au/directory/robert.amery |access-date=14 December 2023 |website=[[University of Adelaide]] Staff Directory}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2017]]
[[Rukuni:Haifaffun 1942]]
333ladyc4pf5mo56m8u0z9wth4p0btb
Alex Gibbon
0
129931
838909
788692
2026-05-22T04:11:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838909
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}{{Databox}}
'''Alex Gibbon''' (an haife shi a ranar 7 ga Oktoba 1992) ɗan ƙungiyar ƙwallon rugby ne ta ƙasar Australiya wanda a halin yanzu yake bugawa ƙungiyar ƙwallon rugby ta Richmond da kuma NSW Country a gasar cin kofin ƙwallon rugby ta ƙasa ta Australiya. Ya kuma taɓa wakiltar ƙungiyar Super Rugby, Queensland Reds.<ref name="St. George Queensland Reds lose to Chiefs">{{Cite web |date=8 July 2016 |title=St. George Queensland Reds lose to Chiefs |url=http://www.redsrugby.com.au/News/NewsArticles/tabid/581/ArticleID/17411/St-George-Queensland-Reds-lose-to-Chiefs.aspx |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711081849/http://www.redsrugby.com.au/News/NewsArticles/tabid/581/ArticleID/17411/St-George-Queensland-Reds-lose-to-Chiefs.aspx |archive-date=11 July 2016 |access-date=17 August 2016 |publisher=Reds Rugby}}</ref> <ref name="Alex Gibbon Brisbane City Player Profile">{{Cite web |title=Alex Gibbon Brisbane City Player Profile |url=http://www.redsrugby.com.au/nrc/nrcplayerprofile.aspx?pid=360 |access-date=17 August 2016 |publisher=Reds Rugby |archive-date=10 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161110232609/http://redsrugby.com.au/NRC/nrcplayerprofile.aspx?pid=360 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Alex Gibbon Rugby Australia Player Profile">{{Cite web |title=Alex Gibbon Rugby Australia Player Profile |url=http://www.rugby.com.au/players/alex-gibbon |access-date=17 August 2016 |publisher=Rugby Australia}}</ref> ya farfaɗo da ƙungiyar ƙwallon rugby ta karkara kuma yanzu sana'arsa ita ce wakilin gidaje.
== Rayuwar farko da aiki ==
An haifi Gibbon a New South Wales, amma ya yi makaranta a [[Brisbane]] a [[Kwalejin St Joseph, Nudgee]] . Daga nan ya koma jiharsa ta asali kuma daga 2012 ya fito don Gundumomin Kudancin a cikin Shute Shield. Ya buga wasa ɗaya tilo a Combined New South Wales–Queensland Country da British &amp; Irish Lions a 2013 kuma an sanya shi cikin ƙungiyar Greater Sydney Rams don Gasar Rugby ta Ƙasa a 2014 duk da cewa bai buga wasa ɗaya ba.
== Aikin Rugby ==
Gibbon ya buga wa Brisbane City wasa a shekarar 2015, inda ya zira kwallaye 5 a wasanni 9 domin taimakawa kungiyarsa ta lashe kofinta na biyu cikin shekaru biyu. [1] An kira shi cikin tawagar Red's Super Rugby a tsakiyar kakar wasa ta 2016 kuma ya buga wasanni biyu a madadinsu, wasansa na farko ya kasance da Chiefs a filin wasa na Suncorp.[2] [1]
== Bakwai na duniya ==
Gibbon ya wakilci Ostiraliya a wasannin rugby bakwai tsakanin 2013 da 2017, inda ya buga gasa 21 kuma ya zira kwallaye 25. <ref name="Alex Gibbon (Alex Gibbons) itsrugby Player Statistics">{{Cite web |title=Alex Gibbon (Alex Gibbons) itsrugby Player Statistics |url=http://www.itsrugby.co.uk/player-29493.html |access-date=17 August 2016 |publisher=itsrugby |archive-date=17 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917224010/http://www.itsrugby.co.uk/player-29493.html |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
thhyob4qiev10g0x4u6mv1mq58i2ke1
Alex Navab
0
136214
838910
823605
2026-05-22T04:18:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 12 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838910
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alex Navab''' (24 ga Nuwamba, 1965 - 7 ga Yuli, 2019) ɗan [[Amurka]] ne mai kuɗi wanda shine shugaban Kasuwancin Hannun Jari na [[Amurka]] na Kohlberg Kravis Roberts kuma mai yiwuwa magajin kamfanin.
== Rayuwar farko ==
An haifi Navab a ranar 24 ga Nuwamba, 1965, a [[Isfahan]], ga uba ɗan ƙasar Iran kuma mahaifiyar Girka, Dr. Ali da Katina (Armenakis) Navab. Mahaifinsa likita ne. Iyalin sun gudu zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]] bayan [[Juyin Juya Halin Musulunci|juyin juya halin Iran]] a 1979 sannan suka ƙaura zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Ya kammala karatunsa daga Kwalejin Columbia a matsayin Phi Beta Kappa a 1987 da Makarantar Kasuwanci ta Harvard a 1991.<ref>name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020 |archive-date=August 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804153923/http://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Sana'a ==
Ya yi aiki a Goldman Sachs da James D. Wolfensohn, Inc. kafin ya shiga KKR a 1993. A lokacin da yake a KKR, ya jagoranci karɓe kamfanin Nielsen, Yellow Pages da Borden . Navab ya zama shugaban kamfanin hannun jari na Amurka na KKR a 2008. Ya zama shugaban ƙasa tilo a 2014. Ya taimaka wa kamfanin tara dala biliyan 13.9, ɗaya daga cikin mafi girman irinsa. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> Shi ne ƙaramin abokin tarayya a KKR.<ref>name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
Navab ya zauna a kwamitin gudanarwa na KKR kuma mutane da yawa a masana'antar sun ɗauke shi a matsayin ɗan takarar da zai maye gurbin [[Henry Kravis]] da George R. Roberts.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> Duk da haka, an ruwaito yana da matsalolin lafiya wanda ya haifar da damuwa game da yiwuwar maye gurbinsa.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref> Bayan an ɗaukaka wasu manyan jami'ai biyu, Scott C. Nuttall da Joseph Bae, zuwa shugabannin haɗin gwiwa, ya bar KKR a 2017 ya kuma ƙaddamar da kamfanin saye nasa, Navab Capital Partners. <ref>{{Cite web |date=2019-04-18 |title=Alex Navab Unveils New Firm, Navab Capital Partners |url=https://www.businesswire.com/news/home/20190418005310/en/Alex-Navab-Unveils-New-Firm-Navab-Capital |access-date=2020-05-21 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref>
== Taimakon jama'a ==
Ayyukansa na taimakon jama'a sun haɗa da yin aiki a matsayin amintaccen Jami'ar Columbia da kuma a cikin kwamitin gudanarwa na Gidauniyar Robin Hood da Asibitin NewYork-Presbyterian.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> Ya kuma kasance cikin al'ummar Girkawa Amurkawa kuma an naɗa shi "Jagoran Shekara" a cikin 2017 ta ƙungiyar Hellenic American Association for Professionals in Finance.<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
A shekarar 2016, ya sami lambar yabo ta Ellis Island saboda nasarorin da ya samu a fannin aiki da kuma hidimar jama'a. <ref name=":2">{{Cite web |date=May 19, 2016 |title=Board of Visitors Chair Alex Navab CC'87 receives 2016 Ellis Island Medal of Honor |url=https://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |access-date=May 20, 2020 |archive-date=August 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804153923/http://www.college.columbia.edu/news/board-visitors-chair-alex-navab-cc-87-receives-2016-ellis-island-medal-honor |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> Ya sami lambar yabo ta John Jay daga Kwalejin Columbia a shekarar 2011, tare da masanin tattalin arziki na Ghana kuma Ministan Kudi da Tsare-tsare na Tattalin Arziki na gaba [[Ken Ofori-Atta]], jakadan Isra'ila Michael Oren, da kuma 'yar jarida Elizabeth Rubin wacce ta lashe lambar yabo ta Livingston.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref>
== Ayyukan siyasa ==
Navab ya yi aiki a majalisar ba da shawara ta Hamilton Project, wani shiri na manufofin tattalin arziki a Brookings Institution, inda shugabannin kasuwanci suka gabatar da shawarwari kan manufofin tattalin arzikin Amurka. <ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> Shi ne tsohon shugaban majalisar ƙasa na Cibiyar Harkokin Kasuwanci ta Amurka kuma ya goyi bayan tsohon gwamna Jeb Bush don takarar [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] a matsayin shugaban ƙasa a 2016.<ref>{{Cite web |date=18 May 2016 |title=WHAT DOES THE AMERICAN DREAM MEAN IN TODAY'S AMERICA? |url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=5609 |access-date=2020-05-21 |website=www.alumni.hbs.edu}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ya mutu a ranar 7 ga Yuli, 2019, yayin da yake hutu tare da iyalinsa a [[Girka (ƙasa)|Girka]].<ref>{{Cite web |date=July 11, 2019 |title=Columbia College mourns the loss of Alex Navab CC'87 |url=https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |access-date=May 20, 2020 |website=Columbia College |archive-date=August 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807183845/https://www.college.columbia.edu/news/columbia-college-mourns-loss-alex-navab-cc-87 |url-status=dead }}</ref> An yi bikin tunawa da shi a Central Park kuma mutane 1,800 ne suka halarta, ciki har da Mitt Romney, [[Henry Kissinger]], Ali Wentworth, George Stephanopoulos, Wilbur Ross, Mariska Hargitay, Peter Hermann, da Aerin Lauder.<ref name=":4">{{Cite web |title=NYC Elite Remember Financier Alexander Navab |url=http://gothammag.com/nyc-elite-remember-alexander-navab |access-date=2020-05-21 |website=gothammag.com |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
n8c164out8kn2yu1jn02mdk1ptsumr7
Al-Darani
0
140842
838897
796159
2026-05-22T02:20:35Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838897
wikitext
text/x-wiki
'''Abū Sulaymān al-Dārānī''' (Arabic: أبو سليمان الداراني) was an ascetic sage of the 2nd–3rd/8th–9th century and one of the earliest theoreticians of formal mysticism in [[Musulunci|Islam]].<ref>{{Cite web |title=What is the benefit of Sufi orders? |url=https://www.dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=7777 |publisher=[[Dar al-Ifta al-Misriyyah]] |access-date=2026-02-20 |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130145701/http://dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=7777 |url-status=dead }}</ref>
[[Hope|Fata]]-linkid="425" href="./Sufis" id="mwFw" rel="mw:WikiLink" title="Sufis">Sufis sun gudanar da shi don girmamawa kuma an kira shi "Sweet Basil of Hearts" (Rayhān al-Qulūb). An rarrabe shi da tsattsauran ra'ayi da ayyukan Kashe kansa. Ya yi magana a cikin kalmomi masu mahimmanci game da aikin ibada. Ya haɓaka koyarwar gnosis (ma'na'rifa), kuma shi ne na farko da ya yi wa'azin kimiyya na 'lokaci' (waqt) a matsayin mahimmanci don adana yanayin mutum (hal) da kuma ba da damar bege don rinjaye tsoro.
== Sunan ==
''''Abd al-Rahman b. Ahmad''', ko 'Abd a-Rahmen b. 'Atiyya al-Ansari al-Darani. An kira shi al-Ansari saboda alakarsa da Banū [[Anas bn Malik|Anas ibn Malik]], wata kabila daga [[Yemen]].<ref>{{Cite web |title=Abū Sulaymān al-Dārānī |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/abu-sulayman-al-darani-SIM_0214 |publisher=Reference Works — [[BrillOnline]]}}</ref>
== Haihuwar ==
An haife shi a kusa da 140/757 a wani ƙauye a Damascus da ake kira Darayya, saboda haka an san shi da al-Dārānī . [[Ibn Kathir]] ya yaba masa a cikin ''[[Ibn Kathir|al-Bidaya wa al-Nihaya]]'', kuma ya ce asalinsa daga Wasit ne, amma ya yi tafiya kuma ya zauna a Damascus.<ref>{{Cite web |title=العارف بالله أبو سليمان الداراني |url=https://www.naseemalsham.com/subjects/view/44542 |publisher=naseemalsham.com}}</ref>
== Mutuwa ==
Ya mutu a shekara ta 205/820 ko 215/830 kuma an binne shi a ƙauyen Darayya a Damascus.
== Bayani ==
Yawancin maganganunsa suna da ban mamaki a cikin ruhu da magana. Daga cikin maganganunsa akwai:
* "Maimakon haka, akwai a zuciyata girman kai daga tunanin mutanen kwanakin nan, kuma babu wani abu da zai juya zuciyata [daga irin waɗannan batutuwan] sai dai ta hanyar shaidu biyu masu adalci: littafin [na Allah] da Sunnah [na annabi Muḥammad]. ”
* "Babu wanda ya guje wa sha'awar wannan duniyar ya cece shi a cikin zuciyarsa akwai haske wanda ke kiyaye shi koyaushe yana aiki da duniya mai zuwa. "
* "Duk lokacin da mutum ya kasance cikin damuwa game da jin daɗinsa na gaba, wannan damuwa tana nuna masa hanyar zuwa ceto da farin ciki da jinƙai na Allah. Yana buɗe masa ƙofar farin ciki, yana kawar da cin hanci da rashawa daga zuciyarsa, kuma yana bayyana masa asirin Allah. "
* "Duk wanda ya kira cikinsa zai sami cututtuka bakwai: rasa jin daɗi na addu'a, rashin iya haddace hikima, rasa tausayi ga halittu, idan ya cika yana tunanin cewa kowa yana, nauyin bauta, yana ƙaruwa da sha'awa, kuma yayin da sauran masu bi suka je masallatai, mutane suna kewaye da wuraren zubar da shara. "
* "Tushen kowane nagarta a cikin wannan Duniyar da kuma Bayanin shine Tsoron Allah; mabuɗin ga Sunda shine gamsuwa; kuma mabuɗin Bayanin shine yunwa. "<ref>{{Cite web |last=[[Ibn Hajar al-Asqalani]] |title=Preparing for the Day of Judgement |url=https://books.google.com/books?id=G2n7UmArLgwC&pg=PA17}}</ref>
* "Ba ya jin tsoron rabuwa da zuciya sai dai cewa zuciya ta lalace. "
* "Wani ya ga Abu Sulayman al-Darani a cikin mafarki kuma ya tambaye shi: "Mene ne Allah ya yi maka?" Ya amsa: "Ya gafarta mini. Babu wani abu da ya cutar da ni fiye da alamun Sufis!"
== Dubi kuma ==
* Jerin Sufis
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://damas.nur.nu/2525/bionotes/bio-abu-sulayman-al-darani Maqam (kabari) na Abu Sulayman al-Darani]
* [http://www.eslam.de/begriffe/a/aa/abu_sulaiman_darani.htm Abu Sulaiman Darani] (a cikin Jamusanci)
* DÂRÂNÎ - İslâm Ansiklopedisi(a cikin Turkiyya)
qcmotridrbxvt6jmaucwlg4l4fm2fce
Al-Fath
0
140974
838898
796498
2026-05-22T02:22:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838898
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Al-Fath''' (Arabic, {{Transl|ar|al-fatḥ}} ; {{Small|meaning:}} "Nasara") ita ce sura ta 48 ([[Surah|sura]]) ta [[Alqur'ani mai girma|Alƙur'ani]] mai ayoyi 29 (ayat). An saukar da surar a [[Madinah|Madina]] a shekara ta shida ta [[Hijira]], a lokacin [[Yarjejeniyar Hudaibiyyah|Yarjejeniyar Hudaybiya]] tsakanin birnin Madina na Musulmi da mushrikan Makka. Ta ambaci wannan nasarar, sannan ta soki halayen munafukai, ta ci gaba da ƙarin alkawura ga Musulmai, kuma ta ƙare da ambaton wasu muhimman halaye na al'ummar Musulmi.
Babin ya samo sunansa ne daga ayar farko, wadda ta ce "Hakika, Mun ba ku nasara bayyananna..." kai tsaye ga Yarjejeniyar da aka sanya hannu ta hanyar haɗin gwiwa tsakanin rundunonin da ke adawa da juna ba tare da zubar da jini ba. Dalilin da ya sa ake kiran wannan yarjejeniya, saboda haka babi, "nasara bayyananna" galibi ana kyautata zaton shine saboda yanayin zaman lafiya.
== Takaitaccen Bayani ==
* '''1-3''' [[Yaƙin Khybar|Nasarar (a Ḳhaibar)]]
* '''4-7''' Allah mai girma mai ta'aziyya ga masu imani na gaskiya, amma mai azabtar da [[Munafiq|munafukai]]
* '''8-10''' Aminci ga [[Muhammad|Muhammadu]] aminci ne ga Allah
* '''11-14''' An yi Allah wadai da Larabawan Bakiya saboda cin amanar da suka yi a [[Yarjejeniyar Hudaibiyyah|Hudaibiyah]] da kuma munafuncin da suka yi a baya
* '''15-16''' Larabawan Makiyaya sun ƙi rabon ganima da aka kama a Ḳhaibar, amma sun ƙarfafa su da alkawura
* '''17''' Waɗanda kaɗai aka ba wa uzuri daga zuwa yaƙi waɗanda ba su da ƙarfin hali
* '''18-19''' Muminai a Hudaibiyah sun sami lada ta hanyar nasarar da aka samu a Ḳhaibar da kuma ganima mai yawa da aka kai a can
* '''20-24''' An tabbatar wa muminai ganima da yawa duk da cewa Allah ya hana ganimar Makkah.
* '''25-26''' Allah ya ceci Makkah a cikin [[Yarjejeniyar Hudaibiyyah|tafiyar zuwa Hudaibiyah]] saboda tausayi.
* '''27-29''' Faɗuwar Makkah [[Shahada|shaidar allahntaka ga manzancin Muhammadu]] da addinin Musulunci
== Cikakkun bayanai ==
=== 10 Rai ===
48:10 yana mai da hankali kan muhimmancin sadaukarwa ga Allah. Wadanda ba su sadaukar da kansu ga Allah ba kuma sun kasance ta wannan hanyar za su sha rayukansu. Wadanda suka kasance masu sadaukarwa ga Allah za su sami lada daga Allah.<ref name="WDL1">{{Cite web |date=800 |title=Qur'anic Verses |url=http://www.wdl.org/en/item/2434/ |access-date=21 January 2013 |publisher=World Digital Library |archive-date=15 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121215103945/http://www.wdl.org/en/item/2434/ |url-status=dead }}</ref>
=== Hasashen 16 ===
48:16 contains many predictions in this surah, such as:<ref name="false2">{{Cite web |last=Hesham Azmy <!-- BOT GENERATED AUTHOR --> |title=Noorullah Website - Exposing Fallacies<!-- Bot generated title --> |url=http://www.geocities.com/noorullahwebsite/shamoun-false.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024105138/http://geocities.com/noorullahwebsite/shamoun-false.html |archive-date=2009-10-24}}</ref>
* Allah zai taimaki muminai kuma ya fifita su da manyan nasarori;
* waɗanda suka tsaya a Kamfen ɗin Ƙaramin Hajji za su yi ƙoƙarin ba da uzuri ga kansu da hujjojin ƙarya;
* za su so su shiga cikin yakin da za a yi da Khaybar bayan Yarjejeniyar Hudaybiyyah da nufin ɗaukar nasarorin yaƙi;
* Musulmai za su yi yaƙi da ƙabilu ko jihohi masu ƙarfi a nan gaba;
* Musulmai za su ɗauki ɗimbin nasarorin yaƙi a yaƙe-yaƙe masu zuwa nan gaba;
* Muhammadu da Sahabbansa za su ziyarci Ka'aba cikin aminci, ta haka za su kammala aikin Hajjin Ƙarami shekara bayan sun yi niyya;
* Allah zai cika ni'imarSa ga Manzo;
* Musulunci zai ci gaba da bunƙasa cikin ƙarfi da sauri har ya ba wa Musulmi da sauran mutane mamaki.
=== Yarjejeniyar Hudaybiyyah ta 18-19 ===
48:18-19 is regarding the [[Yarjejeniyar Hudaibiyyah|Treaty of Hudaybiyyah]].<ref name="false">{{Cite web |last=Hesham Azmy <!-- BOT GENERATED AUTHOR --> |title=Noorullah Website - Exposing Fallacies<!-- Bot generated title --> |url=http://www.geocities.com/noorullahwebsite/shamoun-false.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024105138/http://geocities.com/noorullahwebsite/shamoun-false.html |archive-date=2009-10-24}}</ref>
[[Fayil:Khalili_Collection_Hajj_and_Arts_of_Pilgrimage_txt_0039b.jpg|thumb|An ambaci aya ta 27 a kan allon yadi na sitara don ƙofar [[Kaaba]], ƙarni na 19]]
=== 27 Aikin Hajji na farko ===
48:27 is regarding [[Hajjin farko|The first pilgrimage]].<ref name="false"/>
== Al-Fath a cikin [[hadisi]] ==
* Bayan saukarsa, Muhammadu ya ce, 'A daren yau an saukar mini da wata sura wadda ta fi soyuwa a gare ni fiye da abin da rana ke haskakawa a kai (watau duniya).'
[[Fayil:Folio_from_a_Koran_(8th-9th_century).jpg|right|thumb|350x350px|Folio daga [[Alqur'ani mai girma|Alqur'ani]] a rubutun Kufic, daular Abbas, Kusa da Gabas ko [[Arewacin Afirka]] . Tawada da launi a kan takarda, 23.9 × 33.3 cm. Wani ɓangare na [[Surah|Suratul]] Fath.]]
* Da aka yi shawara da su don sulhu a lokacin wani yaƙi na baya, Sahl ibn Hunaif ya ce, 'Ku zargi kanku! Ina tuna yadda, a ranar [[Yarjejeniyar Hudaibiyyah|Al-Hudaibiya]], da an bar mu mu zaɓi yaƙi, da mun yi yaƙi (maguzawa). A lokacin Umar ya zo (ga Annabi) ya ce, "Shin ba mu kan hanya madaidaiciya ba ne su kuma maguzawa ne a cikin kuskure? Shin waɗanda aka kashe ba za su je [[Aljannah|Aljanna]] ba, nasu kuma a cikin Wuta?" Annabi ya amsa, "Eh." Umar ya ci gaba da cewa, "To me ya sa za mu bar [[Addini|addininmu]] ya lalace mu dawo kafin Allah ya daidaita al'amarin a tsakaninmu?" Annabi ya ce, "Ya ɗan Al-Khattab! Babu shakka, ni Manzon Allah ne kuma Allah ba zai taɓa yin watsi da ni ba." Sai Umar ya bar wurin cikin fushi kuma ya yi haƙuri har ya je wurin Abu Bakr ya ce, "Ya Abu Bakr! Shin ba mu kan hanya madaidaiciya ba ne su kuma a kan kuskure?" [[Abubakar|Sai Abubakar]] ya ce, "Ya kai ɗan Khattab! Shi Manzon Allah ne, kuma Allah ba zai taɓa yin sakaci da shi ba." Sai aka saukar da Suratul Fath (Nasara).
* Abdullahi bin Mughaffal ya ruwaito: Na ga Manzon Allah a ranar da aka ci Makka a kan raƙuminsa, yana karanta Suratul Fath cikin sautin rawa.
== Manazarta ==
huhtps8yb8vmpsc045c4b7nqqk90v10
Andrea L. Berez-Kroeker
0
142489
839009
801642
2026-05-22T10:30:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839009
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrea Berez-Kroeker''' masanin harshe ne kuma tsohon farfesa a Sashen Harshe a Jami'ar Hawai'i a Mānoa . Ta kasance darakta na tarihin Kaipuleohone na harsuna masu haɗari, ta sauya a cikin 2024 don aiki a matsayin Mataimakin Dean na Ma'aikatan Ilimi da Ayyuka na Kwalejin Fasaha, Harsuna & Harafi na jami'ar. <ref>{{Cite web |title=Dr. Andrea L. Berez-Kroeker |url=https://www.andreaberezkroeker.com/ |access-date=2025-07-07 |website=www.andreaberezkroeker.com |language=en-US}}</ref> Ita gwani ce kan ayyukan sakewa da gudanar da bayanai a fagen ilimin harshe.<ref>{{Cite web |title=Andrea L. Berez-Kroeker |url=https://scholar.google.com.au/citations?user=zCMMqqsAAAAJ&hl=en |access-date=2021-12-30 |website=scholar.google.com.au}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Berez-Kroeker ta kammala karatu daga Jami'ar Michigan a 1994 tare da digiri na farko na Fine Arts, Kwalejin Fasaha ta New York a 1998 tare da Master of Fine Arts, Jami'ar Jihar Wayne a 2006 tare da Master's Arts da Jami'ar California, Santa Barbara a 2011 tare da PhD.
== Rubuce-rubucen harshe ==
Ayyukan Berez-Kroeker sun mayar da hankali kan rubuce-rubuce da adanawa Harsunan da ke cikin haɗari. Ta kirkiro kayan rubuce-rubucen harshe don yarukan Athabascan Ahtna da [[Denaʼina harshe|Dena'ina]] . Ta kammala Ph.D. a Jami'ar California, Santa Barbara a cikin 2011 tare da rubutun da ake kira "Discourse, Landscape, and Directional Reference in Ahtna. " <ref>{{Cite web |title=Doctoral Alumni {{!}} Department of Linguistics - UC Santa Barbara |url=https://www.linguistics.ucsb.edu/alumni/doctoral |access-date=2021-12-30 |website=www.linguistics.ucsb.edu |archive-date=2021-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211230031736/https://www.linguistics.ucsb.edu/alumni/doctoral |url-status=dead }}</ref> Ayyukanta a kan Ahtna sun haɗa da amfani da Barin bayanai na Yanayi don bincika lexicalisation na shugabanci, wani subcategory na deixis, a cikin harshe.<ref>{{Cite web |title=Language in Space – Geographic Perspectives on Language |url=http://linguistics.berkeley.edu/~hjhaynie/languageinspace/abstracts |access-date=2017-07-30 |website=linguistics.berkeley.edu |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Berez |first=Andrea L. |date=2015-12-01 |title=Directionals, episodic structure, and geographic information systems: Area/punctual distinctions in Ahtna travel narration |journal=Linguistics Vanguard |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=155–175 |doi=10.1515/lingvan-2014-1004 |issn=2199-174X |s2cid=128970435 |doi-access=free}}</ref>
Ayyukanta na baya-bayan nan a [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]] sun haɗa da takardun Kuman da kuma bidiyon bidiyo na Kere, harshe.
Ita ce co-edita na littattafai kan kula da bayanan harshe, canjin harshe, da aikin filin harshe.
== Bayanan harshe ==
Berez-Kroeker ya ba da jawabai da bita game da sakewa a fagen ilimin harshe, gami da raba bayanai da ambato.<ref>{{Cite web |date=2013 |title=Reproducible Research in Linguistics, Past and Future: From Early American Anthropology to the Digital Age |url=https://events.wayne.edu/2016/09/23/reproducible-research-in-linguistics-past-and-future-from-early-american-an-65226/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730232023/https://events.wayne.edu/2016/09/23/reproducible-research-in-linguistics-past-and-future-from-early-american-an-65226/ |archive-date=2017-07-30 |access-date=2017-07-30 |website=Wayne State University}}</ref> A halin yanzu tana aiki don ƙirƙirar ababen more rayuwa wanda ke inganta dorewa na dogon lokaci da haɗin kai na bayanai. Ta kasance babban mai bincike don tallafin Gidauniyar Kimiyya ta Kasa da ke nazarin ayyukan ambaton bayanai da rarraba bayanai a fagen ilimin harshe, gami da kirkirar da rarraba albarkatu kan amfani da bayanai da rabawa.<ref>{{Cite web |title=Data Citation and Attribution in Linguistics |url=https://sites.google.com/a/hawaii.edu/data-citation/welcome |access-date=2017-07-30 |website=sites.google.com}}</ref>
== Daraja da kyaututtuka ==
Berez-Kroeker ya kasance shugaban DELAMAN (Digital Endangered Languages and Musics Archives Network) daga 2014 zuwa 2016 kuma a cikin 2017 ya kasance babban co-shugaba na Kwamitin kan Harsuna Masu Hadari da Tsaro na [[Linguistic Society of America|Kungiyar Harsuna ta Amurka]]. <ref>{{Cite web |title=Committee on Endangered Languages and Their Preservation (CELP) {{!}} Linguistic Society of America |url=https://www.linguisticsociety.org/about/who-we-are/committees/endangered-languages-and-their-preservation-celp |access-date=2017-07-30 |website=www.linguisticsociety.org}}</ref>
Berez-Kroeker ta sami lambar yabo ta Early Career Award a cikin 2019 daga Linguistic Society of America don aikinta a kan takardun harsuna masu haɗari. Musamman, al'umma ta gane ta saboda "ƙwarewar fasaha ga aikinta, musamman a fannonin adana harshe, sarrafa bayanai, da gani".<ref>{{Cite web |title=Award Winners Announced: Early Career Award, Kenneth L. Hale Award, & Linguistics, Language, and the Public Award {{!}} Linguistic Society of America |url=https://www.linguisticsociety.org/news/2018/12/10/award-winners-announced-early-career-award-kennent-l-hale-award-linguistics-language |access-date=2018-12-17 |website=www.linguisticsociety.org}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
dkr0rrwgtvq4es4bwdsfjvhlr5yekmn
Al-Idah fi Ulum al-Balagha
0
142833
838900
802600
2026-05-22T02:28:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838900
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Al-Īḍāḥ fī ʿUlūm al-Balāgha''' (Arabic) babban aiki ne na Ka'idar maganganun Larabci wanda Jalāl al-Dīn al-Qazwīnī (d. 739 AH / 1338 AZ) ya rubuta. Littafin yana aiki ne a matsayin sharhin da kuma cikakkiyar bayani game da aikinsa na baya, ''Talkhīṣ al-Miftāḥ'', wanda shi kansa ya kasance taƙaitaccen sake aiki na ɓangaren maganganu na [[Siraj al-Din al-Sakkaki|al-Sakkākī's]] ''Miftāḥ al-ʿUlūm'' . <ref>{{Cite journal |last=Smyth |first=William |date=4 October 1992 |title=Controversy in a Tradition of Commentary: The Academic Legacy of Al-Sakkākī's Miftāḥ Al-ʿUlūm |url=https://law-journals-books.vlex.com/vid/controversy-academic-sakkaki-miftah-ulum-53344922 |journal=Journal of the American Oriental Society |publisher=[[American Oriental Society]] |volume=112 |issue=4 |pages=221 |doi=10.2307/604474 |jstor=604474}}</ref> Duk da yake an yi niyyar Talkhīṣ a matsayin koyarwa, al-Īḍāḥ yana ba da zurfin bayani, gyare-gyare, da kuma tunani mai mahimmanci game da dokoki da rukunoni na maganganun Larabci.
== Abun ciki ==
Marubucin ya rarrabe littafinsa ta hanyar bincike mai zurfi, bai bar wani batu ba - babba ko ƙarami - na maganganu ba tare da magance su ba. Ya gabatar da kowane fitowar a cikin cikakkun bayanai da kuma daidai, wanda ya ƙunshi duk ra'ayoyin da suka shafi shi, ko daga lokacinsa ko daga lokutan da suka gabata. Jalāl al-Dīn al-Qazwīnī ya ce a cikin gabatarwa na littafin:
Rubutun ya haɗu da fallasa tare da sukar, yana aiki ba kawai a matsayin sharhi ba amma a matsayin gudummawa mai zaman kanta ga ka'idar maganganu. Sau da yawa ana amfani dashi tare da Talkhīṣ, yana bawa ɗalibai damar daidaita haddacewa tare da cikakken fahimta.
== Littattafai ==
Tun daga wannan lokacin an buga aikin a cikin bugu na zamani da yawa. Shahararren daga cikinsu shine fitowar Beirut ta 2008 ta Dār al-Kitāb al-ʿArabī , wanda Muḥammad ʿAbd al-Munʿim Khafājī ya shirya, da kuma fitowar kundi biyu ta Dār a-Nūr al-Mubīn (Amman, 2023).<ref>{{Cite web |title=Idah fi 'ulum al-balaghah by Khatib al-Qazwini, Muhammad ibn Abd al-Rahman |url=https://www.arabicbookshop.net/idah-fi-ulum-al-balaghah/118-444 |access-date=2025-07-29 |website=arabicbookshop.net |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Al-Idah Fi ‘Ulum Al-Balagha (TWO VOLUMES) |url=https://www.kutubltd.com/product/al-idah-fi-ulum-al-balagha-two-volumes/ |access-date=2025-07-29 |website=.kutubltd.com |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{ISBN|9953272573}}
== Manazarta ==
o23o371uqnk5zr143gh9iqhlj7jwhg9
Al-Ghadir
0
142835
838899
819231
2026-05-22T02:25:07Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838899
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Al Ghadir''''' (Arabic) [[Alqur'ani mai girma|Littafin]] ne mai nau'i 20 wanda masanin [[Shi'a|Shia]] [[Iran|Dan Iran]] Abd Al Husayn Amini ya rubuta. Binciken da ya yi ya haɗa da kayan tushe daga ɗakunan karatu a [[Indiya]], [[Iraƙi|Iraki]], [[Pakistan]], [[Moroko|Maroko]], Masar, da sauran ƙasashe.
Littafin ya bayyana kuma ya tattauna Hadith na tafkin Khumm bisa ga takardun [[Mabiya Sunnah|Sunni]]. Amini ya tattara Labaran taron daga [[Sahabban Annabi|abokai]] 110 ([[Sahabban Annabi|Sahaba]]) da mabiyan [[Muhammad|Muhammadu]] 40 sannan ya bayyana labarin masu ba da labari 360 na Hadith waɗanda suka rayu tsakanin ƙarni na 2 zuwa 14 na kalandar Islama. Amini yana neman tabbatar da cewa [[Aliyu Ibn Abi ɗalib|Imam Ali (a.s)]] shine magajin Muhammad bisa ga takardun Sunni.
An buga littafin farko na ''Al-Ghadir'' a Najaf City kuma an haɓaka shi a cikin kundin 9. Masana da yawa daga kasashe daban-daban na Islama sun rubuta bayani game da Al-Ghadir.<ref>{{Cite web |date=2019-04-23 |title=Alghadeer by Aldar at Al Ghadeer, Abu Dhabi |url=http://aldar-properties.ae/alghadeer.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190423065002/http://aldar-properties.ae/alghadeer.php |archive-date=2019-04-23 |access-date=2019-04-23}}</ref>
== Fassara ==
Adeeb-e-asr Allamah Syed Ali Akhtar Rizvi, masanin [[Ƴan Sha Biyu|Shī'ah goma sha biyu]], mai magana, marubuci, ɗan tarihi da mawaƙi ne ya fassara Al-Ghadir na Urdu.<ref>{{Cite web |date=14 November 2011 |title=Taghribnews (TNA) - Urdu version of Al-Ghadir to be unveiled |url=https://www.taghribnews.com/vdcezz8f.jh8zxik1bj.html |website=taghribnews.com |access-date=4 March 2026 |archive-date=2 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202232946/http://www.taghribnews.com/vdcezz8f.jh8zxik1bj.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Urdu version of "Al-Qadir" published |url=http://abna.co/data.asp?lang=3&Id=236334 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140203172204/http://abna.co/data.asp?lang=3&Id=236334 |archive-date=3 February 2014}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 November 2011 |title=Urdu translation of "Al-Ghadeer" to be unveiled |url=http://abna.ir/data.asp?lang=3&Id=278175 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140203172117/http://abna.ir/data.asp?lang=3&Id=278175 |archive-date=February 3, 2014 |website=abna.ir}}</ref>
== Bayani game da ''al-Ghadir'' ==
Muhammad Abdul-Ghani Hasan al-Mesri (Arabic), a cikin gabatarwarsa kan "al-Ghadir", wanda aka buga a cikin gabatarwar fitowar ta biyu ta Volume I, ya ce:
"Ina kira ga Mai Iko Dukka da ya sanya kogin ku mai tsabta (a cikin Larabci, 'Ghadir' na nufin kogin) dalilin zaman lafiya da abokantaka tsakanin 'yan uwan [[Shi'a|Shia]] da [[Mabiya Sunnah|Sunni]] don yin hadin kai da juna wajen gina [[Ummah]] na Islama".
A cikin gabatarwar Volume 3, manajan editan mujallar Masar "al-Kitab" 'Adil Ghadban ya ce:
Wannan littafi ya bayyana ma'anar Shi'a. Sunnis na iya koyo daidai game da Shi'i ta hanyar wannan littafin. Amincewa da Shi'a daidai yana kawo ra'ayoyin Shia da Sunni kusa, kuma suna iya yin matsayi ɗaya. "
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category: Litattafai]]
1axcb9pmn67eda5szas0xaq3j4vjroc
Anita Asmah
0
143059
839018
803241
2026-05-22T11:57:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839018
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anita Asmah''' (an haife ta a watan Fabrairun 1965) Brigadier Janar ce kuma lauya ' [[Ghana|yar Ghana]] wacce ta yi aiki a matsayin Shugabar Ofishin Jakadanci da Kwamandan Rundunar Kula da 'Yan Gudun Hijira ta Majalisar Dinkin Duniya tun daga Disamba 2024.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Asmah a watan Fabrairun shekara ta 1965.<ref name="pmg">{{Cite web |title=Major-General Anita Asmah of Ghana appointed as UN’s first African woman Force Commander |url=https://www.ghanamissionun.org/major-general-anita-asmah-of-ghana-appointed-as-uns-first-african-woman-force-commander/ |publisher=The Permanent Mission of Ghana to the United Nations}}</ref> Tana da 'yan uwa shida. Mahaifinta ya kasance Colonel a cikin Sojojin Sojoji kuma ta halarci makarantar shirye-shirye a sansanin Burma da kuma makarantar gwaji ta Sojojin.<ref name="GWA" /> Daga nan sai ta halarci makarantar sakandare ta Aburi Girls.<ref name="an">{{Cite web |date=30 December 2024 |title=Anita Asmah: UN's first African woman force commander |url=https://www.africanews.com/2024/12/30/anita-asmah-uns-first-african-woman-force-commander// |access-date=17 May 2025 |publisher=Africa News |archive-date=22 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522231232/https://www.africanews.com/2024/12/30/anita-asmah-uns-first-african-woman-force-commander// |url-status=dead }}</ref>
Asmah ta kammala karatu tare da digiri na farko a cikin harsunan zamani (Turanci, Faransanci da Larabci) daga [[Jami'ar Ghana]] . <ref name="unbio">{{Cite web |title=Major-General Anita Asmah |url=https://www.un.org/sg/en/content/profiles/major-general-anita-asmah |publisher=United Nations Secretary General}}</ref> Ta koma Jami'ar daga baya don samun digiri na farko a fannin shari'a sannan ta sami takardar shaidar aiki daga Makarantar Shari'a ta Ghana . <ref name="GWA" /><ref name="unbio" /> Ta kammala darussan horo na soja daban-daban ciki har da Darussan Koyarwa na Ofishin Jakadancin a [[Kroatiya|Croatia]] da kuma Darussan Mata a Jagora a Jami'ar Jihar Kennesaw a Amurka.<ref name="mg">{{Cite web |date=28 April 2021 |title=Ghanaian Brigadier General takes over as Deputy Force Commander of UN Disengagement Observer Force |url=https://www.modernghana.com/news/1077892/ghanaian-brigadier-general-takes-over-as-deputy.html |access-date=17 May 2025 |publisher=Modern Ghana}}</ref>
== Ayyuka ==
An ba da izinin Asmah a cikin Sojojin Ghana a shekarar 1992. <ref name="bg">{{Cite web |date=14 December 2024 |title=Anita Asmah: Ghanaian Major General assumes top UN role |url=https://www.businessghana.com/site/news/general/319457/Anita-Asmah-Ghanaian-Major-General-assumes-top-UN-role |access-date=17 May 2025 |publisher=Business Ghana}}</ref><ref name="mg"/> Ta tashi ta hanyar matsayi don ɗaukar matsayi ciki har da Darakta na Ilimi, Mataimakin Sakataren Soja, da Daraktoci a Cibiyar Horar da Zaman Lafiya ta Kofi Annan . <ref name="bg" />
Asmah ta kasance mai lura da soja a [[MONUSCO|Ofishin Jakadancin Majalisar Dinkin Duniya]] a [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo]] daga 2003 zuwa 2004. <ref name="unbio"/> Ta kasance jami'in ma'aikata a cikin Sojojin Majalisar Dinkin Duniya na wucin gadi a Lebanon daga 2012 zuwa 2013 kuma daga 2015 zuwa 2016. <ref name="unbio" /> Ta yi aiki a matsayin Darakta Janar a Ma'aikatar Tsaro ta Tsaro ta Sojojin Ghana daga 2021 har zuwa 2023. <ref name="unbio" />
Asmah ya yi aiki a matsayin Mataimakin Kwamandan Sojoji na Sojojin Tsaro na Majalisar Dinkin Duniya (UNDOF) daga 2021 zuwa 2023, gami da aiki a matsayin Kwamandan Soja tsakanin Yuli da Nuwamba 2022.[1] A ranar 11 ga watan Disamba na shekara ta 2024, Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya António Guterres ya sanar da Asmah a matsayin Shugaban Ofishin Jakadancin da Kwamandan Sojojin UNDOF.[2] Ita ce mace ta farko ta Afirka da ta rike mukamin.[3] Ta dauki umurni daga Patrick Gauchat a ranar 4 ga Fabrairu 2025 a wani bikin HOTO a sansanin Faouar a Siriya . [4]
Asmah mai ba da shawara ne ga daidaiton jinsi kuma ya yaba da dabarun daidaito na Majalisar Dinkin Duniya yana cewa, "Ta hanyar yin fice a cikin alhakinmu kawai za mu iya shirya hanyar da mata za su dauki matsayi na umurni kuma su canza yanayin ayyukan kiyaye zaman lafiya da gaske".<ref name="pmg"/>
== Rayuwa ta mutum ==
Asmah tana da 'yar daya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1965]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
3punw7kn24hwcy3ehp22a1ogp8dhzwr
Amina Benkhadra
0
143587
838961
804615
2026-05-22T08:33:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838961
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amina Benkhadra''' (an haife ta a ranar 28 ga watan Nuwamba 1954 a [[Salé]], [[Moroko|Morocco]]) 'yar siyasa ce ta ƙasar Morocco a jam'iyyar National Rally of Independents.<ref>{{cite news|last=Abdelhafid AMEUR|title=Amina Benkhadra a rejoint le camp des ministres opiniâtres|url=http://www.maghress.com/fr/marochebdo/29310|accessdate=6 July 2012|newspaper=MarocHebdo|date=1997-10-18}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last=MAP|title=Mme Amina Benkhadra participe à Paris à la conférence internationale sur l'accès au nucléaire civil|url=http://www.maghress.com/fr/letemps/20025|accessdate=20 January 2015|newspaper=Le temps|date=2010-03-08}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last=Bachir THIAM|title=Electricité: Benkhadra rassure les opérateurs|url=http://www.maghress.com/fr/leconomiste/93531|accessdate=6 July 2012|newspaper=L'Economiste|date=2009-06-01}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tsakanin shekarun 2007 da 2012, ta riƙe muƙamin ministar makamashi da ma'adinai a majalisar ministocin Abbas el Fassi.<ref>{{cite news|last=Abdelhafid AMEUR|title=Amina Benkhadra a rejoint le camp des ministres opiniâtres|url=http://www.maghress.com/fr/marochebdo/29310|accessdate=6 July 2012|newspaper=MarocHebdo|date=1997-10-18}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last=MAP|title=Mme Amina Benkhadra participe à Paris à la conférence internationale sur l'accès au nucléaire civil|url=http://www.maghress.com/fr/letemps/20025|accessdate=20 January 2015|newspaper=Le temps|date=2010-03-08}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last=Bachir THIAM|title=Electricité: Benkhadra rassure les opérateurs|url=http://www.maghress.com/fr/leconomiste/93531|accessdate=6 July 2012|newspaper=L'Economiste|date=2009-06-01}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1954]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
9mf9d1dk1il4q9c4asap5afmc0ex892
Amiah Mims
0
144035
838957
825229
2026-05-22T08:24:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838957
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amiah "Mimsy" Mims '''' yar Amurka ce mai zane da ke zaune a Indianapolis, Indiana . Ita memba ce a cikin Eighteen Art Collective wacce ta ɗauki alhakin ƙirƙirar zane-zanen Black Lives Matter a Indianapolis . <ref>name=":3">{{Cite web |title=The Eighteen Art Collective Artist Bios |url=https://discovernewfields.org/wetheculture/eighteen-art-collective-artist-bios |access-date=2024-09-11 |website=discovernewfields.org |language=en |archive-date=2023-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314162622/https://discovernewfields.org/wetheculture/eighteen-art-collective-artist-bios |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Bongiovanni |first=Domenica |title=18 artists painted a Black Lives Matter mural on Indiana Ave. Here's what's next for them. |url=https://www.indystar.com/story/entertainment/arts/2020/10/14/black-lives-matter-artists-have-show-indianapolis-art-center/5972889002/ |access-date=2024-09-13 |website=The Indianapolis Star |language=en-US}}</ref> Ta ƙirƙiri kuma tana da kasuwancin ayyukan kirkire-kirkire '', Works By Mimsy LLC.''
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Mims a Indianapolis ta ƙaura ta ɗan lokaci ne kawai don halartar kwaleji a Jami'ar Jihar Kent don yin karatun ƙirar kayan kwalliya a kan tallafin karatu na motsa jiki na cikakken lokaci. Bayan zangon karatu na farko, Mims ta sauya babban karatunta zuwa ƙirar zane-zane, daga ƙarshe ta kammala karatunta a shekarar 2015 tare da babban digiri a ƙirar sadarwa ta gani da ƙaramin digiri a cikin zane-zanen hoto.
== Sana'a ==
Bayan kammala karatu, Mims ta fara aiki a Indianapolis Motor Speedway (IMS) a matsayin mai zane-zane, inda ta zauna tsawon shekaru biyar. Aikinta a Speedway ya samar da alaƙa da za ta taimaka a ayyukanta na fasaha na gaba. <ref>name=":1">{{Cite web |title=Our stories: Art in the neighborhood {{!}} Newsroom |url=https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ |access-date=2024-09-11 |website=www.cookmedical.com |language=en |archive-date=2024-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008020813/https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ |url-status=dead }}</ref> Amiah Mims ta fara aikinta na fasaha mai zaman kanta a lokacin bazara na 2020 shine lokacin da aka yi mata wahayi zuwa ga amfani da baiwarta ta fasaha don magance rashin adalci na launin fata. Wannan sha'awar fafutukar fasaha ta haifar da shiga cikin aikin Murya na Tagogi na Black Lives Matter da kuma zane-zane na Indiana Avenue Black Lives Matter . An sanya Mims a cikin Aikin Tagogi na BLM Boarded, mai taken "The Silented", a kan titin 10 E. Washington a shekarar 2020. Mims ta ƙirƙiri zane-zanen don zama wakilci mai ma'ana na motsin zuciyar al'umma dangane da zaluncin tarihi na muryoyin Baƙar fata. <ref>{{Cite web |title=Silenced |url=https://indyencyclopedia.org/exhibit/silenced/ |access-date=2024-09-11 |website=indyencyclopedia.org}}</ref> Don aikinta na gaba, harafin farko 'A' akan zane-zanen Indiana Avenue BLM, Mims ta shirya ya zama wakilci mai "fata" na motsi. Wasikar ta ƙunshi kalaman [[Maya Angelou]], "Har yanzu ina tashi", suna maimaitawa a cikin sigogi tare da furanni suna girma a waje da waje. Tare da zane, Mims ta yi niyyar nuna yadda al'ummar Baƙar fata ke ci gaba da tasowa har ma a cikin yanayi mai tsauri. <ref>name=":0" </ref> Mims ta bi waɗannan ayyukan tare da babban zanen bango, wanda za a iya samu a gefen ginin ofishin The Indianapolis Recorder . Jaridar ta ba da umarnin aikin don nuna rawar da jaridar ta taka a tarihi wajen buga labarai ta hanyar 'yan jarida Baƙar fata. A cewar Mims, ta "so ta yi wani abu da ke wakiltar tsara," ta hanyar nuna ƙirar wani saurayi da ke riƙe da takardar ''Indianapolis Recorder'' a buɗe tare da kanun labarai game da tarihin jaridar. <ref> name=":2">{{Cite web |last=FENWICK |first=TYLER |date=2020-11-05 |title=Recorder mural honors history, nods to the future |url=https://indianapolisrecorder.com/recorder-mural-honors-history-nods-to-the-future/ |access-date=2024-09-13 |website=Indianapolis Recorder |language=en-US}}</ref> A cikin wannan tsari, mahaifinta, wanda ya yi aiki a gini a baya, ya taimaka wa Mims don amfani da tsani da shimfidar gini da ake buƙata don isa ga dukkan sassan bangon ginin. <ref name=":1" />
A watan Yulin 2021, Mims ta bar aikinta a IMS don ci gaba da aikinta na fasaha na cikakken lokaci. Sakamakon haka, Mims ta sami damar ɗaukar ƙarin ayyuka, gami da zane-zanen bangon ginin Cook Medical a ranar 38 ga Satumba da Sheridan. <ref>{{Cite web |last=Hurt |first=Taylor |date=2023-01-26 |title=Amiah "Mimsy" Mims: Local Legend |url=https://discovernewfields.org/newsroom/amiah-mimsy-mims |access-date=2024-09-13 |website=discovernewfields.org}}</ref> An gina wannan ginin masana'antar likitanci tare da haɗin gwiwar Goodwill na Tsakiya da Kudancin Indiana don ƙirƙirar ayyukan yi masu kyau ga mazauna yankin da ke kewaye. An kawo Mims don ƙirƙirar zane-zane biyu a cikin ginin don nuna alaƙar aikin da unguwar da aka gina masa. Zane na farko, wanda aka zana a ƙofar ginin, yana nuna hannaye biyu suna aiki akan catheter tare da zane na layin sama na Indianapolis a cikin inuwarsa. Mims an yi shi ne don zane-zanen bangon don bai wa mutane damar ganin abin da ake yi a ciki da kuma nuna cewa aikin yana da alaƙa da birni gaba ɗaya. Zane na biyu, wanda aka sanya a cikin ɗakin hutu, an yi shi ne don ya zama wani abu mai launi wanda ma'aikata za su iya kallo a lokacin hutunsu. Zane-zanen bangon ya haɗa da alamun titi na 38 da Sheridan don kawo jigon Indiana. Tsammanin Mims ga dukkan zane-zanen bango shi ne su bayyana cewa an yi ginin ne don ma'aikata kuma su bai wa ma'aikata jin daɗin yin hakan. <ref name=":1">{{Cite web |title=Our stories: Art in the neighborhood {{!}} Newsroom |url=https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ |access-date=2024-09-11 |website=www.cookmedical.com |language=en |archive-date=2024-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008020813/https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ |url-status=dead }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ "Our stories: Art in the neighborhood | Newsroom"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241008020813/https://www.cookmedical.com/newsroom/our-stories-art-in-the-neighborhood/ |date=2024-10-08 }}. ''www.cookmedical.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-09-11</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Bennett |first=Taylor |date=2022-05-02 |title=Indy artist completes murals at new manufacturing facility on northeast side |url=https://www.wfyi.org/news/articles/indy-artist-completes-murals-at-new-manufacturing-facility-on-northeast-side |access-date=2024-09-13 |website=WFYI Public Media |language=en-us}}</ref>
Duk da cewa Mims ta bar aikinta a IMS, ta kula da hanyar sadarwar da ta gina a cikin al'ummar tsere, wanda hakan ya sa ta zama mai kula da baƙo a wurin shigar da kayan tarihi na Indianapolis Motor Speedway na 2022 "Sleek: Art of the Helmet". <ref name=":1"/> Wannan shigar ta haɗa da kwalkwali 27 da aka nuna a cikin saiti uku daban-daban: kwalkwali na tarihi, kwalkwali na direbobi na yanzu, da kwalkwali da masu fasaha na zamani suka tsara don aikin. <ref>{{Cite web |last=Stine |first=Kylie |date=2022-07-24 |title=Go See "Sleek: The Art of the Helmet" at the IMS Museum |url=https://indymaven.com/articles/sleek-the-art-of-the-helmet-indianapolis-motor-speedway-museum/ |access-date=2024-09-11 |website=Indy Maven |language=en-US |archive-date=2024-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911152549/https://indymaven.com/articles/sleek-the-art-of-the-helmet-indianapolis-motor-speedway-museum/ |url-status=dead }}</ref> Baya ga shirya shigarwar, Mims ta kuma ƙirƙiri ƙari ga saitin na uku, kwalkwali da aka tsara don haɗawa da alamar nunin "Sleek". A cikin 2023, Rev Indy ya ba Mims aikin tsara kwalkwali goma da za a yi gwanjonsu a IMS don taron tara kuɗi na shekara-shekara na IU Heath Foundation . An sayar da kwalkwali goma, kowannensu yana da jigon nasa na musamman, kuma an yi amfani da kuɗin don ɗaukar nauyin shirye-shiryen rauni na IU Health da ayyukan kulawa mai mahimmanci. <ref>{{Cite web |last=JACKSON |first=JADE |date=2023-05-25 |title=Local artist creates Rev Indy helmets auctioned for a good cause |url=https://indianapolisrecorder.com/local-artist-creates-rev-indy-helmets-auctioned-for-a-good-cause/ |access-date=2024-09-11 |website=Indianapolis Recorder |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
3c6mtxghcu4vz70jnsj3e8ksjd8rjto
Alice Cashel
0
144093
838924
805894
2026-05-22T05:40:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838924
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alice Mary Cashel''' (17 ga Yuli 1878 - 22 ga Fabrairu 1958) ’yar ƙasar Ireland ce, Kansilan Gunduma kuma alkali. Ta kasance memba mai kafa jam’iyyar, tare da Annie McSwiney, ta Cork Cumann na mBan . <ref name="II">{{Cite web |title=Uniform of Alice Cashel |url=http://www.inspiring-ireland.ie/object-detail/j098zb128 |access-date=23 November 2016 |archive-date=18 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200218014230/http://www.inspiring-ireland.ie/object-detail/j098zb128 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Cozzens">{{Cite web |last=Christine Cozzens |date=2015 |title=Alice M. Cashel–A Fenian at Heart |url=http://www.christinecozzens.com/ireland/42-alice-m-cashel-a-fenian-at-heart/ |access-date=23 November 2016}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haife ta a ranar 17 ga Yuli, 1878 a Birr, County Offaly (a lokacin Parsonstown, King's County), iyayen Cashel su ne shugaban tashar Blennerhassett Cashel ta County Tipperary da Maria Agnes Lyons ta County Cork . <ref>{{Cite web |title=Birth record |url=https://civilrecords.irishgenealogy.ie/churchrecords/images/birth_returns/births_1878/02952/2081568.pdf |access-date=November 23, 2016}}</ref> Ta zama malamar makaranta kuma ta yi karatun digiri daga Jami'ar Royal ta Ireland . A shekarar 1895, 'yar uwarta Agnes Cashel ta auri ɗan siyasar Sinn Féin James O'Mara .
== Fafutukar 'yan Republican ==
Cashel ta shiga jam'iyyar Sinn Féin a shekarar 1907. Ta kasance mamba mai suna da yawa a Cork. Tare da Annie McSwiney, ta kafa reshen Cork na Cumann na mBan a shekara ta 1914, kuma ita ce sakatariya ga kafa reshen Cork na 'Yan Agaji na Irish . A lokacin tana zaune a Ballingeary, amma ta ba Sean Hegarty gidanta lokacin da Turawan Birtaniya suka umarce shi ya fice daga Cork. Shi da matarsa sun zauna a can tsawon shekaru da yawa. A shekara ta 1916, Cashel yana zaune a Limerick kuma ya ji labarin tashin Ista daga Hegarty lokacin da ta ziyarce shi don hutun Ista. <ref name="Cozzens"/> <ref name="MBMH1">{{Cite web |title=Bureau of military history |url=http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf#page=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160420123156/http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf#page=1 |archive-date=20 April 2016 |access-date=November 23, 2016}}</ref> <ref name="write up">{{Cite web |title=Alice Cashel |url=http://humphrysfamilytree.com/Cashel/al.html |access-date=November 23, 2016}}</ref>
Ta tuntubi Thomas McCurtain wanda ya aika ta zuwa Hedkwatar inda aka ba ta umarni daga [[Tadgh Barry]] . An gaya mata ta yi amfani da sunan Furotesta don samun motoci daga garejin yankin. Motocin za su je wurin Kerry don karɓar makaman da ke shigowa Aud . Da zarar sun ji labarin cewa an kama Roger Casement kuma an tafi da bindigogin, ba a buƙatar samun motocin. Cashel ta jira ƙarin umarni yayin da Rising ya faru a Dublin. Rudani da aka samu sakamakon sake kiran umarnin ya sa ba a yi wani aiki ko kaɗan a Cork ba. McSwiney ya sabunta Cashel zuwa ƙarshen makon. Ta tattara wani rubutu daga Hegarty kuma duk da cewa dole ne ta haddace shi ta kuma lalata ainihin don kai shi Amurka, ta sake rubuta shi cikin nasara kuma ta ba John Devoy lokacin da ta isa [[New York (birni)|birnin New York]] . An shirya tafiyar Amurka kafin Rising. Cashel ta yi shirin ziyartar Kanada kuma ta isa can ta NY. Ba ta koma Ireland ba sai a watan Janairun 1917 kuma ta fara aikin koyarwa a Makarantar McSwiney ta 'yan mata, St. Ita's da ke Cork. <ref name="Cozzens"/> <ref name="MBMH1"/> <ref name="write up"/>
A shekarar 1918, Cashel ta ƙaura zuwa Galway inda take zaune tare da surukinta wanda ya nemi ta taimaka wa ɗansa a zaɓen Armagh . Ita ce mai shirya taron Cumann na mBan a can, inda ta kafa reshen Newry . An kira ta ta shiga Éamon de Valera da Seán MacEntee a Derry . Cashel za ta bi su a rangadin ƙasar don kafa rassan. Cashel ne ya kafa dukkan rassan Donegal. Ta kuma yi zaɓen Tyrone kuma ta yi aiki a zaɓen Monaghan da Cavan tare da MacEntee da Count Plunkett . Ɗaya daga cikin tarurrukanta 'yan sanda ne suka kai hari inda suka lalata dandalin da take tsaye a kai, kuma tunda Royal Irish Constabulary ta yi alƙawarin kama ta, Cashel ta ƙare da guduwa daga gare su na tsawon watanni da yawa. <ref name="Cozzens"/> <ref name="MBMH1"/> <ref name="write up"/> A watan Disamba na 1918, ta yi magana a kan wani dandali tare da Alice Milligan, don goyon bayan Winifred Carney da ke tsaye a Belfast Victoria — tare da [[Constance Markievicz]] a Dublin, ɗaya daga cikin mata biyu kacal da Sinn Féin ta amince da su. <ref name=":02">{{Cite journal |last=Woggon |first=Helga |date=2018 |title=Winifred Carney in the 1918 Elections: Her Stand for Women, James Connolly & the Workers' Republic |url=https://www.jstor.org/stable/45408443 |journal=Saothar |volume=43 |pages=55–68 |issn=0332-1169}}</ref> '
Surukin Cashel, James O'Mara, ya zama memba na farko na Dáil Éireann a watan Janairun 1919. Daga baya a shekarar, an sake tura shi zuwa Amurka don yin aiki tare da DeValera kuma za ta gudanar da sabon kasuwancinsa na kawa kuma ta kwanta na ɗan lokaci. <ref name="Cozzens"/> <ref name="write up"/>
'Yan sanda a yankin sun san asalinta, waɗanda suka damu da cewa za ta samu bindigogi daga Amurka. An kai hari gidan a wannan lokacin. Duk da haka, Cashel galibi tana aiki ne a kan wani bincike kan rijiyoyin tsarki kuma wasu takardu da aka kwace suna magana ne kawai game da wannan. An kama ta kuma ta taimaka a gidan yari na tsawon mako guda ko makamancin haka a lokacin da take Galway.
== Kansilan Gundumar kuma Mataimakin Shugaban Majalisar ==
Sakamakon tsare ta an haɗa Cashel a matsayin memba na Sinn Féin na Majalisar Gundumar Galway a watan Yunin 1920. <ref>{{Cite web |title=Alice Cashel |url=http://humphrysfamilytree.com/Cashel/al.html |access-date=2017-12-05 |website=humphrysfamilytree.com}}</ref> A ranar 7 ga Yunin 1920 aka haɗa ta da Majalisar Gundumar Clifden . Nan take aka zaɓe ta a matsayin mataimakiyar shugabar Majalisar Gundumar Galway a ranar 19 ga Yunin 1920, matsayin da ta riƙe har zuwa 1921. Zuwa Maris 1921 ta zama mukaddashin Shugaban Majalisar saboda kama Shugaban George Nicholl. <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Witness statement of Alice Cashel |url=http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717003750/http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf |archive-date=17 July 2019 |access-date=5 December 2017 |website=}}</ref>
Ta kuma gyara wani reshe na 'Yan Sa-kai ta kuma ba su umarninsu. Ɗaya daga cikin ayyukansu shi ne su sa a sami iko kan cinikin poteen a yankin.
Daga ƙarshe, 'yan Black and Tans suka kai hari gidanta. Cashel ta tsere ta nufi Dublin. Da zarar ta isa can, 'yan uwanta sun sami dalilin tura ta zuwa Faransa inda ta sami damar yin shawarwari da Seán T. O'Kelly a Paris. Cashel ta koma Galway inda ta yi watsi da yarjejeniyar da aka sani da kudurin Galway wanda ya ƙi ikon Dail. An kama Cashel a watan Janairu lokacin da ta yi ƙoƙarin halartar taron majalisar. An kuma kama Dr Ada English a ranar 19 ga Janairu, 1921. An tsare su tare da Anita MacMahon, 'yar Achill . An tsare Cashel har zuwa 25 ga Yuli, 1921. [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
Da zarar an sake ta, Cashel ta koma Dublin inda ta yi aiki a ofishin Erskine Childers . A wancan lokacin ta yi amfani da sunan Armstrong domin sunanta ya shahara sosai. Ta fi yin aiki a ofisoshin farfaganda har sai da aka sanya hannu kan yarjejeniyar. Ta koma Galway kuma nan take ta yi adawa da goyon bayan majalisar ga yarjejeniyar . <ref name="Cozzens"/> <ref name="MBMH1"/> <ref name="write up"/>
== Alkalin Kotunan Dáil ==
An kuma zaɓi Cashel a wani babban taro da aka yi a Galway a matsayin alkali a Kotunan Dáil (wanda ya kaɗa ƙuri'u na biyu mafi girma a babban taron) kuma ya yi aiki a matsayin "Alƙalin Gunduma" a Connemara. <ref name="Cozzens"/> <ref name="MBMH1"/> <ref name="write up"/> <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Witness statement of Alice Cashel |url=http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717003750/http://www.bureauofmilitaryhistory.ie/reels/bmh/BMH.WS0366.pdf |archive-date=17 July 2019 |access-date=5 December 2017 |website=}}</ref>
== Rayuwa daga baya ==
A shekarar 1935, Cashel ya buga wani littafin YA wanda aka yi amfani da shi sosai a makarantun Ireland. Labarin ya fara ne kafin da kuma lokacin bikin Ista na 1916, wanda ya tashi ta hanyar wani iyali a yammacin Ireland. <ref name="Cozzens"/> <ref>{{Cite web |title=Rebels' Priests: The Capuchin Friars and the 1916 Rising / Alice Cashel and The Lights of Leaca Bán |url=https://1916.rte.ie/event/capuchin-friary-church-st/rebels-priests-the-capuchin-friars-and-the-1916-rising/ |access-date=November 23, 2016}}</ref>
Cashel ta zauna a St. Catherine's, Roundstone, County Galway . <ref name="MBMH1"/> Ta mutu a ranar 22 ga Fabrairu, 1958 a Asibitin Yanki, Galway kuma an binne ta da girmamawa a ranar 25 ga Fabrairu, 1958 a Sabuwar Makabarta, Bohermore, Galway. <ref name="Cozzens"/> <ref name="write up"/> <ref>{{Cite web |title=Death record |url=https://civilrecords.irishgenealogy.ie/churchrecords/images/deaths_returns/deaths_1958/04381/4138091.pdf |access-date=November 23, 2016}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
im0cg0kvn9vqyuc9k17h88lbcwsttm5
Andrea Brand
0
144176
839008
806165
2026-05-22T10:27:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839008
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrea Hilary Brand''' (an haife shi a ranar 9 ga Maris, 1959) shi ne Farfesa na Herchel Smith na Molecular Biology kuma Fellow na Kwalejin Yesu, Cambridge . Tana jagorantar dakin gwaje-gwaje da ke binciken ci gaban tsarin juyayi <ref>{{Cite web |date=19 December 2008 |title=Regulating genes and neurons in brains |url=https://www.abc.net.au/rn/scienceshow/stories/2008/2451442.htm |website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> a Cibiyar Gurdon <ref>{{Cite journal |last=Southall |first=T. D. |last2=Brand |first2=A. H. |year=2007 |title=Chromatin profiling in model organisms |journal=Briefings in Functional Genomics and Proteomics |volume=6 |issue=2 |pages=133–40 |doi=10.1093/bfgp/elm013 |pmid=17652104 |doi-access=free}}</ref> da Sashen Physiology, Development da Neuroscience. <ref>{{Cite journal |last=Brand |first=A. H. |last2=Kaltschmidt |first2=J. A. |last3=Davidson |first3=C. M. |last4=Brown |first4=N. H. |year=1999 |title=Rotation and asymmetry of the mitotic spindle direct asymmetric cell division in the developing central nervous system |journal=Nature Cell Biology |volume=2 |issue=1 |pages=7–12 |doi=10.1038/71323 |pmid=10620800 |s2cid=14188105}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Andrea Brand PhD FMedSci |url=http://www.gurdon.cam.ac.uk/brand.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220183932/http://www.gurdon.cam.ac.uk/brand.html |archive-date=February 20, 2007 |website=www.gurdon.cam.ac.uk}}</ref> Ta haɓaka Tsarin GAL4/UAS tare da Norbert Perrimon wanda aka bayyana a matsayin "saki na sojojin Switzerland na kwari". <ref name="perrimon">{{Cite journal |last=Brand |first=A. H. |author-link=Andrea Brand |last2=Perrimon |first2=N. |author-link2=Norbert Perrimon |year=1993 |title=Targeted gene expression as a means of altering cell fates and generating dominant phenotypes |url=http://dev.biologists.org/content/118/2/401.long |journal=Development |volume=118 |issue=2 |pages=401–415 |doi=10.1242/dev.118.2.401 |pmid=8223268 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Duffy |first=J. B. |year=2002 |title=GAL4 system in Drosophila: A fly geneticist's Swiss army knife |journal=Genesis |volume=34 |issue=1–2 |pages=1–15 |doi=10.1002/gene.10150 |pmid=12324939 |s2cid=5073328 |doi-access=free}}</ref><ref name="lancet">{{Cite journal |last=Shetty |first=P. |year=2008 |title=Molecular biologist Andrea Brand: encouraging women in science |journal=The Lancet |volume=371 |issue=9617 |pages=979 |doi=10.1016/S0140-6736(08)60439-0 |pmid=18358916 |s2cid=33668220}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Barbee |first=S. A. |last2=Estes |first2=P. S. |last3=Cziko |first3=A. M. |last4=Hillebrand |first4=J. |last5=Luedeman |first5=R. A. |last6=Coller |first6=J. M. |last7=Johnson |first7=N. |last8=Howlett |first8=I. C. |last9=Geng |first9=C. |last10=Ueda |first10=R. |last11=Brand |first11=A. H. |last12=Newbury |first12=S. F. |last13=Wilhelm |first13=J. E. |last14=Levine |first14=R. B. |last15=Nakamura |first15=A. |year=2006 |title=Staufen- and FMRP-Containing Neuronal RNPs Are Structurally and Functionally Related to Somatic P Bodies |journal=Neuron |volume=52 |issue=6 |pages=997–1009 |doi=10.1016/j.neuron.2006.10.028 |pmc=1955741 |pmid=17178403}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Choksi |first=S. P. |last2=Southall |first2=T. D. |last3=Bossing |first3=T. |last4=Edoff |first4=K. |last5=De Wit |first5=E. |last6=Fischer |first6=B. E. |last7=Van Steensel |first7=B. |last8=Micklem |first8=G. |last9=Brand |first9=A. H. |year=2006 |title=Prospero Acts as a Binary Switch between Self-Renewal and Differentiation in Drosophila Neural Stem Cells |journal=Developmental Cell |volume=11 |issue=6 |pages=775–89 |doi=10.1016/j.devcel.2006.09.015 |pmid=17141154 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Dawes-Hoang |first=R. E. |last2=Parmar |first2=K. M. |last3=Christiansen |first3=A. E. |last4=Phelps |first4=C. B. |last5=Brand |first5=A. H. |last6=Wieschaus |first6=E. F. |year=2005 |title=Folded gastrulation, cell shape change and the control of myosin localization |journal=Development |volume=132 |issue=18 |pages=4165–78 |doi=10.1242/dev.01938 |pmid=16123312 |doi-access=free}}</ref><ref name="royalp">{{Cite web |title=Professor Andrea Hilary Brand FRS |url=http://royalsociety.org/people/andrea-brand/ |website=Royal Society}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Brand a Amurka, inda mahaifinta ya kasance masanin tattalin arziki a [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] a New York . Ta kammala karatu daga Makarantar Kasa da Kasa ta Majalisar Dinkin Duniya a New York kuma a shekarar 1977, ta yi wahayi zuwa gare ta da aikin Rosalind Franklin, ta koma Burtaniya don karatun [[Biochemistry|ilmin sunadarai]] a [[Jami'ar Oxford]] . <ref>{{Cite web |title=Americans at Cambridge Engage in the University's Strategic Initiatives |url=https://issuu.com/cantabusa1/docs/cam_newsletter_issue_21__autumn_2011?mode=window&pageNumber=1 |website=Cambridge in America Newsletter }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta yi karatu a Oxford daga 1977 zuwa 1981, inda ta sami digiri na farko na Arts tare da girmamawa.<ref name="brain">{{Cite web |title=ANDREA H. BRAND FRS FMedSci |url=http://www.brain.riken.jp/jp/event/StemCell/files/16-Andrea%20Brand_CV.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202235135/http://www.brain.riken.jp/jp/event/StemCell/files/16-Andrea%20Brand_CV.pdf |archive-date=2013-12-02 |access-date=2013-11-23 |website=Riken Brain Science Institute}}</ref> Daga can ta tafi Laboratory na Molecular Biology a Jami'ar Cambridge . <ref name="lancet"/> Ta kasance a can daga 1981 zuwa 1986, a wannan shekarar an ba ta Ph.D. . <ref name="brain" />
== Ayyuka da bincike ==
=== Ayyukan postdoctoral ===
Daga nan sai ta shiga aikin bincike na postdoctoral a kan rubutun yisti a [[Jami'ar Harvard]], <ref name="lancet"/> inda daga 1986 zuwa 1988 ta kasance Helen Hay Whitney Fellow a Sashen Biochemistry, wanda ke da alaƙa da dakin gwaje-gwaje na Mark Ptashne. <ref name="brain"/> Bayan ta yanke shawarar sauya daga ilmin kimiyyar halittu zuwa ilmin kimiyiyar kwakwalwa, <ref name="lancet" /> Brand ta koma a ƙarshen shekarun 1980 zuwa dakin gwaje-gwaje na Norbert Perrimon a Sashen Genetics a Makarantar Kiwon Lafiya ta Harvard, inda daga 1988 zuwa 1993 ta kasance Fellow na Musamman na Leukemia Society. <ref name="brain" /><ref name="perrimon"/>
A can ne Brand ya yi tunanin tsarin GAL4, wanda Lancet ya bayyana a matsayin "kayan aiki mai basira wanda ke ba da damar masu bincike su kunna kwayoyin halitta a kowane nau'in tantanin halitta kuma a kowane lokaci na ci gaba, kuma ta haka ne injiniya da gwada aikin kwayoyin halitta da sunadarai. Tasirin wannan tsarin a kan kwayoyin halitta na tsuntsaye suna da wuya a cikin nau'ikan kwayoyin halitta masu shayarwa na tsuntsayen tsuntsaye na Swiss.<ref name="lancet"/>
=== Wellcome Trust / Cibiyar Nazarin Ciwon daji ta Burtaniya Gurdon ===
Daga 1993 zuwa 2003, Brand ya kasance Babban Fellow na Wellcome Trust a cikin Binciken Biomedical na asali a Cibiyar Gurdon ta Wellcome Trust / Cibiyar Nazarin Ciwon daji ta Burtaniya. Daga 2003 zuwa 2007, ta kasance Darakta na Bincike a cikin Neurobiology na Ci Gaban a wannan ma'aikatar. Tun daga shekara ta 2005 ta kasance Babban Jagoran Kungiyar a can, kuma tun daga shekara ta 2007 ta kasance Farfesa na Herchel Smith na Molecular Biology a wannan ma'aikatar da kuma Sashen Physiology, Development and Neuroscience, Jami'ar Cambridge . <ref name="brain"/>
A cikin waɗannan shekarun Brand ta yi aiki a kan ci gaban tsarin juyayi wanda Royal Society ta bayyana a matsayin "mai gabatarwa". <ref name="royalp"/> A cewar Royal Society, bincikenta game da tsarin juyukan 'ya'yan itace "ya haifar da sabbin fahimta game da ilmin halitta na ƙwayoyin jijiyoyi, da kuma ikon neurons don sake farfadowa bayan lalacewa. <ref name="royaln">{{Cite web |title=Neurobiologist wins Royal Society award to promote women in science |url=http://royalsociety.org/News.aspx?id=1478 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121009124349/http://royalsociety.org/News.aspx?id=1478 |archive-date=October 9, 2012 |website=Royal Society}}</ref> Bugu da ƙari, Brand "ya gano sabon rawar da ke takawa ga mahimmin mai sarrafawa a cikin ƙwayoyin halitta na ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa, wanda ke ƙoƙarin gano sabbin kwayoyin halitta na ƙwayawa ga ƙwayoyin cuta na ƙwayoyi na ƙwayohin ƙwaƙwalwa na ƙwaƙwalwa na ƙwaƙwayoyin cutawa, wanda ke neman ƙwaƙwalyar ƙwayar ƙwayar cuta na ƙwayar ƙwaƙwal. Manufar aikin ita ce koyon yadda za a sarrafa sel don samar da neuron mai kyau a wuri mai kyau a lokacin da ya dace. Ɗaya daga cikin furotin, wanda aka sani da sunan Prospero, yana da alhakin daidaita ƙwayoyin halitta don samar da ƙwayoyin cuta waɗanda ke samar da neurons. Ba tare da furotin na Prospero ba, ciwon daji ya haifar.<ref name="abc">{{Cite web |date=19 December 2008 |title=Regulating genes and neurons in brains |url=https://www.abc.net.au/radionational/programs/scienceshow/regulating-genes-and-neurons-in-brains/3160350 |website=The Science Show}}</ref>
Brand ya ba da wannan bayanin "Ingilishi mai sauƙi" game da aikinta: "Daya daga cikin burin bincike a cikin neurobiology shine gyara ko sake farfado da neurons bayan lalacewar kwakwalwa ko kashin baya. Kafin mu fahimci yadda za mu gyara tsarin juyayi, duk da haka, dole ne mu fara koyon yadda aka haɗa tsarin juyyar. Daga cikin dukkan kyallen takarda da gabobin jikin mutum tsarin juyayi shine mafi rikitarwa da rikitarwa, wanda ya kunshi fiye da tiriliyan neurons guda ɗaya. Wadannan neurons suna yin daidaitattun haɗi tare da juna don samar da cibiyoyin sadarwa masu aiki waɗanda zasu iya watsa bayanai a sauri mai ban mamaki a kan nesa mai nisa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
eso9uo9uhq6vz3hm468e63h1gqb7z90
Angela McLean (masanin ilimin halitta)
0
144549
839014
807125
2026-05-22T11:27:45Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839014
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Dame Angela Ruth McLean (an haife ta a ranar 31 ga Mayu 1961) <ref>{{Cite web |title=Oxford academics recognised in Queen's Birthday Honours - University of Oxford |url=http://www.ox.ac.uk/news/2018-06-08-oxford-academics-recognised-queen%E2%80%99s-birthday-honours |website=ox.ac.uk |access-date=2026-03-09 |archive-date=2025-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250910204459/https://www.ox.ac.uk/news/2018-06-08-oxford-academics-recognised-queen%E2%80%99s-birthday-honours |url-status=dead }}</ref> farfesa ce a fannin ilmin lissafi a Sashen ilmin halitta, Jami'ar Oxford, kuma Babban Mai ba da shawara na kimiyya ga Gwamnatin Burtaniya.<ref name="whoswho" /><ref name=":0">{{Cite web |title=MOD appoints first female Chief Scientific Adviser |url=https://www.gov.uk/government/news/mod-appoints-first-female-chief-scientific-adviser |access-date=2019-06-23 |website=GOV.UK |language=en}}</ref><ref name="official">{{Official website}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi McLean a ranar 31 ga Mayu 1961 a [[Kingston, Jamaica]], 'yar Elizabeth da Andre McLean . Ta yi karatu a Makarantar 'yan mata ta Mary Datchelor, Camberwell, London, ta ci gaba da karatu don digiri na farko a lissafi a [[Jami'ar Oxford]] inda ta kasance daliba a Kwalejin Somerville, Oxford . Jim Murray ne ya koya mata ilmin lissafi, <ref name="whoswho" /> kuma ta kammala a shekarar 1982.<ref>{{Cite web |last=Ministry of Defence |date=8 March 2021 |title=Q&A: What's it like being the Chief Scientific Advisor in a pandemic? |url=https://medium.com/ministry-of-defence/q-a-whats-it-like-being-the-chief-scientific-advisor-in-a-pandemic-13f87c4343da}}</ref> A shekara ta 1987 ta sami digirinta na PhD daga Kwalejin Imperial, London tare da rubutun kan tsarin lissafi na yaduwar cutar kyanda a kasashe masu tasowa, wanda Roy M. Anderson ke kula da shi.<ref name="whoswho" /><ref name="OxBio">{{Cite web |title=Prof Angela McLean - University of Oxford |url=http://www.ox.ac.uk/research/mathematical_physical_life_sciences/people/prof_angela_mclean.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022011839/http://www.ox.ac.uk/research/mathematical_physical_life_sciences/people/prof_angela_mclean.html |archive-date=22 October 2013 |access-date=14 October 2013 |publisher=Ox.ac.uk}}</ref>
== Ayyuka da bincike ==
Binciken McLean yana cikin amfani da tsarin lissafi don taimakawa fahimtarmu game da juyin halitta da yaduwar magungunan cututtuka. Binciken ta yayi bincike kan yadda kamuwa da cuta ke girma da sauri a cikin mutane, da kuma yadda suke yaduwa da sauri tsakanin mutane.<ref name=":2">{{Cite web |title=Professor Dame Angela McLean {{!}} All Souls College |url=https://www.asc.ox.ac.uk/person/professor-dame-angela-mclean |access-date=2023-02-17 |website=asc.ox.ac.uk}}</ref>
Ta yi aiki a kan cututtukan cututtukani na mutane kamar coronavirus, Kwayar cutar rigakafin mutum (HIV) <ref name=":2"/> da [[Baƙondoro|kyanda]], da kuma cututtuken dabbobi kamar ƙafa da baki, <ref>{{Cite web |title=Infectious Diseases in Livestock |url=https://royalsociety.org/topics-policy/publications/2002/infectious-disease-livestock/ |access-date=2023-02-17 |website=royalsociety.org}}</ref> da kuma scrapie.
A cikin 1990, McLean ya lashe kyautar Royal Society University Research Fellowship a [[Jami'ar Oxford]], kuma tsakanin 1994 da 1998 an tura shi zuwa Cibiyar Pasteur a Paris.<ref>{{Cite web |title=Professor Dame Angela McLean |url=https://www.gov.uk/government/people/angela-mclean |access-date=2020-11-19 |website=GOV.UK |language=en}}</ref>
Tsakanin 1998 da 2000 ta zama shugabar ilmin lissafi a Cibiyar Nazarin Kimiyya ta Biotechnology da Biological Sciences.
A shekara ta 2000 an nada ta a matsayin Farfesa a fannin Ilimin lissafi, Jami'ar Oxford da Fellow na Kwalejin St Catherine, Oxford . <ref name="OxBio"/>
Bayan barkewar cutar a shekara ta 2001 ta yi aiki a matsayin memba na kwamitin a kan bita mai zaman kansa da Royal Society ta gudanar. Binciken, wanda Sir Brian Follett ya jagoranta, ya ba da shawarwari daga ra'ayi na kimiyya game da yadda za a hana da kuma yaki da ci gaba da mamaye cututtukan dabbobi masu yaduwa.
Ta ci gaba da aiki a matsayin mai ba da shawara ga gwamnatin Burtaniya, gami da shugabancin ƙungiyar ƙwararru don aikin manufofi na gaba akan rage haɗarin bala'o'i na gaba, gami leken annoba. Ta kasance memba na Ma'aikatar Muhalli, Abinci da Harkokin Karkara (DEFRA) Kwamitin Ba da Shawara na Kimiyya da Ma'aikatu na Kasa kan Sabon da Cututtuka masu tasowa.<ref name=":3">{{Cite web |title=Angela Mclean 11933/?{{sic|Com|mitee|hide=y}}=/About Us/Committees/Primers Steering Gro |url=https://royalsociety.org/people/angela-mclean-11933/?{{sic|com|mitee|hide=y}}=/about-us/committees/primers-steering-group-192/ |access-date=2023-02-17 |website=royalsociety.org}}</ref>
A shekara ta 2005, McLean ya kuma zama darektan Cibiyar Kula da Cututtukan Mutane a Makarantar James Martin 21st Century, Oxford.
A shekara ta 2008 an zabe ta a matsayin babban jami'in bincike a fannin kimiyyar rayuwa a Kwalejin All Souls, Oxford .
A shekara ta 2009 an zabe ta a matsayin Fellow na Royal Society (FRS). <ref name=":3"/>
Daga 2013 zuwa gaba McLean ya shiga cikin sakewa ko kira na shaidar kimiyya a kan mahimman batutuwa don manufofi.<ref>{{Cite web |title=Principles of Evidence Synthesis Research {{!}} Royal Society |url=https://royalsociety.org/topics-policy/projects/evidence-synthesis/principles/ |access-date=2023-02-17 |website=royalsociety.org}}</ref> Ta rubuta rubuce-rubuce da yawa da Royal Society da Oxford Martin School suka buga. Batutuwan sun haɗa da: tasirin kiwon lafiya na radiation na ionising mai ƙarancin matakin; neonicotinoid insecticides da masu shayar da kwari; tasirin sunadarai masu rushe endocrine akan namun daji; kula da tarin fuka. <ref>{{Cite web |title=Restatements |url=https://www.oxfordmartin.ox.ac.uk/publications/restatements/ |access-date=2023-02-17 |website=Oxford Martin School |language=en}}</ref>
A cikin 2019 an nada McLean a matsayin Babban Mai ba da shawara na kimiyya ga Ma'aikatar Tsaro, mace ta farko da aka nada a matsayin mukamin.<ref name=":0"/>
A lokacin annobar COVID-19 a cikin 2020-2021 ta halarci tarurruka na Kungiyar Ba da Shawara ta Kimiyya don Gaggawa (SAGE) [1] kuma ta kasance mataimaki [2] ga Sir Patrick Vallance, Babban Mai ba da Shawara na Kimiyya na Gwamnati (GCSA). Tare da Farfesa Graham Medley ta jagoranci ƙungiyar ƙwayoyin cuta ta kimiyya ta SAGE a kan ƙira (SPI-M-O). [1] Ta kuma ba da gudummawa ga wasu bayanan kafofin watsa labarai na gwamnati.[3]
A cikin 2023 Sakataren Ma'aikatar ya ba da sanarwar cewa Firayim Minista ya zaɓi McLean a matsayin sabon Babban Mai ba da shawara na kimiyya na gwamnati bayan gasa, don cin nasarar Sir Patrick Vallance.<ref>{{Cite web |title=New Government Chief Scientific Adviser Appointed |url=https://www.gov.uk/government/news/new-government-chief-scientific-adviser-appointed |access-date=2023-08-24 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> McLean ita ce mace ta farko da aka nada a wannan mukamin.<ref name="val">{{Cite journal |last=Naddaf |first=Miryam |year=2023 |title=COVID expert Angela McLean is UK's new chief scientific adviser |journal=Nature |doi=10.1038/d41586-023-00520-4 |pmid=36810491 |s2cid=257102042}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
a28u8idyrgtll1dxey0sjoy6ao9py7x
Albarka Ejiofor
0
145406
838905
822705
2026-05-22T03:33:28Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838905
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Blessing Ejiofor''' Listenⓘ (an haife ta a ranar 2 ga Satumban shekara ta 1998) ýar wasan ƙwallon kwando ce ta Najeriya kuma memba ne na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya . Ta kuma fito ne daga [[Ebonyi]], Najeriya, ta buga wasan Kwando na kwaleji a Jami'ar Vanderbilt, Chipola da Jami'ar West Virginia . <ref name=":0">{{Cite web |date=2017-10-03 |title=Get To Know … Blessing Ejiofor |url=https://vucommodores.com/get-to-know-blessing-ejiofor/ |access-date=2024-03-18 |website=Vanderbilt University Athletics |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Light |first=Mitch |date=2018-02-26 |title=Unexpected Blessing: Blessing Ejiofor is thankful to be at Vanderbilt after high school recruiting scandal |url=https://news.vanderbilt.edu/2018/02/26/unexpected-blessing-blessing-ejiofor-is-thankful-to-be-at-vanderbilt-after-high-school-recruiting-scandal/ |access-date=2024-03-18 |website=Vanderbilt University |language=en-US}}</ref> Bayan aikinta na kwaleji, ta yi wasa a Spain da Faransa.
== Rayuwa ta farko ==
Ejiofor ta fara buga ƙwallon kwando tun tana da shekaru 13. <ref name=":0"/> Tun tana ƙarama, ta zaɓi Jami'ar Vanderbilt a matsayin makarantar da take mafarkin samu. <ref name=":1"/>
A shekarar 2014, Ejiofor, wacce take <ref>{{Cite web |last=Goodfriend |first=Betsy |date=2018-01-19 |title=Blessing Ejiofor making tough transition from Nigeria to Nashville |url=https://vanderbilthustler.com/2018/01/18/blessing-ejiofor-making-tough-transition-from-nigeria-to-nashville/ |access-date=2024-03-18 |website=The Vanderbilt Hustler}}</ref> a makarantar sakandare, ta yi tafiya zuwa Amurka bayan da Evelyn Mack Academy da ke [[Charlotte, Arewacin Carolina|Charlotte, North Carolina]] ta ɗauke ta aiki a matsayin 'yar wasan ƙwallon kwando. Duk da haka, ta kammala karatunta a Makarantar Sakandare ta Eastside da ke Paterson, New Jersey, inda ta jawo hankalinta game da wasan ƙwallon kwando da take yi kuma aka ba ta tallafin karatu zuwa Vanderbilt. Bayan ta yi rajista a Vanderbilt a shekarar 2016, Ejiofor ta fahimci cewa takardar izinin ɗaliba ta ƙare na tsawon shekara guda, saboda Eastside ba ta shigar da takaddun da suka dace don sabunta ta ba. Ejiofor ta koma Najeriya na tsawon shekara guda, kuma ta koma Vanderbilt bayan an sabunta takardar izinin ɗaliba ta don shekarar karatu ta 2017-2018. <ref name=":1"/> <ref name=":2">{{Cite web |last=Nespor |first=Cody |date=2020-03-30 |title=WVU Center Blessing Ejiofor's Story Featured on '60 Minutes' |url=https://wvsportsnow.com/wvu-center-blessing-ejiofors-story-featured-on-60-minutes/ |access-date=2024-03-18 |website=WV Sports Now |language=en-US}}</ref>
== Aikin kwaleji ==
A matsayinta na ɗalibi a Vanderbilt, Ejiofor ta zira kwallaye 28 a ƙungiyar Commodores, inda ta buga matsakaicin mintuna 5.6 a wasanni 22. Bayan shekararta ta farko, Ejiofor ta koma Kwalejin Chipola da ke Florida, inda ta buga wasa na tsawon kakar wasa ɗaya. Daga nan ta sake komawa Jami'ar West Virginia . [1] [2]
== Sana'ar ƙwararru ==
Ejiofor ta fara aikinta na ƙwararru da CD Talent a gasar Spanish Liga Femenina 2 de Baloncesto a shekara ta 2022. <ref>{{Cite web |title=Competiciones FEB - Blessing Ejiofor |url=https://baloncestoenvivo.feb.es/jugador/888974/2525154 |access-date=21 May 2024 |website=baloncestoenvivo.feb.es |language=Spanish |archive-date=21 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521105704/https://baloncestoenvivo.feb.es/jugador/888974/2525154 |url-status=dead }}</ref> A kakar wasa ta 2022–2023, ta sanya hannu da COB Calais. Ta zauna a Faransa a kakar wasa mai zuwa, inda ta sanya hannu da Cavigal Nice Basket .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
g5fdatbmxx3tdyxg7eptd88bx2fox7t
Andrea Lewis (mai tuƙin jirgi)
0
145739
839010
810623
2026-05-22T10:31:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839010
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrea Lewis''' ita ce matukin jirgi mace ƴar asalin Afirka ta farko a rundunar tsaron saman Georgia Air Guard . <ref name=":0">{{Cite web |last=Rempfer |first=Kyle |date=2019-02-07 |title=Georgia Air National Guard prepares to deploy its first black female pilot |url=https://www.airforcetimes.com/news/your-air-force/2019/02/07/georgia-air-national-guard-prepares-to-deploy-its-first-black-female-pilot/ |access-date=2021-10-28 |website=Air Force Times |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=February 22, 2021 |title=E-8C JSTARS all-African American flight crew makes history |url=https://www.af.mil/News/Article-Display/Article/2510719/e-8c-jstars-all-african-american-flight-crew-makes-history/ |access-date=2021-10-28 |website=Edwards Air Force Base |language=en-US}}</ref>
Lewis ta fara shiga [[United States Air Force|Rundunar Sojan Sama]] a matsayin mai ajiyar kaya a shekarar 2010. <ref name=":0"/> A shekarar 2014, an karɓe ta a cikin rundunar 116th Air Control Reshen . <ref name=":0" /> Ita matukin jirgi ne na E-8C . <ref name="photos">{{Cite web |title=Photos |url=https://www.war.gov/Multimedia/Photos/ |access-date=2021-10-28 |website=U.S. Department of Defense |language=en-US |archive-date=2025-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250905211032/https://www.war.gov/Multimedia/Photos/ |url-status=dead }}</ref>
A ranar 5 ga Maris ɗin shekarar 2021, an karrama Lewis a bikin baje kolin "Mata a Rundunar Sojan Sama" wanda aka keɓe don nuna tarihin mata da gudummawar da suka bayar a Rundunar Sojan Sama ta Amurka. [1] [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
jhmpiqmgu4idw5tjtf79l4ltagyp1o3
Akpene Diata Hoggar
0
145992
838895
832285
2026-05-22T01:43:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838895
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akpene Diata Hoggar''' ɗan kasuwa ne [[Ghana|Dan Ghana]], Mai rubutun ra'ayin yanar gizo, mai fafutukar zamantakewa kuma abin koyi. A shekara ta 2018, ta lashe lambar yabo ta Miss Universe Ghana ta hanyar wakiltar [[Yankin Volta]] . Daga baya ta wakilci Ghana a wannan gasa a matakin kasa da kasa a [[Bangkok]], Thailand.<ref>{{Cite web |date=2018-09-17 |title=Check out 8 gorgeous photos of Miss Universe Ghana 2018 |url=https://www.pulse.com.gh/lifestyle/fashion/akpene-diata-hoggar-check-out-8-gorgeous-photos-of-miss-universe-ghana-2018/tkwxdm5 |access-date=2019-10-05 |website=www.pulse.com.gh |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Akpene Hoggar is Miss Universe Ghana '18 |url=https://www.graphic.com.gh/showbiz/news/akpene-hoggar-is-miss-universe-ghana-18.html#&ts=undefined |archive-url= |archive-date= |access-date=2019-10-05 |website=www.graphic.com.gh}}</ref><ref>{{Cite web |last=Davis |first=Eugene |title=Miss Universe Ghana-2018, Akpene Diata Hoggar in Thailand to make nation proud {{!}} Business & Financial Times Online |url=https://thebftonline.com/2018/lifestylesports/miss-universe-2018-akpene-diata-hoggar-in-thailand-to-make-nation-proud/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520044233/https://thebftonline.com/2018/lifestylesports/miss-universe-2018-akpene-diata-hoggar-in-thailand-to-make-nation-proud/ |archive-date=2020-05-20 |access-date=2019-10-05 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lamptey |first=Edwin |date=2018-09-17 |title=Akpene Hoggar stands tall as she emerges winner of Miss Universe Ghana 2018 |url=https://yen.com.gh/115992-akpene-diatta-hoggar-wins-miss-universe-ghana-2018.html |access-date=2019-10-05 |website=Yen.com.gh – Ghana news. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Akpene Hoggar set to dazzle at Miss Universe 2018 final tonight |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Akpene-Hoggar-set-to-dazzle-at-Miss-Universe-2018-final-tonight-709305 |access-date=2019-10-05 |website=www.ghanaweb.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ghana's Diata Hoggar turns heads with costume at Miss Universe 2018 – The Chronicle |url=http://thechronicle.com.gh/index.php/2018/12/12/ghanas-diata-hoggar-turns-heads-with-costume-at-miss-universe-2018/ |access-date=2019-10-05 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Debrah |first=Ameyaw |date=2018-12-11 |title=Ghana's Diata Hoggar turns head with national costume at Miss Universe 2018 |url=https://ameyawdebrah.com/ghanas-diata-hoggar-turns-head-with-national-costume-at-miss-universe-2018/ |access-date=2019-10-05 |website=AmeyawDebrah.com |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Akpene kuma ta girma a Akatsi a [[Yankin Volta]] na Ghana . <ref>{{Cite web |title=Miss Universe Ghana Organization |url=https://www.missuniverseghanaorg.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223182218/https://www.missuniverseghanaorg.com/ |archive-date=2018-12-23 |access-date=2019-10-05 |website=Miss Universe Ghana Organization |language=en-US}}</ref> Ta halarci [[Jami'ar Ashesi]] inda ta yi karatun Tsarin Bayanai na Gudanarwa.<ref>{{Cite web |title=Photos: Akpene Diata Hoggar crowned Miss Universe Ghana 2018 |url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/September-17th/photos-akpene-diata-hoggar-crowned-miss-universe-ghana-2018.php |access-date=2019-10-05 |website=www.myjoyonline.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Acquah |first=Edward |title=Akpene Diata Hoggar wins 2018 Miss Universe Ghana |url=https://kasapafmonline.com/2018/09/akpene-diata-hoggar-wins-2018-miss-universe-ghana/ |access-date=2019-10-05 |website=kasapafmonline.com |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ayyuka ==
Kafin ta lashe gasar Miss Universe Ghana, ta yi takara a cikin Model Face of Ghana . [1] Ta kafa Creatives Anonymous Gh, jagorar aiki mai ban sha'awa ga matasa na Afirka, tare da abokin aikinta Setor Nyendu . Ta kuma kafa Sundiata Studios, wata hukumar rayuwa ta dijital. Akpene ta kafa Peer Relief, wani shiri na matasa wanda ya shafi lafiyar kwakwalwa.[2] Akpene kuma mai rubutun ra'ayin yanar gizo ne na tafiye-tafiye da salon rayuwa.[3]
Akpene ta yi tafiya da yawa a cikin gida da na duniya a matsayin abin koyi ciki har da Fashion for Peace Fashion Show a Paris Peace Forum 2018. <ref>{{Cite web |last=Adjei |first=Michael |date=2018-11-15 |title=Miss Universe, others model for peace |url=http://dailyheritage.com.gh/?p=21896 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113190428/http://dailyheritage.com.gh/%3Fp%3D21896/ |archive-date=2019-11-13 |access-date=2019-11-13 |website=daily Heritage |language=en-US}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lp3puixg0h3y2c8txbjflpbby27qi0z
Almyra Maynard Watson
0
146257
838930
812086
2026-05-22T06:49:03Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838930
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Manjo '''Almyra Maynard Watson''' (Satumba 17, 1917 - Disamba 9, 2018) ma'aikaciyar jinya ce ta soja ta Amurka. Ta yi aiki a Ma'aikatar Jinya ta Bayar da Agaji ta Red Cross ta Amurka kafin ta shiga Rundunar Jinya ta Sojojin Amurka a 1941. Watson ta yi aiki a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] da Yaƙin Koriya, kuma ta yi aiki a Amurka, Jamus, Japan, da Philippines.
== Rayuwar farko ==
An haifi Watson a ranar 17 ga Satumba, 1917, a Lake Landing ga George M. Watson da Jennie Lloyd Watson. [1] Tun tana ƙarama, ita da iyalinta suka ƙaura zuwa Bethel, wani gari a Pitt County, North Carolina . [2] Mahaifin Watson shine mutum na farko a gundumar da ya mallaki mota kuma ya gudanar da tashar sabis ta farko ta gundumar. [3]
== Sana'a ==
Watson ta yi horo a matsayin ma'aikaciyar jinya a Asibitin St. Vincent DePaul da ke Norfolk, Virginia . Bayan kammala horonta, ta yi aiki a Asibitin Gaggawa da ke Annapolis, Maryland kuma ta shiga Sabis na Ma'aikatan Agajin Gaggawa na Red Cross na Amurka . Ta kuma yi aiki a matsayin ma'aikaciyar jinya a Rundunar Tsaron Ƙasa ta Amurka kuma ana sa ran za ta bar aikin lokacin da Amurka ta shiga [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] . <ref name="ncpedia">{{Cite web |title=Watson, Almyra Maynard | NCpedia |url=https://www.ncpedia.org/watson-almyra-maynard |website=www.ncpedia.org}}</ref> Ta yi aiki a matsayin ma'aikaciyar jinya ta soja tsawon shekaru ashirin da uku, tare da tashoshi a Jamus, Japan, Amurka, da Philippines kuma ta kasance ɗaya daga cikin ma'aikatan jinya na farko da suka yi aiki a yanayin fagen soja a cikin rundunar. <ref name="ncpedia"/> An zaɓe ta don shirin asibiti na musamman kuma ta zama mai ba da shawara kan aikin jinya a ayyukan filin. <ref name="ncpedia" /> <ref>{{Cite web |date=January 10, 2022 |title=Hyde County |url=https://nursinghistory.appstate.edu/counties/hyde |website=North Carolina Nursing History |access-date=March 22, 2026 |archive-date=September 13, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250913161718/https://nursinghistory.appstate.edu/counties/hyde |url-status=dead }}</ref> Daga ƙarshe an ɗaukaka ta zuwa matsayin major . <ref name="ncpedia" /> A lokacin Yaƙin Koriya, an tura ta Asibitin Majalisar Dinkin Duniya a Philippines. <ref name="walker">{{Cite web |title=Obituary for Major Almyra Maynard Watson at Walker Funeral Home-Windsor |url=https://www.walkerfh.net/obituary/major-almyra-watson |website=www.walkerfh.net}}</ref> An kuma tura ta, a tsawon aikinta, a Fort Monroe da ke Virginia, Asibitin Walter Reed da ke Washington, DC, da Fort Knox da ke Kentucky. <ref name="ncpedia" />
Bayan ta yi ritaya daga aikin soja a shekarar 1963, Watson ta yi aiki a matsayin ma'aikaciyar jinya a Bethel Clinic kuma ta shiga ƙungiyar ma'aikatan jinya ta sojojin da suka yi ritaya. <ref name="walker"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2018]]
[[Rukuni:Haifaffun 1917]]
59zanvmmj4i8rkg4bkg1pumhsucilbb
Aitkul Samakova
0
146305
838890
824932
2026-05-22T00:56:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838890
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Aitkul B. Samakova''' 'yar siyasa ce [[Kazakhs|ta Kazakhstan]], tsohuwar 'yar majalisa, kuma [[Kimiyyar siyasa|masanin kimiyyar siyasa]] . Ta kasance wakiliya a Mazhilis da Majalisar Dattawan Kazakhstan, kuma mataimakiya ta farko ga Ministan Kasuwanci na Kazakhstan . Samakova ta kasance Ministan Muhalli na Kazakhstan daga 2002 zuwa 2006.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Samakova a ranar 2 ga Fabrairu, 1949 a Alma-Ata, Kazakh SSR, [[Tarayyar Sobiyet|Tarayyar Soviet]] . <ref>name="export">{{Cite web |title=Aitkul Samakova |url=https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 |access-date=29 June 2020 |publisher=KazakhExport |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629072002/https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 |url-status=dead }}</ref>
A shekarar 1967, Samakova ta sami digirin fasaha a kwalejin fasaha ta Almaty. <ref name="export">{{Cite web |title=Aitkul Samakova |url=https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 |access-date=29 June 2020 |publisher=KazakhExport |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629072002/https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 |url-status=dead }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 "Aitkul Samakova"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200629072002/https://en.kazakhexport.kz/leadership/show/9 |date=2020-06-29 }}. KazakhExport<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 June</span> 2020</span>.</cite></ref> Daga 1967 zuwa 1980, Samakova ta yi aiki a masana'antar gwangwani a Almaty, da farko a matsayin injiniya sannan a matsayin manaja. <ref name="export" /> A shekarar 1973 ta sami wani digirin fasaha a Taraz, sannan a shekarar 1983 ta kammala karatunta daga Makarantar Jam'iyyar Babban Jami'a ta Kazakhstan ( [[:kk:Жоғарғы партия мектебі|kk]] ) tare da digiri a kimiyyar siyasa, sannan ta sami digirin shari'a daga Jami'ar Pedagogical ta Kasa ta Abai Kazakh a shekarar 1999. <ref name="export" />
== Aikin siyasa ==
A shekarar 1980, Samakova ta zama Sakataren Jam'iyya na gundumar Frunze ta Jam'iyyar Kwaminis ta Kazakhstan . Daga 1980 zuwa 1991 ta yi aiki a wannan matsayin, a matsayin shugabar Kwamitin Jam'iyyar Almaty City, kuma a matsayin mataimakiyar shugabar sashen kasuwanci da ayyukan masu amfani da kayayyaki na Jam'iyyar Kwaminis ta Kazakhstan.
A shekarar 1991, an naɗa Samakova a matsayin mataimakiyar farko ga Ministan Ciniki na Kazakhstan. <ref name="export"/> Sannan, a shekarar 1996, ta zama Shugabar Sashen 'Yan Kasa a reshen zartarwa na Jamhuriyar Kazakhstan. <ref name="export" />
A shekarar 1998, Samakova ta shiga Majalisar Dattawan Kazakhstan . <ref name="export"/> A shekarar 1999, Shugaban Kazakhstan ya naɗa ta Shugabar Hukumar Kula da Iyali da Mata ta Ƙasa a ƙarƙashin Shugaban Jamhuriyar Kazakhstan, kuma ta kasance Mataimakiyar Shugabar Gwamnati ta ɗan lokaci a wannan shekarar. A wannan matsayin, ta kasance mai alhakin wakiltar gwamnatin Kazakhstan kan batutuwan da suka shafi kula da mata ga hukumomin ƙasa da ƙasa kamar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] . <ref>{{Cite web |date=23 January 2001 |title=Kazakhstan responds to questions by women's anti-discrimination committee |url=https://www.un.org/press/en/2001/wom1254.doc.htm |access-date=29 June 2020 |publisher=[[United Nations]]}}</ref>
A shekara ta 2002, an naɗa ta Ministar Muhalli. <ref>{{Cite web |date=2 October 2016 |title=On implementation of the Aarhus Convention and Kazakhstan priorities |url=https://aarhusclearinghouse.unece.org/resources/implementation-aarhus-convention-and-kazakhstan-priorities |access-date=29 June 2020 |publisher=Aarhus clearing house}}</ref> Ta kasance memba a Majalisar Dokokin Tasmagambetov da Majalisar Dokokin Daniyal Akhmetov . A lokacin da take Ministan Muhalli, Samakova ta ci gaba da zama Shugabar Hukumar Kula da Iyali da Mata ta Ƙasa a ƙarƙashin Shugaban Jamhuriyar Kazakhstan. <ref name="export"/> Ta ci gaba da riƙe wannan muƙamin bayan ta bar Ma'aikatar Muhalli a shekara ta 2006. <ref name="export" />
A shekara ta 2007, Samakova ta zama mataimakiyar Mazhilis ga Nur Otan . <ref>{{Cite web |date=25 August 2010 |title=Introductory Speech by Aitkul Samakova, Member of Parliament, Chair of the Social Affairs Council of the Nur-Otan Faction in the Lower House of Parliament, Republic of Kazakhstan |url=https://www.osce.org/odihr/71187 |access-date=29 June 2020 |publisher=[[Organization for Security and Co-operation in Europe]] |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629072008/https://www.osce.org/odihr/71187 |url-status=dead }}</ref> Samakova ta yi aiki a Kwamitin Gudanar da Muhalli da Yanayi, kuma ta yi aiki a matsayin Shugabar Majalisar Jama'a ta Nur Otan. <ref name="export"/> Ta kasance wakiliya a Nur Otan har zuwa 2016. <ref name="export" />
Samakova memba ne na Hukumar Daraktocin kamfanin Inshorar Fitarwa na KazakhExport. <ref name="export"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1949]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
js5p3zk4j3zz50hzk7tjp2bhqv337ic
Al'adun Yarbawa
0
146378
838896
812418
2026-05-22T01:58:04Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838896
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Al'ada|Al'adu]] daban-daban sun fi yawa a [[Kasar Yarbawa|ƙasar Yarabawa]] da kuma tsakanin [[Yarbawa|mutanen Yarbawa]] . <ref name="Culture">Kola Abimbola, Yoruba Culture: ''A Philosophical Account'', Iroko Academic Publishers, 2005. {{ISBN|1-905388-00-4}}</ref>
== Addini (Ensìn) ==
Ana cewa [[Yarbawa|Yarabawa]] mutane ne masu addini, amma kuma suna da juriya game da bambance-bambancen addininsu. Yayin da da yawa ke da'awar [[Addinin Yarabawa|mazhabar Yarabawa]] ; da yawa kuma suna da'awar wasu addinai kamar [[Kiristanci]] (Esìn Ìgbàgbọ́), [[Musulunci]] (Esìn Ìmàle) da sauransu. [[Ifá]] addini ne da ya samo asali daga mutanen Yarabawa na Najeriya da Benin. <ref name=":7" /> Ana kyautata zaton tsarin duba ne wanda ya ƙunshi manyan ayoyi masu tsarki da labarai da ake kira Odus . [ <ref name=":7" /> Firistoci da aka sani da babalawos suna fassara saƙonnin ta amfani da tsarin duba mai tsarki wanda ke ƙirƙirar takamaiman tsari idan aka jefa su. <ref name=":7" />
== Doka ==
Dokar Yarbawa ita ce tsarin shari'a na [[Kasar Yarbawa|ƙasar Yarbawa]] . Tana da sarkakiya sosai, kowace ƙungiya da ƙaramin rukuni suna da tsarin da ya bambanta, amma gabaɗaya, gwamnati tana farawa a cikin iyali na kusa. Mataki na gaba shine ƙabila, ko dangi na dangi, wanda shugabanta da aka sani da Baálé. Wannan sarkin zai kasance ƙarƙashin sarakunan gari, kuma waɗannan sarakuna galibi suna ƙarƙashin [[Oba|Obansu]], waɗanda ƙila ko ba za su kasance ƙarƙashin wani [[Oba]] da kansa ba.
Yawancin abin da ya rage daga wannan dokar shari'a an haɗa su cikin [[Dokar al'ada|dokokin al'ada]] na ƙasashe masu 'yancin kai waɗanda Yarabawa ke zaune a ciki.
== Harshe (Edè) ==
[[Yarbawa|Mutanen Yarabawa]] suna amfani da [[Yarbanci|harshen Yaraba]] a al'ada, memba ne na dangin harshen [[Harsunan Nijar-Congo|Nijar-Congo]] . Baya ga jimlar yaruka da masu magana da su, kalmar Yarbanci kuma ana amfani da ita wajen rubuta harshen.
== Ilimin Harsuna ==
Adabin rubuce-rubucen Yarbanci ya fara ne da ƙirƙirar nahawunsa da aka buga a shekarar 1843. Harshen da aka saba amfani da shi ya ƙunshi siffofi da dama daga wasu yaruka. <ref>Fagborun, J. Gbenga, ''Yorùbá verbs and their usage: An introductory handbook for learners'', Virgocap Press, Bradford, West Yorkshire, 1994. {{ISBN|0-9524360-0-0}}</ref>
== Falsafa ==
Al'adar Yarabawa ta ƙunshi falsafar al'adu/al'adu, addinin da ba shi da tushe da kuma tatsuniyoyi. Suna cikin wani babban kundin adabi, wanda aka sani da Odu Ifá a [[Kasar Yarbawa|ƙasar Yarabawa]] da kuma a ƙasashen waje. Sauran sassan Odu Ifá sune ilimin halayyar ɗan adam, ilimin zamantakewa, lissafi, ilimin halittar jiki, ilimin halittar jiki, da sauran fannoni na sha'awar ɗan adam.
Ana kyautata zaton tunanin al'adun Yarabawa shaida ne ga zamani biyu. Zamanin farko lokaci ne bisa ga al'adar baki inda fitaccen masanin falsafar allahntaka, [[Ọrunmila|Ɗanmila]], shine kai kuma fitaccen mai duba. Ana kyautata zaton ya yi tunani game da duniyoyin da ake gani da waɗanda ba a gani, yana tuna da sararin samaniya, ilimin sararin samaniya, da halittun tatsuniyoyi a cikin duniyoyin da ake gani da waɗanda ba a gani. Wannan masanin falsafa, Ɗanmila, yana nuna hikima da manufa. An ce ya fi zama masanin ilimin halayyar ɗan adam fiye da masanin falsafa. Shi ne mai haɓaka buri da sha'awa, kuma mai fassara ori (kai) da makomarta. Duniya mara ilimi, wacce buƙatar rayuwa ta tilasta, wacce buƙatar warware asirin rana da dare ta tilasta, ana kyautata zaton ta sa Ɗanmila ta haɓaka ra'ayin duba. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Zamani na biyu shine zamanin tattaunawa ta metaphysics. Wannan ya fara ne a ƙarni na 19 lokacin da ƙasar ta zama ƙasa mai ilimi ta hanyar himma da aiki tuƙuru na Dr. [[Samuel Ajayi Crowther|Ajayi Crowther]], Bishop na farko na Anglican na Afirka. Ana ɗaukarsa a matsayin mai noma ra'ayin Yarbawa na zamani. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Abin da ya bambanta tunanin Yarabawa shi ne cewa galibi labari ne a tsari, yana bayyanawa da kuma nuna ilimin abubuwan da ke haifar da kuma yanayin abubuwan da ke shafar jiki da kuma duniyar ruhaniya da kuma lafiyarsa. Yarabawa suna da ɗaruruwan kalmomi, tatsuniyoyi, da waƙoƙi, kuma sun yi imanin cewa duk wani labari da ke faɗaɗa fahimtar mutane kuma yana gabatar da abinci ga tunani shine farkon falsafa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Kamar yadda yake a zamanin da, mutanen Yarabawa koyaushe suna danganta ma'anar falsafa da addini ga duk abin da suka samar ko suka ƙirƙira. Don haka ana kiran wasu daga cikinsu da masu fasaha da masana falsafa. Wannan ya nuna cewa mutum zai iya samun mai sassaka, mai saƙa, mai sassaka ko mai tukwane a gidaje da yawa a ƙasar Yarabawa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Duk da cewa Yarabawa ba za su iya yin cikakken bayani game da dogayen tarihin mutane na tarihi da na tarihi kamar [[Oduduwa]], [[Ọbatala|Obatala]], [[Ọrunmila]], [[Shango|Ango]], [[Ogun]], Ɗan, Ɗan, [[Oya|Ya]], Ɗan, [[Hannun daji|Ɗanmiyan]] da sauransu ba, (da yawa daga cikinsu an yi musu bauta), duk sun yi tasiri ga mutanen Yarabawa kuma sun ba da gudummawa ga walwala da jin daɗin al'ummar Yarabawa ta hanyar darussa da sauran kafofin watsa labarai da suka samu daga rayuwarsu. Ana kyautata zaton ba tare da gudummawar da suka bayar ba, da ƙasar Yarabawa ta ɓace cikin rudani. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Duk da cewa addini galibi shine na farko a al'adun Yarabawa, duk da haka, tunanin mutum ne ke jagorantar sanin ruhaniya (ori) zuwa ga ƙirƙira da kuma aiwatar da addini. Don haka tunani/falsafa ta gaba ce ga addini. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
A yau, al'ummomin ilimi da waɗanda ba su da ilimi suna ƙara sha'awar al'adun Yarabawa, da kuma rubuce-rubucen adabinsu. Don haka ana ci gaba da gudanar da bincike kan tunanin al'adun Yarabawa, yayin da ake rubuta littattafai da yawa a kai - yana nuna alamarsa da kuma haɓaka bincikensa a tsakanin masu tunani waɗanda ba 'yan Afirka ba kamar masana falsafar siyasa da masana kimiyyar siyasa waɗanda suka fara buɗe ƙofofinsu ga wasu al'adu, suna faɗaɗa ra'ayoyinsu. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== Tsarin Yarbanci ==
Tsarin tunani a ƙasar Yarabawa da kuma ga mutanen Yarabawa yana daidai da manufar rayuwa mai kyau, neman ma'anar rayuwa da kuma sha'awar mafi kyau a rayuwa. Orunmila, mai noma Ifa-Ife, shine uban tsarin tunani na gargajiya na Yarabawa. Tsarin tunani nasa (allahntaka) ya zaburar da dukkan mutanen Yarabawa a Afirka da kuma a ƙasashen waje, musamman waɗanda aka sace (zuwa Amurka da Yammacin Indiya) a lokacin cinikin bayi marasa ɗa'a.
Bisa ga ma'anar manufar Yarbawa, wato neman ma'anar rayuwa da kuma neman mafi kyau a rayuwa, manufar Yarbawa wani nau'i ne na Ƙungiyar Wayar da Kan Jama'a, kamar yadda kowane ɗan ƙasa a ƙasar ke ƙoƙarin isa ga kololuwar burinsa na cimma burinsa na cimma burinsa na cimma burinsa.
Tsarin Orunmila ya haifar da wani tsari na zamani wanda ya zaburar da Dr. Ajayi Crowther mai aiki a ƙarni na 19, da kuma Cif Obafemi Awolowo a ƙarni na 20, wanda ya yi nasarar ƙirƙirar yanayi na ɗabi'a ga ƙasar Yarabawa don bunƙasa, wanda ya shafi rinjayen ɗabi'a wanda manufar ta ke ciki kuma daga inda gaskiyar ta ke fitowa. Falsafar shugabancinsa ta taimaka masa da manyan ra'ayoyi. Ya gina Gidajen Rediyo da Talabijin na farko a Afirka. Ya haɓaka manyan ra'ayoyi waɗanda suka kai ga gina filin wasa na zamani na farko a Afirka da kuma Gidan Cocoa na farko a duniya. Gabaɗaya, Yarabawa masu ra'ayin kirkire-kirkire ne ta halitta.
== Zane-zane ==
=== Sassaka ===
[[Fayil:Yoruba-bronze-head.jpg|thumb|Mashin jan ƙarfe na Yarbawa don Sarki Obalufon, [[Ifẹ|Ife]], Nigeria c. 1300 CE]]
Ana cewa Yarabawa ƙwararru ne wajen sassaka abubuwa, <ref>{{Cite web |title=Art History Made Visible / Studying Yoruba Art: Virtuoso Artists |url=https://africa.si.edu/exhibitions/current-exhibitions/visionary-viewpoints-on-africas-arts/studying-yoruba-art-virtuoso-artists/ |access-date=2022-12-24 |website=africa.si.edu |archive-date=2022-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224151613/https://africa.si.edu/exhibitions/current-exhibitions/visionary-viewpoints-on-africas-arts/studying-yoruba-art-virtuoso-artists/ |url-status=dead }}</ref> sun shahara da ayyukansu na terracotta a ƙarni na 12, 13 da 14; masu fasaha kuma sun yi zane-zane da tagulla. <ref>{{Cite book|ref=1}}</ref>
'''[[Gidan Adana Kayan Tarihi na Esiẹ|Gidan Tarihi na Esiẹ]]''' gidan tarihi ne a [[Esiẹ]] ; wani gari maƙwabci da Oro a [[Irepodun]], [[Kwara (Jiha)|Kwara]] . Gidan Tarihi shine na farko da aka kafa a [[Najeriya]] lokacin da aka buɗe shi a shekarar 1945. Ya taɓa ɗauke da mutane sama da dubu ko hotuna da ke wakiltar mutane. Ana kyautata zaton yana da tarin hotunan dutse mafi girma a duniya. <ref>{{Cite web |title=Esie Museum |url=http://allafrica.com/stories/200905041139.html |access-date=1 February 2013 |website=AllAfrica.com}}</ref> A zamanin yau, [[Gidan Adana Kayan Tarihi na Esiẹ|gidan Tarihi na Esie]] ya kasance cibiyar ayyukan addini kuma yana shirya biki a watan Afrilu kowace shekara. <ref>{{Cite web |title=Esie Museum Kwara State :: Nigeria Information & Guide |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/States_Nigeria/Kwara/Esie-Museum-Kwara.html |access-date=2022-12-24 |website=www.nigeriagalleria.com}}</ref>
=== Yadi ===
Ana yin saƙa a kan nau'ikan kayan saka daban-daban domin ƙirƙirar ɗaruruwan tsare-tsare daban-daban. Adire da Aso Oke suna daga cikin shahararrun masaku a ƙasar Yarabawa. Adire (ƙulla da rini) sunan da aka ba wa masaku masu rini na indigo da matan Yarabawa na kudu maso yammacin Najeriya suka samar ta amfani da dabarun rini iri-iri. Adire tana fassara zuwa ƙulla da rini, kuma masaku na farko wataƙila ƙira ne mai sauƙi da aka ɗaure a kan masaku na auduga da aka yi da hannu kamar waɗanda har yanzu ake samarwa a Mali.
=== Abinci ===
[[Fayil:A_Plate_of_Pounded_Yam_(Iyan)_served_in_Birmingham_UK.JPG|thumb|Farantin Iyan (mai lanƙwasa)]]
[[Fayil:Moin_Moin.jpg|left|thumb|[[Alale|Ganyen]] "Ewe eran" (Thaumatococcus daniellii) da aka yanka ana amfani da su ne a al'ada don inganta dandano.]]
Wasu daga cikin abincin da Yarabawa suka fi so sun haɗa da [[Alale|moin-moin]] (pudding wake da aka dafa) da kuma [[Ƙosai|akara]] (kek ɗin wake). Miyar Yarabawa ta asali sun haɗa da [[Mulukhiyah|ewedu]] (jute), [https://www.myactivekitchen.com/gbegiri-abula/ gbegiri] (wanda aka yi da wake), da [[efo riro]] (wani nau'in miyar kayan lambu). Miyar kamar [[Miyar Okra|miyar okra]] (wanda aka fi sani da ''obé ila'' ) da egusi (miyar kankana ) sun shahara sosai a Yammacin Najeriya a cikin 'yan lokutan nan, kuma ban da Amala (fulawar yam), abincin gargajiya na Yarabawa da aka yi da garin yam, ana iya cin su da ewedu da gbegiri. Abinci da yawa na Najeriya, gami da doya da aka niƙa (wanda ake kira ''<nowiki/>'yan''' ); lafun, fufu na Najeriya da aka yi da [[rogo]] ; semolina; da garri ( ''eba'' ).
Ana shirya wasu abinci musamman don bukukuwa da bukukuwa. [[Shinkafa jollof|Shinkafa Jollof]], shinkafa soyayye da shinkafa Ofada sun zama ruwan dare a Najeriya (musamman a yankin kudu maso yamma, wanda ya haɗa da [[Lagos (birni)|Legas]] ). Sauran abincin da suka shahara sun haɗa da Asaro, Efokore, Ekuru da Aro, stew, masara, rogo, da fulawa (kamar masara, doya da fulawar plantain), ƙwai, kaza, da nama da kifi iri-iri). Wasu abinci da ba a san su ba da kuma wasu abubuwan da aka fi so su ne arrowroot gruel, sweetmeats, fritters da cokula; da kuma wasu burodi kamar yisti, buns na dutse, da burodin giya na dabino. Abincin Yarabawa yana da faɗi sosai kuma galibi yana ɗauke da plantain waɗanda za a iya tafasa, soya da gasa.
=== Kiɗa ===
[[Fayil:Yoruba_cultural_dancer1.jpg|thumb|Masu rawa na al'adun Yarbawa]]
Kiɗa da rawa sun kasance muhimmin ɓangare na al'adun Yarabawa; ana amfani da su a cikin nau'ikan nishaɗi daban-daban. Kayan kida sun haɗa da bata, saworo, sekere, gangan da sauransu. Nau'ikan kiɗa sun haɗa da Juju, Fuji da Afrobeat, tare da mawaka kamar King Sunny Ade, [[Ebenezer Obey]], da KWAM 1. <ref>Ruth M. Stone (ed.), ''The Garland encyclopedia of world music'', Routledge, 1997. {{ISBN|0-8240-6035-0}}</ref>
== Suna wa kwastam suna ==
Mutanen Yarabawa sun yi imanin cewa mutane suna rayuwa da ma'anar sunayensu. Saboda haka, [[Yarbawa|Yarabawa]] sun yi ƙoƙari sosai wajen sanya wa jariri suna. Falsafarsu ta sanya wa jariri suna an bayyana ta a cikin wata karin magana, ''ile ni an wo, ki a to so omo l'oruko'' ("mutum yana kula da iyali kafin ya sanya wa yaro suna"): dole ne mutum ya yi la'akari da al'ada da tarihin dangin yaro yayin zabar suna.
Wasu iyalai suna da al'adun da suka daɗe suna sanya wa 'ya'yansu suna. Irin waɗannan al'adu galibi suna samo asali ne daga sana'arsu ko addininsu. Misali, iyalin mafarauta za su iya sanya wa jaririnsu suna ''Ogunbunmi'' ( [[Ogun]] yana fifita ni da wannan) don nuna girmamawarsu ga allahntakar da ke ba su kayan aikin ƙarfe don farauta. A halin yanzu, iyali da ke girmama [[Ifá]] za su iya sanya wa ɗansu suna ''Falola'' (Ifa tana da girmamawa). <ref name="Culture">Kola Abimbola, Yoruba Culture: ''A Philosophical Account'', Iroko Academic Publishers, 2005. {{ISBN|1-905388-00-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-905388-00-4|<bdi>1-905388-00-4</bdi>]]</ref>
=== Suna ===
Tunda ana kyautata zaton cewa sunaye kamar ruhohi ne waɗanda ke son cika ma'anarsu, iyaye suna yin bincike sosai kafin su ba wa jariransu sunaye. Ana yin bukukuwan suna da irin wannan kulawa mai kyau, galibi daga cikin tsofaffin 'yan uwa. Alamar bege, tsammani da addu'o'in iyaye ga sabon jariri, zuma, kola, kola mai ɗaci, atare ( [[Alligator pepper|barkonon kada]] ), ruwa, [[Manja|man dabino]], sukari, rake, gishiri, da giya kowannensu yana da matsayi da ma'ana ta musamman a ra'ayin Yarabawa. Misali, zuma tana wakiltar zaki, kuma addu'ar iyaye ita ce rayuwar jaririnsu ta yi daɗi kamar zuma.
Bayan an gama ibada, ana sanya wa yaron suna kuma 'yan uwa na da mutuncin sanya wa yaron suna. Kyautar suna tana zuwa ne da kyaututtukan kuɗi da tufafi. A lokuta da yawa, dangin zai kira yaron da sunan da suka ba shi, don haka sabon jariri zai iya samun sunaye sama da goma sha biyu.
=== Sunan da aka riga aka ƙaddara ===
* Amutorunwa (wanda aka kawo daga sama)
* [[Sunan Yoruba|Oruko]] - suna
Wasu Yarabawa suna ganin cewa jariri na iya zuwa da sunayen da aka riga aka ƙaddara. Misali, ana kyautata zaton tagwaye ( ibeji ) suna da sunayen haihuwa na halitta. Don haka farkon wanda aka haifa daga cikin biyu ana kiransa Taiwo ko Taiye, gajerun nau'ikan Taiyewo, ma'ana ɗanɗanon duniya. Wannan shine don gane tagwayen farko a matsayin wanda ɗayan ya aiko don ya fara zuwa ya ɗanɗana duniya. Idan ya/ta zauna a wurin, hakan ya nuna cewa ba shi da kyau, kuma hakan zai aika da alama ga ɗayan don ya fara zuwa. Don haka na biyun da ya zo ana kiransa Kehinde (zuwa a makare); yanzu ya zama ruwan dare ga yawancin Kehindes a kira su da ƙaramin "Kenny". Ba tare da la'akari da jinsi ba, wanda aka haifa ga mace ɗaya bayan tagwayen ana kiransa Idowu, kuma wanda bayan wannan ana kiransa Alaba, sannan yaron da ke gaba ana kiransa Idogbe . Ige yaro ne da aka haifa da ƙafafuwa da suka fara fitowa maimakon kai; kuma Ojo (namiji) ko Aina (mace) ita ce wadda aka haifa da igiyar cibiya a wuyansa. Idan aka ɗauki cikin yaro ba tare da an yi masa haila ba, ana sa masa suna Ilori. Dada shine yaron da aka haifa da gashi mai kulle; kuma Ajayi (wanda aka yi wa laƙabi da Ogidi Olu ) shine wanda aka haifa fuska da ƙasa.
Sauran sunaye na halitta sun haɗa da ''Abiodun'' (wanda aka haifa a ranar biki ko lokacin haihuwa), ''Abiona'' (wanda aka haifa a tafiya) ''Abidemi'' ko ''Bidemi'' (wanda aka haifa ba tare da kasancewar mahaifinsa ba) watau mahaifin yaron bai shaida bikin sanya wa jaririnsa suna ba amma bai mutu ba, wataƙila ya yi tafiya kawai, ''Enitan'' (ɗaya daga cikin labarai) wannan yaron yana iya samun ɗaya daga cikin iyayensa ya mutu kafin haihuwarsa, ''Bosede'' (wanda aka haifa a rana mai tsarki); ''Babatunde'' / ''Babatunji'' (ma'ana uba ya dawo) shine ɗan da aka haifa a cikin iyali inda uba ya rasu kwanan nan. Wannan yana shaida imani da sake haihuwa. ''Iyabode'', ''Yeside'', ''Yewande'', da ''Yetunde'', ("uwa ta dawo") takwarorinsu mata ne, sunaye masu ma'ana iri ɗaya.
=== Suna da aka bayar a lokacin haihuwa ===
* Oruko - suna
* Abi - birthed
* Mai suna haka
Waɗannan sunaye ne da ba na halitta ba ne ga yaron da aka haifa amma ana bayar da su a rana ta bakwai ta haihuwa (ga mata) da kuma ranar tara ta haihuwa (ga maza). Wasu ƙungiyoyin Yarabawa suna yin ifalomo (na 6) suna gudanar da al'adar sanya suna a rana ta shida. Tasirin Kiristanci da Musulunci a al'adun Yarabawa ne ya haifar da bikin sanya suna na kwana takwas. Haihuwar tagwaye idan maza da mata ne yawanci ana sanya musu suna a rana ta takwas amma a rana ta bakwai ko ta tara idan tagwaye ne na jinsi ɗaya. Ana bayar da su daidai da muhimman abubuwan da suka faru a lokacin haihuwa ko kuma dangane da al'adar iyali kamar yadda aka ambata a sama.
Misalan sunayen da aka bayar dangane da al'adar iyali sun haɗa da ''Ogundiran'' (Ogun ya zama al'adar da ake rayuwa a cikin iyali); ''Ayanlowo'' (al'adar buga ganga ta Ayan abin girmamawa ne); ''Oyetoso'' (Babban mulki abin ado ne); ''Olanrewaju'' (Girma yana ci gaba); ''Olusegun'' (Allah ya yi nasara a kan maƙiyi).
=== Sunayen Abiku ===
* Abi - haihuwa, ko Bi - haihuwa
* Iku - mutuwa, ko Ku - mutu / mutu
Yarabawa sun yi imanin cewa ana haihuwar wasu yara don su mutu. Wannan ya samo asali ne daga abin da ya faru na mummunan lamari na yawan mace-macen jarirai wanda wani lokacin ke addabar iyali ɗaya na dogon lokaci. Idan hakan ta faru, iyalin suna ƙirƙiro hanyoyi daban-daban don hana sake afkuwar hakan, gami da ba da sunaye na musamman a lokacin haihuwa. Irin waɗannan sunaye suna nuna takaicin iyaye matalauta:
* Malomo (kar ka sake komawa)
* Kosoko (babu wani ƙugiya kuma). Wannan yana nufin ƙugiyar da ake amfani da ita wajen haƙa kabari.
* Kashimawo (bari mu jira mu gani). Wannan yana nuna wani irin ra'ayi na rashin yarda a cikin iyaye.
* Banjoko (zauna tare da ni)
* Orukotan (an gama duk sunaye)
* Yemiitan (ka daina yaudarata)
* Kokumo (wannan ba zai mutu ba)
* Durojaiye (zauna ka ji daɗin rayuwa)
* Durotimi ko Rotimi (ku zauna tare da ni)
* Durosola (zauna ka ji daɗin dukiya)
=== Sunayen dabbobin gida ===
Yarabawa kuma suna da sunayen dabbobin gida ko ''oriki'' . Waɗannan sunayen yabo ne, kuma ana amfani da su don nuna asalin dangin yaron ko kuma don bayyana begen mutum ga yaron: ''Akanbi'' - (wanda aka haifa da gangan); ''Ayinde'' (wanda ake yabawa idan ya iso); ''Akande'' (wanda ya zo ko ya zo da cikakken ƙuduri); ''Atanda'' (wanda aka ƙirƙira da gangan bayan bincike mai zurfi). Ga mata, ''Aduke'' (wanda kowa ke son kula da shi), Ayoke (wanda mutane ke son kula da shi), ''Arike'' (wanda ake kula da shi idan ya gani), ''Atinuke'' ko ''Abike'' (wanda aka haifa don a kula da shi).
== Bikin Aure ==
[[Fayil:Traditional_Marriage_ceremony.jpg|thumb|Bikin aure. Tsarin suturar ya zama ruwan dare gama gari a ƙabilar Yarabawa a Najeriya.]]
Al'adar Yarabawa ta tanadar da tarbiyyar yaro ta hanyar dangi mai yawa. A cikin al'ummar gargajiya, ana sanya yaron a matsayin uban duk wani sana'a da alloli suka ƙayyade masa (kodayake wannan ba kasafai yake faruwa a yau ba). A madadin haka, yana iya ɗaukar sana'ar uba, idan namiji ne, ko uwa, idan mace ce. Iyaye suna da alhakin zamantakewa da shi cikin al'adar babban al'umma, ban da ba shi hanyar rayuwa. Aurensa kuma alhakin iyaye ne.
[[Fayil:A_Yoruba_bride_and_mother.JPG|thumb|Wata amarya 'yar kabilar Yarbawa ta rungumi mahaifiyarta a ranar aurenta na gargajiya. Wannan runguma ce ta bankwana daga uwa zuwa 'ya.]]
Bikin aure shine ƙarshen wani tsari da ke farawa da soyayya. Saurayin ya gano wata budurwa da yake ƙauna. Shi da abokansa suna nemanta ta hanyoyi daban-daban. Saurayin ya aika saƙonni masu ban sha'awa ga budurwar har zuwa lokacin da suka kusa don guje wa shiga tsakani (wanda aka sani da ''alarina'' ). Sannan da zarar sun nuna ƙaunar juna, sai su sanar da iyayensu game da yadda suke ji game da juna. Iyayen mutumin sun shirya ziyartar iyayen amarya. Da zarar an tabbatar da amincewarsu, za a iya sanya ranar aure. Kafin ranar aure, ana shirya biyan kuɗin amarya. Wannan yana tabbatar da amincewar iyayen amarya, kuma an sanya ranar aure. Da zarar an sanya ranar ta hanyar tuntuɓar [[Orisha|Orishas]] ta babalawo (idan mabiya [[Addinin Yarabawa|addinin Yarabawa ne]] ) ko kuma shawarar wani bawan Allah (idan [[Musulmi]] ko [[Kirista|Kirista ne]] ), ana gargaɗin amarya da ango su guji yin tafiya daga gari, har ma da zuwa gona. Wannan don hana duk wani haɗari. Ranar aure rana ce ta biki, ci, sha da rawa ga iyaye, dangi, sabon miji da mata da abokansu, har ma da maƙiya. Ba a ɗaukar aure a matsayin haɗin miji da mata kawai ba, ana kuma ganinsa a tsakanin Yarabawa a matsayin haɗin iyalai a ɓangarorin biyu. Amma kafin amarya ta tafi gidan mijinta, mutane daban-daban suna raka ta, wato dangi da abokai zuwa ƙofar gidanta a cikin wani al'ada mai suna Ekun Iyawo, ma'ana 'Kukan sabuwar amarya', wannan yana nuna cewa tana baƙin ciki da barin gidan iyayenta kuma yana nuna kasancewarta a sabon gidan. A can ake yi mata addu'a kuma ana wanke ƙafafunta. Ana kyautata zaton tana wanke duk wani mummunan sa'a da ta kawo gidan mijinta. Kafin a kai ta gidanta, idan ita mai bin addinin Yarabawa ce, ana ba ta calabash (igba) sannan a nemi ta karya shi. Idan ya karye, ana kyautata zaton adadin guntun da aka raba shi shine adadin 'ya'yan da za ta haifa. A daren auren, ita da mijinta suna haɗuwa ta farko kuma yawanci ana sa ran zai same ta budurwa. Idan bai yi ba, za a kunyata ta da iyayenta kuma za a iya korar ta daga ƙauyen da suke zaune.
Duk da cewa wannan shine bikin aure ɗaya tilo da 'yan ƙabilar suka saba yi, Musulmai da Kiristoci galibi suna haɗa shi da bikin aure [[Aure a Musulunci|na nikkah]] da na rajista (idan Musulmi ne) ko kuma bikin aure na coci da na rajista (idan Kiristoci ne). A cikin al'ummominsu, bikin Yarabawa da aka bayyana a sama ana ɗaukarsa a matsayin bikin aure fiye da bikin aure na gaskiya.
== Feshin Kuɗi (Owó-Níná) ==
Asalinsu daga ƙasar Yarabawa ne, Yarabawa sun kasance mutane masu matuƙar farin ciki kamar yadda ake gani a fasaharsu, yarensu, da waƙoƙinsu. <ref>{{Cite web |title=Everything You Need to Know About the Money Dance Tradition |url=https://www.brides.com/money-dance-tradition-5074509 |access-date=2022-01-26 |website=Brides |language=en}}</ref> Fesa kuɗi muhimmin ɓangare ne na al'adun Yarabawa a Kudu maso Yammacin Najeriya. Wannan al'ada ce da 'yan Najeriya da yawa ke so a yau, ba tare da la'akari da asalinsu ko ƙabilarsu ba. Fesa kuɗi yana nuna farin ciki, sa'a, da kuma nuna ƙaunar da baƙon ke yi wa ma'auratan a wani bikin aure. An raka amarya da ango suna rawa a bayan bikin aure. Baƙi suna shigowa bi-biye ko kuma kwanan nan suka kewaye ma'auratan a kan filin rawa suka zo gaba, suna sanya kuɗi a goshin ma'auratan, suna ba su damar "ruwa." Yayin da ake fesa kuɗin, 'masu tarawa' suna karɓar kuɗin daga ƙasa su sanya shi a cikin jaka don ma'auratan.
A tsakiyar shekarun 40, wasu kabilu da kabilun da suka ƙaura zuwa yankin Yarbawa na Najeriya sun rungumi al'adar. Yanzu ana fesa kuɗi a bukukuwan aure, ɗumamar gida, godiya, da sauransu a faɗin ƙasar Yarbawa a matsayin wata kyakkyawar alama ga masu bikin. Ana sanya kuɗin ɗaya bayan ɗaya a kan haikali na mai bikin, sannan a bar shi ya faɗi a ƙasa ko a cikin tire wanda daga baya iyalan masu bikin ko abokansu za su karɓa.
== Jana'iza (Ìsínku) ==
A ra'ayin Yarbawa, mutuwa ba ƙarshen rayuwa ba ce; maimakon haka, sauyawa ce daga wani nau'i na rayuwa zuwa wani. Jahilai (mutane marasa sani) suna jin tsoron mutuwa domin tana nuna ƙarshen wanzuwar da aka sani da kuma farkon wanda ba a sani ba. Rashin mutuwa shine mafarkin mutane da yawa, kamar yadda "Eji-ogbe" ya faɗa: ''Mo dogbo orose; Ng ko ku mo; Mo digba oke; Mo duro Gbonin'' . (Na zama tsohuwar bishiyar ose; Ba zan ƙara mutuwa ba; Na zama tuddai ɗari biyu da aka mirgina zuwa ɗaya; Ni ba mai motsi ba ne.) An samo ambaton tuddai a cikin karin maganar "Gboningbonin ni t'oke, oke Gboningbonin".
Yarabawa kuma suna addu'ar samun albarka da yawa, amma mafi mahimmanci guda uku sune dukiya, yara da rashin mutuwa: ire owo; ire omo; ire aiku pari iwa. Akwai imani da rayuwa bayan mutuwa wanda ci gaba ne na wannan rayuwa, kawai a wani yanayi daban, kuma gidan matattu yawanci ana sanya shi a wani wuri a wajen wannan wurin, kuma wani lokacin ana tunanin cewa rafi ne ya raba shi. Shiga cikin wannan rayuwa bayan mutuwa yana da sharaɗi ne akan yanayin rayuwar mutum da yanayin mutuwarsa. Wannan shine ma'anar rayuwa: isar da saƙon Olodumare, Mahalicci Mafi Girma ta hanyar haɓaka alherin rayuwa. Domin burin Allahntaka ne cewa mutane su haɓaka nagarta gwargwadon iko. Don haka ana dagewa cewa mutum yana da kyakkyawan iyawa don daidaita ɗabi'a da mutumtaka. Mutumtaka yanayi ne da aka cimma wanda aka yi hukunci da shi bisa ga mizanin alheri ga kai, ga al'umma da kuma ga kakanninsa. Kamar yadda mutane ke cewa: ''Keni huwa gbegbede; keni lee ku pelepele; K'omo eni lee n'owo gbogbo L'eni zunubi'' . (Mutum ya yi rayuwarsa a hankali; domin mutum ya mutu da kyakkyawar mutuwa; domin 'ya'yansa su miƙa hannuwansu a kan gawarsa a lokacin jana'iza.)
Nasarar mutuwa mai kyau lokaci ne na bikin rayuwar mamacin. Wannan ya faɗi cikin rukunoni da dama. Na farko, yara da jikoki za su yi bikin rayuwar iyayensu wanda ya rasu kuma ya bar musu suna mai kyau. Na biyu, Yarabawa suna da gaskiya kuma suna da ra'ayi game da halin da suke ciki game da mutuwa. Sun san cewa mutum zai iya mutuwa tun yana ƙarami. Abu mafi mahimmanci shine rayuwa mai kyau da suna mai kyau. Kamar yadda ake faɗa: ''Ki a ku l'omode, ki a fi esin se irele eni; o san ju ki a dagba ki a ma ni adie irana'' . (idan muka mutu ƙanana, kuma aka kashe doki don bikin rayuwar mutum; ya fi mutuwa tsufa ba tare da mutane sun kashe ko da kaza a bikin ba.)
Ana kuma yi imani da cewa kakannin suna da iko mai yawa na kula da zuriyarsu. Saboda haka, mutane suna ƙoƙarin tunawa da kakanninsu akai-akai. Wannan bauta ce ga kakanninsu, wanda wasu suka yi wa bautar kakanni ba daidai ba. Ana yi imani cewa ƙaunar da ke tsakanin iyaye da yaro a nan duniya ya kamata ta ci gaba ko da bayan mutuwa. Kuma tunda iyaye sun hau zuwa wani matakin rayuwa ne kawai, ya kamata a sami damar haɗin gwiwar ya kasance mai ƙarfi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
bubib112pq0qg3q6bgiggyejxrjqqgg
Ahmed Rezzak
0
146526
838885
824905
2026-05-21T23:46:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838885
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmed Rezzak''' wanda aka haife shi a [[Jelfa|Djelfa]] shi ne darektan gidan wasan kwaikwayo na Aljeriya, marubucin wasan kwaikwayo, darektan fim kuma ɗan wasan kwaikwayo. Ya rubuta kuma ya shirya kusan wasanni ashirin tun daga shekarun 1990s kuma ya bayyana a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a fina-finai da yawa na tarihi da fina-fukkuna na talabijin. Ayyukansa na wasan kwaikwayo, sau da yawa ana bayyana shi a matsayin siyasa da zamantakewa, ya sami kyaututtuka a bukukuwan kasa da yawa.<ref name="Ahmed Rezzak : l'Algérie qu'on muselle">{{Cite web |title=Ahmed Rezzak : l'Algérie qu'on muselle |url=https://www.telerama.fr/scenes/ahmed-rezzak-l-algerie-qu-on-musele%2C111009.php |access-date=24 September 2025 |publisher=Télérama |archive-date=16 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210116133350/https://www.telerama.fr/scenes/ahmed-rezzak-l-algerie-qu-on-musele%2C111009.php |url-status=bot: unknown }}</ref><ref name="« Posticha » de Ahmed Rezzak, une aventure humaine sur les planches">{{Cite web |title=« Posticha » de Ahmed Rezzak, une aventure humaine sur les planches |url=https://www.24hdz.dz/posticha-ahmed-rezzak-aventure-humaine/ |access-date=24 September 2025 |publisher=24H Algérie}}</ref><ref name="Ahmed Rezzak — IMDb">{{Cite web |title=Ahmed Rezzak — IMDb |url=https://www.imdb.com/name/nm7783636/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref><ref name="Ahmed Rezzak — MUBI">{{Cite web |title=Ahmed Rezzak — MUBI |url=https://mubi.com/en/cast/ahmed-rezzak |access-date=24 September 2025 |publisher=MUBI}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haife shi a ranar 26 ga Fabrairu 1967 a [[Jelfa|Djelfa]], Ahmed Rezzak ya kammala karatu a 1992 daga Cibiyar Nazarin Ayyuka ta Kasa. Ya rubuta wasanni sama da ashirin. Ayyukansa na fasaha akai-akai suna magance jigogi na zamantakewa da siyasa na zamani.<ref name="Ahmed Rezzak : l'Algérie qu'on muselle"/><ref>{{Cite web |title=أحمد رزاق |url=https://www.tna.dz/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%82/ |access-date=24 November 2025 |publisher=tna.dz |archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424222227/https://www.tna.dz/%D8%A3%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%82/ |url-status=bot: unknown }}</ref>
== Ayyuka ==
=== Gidan wasan kwaikwayo ===
Ahmed Rezzak an san shi da aikinsa a matsayin marubucin wasan kwaikwayo da darektan. Ya rubuta kuma ya shirya sanannun wasannin kamar ''Khatini'' (Babban Kyauta a Bikin Wasanni na Ƙasa, FNTP, 2021), ''Posticha'', El ''Tafihoun'' (Kyakkyawan Kyautar Gudanarwa a FNTP 2022/2023), Cin amana ta Falasdinu, da kuma samar da mataki mai ban mamaki ''Rouh El Djazair'' . An samar da ayyukansa a matakai na kasa (TNA) da wuraren yanki.<ref name="FNTP: « Khatini » d'Ahmed Rezzak décroche le grand prix">{{Cite web |title=FNTP: « Khatini » d'Ahmed Rezzak décroche le grand prix |url=https://www.24hdz.dz/ftnp-khatini-ahmed-rezzak-decroche-grand-prix/ |access-date=24 September 2025 |publisher=24H Algérie}}</ref><ref name="« Posticha » de Ahmed Rezzak, une aventure humaine sur les planches"/><ref name="Dans El Tafihoun, Ahmed Rezzak critique la philosophie de l'insignifiance">{{Cite web |title=Dans "El Tafihoun", Ahmed Rezzak critique la "philosophie de l'insignifiance" |url=https://www.24hdz.dz/theatre-dans-el-tafihoun-ahmed-rezzak-critique-la-philosophie-de-linsignifiance/ |access-date=24 September 2025 |publisher=24H Algérie}}</ref><ref>{{Cite web |title=Présentation du spectacle épique "Rouh El Djazaïr" |url=https://news.radioalgerie.dz/fr/node/54398 |access-date=24 September 2025 |publisher=Radio Algérie / AllAfrica}}</ref>
=== Fim da talabijin ===
Ahmed Rezzak ya kuma bayyana a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a fina-finai da fina-fukkuna da yawa na Aljeriya, musamman a cikin ayyukan Ahmed Rachedi da sauran daraktoci da ke hulɗa da tarihin tarihi da yanayin ƙasa. Yana da matsayi a cikin shirye-shirye irin su Mostefa Ben Boulaïd (2008), Krim Belkacem (2014), Lotfi (2015), El Achiq (2017) kuma kwanan nan Deux hommes un destin (2024).<ref name="Ahmed Rezzak — IMDb"/><ref name="Ahmed Rezzak — MUBI"/><ref>{{cite web|access-date=24 September 2025 |publisher=Africultures |title=Krim Belkacem — fiche Africultures (distribution) |url=https://www.africultures.com/films/?no=19312}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator --></ref>
== Manyan ayyukan ==
=== Gidan wasan kwaikwayo da aka zaɓa ===
* ''Khatini'' - Babban Kyauta, 14th National Festival of Professional Theatre (FNTP), 2021.<ref name="FNTP: « Khatini » d'Ahmed Rezzak décroche le grand prix"/>
* ''Posticha'' - Sau da yawa ana yin sa a TNA (Mahieddine-Bachtarzi National Theatre). <ref>{{Cite web |title=«Posticha» de Ahmed Rezzak, une aventure humaine sur les planches |url=https://www.24hdz.dz/posticha-ahmed-rezzak-aventure-humaine/ |access-date=24 September 2025 |publisher=24H Algérie}}</ref>
* El ''Tafihoun'' - Jagora mafi kyau (tsohon) a FNTP . <ref name="Dans El Tafihoun, Ahmed Rezzak critique la philosophie de l'insignifiance"/>
* Cin amana na Falasdinu - An gabatar da shi a Gidan Al'adu; waƙar yabo ga juriyar Falasdinu.<ref>{{Cite web |title=Présentation de "Palestine trahie" d'Ahmed Rezzak |url=https://elmoudjahid.dz/fr/culture/presentation-de-palestine-trahie-d-ahmed-rezzak-ode-a-la-resistance-palestinienne-235419 |access-date=24 September 2025 |publisher=El Moudjahid }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''Rouh El Djazair'' - An shirya wasan kwaikwayo na tarihi don bikin cika shekaru 70 na farkon yakin neman 'yancin Aljeriya. <ref>{{Cite web |title=Presentation of the epic show 'Rouh El Djazaïr' in Algiers |url=https://fr.allafrica.com/stories/202410310454.html |access-date=24 September 2025 |publisher=AllAfrica / APS}}</ref>
=== Fim / talabijin da aka zaɓa ===
* ''Mostefa Ben Boulaïd (fim) '' (2008) - ɗan wasan kwaikwayo (aikin: Ajel Ajoul). <ref>{{Cite web |title=Mostefa Ben Boulaid (2008) — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt2871002/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* ''Krim Belkacem'' (2014) - an jefa shi (aikin: Amar Ouamrane). <ref>{{Cite web |title=Krim Belkacem — fiche Africultures |url=https://www.africultures.com/films/?no=19312 |access-date=24 September 2025 |publisher=Africultures}}</ref>
* ''Lotfi'' (2015) - an ba da kyauta a kan IMDb
* ''El Achiq'' (2017) - darektan / ɗan wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |title=El Achiq (2017) — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt11179800/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* Maza biyu daya (2024) - ɗan wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |title=Deux hommes un destin (2024) — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt26938494/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
== Hotunan da aka zaɓa ==
* 2008 - ''Masallacin Ben Boulaid'' - ɗan wasan kwaikwayo (Ajel Ajoul). <ref>{{Cite web |title=Mostefa Ben Boulaid — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt2871002/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* 2014 - ''Krim Belkacem'' - ɗan wasan kwaikwayo (Amar Ouamrane). <ref>{{Cite web |title=Krim Belkacem — Africultures |url=https://www.africultures.com/films/?no=19312 |access-date=24 September 2025 |publisher=Africultures}}</ref>
* 2015 - ''Lotfi'' - an ba da kyauta ([[IMDb]]). <ref>{{Cite web |title=Lotfi — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt5223510/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* 2017 - ''El Achiq'' - (IMDb). <ref>{{Cite web |title=El Achiq — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt11179800/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* 2024 - Maza biyu daya - ɗan wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |title=Deux hommes un destin — IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt26938494/ |access-date=24 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
== Karɓar bakuncin da kyaututtuka ==
* Babban Kyauta a bikin 14th National Festival of Professional Theatre (FNTP) don ''Khatini'' (2021). <ref name="FNTP: « Khatini » d'Ahmed Rezzak décroche le grand prix"/>
* Jagora mafi kyau (ex-aequo) a FNTP don El ''Tafihoun'' (2022/2023). <ref name="Dans El Tafihoun, Ahmed Rezzak critique la philosophie de l'insignifiance"/>
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{Cite web |title=Ahmed Rezzak on IMDb |url=https://www.imdb.com/name/nm7783636/ |publisher=IMDb}}
* {{Cite web |title=Ahmed Rezzak on MUBI |url=https://mubi.com/en/cast/ahmed-rezzak |publisher=MUBI}}
* {{Cite web |title=Krim Belkacem on Africultures |url=https://www.africultures.com/films/?no=19312 |publisher=Africultures}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1967]]
se08td7tfvo52vlau1pn2xhgglhryjf
Ahmed Bedjaoui
0
146528
838884
813144
2026-05-21T23:17:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838884
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmed Bedjaoui''' (an haife shi a shekara ta 1943) darektan fim ne, furodusa, mai sukar, kuma masanin kimiyya. An san shi da fina-finai na farko na ƙarshen shekarun 1960 da kuma karɓar bakuncin da kuma samar da shirin talabijin na Télé Ciné Club, wanda ya gabatar da shi na shekaru ashirin. An kuma san shi da aikinsa na ilimi da edita a kan fina-finai na Aljeriya.<ref>{{Cite web |title=Ahmed Bedjaoui |url=https://africultures.com/personnes/?no=22189 |access-date=23 September 2025 |publisher=Africultures}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ahmed Bedjaoui |url=https://www.imdb.com/name/nm2376638/ |access-date=23 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
Ahmed Bedjaoui ya yi karatun fim a IDHEC (Institut des hautes études cinématographiques) a birnin Paris kuma ya sami digirin digirin digirgir a fannin wayewa da wallafe-wallafen Amurka. Farfesa ne a jami'a, ya koyar da aikin jarida da nazarin fim a Jami'ar Algiers 3. Har yanzu yana aiki a al'adun Aljeriya, yana ɗaya daga cikin masu kafa Cinémathèque na Algeria, mai sukar fina-finai ga jaridu da mujallu da yawa (duka Aljeriya da na duniya), wanda ya kafa kuma shugaban Biennale na Duniya na Fim da Archaeology na Tipasa, kuma darektan fasaha na Algiers International Festival. Ya kuma yi aiki a matsayin darektan da kuma mai tsara shirye-shirye don abubuwan da suka faru a duniya. Bedjaoui memba ne na kwamitin zartarwa na Majalisar Kasa da Kasa ta Fim, Talabijin da Sadarwar Audiovisual (CICT) a karkashin UNESCO, kuma tana da matsayi a cibiyoyin fina-finai da yawa na Aljeriya.<ref>{{cite web|title=Ahmed Bedjaoui|url=https://archiv.hkw.de/en/programm/projekte/veranstaltung/p_99385.php|publisher=Haus der Kulturen der Welt (HKW)|access-date=23 September 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Ahmed Bedjaoui|url=https://www.africine.org/personne/ahmed-bedjaoui/22189|publisher=Africiné|access-date=23 September 2025}}</ref> A shekara ta 2015, an ba shi lambar yabo ta Fellini saboda gudummawar da ya bayar ga karewa da inganta fina-finai a duk duniya.
== Ayyuka da gudummawa ==
Ahmed Bedjaoui ya dauki bakuncin shirin talabijin na Télé Ciné Club na shekaru da yawa, wanda ya zama babban dutse na ilimin fina-finai da ganowa ga tsararraki na masu kallo na Aljeriya. Ya jagoranci gajeren fina-finai da matsakaici a ƙarshen shekarun 1960 kuma ya samar ko ya hada manyan ayyukan fina-falla na Algeria. Daga cikin fina-finai da yawa da ya samar sune ''Nahla'' ta Farouk Beloufa, fina-fukkuna biyu na Assia Djebar, ''Bouamama'' ta Benamar Bakhti, da ''Kahla Oua Beida'' ta Abderrahmane Bouguermouh . Ya kuma wallafa littattafai da yawa game da fina-finai na Aljeriya, musamman kan wakilcin Yakin Independence . <ref>{{Cite web |title=Télé Ciné Club (TV Series 1969–1989) - Ahmed Bedjaoui |url=https://m.imdb.com/title/tt30852710/characters/nm2376638/ |access-date=23 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cinema and the Algerian War of Independence: Culture, Politics and Society — Ahmed Bedjaoui |url=https://journals.openedition.org/insaniyat/30503 |access-date=23 September 2025 |publisher=OpenEdition / Insaniyat}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
=== Daraktan ===
* 1968: Babban Juyawa <ref>{{Cite web |title=Le Grand Détour – film page |url=https://africultures.com/films/?no=21792 |access-date=23 September 2025 |publisher=Africultures}}</ref>
* 1969: ''Tarihin juyin juya hali'' - fim na rukuni (direkta da yawa ciki har da Ahmed Bedjaoui) <ref>{{Cite web |title=Histoires de la révolution (1969) |url=https://www.imdb.com/title/tt0856213/ |access-date=23 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
* 1974: ''yatsan hannu a cikin ma'auni'' <ref>{{Cite web |title=Le Doigt dans l'engrenage |url=https://africine.org/film/le-doigt-dans-lengrenage/3693publisher=Africiné |access-date=11 November 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Mai gabatarwa (1976-1985, sama da fina-finai 70 na RTA) ===
* Babban furodusa a kan ''Boualem Zid El Goudam'' (1980) na Moussa Haddad (an san shi a matsayin furodusa) <ref>{{Cite web |title=Boualem Zid El Goudam – cast & crew |url=https://mubi.com/en/films/boualem-zid-el-goudem/cast |access-date=23 September 2025 |publisher=MUBI}}</ref>
* ''Nahla'' (1981) na Farouk Beloufa
* La Nouba na mata na Mont Chenoua (1978) da kuma La ''Zerda ko waƙoƙin mantuwa'' (1982) na Assia Djebar
* ''Kahla oua Beida'' (1981) da kuma Les Oiseaux de l'Été (1978) na Abderrahmane Bouguermouh
* ''Bouamama'' (1984) na Benamar Bakhti
* Le Défi (1980) da Libération (1982) na Moussa Haddad
* Les Rameaux de feu (1984) na Mohamed Ifticene
=== Talabijin ===
* Télé Ciné Club (1969-1989) - mai karɓar bakuncin / mai sukar (babban shirin talabijin game da fim) <ref>{{Cite web |title=Ahmed Bedjaoui – Télé Ciné Club |url=https://www.imdb.com/name/nm2376638/ |access-date=23 September 2025 |publisher=IMDb}}</ref>
== Littattafai / Littattafai ==
* Hotuna da fuskoki, a tsakiyar yakin Tlemcen (Tlemcen, ƙarshen 1960s / rubutun / zane-zane na Denis Martinez) - Chihab Editions, 2012. <ref>{{Cite web |title=Images et visages au cœur de la bataille de Tlemcen |url=https://www.furet.com/livres/images-et-visages-au-coeur-de-la-bataille-de-tlemcen-ahmed-bedjaoui-9789961638804.html |access-date=23 September 2025 |publisher=Furet du Nord}}</ref>{{ISBN|978-9961-63-880-4}}
* Cinéma da yakin neman 'yanci: Algeria, yaƙe-yaƙe na hotuna - Chihab Editions, 2014. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-9947-39-073-3|<bdi>978-9947-39-073-3</bdi>]] <ref>{{Cite web |title=Cinéma et guerre de libération - Algérie, des batailles d'images |url=https://www.furet.com/livres/cinema-et-guerre-de-liberation-ahmed-bedjaoui-9789947390733.html |access-date=23 September 2025 |publisher=Furet du Nord}}</ref>{{ISBN|978-9947-39-073-3}}
* Yaƙin Algeria a cikin fina-finai na duniya - Dubban da ɗaya na fina-fakka na game da yaƙin Algeria duk duniya - Chihab Editions, 2016. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-9947-39-114-3|<bdi>978-9947-39-114-3</bdi>]] <ref>{{Cite web |title=La guerre d'Algérie dans le cinéma mondial |url=https://www.lalibrairie.com/livres/la-guerre-d-algerie-dans-le-cinema-mondial_0-6537020_9789947391143.html |access-date=23 September 2025 |publisher=Lalibrairie.com / Chihab}}</ref>{{ISBN|978-9947-39-114-3}}
* Cinemas na Larabawa da wallafe-wallafen (tare da Michel Serceau) - L'Harmattan, "Hotuna da yawa: Scènes & Écrans" jerin, 2019. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-2-343-17979-7|<bdi>978-2-343-17979-7</bdi>]] <ref>{{Cite web |title=Les cinémas arabes et la littérature |url=https://www.furet.com/livres/les-cinemas-arabes-et-la-litterature-ahmed-bedjaoui-9782343179797.html |access-date=23 September 2025 |publisher=Furet du Nord}}</ref>{{ISBN|978-2-343-17979-7}}
* ''Littattafan Larabawa da fina-finai'' - Chihab, 2022. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-9947-39-216-4|<bdi>978-9947-39-216-4</bdi>]] <ref>{{Cite web |title=Littérature et cinémas arabes |url=https://www.furet.com/livres/litterature-et-cinemas-arabes-9789947392164.html |access-date=23 September 2025 |publisher=Furet du Nord}}</ref>{{ISBN|978-9947-39-216-4}}
* ''Fim da Yakin Independence na Algeria: Al'adu, Siyasa, da Al'umma'' - Palgrave Macmillan, 2021. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-3030379964|<bdi>978-3030379964</bdi>]]{{ISBN|978-3030379964}}
* Fim din a lokacin da yake da kyau - Chihab, 2022
* ''Scott Fitzgerald da tsaransa suna fuskantar na'urar Hollywood'' - Casbah Editions, 2023
* ''Fim din Aljeriya a cikin darussan 44'' - Walid Meziani Editions, 2024
* ''Fim din Aljeriya a cikin Darussan arba'in da biyar'' - Palgrave Macmillan, 2025
* ''Shekaru Goma na Fim na Aljeriya'' - Chihab, 2025
== Kyaututtuka da matsayi ==
* Kakakin da kuma masu tsara shirye-shirye don abubuwan da suka faru a duniya (misali, nuna fina-finai da shirye-shiryen jigogi); tsohon jami'in al'adu da ke cikin cibiyoyin fina-fakka na Aljeriya (Cinémathèque, shugaban sau uku na asusun tallafin fina-fallace na FDATIC, mai ba da gudummawa ga bukukuwan kasa da kasa da kasa, shugaban juri a FESPACO 2018). <ref>{{Cite web |title=Algeria after 1954 – program (curator Ahmed Bedjaoui) |url=https://archiv.hkw.de/en/programm/projekte/veranstaltung/p_99385.php |access-date=23 September 2025 |publisher=HKW}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1943]]
0z0ceeoqqpn07p7q7ny693az7ra7t0m
Angeline Ndayishimiye
0
146721
839015
832513
2026-05-22T11:37:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
839015
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Angeline Ndayishimiye Ndayubaha''' (an haife ta a shekara ta 1976) ta zama Uwargidan shugaban ƙasar Burundi, a shekara ta 2020. A shekara ta 2023 aka ba ta lambar yabo ta Majalisar Ɗinkin Duniya kan yawan jama'a.
== Rayuwa ==
An haifi Ndayubaha a shekarar 1976. <ref>{{Cite web |title=H.E Madam Angeline Ndayubaha – AFLPM |url=https://aflpm.org/team/burundi/ |access-date=2024-06-21 |language=en-US |archive-date=2023-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512193635/https://aflpm.org/team/burundi/ |url-status=dead }}</ref>
Ta kasance laftanar lokacin da ta bar rundunar soji a shekarar 2004. <ref name="faapa">{{Cite web |last=z.janati |date=2022-11-27 |title=sommet UA: Mme Angeline NDAYISHIMIYE, Première Dame du Burundi, âme de battante |url=https://nwl.faapa.info/actualites/sommet-ua-mme-angeline-ndayishimiye-premiere-dame-du-burundi-ame-de-battante/ |access-date=2024-03-02 |website=NWL - FAAPA |language=fr-FR |archive-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302124026/https://nwl.faapa.info/actualites/sommet-ua-mme-angeline-ndayishimiye-premiere-dame-du-burundi-ame-de-battante/ |url-status=dead }}</ref> A shekarar 2005 ta fara aiki a ''Société Burundaise de Gestion des Entrepôts et d'Assistance des Avions en Escale'' (SOBUGEA), wani kamfanin Burundi, wacce ke shirya jigilar kaya ta jirgin sama. Daga shekarun 2010 zuwa 2012 ta jagoranci sashen kula da albarkatun ɗan adam da gudanarwa na wannan kamfanin, kuma daga baya aka naɗa ta Daraktar Gudanarwa ta Kuɗi. Ta yi hutu a Air Burundi, na tsawon shekara guda amma in ba haka ba ta riƙe wannan matsayin har zuwa shekara ta 2018. <ref name="agence">{{Cite web |title=Sommet UA: Mme Angeline NDAYISHIMIYE, Première Dame du Burundi, âme de battante {{!}} Agence Nigérienne de Presse |url=http://www.anp.ne/article/sommet-ua-mme-angeline-ndayishimiye-premiere-dame-du-burundi-ame-de-battante |access-date=2024-03-02 |website=www.anp.ne}}</ref>
A shekarar 2017 ta ƙirƙiri wata ƙungiya mai suna ''Femmes Intwari'' wacce manufarta ita ce kare zaman lafiya na dimokuraɗiyya. Membobin ''Femmes Intwari'' mata ne waɗanda, kamar ta, suka yi aiki a soja ko kuma waɗanda suka zama gwaurayen sojojin Birundian." <ref name="faapa"/> A shekarar 2019 ta kafa kuma ta zama shugabar <ref name="faapa" /> ta ƙungiyar ''Umugiraneza'' wacce ke aiki a fannin rage talauci wanda ke mai da hankali kan yara da zawarawa. ''Umugiraneza'' tana ba da kulawar lafiya, aiki mai albashi, ilimi da horo. <ref name="agence"/>
[[Fayil:Nyenicubahiro_Angeline_NDAYISHIMIYE.jpg|thumb]]
A ranar 18 ga watan Yuni 2020 ta zama Uwargidan Shugaban ƙasar Burundi. <ref>{{Cite web |title=H.E Madam Angeline Ndayubaha – AFLPM |url=https://aflpm.org/team/burundi/ |access-date=2024-03-02 |language=en-US |archive-date=2023-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512193635/https://aflpm.org/team/burundi/ |url-status=dead }}</ref> Denise Bucumi-Nkurunziza ya riga ta.
A watan Mayun 2023 aka zaɓe ta a matsayin Shugabar Matar Farko ta Afirka (AFLPM). <ref name="popaward" /> <ref>{{Cite web |title=Our History – AFLPM |url=https://aflpm.org/our-history/ |access-date=2024-03-02 |language=en-US |archive-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240302173126/https://aflpm.org/our-history/ |url-status=dead }}</ref> A watan Yulin 2023 ta sami kyautar mutum ɗaya ta lambar yabo ta Majalisar Ɗinkin Duniya kan yawan jama'a. Kyautar cibiyoyi ta samu ne daga [[African Institute for Development Policy|Cibiyar Nazarin Ci Gaban Afirka]] (AFIDEP). <ref name="popaward">{{Cite web |title=H.E. Mrs. Angeline Ndayishimiye, First Lady of Burundi, and the African Institute for Development Policy (AFIDEP) receive the 2023 United Nations Population Award {{!}} United Nations Population Fund |url=https://www.unfpa.org/press/he-mrs-angeline-ndayishimiye-first-lady-burundi-and-african-institute-development-policy |access-date=2024-03-02 |website=www.unfpa.org |language=en}}</ref> A farkon wannan shekarar, BBC ta ruwaito cewa ta sayi tufafinta. <ref>{{Cite web |date=2023-07-19 |title=Burundi:'Jewe ni je nigurira impuzu ... Ndaja no kuri internet nkaraba izigezweho'- Angeline Ndayishimiye |url=https://www.bbc.com/gahuza/articles/crg7d7q62j5o |access-date=2024-03-02 |website=BBC News Gahuza |language=rw}}</ref>
Ita da matan shugabannin Afirka jakadu ne na ƙungiyar Merck da ke Jamus. <ref name="announce">{{Cite web |last=apofeed |date=2024-05-27 |title=Merck Foundation Chief executive officer (CEO) & Burundi First Lady announce Burundian Winners of their Media Awards to break Infertility Stigma, Support Girl Education and Diabetes- Hypertension awareness |url=https://african.business/2024/05/apo-newsfeed/merck-foundation-chief-executive-officer-ceo-burundi-first-lady-announce-burundian-winners-of-their-media-awards-to-break-infertility-stigma-support-girl-education-and-diabetes-hypertension-awar |access-date=2024-06-21 |website=African Business |language=en-GB}}</ref> Sun kafa kamfen ɗin "Fiye da Uwa" don kawar da tsangwama ga mata waɗanda ba sa haihuwa, <ref>{{Cite web |title=The Strategy of Merck Foundation "More Than a Mother" Campaigm |url=https://merck-foundation.com/our-programs/Merck-Foundation-More-Than-a-Mother/Strategy |access-date=21 June 2024 |website=Merck Foundation |archive-date=24 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250224030053/https://merck-foundation.com/our-programs/Merck-Foundation-More-Than-a-Mother/Strategy |url-status=dead }}</ref> kuma a cikin shekarar 2017 sun fara bayar da kyaututtukan kafofin watsa labarai na shekara-shekara. <ref name="announce" />
A watan Afrilun 2025 ta halarci ƙaddamar da allurar rigakafin zazzabin cizon sauro a Burundi, kamar yadda Ministar Lafiya [[Lydwine Baradahana]] da [[UNICEF]] suka shirya. <ref>{{Cite web |date=March 2025 |title=Burundi introduces malaria vaccine into routine immunization |url=https://www.unicef.org/burundi/press-releases/joint-press-release |access-date=12 April 2025 |website=UNICEF}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ita da mijinta suna da 'ya'ya shida. <ref name="agence"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
mq6cwr2izc4v50wya0ipxwaljk2rsaw
Ahmaddin Abdul Rahman
0
146877
838883
815168
2026-05-21T23:08:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838883
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ahmaddin bin Haji Abdul Rahman''' (an haife shi a watan Afrilu 1972) shine Ministan Harkokin Cikin Gida (MOHA) a Brunei tun daga 2022, <ref>{{Cite web |title=Kementerian Hal Ehwal Dalam Negeri – MHEDN |url=http://www.moha.gov.bn/MaklumatKorporat/MHEDN.aspx |access-date=2023-03-10 |website=www.moha.gov.bn}}</ref> tsohon Mataimakin Ministan Kudi da Tattalin Arziki (MoFE), <ref>{{Cite web |title=Ministry of Finance and Economy – deputy-minister-of-finance |url=https://www.mofe.gov.bn/SitePages/deputy-minister-of-finance.aspx |access-date=2023-03-10 |website=www.mofe.gov.bn}}</ref> kuma shugaban Royal Brunei Technical Services (RBTS) <ref>{{Cite web |title=Meet Our Team |url=https://rbts.com.bn/about-rbts/meet-our-team-2/ |access-date=2023-03-11 |website=RBTS |language=en-US}}</ref> da Babban Bankin Brunei Darussalam (BDCB). <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-06-27 |title=AMBD renamed Brunei Darussalam Central Bank » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/ambd-renamed-brunei-darussalam-central-bank/ |access-date=2023-03-11 |website=AMBD renamed Brunei Darussalam Central Bank |language=en-US}}</ref> Baya ga yin aiki a kwamitocin gwamnati da dama da ke kula da sauƙin kasuwanci, haɗin gwiwa tsakanin kamfanoni da kamfanoni masu zaman kansu, [[Albarkatun dan'adam|tsara ma'aikata]] da samar da aiki, FDIs da masana'antu masu tasowa, da kuma gudanar da Sukuk, Ahmaddin a halin yanzu yana cikin kwamitin kamfanoni masu alaƙa da gwamnati a fannoni daban-daban, ciki har da banki, likitanci, mai da iskar gas, jigilar kayayyaki, da gidaje.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Ahmaddin a watan Afrilu 1972 kuma a Jami'ar Brunei Darussalam (UBD), Ahmaddin ya sami digiri na farko a fannin fasaha ( Hons ) a cikin Nazarin Gudanarwa a 1996.
== Farkon aikina ==
A shekarar 1996, Ahmaddin ya fara aiki da gwamnati (Sashen Shige da Fice da Rajista na Ƙasa). Ya kuma yi aiki a matsayin mukaddashin darektan bincike da tsare-tsare na sashen ayyukan gwamnati, mai kula da kwastam na sashen kwastam da harajin masarauta, da kuma darektan gudanarwa da kuɗi a cikin ma'aikatar. Ahmaddin ya fara riƙe muƙamai da dama a Ma'aikatar Kuɗi ta Ƙasa, ciki har da Sakataren Dindindin na Manufofi da Zuba Jari, Manufofi, da Aiki, <ref>{{Cite web |title=BDIF |url=https://bdif.com.bn/ifb-public/front/news/64 |access-date=2023-03-11 |website=bdif.com.bn |archive-date=2023-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311002616/https://bdif.com.bn/ifb-public/front/news/64 |url-status=dead }}</ref> waɗanda ya riƙe daga 24 ga Agusta 2017 zuwa 22 ga Oktoba 2015. A lokacin sake fasalin majalisar ministoci a ranar 30 ga Janairu 2018, an naɗa shi mataimakin ministan kuɗi da tattalin arziki. Bugu da ƙari, shi ne darektan Kamfanin Jiragen Sama na Royal Brunei (RBA) daga 8 ga Yuni 2018 har zuwa lokacin da ya yi murabus a ranar 4 ga Janairu 2021. <ref>{{Cite web |title=Dato Seri Paduka Awang Haji Ahmaddin BIN HAJI ABDUL RAHMAN personal appointments – Find and update company information – GOV.UK |url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/TuvbMuVeDIl7OprHxd8KcZjZgJw/appointments |access-date=2023-03-11 |website=find-and-update.company-information.service.gov.uk |language=en}}</ref>
== Aikin minista ==
A ranar 27 ga Yuni 2021, an naɗa Ahmaddin a matsayin shugaban BDCB, <ref name=":1"/> wanda ya maye gurbin yarima mai jiran gado [[Al-Muhtadee Billah]] . <ref>{{Cite web |last=Scoop |first=The |date=2021-06-26 |title=AMBD renamed Brunei Darussalam Central Bank |url=http://thescoop.co/2021/06/26/ambd-renamed-brunei-darussalam-central-bank/ |access-date=2023-03-11 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> Daga baya za a sake naɗa shi Ministan Harkokin Cikin Gida, bayan sake fasalin majalisar ministoci a ranar 7 ga Yuni 2022. <ref>{{Cite web |date=2022-06-08 |title=New Cabinet unveiled » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/new-cabinet-unveiled/ |access-date=2023-03-11 |website=New Cabinet unveiled |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Hj Abu Bakar |first=Rasidah |last2=Bandial |first2=Ain |date=2022-06-07 |title=HM: New cabinet must carry out duties with 'full loyalty and responsibility' |url=https://thescoop.co/2022/06/07/hm-new-cabinet-must-carry-out-duties-with-full-loyalty-and-responsibility/ |access-date=2023-03-11 |website=The Scoop |language=en-GB}}</ref> Ya kamata matasa su haɓaka tunani, hali, da iyawa masu kyau, a cewar Ahmaddin a lokacin taron matasa na 5 na Brunei a ranar 5 ga Disamba 2022, don ba da gudummawa yadda ya kamata ga ci gaban ƙasa. Bugu da ƙari, ya ambaci cewa don cimma ci gaban ƙasar gaba ɗaya, dole ne yara su iya cika buƙatun shugabanci nagari da haɗin gwiwa. <ref>{{Cite web |date=2022-12-05 |title=Fifth Youth Town Hall gathers over 500 youths – The Bruneian |url=https://thebruneian.news/2022/12/05/fifth-youth-town-hall-gathers-over-500-youths/ |access-date=2023-03-11 |language=en-US}}</ref> A ranar 9 ga Maris 2023, MOHA za ta goyi bayan jigon kasafin kuɗi na "Ƙirƙirar Makomar Ci Gaba Tare" ta hanyar mai da hankali kan manufofi uku, a cewar Ahmaddin a cikin gabatarwarsa ga rabon da aka ware wa Ma'aikatar da sassanta wanda ya kai sama da B$ 136 miliyan. Ministan Harkokin Cikin Gida ya yi iƙirarin cewa ɗaya daga cikin manufofin shine tsaro da walwala. <ref>{{Cite web |title=Latest News – Supporting Budget Theme 2023/2024 |url=https://www.rtbnews.rtb.gov.bn/Lists/News%202018/DispForm.aspx?ID=35276&ContentTypeId=0x010009BBE23B3840184D80AE8D8DEA617660 |access-date=2023-03-11 |website=www.rtbnews.rtb.gov.bn}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ahmaddin ya auri Datin Hajah Norzana binti Pengiran Haji Rosli. <ref>{{Cite web |date=2022-09-29 |title=Envoy lauds Brunei-China relations » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/envoy-lauds-brunei-china-relations/ |access-date=2024-04-11 |website=Envoy lauds Brunei-China relations |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ambassador Yu Hong’s Remarks at the Reception in Celebration of the 73rd Anniversary of the Founding of the People’s Republic of China |url=http://bn.china-embassy.gov.cn/eng/sgxws/202209/t20220929_10774313.htm |access-date=2024-04-11 |website=bn.china-embassy.gov.cn}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-07-17 |title=Blessings and gifts for new bundles of joy » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/blessings-and-gifts-for-new-bundles-of-joy/ |access-date=2024-04-11 |website=Blessings and gifts for new bundles of joy |language=en-US}}</ref>
== Daraja ==
An ba Ahmaddin kyaututtuka kamar haka:
* [[Fayil:First_Class_of_the_Order_of_Setia_Negara_Brunei_(PSNB).svg|50x50px]] Order na Setia Negara Brunei First Class (PSNB; 15 Yuli 2022) - ''Dato Seri Setia'' <ref>{{Cite web |last=Lyna Mohamad |date=2022-07-16 |title=23 state decorations conferred |url=https://borneobulletin.com.bn/23-state-decorations-conferred/ |access-date=2023-03-10 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref>
* [[Fayil:Fourth_Class_of_the_Order_of_Setia_Negara_Brunei_(PSB).svg|50x50px]] Oda na Setia Negara Brunei Class Hudu (PSB) <ref name=":2" />
* [[Fayil:First_Class_of_the_Order_of_Seri_Paduka_Mahkota_Brunei_(SPMB).svg|50x50px]] Odar Seri Paduka Mahkota Brunei First Class (SPMB) - ''Dato Seri Paduka''
* [[Fayil:Second_Class_of_the_Order_of_Seri_Paduka_Mahkota_Brunei_(DPMB).svg|50x50px]] Odar Seri Paduka Mahkota Brunei Na Biyu (DPMB; 15 Yuli 2017) - ''Dato Paduka'' <ref>{{Cite web |date=2017-07-17 |title=Seramai 35 orang menerima Bintang Kebesaran NBD |url=https://www.pelitabrunei.gov.bn/Arkib%20Dokumen/2017/Julai/pelitabrunei_170717.pdf |access-date=2024-06-07 |website=www.pelitabrunei.gov.bn |pages=11 |language=ms}}</ref>
* [[Fayil:Excellent_Service_Medal_(PIKB).svg|50x50px]] Kyauta Mai Kyau ta Sabis (PIKB) <ref name=":2" />
* [[Fayil:Sultan_Hassanal_Bolkiah_Golden_Jubilee_Medal.svg|50x50px]] Lambar Yabo ta Zinare ta Sultan of Brunei (5 Oktoba 2017) <ref>{{Cite web |last=Khartini Hamir |date=2025-07-15 |title=Istiadat Barisan Kehormatan penuh gilang-gemilang |url=https://www.pelitabrunei.gov.bn/Lists/Berita%202018/NewDisplayForm.aspx?ID=60630 |access-date=2025-07-16 |website=Pelita Brunei |language=ms}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Haifaffun 1972]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
6yv61jgig99phtm3gaofbkp0lo7na8s
Amina Zoubir
0
147010
838964
825230
2026-05-22T08:43:14Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838964
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amina Zoubir''' (an haife ta a shekara ta 1983) 'yar asalin Aljeriya ce, mai shirya fina-finai kuma mai wasan kwaikwayon. Ta yi aiki tare da matsakaitan fasaha daban-daban kamar zane-zane, zane, zane-zane na shigarwa, wasan kwaikwayo da zane-zane. Ayyukanta suna da alaƙa da ra'ayoyin harshe na jiki a takamaiman wurare na yankunan [[Arewacin Afirka]].
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Amina Zoubir 'yar wasan kwaikwayo ce ta Faransa da aka haifa a Aljeriya. Mahaifiyarta likita ce kuma mahaifinta, [[Hellal Zoubir]], mai zane ne kuma mai tsarawa wanda ke zaune a Aljeriya. Ta sami digiri na DESA a cikin zane-zane a shekara ta 2006 a {{Interlanguage link|École supérieure des beaux-arts d'Alger|fr}} a [[Aljir|Algiers]] . Ta koma Paris, Faransa a 2007 kuma ta kammala karatu tare da digiri na biyu daga Jami'ar Paris 8 Vincennes-Saint-Denis a 2009.
== Ayyuka ==
Zoubir ta ba da umarnin gajeren fim dinta na farko a shekara ta 2006, mai taken Take the bus and look, <ref name="auto1">{{Cite journal |last=Letort |last2=Cherel |year=2014 |title=Women on the Algerian Art Scene: Interrogating the Postcolonial Gaze through Documentary and Video Art |url=https://www.jstor.org/stable/10.2979/blackcamera.6.1.193 |journal=Black Camera |volume=6 |issue=1 |pages=193–214 |doi=10.2979/blackcamera.6.1.193 |jstor=10.2979/blackcamera.6.1.193 |s2cid=191602194 |url-access=subscription}}</ref> yana haɓaka tunani game da dangantakar da ke tsakanin mutane, fasaha, da sinima a farkon rikice-rikicen al'umma da ke tasowa bayan raunin yakin basasa.
A cikin shekara ta 2010, Zoubir ta wallafa bincikenta na ilimi a matsayin littafi mai taken video art of Algerian artists - Relation de l'image et du son dans la vidéo contemporaine algérienne: une expérience en temps réel. <ref name="auto">{{Cite web |last=ZOUBIR |first=AMINA |date=June 7, 2010 |title=RELATION DE L'IMAGE ET DU SON DANS LA VIDEO CONTEMPORAINE ALGERIENNE |url=https://www.morebooks.de/store/fr/book/relation-de-l-image-et-du-son-dans-la-video-contemporaine-algerienne/isbn/978-613-1-50745-8 |publisher=Editions universitaires europeennes |via=www.morebooks.de}}</ref> Binciken da take yi da kuma yin hakan yana tambayar ra'ayoyin yaren jiki a cikin takamaiman wurare inda ake amfani da tsarin addini, zamantakewa, da siyasa don bayyana nau'in jiki a yankunan Arewacin Afirka.
A cikin 2012, Zoubir ta ba da umarni kuma ta yi Take your place <ref>{{Cite web |title=This domain was registered by Youdot.io |url=http://un-ete-a-alger.com/#/prends-ta-place |website=un-ete-a-alger.com |access-date=2026-03-30 |archive-date=2024-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240520153803/https://www.un-ete-a-alger.com/#/prends-ta-place |url-status=dead }}</ref> wanda ta ba da umurni kuma ta yin a cikin 2012 a kan zaɓaɓɓun wurare na birane <ref>{{Cite web |title=Gender politics and art in Algeria: Amina Zoubir |url=https://artenews.tumblr.com/post/69004611143/gender-politics-and-art-in-algeria-amina-zoubir |access-date=2025-06-26 |publisher=ArteNews}}</ref> don nuna rashin amincewa da batutuwan jinsi a cikin al'ummar Aljeriya, a lokacin ayyukan mata shida da aka gudanar a matsayin takamaiman bidiyo a cikin birane ciki har da salons na kofi, a kan tituna, filayen kwallon kafa, rairayin bakin teku, salons na gashi, da kuma a cikin kasuwannin tufafi, inda mata ke fuskantar wariyar launin fata a Algiers, wanda ke fuskantar tashar TV5 da kuma a kan layi a kan dandalin ''<nowiki/>'Yanci''' gizo Un été à France (Frence) <ref>{{Cite web |date=November 14, 2011 |title=Un été à Alger |url=http://www.narrative.info/portfolio/un-ete-a-alger/ |website=narrative}}</ref><ref>{{Cite web |title=Africiné - Prends ta place ! (Un été à Alger) |url=http://africine.org/film/prends-ta-place-un-ete-a-alger/16770 |website=Africiné}}</ref> Binciken da ta yi game da wakilcin mata a Arewacin Afirka ya nuna muhimmiyar buƙata don amintaccen hotuna na mata da ke zaune a kasar a zamanin yau da kuma kasancewar mata a sararin jama'a.<ref>{{Cite web |date=14 July 2020 |title=In Conversation: Amina Zoubir |url=https://www.c-print.se/post/in-conversation-amina-zoubir}}</ref>
Amina Zoubir na ɗaya daga cikin masu zane-zane biyar da suka wakilci Aljeriya a cikin 2019 tare da ''Gidan Aljeriya'' na farko a 58th Venice Biennale, Venice, Italiya . Ma'aikatar Al'adu ta Aljeriya ce ta yi rajistar gidan Aljeriya a hukumance. <ref>{{Cite web |last=Selvin |first=Claire |date=March 27, 2019 |title=Algeria to 'Defer' Participation in 2019 Venice Biennale |url=https://www.artnews.com/art-news/market/algeria-drops-out-venice-biennale-12234/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Amina Zoubir on the Tribulations of the Algerian Pavilion |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/amina-zoubir-on-the-tribulations-of-the-algerian-pavilion/ |website=Contemporary And}}</ref> Duk da haka, 'yan kwanaki kafin bude bikin, an soke rajistar saboda halin da ake ciki na siyasa da ya shafi ''Hirak'', wani motsi na zanga-zangar siyasa da jama'a suka nuna, wanda ya bukaci Shugaba [[Abdelaziz Bouteflika]] ya yi murabus a ranar 2 ga Afrilu, 2019, yana tura Ministan Al'adu ya jinkirta shiga Aljeriya na hukuma a Venice Biennale kuma ya janye duk tallafin kudi a ranar 4 ga Afrilu<ref>{{Cite web |title=TIME TO SHINE BRIGHT – History of a Pavilion Algerian Artists During The Venice Biennale 2019 |url=https://algerian-pavilion-2019.com/ |access-date=2026-03-30 |archive-date=2022-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626043330/http://algerian-pavilion-2019.com/ |url-status=dead }}</ref> Duk da halin da ake ciki, an gudanar da aikin gidan Aljeriya na farko, Time to shine haske, tare da goyon bayan masu tallafawa Aljeriya masu zaman kansu a matsayin aikin masu zane-zane masu cin gashin kansu a lokacin 58th Venice Biennale daga Mayu 9 zuwa Nuwamba 24, 2019.<ref>{{Cite web |date=9 May 2019 |title=58th La Biennale di Venezia / 58th La Biennale di Venezia: Searching for the Algerian Pavilion |url=https://artafricamagazine.org/58th-biennale-venezia-searching-algerian-pavilion-amina-zoubir/}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 10, 2019 |title=When Algeria Abruptly Cancelled its Venice Biennale Debut, Five Young Artists Decided Their Show Must Go On |url=https://news.artnet.com/art-world/algeria-pavilion-venice-biennale-1542835 |website=artnet News}}</ref><ref>{{Cite web |title=Le pavillon algérien à Venise : Briller ou ne pas briller ? |url=https://www.happening.media/category/magazine/fr/article/5cf62a332cd4f3313c0a58aa/algerian-pavilion-to-shine-or-not-to-shine |website=Happening}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 9, 2019 |title=TRUE Africa | Why these Algerian artists in Venice won't take no for an answer |url=https://trueafrica.co/article/why-these-algerian-artists-in-venice-wont-take-no-for-an-answer/ |website=TRUE Africa}}</ref><ref>{{Cite web |title=L'Expression: Culture - "L'art est un sport de combat..." |url=https://www.lexpressiondz.com/culture/l-art-est-un-sport-de-combat-324389 |website=L'Expression}}</ref>
== Kyaututtuka ==
An ba Amina Zoubir lambar yabo ta Varenne FIGRA Faransa a cikin 2013, tare da ambaton na musamman don wasan kwaikwayonta Take your place, A Summer in Algiers, shirin yanar gizo, wanda ta ba da umarni a cikin 2012 a Algiers.
=== Tarin Fasaha na Jama'a ===
Ayyukan zane-zane da aka samar daga aikin Amina Zoubir da bincike an haɗa su a cikin tarin jama'a da masu zaman kansu na tushe na fasaha da gidajen tarihi.
* Gidan Tarihin Hotuna na Sundsvall, 2025, Sundsvall
* Gidan kayan gargajiya na MAU, 2024, Belgrade, Serbia
* Smithsonian Artist Fellowship, Gidan Tarihi na Afirka, 2023, Washington DC, Amurka
* Gidauniyar Fasaha ta Sharjah, 2022, Sharjah, UAE
* Gidan kayan gargajiya na Markk, Gidan kayan tarihi na Rothenbaum Kulturen und Künste der Welt, Afrilu 28 zuwa Yuli 28, 2021, Hamburg, Jamus.
* Musée na Etnografiska, 2020, Stockholm, Sweden
* Tarin Tilder, 2019, Paris, Faransa
* Tarin Gervanne da Matthias Leridon, <ref>{{Cite web |date=24 May 2019 |title=Artistes de la collection |url=http://www.collection-leridon.com/artistes/}}</ref> 2018 Paris, Faransa
* FRAC Occitanie, Asusun Yankin na Fasaha na Zamani, Les Abattoirs, 2017, Toulouse, Faransa<ref>{{Cite web |date=18 August 2021 |title=Les Abattoirs, Toulouse |url=https://www.navigart.fr/lesabattoirs/artwork/270000000129506?filters=query%3Aamina%20zoubir&page=1&layout=grid&sort=by_author}}</ref>
* Gidauniyar DONWAHI, 2016, Abidjan, Ivory Coast
* Gidauniyar 'yan wasan Afirka don ci gaba, 2015, Paris, Faransa.<ref>{{Cite web |title=Amina Zoubir - African Artists for Development |url=http://aad-fund.org/artistes/amina-zoubir/?lang=en |access-date=2026-03-30 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114110845/https://aad-fund.org/artistes/amina-zoubir/?lang=en |url-status=dead }}</ref>
=== Hotunan fina-finai ===
* Waƙoƙin pop na ƙarshe kafin duhu, minti 30, HD Pal launi, sauti, 2014-2016.
* Ka ƙaunaci dukan mata kamar ka ƙaunaci mahaifiyarka, 4 min, launi na Pal, sauti, 2018.
* Rayuwa a cikin Utopia, bidiyo, minti 10, launi na Pal, sauti, 2017.
* Ɗauki Wurinka - Ɗauki wurinka, yanar gizo A Summer in Algiers - Un été Alger, wanda Narrative Paris da Une chambre à soi Algiers suka samar, tare da goyon bayan CNC Faransa, minti 40, HD Pal launi, sauti, 2012, wasanni shida a cikin birane a Algiers, Algeria.
* A cikin duniyar da kake so a haife ka, bidiyo, 2 min, launi na Pal, sauti, 2011.
* Mata masu hankali, bidiyo, minti 10, launi na Pal, sauti, 2008-2010.
* Birnin yana daya daga cikinmu, tare da hadin gwiwar Yossi Atia, Bambancin Ƙauna da Gidauniyar Pistoletto, shirin, minti 10, launi na Pal, sauti, 2008.
* Ɗauki Bus ɗin ka duba - Ɗauki bas ɗin ka kalli, shirin, 12 min, launi na Pal, sauti, 2006.
== Nuni ==
=== Nuni na kai tsaye ===
* ''Archaeology na jikin mulkin mallaka'', Markk Museum, Museum am Rothenbaum Kulturen und Künste der Welt <ref>{{Cite web |title=Archaeology of the colonized body |url=https://www.e-flux.com/announcements/442916/amina-zoubirarchaeology-of-the-colonized-body/ |website=www.e-flux.com}}</ref> Afrilu 28 zuwa Yuli 28, 2021, Hamburg, Jamus.
* Yin matsayi a kan sarauniyar Berber, Södertälje Konsthall, <ref>{{Cite web |title=Amina Zoubir taking a stance on berber queens: history and mythology |url=https://www.e-flux.com/announcements/330316/amina-zoubir-taking-a-stance-on-berber-queens-history-and-mythology/ |website=www.e-flux.com}}</ref> Afrilu 27 zuwa Yuni 27 <ref>{{Cite web |title=Södertälje Konsthall — Amina Zoubir taking a stance on berber queens |url=https://www.sodertaljekonsthall.se/en/exhibitions/amina-zoubir-taking-a-stance-on-berber-queens/ |website=www.sodertaljekonsthall.se}}</ref> Afrilu 27-Yuni 27, 2020, Södertälge, Sweden.
* Adadin da aka manta, Rikstolvan Art Center, Satumba 19-Nuwamba 1, 2020 Jarrestad Simrishamn, Sweden.
* Arab jima'i, Espace d'Art 87, 2016, Paris, Faransa.
* ''Ɗauki wurinku'', A Summer in Algiers, Cinémathèque Tanger, 2013, Tangiers, Morocco.
* Mata masu hankali: harsunan jiki na Gabas ta Tsakiya, PasaJist Gallery, 2012, Istanbul, Turkiyya.
=== Nuni na rukuni da biennials ===
2011 - 2025
* SUPERMARKET 2025, Stockholm Sweden, Afrilu 3-6, 2025.
* Gwangju Biennale, Afirka Pavillon, Dream Scape <ref>{{Cite web |title=Gwangju Biennale Pavilion |url=https://www.gwangjubiennale.org/en/exhibition/biennale/pavilion.do |access-date=2025-06-26 |website=gwangjubiennale.org}}</ref> mai kula da Lassana Igo Diarra & Dayana Vafina, Gwangju, Koriya ta Kudu, [1] Satumba 7 zuwa Disamba 10th 2024.[27]
* Il Cono d'Ombra, Cibiyar FM don Fasaha ta zamani, Castel Nuovo, <ref>{{Cite web |title=Il Cono d'Ombra (The Shadow Cone) |url=https://www.e-flux.com/announcements/468374/il-cono-d-ombra-the-shadow-cone/ |access-date=2025-06-26 |website=e-flux.com}}</ref> Yuni 25 zuwa Agusta 25, 2022, Naples, Italiya.
* Lahore Biennale, bugu na biyu, shigarwa Muscicapidae <ref>{{Cite web |date=25 February 2020 |title=Humming Intersections |url=https://www.newsweekpakistan.com/humming-intersections/}}</ref> Janairu 26 zuwa Fabrairu 29, 2020, mai kula Sheikha Hoor Al Qasimi, Lahore, Pakistan.
* Hasken mako na Nobel, shigarwa [[Albert Camus]] Hasken sama ''Ban taɓa iya barin haske ba - Jag Lego'', Kulturhuset Stadsteatern, tare da Gidan Tarihin Nobel, Cibiyar Faransa ta Sweden da Helmet, 5-13 Disamba 2020, Stockholm, Sweden.<ref>{{Cite web |title=Camus lights up – Nobel Week Lights |url=https://nobelweeklights.se/installation/camus-lights-up/?lang=en}}</ref>
* 1:54 African Art Fair, Primo Marella Gallery, 2020, Marrakech, Morocco.<ref>{{Cite web |title=1-54 Contemporary African Art Fair |url=https://www.1-54.com/marrakech/artists/zoubir-amina/ |access-date=2026-03-30 |archive-date=2023-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230131061822/https://www.1-54.com/marrakech/artists/zoubir-amina/ |url-status=dead }}</ref>
* Lokaci don Haskakawa Bright, Algeria Pavilion, Biennale d'Arte di Venezia, Venice Biennale 2019, Italiya, Mayu 9-Nuwamba 24, 2019.
* Alkahira Biennale, Eyes East Bound, shigarwa Muscicapidae, 13th edition a Fadar Fasaha, curator Ehab El Laban, Alkahira Masar, Yuni 10 zuwa Agusta 10, 2019.<ref>{{Cite web |title=The 13th Cairo Biennale Returns After a Five-Year Break |url=https://contemporaryand.com/fr/magazines/the-13th-cairo-biennale-returns-after-a-five-year-break/}}</ref>
* Hasken Afirka, Musée d'Art Contemporain Mohamed VI, Rabat, Morocco, Afrilu 2 zuwa Agusta 15, 2019.
* MAXXI, Musée Nationale d'Art Contemporain du 21e siècle, Roma Italiya, African Metropolis, wani birni mai ban mamaki, mai kula Simon Njami da Elena Motisi, Yuni - Nuwamba 2018, Roma, Italiya.
* Dak"Art Dakar Biennale, Red hour, mai kula Simon Njami, Palais de Justice Dakar, Mayu zuwa Yuni 2018, Dakar, Senegal.
* Bikin Hotuna na Legas, Tsarin Gaskiya, mai kula da Azu Nwagbogu, Nuwamba-Janairu, 2017, Legas, Najeriya.
* Legas Biennale, Rayuwa a gefen, Oktoba 2017, Legas, Najeriya.
* Afirka Babban Birni, zuwa ga babban fata, mai kula Simon Njami, Gare Saint Sauveur, Afrilu 2017, Lille, Faransa.
* Cibiyar Pompidou, Performance Aerobic Philosophic by Pascal Lièvre, 2016, Paris, Faransa.
* AKAA, Har ila yau An san shi da Afirka, Fasahar Fasaha ta zamani ta Afirka, Nuwamba 2016, Carreau du Temple, Paris, Faransa.
* L'Iris de Lucy, Gidan kayan gargajiya na zamani na Rochechouart, Yuni 2016, Rochechouard, Faransa.
* El Iris de Lucy, MUSAC Gidan kayan gargajiya na zamani, Janairu 2016, León, Spain.
* Wani abu kuma, mai kula Simon Njami, OFF Biennale Alkahira, Darb1718, Nuwamba 2015, Alkahira.
* Hasken Afirka, Gidan wasan kwaikwayo na Chaillot, Nuwamba 2015, Paris, Faransa.
* Addis FotoFest, 3rd edition, Festival na daukar hoto, Addis Ababa, Satumba 2014, Habasha.
* Biennale H2O Actuel Art, wanda Feria + Vincent, Gidan Tarihi na zamani na jamhuriyar Sakha, Yakoutsk, Agusta 2014, Rasha ya tsara.
* Gidan kayan gargajiya na Torrance, Lokaci shine Ƙauna, mai kula da Kisito Assangni, Satumba 2013, California, Amurka.
* Palais de Tokyo, Fara wasan kwaikwayo na bidiyo Take Your Place, A Summer in Algiers, a lokacin Triennale Intense proximité, curator Okwui Enwezor, Yuni 24, 2012, Paris, Faransa.
* FEMLINK Wonder 2011, Gidauniyar Artos, Nicosi, Cyprus da TAC, Eindhoven, Netherlands.
2004 - 2010
* Panorama des Cinémas du Maghreb, <ref>{{Cite web |title=Panorama des cinémas du Maghreb |url=https://www.djazairess.com/fr/infosoir/111813 |access-date=2026-03-30 |archive-date=2026-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260415044422/https://www.djazairess.com/fr/infosoir/111813 |url-status=dead }}</ref> Ɗauki bas ɗin ka kalli, Afrilu 2010, Saint Denis, Faransa.
* Rarraba Cinémas Arabes, Cinéma (s) d'Algérie, AFLAM, Mayu 2009, Marseille, Faransa.
* Biennale Internationale d'art contemporain Pontevedra, <ref>{{Cite web |title=Pontevedra Art Biennial (Spain) |url=https://www.biennialfoundation.org/biennials/pontevedra-art-biennial/}}</ref> 30th edition, sans frontières: convergences hispanomaghrébines, Yuni 2008, Pontevedira, Spain.
* Biennale na Matasan Masu Halitta na Turai da Bahar Rum BJCEM, 13th edition, Bari, Italiya. Birnin yana daya daga cikinmu, Gidauniyar Michelangelo Pistoletto, Yuni 2008, Bari, Italiya.
* Nuni Ra'ayoyin masu daukar hoto na Larabawa a Gidan Tarihi na zamani da zamani na Algiers (MAMA) babban birnin duniya Larabawa ta hanyar Cibiyar Duniya ta Larabawa, 2008, Paris, Faransa.
* Bikin gajeren fim na Clermont-Ferrand, Kasuwancin gajeren lokaci, 2008, Faransa.
* Bincike, Ɗauki bas ɗin ka duba, Filmathèque ZINET, Afrilu 2006, Algiers, Algeria.
* Biennale Internationale de Design Saint-Etienne, 2004, Faransa.
* Don tunawa da darektan Ahmed ASSELAH da ɗansa Rabah ASSELAh, waɗanda aka kashe a École supérieure des beaux-arts d'Alger a ranar 5 ga Maris, 1994, a lokacin yakin basasa. Nunin a ESBA 2004, Algiers, Algeria.
=== Taron da aka yi ===
* Taron The Arts a Algeria a zamanin yau, Institut du Monde Arabe, Paris, Faransa, Arab Thought Foundation, Beirut, Lebanon, Mayu 20, 2025.
* Taron a iaspis konstnärsnämnden Stockholm, Sweden tare da Karen Milbourne, Babban Mai Kulawa a Smithsonian Institution, National Museum of African Art, Washington DC Amurka.
* Tattaunawa a Cibiyar Faransa ta Sweden, Stockholm, Sweden .
* TV5 Monde, Baƙon Patrick Simonin, tare da Malala Andrialavidrazana, game da baje kolin Haske na Afirka
* Faransa Al'adu Rediyo, Ping Pong Tattaunawa, Amina Zoubir da Jayro Bustamante: Mata masu tayar da kayar baya na Algeria da Guatemala, Paris, Faransa.<ref>{{Cite web |date=20 November 2015 |title=Amina Zoubir & Jayro Bustamante : Femmes rebelles d'Algérie et du Guatemala |url=https://www.franceculture.fr/emissions/ping-pong/amina-zoubir-jayro-bustamante-femmes-rebelles-d-algerie-et-du-guatemala}}</ref>
* Forum Libération, Debat Algiers: sabuwar tsara? Villa Méditerranée, Marseille, Faransa.<ref>{{Cite web |title=Une déambulation algéroise |url=https://www.liberation.fr/evenements-libe/2013/04/20/une-deambulation-algeroise_897651}}</ref>
* Resistance et création, muhawara da 'yar jarida Ariane Allard ta shirya tare da Lydie Salvayre, Hala Mohammad, Wassyla Tamzali, Alessandra Celesia da Amina Zoubir a Festival Films Femmes Méditerranée, wanda ARTE - Actions Culturelles ta shirya, Satumba 28, 2013, Villa Méditerrenée, Marseille, Faransa<ref>{{Cite web |date=October 3, 2013 |title=Résistantes |url=https://www.journalzibeline.fr/resistantes/ |website=Zibeline |access-date=March 30, 2026 |archive-date=August 5, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805044322/https://www.journalzibeline.fr/resistantes/ |url-status=dead }}</ref>
* Tattaunawar Sabbin Cinémas na Afirka, Decolonizar masu tunani: La Fabrique du Réel A cikin Sabbin Cinéma na Afirka, Les Ateliers Varan, 2013, Paris, Faransa.
* Taron a Cibiyar Al'adun Musulunci , Bikin Viva l'Algérie, Janairu 2013, Paris, Faransa
== Bayanan littattafai ==
=== Katalogin nune-nunen ===
* Lahore Biennale, 2020, Lahore, Pakistan.
* Biso Biennale, 2020, Ouagadougou, Burkina Faso.
* Alkahira Biennale, Eyes East Bond, Alkahira, Misira.
* Lokaci don haskakawa mai haske, [[Algerian pavilion|Gidan Aljeriya]] na farko a 58th Venice Biennale a cikin 2019, Italiya, edited by Editions HELIUM Algeria
* Dakar Biennale, Dak'Art 2018, Fadar Shari'a ta Dakar, Senegal
* African Metropolis, Birni mai ban mamaki, baje kolin rukuni na masu zane-zane na Afirka, MAXXI MUSEUM na 21ST CENTURY ARTS, <ref>{{Cite web |date=February 12, 2018 |title=African Metropolis. An imaginary city | MAXXI |url=https://www.maxxi.art/en/events/african-metropolis/}}</ref> 2018, Roma, Italiya, Edita Kehrer Verlag, Jamus.
* Afirka Babban Birni, Zuwa ga Cape na kyakkyawan fata, baje kolin rukuni na masu zane-zane na Afirka, La Villette Paris, Gare Saint Sauveur, Lille, Faransa,2017, Edita Kehrer Verlag, Jamus.
* Lucy's Iris, baje kolin rukuni na mata masu Zaki-zane na Afirka, Gidan Tarihi na MUSAC, 2016-2017, León, Spain.
* Hasken Afirka, baje kolin rukuni na masu zane-zane na Afirka, gidan wasan kwaikwayo na Chaillot, 2015, Paris, Faransa.
=== Littattafai ===
* Black Camera n°6 Mata a kan Aljeriya Art Scene: Tambaya da Postcolonial Gaze ta hanyar Documentary da Video Art, labarin Delphine Letort da Emmanuelle Cherel. <ref name="auto1"/> Kwamitin Daraktocin Jami'ar Indiana, 2014, Indiana, Amurka.
* ''Masu zane-zane na Algeria Rubuta Jikin Bidiyo 1995-2013'', Nafas Magazine, 2014, kan layi akan Universes in Universe.<ref>{{Cite web |title=Algerian Artists Write the |url=https://universes.art/en/nafas/articles/2014/video-body-algeria |website=universes.art}}</ref>
* Mai basira ya hana shi, Mai basira ta hanyar matsakaici, game da fim din Tahya Ya Dido, Mohamed Zinet (1971, 76 min) a Laboratoire d'Aubervilliers, 2013, Faransa.<ref>{{Cite web |title=illegal_cinema | Les Laboratoires d'Aubervilliers |url=http://www.leslaboratoires.org/en/ctxnode/1364/21 |website=www.leslaboratoires.org}}</ref>
* Monde du Cinéma, lamba 3, Art video algérien: wani kwarewa a real time, sake dubawa a watan Afrilu 2013 a Paris, Faransa.
* Littafin fitarwa Dangantaka da hoto da sauti a cikin Bidiyo na Algeria na zamani: Kwarewar ainihin lokaci European University Editions, 2010, Jamus.<ref name="auto"/>
* Jaridar Gidauniyar Michelangelo Pistoletto, Game da shirin bidiyo, ''Ɗauki bas ɗin ka duba'', 2010, Cittadellarte, Biella, [[Italiya]].
=== Haɗin gwiwa ===
* ''Utocorpis'', shirin curatorial, zane-zane na bidiyo, fina-finai da bidiyo na masu zane-zane Faransa da Afirka, 2017, Cibiyar Faransa Casablanca, Morocco.
* ''Utocorpis'', jikin Utopia, Silencio Club [[David Lynch]], 2017, Paris, Faransa.
* Delirium, bidiyon masu zane-zane na Afirka, Cibiyar Faransa Dakar, 2016, Senegal.
* Gudanar da nune-nunen Le corps manquant <ref>{{Cite web |title=Institut Français d'Alger "Le corps manquant" installation vidéo autour de la thématique du corps — Alger |url=https://www.if-algerie.com/alger/agenda-culturel/le-corps-manquant-installation-video-autour-de-la-thematique-du-corps |website=www.if-algerie.com}}</ref> - ''''Jikin da ya ɓace'''', 2014, Cibiyar Faransa Algiers, Algeria.
* Jiki da yarjejeniyoyi. L'Esthétique vidéo des artistes algériennes (1995-2013), Cycle Possession, Espace Khiasma, 2013, shirin curatorial na fasahar bidiyo, Paris Les Lilas, Faransa.<ref>{{Cite web |title=Amina Zoubir |url=http://www.khiasma.net/rdv/amina-zoubir/ |website=www.khiasma.net}}</ref>
* Gudanar da nune-nunen Aljeriya, Hospice Saint Charles, Janairu 2013, Rosny-sur-seine, Faransa.
* Illegal Cinema 113, fim din nunawa Tahya ya dido, wanda [[Mohamed Zinet]] ya jagoranta (1971, 76 min), Laboratoires d'Aubervilliers, 2013, Paris, Faransa.<ref>{{Cite web |title=illegal_cinema | Les Laboratoires d'Aubervilliers |url=http://www.leslaboratoires.org/date/illegalcinema-113/illegalcinema-0 |website=www.leslaboratoires.org}}</ref>
* Hanyoyi da matakai na canji, Gidauniyar Michelangelo Pistoletto da Ƙungiyar Ƙaunar Bambanci, 2010, Biella, [[Italiya]].
* ''Haɗin Faransanci'' wanda Léa Gauthier ya shirya, Black Jack Editions, 2008, Paris, Faransa.
* ''Mai Tsarki a cikin zane-zane na yanzu?'' , wanda Richard Conte da Marion Laval Jeantet suka shirya, Klincksieck Editions, 2008, Paris, Faransa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
py74oj9vk8pgtftw2xgnxninywisg47
Ana Vitoria
0
147254
838982
816977
2026-05-22T09:59:49Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838982
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ana Vitória Angélica Kliemaschewsk de Araújo (an haife ta a ranar 6 ga Maris 2000) ƙwararriyar 'yar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Brazil wadda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya a ƙungiyar Corinthians ta ƙasar Brazil da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Brazil . [1]
== Aikin kulob ==
Ana Vitória ta zama 'yar ƙwallon ƙafa mafi ƙanƙanta da ta ci kwallo a Campeonato Brasileiro de Futebol Feminino Série A1 a watan Satumba na 2015 lokacin da ta ci wa Mixto ƙwallo. <ref>{{Cite web |date=16 September 2015 |title=Histórico: Jogadora do Mixto, Ana Vitória, é a mais jovem a marcar um gol em Brasileiro |url=https://www.mixtonet.com/2015/09/historico-jogadora-do-mixto-ana-vitoria.html |access-date=20 July 2021 |publisher=Mixtonet |language=Portuguese}}</ref> A watan Janairu na 2019, ta bar Corinthians bayan kakar wasa biyu kuma an sanar da cewa za ta koma Benfica kuma ta zama 'yar wasa ta farko da za ta saka riga mai lamba 10 a ƙungiyar Portugal. <ref>{{Cite web |last=Braga |first=Marcelo |date=10 January 2019 |title=Jogadora de 18 anos deixa o Corinthians para ser a primeira camisa 10 do Benfica |url=https://ge.globo.com/futebol/times/corinthians/noticia/jogadora-de-18-anos-deixa-o-corinthians-para-ser-a-primeira-camisa-10-do-benfica.ghtml |access-date=20 July 2021 |publisher=[[Grupo Globo]] |language=Portuguese}}</ref> A ranar 15 ga Yuli, 2021, ta sabunta kwangilarta da Benfica na tsawon kakar wasa biyu, inda ta ci gaba da zama a ƙungiyar har zuwa 2023. <ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title=Ana Vitória prolonga contrato com o Benfica por mais duas épocas |url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/liga-bwin/benfica/detalhe/ana-vitoria-prolonga-contrato-com-o-benfica-por-mais-duas-epocas |access-date=20 July 2021 |website=[[Record (Portuguese newspaper)|Record]] |language=Portuguese |archive-date=20 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720110219/https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/liga-bwin/benfica/detalhe/ana-vitoria-prolonga-contrato-com-o-benfica-por-mais-duas-epocas |url-status=dead }}</ref>
A ranar 3 ga Yuli 2023, an sanar da Ana Vitória a PSG kan kwantiragin shekaru uku har zuwa 30 ga Yuni 2026. <ref>{{Cite web |title=Ana Vitoria s'engage avec le Paris Saint-Germain jusqu'en 2026 |trans-title=Ana Vitoria signs with Paris Saint-Germain until 2026 |url=https://www.psg.fr/equipes/football-feminin/content/ana-vitoria-sengage-avec-le-paris-saint-germain-jusquen-2026 |website=www.psg.fr |language=French}}</ref>
A ranar 25 ga Janairun 2024, an sanar da Ana Vitória a matsayin aro a Atlético Madrid har zuwa ƙarshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |title=Acuerdo con el PSG para la cesión de Ana Vitória |trans-title=Agreement with PSG for the loan of Ana Vitória |url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/acuerdo-con-el-psg-para-la-cesion-de-ana-vitoria |website=www.atleticodemadrid.com |language=Spanish}}</ref>
A ranar 28 ga Yuni 2024, an sanar da Ana Vitória a kan canja wurin dindindin, inda ta sanya hannu kan kwangila har zuwa 30 ga Yuni 2026. <ref>{{Cite web |title=Ana Vitória, rojiblanca hasta 2026 |trans-title=Ana Vitória, red and white until 2026 |url=https://www.atleticodemadrid.com/noticias/ana-vitoria-rojiblanca-hasta-2026 |website=www.atleticodemadrid.com |language=Spanish}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ana Vitória ta fara bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Brazil wasa a ranar 2 ga Disamba, 2020 da Ecuador . <ref>{{Cite web |title=Brazil vs Ecuador |url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2020-12-02/brazil-vs-ecuador/2224039/ |access-date=20 July 2021 |publisher=Global Sports Archive}}</ref> Ta kuma cancanci bugawa ƙasar Poland wasa ta hanyar zuriyarta.
An kira Ana Vitória cikin tawagar Brazil don gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2023. <ref>{{Cite web |date=27 June 2023 |title=Seleção Brasileira é convocada para a Copa do Mundo Feminina FIFA 2023 |trans-title=Brazil squad for 2023 FIFA Women's World Cup |url=https://www.cbf.com.br/selecao-brasileira/noticias/selecao-feminina/selecao-brasileira-e-convocada-para-a-copa-do-mundo-feminina-fifa-2023 |publisher=[[Brazilian Football Confederation]] |language=pt}}</ref>
A ranar 2 ga Yuli 2024, an kira Ana Vitória cikin tawagar Brazil don gasar Olympics ta bazara ta 2024. <ref>{{Cite web |date=4 July 2024 |title=Seleção Principal Feminina está convocada para os Jogos Olímpicos de Paris |trans-title=Main women's team is called up for the Olympic Games in Paris |url=https://www.cbf.com.br/selecao-brasileira/noticias/selecao-feminina/selecao-principal-feminina-esta-convocada-para-os-jogos-olimpicos-de-p |access-date=4 July 2024 |website=cbf.com.br |publisher=[[Brazilian Football Confederation]] |language=pt-BR}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{| class="wikitable collapsible sortable" style="font-size:90%"
! data-sort-type="number" style="font-size:95%;" |<br /><br /><br /><br />ƙwallo
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! data-sort-type="number" style="font-size:95%;" | Ci
! data-sort-type="number" style="font-size:95%;" | Sakamako
! width="20%" | Gasar
|-
| 1
| 2022-11-15
| [[São Paulo|Sao Paulo]], Brazil
|{{Fbw|Canada}}
| {{sortfbs|'''2'''|1|||5250.02005}}
| {{sortfbs|2|1|||5450.04005}}
| Wasan abokantaka
|}
== Daraja ==
'''Korintiyawa'''
* Campeonato Brasileiro Feminino: 2018
* Copa Libertadores Femenina: 2017
'''Benfica'''
* Campeonato Nacional Feminino : 2020-21, 2021-22, 2022-23
* Campeonato Nacional II Divisão : 2018-19
* Taça de Portugal : 2018–19
* Taca da Liga : 2019-20, 2020-21, 2022-23
* Supertaça de Portugal : 2019, 2022
'''Paris Saint-Germain'''
'''Brazil'''
* Lambobin azurfa na Olympics na bazara : 2024 <ref>{{Cite web |last=Jurejko |first=Jonathan |date=10 August 2024 |title=Brazil 0-1 United States: Emma Hayes leads USA to Olympic gold |url=https://www.bbc.com/sport/olympics/live/cvg5l5306z6t |access-date=12 August 2024 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ANA VITORIA |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/-ana-vitoria_1967565 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820141404/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/-ana-vitoria_1967565 |archive-date=20 August 2024 |website=[[Paris 2024 Olympics]]}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* Ana Vitória at Soccerway (archive)
* Ana Vitória at Olympics.com
* Ana Vitória at the Comitê Olímpico do Brasil (in Portuguese)
* Ana Vitória on Instagram
{{Sport Club Corinthians Paulista (women) squad}}{{Navboxes|title=Brazil squads|bg=#FEDF00|fg=#009B3A|bordercolor=#002776|list1={{Brazil squad 2023 FIFA Women's World Cup}}
{{Brazil women's football squad 2024 Summer Olympics}}}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
cox435emjnvfa463yqalvv7uwxs6mcu
Alexander Sørloth
0
147646
838914
818962
2026-05-22T04:32:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838914
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Alexander Sørloth
| full_name = Alexander Sørloth
| birth_date = {{Birth date and age|1995|12|5}}
| birth_place = Trondheim, Norway
| position = Forward
| currentclub = Villarreal
| clubnumber = 11
| nationalteam1 = Norway U21
| nationalyears1 = 2015–2016
| nationalcaps1 = 10
| nationalgoals1 = 5
| nationalteam2 = Norway
| nationalyears2 = 2016–
| nationalcaps2 = 50+
| nationalgoals2 = 18+
}}
[[Fayil:Alexander Sørloth for RB Leipzig in 2022 (cropped).jpg|thumb|Alexander Sørloth]]
'''Alexander Sørloth''' (an haife shi 5 ga Disamba 1995) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Norway wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba ga ƙungiyar Athletico Madrid da kuma tawagar ƙasar Norway.<ref>{{cite web |title=Alexander Sørloth Profile |url=https://www.national-football-teams.com/player/65452/Alexander_Sorloth.html |publisher=National Football Teams |access-date=2026-04-01}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Sørloth a birnin Trondheim na ƙasar Norway. Mahaifinsa, Gøran Sørloth, tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ya buga wa Rosenborg wasa.<ref>{{cite web |title=Alexander Sørloth Biography |url=https://www.transfermarkt.com/alexander-sorloth/profil/spieler/238407 |publisher=Transfermarkt |access-date=2026-04-01}}</ref> Wannan ya taimaka wajen haɓaka sha’awarsa ga wasan tun yana ƙarami.
== Aikin ƙungiya ==
Sørloth ya fara aikinsa na ƙwararru da ƙungiyar Rosenborg a Norway kafin ya koma Bodø/Glimt domin samun damar buga wasa akai-akai.<ref>{{cite web |title=Sørloth Club Career |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/alexander-soerloth/ |publisher=WorldFootball |access-date=2026-04-01}}</ref>
Daga baya ya buga wasa a ƙasashe daban-daban ciki har da Netherlands (FC Groningen), Denmark (FC Midtjylland), da Ingila inda ya taka leda a Crystal Palace.<ref>{{cite web |title=Alexander Sørloth - Career History |url=https://www.premierleague.com/players/12104/Alexander-Sorloth/overview |publisher=Premier League |access-date=2026-04-01 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A shekarar 2019, ya koma Trabzonspor na ƙasar Turkiyya inda ya yi fice sosai, ya zama ɗaya daga cikin manyan masu cin ƙwallaye a Süper Lig.<ref>{{cite web |title=Süper Lig Top Scorers 2019/20 |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=545 |publisher=Turkish Football Federation |access-date=2026-04-01}}</ref>
Bayan nasarar da ya samu a Turkiyya, ya koma RB Leipzig a Jamus, sannan daga baya ya yi zaman aro a Real Sociedad da Villarreal a gasar La Liga ta Spain.<ref>{{cite web |title=Alexander Sørloth La Liga Stats |url=https://www.laliga.com/en-GB/player/alexander-sorloth |publisher=La Liga |access-date=2026-04-01}}</ref>
== Aikin ƙasa ==
Sørloth ya fara wakiltar Norway a matakin ‘yan ƙasa da shekaru 21 kafin daga bisani ya shiga babbar tawagar ƙasa a shekarar 2016.<ref>{{cite web |title=Alexander Sørloth International Career |url=https://www.uefa.com/nationalteams/teams/players/250062840--alexander-sorloth/ |publisher=UEFA |access-date=2026-04-01}}</ref> Ya zama muhimmin ɗan wasa a harin Norway tare da haɗin gwiwa da Erling Haaland.
== Salon wasa ==
An san Sørloth da tsayinsa (1.95m), ƙarfin jiki, da iya kai hari ta sama (heading ability). Yana da kwarewa wajen riƙe ƙwallo da kuma taimakawa abokan wasa a gaba.<ref>{{cite web |title=Player Analysis: Alexander Sørloth |url=https://www.whoscored.com/Players/318345/Show/Alexander-Sorloth |publisher=WhoScored |access-date=2026-04-01}}</ref>
== Manazarta ==
{{stub}}
{{reflist}}
scp3vraqglvtaj7g0vi9npgtl8vobsc
Gianni Matheja
0
147891
838916
835870
2026-05-22T05:07:43Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Gianni_Matheja_Frankfurt_03_2026_11.jpg|Gianni_Matheja_Frankfurt_03_2026_11.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 14 May 2026.
838916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=Gianni Matheja a [[Frankfurt]]|birth_date={{birth date and age|df=y|2005|03|14}}|birth_place=[[Berlin]], [[Jamus]]|education=Makarantar sakandaren Lilienthal
Jami'ar Kyauta ta Berlin|occupation=furodusan bidiyon yanar gizo|website=giannimatheja.com}}
'''Gianni Matheja''' (an haife shi a ranar 14 ga [[Maris]], [[2005]] a [[Berlin]]) [[ɗan jarida]] ne [[Jamus|na Jamus]], mai shirya bidiyo na yanar gizo, kuma ɗalibi. Tun daga shekarar 2025, ya ɗauki nauyin wani shiri na rediyo na wata-wata a Rundfunk Berlin Brandenburg kuma ɗan jarida ne na talabijin na tambarin shirin yara na ZDF.
== Tarihin Rayuwa ==
Matheja ya girma a Berlin a matsayin ɗan uwa ɗaya tilo. Mahaifinsa asalinsa ɗan Italiya ne kuma ya bar iyalinsa tun yana ɗan shekara 10. Yana da shekara 14, ya shaida wa mahaifinsa a kotun [[Postdam|Potsdam]].<ref>{{Cite web |last=Freiwald |first=Bent |date=2022-05-03 |title=Warum Gianni, 17, für seine Mutter kämpft |url=https://krautreporter.de/politik-und-macht/4378-warum-gianni-17-fur-seine-mutter-kampft |access-date=2025-05-01 |website=Krautreporter |language=de}}</ref> Daga 2017, ya halarci Lilienthal Gymnasium a Steglitz-Zehlendorf kuma, a shekararsa ta farko ta makaranta, ya halarci Gasar Muhawara ta Berlin, inda ya lashe taken "Mafi Kyawun Mai Magana" a wani muhawara ta harshen Ingilishi.<ref>{{Cite web |title=Erfolgreiche Juniors beim Debating Contest 2018 – Lilienthal-Gymnasium Berlin |url=https://lilienthal-gymnasium-berlin.de/erfolgreiche-juniors-beim-debating-contest-2018/ |access-date=2025-05-01 |language=de}}</ref> A shekarar 2021, ya jagoranci tattaunawa da 'yan takarar kai tsaye na mazabar a makarantarsa don zaɓen tarayya . Waɗannan sun haɗa da Birgit Malsack-Winkelmann, ɗan ƙasar Reich wanda daga baya aka kama shi.
== Sana'a ==
[[Fayil:Gianni Matheja and AOC in Berlin February 2026.jpg|thumb|Matheja to [[Alexandria Ocasio-Cortez]]]]
Yana da shekaru 17, Matheja ya ƙaddamar da shirinsa na podcast.<ref name=":0">{{Cite journal |date=25 octobre 2022 |title=Jugendwort des Jahres 2022: 20 junge Prominente über ihr wichtigstes Wort 2022 |url=https://www.zeit.de/zett/2022-10/jugendwort-jahr-2022-jugendsprache |journal=ZEIT ONLINE ze.tt |language=de |access-date=2025-05-01}}</ref> A watan Yunin 2022, ya fitar da shirin farko mai suna ''‘Social Germany.’'' A kowane shiri, yana tattauna batutuwan zamantakewa da siyasa. Yawancin shirye-shiryensa suna dogara ne kan muhawarorin da ake yi a halin yanzu, kuma suna haɗa manyan baƙi tare da ƙwararrun masana kimiyya ko ’yan jarida. A wasu lokuta kuma, ana gudanar da tattaunawa tare da wasu matasa.
A shekarar 2024, Matheja ya jagoranci karatunsa tare da Katja Riemann kuma ya ci gaba da tsarin shirye-shiryensa na podcast a [[YouTube]], inda ya yi hira da Lea Van Acken da Marcel Fratzscher, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Trinkaus |first=Antonia |date=2024-12-03 |title=„Zeit der Zäune - Orte der Flucht“: Katja Riemann: „Wir lernen nichts aus der Geschichte“ |url=https://www.saarbruecker-zeitung.de/saarland/saar-pfalz-kreis/homburg/homburg-katja-riemann-mit-zeit-der-zaeune-bei-der-hombuch-2024_aid-121616379 |access-date=2025-05-01 |website=Saarbrücker Zeitung |language=de}}</ref> A watan Oktoba, wanda ya yi daidai da farkon karatunsa, ya fara loda bidiyo zuwa [[TikTok]] da [[Instagram]] a ƙarƙashin sunan ''gianni.studiert'', wanda ke nuna rayuwar yau da kullun ta ɗaliban jami'a cikin barkwanci. Cikin 'yan watanni kacal, ya tara jimillar mabiya 200,000 a faɗin dandamali (tun daga watan Afrilun 2025) kuma ya yi fitowa ta talabijin a mujallar barkwanci ta ARD Extra 3.<ref>{{Cite journal |last=ONLINE |first=ZEIT |date=2025-04-12 |title=Uni-Memes: Der Trost von Mensakaffee und Milchreis |url=https://www.zeit.de/campus/2025-03/uni-memes-studium-humor-social-media |journal=Die Zeit |language=de-DE |issn=0044-2070 |access-date=2025-05-01}}</ref> Bidiyonsa kan amfani da [[ChatGPT]] don karatu, musamman, sun jawo hankali sosai.
A watan Mayun 2025, ya gabatar da jawabin bude taron a lokacin da ake gabatar da bayanai a jami'arsa, jawabin da a shekarun baya Shugaba Günther Ziegler ya saba bayarwa. Daga baya jawabinsa ya bazu a shafukan sada zumunta. Tun daga watan Yunin 2025, Matheja ya dauki nauyin shirin rediyo na wata-wata mai suna ''Blue Moon''<ref>{{Cite web |title=Podcast: Geburtstage: Feiern oder lieber ignorieren? - mit Gianni |url=https://www.ardsounds.de/episode/urn:ard:episode:91bd3b263f90d0ff/ |access-date=2026-04-08 |website=ARD Sounds |language=de}}</ref> A watan Disamba, ya bayyana a matsayin mai rahoto a ''tambarin shirin talabijin na yara!'' a ''ZDF'' .<ref>{{Cite web |title=Reporter unterwegs: Gianni fällt einen Weihnachtsbaum |url=https://www.zdf.de/video/magazine/logo-154/gianni-weihnachtsbaumkauf-100 |access-date=2026-04-08 |website=ZDF |language=de}}</ref>
Matheja bai bayyana abin da yake karantawa ba. Ya bayyana cewa hakan ya faru ne saboda dalilan ɓoye sunansa a harabar jami'a.<ref>{{Cite web |last=Cara |date=2025-07-14 |title=Interview Gianni Studiert |url=https://campusradio-mainz.de/2025/07/14/gianni-studiert/ |access-date=2026-04-08 |website=Campusradio Mainz |language=de}}</ref> Yana zaune a [[Berlin]], [[Postdam|Potsdam]], da [[Mainz]].<ref>{{Cite journal |last=Köhler |first=Charlotte |last2=Farkas |first2=Christoph |date=2026-02-10 |title=Unileben: Ist die Uni ein Witz, Gianni Matheja? |url=https://www.zeit.de/wissen/2026-02/universitaet-leben-alltag-uni-podcast |journal=Die Zeit |language=de-DE |issn=0044-2070 |access-date=2026-04-08}}</ref> A shekarar 2022, ''Die Zeit'' ya nuna shi a matsayin ɗaya daga cikin taurari 20 masu tasowa a zamaninsa.<ref name=":0" />
== Manazarta ==
<references />
kk5l1potp7l52d15nsowe4pm0ipsszl
Aleksandar Janković (ɗan wasan ƙwallon ƙafa, an haife shi a shekara ta 1995)
0
149231
838908
830083
2026-05-22T04:00:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838908
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aleksandar Janković''' ( Serbian Cyrillic ; an haife shi a ranar 16 ga Satumba 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne ɗan]] ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a Staphorst .
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
An haifi Janković a Rotterdam, a matsayin ɗan mahaifin Serbia kuma mahaifiyar Holland ta fito daga Cape Verde . [1] Ya fara a SC Feyenoord . Yana ɗan shekara 7 ya koma Sparta Rotterdam, amma bayan shekara guda ya koma makarantar matasa ta Feyenoord. Ya yi shekaru 10 zuwa 16 a Serbia, yana bugawa ƙungiyar mahaifinsa OFK Jankec Čačak, daga baya kuma ya buga wa FK Guča, Borac Čačak, da Sloga Kraljevo . Bayan ya koma Netherlands, ya buga wa ƙungiyoyin matasa na Groningen da ADO Den Haag .
=== Radnički Kragujevac ===
Janković ya koma Radnički Kragujevac a lokacin bazara na 2014. <ref>{{Cite web |date=19 August 2014 |script-title=sr:Крагујевчани представили новајлије: Атракција – Србин са Зеленортских острва |url=http://www.zurnal.rs/fudbal/jelen-super-liga/4428/kragujevcani-predstavili-novajlije-atrakcija-srbin-sa-zelenortskih-ostrva |access-date=26 November 2014 |website=[[Sportski žurnal]] |language=Serbian}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar Neško Milovanović ta Jelen SuperLiga a ranar 22 ga Nuwamba 2014, a wasan gida da [[Red Star Belgrade]] wanda ya ƙare da rashin nasara 0-0 a ƙarƙashin koci. An maye gurbinsa da Dragan Milovanović a minti na 90 na wasan. <ref>{{Cite web |date=22 November 2014 |title=13.Kolo: Radnički 1923 - Crvena zvezda |url=http://www.superliga.rs/index.php/izvestaji-2014-15/1651-13-kolo-radnicki-1923-crvena-zvezda#.VHWmANKG_rk |access-date=26 November 2014 |website=Jelen SuperLiga official website |language=Serbian |archive-date=7 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141207141516/http://www.superliga.rs/index.php/izvestaji-2014-15/1651-13-kolo-radnicki-1923-crvena-zvezda#.VHWmANKG_rk |url-status=dead }}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|26 November 2014}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | [[UEFA|Turai]]
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Jong ADO Den Haag
| 2013–14
| Beloften Eredivisie
| 2
| 1
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 2
| 1
|-
| Radnički 1923
| 2014–15
| SuperLiga
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 3
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 3
! 1
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
3x4zu9y0mrhkrbguixa77e77f79idat
Alhameen Adeniyi Adegbite
0
149435
838915
832352
2026-05-22T05:02:47Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838915
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alhameen Adeniyi Adegbite''' listenⓘ (an haife shi a ranar 22 ga Satumba, 2001) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a kulob din ƙwallon ƙwallon Ƙwallon Ƙwararrun ƙwararrun ƙwallon .<ref>{{Cite web |title=Nigeria 2021/22 |url=https://www.rsssf.org/tablesn/nig2022.html |access-date=2022-05-01 |website=[[RSSSF]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-08 |title=Alhameen Adegbite Stars In Remo Stars Loss To Abia Warriors. - Soccerhub |url=https://soccerhub.com.ng/alhameen-adegbite-stars-in-remo-stars-loss-to-abia-warriors/ |access-date=2022-05-08 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ayyuka ==
Alhameen Adegite ya fara tafiyarsa ta kwallon kafa a makarantar Karamoni kafin ya koma Remo Stars a lokacin hutun tsakiyar kakar, tare da Sikiru Alimi . A karon farko a gida a ranar 26 na kakar NPFL ta 2021-22, ya buga dukkan minti casa'in.<ref>{{Cite web |date=2022-03-31 |title=NPFL: Remo Stars Unveils Sikiru Ahead Of Season Restart |url=https://en.africatopsports.com/2022/03/31/npfl-remo-stars-unveils-sikiru-ahead-of-season-restart/ |access-date=2023-03-24 |website=Africa Top Sports |language=en-US |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324081431/https://en.africatopsports.com/2022/03/31/npfl-remo-stars-unveils-sikiru-ahead-of-season-restart/ |url-status=dead }}</ref>
Alhameen sananne ne saboda karfin da ya yi na kai hari kuma ya fara bugawa Remo Stars a nasarar da suka samu a gida 1-0 a kan Wikki Tourists. <ref>{{Cite web |title=Football: Alhameen Adeniyi Adegbite |url=https://www.soccer24.com/player/adegbite-alhameen-adeniyi/YHpUTf3e/ |access-date=2022-05-01 |website=www.soccer24.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-05-02 |title=Remo Stars complete season double over Wikki Tourists |url=https://www.thenicheng.com/remo-stars-complete-season-double-over-wikki-tourists/ |access-date=2022-05-05 |website=TheNiche |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-02 |title=Remo Stars complete season double over Wikki Tourists |url=https://npfl.ng/remo-stars-complete-season-double-over-wikki-tourists/ |access-date=2022-05-08 |website=Nigeria Professional Football League |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ya zira kwallaye na farko na NPFL a wasan da aka yi da [[Katsina United F.C.|Kastina United]] 3-2.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
n6gv4qn5af7lxmv2blixkhu17s8mu74
Aleix García
0
150557
838907
834159
2026-05-22T03:58:36Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838907
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Aleix Garcia Serrano SBS Cup 2015 (cropped).jpg|thumb]]
{{Infobox dan kwallon kafa
| suna = Aleix García
| hoto = Aleix García 2024.jpg
| cikakken_suna = Aleix García Serrano
| ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1997|6|28}}
| wurin_haihuwa = Ulldecona, Spain
| tsawo = 1.73 m
| matsayi = Dan wasan tsakiya
| kungiyar_yanzu = Bayer Leverkusen
| lamba = 24
| matasa_shekaru1 = 2005–2012
| matasa_kungiya1 = Ulldecona
| matasa_shekaru2 = 2012–2015
| matasa_kungiya2 = Villarreal
| shekaru1 = 2015–2017
| kungiya1 = Villarreal B
| wasa1 = 37
| kwallaye1 = 4
| shekaru2 = 2015–2017
| kungiya2 = Villarreal
| wasa2 = 17
| kwallaye2 = 1
| shekaru3 = 2017–2020
| kungiya3 = Manchester City
| wasa3 = 0
| kwallaye3 = 0
| shekaru4 = 2017–2018
| kungiya4 = → Girona (aro)
| wasa4 = 37
| kwallaye4 = 3
| shekaru5 = 2019
| kungiya5 = → Mouscron (aro)
| wasa5 = 15
| kwallaye5 = 1
| shekaru6 = 2019–2020
| kungiya6 = → Dinamo București (aro)
| wasa6 = 19
| kwallaye6 = 2
| shekaru7 = 2020–2021
| kungiya7 = Eibar
| wasa7 = 33
| kwallaye7 = 0
| shekaru8 = 2021–2024
| kungiya8 = Girona
| wasa8 = 103
| kwallaye8 = 7
| shekaru9 = 2024–
| kungiya9 = Bayer Leverkusen
| wasa9 = 0
| kwallaye9 = 0
| shekaru10 = 2012
| tawagar_kasa1 = Spain U16
| wasa10 = 2
| kwallaye10 = 0
| shekaru11 = 2013
| tawagar_kasa2 = Spain U17
| wasa11 = 4
| kwallaye11 = 0
| shekaru12 = 2023–
| tawagar_kasa3 = Spain
| wasa12 = 2
| kwallaye12 = 0
}}
'''Aleix García Serrano''' ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Spain]] wanda aka haifa a ranar 28 ga Yuni, 1997 a garin Ulldecona na yankin Catalonia. Yana taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya, kuma an san shi da iya sarrafa ƙwallo, bayar da dogayen fasfo da kuma kirkirar damar cin ƙwallo daga tsakiyar fili.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/aleix-garcia/profil/spieler/281010|title=Aleix García Profile|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Aleix García ya fara buga ƙwallo tun yana ƙarami a ƙungiyar matasa ta Ulldecona kafin daga bisani ya koma makarantar horaswa ta [[Villarreal CF|Villarreal]]. A Villarreal ne ya bunƙasa sosai a matsayin ɗan wasan tsakiya mai iya rarraba ƙwallaye da kuma sarrafa yanayin wasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.villarrealcf.es|title=Villarreal CF Official Website|website=Villarreal CF|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Aikin ƙungiya ==
=== Villarreal ===
García ya fara taka leda da kungiyar Villarreal B a shekarar 2015 inda ya nuna bajinta sosai a Segunda División B. Daga baya ya samu damar bugawa babbar ƙungiyar Villarreal wasa a gasar La Liga. Ya ci ƙwallonsa ta farko a babban mataki ne a wasan Copa del Rey.<ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/players/aleix-garcia-serrano/318431/|title=Aleix García Career Statistics|website=Soccerway|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Manchester City ===
A shekarar 2017, Aleix García ya koma ƙungiyar [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta ƙasar Ingila ƙarƙashin kocin [[Pep Guardiola]]. Duk da cewa bai samu yawan damar buga wasa a babbar ƙungiyar ba, ya samu horo da gogewa a karkashin tsarin wasan Guardiola wanda ya taimaka wajen haɓaka fasaharsa.<ref>{{Cite web|url=https://www.mancity.com|title=Manchester City Official Website|website=Manchester City|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Aro zuwa Girona ===
A kakar 2017–18, an bayar da Aleix García aro zuwa [[Girona FC|Girona]], inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsakiyar ƙungiyar. Ya taka rawar gani wajen taimakawa kungiyar wajen rike matsayinta a La Liga.<ref>{{Cite web|url=https://www.gironafc.cat|title=Girona FC Official Website|website=Girona FC|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Mouscron da Dinamo București ===
Bayan zamansa a Girona, García ya ci gaba da fita aro zuwa ƙungiyar Mouscron ta Belgium da kuma Dinamo București ta Romania. A waɗannan ƙungiyoyi ya samu ƙarin gogewa da damar buga wasanni akai-akai.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/aleix-garcia/|title=Aleix García Match Records|website=WorldFootball.net|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Eibar ===
A shekarar 2020 ya rattaba hannu a kungiyar [[SD Eibar|Eibar]], inda ya buga wasanni da dama a La Liga. Duk da cewa kungiyar ta fuskanci ƙalubale a kakar, García ya kasance daga cikin ‘yan wasan da suka nuna ƙwazo a tsakiyar fili.<ref>{{Cite web|url=https://www.sdeibar.com|title=SD Eibar Official Website|website=Eibar|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Komawa Girona ===
A shekarar 2021, Aleix García ya koma Girona na dindindin. A nan ne ya kai kololuwar wasansa, musamman a kakar 2023–24 inda ya taimaka wa kungiyar wajen fafatawa a saman teburin La Liga. Kyakkyawan salon wasansa ya sa aka fara kiransa cikin tawagar ƙasar Spain.<ref>{{Cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/player/aleix-garcia|title=Aleix García La Liga Profile|website=La Liga|access-date=2026-05-11}}</ref>
=== Bayer Leverkusen ===
A shekarar 2024, García ya koma kungiyar [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] ta Jamus domin ci gaba da taka leda a Bundesliga. Wannan canjin ya nuna yadda darajarsa ta ƙaru a ƙwallon ƙafan Turai bayan fitattun wasanninsa a Girona.<ref>{{Cite web|url=https://www.bayer04.de/en-us|title=Bayer Leverkusen Official Website|website=Bayer 04 Leverkusen|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Aikin tawagar ƙasa ==
Aleix García ya wakilci Spain a matakan matasa daban-daban kamar U16 da U17. Daga baya kuma aka kira shi cikin babbar tawagar ƙasar Spain bayan bajintarsa a Girona da La Liga.<ref>{{Cite web|url=https://rfef.es|title=Royal Spanish Football Federation|website=RFEF|access-date=2026-05-11}}</ref>
== Salon wasa ==
An fi sanin García da iya rarraba ƙwallo, hangen nesa a tsakiyar fili da kuma iya sarrafa tempo na wasa. Yana taka rawa sosai wajen haɗa tsaro da hari, kuma yana daga cikin ‘yan wasan da suke iya bayar da dogayen fasfo cikin daidaito.<ref>{{Cite web|url=https://theathletic.com/|title=Aleix García Playing Style Analysis|website=The Athletic|access-date=2026-05-11|archive-date=2021-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210715120444/https://theathletic.com/|url-status=dead}}</ref>
== Nasarori ==
=== Manchester City
* FA Community Shield: 2018
=== Bayer Leverkusen
* Bundesliga: 2024–25
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://www.transfermarkt.com/aleix-garcia/profil/spieler/281010 Aleix García a Transfermarkt]
* [https://int.soccerway.com/players/aleix-garcia-serrano/318431/ Aleix García a Soccerway]
{{Dan kwallon kafa-stub}}
[[Category:1997 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Spanish footballers]]
[[Category:Association football midfielders]]
[[Category:Villarreal CF players]]
[[Category:Manchester City F.C. players]]
[[Category:Girona FC players]]
[[Category:SD Eibar footballers]]
[[Category:Bayer 04 Leverkusen players]]
[[Category:La Liga players]]
[[Category:Bundesliga players]]
6f13wyxvd3y2b0d4onhgsun4dw925lb
Ana-Maria Crnogorčević
0
150686
838973
834463
2026-05-22T09:52:33Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838973
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ana-Maria Crnogorčević''' (an haife ta a ranar 3 ga Oktoba 1990) ƙwararriyar [[Kungiyar Kwallon Kafa|'yar wasan ƙwallon ƙafa]] ce ta ƙasar Switzerland wadda ke taka leda a matsayin ' [[Mai buga tsakiya|yar wasan gefe]] ko kuma ' [[Mai buga baya|yar wasan baya ta dama]] a ƙungiyar Premier League ta Strasbourg da kuma ƙungiyar ƙasa ta Switzerland . 'Yar wasa ce mai sauri wadda ke da ƙwarewar kai, <ref name="cs">{{Cite web |last=Michael Krobath |date=7 September 2010 |title=Ana Crnogorcevic: "I Don't Have the Figure for It" |url=https://emagazine.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=285873&lang=EN |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708204614/https://emagazine.credit-suisse.com/app/article/index.cfm?fuseaction=OpenArticle&aoid=285873&lang=EN |archive-date=8 July 2011 |access-date=29 September 2010 |publisher=Credit Suisse}}</ref> ana ɗaukarta a matsayin ɗaya daga cikin ƙwararrun 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Switzerland. <ref name="blick">{{Cite web |date=30 September 2009 |title=Ana Marie (18): Wir haben die schönste Bundesliga-Spielerin! |url=http://www.blick.ch/sport/fussball/wir-haben-die-schoenste-bundesliga-spielerin-129734 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919232219/http://www.blick.ch/sport/fussball/wir-haben-die-schoenste-bundesliga-spielerin-129734 |archive-date=19 September 2011 |access-date=29 September 2010 |publisher=Blick |language=de}}</ref> <ref name="fifa">{{Cite web |date=12 May 2010 |title=Swiss outsiders thinking big |url=https://www.fifa.com/u20womensworldcup/news/newsid=1209196.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100521043057/http://www.fifa.com/u20womensworldcup/news/newsid=1209196.html |archive-date=21 May 2010 |access-date=29 September 2010 |publisher=FIFA.com}}</ref>
== Farko da rayuwar mutum ==
An haifi Ana-Maria Crnogorčević a ranar 3 ga Oktoba, 1990 a Steffisburg, kusa da tafkin Thun a Bernese Oberland na Switzerland, <ref>{{Cite web |title=Ana Maria Crnogorcevic stats {{!}} FC Barcelona Players |url=https://players.fcbarcelona.com/en/player/2794-crnogorcevic-ana-maria-crnogorcevic |website=FCB Jugadors |language=en}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |title=Switzerland - A. Crnogorčević - Profile with news, career statistics and history - Soccerway |url=https://int.soccerway.com/players/ana-maria-crnogorcevic/96393/ |access-date=16 October 2023 |website=int.soccerway.com}}</ref> ga iyayen Croat daga Ruma, a Vojvodina, kuma asalinsu a Drniš, Croatia. Tana da 'yan ƙasa biyu <ref name="cs"/> kuma tana ɗaukar kanta a matsayin Swiss da Croatia; <ref name=":2">{{Cite web |date=18 May 2015 |title=FIFA Frauen-WM 2015 - Ana Maria Crnogorcevic: «Ich denke, er hat einen blauen 'Fleck'» |url=https://www.srf.ch/sport/fussball/fifa-frauen-wm-2015/ana-maria-crnogorcevic-ich-denke-er-hat-einen-blauen-fleck |access-date=5 July 2021 |language=de}}</ref> harshenta na farko shine Croatian . [ <ref name=":0">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Ana-Maria Crnogorčević interview: 'Like a true nature's child' – Action Ana, Barça's Swiss rock 'n' rolla – Beats & Rhymes FC |url=https://beatsandrhymesfc.com/ana-maria-crnogorcevic-interview-like-a-true-natures-child-action-ana-barcas-swiss-rock-n-rolla/ |access-date=16 October 2023 |language=en-US}}</ref> Tana magana da harsuna da yawa kuma ta sami raini daga wasu magoya bayan abokan hamayyarta yayin da take bugawa Barcelona wasa kuma tana amsawa da Catalan ga tambayar da aka yi mata a cikin Sifaniyanci. <ref>{{Cite web |last=Márquez |first=Duna |date=5 October 2022 |title=Una jugadora del Barça a una periodista: "No te entiendo en castellano" |url=https://www.diariodemallorca.es/buzzeando/2022/10/05/jugadora-barca-periodista-entiendo-castellano-76881226.html |access-date=16 October 2023 |website=Diario de Mallorca |language=es}}</ref> <ref>{{Cite web |date=3 October 2022 |title=La respuesta polémica de una jugadora del Barça: "No te entiendo en castellano" |url=https://www.heraldo.es/noticias/deportes/2022/10/03/la-respuesta-polemica-de-una-jugadora-del-barca-no-te-entiendo-en-castellano-1603325.html |access-date=16 October 2023 |website=heraldo.es |language=es}}</ref> <ref>{{Cite web |date=3 October 2022 |title=Crack del Barça, insultada por querer aprender catalán: brutal respuesta a los catalanófobos |url=https://www.elnacional.cat/enblau/es/television/ana-maria-crnogorcevic-barca-no-te-entiendo-preguntas-castellano-catalan-hablar-periodista_893739_102.html |access-date=16 October 2023 |website=En Blau |language=es}}</ref> Crnogorčević tana da 'yar'uwa kuma an rene ta Katolika. <ref name=":0" />
== Aikin kulob ==
Crnogorčević ta fara aikinta na kulob da FC Steffisburg tana da shekaru 11. A shekara ta 2004, ta koma FC Rot-Schwarz Thun, daga baya kuma ta koma FC Thun. A shekara ta 2009, ta taimaka wa Rot-Schwarz ta lashe gasar cin kofin Swiss Cup . Crnogorčević ta zura kwallaye uku a wasan da suka doke FC Schlieren da ci 8-0. <ref name="rsssf">{{Cite web |last=Erik Garin |date=31 December 2009 |title=Switzerland (Women) 2008/09 |url=https://www.rsssf.org/tablesz/zwit-wom09.html |access-date=29 September 2010 |website=[[RSSSF]]}}</ref> Ita ce ta fi kowa zura kwallaye da kwallaye 24 a wasanni 16 a Nationalliga A. <ref name="rsssf" /> A watan Satumba na 2009 ta shiga kungiyar Bundesliga ta Jamus Hamburger SV . Ta fara buga wasa a HSV a ranar 27 ga Satumba, inda ta zura kwallaye a wasan da suka yi nasara da ci 3-2 a kan SG Essen-Schönebeck . Crnogorčević ta kammala kakar wasa ta farko a Jamus da kwallaye takwas daga wasanni 19 da ta buga. <ref>{{Cite web |title=Ana-Maria Crnogorcevic |url=http://www.framba.de/content/index.php?option=com_content&view=article&id=653:ana-maria-crnogorcevic&Itemid=72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035849/http://www.framba.de/content/index.php?option=com_content&view=article&id=653:ana-maria-crnogorcevic&Itemid=72 |archive-date=24 September 2015 |access-date=29 September 2010 |publisher=Framba.de |language=de}}</ref> A kakar wasa ta 2011–12 ta koma 1. FFC Frankfurt, inda ta lashe gasar zakarun Turai a 2015. <ref>{{Cite web |title=Frankfurt schnappt sich Crnogorcevic |url=https://www.kicker.de/frankfurt-schnappt-sich-crnogorcevic-548393/artikel |access-date=8 February 2023 |website=kicker |language=de-DE}}</ref>
Ta sanya hannu da kungiyar Portland Thorns FC kafin kakar wasan ƙwallon ƙafa ta mata ta ƙasa ta 2018. <ref>{{Cite web |date=21 March 2018 |title=Portland Thorns sign Swiss forward Ana-Maria Crnogorcevic |url=http://www.oregonlive.com/portland-thorns/2018/03/portland_thorns_sign_swiss_for.html |publisher=Oregon Live}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 March 2018 |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/Bgn5EvchuIL/ |url-access=limited |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418063954/https://www.instagram.com/p/Bgn5EvchuIL/ |archive-date=18 April 2023 |publisher=Ana-Maria Crnogorcevic |access-date=12 May 2026 |url-status=bot: unknown }}</ref> A watan Disamba na 2019, Crnogorčević ta sanya hannu da Barcelona . <ref>{{Cite web |date=4 December 2019 |title=Schweizer Nationalspielerin Crnogorcevic unterschreibt bei Barça |url=https://www.4-4-2.com/primera-division-la-liga/fc-barcelona/schweizer-nationalspielerin-ana-mariacrnogorcevic-unterschrift-fc-barcelona/ |website=4-4-2.com |language=de}}</ref> Ta lashe gasar zakarun Turai tare da Barcelona a kakar wasa ta 2020–21 da 2022–23 . <ref>{{Cite web |last=UEFA.com |date=16 May 2021 |title=Women's Champions League: Barcelona gewinnt 4:0 gegen Chelsea |url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/news/0269-124aeabb29fb-1a8c9ebfa2c2-1000--women-s-champions-league-barcelona-gewinnt-4-0-gegen-chelsea/ |access-date=8 February 2023 |website=[[UEFA]] |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=UEFA.com |date=3 June 2023 |title=Barcelona-Wolfsburg - UEFA Women's Champions League 2022/23 Final |url=https://www.uefa.com/womenschampionsleague/match/2037530--barcelona-vs-wolfsburg/ |access-date=9 July 2023 |website=[[UEFA]] |language=en}}</ref>
A ranar 5 ga Agusta 2024, Seattle Reign FC ta sanar da cewa ta sayi Crnogorčević daga ƙungiyar Atletico Madrid ta Spain a kakar wasa ta 2025 kan kuɗin canja wuri da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |title=Seattle Reign FC Signs Swiss Forward Ana-Maria Crnogorčević |url=https://www.reignfc.com/news/seattle-reign-fc-signs-swiss-forward-ana-maria-crnogorevi |access-date=2024-08-05 |website=Seattle Reign FC |language=en-US}}</ref> Crnogorčević ta fara buga wasa a ƙungiyar a ranar 25 ga Agusta 2024, inda ta fara wasa kuma ta buga mintuna 75 a wasan da suka yi nasara da ci 1-0 a kan North Carolina Courage . <ref>{{Cite web |title=Match Recap: Seattle Reign FC Wins 1-0 In Stoppage Time |url=https://www.reignfc.com/news/match-recap-seattle-reign-fc-wins-1-0-in-stoppage-time |access-date=29 August 2024 |website=reignfc.com}}</ref> Ta buga wasanni 22 a gasar a tsawon shekaru biyu kafin ta bar Reign a ƙarshen 2025. <ref>{{Cite web |title=Seattle Reign FC Announces Roster Decisions Following 2025 NWSL Season |url=https://www.reignfc.com/news/seattle-reign-fc-announces-roster-decisions-following-2025-nwsl-season |access-date=2025-12-10 |website=Seattle Reign FC |language=en-US}}</ref> <ref name=":3" />
A watan Janairun 2026, Crnogorčević ya sanya hannu kan kwangila da kulob din Strasbourg na Faransa har zuwa shekarar 2027, inda ya sake hadewa da [[Eseosa Aigbogun|Eseosa Aigbogun,]] 'yar kasar Switzerland. <ref>{{Cite web |date=2026-01-08 |title=Football. Division 1 féminine : le Racing Club de Strasbourg recrute l’attaquante Ana Maria Crnogorčević |url=https://www.dna.fr/sport/2026/01/08/division1-feminine-le-racing-recrute-l-attaquante-suisse-ana-maria-crnogorcevic |access-date=2026-01-10 |website=www.dna.fr |language=FR-fr}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
==manazarta==
7d53mrf66dj1u0j02e65vw1kg60t9d3
Alaa Abdul-Zahra
0
150784
838902
834701
2026-05-22T02:55:44Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838902
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alaa Abdul-Zahra Khashen Al-Azzawi ( Arabic '''عبدالزهرة خشَن العزاوي''', an haife shi a ranar 22 ga Disamba 1987), ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Iraki wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Al-Talaba ta ƙungiyar Iraq Stars League da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Iraki .
Ana iya tura shi a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] ko kuma ɗan wasan gaba na biyu, kuma tun daga shekarar 2016 yana taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . Shi ne ɗan wasa na uku mafi yawan buga wasa a tarihin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Iraki.
== Aikin kulob ==
=== Rayuwar farko ===
An haifi Abdul-Zahra a [[Bagdaza|Baghdad]], Iraki. An yi masa lakabi da ' Kaká na Iraki' <ref>{{Cite web |date=26 March 2017 |title=nicknamed the kaka of iraq |url=https://www.youtube.com/watch?v=Q0H0KARarZ0 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221172148/https://www.youtube.com/watch?v=Q0H0KARarZ0&feature=youtu.be |archive-date=21 February 2025 |via=[[YouTube]] |access-date=12 May 2026 }}</ref> hanyar zuwa shahara ta yi kama da mai sauƙi. A lokacin yana da shekaru 16, ya fara wasansa na wasa da mafarki lokacin da manyan 'yan wasan Iraki Al-Zawraa suka gano shi suka kuma sa hannu a kai.
=== Al-Zawraa ===
A shekara ta 2004, yana da shekaru 16, Abdul-Zahra ya koma Al-Zawraa . Yana cikin tawagar Al-Zawraa a gasar zakarun AFC a shekara ta 2005 da rigar lamba 29. Shekara guda bayan haka ya lashe gasar Iraqi Super League a shekara ta 2006.
=== Mes Kerman ===
Bayan Gasar Matasa ta AFC ta 2006, Abdul-Zahra ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iran mai suna Mes Kerman . Ya buga musu wasa sau 11 kuma ya zira kwallaye 4, yayin da ƙungiyar ta kare a matsayi na 7, <ref>{{Cite web |title=Iran Premier League Stats |url=http://www.iplstats.com/website06-07/start.htm |website=iplstats.com}}</ref> kafin ya koma wasa a Jordan.
=== Shabab Al-Ordon ===
Abdul-Zahra ya rattaba hannu da Duhok FC Kafin fara gasar Iraqi Super League (2007-2008) amma bai je Iraki ba, maimakon haka ya sake sanya hannu kan wata kwangila da kungiyar Jordan Shabab Al-Ordon, kuma ya yi ikirarin cewa yarjejeniyar da Duhok FC ba ta cika ba.
A ranar 29 ga Disamba 2007, a farkon bayyanarsa da Shabab Al-Ordon, Abdul-Zahra ya zura kwallonsa ta farko da sabuwar kungiyarsa a wasan da suka fafata da Hussein Irbid a gasar Jordan Cup, inda ya taimaka wa kungiyarsa ta lashe 3-2 sannan ta samu damar zuwa zagayen kwata fainal . A ranar 3 ga Janairu 2008, Abdul-Zahra ya buga wasa na biyu kuma na karshe da Shabab Al-Ordon a wannan kakar wasa da Al-Arabi Irbid a gasar Jordan League, inda suka lashe 2-3.
=== Al-Merrikh ===
Abdul-Zahra da abokin wasansa na tawagar Olympics Saad Attiya sun rattaba hannu kan kwangila da babbar ƙungiyar [[Al-Merrikh SC|Al-Merrikh]] ta Sudan. <ref>{{Cite web |date=9 July 2019 |title=المريخ السوداني يتعاقد مع الثنائي العراقي علاء عبد الزهرة وسعد عطية |url=http://www.kooora.com/?n=31572&pg=4&o=n3014289}}</ref> Ya lashe [[Gasar Firimiya ta Sudan|gasar Premier ta Sudan]] da kuma gasar cin kofin Sudan a 2008, kuma ya zira kwallaye 9.
=== Lokaci a Qatar ===
Bayan nasarar da ya samu a gasar Sudan League, Alaa ya sanya hannu kan kwantiragi da kungiyar Al-Khor ta Qatar. <ref>{{Cite web |date=9 July 2019 |title=العراقي علاء عبد الزهرة ينضم لفريق الخور القطري |url=http://www.kooora.com/?n=44256&pg=4&o=n3014289}}</ref> wanda ya buga wasanni 14 a gasar, inda ya zura kwallaye takwas. Bayan watanni masu kyau da ya yi a Al-Khor Alaa ya koma wata kungiyar Qatar a wannan karon tare da Al Kharaityat . Ya zura kwallaye 16 a wasanni 42, kungiyar ta kare a matsayi na 8 a gasar a wannan kakar.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
==manazarta==
oqtop8to0q914uoe68msxu99cnicf6o
Alex Tayo Akande
0
151555
838911
837175
2026-05-22T04:20:36Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
838911
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alexander Oluwatayo Akande''' listen ⓘ ( Chinese An haife a ranar 9 ga Fabrairu, 1989), wanda aka fi sani da '''Alex Akande''' ko '''Alex Tayo Akande''', ƙwararren [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasan gaba . An haife shi a Najeriya, ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Hong Kong wasa.
== Aikin kulob ==
=== Tai Chung da Gabashi ===
Akande ya isa Hong Kong a shekarar 2008 kuma ya buga wa Tai Chung wasa a gasar rukuni na biyu ta Hong Kong . Ba da daɗewa ba, ƙungiyar Eastern ta fara sha'awarsa a gasar rukuni na farko . Akande ya koma Eastern a watan Janairun 2009 kuma ya kammala kakar wasa da kwallaye 6.
=== Tai Chung da Kitchee ===
Akande ya koma Tai Chung a kakar wasa ta 2009–10. Bayan ya zura kwallaye 3 a wasanni 12 ga Tai Chung a rabin kakar wasa, ya koma Kitchee a tsakiyar kakar wasa bayan tafiyar 'yan wasan gaba na Kitchee Albert Virgili Fort da Raul Torres.
Canja wurin ya kuma ba Akande damar buga gasar cin kofin Lunar New Year Cup ta 2010 yayin da yake bugawa Kitchee wasa da ƙungiyar Pegasus Invitation da kuma ƙungiyar Korea Pohang Steelers . A wasanni biyu na mintuna 45, Akande ya zira ƙwallo a kan Pegasus Invitation a wasan da suka yi nasara da ci 1-0 kuma ya taimaka wa abokan wasansa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da wanda ya lashe gasar zakarun AFC ta 2009. Duk da rashin nasarar da Pohang Steelers ya samu a gasar saboda ƙarancin ƙwallo da aka ci, an naɗa Akande a matsayin MVP na gasar.
Akande ya ci wa Kitchee kwallaye 4 a gasar gida a lokacin hutun rabin kakar wasa.
=== Tai Chung ===
Akande ya sake komawa Tai Chung kuma ya buga cikakken kakar wasa a ƙungiyar a kakar wasa ta 2010–11. Kwallaye 3 da ya ci a wasanni 19 bai isa ya ceci Tai Chung daga faɗuwa ba.
=== Rangers da kuma 'ya'yan itacen Hong Kong ===
Kaka ta 4 da Akande ya yi a Hong Kong ta fara ne da shiga Rangers . An ba shi aro ga Hong Kong Sapling, ƙungiyar ci gaba da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Hong Kong ta kafa, a tsakiyar kakar wasa bayan ya fara wasa a Rangers a hankali.
Akande ya sami damar zura kwallaye jim kaɗan bayan ya koma Hong Kong Sapling, inda ya zira kwallaye 9 a wasanni 12. Duk da haka HKFA ta yanke shawarar kada ta ci gaba da jagorantar Hong Kong Sapling bayan da ƙungiyar ta kasa gujewa faduwa daga gasar. Sakamakon haka, an wargaza Hong Kong Sapling bayan kakar wasa.
=== Tai Po ===
Akande ya koma wata ƙungiyar Hong Kong First Division ta Tai Po a kakar wasa ta 2012–13, inda ya buga ɗaya daga cikin mafi kyawun kakarsa a rayuwarsa. Ya zira kwallaye 5 ciki har da uku a raga a wasan da suka buga da Tuen Mun a wasan kusa da na ƙarshe na Senior Shield na 2012–13 wanda ya ba da gudummawa ga nasarar farko da ƙungiyar ta samu a gasar. Ya kammala kakar wasa da jimillar kwallaye 19 a duk gasannin da suka fafata.
Kwarewarsa ta kuma ba shi matsayi a gasar Hong Kong League XI a gasar cin kofin sabuwar shekara ta Lunar ta 2013 inda ya buga wasa da Busan I'Park daga Koriya da Muangthong United daga Thailand a wannan gasar kasa da kasa ta shekara-shekara.
Duk da cewa ya taka rawar gani a gaba, ƙungiyar tsaron baya mai rauni ta rasa matsayinta a gasar. Tai Po ta shiga cikin rikicin faduwa inda ƙungiyoyi 6 suka fafata don gujewa faduwa a ranar ƙarshe ta gasar. Ya fara zura ƙwallo ga Tai Po a wani babban fafatawa da Yokohama FC Hong Kong, wata ƙungiya a cikin wannan rikici. Duk da haka Tai Po ya zura ƙwallo mai ban tausayi a zagaye na biyu na ƙarshe wanda ya soke jagorancinsu kuma ya tura su zuwa faduwa cikin mamaki.
=== Sihiri na biyu a Kitchee ===
Bayan faduwa daga gasar Tai Po, Akande ya sake komawa Kitchee. Kungiyar ta fara kakar wasa da wasan baje kolin kasa da kasa da [[Manchester United F.C.|Manchester United]] . Ya samu damar buga wasa da zakarun [[Premier League|gasar Premier]], kuma ya zura kwallo mai kyau a wasan da suka sha kashi 2-5 yayin da ya mayar da dan wasan baya na Man United Alex Buttner baya kafin ya zura kwallo a raga.
Akande ya kuma samu damarsa ta farko a gasar nahiyar Afirka yayin da aka zaɓe shi a matsayin ɗaya daga cikin 'yan wasa huɗu na ƙasashen waje a wasan kwata-kwata na Kofin AFC na 2013 da Al-Faisaly daga Jordan. Kitchee ya sha kashi a zagaye na farko a gida a wasan da suka sha kashi 1-2 a hannun ƙungiyar Jordan, inda Akande ya taɓa daidaita sakamakon a farkon rabin lokaci na 2. An fitar da Kitchee daga gasar da maki iri ɗaya a zagaye na 2.
Kakar wasa ta ƙare da kyau ga Kitchee da Akande, domin Kitchee ta yi kakar wasa mai ban mamaki a matsayin zakarun gasar da maki 16 sama da Pegasus, wadda ta zo ta biyu, yayin da Akande ya ƙara kwallaye 10 a duk gasannin gida.
Kitchee ta fara sabuwar kakar wasanta da wasan baje kolin kasa da kasa da [[Paris Saint-Germain|PSG]] a filin wasa na Hong Kong a ranar 29 ga Yuli 2014. Akande ya sake samun nasarar zura kwallo a raga a kan wani babban dan wasan Turai a wannan rashin nasara da ci 2-6, inda [[Zlatan Ibrahimović|Zlatan Ibrahimovic]] ya zura kwallaye uku.
A wannan kakar, Kitchee ta naɗa tsohon mai tsaron gidan Spanish International da [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]] José Francisco Molina a matsayin babban kocinsu. Suna da burin samun nasara mafi girma a gasar cin kofin AFC ta 2014 da kuma gasar share fagen shiga gasar zakarun Turai ta AFC ta 2015. Duk da haka, Akande ya samu rauni a wani horo a farkon kakar wasa wanda ya tilasta masa rashin sauran kakar wasa. Bayan tiyatar da aka yi masa, ya tafi Amurka don yin murmurewa tare da tiyatar motsa jiki ta musamman. An yi nasarar murmurewa kuma a shirye yake ya dawo a kakar wasa mai zuwa.
=== Dalian Yifang ===
Bayan fatara ta Yanbian Fude, Akande ya koma kulob din Chinese Super League na Dalian Yifang a ranar 28 ga Fabrairu 2019. <ref>{{Cite web |date=28 February 2019 |title=又有港將「升班」!艾力士加盟中超大連一方 |url=https://www.sportsroad.hk/archives/241425 |access-date=28 February 2019 |website=Sports Road}} {{In lang|zh-hk}}</ref> Ya fara buga wasa bayan kwana uku a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Henan Jianye . <ref>{{Cite web |title=艾力士征豫或演中超地標 |url=http://www.mingpaocanada.com/van/htm/News/20190303/vsp6_r.htm |access-date=3 March 2019 |website=Ming Pao Vancouver }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{In lang|zh-hk}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ta7r8sq9cnphhk920k5ataq53yzlv7c
Wikipedia:Hausa Wikimedia Data Support/2026/Cycle 1.json
4
151786
838758
838753
2026-05-21T12:51:38Z
Kamal JB
24987
Apply
838758
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
}
}
k46dina0q1k47t2p85p4si16w8fgpwm
838764
838758
2026-05-21T14:23:46Z
Nura Bello
24854
Apply
838764
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske Gurin ci gaba da bada gudummawa akai-akai a wannan bagere na Wikipedia."
}
}
r9ex0rwm2hgbw4x70gcfj8yozowk8bt
838776
838764
2026-05-21T14:46:05Z
A'isha A Ibrahim
22074
Apply
838776
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske Gurin ci gaba da bada gudummawa akai-akai a wannan bagere na Wikipedia."
},
"u22074": {
"username": "A'isha A Ibrahim",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Assalamu Alaikum,\nIna mai neman wannan tallafi a matsayina ta mace wadda muke da bukatar karfafawa a wajen bayar da gudummawarmu a shafin Hausa Wikipedia. Hakika samun wannan tallafi ba ƙaramin ƙara jawo hankalinmu zai yi ba na ganin cewa mun jajirce wajen bayar da gudummawarmu kuma na ganin cewa muma ana damawa da mu a kowane fanni."
}
}
cqkunkldxjrrrorhumgb6upyhg0ppo3
838784
838776
2026-05-21T15:07:55Z
Habibah A Jisambo
26434
Apply
838784
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske Gurin ci gaba da bada gudummawa akai-akai a wannan bagere na Wikipedia."
},
"u22074": {
"username": "A'isha A Ibrahim",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Assalamu Alaikum,\nIna mai neman wannan tallafi a matsayina ta mace wadda muke da bukatar karfafawa a wajen bayar da gudummawarmu a shafin Hausa Wikipedia. Hakika samun wannan tallafi ba ƙaramin ƙara jawo hankalinmu zai yi ba na ganin cewa mun jajirce wajen bayar da gudummawarmu kuma na ganin cewa muma ana damawa da mu a kowane fanni."
},
"u26434": {
"username": "Habibah A Jisambo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want to apply for data support to enable me contribute more actively to Wikipedia by creating, editing, and improving articles. Data support will help me access the internet regularly so I can research reliable information, upload useful content, and participate in Wikimedia activities without interruption. This support will encourage me to contribute more knowledge and help make information"
}
}
gskrqqt5w5er2vko9t8pke0jb0we6i7
838815
838784
2026-05-21T15:49:44Z
Bembety
20498
Apply
838815
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske Gurin ci gaba da bada gudummawa akai-akai a wannan bagere na Wikipedia."
},
"u22074": {
"username": "A'isha A Ibrahim",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Assalamu Alaikum,\nIna mai neman wannan tallafi a matsayina ta mace wadda muke da bukatar karfafawa a wajen bayar da gudummawarmu a shafin Hausa Wikipedia. Hakika samun wannan tallafi ba ƙaramin ƙara jawo hankalinmu zai yi ba na ganin cewa mun jajirce wajen bayar da gudummawarmu kuma na ganin cewa muma ana damawa da mu a kowane fanni."
},
"u26434": {
"username": "Habibah A Jisambo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want to apply for data support to enable me contribute more actively to Wikipedia by creating, editing, and improving articles. Data support will help me access the internet regularly so I can research reliable information, upload useful content, and participate in Wikimedia activities without interruption. This support will encourage me to contribute more knowledge and help make information"
},
"u20498": {
"username": "Bembety",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Wannan damar za ta sa ni in ƙara ƙwazo wajen gyarawa da bayar da gudummawa ga ayyukan Wikipedia. Haka kuma, za ta taimaka mini wajen ƙara ilimi, inganta ƙwarewata ta gyarawa, da haɗin gwiwa da sauran masu gyaran Wikipedia wajen yaɗa ingantaccen kuma amintaccen bayani ga jama’a. Ta wannan hanya, zan iya bayar da gudummawa sosai wajen bunƙasa ilimi kyauta da kuma tallafawa al’ummar Wikimedia."
}
}
kvaml9ky2dtogle9aep33oyed5zpxom
838851
838815
2026-05-21T18:41:24Z
Abdulrahaman Barau Ahmad
38003
Apply
838851
json
application/json
{
"u24259": {
"username": "Abusule dankofa",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na editor na wikimedia hanzai bani damar yin aiki cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u12444": {
"username": "Hamza DK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "As an second active editor of Wiktionary and Wikidata, I need this data support to edit more and upload information on Wiktionary, Wikipedia and wiki data. And this support will helps me contribute regularly and improve free knowledge for everyone."
},
"u9880": {
"username": "Galdiz",
"state": "Borno",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Na kasance edita me bada gudummawa harna tsawon kusan shekara 7 ina Alfahari da wannan aiki da nakeyi. Ina neman wannan tallafi na Data support ne saboda watarana kanaso kayi wani abin Amman rashin data saiya hanaka wannan tallafi zai taimaka kwarai da gaske Allah ya bamu sa’a ya taimaki Hausa Wikipedia."
},
"u21576": {
"username": "Dev moha2507",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ina neman tallafin data domin in ci gaba da aikin da nake yi a Wikimedia/Hausa Wikipedia.\nIna so na ciga ba da inganta bayanai a Hausa Wikipedia. Ina amfani da lokaci na wajen bincike, gyara, da rubuta ingantattun bayanai domin su amfani al’umma baki ɗaya.\nina fuskantar ƙarancin data wanda ke rage min damar ci gaba da wannan aiki mai muhimmanci. Idan aka taimaka min da wannan tallafi, zan iya ƙara himma wajen:\nInganta Hausa Wikipedia da ƙarin articles masu amfani\nTaimakawa wajen yaɗa ilimi cikin Hausa\nDa kuma shiga cikin ayyukan Wikimedia community yadda ya kamata"
},
"u44591": {
"username": "Engineer014",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "Ni sabon edita ne a Hausa Wikipedia, idan na samu wannan tallafin tabbas zan ƙara samun karsashi na ƙirƙirar sababbin muƙalu da kuma gyara waɗanda ke akwai. Tabbas samun wannan tallafin zai taimaka mani wajan ƙarin karsahi."
},
"u19233": {
"username": "Ibrahim abusufyan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-19",
"text": "I need the data supppprt.because it will help.in wrinting ,and make your.work.more easire and paster,ballerss ,so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more engl8shnto.determ"
},
"u39275": {
"username": "Sardeeq",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "As an active editor data support will definitely help more, inorder for me to keep contributing i think I need the support 100%.\nI also I need the data support to research edit and improve Wikipedia articles consistently and effectively."
},
"u38699": {
"username": "Arcdanumma047",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need this in order to contribute More and more edit then last time because of this data . Because some time we can't get data network and we want edit, but now I believed. If we get this free data network the edit will add more"
},
"u22698": {
"username": "Umar A Muhammad",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need data support because I needed for many reason first I'm a student I don't have enouph money .\n The support will help me participate actively in Wikimedia activities, online trainings, research, editing, and community contributions without internet limitations."
},
"u28242": {
"username": "Dmukhtar105",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I want data support to activately contribute to Hausa Wikipedia by creating, editing and improving articles in hausa language,the support will enables me to access different resources conduct research and participate regularly"
},
"u43323": {
"username": "Saad Nuhu",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data domin zai bani dama wajan bada gudummawa, kirkirar muƙala, da kuma gyara muƙala. A matsayina na Administrator hakan zai bani damar bibiyar ayyukan editoci domin tantance aiki mai kyau cikin nutsuwa ba tare da fargabar ƙarewar data ba."
},
"u45027": {
"username": "Wayit",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am a student and am really struggling to get data to be in the wikimedia hausa space to learn more and also give my on impact \nAnd even to run some of my school activities on line so if am being supported it will really mean a lot to me and it will go along way"
},
"u41082": {
"username": "Hussey833",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan data support in ne domin hakan zai taimaka min wajen bada gudumuwa cikin natsuwa da kuma tabbatar da inkancin shafin wikipedia batare da fargaba ba,sannan kuma tallafin yakan kara karsashi cikin natsuwa wajen gaanin cewa bada gudunmuwa ta edit baizamo matsala ba a wannan shafi na wikipedia"
},
"u24783": {
"username": "Abubakar Kaddi",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne na data support domin cigaba bada gudunmawa a Hausa Wikipedia da kuma yan uwanta, ada an taɓa bani kuma naji daɗi saboda na ninka ayyukan da nakeyi na editing din Wikipedia a lokacin da na samu tallafin Nagode Allah ya bamu nasara daga Abubakar Kaddi"
},
"u32668": {
"username": "Muhdavdullahi",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukala da gyaran muqala.\nA matsayina na mai bada gudummuwa hakan zaibani damar kirkira da kuma gyara mukala batare da fargabar karewar data ba."
},
"u22641": {
"username": "Naja'atu Bintoo Usman",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support because I actively contribute to Wikipedia by reading, editing, and researching articles. Access to data will help me contribute more consistently, improve the quality of my edits, and support my learning and research activities, especially where internet access is limited."
},
"u12577": {
"username": "Umar-askira",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina nema wanna tallafin me daga gidauniya ya Hausa Wikimedians domin chi gaba da nada gudunmuwa a Hausa Wikipedia ta hanya kirikiran makalai, bunkasa makalai tare da inganta makalai. Hausa Wikipedia tana bukatan cigaba da bunkasa ta hanyar fasara makalai daga wasu yarikan zuwa Hausa Musamman English zuwa Hausa ko Arabic zuwa Hausa."
},
"u28228": {
"username": "HK RIGASA2",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin Data Support Program domin samun damar cigaba da bada gudummawa a ayyukan Wikimedia musamman Wikipedia da sauran projects. Wannan tallafin zai taimaka min wajen samun internet data domin yin editing, bincike, upload na abubuwa masu amfani da kuma kara inganta ilimin al’umma ta hanyar harshen Hausa.\nHaka kuma wannan tallafin zai kara min karfin gwaiwa da kuzarin cigaba da bada gudummawa akai-akai tare da koyon sababbin abubuwa a cikin Wikimedia movement. Ina da burin amfani da wannan dama wajen taimakawa wajen yada ingantaccen ilimi kyauta ga al’umma."
},
"u19064": {
"username": "Mansir Yusuf",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi zai taimaka min wajen kwarin gwiwar cigaba da bada gudunmawa a makalolin Hausa Wikipedia, ina fatan sanyi nasarar samun tallafin domin ina bukatar shi kuma zai taimaka min bama ni ka dai ba da sauran editicin da suka nemi wannan tallafin"
},
"u29451": {
"username": "Halima Waziri",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data support to enhance my contributions to open knowledge and improve access to reliable information. The support will help me overcome internet and data cost challenges, enabling me to actively participate in Wikimedia projects through editing, research, uploads, and community activities. It will also support my efforts to promote digital literacy, document local knowledge, and encourage more people, especially underrepresented groups, to contribute to free and accessible knowledge platforms."
},
"u44366": {
"username": "Pretty Fulani",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I need the data supppprt because it will help me to continue contribute and make your work more easire and paster also I don have enauph money ballerss so i think bringing the program into.existance again is what ready makes it more."
},
"u14681": {
"username": "Abdulmuddalib Iabrahim Salisu",
"state": "Plateau",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi na nema a baya ban taba samu ba ina fatan wannan karon na dace domin wannan tallafi nasan zai taimaka min sosai musamman wajen cigaba da bada gudunmuwa a shafukan hausa wikipedia domin wani lokacin kanaso ka bada gudunmuwa ko kayi editing to rashin isassar data sai ta hana mutum duk yadda kaso da kayi editing din"
},
"u44560": {
"username": "Mai Jiddah muhammad",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina buƙatar wannan tallafi ne domin ni sabuwa ce a gyara makalolin Hausa Wikipedia tare da samar da sabbi, ina fatan samun wannan tallafin zai kara min hazaka wajen ganin na cigaba da editing da samar da makalolin Wikipedia idan har na samun tallafin, dan haka wannan tallafin zai taimaka min sosai idan na same shi, Nagode."
},
"u12403": {
"username": "M Bash Ne",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am applying for data support to help me actively continuing contribute to Wikimedia projects, especially Hausa Wikipedia and other Hausa-language Wikimedia platforms. The support will enable me to participate in online editing activities, create and improve articles, upload educational content, and engage in community campaigns, training, and outreach programs. Reliable internet access is very important for my contributions and will help me continue promoting free knowledge in the Hausa language community."
},
"u28682": {
"username": "Khalifah123",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Am requesting for it because it will gave me the opportunity to create some articles and edits some previous articles properly and also give the chance to do my work without me thinking of going out of data thank you"
},
"u37991": {
"username": "MUDASSIR MODE BISSALAM",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data akan ayukkan da mukeyi na internet,\nDon zakalo muhimman abubuwa na yau da kullun,zamu gabatar da bincike bincikenmu idan har munsamu gudun muwa daga gareku,hakika wannan aiki yanada mahimmanci sosai ga al’umma da duniya baki daya amma muna muna bukatar support na yin aiki tukuru."
},
"u21046": {
"username": "Dev ammar",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina bukatan wannan tallafi saboda na siya data don bada gudummuwa a Hausa Wikipedia, sakamakon rashin data da nake fuskanta, hakan na bani wahala wajen samun isasshen lokaci da zan bada gudummuwa a Hausa Wikipedia dalili shine ina amfani da na'ura mai kwakwalwa wato computer wajen sauqaqar da aikina, kuma tana jan data sosai. Nagode"
},
"u25549": {
"username": "Pharouqenr",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina Neman tallafin data domin hakan zaibani dama wajen bada gudummuwa da kuma kirkirar mukalu da kuma gyaran muƙalu. A matsayina na mai bada gudummuwa kuma mai gudanarwa, hakan zaibani damar bibiyar ayyukan editoci batare da fargabar karewar data ba."
},
"u27364": {
"username": "Sani Abdullahi M",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "A lokacin baya ni ma na taba neman wannan tallafi ban samu ba ina fatan wannan karon na samu a hakikan gaskiya wannan tallafin zai taimakawa mu kananan editoci wajen cigaba da bada gudunmuwar yin editing ina fatan a wannan karon nayi nasara na samu domin na zama mai bada gudunmuwa a koda yaushe"
},
"u14848": {
"username": "Zahrah0",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data support ne saboda in ringa bada gudunmawa a wajen editing, kir Kiran muƙala, fassara a hausa Wikipedia saboda wani lokaci rashin data shiyake hana ni editing da kuma fassarori a Wikipedia"
},
"u31123": {
"username": "Nnamadee",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman tallafin data ne saboda zai taimaka mani sosai wajen inganta muƙala, ƙirƙirar sababbin muƙaloli da kuma bibiyar ayyukan da suka gabata. A matsayina na administrator kuma mai bada gudummawa ta din-din-din, tallafin data zai taimaka mani sosai wajen ƙara jajircewa."
},
"u30485": {
"username": "Aluja",
"state": "Nasarawa",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafi ne domin kara samun kwarin gwiwa wajen bayar da gudummawa a shafin Hausa Wikipedia da yan uwanta. Duk da cewa muna bada gudummawar amma wannan tallafi na ƙaramin tasiri zai yi ba ƙara mana ƙaimi a cikin tafiyar. Allah Ubangiji ya bamu sa'a."
},
"u15405": {
"username": "Ibrahim Sani Mustapha",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske wajen ci gaba da bada gudummawa akai-akai."
},
"u23935": {
"username": "Ummun Sultan",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "Wannan tallafi ina neman shi ne domin samun data da zan cigaba Congratulations Hausa Wikipedia da kuma sister projects nata, idan na samu wannan tallafi zanyi amfani da shi wajen kara yawan gudunmawar da nake badawa a hausa Wikipedia da kuma sister project nata."
},
"u37993": {
"username": "Abbakaramb",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "To help me stay online so that I can edit and write in wikimedia.\nAs you all know that Data is too cost now and the economy is not friendly😊.\nI need like 10-15GB if i am to stay online for at least a week."
},
"u24821": {
"username": "Ashiru Lawal",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am writing to request data support to assist and enhance my efforts in Wikipedia editing and publishing. I have remained committed to contributing valuable and reliable information on Wikipedia through regular editing, research, and content improvement aimed at promoting free access to knowledge."
},
"u21695": {
"username": "BAFFA ISAH MK",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-20",
"text": "I am requesting data support to help me remain active in contributing to Wikimedia platforms, with a strong focus on Hausa Wikipedia and other Hausa-language projects. Access to internet data will allow me to continue editing and developing articles, sharing educational resources, and taking part in online trainings, campaigns, and community engagement activities.\n\nThis support will greatly improve my ability to contribute consistently and continue advancing free and accessible knowledge for Hausa-speaking communities through Wikimedia initiatives."
},
"u38060": {
"username": "Kaddi123",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Inanem talafi domin cigaba da editing da samun damar bada gudumuwa a shafin Wikipedia cikin Sauki, wannan zai taimaka min wurin yin ayukan na yau da kulum masaman wurin editing,Ina farin ciki sosai idan na samu shiga cikin wadanda zasu samu wannan talafi na Wikipedia,. Abubakar lawali kaddi"
},
"u45064": {
"username": "Salahuddin lawan",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want this application in order to improve my life career and earn comfortable life and my school fees money please help me to approve my application due to my reasonable condition and give a chance to help each other for our good career for getting job to earn a living in my life"
},
"u21281": {
"username": "Mustysummy",
"state": "Katsina",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina shaawar bada gudummuwa ga Wikipedia da inganta damar samun ilimi kyauta. \nTallafin zai taimake ni yin bincik, Kirkira, gyara da sabunta tare da \ningantacen bayani. Hakan zai bani damar shiga cikin ayyukan Wikipedia da bada gudummuwar ingantacen aiki wanda zai amfanar da jama'a a duniya baki daya"
},
"u37986": {
"username": "Maiakwai4u",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman talafi data domin Kara karfa fawa Gurin ci gaban da Kuma inganta yaren Hausa a Duniya, wanna da ya shafi tarihi, Tatalin Arziki, Cigaban Kimita, Nima, Fisahar zamani da Kuma inganta yaren Hausa da aladun Harshen Hausa."
},
"u24987": {
"username": "Kamal JB",
"state": "Kebbi",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na data support ne saboda samun cikakkiyar dama wajen kara inganta Wikimedia projects musamman a bangaren yaren mu na Hausa. Ina matukar sanya rai na samun wannan tallafi saboda na nema a baya ban samu ba."
},
"u24854": {
"username": "Nura Bello",
"state": "Zamfara",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Ina neman wannan tallafin na internet data support ne saboda samun damar ci gaba da bada gudummawa a Hausa Wikipedia da Hausa Wiktionary kamar yadda na saba. Wannan tallafin zai taimaka min wajen ƙara samun wata damar don ci-gaba da ƙirƙira da gyara maƙalu, ƙara kalmomi da ma’anoninsu, da kuma bincike domin inganta ingancin bayanai cikin harshen Hausa. Samun wannan tallafi zai taimaka min ƙwarai da gaske Gurin ci gaba da bada gudummawa akai-akai a wannan bagere na Wikipedia."
},
"u22074": {
"username": "A'isha A Ibrahim",
"state": "Kano",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Assalamu Alaikum,\nIna mai neman wannan tallafi a matsayina ta mace wadda muke da bukatar karfafawa a wajen bayar da gudummawarmu a shafin Hausa Wikipedia. Hakika samun wannan tallafi ba ƙaramin ƙara jawo hankalinmu zai yi ba na ganin cewa mun jajirce wajen bayar da gudummawarmu kuma na ganin cewa muma ana damawa da mu a kowane fanni."
},
"u26434": {
"username": "Habibah A Jisambo",
"state": "Kaduna",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I want to apply for data support to enable me contribute more actively to Wikipedia by creating, editing, and improving articles. Data support will help me access the internet regularly so I can research reliable information, upload useful content, and participate in Wikimedia activities without interruption. This support will encourage me to contribute more knowledge and help make information"
},
"u20498": {
"username": "Bembety",
"state": "Gombe",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "Wannan damar za ta sa ni in ƙara ƙwazo wajen gyarawa da bayar da gudummawa ga ayyukan Wikipedia. Haka kuma, za ta taimaka mini wajen ƙara ilimi, inganta ƙwarewata ta gyarawa, da haɗin gwiwa da sauran masu gyaran Wikipedia wajen yaɗa ingantaccen kuma amintaccen bayani ga jama’a. Ta wannan hanya, zan iya bayar da gudummawa sosai wajen bunƙasa ilimi kyauta da kuma tallafawa al’ummar Wikimedia."
},
"u38003": {
"username": "Abdulrahaman Barau Ahmad",
"state": "Sokoto",
"status": "pending",
"date": "2026-05-21",
"text": "I need data to do more Research and to create more historical about something that will benefit the people so that it can be easily to access and knowing about history.\nAnd I will used the data to strategy by going deep down and be committed to ensure by going through history and making to add some of my knowledge about the history."
}
}
1gk2uy11hxqhj9s57eiz0q6tb5s1l74
Elaigwe Hannah Enekole
0
151899
838765
2026-05-21T14:26:49Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Elaigwe Hannah Enekole''' alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga ƙasar Najeriya wadda ke gudanar da wasanni a ƙarƙashin Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) da kuma Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka (CAF). An sanya sunanta cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa na FIFA tun daga shekarar 2017.<ref>{{cite web |title=Inside FIFA – Nigeria Referees |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |website=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref> Elaigwe Hannah...
838765
wikitext
text/x-wiki
'''Elaigwe Hannah Enekole''' alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga ƙasar Najeriya wadda ke gudanar da wasanni a ƙarƙashin Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) da kuma Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka (CAF). An sanya sunanta cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa na FIFA tun daga shekarar 2017.<ref>{{cite web |title=Inside FIFA – Nigeria Referees |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |website=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Elaigwe Hannah Enekole tana daga cikin alkalan wasa mata da Najeriya ta miƙa domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa a ƙarƙashin FIFA. Sunanta ya bayyana cikin jerin alkalan wasan Najeriya da aka amince da su domin ayyukan ƙasa da ƙasa na shekarar 2024 tare da wasu alkalai maza da mata daga Najeriya.<ref>{{cite news |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists |url=https://www.africasport.net/article/athletics/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistant-referees-on-2024-international-lists |publisher=Africa Sport Network |date=14 Disamba 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A cikin bayanan FIFA na jerin alkalan wasa na duniya, an bayyana cewa Elaigwe Hannah Enekole ta samu matsayin alkalin wasa na ƙasa da ƙasa tun daga shekarar 2017, abin da ya ba ta damar jagorantar wasannin da FIFA da CAF ke amincewa da su.<ref>{{cite web |title=2023 FIFA Refereeing International Lists |url=https://megasportsmedia.com/wp-content/uploads/2023/01/2023-FIFA-Refereeing-International-Lists.pdf |publisher=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2026, FIFA ta sake saka sunan Elaigwe Hannah Enekole cikin jerin alkalan wasan Najeriya da aka amince da su domin gudanar da wasannin duniya da na nahiyar Afirka. Wannan ya nuna ci gaba da amincewar da FIFA da CAF ke yi da ƙwarewarta a harkar alkalancin ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite news |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |url=https://www.africasport.net/article/football/fifa-releases-nigeria-s-2026-international-referees-list |publisher=Africa Sport Network |date=3 Janairu 2026 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
25f0x20obnojew33n3y3dn0aymgb0h2
Madu Ndidi Patience
0
151900
838766
2026-05-21T14:28:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Madu Ndidi Patience''' (an haife ta a ranar 19 ga Agusta 1988) fitacciyar alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga Najeriya wadda ke cikin jerin alkalan FIFA. Ta samu karɓuwa a matakin nahiyar Afirka da duniya saboda jagorantar manyan wasanni na mata da kuma amfani da fasahar VAR a manyan gasanni.<ref>{{cite web |title=Patience Madu Ndidi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Patience_Madu_Ndidi |website=Wikipedia |access-date=21 Mayu 2026}}</ref> An san Patience Madu Ndidi da k...
838766
wikitext
text/x-wiki
'''Madu Ndidi Patience''' (an haife ta a ranar 19 ga Agusta 1988) fitacciyar alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga Najeriya wadda ke cikin jerin alkalan FIFA. Ta samu karɓuwa a matakin nahiyar Afirka da duniya saboda jagorantar manyan wasanni na mata da kuma amfani da fasahar VAR a manyan gasanni.<ref>{{cite web |title=Patience Madu Ndidi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Patience_Madu_Ndidi |website=Wikipedia |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
An san Patience Madu Ndidi da kasancewa ɗaya daga cikin manyan alkalan wasan mata a Najeriya. Ta zama alkalin FIFA a shekarar 2018, lamarin da ya ba ta damar jagorantar wasanni a ƙarƙashin Hukumar Kwallon Ƙafa ta Afirka (CAF) da kuma FIFA.<ref>{{cite web |title=Nigerian Woman Referee, Ndidi Madu, Among FIFA’s Elite Referees |url=https://sportsvillagesquare.com/2020/01/25/nigerian-woman-referee-ndidi-madu-among-fifas-elite-referees/ |website=Sports Village Square |date=25 January 2020 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Ta jagoranci wasanni a gasar '''Tokyo 2020 Olympics''' a fannin ƙwallon ƙafar mata, inda hakan ya ƙara mata suna a duniya. Haka kuma ta shiga cikin jerin alkalan da suka yi aiki a gasar '''2022 Women’s Africa Cup of Nations (WAFCON)''' da kuma '''CAF Women’s Champions League'''.<ref>{{cite web |title=Patience Madu Ndidi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Patience_Madu_Ndidi |website=Wikipedia |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2022, Patience Madu Ndidi ta zama ɗaya daga cikin alkalan Najeriya na farko da suka yi amfani da fasahar '''Video Assistant Referee (VAR)''' a gasar mata ta Afirka. Wannan ya nuna ci gaban da Najeriya ke samu wajen horar da alkalai masu amfani da sabbin fasahohi.<ref>{{cite web |title=Nigeria’s most recognised football referees |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |website=Sporting Tribune |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
CAF ta zaɓi Patience Madu Ndidi cikin alkalan da suka jagoranci gasar '''CAF Women’s Champions League''' ta shekarar 2022, inda ta kasance kaɗai daga Najeriya cikin jerin manyan alkalan tsakiya da aka zaɓa domin gasar.<ref>{{cite web |title=CAF lists Nigerian referee, Madu for Women's Champions League duty |url=https://dailypost.ng/2022/10/18/caf-lists-nigerian-referee-madu-for-womens-champions-league-duty/ |website=Daily Post Nigeria |date=18 October 2022 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Baya ga aikinta a matakin duniya, Patience Madu Ndidi ta kuma jagoranci manyan wasanni a cikin gida a Najeriya. A shekarar 2021 ta zama mace ta farko da aka bai wa damar zama alkalin wasan ƙarshe na '''Aiteo Cup''' tsakanin Nasarawa United da Bayelsa United.<ref>{{cite web |title=Nigerian Referee Patience Ndidi Makes Another Record |url=https://von.gov.ng/index.php/2021/08/09/nigerian-referee-patience-ndidi-makes-another-record/ |website=Voice of Nigeria |date=9 August 2021 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2024, FIFA ta sake sanya sunan Patience Madu Ndidi cikin alkalan Najeriya da aka amince su gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. Wannan ya tabbatar da ci gaba da yarda da ƙwarewarta a fagen alkalanci.<ref>{{cite web |title=FIFA approves 30 Nigerian referees for 2024 competitions |url=https://dailytrust.com/fifa-approves-30-nigerian-referees-for-2024-competitions/ |website=Daily Trust |date=14 December 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Patience_Madu_Ndidi Patience Madu Ndidi a Wikipedia]
duxmuo3ulmyc45lwtuo92xyac2959al
Pwadutakam Samuel
0
151901
838767
2026-05-21T14:29:38Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Pwadutakam Samuel''' ɗan Najeriya ne mai aikin alƙalancin wasan ƙwallon ƙafa, wanda ya shahara a matsayin mataimakin alkalin wasa (assistant referee) a gasannin cikin gida da na ƙasa da ƙasa ƙarƙashin hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya (FIFA) da kuma [[Confederation of African Football|CAF]]. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa tun daga shekarar 2014.<ref>{{cite web |title=30 Nigerian Referee...
838767
wikitext
text/x-wiki
'''Pwadutakam Samuel''' ɗan Najeriya ne mai aikin alƙalancin wasan ƙwallon ƙafa, wanda ya shahara a matsayin mataimakin alkalin wasa (assistant referee) a gasannin cikin gida da na ƙasa da ƙasa ƙarƙashin hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya (FIFA) da kuma [[Confederation of African Football|CAF]]. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa tun daga shekarar 2014.<ref>{{cite web |title=30 Nigerian Referees to receive FIFA badge |url=https://www.aclsports.com/30-nigerian-referees-to-receive-fifa-badge/ |website=ACLSports |date=26 February 2025 |access-date=21 May 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |url=https://von.gov.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list/ |website=Voice of Nigeria |date=3 January 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref>
Samuel ya samu karɓuwa sosai bayan da CAF ta zaɓe shi cikin jerin jami’an wasa da za su jagoranci gasar [[African Nations Championship|CHAN]] ta shekarar 2020 da kuma gasar [[2021 Africa Cup of Nations|Kofin Nahiyar Afirka ta 2021]] a ƙasar Kamaru. A lokacin, shi ne kaɗai ɗan Najeriya da aka zaɓa a matsayin mataimakin alkalin wasa a cikin jerin jami’an da CAF ta fitar.<ref>{{cite web |title=CAF Shortlist One Nigerian Referee For CHAN 2020 |url=https://www.completesports.com/caf-shortlist-nigerian-referee-for-chan-2020/ |website=Complete Sports |date=2 January 2020 |access-date=21 May 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=CAF lists Nigerian Ref among 63 match officials |url=https://thesun.ng/caf-lists-nigerian-ref-among-63-match-officials/ |website=The Sun Nigeria |date=22 December 2021 |access-date=21 May 2026}}</ref>
A watan Satumban shekarar 2019, Pwadutakam Samuel ya kasance cikin tawagar alkalan wasan da suka jagoranci wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA tsakanin ƙasashen Gambia da Angola. Ya yi aiki a matsayin mataimakin alkalin wasa tare da Adebimpe Quadri wanda ya kasance babban alkalin wasan.<ref>{{cite web |title=CAF Shortlist One Nigerian Referee For CHAN 2020 |url=https://www.completesports.com/caf-shortlist-nigerian-referee-for-chan-2020/ |website=Complete Sports |date=2 January 2020 |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2024, Samuel ya sake jagorantar wani wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2026 tsakanin Gambia da Seychelles tare da wasu alkalan wasa na Najeriya. Rahotanni sun bayyana cewa tawagar alkalan wasan ta samu yabo kan yadda ta gudanar da wasan cikin ƙwarewa da adalci.<ref>{{cite web |title=2026 FIFA WWQ: Nigerian referee quartet rated high in Gambia vs Seychelles match |url=https://nigerianewsnote.com/2026-fifa-wwq-nigerian-referee-quartet-rated-high-in-gambia-vs-seychelles-match/ |website=Nigeria News Note |date=10 June 2024 |access-date=21 May 2026}}</ref>
Pwadutakam Samuel na cikin jerin tsofaffin alkalan wasa na Najeriya masu lasisin FIFA, inda aka bayyana cewa ya kasance mai riƙe da tambarin FIFA tun daga shekarar 2014. Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta ci gaba da saka sunansa cikin jerin jami’an wasan ƙasa da ƙasa da ke wakiltar Najeriya a nahiyar Afirka da sauran gasa na duniya.<ref>{{cite web |title=NFF names 30 referees for 2025 FIFA competitions |url=https://sportinglife.ng/nff-names-30-referees-for-2025-fifa-competitions/ |website=Sporting Life Nigeria |date=26 February 2025 |access-date=21 May 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=FIFA Assigns 30 Nigerian Referees For International Duties In 2024 |url=https://leadership.ng/fifa-assigns-30-nigerian-referees-for-international-duties-in-2024-2/ |website=Leadership Newspaper |date=15 December 2023 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Confederation of African Football]]
* [[FIFA]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
bcqfre55lnq93h7bklv73ryn6y66frh
Ahmad Rabiu
0
151902
838768
2026-05-21T14:30:53Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Ahmad Rabiuta''' (wanda kuma ake rubutawa '''Rabiu Ahmad''') alƙalin wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Najeriya wanda ke aiki a gasar ƙwallon ƙafa da kuma wasan ƙwallon rairayin bakin teku (Beach Soccer). Ya kasance cikin jerin alƙalan wasa na ƙasa da ƙasa da Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) ta amince da su domin wakiltar Najeriya a wasannin duniya ƙarƙashin [[Confederation of African Football|CAF]] da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/a...
838768
wikitext
text/x-wiki
'''Ahmad Rabiuta''' (wanda kuma ake rubutawa '''Rabiu Ahmad''') alƙalin wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Najeriya wanda ke aiki a gasar ƙwallon ƙafa da kuma wasan ƙwallon rairayin bakin teku (Beach Soccer). Ya kasance cikin jerin alƙalan wasa na ƙasa da ƙasa da Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) ta amince da su domin wakiltar Najeriya a wasannin duniya ƙarƙashin [[Confederation of African Football|CAF]] da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=Nigeria – International Match Officials |publisher=FIFA |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aiki ==
Ahmad Rabiuta ya samu karɓuwa a matsayin alƙalin wasan ƙwallon rairayin bakin teku na Najeriya bayan an saka sunansa cikin jerin jami’an wasan Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa na shekarar 2024. An bayyana sunansa tare da wasu alkalan wasan Najeriya a cikin sanarwar Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF).<ref>{{Cite news |url=https://guardian.ng/news/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |work=The Guardian Nigeria |date=2023-12-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2026, FIFA ta sake saka Ahmad Rabiuta cikin jerin jami’an wasan Najeriya da aka tantance domin gudanar da wasannin duniya a ɓangaren wasan ƙwallon rairayin bakin teku. Wannan ya nuna ci gaba da amincewar da ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na duniya ke yi da ƙwarewarsa a aikin alkalanci.<ref>{{Cite news |url=https://von.gov.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list/ |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |publisher=Voice of Nigeria |date=2026-01-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Baya ga ayyukansa a matakin duniya, Ahmad Rabiuta ya jagoranci wasu wasanni a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). A watan Yunin 2024, ya kasance babban alƙalin wasan tsakanin Doma United da Sunshine Stars a wasan mako na 36 na gasar NPFL.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/fifa-referees-deployed-for-npfl-matches/ |title=Fifa Referees Deployed For NPFL Matches |publisher=Sports247 Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Confederation of African Football]]
* [[FIFA]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
kdjih0y7rvvjiuo9gpu4jblgb606r4q
Faith Agbons
0
151903
838769
2026-05-21T14:32:09Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Faith Agbons''' alkaliyar wasa ce daga [[Najeriya]] wadda ta yi suna a matsayin ''assistant referee'' (mataimakiyar alƙali) a wasannin ƙwallon ƙafa na cikin gida da na ƙasa da ƙasa. Ta kasance cikin jerin alkalan wasan Najeriya da [[FIFA]] ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. <ref>“FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists”, Africa Sport Network, 14 Disamba 2023.</ref> A shekarar 2024, an sanya Faith A...
838769
wikitext
text/x-wiki
'''Faith Agbons''' alkaliyar wasa ce daga [[Najeriya]] wadda ta yi suna a matsayin ''assistant referee'' (mataimakiyar alƙali) a wasannin ƙwallon ƙafa na cikin gida da na ƙasa da ƙasa. Ta kasance cikin jerin alkalan wasan Najeriya da [[FIFA]] ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. <ref>“FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists”, Africa Sport Network, 14 Disamba 2023.</ref>
A shekarar 2024, an sanya Faith Agbons cikin jerin mataimakan alkalan wasa guda 11 daga Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin duniya. Wannan ya nuna yadda take daga cikin fitattun alkalan wasa mata da ke wakiltar Najeriya a harkar alƙalanci ta ƙwallon ƙafa. <ref>“FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists”, Africa Sport Network, 14 Disamba 2023.</ref>
A shekarar 2025, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta sake ba Faith Agbons lambar shaidar FIFA tare da sauran alkalan wasa 30 daga Najeriya. Wannan lambar tana ba ta damar ci gaba da jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa ƙarƙashin FIFA da CAF. <ref>“Thirty Nigerian referees decorated with FIFA badges”, NigeriaSoccernet, 28 Fabrairu 2025.</ref>
Haka kuma, a shekarar 2025 an zaɓi Faith Agbons cikin jami’an gudanar da wasannin neman gurbin shiga Gasar CAF Women’s Champions League ta yankin WAFU-B. A wannan gasa, ta yi aiki a matsayin mataimakiyar alƙali tare da wasu manyan alkalan wasa daga ƙasashen yammacin Afirka. <ref>“CAF WAFU-B: Olufunmilayo, Agbons named among match officials”, ACLSports, 17 Agusta 2025.</ref>
Faith Agbons tana daga cikin matan Najeriya da suke taimakawa wajen bunƙasa harkar alƙalancin wasan ƙwallon ƙafa a Afirka. Kasancewarta cikin jerin alkalan FIFA na nuna yadda Najeriya ke ci gaba da samar da ƙwararrun alkalan wasa masu wakiltar ƙasar a duniya. <ref>“FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List”, Voice of Nigeria, 3 Janairu 2026.</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[FIFA]]
* [[Confederation of African Football]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
ibj64k00by4syiprvs6hxwzhgll5vvg
Yakubu Muhammad (Referee)
0
151904
838770
2026-05-21T14:34:45Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Muhammad Yakubu''' ɗan ƙasar Najeriya ne wanda ke aiki a matsayin mataimakin alkalin wasa (Assistant Referee) a harkar ƙwallon ƙafa. Ya samu karɓuwa a matakin nahiyar Afirka bayan hukumar ƙwallon ƙafa ta Afirka (CAF) ta zaɓe shi cikin jerin matasan alkalan wasa da aka gayyata zuwa shirin horaswa na musamman na shekarar 2025.<ref>Sports247 Nigeria, "CAF Unveils Young Referees For 2025 Training Course; Nigeria’s Muhammad Yakubu Included As Assistant Referee", an wall...
838770
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Yakubu''' ɗan ƙasar Najeriya ne wanda ke aiki a matsayin mataimakin alkalin wasa (Assistant Referee) a harkar ƙwallon ƙafa. Ya samu karɓuwa a matakin nahiyar Afirka bayan hukumar ƙwallon ƙafa ta Afirka (CAF) ta zaɓe shi cikin jerin matasan alkalan wasa da aka gayyata zuwa shirin horaswa na musamman na shekarar 2025.<ref>Sports247 Nigeria, "CAF Unveils Young Referees For 2025 Training Course; Nigeria’s Muhammad Yakubu Included As Assistant Referee", an wallafa ranar 31 Janairu 2025.</ref>
Muhammad Yakubu yana cikin jerin alkalan wasan da aka tantance a ƙarƙashin tsarin hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya ([[FIFA]]) da kuma CAF. A bayanan FIFA, an bayyana shi a matsayin mataimakin alkalin wasa daga Najeriya wanda ke aiki ƙarƙashin CAF tun daga shekarar 2023.<ref>FIFA Inside, "Nigeria Referees List", bayanan alkalan wasan Najeriya a shafin FIFA.</ref>
A shekarar 2025, CAF ta haɗa sunansa cikin jerin matasan alkalan wasa da za su halarci ''Young Talents Referee Course'' da aka shirya gudanarwa a birnin Abidjan na ƙasar Côte d’Ivoire. Wannan shiri yana daga cikin dabarun CAF na bunƙasa sababbin alkalan wasa domin samun ƙwarewa a manyan gasa na nahiyar Afirka.<ref>Sports247 Nigeria, "CAF Unveils Young Referees For 2025 Training Course; Nigeria’s Muhammad Yakubu Included As Assistant Referee", 2025.</ref>
Muhammad Yakubu na daga cikin sababbin alkalan wasan Najeriya da ake sa ran za su taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa harkar alƙalanci a ƙasar, musamman a matakan gasar CAF da sauran wasannin ƙasa da ƙasa.<ref>FIFA Inside, "Nigeria Referees List".</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Confederation of African Football]]
* [[FIFA]]
== Manazarta ==
<references/>
4qd5otbh4tnuwsn9irkcmo8qjltiell
Tijjani Ahmad Mustapha
0
151905
838771
2026-05-21T14:36:08Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Tijjani Ahmad Mustapha''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa, wanda ya shahara a matsayin mataimakin alkalin wasa (assistant referee) a wasannin ƙasa da ƙasa ƙarƙashin hukumar [[FIFA]].<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=FIFA Referees - Nigeria |publisher=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref> == Aiki == Tijjani Ahmad Mustapha ya samu karɓuwa a fagen alkalancin ƙwallon ƙafa bayan da aka saka sunans...
838771
wikitext
text/x-wiki
'''Tijjani Ahmad Mustapha''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa, wanda ya shahara a matsayin mataimakin alkalin wasa (assistant referee) a wasannin ƙasa da ƙasa ƙarƙashin hukumar [[FIFA]].<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=FIFA Referees - Nigeria |publisher=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Aiki ==
Tijjani Ahmad Mustapha ya samu karɓuwa a fagen alkalancin ƙwallon ƙafa bayan da aka saka sunansa cikin jerin jami’an wasan Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa na shekarar 2023. A wannan shekarar ne aka ɗaga matsayinsa zuwa mai riƙe da tambarin FIFA a matsayin mataimakin alkalin wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/29-nigerian-referees-receive-officiating-badges-from-fifa-2023020107221882580 |title=29 Nigerian referees receive officiating badges from FIFA |website=Pulse Sports Nigeria |date=1 February 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2024, hukumar FIFA ta sake sanya Tijjani Ahmad Mustapha cikin jerin mataimakan alkalan wasa guda 11 daga Najeriya da aka tantance domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. Wannan ya nuna ci gaba da amincewar FIFA da ƙwarewarsa wajen gudanar da wasannin ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite news |url=https://www.vanguardngr.com/2023/12/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |work=Vanguard News |date=14 December 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Bayanai daga shafin FIFA sun nuna cewa Tijjani Ahmad Mustapha yana daga cikin jami’an wasa na Najeriya masu aiki ƙarƙashin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Afirka (CAF), kuma ya fara aiki a matsayin mataimakin alkalin wasa mai lasisin FIFA tun shekarar 2023.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=Nigeria Referees List |publisher=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Matsayi a fagen wasa ==
Tijjani Ahmad Mustapha na daga cikin sabbin alkalan wasan Najeriya da suka samu damar wakiltar ƙasar a matakin duniya. Kasancewarsa cikin jerin jami’an wasan FIFA ya ba shi damar shiga manyan wasanni da gasa da ake gudanarwa ƙarƙashin CAF da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://www.africasport.net/article/athletics/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistant-referees-on-2024-international-lists |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists |website=Africa Sport Network |date=14 December 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Alƙalan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen Najeriya]]
[[Category:Masu aikin FIFA]]
0yumiy5l26h4wubo2v1xfuikivz2vxr
Emmanuel Omada
0
151906
838772
2026-05-21T14:37:50Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Dan wasan alkalancin ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}} '''Emmanuel Omada''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin ƙwallon ƙafa wanda yake aiki a matsayin ''assistant referee'' (mataimakin alkalin wasa). Ya samu karɓuwar hukuma daga Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa daga shekarar 2025.<ref>{{Cite web |title=NFF to badge 30 FIFA referees on Thursday |url=https://thenff.com/nff-to-badge-30-fifa-referees-on-thursda...
838772
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Dan wasan alkalancin ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}}
'''Emmanuel Omada''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin ƙwallon ƙafa wanda yake aiki a matsayin ''assistant referee'' (mataimakin alkalin wasa). Ya samu karɓuwar hukuma daga Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa daga shekarar 2025.<ref>{{Cite web |title=NFF to badge 30 FIFA referees on Thursday |url=https://thenff.com/nff-to-badge-30-fifa-referees-on-thursday/ |website=The NFF Official Website |date=26 Fabrairu 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A watan Fabrairun shekarar 2025, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta sanar da cewa Emmanuel Omada yana cikin sababbin alkalan wasa da za su samu tambarin FIFA domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. An bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin sababbin ''assistant referees'' da suka shiga jerin FIFA na Najeriya.<ref>{{Cite news |title=NFF names 30 referees for 2025 FIFA competitions |url=https://sportinglife.ng/nff-names-30-referees-for-2025-fifa-competitions/ |work=Sporting Life |date=26 Fabrairu 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Rahotanni daga kafofin wasanni sun nuna cewa Emmanuel Omada yana daga cikin alkalan wasan Najeriya da suka samu ci gaba cikin sauri a fannin alkalanci. Bayan samun tambarin FIFA, an fara ba shi manyan wasanni a cikin gida da kuma wasu shirye-shiryen bunƙasa alkalanci na Hukumar CAF.<ref>{{Cite news |title=FIFA Referees to Officiate Men’s and Women’s Federation Cup Finals |url=https://www.sports247.ng/fifa-referees-to-officiate-mens-and-womens-federation-cup-finals/ |work=Sports247 Nigeria |date=26 Yuni 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2025, Emmanuel Omada ya kasance cikin tawagar alkalan wasa da aka zaɓa domin gudanar da wasan ƙarshe na ''President Federation Cup'' a Najeriya. Rahoton ya bayyana cewa ya shiga cikin shirin ''CAF Young Talent Program'' da aka gudanar a ƙasar Masar, wanda ke horar da matasan alkalan wasa masu tasowa a Afirka.<ref>{{Cite news |title=FIFA Referees to Officiate Men’s and Women’s Federation Cup Finals |url=https://www.sports247.ng/fifa-referees-to-officiate-mens-and-womens-federation-cup-finals/ |work=Sports247 Nigeria |date=26 Yuni 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Bayanan FIFA sun tabbatar da cewa Emmanuel Omada yana cikin jerin hukuma na alkalan wasa masu wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa a ƙarƙashin ƙungiyar CAF. An bayyana shi a matsayin ''Assistant Referee'' daga Najeriya wanda aka fara rajista a FIFA a shekarar 2025.<ref>{{Cite web |title=FIFA Referees – Nigeria |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |website=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'a ==
* Mataimakin alkalin wasa (Assistant Referee)
* Mai lasisin FIFA daga shekarar 2025
* Wakilin Najeriya a ƙarƙashin CAF da FIFA<ref>{{Cite web |title=Nigeria Football Federation confirms 30 referees for international duty in 2025 |url=https://africasoccer.com/nigeria-football-federation-confirms-30-referees-for-international-duty-in-2025/ |website=AfricaSoccer.com |date=2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[FIFA]]
* [[Confederation of African Football]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
c0prk4gy77am3d7c50oa4xde69qrmve
838773
838772
2026-05-21T14:41:16Z
Saad Nuhu
43323
838773
wikitext
text/x-wiki
'''Emmanuel Omada''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin ƙwallon ƙafa wanda yake aiki a matsayin ''assistant referee'' (mataimakin alkalin wasa). Ya samu karɓuwar hukuma daga Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa daga shekarar 2025.<ref>{{Cite web |title=NFF to badge 30 FIFA referees on Thursday |url=https://thenff.com/nff-to-badge-30-fifa-referees-on-thursday/ |website=The NFF Official Website |date=26 Fabrairu 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A watan Fabrairun shekarar 2025, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta sanar da cewa Emmanuel Omada yana cikin sababbin alkalan wasa da za su samu tambarin FIFA domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. An bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin sababbin ''assistant referees'' da suka shiga jerin FIFA na Najeriya.<ref>{{Cite news |title=NFF names 30 referees for 2025 FIFA competitions |url=https://sportinglife.ng/nff-names-30-referees-for-2025-fifa-competitions/ |work=Sporting Life |date=26 Fabrairu 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Rahotanni daga kafofin wasanni sun nuna cewa Emmanuel Omada yana daga cikin alkalan wasan Najeriya da suka samu ci gaba cikin sauri a fannin alkalanci. Bayan samun tambarin FIFA, an fara ba shi manyan wasanni a cikin gida da kuma wasu shirye-shiryen bunƙasa alkalanci na Hukumar CAF.<ref>{{Cite news |title=FIFA Referees to Officiate Men’s and Women’s Federation Cup Finals |url=https://www.sports247.ng/fifa-referees-to-officiate-mens-and-womens-federation-cup-finals/ |work=Sports247 Nigeria |date=26 Yuni 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2025, Emmanuel Omada ya kasance cikin tawagar alkalan wasa da aka zaɓa domin gudanar da wasan ƙarshe na ''President Federation Cup'' a Najeriya. Rahoton ya bayyana cewa ya shiga cikin shirin ''CAF Young Talent Program'' da aka gudanar a ƙasar Masar, wanda ke horar da matasan alkalan wasa masu tasowa a Afirka.<ref>{{Cite news |title=FIFA Referees to Officiate Men’s and Women’s Federation Cup Finals |url=https://www.sports247.ng/fifa-referees-to-officiate-mens-and-womens-federation-cup-finals/ |work=Sports247 Nigeria |date=26 Yuni 2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
Bayanan FIFA sun tabbatar da cewa Emmanuel Omada yana cikin jerin hukuma na alkalan wasa masu wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa a ƙarƙashin ƙungiyar CAF. An bayyana shi a matsayin ''Assistant Referee'' daga Najeriya wanda aka fara rajista a FIFA a shekarar 2025.<ref>{{Cite web |title=FIFA Referees – Nigeria |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |website=FIFA |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'a ==
* Mataimakin alkalin wasa (Assistant Referee)
* Mai lasisin FIFA daga shekarar 2025
* Wakilin Najeriya a ƙarƙashin CAF da FIFA<ref>{{Cite web |title=Nigeria Football Federation confirms 30 referees for international duty in 2025 |url=https://africasoccer.com/nigeria-football-federation-confirms-30-referees-for-international-duty-in-2025/ |website=AfricaSoccer.com |date=2025 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[FIFA]]
* [[Confederation of African Football]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
kxzpcuwrrjsg1w158nm0daonp1eg7lg
Ridwan Temitope Lawal
0
151907
838785
2026-05-21T15:10:48Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football official | name = Ridwan Temitope Lawal | fullname = Ridwan Temitope Lawal | nationality = Najeriya | occupation = Alkalin wasa mai taimako (Assistant Referee) | confederation1 = CAF | internationalyears1 = 2026– }} '''Ridwan Temitope Lawal''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa wanda ke aiki a matsayin ''assistant referee'' (alƙalin layi). An saka sunansa cikin jerin alƙalan wasan ƙasa...
838785
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football official
| name = Ridwan Temitope Lawal
| fullname = Ridwan Temitope Lawal
| nationality = Najeriya
| occupation = Alkalin wasa mai taimako (Assistant Referee)
| confederation1 = CAF
| internationalyears1 = 2026–
}}
'''Ridwan Temitope Lawal''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa wanda ke aiki a matsayin ''assistant referee'' (alƙalin layi). An saka sunansa cikin jerin alƙalan wasan ƙasa da ƙasa na [[FIFA]] daga Najeriya na shekarar 2026 ƙarƙashin hukumar ƙwallon ƙafa ta Afirka (CAF).<ref>{{Cite web |title=Nigeria Football Federation – International Match Officials |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |website=FIFA |access-date=2026-05-21}}</ref>
Lawal ya samu amincewar FIFA a matsayin mataimakin alƙali daga shekarar 2026, abin da ya ba shi damar gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa ƙarƙashin FIFA da CAF. Sunansa ya bayyana cikin jerin jami’an wasan Najeriya guda 30 da FIFA ta tantance domin wasannin duniya da na nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |url=https://www.africasport.net/article/football/fifa-releases-nigeria-s-2026-international-referees-list |website=Africa Sport Network |date=2026-01-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A matakin cikin gida kuwa, Ridwan Lawal ya shiga cikin gudanar da wasannin gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). A watan Agustan 2025, an naɗa shi a matsayin mataimakin alƙali na biyu a wasan tsakanin Abia Warriors da Kano Pillars a makon farko na kakar 2025/2026 ta NPFL.<ref>{{Cite web |title=NPFL 26: Match Officials Appointed For Match Day One Announced |url=https://bsnsports.com.ng/post/NPFL-26--Match-Officials-Appointed-For-Match-Day-One-Announced- |website=BSN Sports |date=2025-08-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Haka kuma, a watan Mayun 2025 an bayyana sunansa cikin jerin jami’an wasan mako na 37 na NPFL inda ya kasance jami’i na huɗu (Fourth Official) a wasan Remo Stars da Ikorodu City da aka buga a filin wasa na Remo Stars Stadium da ke Ikenne.<ref>{{Cite web |title=Match Officials, TV/Radio Schedule For Match Day 37 Revealed |url=https://bsnsports.com.ng/post/Match-Officials--TV-Radio-Schedule-For-Match-Day-37-Revealed- |website=BSN Sports |date=2025-05-11 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees Shafin Ridwan Temitope Lawal a FIFA]
72rzj6zz6s9x0ed4e0qpso7p8jntyy5
Olawale Adeolu Fawole
0
151908
838786
2026-05-21T15:12:09Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Olawale Adeolu Fawole''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa, musamman a fannin wasan ƙwallon ƙafar rairayin bakin teku (Beach Soccer). An san shi a matsayin ɗaya daga cikin alkalan Najeriya da Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) da kuma Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka (CAF) suka amince da su domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa.<ref>{{cite web |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |url=https://von.gov.ng/fifa-r...
838786
wikitext
text/x-wiki
'''Olawale Adeolu Fawole''' ɗan Najeriya ne mai aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa, musamman a fannin wasan ƙwallon ƙafar rairayin bakin teku (Beach Soccer). An san shi a matsayin ɗaya daga cikin alkalan Najeriya da Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Duniya (FIFA) da kuma Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka (CAF) suka amince da su domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa.<ref>{{cite web |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |url=https://von.gov.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list/ |website=Voice of Nigeria |date=3 January 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Aiki ==
Fawole ya kasance cikin jerin alkalan wasan ƙwallon ƙafar rairayin bakin teku na Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. Rahotanni sun nuna cewa yana cikin jerin alkalan Beach Soccer na Najeriya tun daga shekarar 2016.<ref>{{cite web |title=NFF to decorate 30 referees with FIFA badges for 2025 |url=https://businessday.ng/sports/article/nff-to-decorate-30-referees-with-fifa-badges-for-2025/ |website=BusinessDay Nigeria |date=26 February 2025 |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2022, FIFA ta sanya sunan Olawale Adeolu Fawole cikin alkalan wasan Beach Soccer guda huɗu daga Najeriya da za su jagoranci wasannin duniya na wannan rukuni. Wannan ya ƙara tabbatar da matsayinsa a cikin manyan alkalan Beach Soccer na Najeriya.<ref>{{cite web |title=Four Nigerians in 2022 FIFA Beach Soccer Referee list |url=https://beachsoccer.ng/four-nigerians-in-2022-fifa-beach-soccer-referee-list/ |website=Beach Soccer Nigeria |date=1 February 2022 |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2024, FIFA ta sake saka sunansa cikin jerin alkalan Najeriya da aka amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. Ya kasance cikin rukuni na alkalan Beach Soccer tare da Ogunmuyiwa Jelili, Olajide Olayinka da Rabiu Ahmad.<ref>{{cite web |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistant referees on 2024 international lists |url=https://www.completesports.com/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistant-referees-on-2024-international-lists/ |website=Complete Sports |date=14 December 2023 |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2026, an sake tabbatar da sunan Fawole cikin jerin alkalan Najeriya da FIFA ta amince da su. Rahotanni daga kafofin wasanni na Najeriya sun bayyana cewa ci gaba da kasancewarsa cikin wannan jerin yana nuna gogewarsa da kuma amincewar da hukumomin ƙwallon ƙafa suke da ita a kansa.<ref>{{cite web |title=FIFA clears 30 Nigerian referees for International duty in 2026 |url=https://pmnewsnigeria.com/2026/01/02/fifa-clears-30-nigerian-referees-for-international-duty-in-2026/ |website=P.M. News Nigeria |date=2 January 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[FIFA]]
* [[Beach soccer]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Alƙalan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen da suke raye]]
[[Category:Ƴan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
gsmswyuz3e5usbq64jr80xzcp3osw3g
Joseph Odey Ogabor
0
151909
838787
2026-05-21T15:13:56Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football referee | name = Joseph Odey Ogabor | image = | fullname = Joseph Odey Ogabor | birth_date = 1987 | birth_place = Najeriya | nationality = ɗan Najeriya | occupation = Alkalin wasan ƙwallon ƙafa, malami | league1 = Nigerian Professional Football League | role1 = Alkalin wasa | fifa = 2017– }} '''Joseph Odey Ogabor''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a matsayin alkalin wasan ƙwallon ƙafa na ƙasa da ƙasa...
838787
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football referee
| name = Joseph Odey Ogabor
| image =
| fullname = Joseph Odey Ogabor
| birth_date = 1987
| birth_place = Najeriya
| nationality = ɗan Najeriya
| occupation = Alkalin wasan ƙwallon ƙafa, malami
| league1 = Nigerian Professional Football League
| role1 = Alkalin wasa
| fifa = 2017–
}}
'''Joseph Odey Ogabor''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a matsayin alkalin wasan ƙwallon ƙafa na ƙasa da ƙasa mai lasisin FIFA. Ya kuma yi aiki a matsayin malami a Jami'ar Calabar da ke Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.footballinnigeria.com.ng/football-culture/ogabor-leads-nigerian-referees-for-world-cup-qualifier-in-morocco/ |title=Ogabor Leads Nigerian Referees for World Cup Qualifier in Morocco |publisher=Football In Nigeria |date=2024-06-07 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jrtdd.com/index.php/journal/article/download/1572/1087/1753 |title=An Evaluation of Body Composition of Elites Football Referees in Nigeria |publisher=Journal for Re Attach Therapy and Developmental Diversities |date=2023 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ogabor ya kasance cikin jerin alkalan wasan FIFA daga Najeriya tun shekarar 2017. Ya jagoranci wasanni daban-daban na cikin gida da kuma na nahiyar Afirka, ciki har da wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA a nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_FIFA_international_referees |title=List of FIFA international referees |publisher=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.playmakerstats.com/referee/joseph-ogabor/12867 |title=Joseph Ogabor - Referee Profile |publisher=PlaymakerStats |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Yunin 2024, FIFA ta naɗa Joseph Ogabor domin jagorantar wasan neman gurbin shiga Gasar Cin Kofin Duniya ta 2026 tsakanin Gambiya da Seychelles wanda aka buga a Berkane, ƙasar Morocco. Ya yi aiki tare da wasu alkalan wasa daga Najeriya ciki har da Samuel Pwadutakam da Hope Igho.<ref>{{Cite web |url=https://www.sportsunlimited.ng/post/fifa-apooints-ogabor-3-other-nigeria-referees-for-gambia-vs-seychelles-qualifiers |title=FIFA appoints Ogabor, 3 other Nigeria referees for Gambia vs Seychelles qualifiers |publisher=Sports Unlimited |date=2024-06-06 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/ogabor-leads-nigerian-referees-for-world-cup-qualifier-in-morocco/ |title=Ogabor Leads Nigerian Referees For World Cup Qualifier in Morocco |publisher=Sports247 Nigeria |date=2024-06-06 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2018, Hukumar Kwallon Kafa ta Afirka (CAF) ta dakatar da Ogabor na tsawon shekara guda bisa zargin yunƙurin yin tasiri a wani wasan CAF Confederation Cup tsakanin Plateau United da USM Alger. CAF ta bayyana cewa bincikenta ya samo hujjojin da suka kai ga ɗaukar matakin.<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/sport/caf-suspends-nigerian-referee/ |title=CAF suspends Nigerian referee |publisher=The Guardian Nigeria |date=2018-04-30 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.channelstv.com/2018/04/29/caf-bans-nigerian-referee-joseph-ogabor-for-attempted-match-manipulation/ |title=CAF Bans Nigerian Referee, Joseph Ogabor For Attempted Match Manipulation |publisher=Channels Television |date=2018-04-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Duk da ƙalubalen da ya fuskanta, Ogabor ya ci gaba da samun damar jagorantar manyan wasanni a Najeriya da ma nahiyar Afirka. A shekarar 2025, wasu rahotanni sun bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun alkalan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya masu farin jini da kwarewa.<ref>{{Cite web |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |title=Nigeria’s most recognised football referees |publisher=Sporting Tribune |date=2025-10-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
1q0f7nr74r7kzw4fc7hc2rzyk7w9q5a
Grema Mohammed Mustapha
0
151910
838788
2026-05-21T15:17:12Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Grema Mohammed Mustapha''' ɗan Najeriya ne wanda ke aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa a matakin cikin gida da na ƙasa da ƙasa. Ya kasance cikin jerin alƙalan wasa na hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya wato FIFA tun daga shekarar 2020, kuma yana daga cikin sabbin alƙalan wasan Najeriya da suka samu karɓuwa a nahiyar Afirka saboda ƙwarewa da gudanar da wasa cikin natsuwa.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=FIFA Referees...
838788
wikitext
text/x-wiki
'''Grema Mohammed Mustapha''' ɗan Najeriya ne wanda ke aikin alkalancin wasan ƙwallon ƙafa a matakin cikin gida da na ƙasa da ƙasa. Ya kasance cikin jerin alƙalan wasa na hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya wato FIFA tun daga shekarar 2020, kuma yana daga cikin sabbin alƙalan wasan Najeriya da suka samu karɓuwa a nahiyar Afirka saboda ƙwarewa da gudanar da wasa cikin natsuwa.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=FIFA Referees – Nigeria |publisher=FIFA |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |title=Nigeria’s most recognised football referees |publisher=Sporting Tribune |date=2025-10-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwa da Asali ==
An bayyana cewa Grema Mohammed Mustapha ya fito ne daga jihar Borno a arewa maso gabashin Najeriya. Ya fara samun suna ne daga wasannin cikin gida kafin daga baya ya shiga manyan gasar ƙwallon ƙafa na Najeriya da kuma wasannin nahiyar Afirka ƙarƙashin kulawar CAF da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/grema-mohammed-demonstrates-leadership-at-fifa-ma-course-for-elite-referees/ |title=Grema Mohammed Demonstrates Leadership At FIFA MA Course For Elite Referees |publisher=Sports247 Nigeria |date=2024-07-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin Alkalanci ==
Grema Mohammed Mustapha ya yi aiki a wasannin gasar Najeriya musamman a '''Nigeria Premier Football League (NPFL)''', inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun alƙalan wasan ƙasar. Bayan samun takardar shedar FIFA a shekarar 2020, ya ci gaba da jagorantar wasanni a matakin nahiyar Afirka, lamarin da ya taimaka wajen ƙara masa suna a harkar alkalancin wasa.<ref>{{Cite web |url=https://inside.fifa.com/pt/associations/NGA/referees |title=FIFA Referees – Nigeria |publisher=FIFA |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |title=Nigeria’s most recognised football referees |publisher=Sporting Tribune |date=2025-10-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024, FIFA ta sake sanya sunansa cikin jerin alƙalan wasan Najeriya da aka amince da su domin gudanar da wasannin duniya da na nahiyar Afirka. Wannan jerin ya haɗa da manyan alƙalan wasa da mataimakan alƙalai daga Najeriya waɗanda suka cancanci shiga gasannin FIFA da CAF.<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/news/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |publisher=The Guardian Nigeria |date=2023-12-14 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.thecable.ng/fifa-approves-30-nigerian-referees-for-international-duties-in-2024/ |title=FIFA approves 30 Nigerian referees for international duties in 2024 |publisher=TheCable |date=2023-12-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Horaswa da Cigaba ==
A shekarar 2024, Grema Mohammed Mustapha ya halarci kwas ɗin horaswa na manyan alƙalan wasa wanda FIFA ta shirya. Rahotanni sun bayyana cewa ya nuna ƙwarewa da shugabanci yayin gudanar da atisaye da zaman karatu tare da sauran alƙalan wasa, abin da ya ƙara tabbatar da matsayin sa a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu tasowa a alkalancin wasan Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/grema-mohammed-demonstrates-leadership-at-fifa-ma-course-for-elite-referees/ |title=Grema Mohammed Demonstrates Leadership At FIFA MA Course For Elite Referees |publisher=Sports247 Nigeria |date=2024-07-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Karɓuwa ==
Ana kallon Grema Mohammed Mustapha a matsayin ɗaya daga cikin alƙalan wasan Najeriya da suka samu karɓuwa saboda iya tafiyar da wasa cikin gaskiya da natsuwa. Masu sharhi kan harkar ƙwallon ƙafa sun bayyana shi a matsayin wakilin sabon ƙarni na alƙalan wasan Najeriya masu neman ɗaga martabar ƙasar a duniya.<ref>{{Cite web |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |title=Nigeria’s most recognised football referees |publisher=Sporting Tribune |date=2025-10-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[FIFA]]
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Confederation of African Football]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Alƙalan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen Jihar Borno]]
[[Category:Masu aikin FIFA]]
5frbqywby0wcp4kp7ttcq2ao1dn5apk
Abigael Alaba Olufunmilayo
0
151911
838789
2026-05-21T15:20:05Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football official | name = Abigael Alaba Olufunmilayo | fullname = Olufunmilayo Abigael Alaba | birth_date = {{Birth date and age|1995|5|5}} | birth_place = Ijebu Ode, Ogun State, Najeriya | occupation = Alkalin wasan ƙwallon ƙafa | years_active = 2013–zuwa yanzu | fifa_year = 2020 | federation = FIFA }} '''Olufunmilayo Abigael Alaba''' alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga ƙasar Najeriya wadda...
838789
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football official
| name = Abigael Alaba Olufunmilayo
| fullname = Olufunmilayo Abigael Alaba
| birth_date = {{Birth date and age|1995|5|5}}
| birth_place = Ijebu Ode, Ogun State, Najeriya
| occupation = Alkalin wasan ƙwallon ƙafa
| years_active = 2013–zuwa yanzu
| fifa_year = 2020
| federation = FIFA
}}
'''Olufunmilayo Abigael Alaba''' alkalin wasan ƙwallon ƙafa ce daga ƙasar Najeriya wadda ta samu amincewar hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya ta FIFA domin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa. Ta kasance ɗaya daga cikin fitattun alkalan wasa mata daga Najeriya da suka samu damar shiga jerin alkalan wasan FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://newsacross.com/after-14-years-ogun-referees-council-gets-fifa-referee/ |title=After 14 years, Ogun Referees Council gets FIFA Referee |publisher=Newsacross |date=15 January 2020 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Abigael Alaba a ranar 5 ga watan Mayun shekarar 1995 a garin Ijebu Ode da ke jihar Ogun a Najeriya. Ta yi karatun firamare a makarantar Honey Tees Nursery and Primary School da ke Erinlu kafin ta kammala makarantar sakandare a Anglican Girls Grammar School, Ijebu-Ode a shekarar 2013. Daga baya ta yi karatu a Tai Solarin College of Education inda ta karanci Physical and Health Education.<ref>{{Cite web |url=https://newsacross.com/after-14-years-ogun-referees-council-gets-fifa-referee/ |title=After 14 years, Ogun Referees Council gets FIFA Referee |publisher=Newsacross |date=15 January 2020 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Fara aikin alkalanci ==
Abigael Alaba ta fara harkar alkalancin wasa tun tana da ƙuruciya bayan mahaifinta, Alaba Abiodun Olusegun, wanda tsohon alkalin gasar firimiya ne a Najeriya, ya ƙarfafa mata gwiwa wajen shiga harkar. Ta samu takardar Grade 1 a shekarar 2013 tana da shekara 18 kacal.<ref>{{Cite web |url=https://newsacross.com/after-14-years-ogun-referees-council-gets-fifa-referee/ |title=After 14 years, Ogun Referees Council gets FIFA Referee |publisher=Newsacross |date=15 January 2020 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Matsayi a FIFA ==
A shekarar 2020, hukumar FIFA ta saka sunan Olufunmilayo Abigael Alaba cikin jerin alkalan wasan ƙasa da ƙasa daga Najeriya. Wannan mataki ya sanya ta zama ɗaya daga cikin alkalan wasa mata daga jihar Ogun da suka kai matsayin FIFA bayan shekaru masu yawa.<ref>{{Cite web |url=https://cloudfront.bernews.com/wp-content/uploads/2020/12/FIFA-List-Of-Internation-Match-Officials.pdf |title=2020 FIFA Refereeing International Lists |publisher=FIFA |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2024, FIFA ta sake tabbatar da sunanta cikin jerin alkalan wasan Najeriya da aka amince su jagoranci wasannin duniya. Hukumar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF) ta bayyana cewa tana cikin alkalan wasa 11 da Najeriya ta tura domin ayyukan ƙasa da ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/sport/fifa-picks-11-nigerian-referees-11-assistants-for-2024-games/ |title=FIFA picks 11 Nigerian referees, 11 assistants for 2024 games |publisher=The Guardian Nigeria |date=15 December 2023 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Ayyuka a nahiyar Afirka ==
A shekarar 2025, hukumar CAF ta zaɓi Abigael Alaba cikin jami’an wasan da za su jagoranci wasannin neman gurbin shiga CAF Women’s Champions League na yankin WAFU-B. Ta shiga gasar ne a matsayin babbar alkalin wasa tare da wasu jami’an wasa daga ƙasashen Afirka ta Yamma.<ref>{{Cite web |url=https://www.aclsports.com/caf-wafu-b-olufunmilayo-agbons-named-among-match-officials/ |title=CAF WAFU-B: Olufunmilayo, Agbons named among match officials |publisher=ACLSports |date=17 August 2025 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Suna da tasiri ==
Ana kallon Abigael Alaba a matsayin ɗaya daga cikin matasan alkalan wasa mata masu tasowa a Najeriya. Rahotanni sun bayyana cewa ta fara aikin alkalanci tun tana yarinya kuma ta samu ci gaba cikin sauri har ta zama abin koyi ga mata masu sha’awar shiga harkar alkalancin wasan ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://sportingtribune.com/nigerias-most-recognised-football-referees/ |title=Nigeria’s most recognised football referees |publisher=Sporting Tribune |date=30 October 2025 |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
400l1wmc8e6r7aki2l20fnulm3dhwcf
Abincin Bermuda
0
151912
838790
2026-05-21T15:20:47Z
A'isha Adamu
30448
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344580913|Bermudian cuisine]]"
838790
wikitext
text/x-wiki
Mai i want to see you to draft a brief description of the project and I want to see you in the morning and I will be there any time tomorrow morning and I will be there in a few minutes to get the attached to the current location kuma an gina shi kenan a bar shi ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers. Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
ov2vjnw7tuf005xqirziedthwpdxjjb
838792
838790
2026-05-21T15:22:22Z
A'isha Adamu
30448
838792
wikitext
text/x-wiki
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers. Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
1vt42b2298ac8ao5gvqkjiip3ekyly3
838793
838792
2026-05-21T15:22:54Z
A'isha Adamu
30448
838793
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers. Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
pzkmnati1k624c8319yvuy2fn654bc6
838794
838793
2026-05-21T15:23:53Z
A'isha Adamu
30448
838794
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers. Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
n7loipat9geqdso78cglig7rhthsqrn
838795
838794
2026-05-21T15:26:36Z
A'isha Adamu
30448
/* Manyan abinci */
838795
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
c5a8ltfxris3ge64l2i5hbivgfcat8t
838797
838795
2026-05-21T15:27:55Z
A'isha Adamu
30448
/* Gurasa da kayan zaki */
838797
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm "Bermuda Cuisine and Food Preparations"]. Bermuda Attractions<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 January</span> 2013</span>.</cite></ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
pimgedg2946vvr3uwqjt593vyvderde
838798
838797
2026-05-21T15:28:52Z
A'isha Adamu
30448
/* Hutu da bukukuwa */
838798
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
33z1f9ifzuriz53wsouo6wmcn2aa9ei
838800
838798
2026-05-21T15:30:56Z
A'isha Adamu
30448
/* 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu */
838800
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="PorterPrince2011"/><ref name="BA">{{cite web|url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm|title=Bermuda Cuisine and Food Preparations|publisher=Bermuda Attractions|accessdate=28 January 2013}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
egmv9fq8pqtmudo6el9mzorldpua721
838801
838800
2026-05-21T15:31:12Z
A'isha Adamu
30448
/* 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu */
838801
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="PorterPrince2011"/><ref name="BA">{{cite web|url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm|title=Bermuda Cuisine and Food Preparations|publisher=Bermuda Attractions|accessdate=28 January 2013}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
o45jzhbvvo9mnfyxoatlhokne09bbv9
838803
838801
2026-05-21T15:32:40Z
A'isha Adamu
30448
/* Gurasa da kayan zaki */
838803
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="PorterPrince2011"/><ref name="BA">{{cite web|url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm|title=Bermuda Cuisine and Food Preparations|publisher=Bermuda Attractions|accessdate=28 January 2013}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.<ref name="PorterPrince2011">{{cite book|last1=Porter|first1=Darwin|last2=Prince|first2=Danforth|title=Frommer's Bermuda 2012|url=https://archive.org/details/frommersbermuda200darw_1|url-access=registration|accessdate=28 January 2013|date=8 August 2011|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-14146-5|page=[https://archive.org/details/frommersbermuda200darw_1/page/95 95]}}</ref>
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
jjy37b6iyl65b8fiuu25krelmjweh52
838804
838803
2026-05-21T15:36:17Z
A'isha Adamu
30448
/* Hutu da bukukuwa */
838804
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Abinci na Bermudian ya haɗu da abincin Burtaniya da na Portuguese tare da shirye-shiryen nau'ikan abincin teku na gida, musamman wahoo da rockfish. Abinci na gargajiya sun haɗa da kifi da [[Dankalin turawa|dankali]] da aka yi amfani da su ko dai tare da ƙarin kwai da [[man shanu]] ko [[Man zaitun]] tare da ayaba ko a cikin salon Portuguese tare da sauce-onion, wake da [[shinkafa]]. Hoppin 'John, pawpaw casserole da kifi chowder soya ƙwarewar Bermuda ne.<ref name="Food">{{Cite web |title=Bermuda's Culture |url=http://www.gotobermuda.com/about-bermuda/our-island/culture/ |access-date=29 January 2013 |publisher=The Official Site of the Bermuda Department of Tourism}}</ref> Kamar yadda yawancin sinadaran da aka yi amfani da su a cikin '''Abincin Bermuda''' ake shigo da su, ana ba da abinci na gida tare da cakuda na duniya, tare da kifi a matsayin babban sinadarin, a cikin kowane abinci da aka ci a kowane lokaci.<ref name=Newyork>{{Cite news|url=http://travel2.nytimes.com/fodors/top/features/travel/destinations/bermudaandcaribbean/bermuda/fdrs_feat_29_7.html?n=Top%2FFeatures%2FTravel%2FDestinations%2FBermuda+and+Caribbean%2FBermuda|title=Bermudian Cuisine|accessdate=29 January 2013|work=New York Times}}</ref>
== Manyan abinci ==
[[Fayil:Bermuda_Fish_Chowder_(3825239570).jpg|thumb|Cutar kifi ta Bermuda]]
Akwai jita-jita da yawa da aka yi amfani da su a Bermuda waɗanda suke na musamman ga tsibirin waɗanda ke ba da ɗanɗano na al'adun gargajiya na Bermuda. kifi yana daya daga cikin manyan sinadaran a cikin abincin Bermudian. Kifi na cikin gida ya haɗa da mahi mahi (wanda aka fi sani da dolphinfish), snapper, spiny lobster (a lokacin Satumba-Maris), tuna, da wahoo . Ana amfani da waɗannan a cikin jita-jita kamar kifi da kwakwalwa, kifi mai laushi, da kifi mai gishiri da [[Dankalin turawa|dankali]], abincin gargajiya a Bermuda (yawanci ana ba da shi a ranakun Lahadi tare da sauce na tumatir da man zaitun).
Bermuda fish chowder ana ɗaukarsa abinci ne na ƙasa, wanda shine abinci mai mahimmanci ba kawai a cikin gidajen cin abinci da otal-otal ba har ma a cikin gidaje; manyan sinadaran sune kifi, kifi, kayan lambu da kitsen naman alade. Ana ba da shi tare da kayan yaji, da kuma baƙar fata rum da sherry peppers.<ref name=Newyork/><ref name="McKelvieMcKelvie2007">{{cite book|last1=McKelvie|first1=Robin|last2=McKelvie|first2=Jenny|title=Bermuda|url=https://books.google.com/books?id=E1Ss25Gav0QC&pg=PA23|accessdate=28 January 2013|date=February 2007|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-84537-451-8|page=23}}</ref><ref name="PorterPrince2011"/> Kayan naman sa wani abu ne mai mahimmanci a cikin kifi na Bermudian. Sherry pepper ana shirya shi tare da tsufa da tsufa sosai tsuntsaye masu zafi ta amfani da sherry don marinating shi, kuma an kara shi da ganye da kayan yaji; kuma baƙar fata rum ne rum da aka samo ta hanyar baƙar fata tare da molasses a cikin ganga ta musamman don tsufa.<ref name="Newyork" />
[[Fayil:Pickled_Onion_Brunch.jpg|thumb|Brunch]]
Kwarewa a wasu gidajen cin abinci a lokacin karshen mako shine kifi. Babban abinci ne na kifi mai cike da kifi, wanda aka tafasa kuma aka dafa shi da gishiri, da kuma dankali da aka tafasa, albasa, da ayaba. A saman shi ne kwai da aka dafa da wuya ko sauce na tumatir, kuma a wasu lokuta ana yankan avocado.
Abokan cin abinci da aka yi amfani da su sune shark hash da codfish cake. Shark hash nama ne na shark, an dafa shi da kayan yaji, kuma an ba shi a kan toast. Ana yin kek ɗin kifi daga ƙudan zuma mai gishiri, dankali da aka dafa da sabo thyme da parsley, waɗanda aka ka'ida a cikin patties da pan-fried. Ana iya ba da shi tare da saman "salsa mai kyau na 'ya'yan itace da gefen salatin mesclun" da aka yi da farin bun tare da mayonnaise.
== 'Ya'yan itatuwa da kayan lambu ==
Kusan kowane irin kayan lambu ana iya shuka su a Bermuda. Masu shuka suna samar da kabewa, celery, cucumbers, wake na Faransa, wake mai kore, karoshi, parsnips, radishes, da turnips don teburin gida. Flax, Capsicums da peppers suma suna girma a cikin gida kuma an haɗa su cikin abincin gida. Albasa na Ingilishi ya isa Bermuda a kusa da 1616 inda aka fi sani da albasa na Bermuda. Bermudians suna amfani da yalwar 'ya'yan itace da aka shuka a cikin 'ya'ya itace, wanda ya haɗa da strawberries, loquats, grapefruit, watermelon, [[Gwanda|papaya]], [[Rogo|cassava]], da Suriname cherries.<ref name="PorterPrince2011"/><ref name="BA">{{cite web|url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm|title=Bermuda Cuisine and Food Preparations|publisher=Bermuda Attractions|accessdate=28 January 2013}}</ref>
Ga masu cin ganyayyaki, zaɓin yana iyakance ga jita-jita da aka shirya tare da sabon karot ɗin Bermuda, albasa, dankali, da wake amma ba tare da nama ba.
== Gurasa da kayan zaki ==
Gurasar masara, wanda ya samo asali ne a Mexico, da gurasar Easter mai dadi, wanda ya fito ne a British West Indies, an haɗa su cikin menus. Ana amfani da ayaba a cikin abincin gida, kuma ana iya amfani da shi don yin ayaba da kayan zaki da aka yi daga strawberries da cherries, an dafa su a matsayin fritters, ko kuma an ƙone su cikin rum.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Ana kuma yin kayan abinci tare da ayaba a cikin rum da sukari mai launin ruwan kasa.<ref name="Newyork" /> Jelly-roll ko burodi, wanda aka yi amfani da shi tare da peaches ko strawberries, ayaba, custard, kwaya da aka yanka, da cream da aka tsoma a cikin sherry shima kayan zaki ne na yau da kullun.<ref name="BA" /> Wani sanannen abincin Bermudian shine gidan cin abinci na Fresco's chocolate mousse cake, wanda ake ba da zafi tare da almonds, toffee, marshmallow ice cream, da pistachio creme.<ref name="PorterPrince2011">{{cite book|last1=Porter|first1=Darwin|last2=Prince|first2=Danforth|title=Frommer's Bermuda 2012|url=https://archive.org/details/frommersbermuda200darw_1|url-access=registration|accessdate=28 January 2013|date=8 August 2011|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-14146-5|page=[https://archive.org/details/frommersbermuda200darw_1/page/95 95]}}</ref>
== Hutu da bukukuwa ==
[[Fayil:My_last_Bermuda_banana_cakes%3F.jpg|thumb|Gurasar ayaba ta Bermuda]]
[[Kaninfari|cloves]], da [[lemun tsami]] ko ruwan orange, kuma ya shahara musamman a Guy Fawkes Night.<ref name="BA">{{Cite web |title=Bermuda Cuisine and Food Preparations |url=http://www.bermuda-attractions.com/bermuda_000086.htm |access-date=28 January 2013 |publisher=Bermuda Attractions}}</ref> Hot cross buns tare da codfish cake ne mai kyau Jumma'a fare. Tun daga shekara ta 1612, burodi na [[Rogo|cassava]] shine abincin dare na Kirsimeti, wanda ya haɗu da kaza ko naman alade tare da ƙwai, brandy da kek mai dadi.<ref name="BA" /> Koyaya, ana ba da wannan abincin a matsayin abincin gefe a gidajen cin abinci a kowace rana. Kodayake kowane iyali na Bermuda yana bin girke-girke na mutum, burodi na cassava ya haɗa da cassava, butters, ƙwai, gishiri da sukari. Duk da yake an fara ƙara naman sa da naman alade a cikin kaza don cika burodi, naman sa da nama ba a son su ba.<ref name="bnl.bm">{{Cite web |title=Bermuda Traditions |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:S65o2Wu2NDQJ:www.bnl.bm/files/2011/08/Bermuda_Traditions_Christmas.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESgl_QTvkfR6kPaqvK4XA39WehbIgXg_GmERUWfcecIB22hUrVqD7jlj-UHtFwERxfH4QLPe_3xjsNG0DMUhgxW8fS8JVujiteraNeo9G0FleeghTAqeqtk5YXR9e3pHD7EB8-n2&sig=AHIEtbTBUAQ5GHxiRzNhYoNM9q59kJtWSw |access-date=29 January 2013 |publisher=Bermuda National Library}}</ref> Mussel pie kuma abinci ne na yau da kullun. Abubuwan da ke ciki sune mussels, dankali, da albasa. Ana ba da shi da gasa da kuma ɗanɗano tare da thyme, parsley, da curry. Bikin Fasaha na Bermuda yana faruwa a watan Nuwamba kuma yana nuna tarurruka na shahararrun mutane da kuma zanga-zangar abinci da dandano.<ref name="Harriott2004">{{cite book|last=Harriott|first=Catherine|title=Maverick Guide to Bermuda|url=https://archive.org/details/maverickguidetob00cath|url-access=registration|accessdate=28 January 2013|date=1 March 2004|publisher=Pelican Publishing|isbn=978-1-58980-087-8|pages=[https://archive.org/details/maverickguidetob00cath/page/23 23]–}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
6nfuyt8bv9ygju23gvk8ieg53066kzu
Papa Soccer Academy FC
0
151913
838791
2026-05-21T15:22:10Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Papa Soccer Academy FC''' ƙungiya ce ta koyar da ƙwallon ƙafa da bunƙasa matasan ‘yan wasa a Najeriya. Ana danganta ƙungiyar da shirye-shiryen horas da matasa domin haɓaka ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa tare da ba su damar shiga gasar cikin gida da kuma matakan ci gaba na sana’ar ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/ekofootball-league-papa-soccer-vino-gano-win-as-first-round-ends/ |title=Ekofootball League: Papa Soccer, Vino Gano Win, As F...
838791
wikitext
text/x-wiki
'''Papa Soccer Academy FC''' ƙungiya ce ta koyar da ƙwallon ƙafa da bunƙasa matasan ‘yan wasa a Najeriya. Ana danganta ƙungiyar da shirye-shiryen horas da matasa domin haɓaka ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa tare da ba su damar shiga gasar cikin gida da kuma matakan ci gaba na sana’ar ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/ekofootball-league-papa-soccer-vino-gano-win-as-first-round-ends/ |title=Ekofootball League: Papa Soccer, Vino Gano Win, As First Round Ends |website=Sports247 Nigeria |date=31 Mayu 2021 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Tarihi ==
Papa Soccer Academy FC ta fara samun ambato a kafafen wasanni na Najeriya ta hanyar shiga gasannin matasa da na makarantu, musamman gasar EkoFootball League da ake gudanarwa a jihar Lagos. Kungiyar ta yi fice wajen bai wa matasa damar nuna bajintarsu a matakin ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/ekofootball-league-papa-soccer-vino-gano-win-as-first-round-ends/ |title=Ekofootball League: Papa Soccer, Vino Gano Win, As First Round Ends |website=Sports247 Nigeria |date=31 Mayu 2021 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Gasanni ==
A shekarar 2021, Papa Soccer Football Academy ta shiga gasar EkoFootball League inda ta samu nasara a wasu wasanni tare da hawa matsayi na biyu a rukuninta bayan doke Diamond Stars FC da ci 1–0 a filin wasa na Agege Stadium da ke Lagos.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/ekofootball-league-papa-soccer-vino-gano-win-as-first-round-ends/ |title=Ekofootball League: Papa Soccer, Vino Gano Win, As First Round Ends |website=Sports247 Nigeria |date=31 Mayu 2021 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Bunƙasa ‘yan wasa ==
Kungiyar ta kasance tana horar da maza da mata masu tasowa a harkar ƙwallon ƙafa. Daya daga cikin fitattun ‘yan wasan kungiyar ita ce Omolara Odebode, wadda aka bayyana a matsayin kyaftin ɗin ƙungiyar mata ta Papa Soccer Academy. Ta bayyana ƙalubalen da ta fuskanta wajen neman nasara a wasan ƙwallon ƙafa da kuma burinta na wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/papa-soccer-academys-omolara-odebode-defies-all-odds-on-her-inspirational-football-journey/ |title=Papa Soccer Academy’s Omolara Odebode Defies All Odds On Her Inspirational Football Journey |website=Sports247 Nigeria |date=17 Oktoba 2023 |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Manufa ==
Babbar manufar Papa Soccer Academy FC ita ce gano hazikan matasa a Najeriya tare da ba su horo, tarbiyya da damar shiga manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa a nan gaba. Irin wannan tsarin makarantar ƙwallon ƙafa ya zama ruwan dare a Najeriya saboda rawar da yake takawa wajen samar da ƙwararrun ‘yan wasa.<ref>{{Cite web |url=https://nigeriansearchguide.com/top-10-best-football-academies-in-nigeria/ |title=Top 10 Best Football Academies In Nigeria (2025) |website=Nigerian Search Guide |access-date=21 Mayu 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Football a Najeriya]]
* [[Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin wasanni da aka kafa a Najeriya]]
lgigu7jrexbtofemvs1jk14vqjui31t
Ladan Bosso
0
151914
838796
2026-05-21T15:27:52Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Isah Ladan Bosso''' (an haife shi ranar 5 Oktoba 1967 a Jihar Neja, Najeriya) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya. Ya shahara wajen horas da ƙungiyoyin matasa na Najeriya musamman kungiyar ‘yan kasa da shekaru 20 ta Najeriya wadda aka fi sani da ''Flying Eagles''. Bosso ya kuma jagoranci kungiyoyi daban-daban a gasar ƙwallon ƙafar Najeriya. <ref>{{cite web |title=Ladan Bosso |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ladan_Bosso |website=Wikipedia |access-d...
838796
wikitext
text/x-wiki
'''Isah Ladan Bosso''' (an haife shi ranar 5 Oktoba 1967 a Jihar Neja, Najeriya) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya. Ya shahara wajen horas da ƙungiyoyin matasa na Najeriya musamman kungiyar ‘yan kasa da shekaru 20 ta Najeriya wadda aka fi sani da ''Flying Eagles''. Bosso ya kuma jagoranci kungiyoyi daban-daban a gasar ƙwallon ƙafar Najeriya. <ref>{{cite web |title=Ladan Bosso |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ladan_Bosso |website=Wikipedia |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Ladan Bosso a Jihar Neja da ke Najeriya. Tun yana matashi ya nuna sha’awa sosai a harkar ƙwallon ƙafa, musamman a bangaren horaswa da kula da ci gaban matasa masu tasowa a wasan. <ref>{{cite web |title=Ladan Bosso Manager Profile |url=https://www.transfermarkt.com/ladan-bosso/profil/trainer/70029 |website=Transfermarkt |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Aikin horaswa ==
Bosso ya samu karɓuwa sosai bayan da aka naɗa shi a matsayin kocin kungiyar Najeriya ta ‘yan ƙasa da shekaru 20 a shekarar 2007. Ya jagoranci kungiyar zuwa wasan kusa da na kusa da karshe a gasar FIFA U-20 World Cup ta shekarar 2007. Duk da haka, tawagarsa ta sha suka bayan rashin lashe gasar. <ref>{{cite web |title=Ladan Bosso |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ladan_Bosso |website=Wikipedia |access-date=21 May 2026}}</ref>
Bayan barinsa daga Flying Eagles, Bosso ya horas da kungiyoyi da dama a gasar firimiya ta Najeriya ciki har da Kano Pillars, Wikki Tourists, Bayelsa United, Abia Warriors da El-Kanemi Warriors. Ya kasance daya daga cikin fitattun masu horaswa masu gogewa a Najeriya saboda yawan kungiyoyin da ya jagoranta. <ref>{{cite web |title=NPFL: Bayelsa United unveil new head coach, Ladan Bosso |url=https://dailypost.ng/2024/07/16/npfl-bayelsa-united-unveil-new-head-coach-ladan-bosso/ |website=Daily Post Nigeria |access-date=21 May 2026}}</ref>
A shekarar 2020, Hukumar Kwallon Kafa ta Najeriya (NFF) ta sake nada shi a matsayin kocin Flying Eagles bayan shekaru fiye da goma da barinsa mukamin. Wannan nadin ya nuna yadda ake ganin yana da kwarewa wajen bunkasa matasan ‘yan wasa. <ref>{{cite web |title=Flying Eagles : Identities Of New Head Coach Revealed |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=37478 |website=All Nigeria Soccer |access-date=21 May 2026}}</ref>
Bosso ya jagoranci Flying Eagles a gasar cin kofin Afirka ta ‘yan ƙasa da shekaru 20 ta shekarar 2023 inda kungiyar ta kai matakin kusa da na karshe kuma ta samu tikitin shiga gasar FIFA U-20 World Cup. An yaba masa kan tsarin wasansa mai mayar da hankali kan tsaro da kuma horar da matasa. <ref>{{cite web |title=Ladan Bosso |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ladan_Bosso |website=Wikipedia |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Cece-kuce ==
A shekarar 2007, Bosso ya jawo cece-kuce bayan ya zargi alkalin wasa ɗan Ingila Howard Webb da nuna wariyar launin fata bayan Najeriya ta sha kashi a hannun Chile a gasar FIFA U-20 World Cup. Hukumar FIFA ta hukunta shi da dakatarwa na watanni hudu tare da tara saboda kalaman nasa. <ref>{{cite web |title=Nigerian coach levies racism charge against ref |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/nigerian-coach-levies-racism-charge-against-ref-1.676604 |website=CBC Sports |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Salon horaswa ==
Ana kallon Ladan Bosso a matsayin mai horaswa mai amfani da tsari mai karfi a bangaren tsaro da kuma bai wa matasa dama. Ya taka rawa wajen gano da bunkasa hazikan ‘yan wasa da dama a Najeriya. <ref>{{cite web |title=Coach Ladan Bosso: The Mentor Behind Daniel Bameyi’s Meteoric Rise |url=https://moys.by.gov.ng/coach-ladan-bosso-the-mentor-behind-daniel-bameyis-meteoric-rise/ |website=Bayelsa State Ministry of Sports Development |access-date=21 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria national under-20 football team]]
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Bayelsa United F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
7bo2qh5ypzat9akxgwflsry835kgiz2
Godwin Koko Uwua
0
151915
838799
2026-05-21T15:29:16Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Godwin Koko Uwua | fullname = Godwin Koko Uwua | nationality = ɗan Najeriya | occupation = Mai horas da ƙwallon ƙafa | known_for = Horar da Lobi Stars, Enyimba da ƙungiyoyin matasan Najeriya | licence = UEFA B Licence }} '''Godwin Koko Uwua''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a matsayin mai horas da ƙwallon ƙafa. Ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a gasar ƙwallon ƙafar Najeriya tare da jagorantar wasu ƙu...
838799
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Godwin Koko Uwua
| fullname = Godwin Koko Uwua
| nationality = ɗan Najeriya
| occupation = Mai horas da ƙwallon ƙafa
| known_for = Horar da Lobi Stars, Enyimba da ƙungiyoyin matasan Najeriya
| licence = UEFA B Licence
}}
'''Godwin Koko Uwua''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a matsayin mai horas da ƙwallon ƙafa. Ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a gasar ƙwallon ƙafar Najeriya tare da jagorantar wasu ƙungiyoyin ƙasa na matasan Najeriya. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin tsofaffin masu horaswa da suka taka rawa wajen bunƙasa gasar cikin gida ta Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Godwin_Koko_Uwua |title=Godwin Koko Uwua |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Uwua yana da lasisin horaswa na '''UEFA B Licence''', wanda ya ba shi damar gudanar da aiki a manyan matakai na horas da ƙwallon ƙafa. Ya yi suna sosai ne bayan ya jagoranci ƙungiyar '''Lobi Stars F.C.''' ta Makurdi zuwa lashe gasar farko ta Nigerian Super League a shekarar 1999.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2001, Godwin Koko Uwua ya jagoranci '''Enyimba F.C.''' zuwa lashe kofin gasar lig ta Najeriya karo na farko a tarihin ƙungiyar. Haka kuma ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe Nigerian Super Cup bayan sun doke Dolphins F.C. da ci 2–0 a Maiduguri.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Godwin_Koko_Uwua |title=Godwin Koko Uwua |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan nasarorin da ya samu a matakin kulob, Uwua ya shiga aikin horas da ƙungiyoyin ƙasa na Najeriya. Ya taba zama mai horas da '''U-20 Flying Eagles''' da kuma '''U-23 Flying Eagles'''. Haka kuma ya kasance mataimakin mai horas da '''Super Eagles''' a lokacin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta shekarar 2002.<ref>{{Cite news |title=My biggest disappointment was coaching national teams – Uwua |url=https://punchng.com/my-biggest-disappointment-was-coaching-national-teams-uwua/ |newspaper=The Punch |date=2020-09-09 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Afrilun shekarar 2003, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta sallame shi daga aikin horas da ƙungiyar ‘yan ƙasa da shekaru 23, bayan zarginsa da karɓar aikin horas da wata ƙungiyar cikin gida yayin da yake ƙarƙashin kwangilar ƙungiyar ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Godwin_Koko_Uwua |title=Godwin Koko Uwua |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2005, Uwua ya bar aikin horas da '''Bendel Insurance F.C.''' bayan wasu fusatattun magoya baya sun kai masa hari sakamakon rashin nasarar da ƙungiyarsa ta yi a gida da Enyimba da ci 3–0.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Godwin_Koko_Uwua |title=Godwin Koko Uwua |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya ci gaba da horas da ƙungiyoyi irin su '''Niger Tornadoes''', '''Akwa United''' da kuma sake komawa '''Lobi Stars'''. A shekarar 2013 ya yi murabus daga aikin horas da Niger Tornadoes.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulse.ng/story/npfl-5-top-nigerian-coaches-whove-lost-their-jobs-before-the-new-season-2024080110293380092 |title=5 top Nigerian Coaches who've lost their jobs before the new season |website=Pulse Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2016, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya ta zaɓe shi cikin masu horaswa biyar da aka tura Cologne na ƙasar Jamus domin samun ƙarin horo na makonni uku kan dabarun horas da ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Godwin_Koko_Uwua |title=Godwin Koko Uwua |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A wata hira da ya yi da jaridar ''The Punch'' a shekarar 2020, Uwua ya bayyana cewa ɗaya daga cikin manyan abubuwan takaicinsa a harkar horaswa shi ne yadda aka tafiyar da al’amuran ƙungiyoyin ƙasa lokacin da yake aiki da su. Ya ce siyasa da rashin adalci sun yi tasiri sosai wajen tafiyar da ƙwallon ƙafa a Najeriya.<ref>{{Cite news |title=My biggest disappointment was coaching national teams – Uwua |url=https://punchng.com/my-biggest-disappointment-was-coaching-national-teams-uwua/ |newspaper=The Punch |date=2020-09-09 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2021, gwamnan jihar Benue, '''Samuel Ortom''', ya naɗa Godwin Koko Uwua a matsayin Babban Mataimaki na Musamman kan Harkokin Bunƙasa Birane. Wannan naɗin ya jawo muhawara daga masu ruwa da tsaki a harkar ƙwallon ƙafa a jihar.<ref>{{Cite news |title=Mixed reactions as Ortom appoints coach Uwua assistant on urban development |url=https://dailytrust.com/mixed-reactions-as-ortom-appoints-coach-uwua-assistant-on-urban-development/ |newspaper=Daily Trust |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* Najeriya
* Super Eagles
* Lobi Stars F.C.
* Enyimba F.C.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
rgb1luj3nu32eprsvtmhavhmctpdl9r
Kabiru Dogo
0
151916
838805
2026-05-21T15:36:30Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Kabiru Dogo''' (wanda ake kira '''Kabiru Sulaiman Dogo''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Ya shahara wajen horas da ƙungiyoyi kamar [[Kwara United FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Nasarawa United FC]], [[Sunshine Stars FC]], [[Lobi Stars FC]] da kuma [[El-Kanemi Warriors FC]].<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/kabiru-dogo/profil/trainer/6953...
838805
wikitext
text/x-wiki
'''Kabiru Dogo''' (wanda ake kira '''Kabiru Sulaiman Dogo''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Ya shahara wajen horas da ƙungiyoyi kamar [[Kwara United FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Nasarawa United FC]], [[Sunshine Stars FC]], [[Lobi Stars FC]] da kuma [[El-Kanemi Warriors FC]].<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/kabiru-dogo/profil/trainer/69533 |title=Kabiru Dogo – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a samu cikakken bayani a fili game da ranar haihuwa da tarihin rayuwar farko ta Kabiru Dogo ba, amma an san cewa ɗan Najeriya ne wanda ya yi suna a harkar koyar da ƙwallon ƙafa musamman a matakin manyan ƙungiyoyin cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/kabiru-dogo/profil/trainer/69533 |title=Kabiru Dogo – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Kabiru Dogo ya fara samun suna sosai bayan jagorantar ƙungiyoyin [[Kwara United FC]] da [[ABS FC]] a jihar Kwara. Salon horaswarsa ya haɗa da amfani da tsarin kai hari da kuma bai wa matasa dama a cikin ƙungiya.<ref>{{cite web |url=https://www.naijanews.com/2025/06/29/el-kanemi-warriors-appoint-kabiru-dogo-as-new-coach-kano-pillars-retain-ahmed-musa/ |title=El-kanemi Warriors Appoint Kabiru Dogo As New Coach |website=Naija News |date=2025-06-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2023, Kabiru Dogo ya yi murabus daga aikin horas da [[Wikki Tourists FC]] bayan rashin kyakkyawan sakamako da kuma matsalolin gudanarwa da ya ce suna hana shi gudanar da aikinsa yadda ya kamata.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/01/31/npfl-dogo-resigns-as-wikki-tourists-head-coach/ |title=NPFL: Dogo resigns as Wikki Tourists head coach |website=Daily Post Nigeria |date=2023-01-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan barinsa Wikki Tourists, ƙungiyar [[Kwara United FC]] ta naɗa shi a matsayin sabon mai horaswa a watan Fabrairun 2023 domin maye gurbin Abdulazeez Mohammed. Naɗin nasa ya zo ne bayan ƙungiyar ta shiga matsin lamba sakamakon rashin nasara a wasanni da dama.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/story/official-kwara-united-announce-kabiru-dogo-as-new-coach-2023021123532787220 |title=Kwara United announce Kabiru Dogo as new coach |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-02-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A cikin shekarar 2024 zuwa 2025, Dogo ya sake komawa [[Nasarawa United FC]] a matsayin mai ba da shawara ta fasaha (Technical Adviser), kafin daga baya ya bar ƙungiyar sakamakon rashin kyawun sakamako a gasar NPFL.<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/el-kanemi-warriors-appoint-kabiru-dogo-as-coach |title=El-Kanemi Warriors Appoint Kabiru Dogo as Coach |website=Africa Sport Network |date=2025-06-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Yunin 2025, ƙungiyar [[El-Kanemi Warriors FC]] ta sanar da naɗin Kabiru Dogo a matsayin sabon babban mai horaswa domin jagorantar ƙungiyar a kakar wasa ta 2025/2026. An ba shi alhakin sake gina ƙungiyar bayan kammala kakar wasan da ta gabata.<ref>{{cite web |url=https://thewhistler.ng/el-kanemi-warriors-unveil-dogo-as-new-coach/ |title=El-Kanemi Warriors Unveil Dogo As New Coach |website=The Whistler |date=2025-06-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Kabiru Dogo ya shahara da amfani da tsarin wasa mai kai hari, musamman tsarin 4-3-3. Haka kuma yana ba da muhimmanci ga bunƙasa matasan ’yan wasa domin ciyar da ƙungiya gaba cikin dogon lokaci.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/kabiru-dogo/profil/trainer/69533 |title=Kabiru Dogo – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
A wata hira da ya yi yayin da yake horas da [[El-Kanemi Warriors FC]], Dogo ya buƙaci a kafa ƙungiyoyin matasa domin samar da sabbin ’yan wasa daga jihar Borno zuwa babbar ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.naifooty.com.ng/2025/07/coach-dogo-urges-creation-of-youth.html |title=Coach Dogo Urges Creation of Youth Teams at El-Kanemi Warriors |website=Naifooty |date=2025-07-17 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[ABS FC]]
* [[Kwara United FC]]
* [[Wikki Tourists FC]]
* [[Nasarawa United FC]]
* [[Sunshine Stars FC]]
* [[Lobi Stars FC]]
* [[El-Kanemi Warriors FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/fr/article/football/el-kanemi-warriors-appoint-kabiru-dogo-as-coach |title=Kabiru Dogo nommé entraîneur principal d’El-Kanemi Warriors |website=Africa Sport Network |date=2025-06-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
jkjutgxmrjhwpx1bdcp1sozzqwfcocx
Kwara United FC
0
151917
838806
2026-05-21T15:38:09Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Kwara United Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ke birnin [[Ilorin]], babban birnin jihar Kwara. Ƙungiyar tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), kuma ana yi mata laƙabi da '''Harmony Boys''' ko '''Afonja Warriors'''. Filin wasansu na gida shi ne [[Kwara State Stadium]] mai ɗaukar mutane kusan 18,000.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-...
838806
wikitext
text/x-wiki
'''Kwara United Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ke birnin [[Ilorin]], babban birnin jihar Kwara. Ƙungiyar tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), kuma ana yi mata laƙabi da '''Harmony Boys''' ko '''Afonja Warriors'''. Filin wasansu na gida shi ne [[Kwara State Stadium]] mai ɗaukar mutane kusan 18,000.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Tarihi ==
Asalin ƙungiyar ya samo tushe ne daga ƙungiyar ma’aikatan kamfanin ruwa na jihar Kwara da aka kafa a shekarar 1974 da suna '''Kwara Water Corporation Football Club'''. An fara ƙirƙirar ƙungiyar domin ma’aikata su riƙa motsa jiki da nishaɗi, amma daga baya ta zama ƙungiyar da ke fafatawa a gasar ƙwallon ƙafa saboda hazakar ’yan wasan cikinta.<ref>{{cite web |url=https://kwaraunited.sitesng.com/en_History.html |title=History of Kwara United Football Club |website=Kwara United Official Website |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 1979 ƙungiyar ta samu shiga gasar rukuni na biyu ta Najeriya, sannan ta kai matakin kwata fainal na gasar '''Challenge Cup''' inda ta sha kashi a hannun [[Bendel Insurance FC]]. Daga baya an sauya sunanta zuwa '''Kwara Utility Bombers''' a shekarar 1985 bayan sauyin suna na kamfanin da ke ɗaukar nauyinta.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 1997 gwamnatin jihar Kwara ta sayi lasisin ƙungiyar '''Exide Sparkers FC''' daga Ibadan sannan ta sake mata suna zuwa '''Kwara United Football Club'''. Wannan ne ya ba ƙungiyar damar komawa manyan matakan gasar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://kwaraunited.sitesng.com/en_History.html |title=History of Kwara United Football Club |website=Kwara United Official Website |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
Kwara United ta samu gagarumar nasara a shekarar 2025 bayan lashe '''President Federation Cup''' karo na farko a tarihinta bayan doke '''Abakaliki FC''' da ci 4–3 ta bugun fenariti bayan an tashi babu ci a wasan ƙarshe. Wannan shi ne babban kofin ƙasa na farko da ƙungiyar ta taɓa lashewa.<ref>{{cite web |url=https://www.naifooty.com.ng/2025/06/kwara-united-celebrate-historic.html |title=Kwara United Celebrate Historic Federation Cup Triumph |website=Naifooty |date=2025-06-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ƙungiyar ta kuma samu damar wakiltar Najeriya a gasar [[CAF Confederation Cup]] bayan kammala kakar 2021/2022 cikin manyan ƙungiyoyi a NPFL.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Filin wasa ==
Kwara United tana amfani da [[Kwara State Stadium]] da ke Ilorin a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan yana ƙarƙashin gwamnatin jihar Kwara kuma yana ɗaukar kusan mutane 18,000 bayan gyare-gyaren da aka yi masa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_State_Stadium |title=Kwara State Stadium |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
An fara gina filin wasan ne a shekarar 1977, kuma an yi masa gyare-gyare da dama domin ya dace da ƙa’idojin NPFL da kuma na CAF.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_State_Stadium |title=Kwara State Stadium |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Magoya baya da al’ada ==
Magoya bayan Kwara United suna daga cikin mashahuran magoya bayan ƙwallon ƙafa a yankin arewa ta tsakiya a Najeriya. Wasannin gida na ƙungiyar a Ilorin suna jawo dubban magoya baya musamman a lokutan manyan wasanni da kofuna.<ref>{{cite web |url=https://nigerianmatchday.com/team-hub/kwara-united-fc-history/ |title=Kwara United FC: History, Honours & 2025/26 NPFL Season Guide |website=Nigerian Matchday |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manyan masu horaswa ==
Daga cikin fitattun masu horas da suka jagoranci Kwara United akwai:
* [[Kadiri Ikhana]]
* [[Roger Palmgren]]
* [[Abdullahi Biffo]]
* [[Kabiru Dogo]]
* [[Tunde Sanni]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sunayen da ƙungiyar ta taɓa amfani da su ==
* 1974–1985 — ''Kwara Water Corporation FC''
* 1985–1990 — ''Kwara Utility Bombers''
* 1990–1997 — ''Kwara Bombers FC''
* 1997–zuwa yanzu — ''Kwara United FC''<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manyan nasarori ==
* '''President Federation Cup'''
** Zakara: 2025
* '''Nigeria National Division Two'''
** Zakara: 1997
* '''CAF Confederation Cup'''
** Halarta: 2007, 2022/2023<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_United_F.C. |title=Kwara United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Kwara State Stadium]]
* [[Kabiru Dogo]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
jgalsd0fkinttliglcjiqh4p5h1q9cr
El-Kanemi Warriors FC
0
151918
838807
2026-05-21T15:40:47Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''El-Kanemi Warriors FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya wadda take da hedikwata a birnin Maiduguri, jihar Borno. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Desert Warriors''' kuma tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[El-Kanemi Stadium]]. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wacce ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors_F.C. |title=El-Kanemi Warriors...
838807
wikitext
text/x-wiki
'''El-Kanemi Warriors FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya wadda take da hedikwata a birnin Maiduguri, jihar Borno. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Desert Warriors''' kuma tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[El-Kanemi Stadium]]. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wacce ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors_F.C. |title=El-Kanemi Warriors F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa El-Kanemi Warriors FC a shekarar 1986 a Maiduguri, babban birnin jihar Borno. An kafa ƙungiyar ne domin bunƙasa harkar ƙwallon ƙafa a yankin Arewa maso Gabashin Najeriya. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin shahararrun kulake a Najeriya musamman saboda rawar da take takawa a manyan gasa na cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://elkanemi.sitesng.com/en_History.html |title=El-kanemi Warriors Football Club History |website=Elkanemi Official Site |access-date=2026-05-21}}</ref>
A farkon shekarun 1990, El-Kanemi Warriors ta samu gagarumar nasara bayan lashe kofin FA na Najeriya sau biyu a jere, wato a shekarar 1991 da 1992. Wannan nasara ta taimaka wajen sanya ƙungiyar cikin fitattun kulake na ƙasar a wancan lokaci.<ref>{{cite web |url=https://www.sportmage.com/football/el-kanemi-warriors/overview |title=El Kanemi Warriors Football Club Overview |website=SportMage |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2007, ƙungiyar ta faɗi daga babbar gasar Najeriya zuwa rukuni na biyu bayan ta gama kakar wasa a ƙasan teburin gasar. Sai dai bayan shekaru da dama tana fafutukar dawowa, ta samu nasarar komawa babbar gasar a shekarar 2012.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors_F.C. |title=El-Kanemi Warriors F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Lokacin rikicin Boko Haram a Arewa maso Gabashin Najeriya, El-Kanemi Warriors ta fuskanci matsaloli masu yawa wajen gudanar da wasanninta na gida. A shekarar 2014, ƙungiyar ta riƙa amfani da filayen wasa da ke Kano domin karɓar baƙuncin wasanninta, sannan daga 2015 zuwa 2016 ta koma amfani da [[Muhammadu Dikko Stadium]] da ke Katsina saboda matsalar tsaro a Maiduguri.<ref>{{cite web |url=https://elkanemi.sitesng.com/en_History.html |title=El-kanemi Warriors Football Club History |website=Elkanemi Official Site |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024, ƙungiyar ta sake samun ɗaukaka bayan dawowa gasar NPFL tare da lashe [[Federation Cup]] bayan doke Abia Warriors da ci 2–0 a wasan ƙarshe. Wannan ne karo na uku da ƙungiyar ta lashe kofin FA na Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors_F.C. |title=El-Kanemi Warriors F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Filin wasa ==
El-Kanemi Warriors tana amfani da [[El-Kanemi Stadium]] da ke Maiduguri a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan yana ɗaukar kusan mutane 10,000 kuma ana amfani da shi wajen gudanar da wasannin ƙwallon ƙafa da sauran wasannin motsa jiki a jihar Borno.<ref>{{cite web |url=https://elkanemi.sitesng.com/en_Stadium.html |title=El-Kanemi Warriors Football Club Stadium |website=Elkanemi Official Site |access-date=2026-05-21}}</ref>
An sanya wa filin wasan suna ne domin tunawa da Muhammad al-Amin al-Kanemi, wani fitaccen shugaban Daular Kanem-Borno wanda ya yi fice a harkokin siyasa da addini a yankin.<ref>{{cite web |url=https://elkanemi.sitesng.com/en_Stadium.html |title=El-Kanemi Warriors Football Club Stadium |website=Elkanemi Official Site |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
El-Kanemi Warriors ta lashe manyan kofuna a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya. Daga cikin manyan nasarorinta akwai:
* '''Kofin FA na Najeriya'''
** 1991
** 1992
** 2024
* '''Nigeria National League'''
** 1991
** 2000<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors_F.C. |title=El-Kanemi Warriors F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gasa ta nahiyar Afirka ==
El-Kanemi Warriors ta wakilci Najeriya a wasu gasa na nahiyar Afirka. Mafi girman nasarar da ta samu a nahiyar ita ce kai wa wasan kusa da na ƙarshe a gasar African Cup Winners’ Cup ta shekarar 1993 kafin a fitar da ita daga gasar.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/El-Kanemi_Warriors |title=El-Kanemi Warriors |website=Wikipedia en Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Masu horaswa ==
Ƙungiyar ta yi aiki da fitattun masu horaswa daban-daban a tarihinta. Daga cikinsu akwai Imama Amapakabo wanda aka naɗa a shekarar 2017, sannan daga baya aka naɗa Kabiru Dogo domin jagorantar ƙungiyar a kakar wasa ta 2025/2026.<ref>{{cite web |url=https://elkanemi.sitesng.com/en_History.html |title=El-kanemi Warriors Football Club History |website=Elkanemi Official Site |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Muhimmanci a Arewa maso Gabas ==
El-Kanemi Warriors na da muhimmanci sosai ga al’ummar jihar Borno da yankin Arewa maso Gabas baki ɗaya. Duk da matsalolin tsaro da yankin ya fuskanta tsawon shekaru, ƙungiyar ta ci gaba da zama wata alama ta haɗin kai da bege ga matasa masu sha’awar ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web |url=https://www.gakuseiimcfly.com/el-kanemi-warriors/ |title=El-Kanemi Warriors: history, achievements & latest news |website=Gakuseiimcfly |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Federation Cup]]
* [[Kabiru Dogo]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
tgdo6ijnr3fmn2koebksmc65c9kwcn0
Sunshine Stars FC
0
151919
838808
2026-05-21T15:42:36Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Sunshine Stars Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wadda ke da hedikwata a birnin [[Akure]], jihar Ondo. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wadda ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar. An kafa ƙungiyar a shekarar 1995 kuma gwamnatin jihar Ondo ce ke ɗaukar nauyin gudanar da ita.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars F.C. |website=Wikipedia |ac...
838808
wikitext
text/x-wiki
'''Sunshine Stars Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wadda ke da hedikwata a birnin [[Akure]], jihar Ondo. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wadda ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar. An kafa ƙungiyar a shekarar 1995 kuma gwamnatin jihar Ondo ce ke ɗaukar nauyin gudanar da ita.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://npfl-live.com/team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars F.C |website=NPFL Live |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Sunshine Stars FC domin bunƙasa ƙwallon ƙafa a jihar Ondo da kuma samar da ƙwararrun ’yan wasa daga yankin kudu maso yammacin Najeriya. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta taka rawa sosai a gasannin cikin gida tare da samun ɗaukaka a matakin nahiyar Afirka.<ref>{{cite web |url=https://tnffsports.ng/joomsport_team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars F.C |website=TNFF Sports |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ƙungiyar ta samu gurbin hawa zuwa babbar gasar Najeriya bayan nasarorin da ta samu a matakin [[National Division One League]]. Sunshine Stars ta lashe gasar rukuni na biyu sau biyu, a shekarun 2001 da 2007.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars F.C. achievements |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Filin wasa ==
Sunshine Stars FC tana buga wasanninta na gida a [[Akure Township Stadium]], wanda yake a birnin Akure. Filin wasan yana daga cikin manyan wuraren wasanni a jihar Ondo kuma yana karɓar dubban magoya baya yayin wasannin gida.<ref>{{cite web |url=https://npfl-live.com/team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars F.C Stadium Information |website=NPFL Live |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Akure |title=Akure – Sports |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gasar cikin gida ==
Sunshine Stars ta kasance ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka daɗe suna fafatawa a gasar NPFL. Duk da cewa ba ta taɓa lashe kofin NPFL ba, ƙungiyar ta kasance mai ƙalubalantar manyan ƙungiyoyi a Najeriya kamar [[Enyimba FC]], [[Rangers International FC]] da [[Shooting Stars SC]].<ref>{{cite web |url=https://npfl-live.com/team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars FC league history |website=NPFL Live |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2011, Sunshine Stars ta kai wasan ƙarshe na [[Federation Cup]] amma ta sha kashi a hannun [[Heartland FC]]. Wannan nasara ta taimaka mata wajen samun shiga manyan gasa a nahiyar Afirka.<ref>{{cite web |url=https://tnffsports.ng/joomsport_team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars FC History |website=TNFF Sports |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gasa a nahiyar Afirka ==
Sunshine Stars ta yi fice a gasannin [[Confederation of African Football|CAF]] musamman tsakanin shekarun 2011 zuwa 2012. A shekarar 2011 ta kai wasan kusa da na ƙarshe a [[CAF Confederation Cup]], inda ta fafata da [[Club Africain]] daga Tunisia.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_FC |title=Participación en competiciones internacionales |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2012 kuma, ƙungiyar ta kai wasan kusa da na ƙarshe a [[CAF Champions League]], inda ta kara da [[Al Ahly SC]] ta ƙasar Masar. Wannan shi ne mafi girman nasarar da ƙungiyar ta taɓa samu a matakin nahiyar Afirka.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=CAF competitions performance |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Masu horaswa ==
Ƙungiyar ta yi aiki da fitattun masu horaswa da dama daga Najeriya da ƙasashen waje. Daga cikin fitattun masu horaswar akwai [[Kabiru Dogo]], [[Rodolfo Zapata]], [[Augustine Eguavoen]] da [[Gbenga Ogunbote]].<ref>{{cite web |url=https://pmnewsnigeria.com/2018/11/12/2018-2019-npfl-sunshine-stars-fc-reshuffles-technical-crew/ |title=Sunshine Stars FC reshuffles technical crew |website=PM News Nigeria |date=2018-11-12 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Notable coaches of Sunshine Stars FC |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Kabiru Dogo ya kasance ɗaya daga cikin masu horaswar da suka jagoranci ƙungiyar a shekarar 2018/2019, inda aka yaba da tsarin horaswarsa da kuma ƙoƙarin gyara ƙungiyar domin samun sakamako mai kyau.<ref>{{cite web |url=https://pmnewsnigeria.com/2018/11/12/2018-2019-npfl-sunshine-stars-fc-reshuffles-technical-crew/ |title=Kabiru Dogo remains Sunshine Stars coach |website=PM News Nigeria |date=2018-11-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Fitattun ’yan wasa ==
Wasu daga cikin fitattun ’yan wasan da suka taka leda a Sunshine Stars sun haɗa da:
* [[Godfrey Oboabona]]
* [[Dayo Ojo]]
* [[Razak Omotoyossi]]
* [[Sunday Rotimi]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Notable players of Sunshine Stars FC |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Lakabi ==
Ana yi wa Sunshine Stars FC laƙabi da:
* '''The Owena Waves'''
* '''Akure Gunners'''<ref>{{cite web |url=https://npfl-live.com/team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars FC nickname |website=NPFL Live |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
* '''National Division One League'''
** Zakara: 2001, 2007<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars FC honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Akure]]
* [[Kabiru Dogo]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
dnx3599qf3phy193ajnegrnsvalw873
Jerin abincin gurasa
0
151920
838809
2026-05-21T15:44:54Z
A'isha Adamu
30448
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1339622540|List of bread dishes]]"
838809
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Koukouvagia.jpg|thumb|Dakos]]
Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci Wannan jerin abinci ne na burodi da abinci, waɗanda ke amfani da burodi a matsayin sinadarin farko. [[Burodi|gurasa]] abinci ne na yau da kullun da aka shirya daga gurasar gari da ruwa, yawanci ta hanyar yin burodi. A cikin Tarihin da aka rubuta ya shahara a duniya [[noma]] yana daya daga cikin tsofaffin abinci na wucin gadi, kasancewar yana da mahimmanci tun farkon aikin gona.
== Abincin burodi ==
[[Fayil:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|Biscuits da soya]]
[[Fayil:Rew13c05-745a_Bread_Pudding.JPG|thumb|Gurasar gurasa]]
[[Fayil:FrenchToast.JPG|thumb|Faransanci toast]]
[[Fayil:Adjaruli_Khachapuri,_Restaurant_Aragvi.jpg|thumb|Khachapuri]]
=== Saladi na gurasa ===
[[Fayil:Italian_Panzanella.jpg|thumb|Panzanella]]
* Cappon magro
* Dakos
* Fattoush
* Panzanella
=== Miyar gurasa ===
[[Fayil:Acquacotta_soup_(cropped).jpg|thumb|194x194px|Acquacotta wani nau'in burodi ne.]]
Gurasar gurasa ce mai sauƙi wacce galibi ta ƙunshi gurasa mai tsufa a cikin nama ko kayan lambu.
* Acquacotta - Sopo na Italiyanci tare da gurasa mai tsufa a matsayin sinadarin farko
* Açorda - Gurasar gurasar Portuguese
* Garbure - Saki a cikin abincin Faransanci
* Salmorejo - Sopo na gargajiya daga Andalusia, Spain
* Paomo - Abincin gargajiya na kasar Sin daga Xi'an
* Pappa al pomodoro - Sopo na Italiya
* Ribollita, gurasar burodi ta Tuscan
* Wodzionka - Sopo na gurasa na Silesian da Tsakiyar PolandShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* [[Tharid]], gurasar Larabawa da ta bazu zuwa wasu abinci da yawa
* Tyurya - Gurasar sanyi ta Rasha
* Zuppa pavese - Sopo na Italiya
* Zuppa Toscana - abincin Italiyanci
=== Jeon ===
Jeon yana nufin yawancin jita-jita masu kama da pancake a cikin Abincin Koriya.
* Bindaetteok - Koriya da aka dafa dafa dafa dafa abinciShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gamjajeon - Pancake na dankali na KoriyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Hwajeon - Koriya da aka dafa shinkafa
* Kimchijeon - Kayan kwalliya na KimchiShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Meat jun - Abincin Koriya da Hawaii
* Memiljeon - Koriya buckwheat pancakeShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Pajeon - Abincin da aka dafa a Koriya
<gallery class="center" widths="200px" heights="145px" caption="Jeon">
Fayil:Korean_pancake-Bindaetteok-04.jpg|Bindaetteok
Fayil:Korean_pancake-Jindallae_hwajeon-03.jpg|Hwajeon
Fayil:Korean_pancake-Haemul_pajeon-03.jpg|Pajeon
</gallery>
=== Pancakes ===
[[Fayil:Spring_onion_pancake_2013.JPG|thumb|200x200px|Scallion pancakes]]
=== Paratha ===
[[Paratha]] gurasa ce mai laushi wacce ta samo asali ne a arewacin [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]].
* Aloo paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Chili parotha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gobhi paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
=== Sandwiches ===
=== Kayan tebur ===
* Trencher - nau'in kayan tebur, wanda aka saba amfani dashi a cikin Abincin zamani; asali gurasa mai laushi da aka yi amfani da shi azaman farantin, wanda za'a iya sanya abinci kafin a ci shi
=== Toast ===
=== Abincin tortilla ===
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
fexz7bh9cc5ugzh5a6lbjsqemzwp7xe
838811
838809
2026-05-21T15:46:53Z
A'isha Adamu
30448
838811
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Koukouvagia.jpg|thumb|Dakos]]
Wannan jerin abinci ne na burodi da abinci, waɗanda ke amfani da burodi a matsayin sinadarin farko. [[Burodi|gurasa]] abinci ne na yau da kullun da aka shirya daga gurasar gari da ruwa, yawanci ta hanyar yin burodi. A cikin Tarihin da aka rubuta ya shahara a duniya [[noma]] yana daya daga cikin tsofaffin abinci na wucin gadi, kasancewar yana da mahimmanci tun farkon aikin gona.
== Abincin burodi ==
[[Fayil:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|Biscuits da soya]]
[[Fayil:Rew13c05-745a_Bread_Pudding.JPG|thumb|Gurasar gurasa]]
[[Fayil:FrenchToast.JPG|thumb|Faransanci toast]]
[[Fayil:Adjaruli_Khachapuri,_Restaurant_Aragvi.jpg|thumb|Khachapuri]]
=== Saladi na gurasa ===
[[Fayil:Italian_Panzanella.jpg|thumb|Panzanella]]
* Cappon magro
* Dakos
* Fattoush
* Panzanella
=== Miyar gurasa ===
[[Fayil:Acquacotta_soup_(cropped).jpg|thumb|194x194px|Acquacotta wani nau'in burodi ne.]]
Gurasar gurasa ce mai sauƙi wacce galibi ta ƙunshi gurasa mai tsufa a cikin nama ko kayan lambu.
* Acquacotta - Sopo na Italiyanci tare da gurasa mai tsufa a matsayin sinadarin farko
* Açorda - Gurasar gurasar Portuguese
* Garbure - Saki a cikin abincin Faransanci
* Salmorejo - Sopo na gargajiya daga Andalusia, Spain
* Paomo - Abincin gargajiya na kasar Sin daga Xi'an
* Pappa al pomodoro - Sopo na Italiya
* Ribollita, gurasar burodi ta Tuscan
* Wodzionka - Sopo na gurasa na Silesian da Tsakiyar PolandShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* [[Tharid]], gurasar Larabawa da ta bazu zuwa wasu abinci da yawa
* Tyurya - Gurasar sanyi ta Rasha
* Zuppa pavese - Sopo na Italiya
* Zuppa Toscana - abincin Italiyanci
=== Jeon ===
Jeon yana nufin yawancin jita-jita masu kama da pancake a cikin Abincin Koriya.
* Bindaetteok - Koriya da aka dafa dafa dafa dafa abinciShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gamjajeon - Pancake na dankali na KoriyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Hwajeon - Koriya da aka dafa shinkafa
* Kimchijeon - Kayan kwalliya na KimchiShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Meat jun - Abincin Koriya da Hawaii
* Memiljeon - Koriya buckwheat pancakeShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Pajeon - Abincin da aka dafa a Koriya
<gallery class="center" widths="200px" heights="145px" caption="Jeon">
Fayil:Korean_pancake-Bindaetteok-04.jpg|Bindaetteok
Fayil:Korean_pancake-Jindallae_hwajeon-03.jpg|Hwajeon
Fayil:Korean_pancake-Haemul_pajeon-03.jpg|Pajeon
</gallery>
=== Pancakes ===
[[Fayil:Spring_onion_pancake_2013.JPG|thumb|200x200px|Scallion pancakes]]
=== Paratha ===
[[Paratha]] gurasa ce mai laushi wacce ta samo asali ne a arewacin [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]].
* Aloo paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Chili parotha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gobhi paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
=== Sandwiches ===
=== Kayan tebur ===
* Trencher - nau'in kayan tebur, wanda aka saba amfani dashi a cikin Abincin zamani; asali gurasa mai laushi da aka yi amfani da shi azaman farantin, wanda za'a iya sanya abinci kafin a ci shi
=== Toast ===
=== Abincin tortilla ===
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
c2cmsocybizv4wjsmukfm998e150qho
838812
838811
2026-05-21T15:47:19Z
A'isha Adamu
30448
838812
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Koukouvagia.jpg|thumb|Dakos]]
Wannan jerin abinci ne na burodi da abinci, waɗanda ke amfani da burodi a matsayin sinadarin farko. [[Burodi|gurasa]] abinci ne na yau da kullun da aka shirya daga gurasar gari da ruwa, yawanci ta hanyar yin burodi. A cikin Tarihin da aka rubuta ya shahara a duniya [[noma]] yana daya daga cikin tsofaffin abinci na wucin gadi, kasancewar yana da mahimmanci tun farkon aikin gona.
== Abincin burodi ==
[[Fayil:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|Biscuits da soya]]
[[Fayil:Rew13c05-745a_Bread_Pudding.JPG|thumb|Gurasar gurasa]]
[[Fayil:FrenchToast.JPG|thumb|Faransanci toast]]
[[Fayil:Adjaruli_Khachapuri,_Restaurant_Aragvi.jpg|thumb|Khachapuri]]
=== Saladi na gurasa ===
[[Fayil:Italian_Panzanella.jpg|thumb|Panzanella]]
* Cappon magro
* Dakos
* Fattoush
* Panzanella
=== Miyar gurasa ===
[[Fayil:Acquacotta_soup_(cropped).jpg|thumb|194x194px|Acquacotta wani nau'in burodi ne.]]
Gurasar gurasa ce mai sauƙi wacce galibi ta ƙunshi gurasa mai tsufa a cikin nama ko kayan lambu.
* Acquacotta - Sopo na Italiyanci tare da gurasa mai tsufa a matsayin sinadarin farko
* Açorda - Gurasar gurasar Portuguese
* Garbure - Saki a cikin abincin Faransanci
* Salmorejo - Sopo na gargajiya daga Andalusia, Spain
* Paomo - Abincin gargajiya na kasar Sin daga Xi'an
* Pappa al pomodoro - Sopo na Italiya
* Ribollita, gurasar burodi ta Tuscan
* Wodzionka - Sopo na gurasa na Silesian da Tsakiyar PolandShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* [[Tharid]], gurasar Larabawa da ta bazu zuwa wasu abinci da yawa
* Tyurya - Gurasar sanyi ta Rasha
* Zuppa pavese - Sopo na Italiya
* Zuppa Toscana - abincin Italiyanci
=== Jeon ===
Jeon yana nufin yawancin jita-jita masu kama da pancake a cikin Abincin Koriya.
* Bindaetteok - Koriya da aka dafa dafa dafa dafa abinciShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gamjajeon - Pancake na dankali na KoriyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Hwajeon - Koriya da aka dafa shinkafa
* Kimchijeon - Kayan kwalliya na KimchiShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Meat jun - Abincin Koriya da Hawaii
* Memiljeon - Koriya buckwheat pancakeShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Pajeon - Abincin da aka dafa a Koriya
<gallery class="center" widths="200px" heights="145px" caption="Jeon">
Fayil:Korean_pancake-Bindaetteok-04.jpg|Bindaetteok
Fayil:Korean_pancake-Jindallae_hwajeon-03.jpg|Hwajeon
Fayil:Korean_pancake-Haemul_pajeon-03.jpg|Pajeon
</gallery>
=== Pancakes ===
[[Fayil:Spring_onion_pancake_2013.JPG|thumb|200x200px|Scallion pancakes]]
=== Paratha ===
[[Paratha]] gurasa ce mai laushi wacce ta samo asali ne a arewacin [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]].
* Aloo paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Chili parotha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gobhi paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
=== Sandwiches ===
=== Kayan tebur ===
* Trencher - nau'in kayan tebur, wanda aka saba amfani dashi a cikin Abincin zamani; asali gurasa mai laushi da aka yi amfani da shi azaman farantin, wanda za'a iya sanya abinci kafin a ci shi
=== Toast ===
=== Abincin tortilla ===
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
obsijwmca2r0u1hgxwg8ygg57miq2dr
838813
838812
2026-05-21T15:49:10Z
A'isha Adamu
30448
/* Abincin burodi */
838813
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Koukouvagia.jpg|thumb|Dakos]]
Wannan jerin abinci ne na burodi da abinci, waɗanda ke amfani da burodi a matsayin sinadarin farko. [[Burodi|gurasa]] abinci ne na yau da kullun da aka shirya daga gurasar gari da ruwa, yawanci ta hanyar yin burodi. A cikin Tarihin da aka rubuta ya shahara a duniya [[noma]] yana daya daga cikin tsofaffin abinci na wucin gadi, kasancewar yana da mahimmanci tun farkon aikin gona.
== Abincin burodi ==
[[Fayil:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|Biscuits da soya]]
[[Fayil:Rew13c05-745a_Bread_Pudding.JPG|thumb|Gurasar gurasa]]
[[Fayil:FrenchToast.JPG|thumb|Faransanci toast]]
[[Fayil:Adjaruli_Khachapuri,_Restaurant_Aragvi.jpg|thumb|Khachapuri]]
[[File:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|[[Biscuits and gravy]]]]
[[File:Rew13c05-745a Bread Pudding.JPG|thumb|[[Bread pudding]]]]
[[File:FrenchToast.JPG|thumb|[[French toast]]]]
[[File:Adjaruli Khachapuri, Restaurant Aragvi.jpg|thumb|[[Khachapuri]]]]
{{div col|colwidth=25em}}
* {{annotated link|Acquasale}}
* {{annotated link|Bagel and cream cheese}}
* {{annotated link|Bibingka}}
* {{annotated link|Biscuits and gravy}}
* {{annotated link|Biskotso}}
* {{annotated link|Bread and butter pudding}}
* [[Bread bowl]]
* {{annotated link|Dumpling#Central European|Bread dumpling}}
* {{annotated link|Bread pudding}}
* {{annotated link|Bread sauce}}
* {{annotated link|Bruschetta}}
* {{annotated link|Bunny chow}}
* {{annotated link|Croquette}}
* {{annotated link|Crouton}}
* {{annotated link|Egg in the basket}}
* {{annotated link|Fairy bread}}
* {{annotated link|Fit-fit}}
* {{annotated link|Flummadiddle}}
* {{annotated link|Fondue}}
* {{annotated link|French toast}}
* {{annotated link|Fritter}}
* {{annotated link|Hushpuppy}}
* {{annotated link|Khachapuri}}
* {{annotated link|Kirschenmichel}}
* {{annotated link|Kubdari}}
* {{annotated link|Migas}}
* {{annotated link|Panada}}
* {{annotated link|Pigs in a blanket}}
* {{annotated link|Pizza bagel}}
* {{annotated link|Popara}}
* {{annotated link|Potato filling}}
* {{annotated link|Sandwich}}
* {{annotated link|Sandwich loaf}}
* {{annotated link|Sausage bread}}
* {{annotated link|Sausage bun}}
* {{annotated link|Scone}}
* {{annotated link|Skordalia}}
* {{annotated link|Smörgåstårta}}
* {{annotated link|Sooji toast}}
* {{annotated link|Sop}}
* {{annotated link|Spoonbread}}
* {{annotated link|Strata (food)}}
* {{annotated link|Stuffing}}
* {{annotated link|Tarte flambée}}
* {{annotated link|Toast (food)|Toast}}
* {{annotated link|Toast sandwich}}
* {{annotated link|Torrija}}
* {{annotated link|Welsh rarebit}}
{{div col end}}
=== Saladi na gurasa ===
[[Fayil:Italian_Panzanella.jpg|thumb|Panzanella]]
* Cappon magro
* Dakos
* Fattoush
* Panzanella
=== Miyar gurasa ===
[[Fayil:Acquacotta_soup_(cropped).jpg|thumb|194x194px|Acquacotta wani nau'in burodi ne.]]
Gurasar gurasa ce mai sauƙi wacce galibi ta ƙunshi gurasa mai tsufa a cikin nama ko kayan lambu.
* Acquacotta - Sopo na Italiyanci tare da gurasa mai tsufa a matsayin sinadarin farko
* Açorda - Gurasar gurasar Portuguese
* Garbure - Saki a cikin abincin Faransanci
* Salmorejo - Sopo na gargajiya daga Andalusia, Spain
* Paomo - Abincin gargajiya na kasar Sin daga Xi'an
* Pappa al pomodoro - Sopo na Italiya
* Ribollita, gurasar burodi ta Tuscan
* Wodzionka - Sopo na gurasa na Silesian da Tsakiyar PolandShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* [[Tharid]], gurasar Larabawa da ta bazu zuwa wasu abinci da yawa
* Tyurya - Gurasar sanyi ta Rasha
* Zuppa pavese - Sopo na Italiya
* Zuppa Toscana - abincin Italiyanci
=== Jeon ===
Jeon yana nufin yawancin jita-jita masu kama da pancake a cikin Abincin Koriya.
* Bindaetteok - Koriya da aka dafa dafa dafa dafa abinciShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gamjajeon - Pancake na dankali na KoriyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Hwajeon - Koriya da aka dafa shinkafa
* Kimchijeon - Kayan kwalliya na KimchiShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Meat jun - Abincin Koriya da Hawaii
* Memiljeon - Koriya buckwheat pancakeShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Pajeon - Abincin da aka dafa a Koriya
<gallery class="center" widths="200px" heights="145px" caption="Jeon">
Fayil:Korean_pancake-Bindaetteok-04.jpg|Bindaetteok
Fayil:Korean_pancake-Jindallae_hwajeon-03.jpg|Hwajeon
Fayil:Korean_pancake-Haemul_pajeon-03.jpg|Pajeon
</gallery>
=== Pancakes ===
[[Fayil:Spring_onion_pancake_2013.JPG|thumb|200x200px|Scallion pancakes]]
=== Paratha ===
[[Paratha]] gurasa ce mai laushi wacce ta samo asali ne a arewacin [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]].
* Aloo paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Chili parotha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gobhi paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
=== Sandwiches ===
=== Kayan tebur ===
* Trencher - nau'in kayan tebur, wanda aka saba amfani dashi a cikin Abincin zamani; asali gurasa mai laushi da aka yi amfani da shi azaman farantin, wanda za'a iya sanya abinci kafin a ci shi
=== Toast ===
=== Abincin tortilla ===
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
nybjj1b0xq0hdj0rqclzc4ux5pseyij
838816
838813
2026-05-21T15:51:09Z
A'isha Adamu
30448
/* Kayan tebur */
838816
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Koukouvagia.jpg|thumb|Dakos]]
Wannan jerin abinci ne na burodi da abinci, waɗanda ke amfani da burodi a matsayin sinadarin farko. [[Burodi|gurasa]] abinci ne na yau da kullun da aka shirya daga gurasar gari da ruwa, yawanci ta hanyar yin burodi. A cikin Tarihin da aka rubuta ya shahara a duniya [[noma]] yana daya daga cikin tsofaffin abinci na wucin gadi, kasancewar yana da mahimmanci tun farkon aikin gona.
== Abincin burodi ==
[[Fayil:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|Biscuits da soya]]
[[Fayil:Rew13c05-745a_Bread_Pudding.JPG|thumb|Gurasar gurasa]]
[[Fayil:FrenchToast.JPG|thumb|Faransanci toast]]
[[Fayil:Adjaruli_Khachapuri,_Restaurant_Aragvi.jpg|thumb|Khachapuri]]
[[File:Gfp-biscuits-and-gravy.jpg|thumb|[[Biscuits and gravy]]]]
[[File:Rew13c05-745a Bread Pudding.JPG|thumb|[[Bread pudding]]]]
[[File:FrenchToast.JPG|thumb|[[French toast]]]]
[[File:Adjaruli Khachapuri, Restaurant Aragvi.jpg|thumb|[[Khachapuri]]]]
{{div col|colwidth=25em}}
* {{annotated link|Acquasale}}
* {{annotated link|Bagel and cream cheese}}
* {{annotated link|Bibingka}}
* {{annotated link|Biscuits and gravy}}
* {{annotated link|Biskotso}}
* {{annotated link|Bread and butter pudding}}
* [[Bread bowl]]
* {{annotated link|Dumpling#Central European|Bread dumpling}}
* {{annotated link|Bread pudding}}
* {{annotated link|Bread sauce}}
* {{annotated link|Bruschetta}}
* {{annotated link|Bunny chow}}
* {{annotated link|Croquette}}
* {{annotated link|Crouton}}
* {{annotated link|Egg in the basket}}
* {{annotated link|Fairy bread}}
* {{annotated link|Fit-fit}}
* {{annotated link|Flummadiddle}}
* {{annotated link|Fondue}}
* {{annotated link|French toast}}
* {{annotated link|Fritter}}
* {{annotated link|Hushpuppy}}
* {{annotated link|Khachapuri}}
* {{annotated link|Kirschenmichel}}
* {{annotated link|Kubdari}}
* {{annotated link|Migas}}
* {{annotated link|Panada}}
* {{annotated link|Pigs in a blanket}}
* {{annotated link|Pizza bagel}}
* {{annotated link|Popara}}
* {{annotated link|Potato filling}}
* {{annotated link|Sandwich}}
* {{annotated link|Sandwich loaf}}
* {{annotated link|Sausage bread}}
* {{annotated link|Sausage bun}}
* {{annotated link|Scone}}
* {{annotated link|Skordalia}}
* {{annotated link|Smörgåstårta}}
* {{annotated link|Sooji toast}}
* {{annotated link|Sop}}
* {{annotated link|Spoonbread}}
* {{annotated link|Strata (food)}}
* {{annotated link|Stuffing}}
* {{annotated link|Tarte flambée}}
* {{annotated link|Toast (food)|Toast}}
* {{annotated link|Toast sandwich}}
* {{annotated link|Torrija}}
* {{annotated link|Welsh rarebit}}
{{div col end}}
=== Saladi na gurasa ===
[[Fayil:Italian_Panzanella.jpg|thumb|Panzanella]]
* Cappon magro
* Dakos
* Fattoush
* Panzanella
=== Miyar gurasa ===
[[Fayil:Acquacotta_soup_(cropped).jpg|thumb|194x194px|Acquacotta wani nau'in burodi ne.]]
Gurasar gurasa ce mai sauƙi wacce galibi ta ƙunshi gurasa mai tsufa a cikin nama ko kayan lambu.
* Acquacotta - Sopo na Italiyanci tare da gurasa mai tsufa a matsayin sinadarin farko
* Açorda - Gurasar gurasar Portuguese
* Garbure - Saki a cikin abincin Faransanci
* Salmorejo - Sopo na gargajiya daga Andalusia, Spain
* Paomo - Abincin gargajiya na kasar Sin daga Xi'an
* Pappa al pomodoro - Sopo na Italiya
* Ribollita, gurasar burodi ta Tuscan
* Wodzionka - Sopo na gurasa na Silesian da Tsakiyar PolandShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* [[Tharid]], gurasar Larabawa da ta bazu zuwa wasu abinci da yawa
* Tyurya - Gurasar sanyi ta Rasha
* Zuppa pavese - Sopo na Italiya
* Zuppa Toscana - abincin Italiyanci
=== Jeon ===
Jeon yana nufin yawancin jita-jita masu kama da pancake a cikin Abincin Koriya.
* Bindaetteok - Koriya da aka dafa dafa dafa dafa abinciShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gamjajeon - Pancake na dankali na KoriyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Hwajeon - Koriya da aka dafa shinkafa
* Kimchijeon - Kayan kwalliya na KimchiShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Meat jun - Abincin Koriya da Hawaii
* Memiljeon - Koriya buckwheat pancakeShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Pajeon - Abincin da aka dafa a Koriya
<gallery class="center" widths="200px" heights="145px" caption="Jeon">
Fayil:Korean_pancake-Bindaetteok-04.jpg|Bindaetteok
Fayil:Korean_pancake-Jindallae_hwajeon-03.jpg|Hwajeon
Fayil:Korean_pancake-Haemul_pajeon-03.jpg|Pajeon
</gallery>
=== Pancakes ===
[[Fayil:Spring_onion_pancake_2013.JPG|thumb|200x200px|Scallion pancakes]]
=== Paratha ===
[[Paratha]] gurasa ce mai laushi wacce ta samo asali ne a arewacin [[Geology na yankin Indiya|Yankin Indiya]].
* Aloo paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Chili parotha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
* Gobhi paratha - Gurasar Flat daga Kudancin AsiyaShafuka da ke nuna taƙaitaccen bayanin manufofi
=== Sandwiches ===
=== Kayan tebur ===
* Trencher - nau'in kayan tebur, wanda aka saba amfani dashi a cikin Abincin zamani; asali gurasa mai laushi da aka yi amfani da shi azaman farantin, wanda za'a iya sanya abinci kafin a ci shi<ref>{{cite book|title=Banquets set forth: banqueting in English Renaissance drama|first=Chris|last=Meads|publisher=Manchester University Press|year=2001|pages=47|ISBN=0-7190-5567-9}}</ref>
=== Toast ===
=== Abincin tortilla ===
== Duba kuma ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4ie592duslm5rjho8xl2y5zfung4mfa
Enyimba FC
0
151921
838810
2026-05-21T15:45:01Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Enyimba Football Club''' (wanda aka fi sani da '''Enyimba FC''') ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga birnin [[Aba]], jihar Abia a Najeriya. An kafa ƙungiyar a shekarar 1976, kuma tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Sunan “Enyimba” kalma ce ta harshen Igbo mai nufin “Giwar Jama’a” (People’s Elephant), wanda shi ne laƙabin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. |websi...
838810
wikitext
text/x-wiki
'''Enyimba Football Club''' (wanda aka fi sani da '''Enyimba FC''') ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga birnin [[Aba]], jihar Abia a Najeriya. An kafa ƙungiyar a shekarar 1976, kuma tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Sunan “Enyimba” kalma ce ta harshen Igbo mai nufin “Giwar Jama’a” (People’s Elephant), wanda shi ne laƙabin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Enyimba FC a watan Nuwamban shekarar 1976 a tsohuwar jihar Imo kafin daga baya jihar Abia ta samu ’yancin kanta a shekarar 1991. Bayan ƙirƙirar jihar Abia, gwamnatin jihar ta karɓi ragamar kula da ƙungiyar. Enyimba ta kasance cikin ƙungiyoyin da suka shiga gasar ƙwararrun Najeriya lokacin da aka ƙaddamar da ita a shekarar 1990.<ref>{{cite web |url=https://enyimbafc.net/history/ |title=History – Enyimba FC |website=EnyimbaFC.net |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ƙungiyar ta fara yin suna sosai a farkon shekarun 2000 bayan lashe kofin gasar Najeriya a shekarar 2001. Daga nan ta ci gaba da mamaye gasar cikin gida ta hanyar lashe kofunan NPFL da dama, lamarin da ya sanya ta zama ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa mafi nasara a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://npfl.com.ng/club/enyimbafc/ |title=Enyimba FC – NPFL Club Profile |website=Nigeria Premier Football League |access-date=2026-05-21}}</ref>
Enyimba ta kafa tarihi a nahiyar Afirka bayan zama ƙungiyar Najeriya ta farko da ta lashe gasar [[CAF Champions League]] a shekarar 2003. Ta sake kare kambunta a shekarar 2004, abin da ya sanya ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin Afirka mafi ƙarfi a wancan lokaci.<ref>{{cite web |url=https://enyimbafc.net/history/ |title=History – Enyimba FC |website=EnyimbaFC.net |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Filin wasa ==
Enyimba tana buga wasanninta na gida a '''Enyimba International Stadium''' da ke birnin Aba a jihar Abia. Filin wasan yana ɗaukar dubban magoya baya kuma an yi masa gyare-gyare a shekarar 2018 domin inganta kayan aiki da yanayin wasa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
Enyimba FC ita ce ƙungiyar Najeriya mafi yawan nasarori a tarihi. Ta lashe kofin gasar Najeriya (NPFL) sau tara, sannan ta lashe [[CAF Champions League]] sau biyu a jere a shekarun 2003 da 2004. Haka kuma ta lashe [[CAF Super Cup]] sau biyu da kuma kofin [[Nigerian FA Cup]] sau huɗu.<ref>{{cite web |url=https://sportbetting1.africa/en/local/nigeria/aba/enyimba/history |title=Enyimba FC History |website=SportBetting1 Africa |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Manyan kofuna ===
==== Na cikin gida ====
* Nigeria Premier League/NPFL:
** 2001
** 2002
** 2003
** 2005
** 2007
** 2009–10
** 2015
** 2019
** 2022–23<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
* Nigerian FA Cup:
** 2005
** 2009
** 2013
** 2014<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
==== Na nahiyar Afirka ====
* CAF Champions League:
** 2003
** 2004
* CAF Super Cup:
** 2004
** 2005<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Enyimba_F.C. |title=Enyimba F.C. Continental Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Fitattun ’yan wasa ==
Wasu daga cikin fitattun ’yan wasan da suka taɓa bugawa Enyimba sun haɗa da [[Vincent Enyeama]], [[Kalu Uche]], [[Ikechukwu Ezenwa]], [[Anayo Iwuala]] da [[Stephen Worgu]]. Waɗannan ’yan wasa sun taka muhimmiyar rawa wajen nasarorin ƙungiyar a Najeriya da nahiyar Afirka.<ref>{{cite web |url=https://www.gakuseiimcfly.com/enyimba/ |title=Enyimba: history, achievements & top players |website=Gakuseiimcfly |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Magoya baya da farin jini ==
Enyimba na da ɗaya daga cikin mafi yawan magoya baya a Najeriya musamman a yankin kudu maso gabas. Magoya baya suna yi wa ƙungiyar laƙabi da “People’s Elephant”, kuma wasannin kungiyar musamman da manyan abokan hamayyarta suna jan hankalin dubban masu kallo.<ref>{{cite web |url=https://npfl.com.ng/club/enyimbafc/ |title=Enyimba FC – NPFL Club Profile |website=NPFL |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shafukan sada zumunta da tattaunawar masu sha’awar ƙwallon ƙafa na Afirka, mutane da dama suna kallon Enyimba a matsayin mafi girman ƙungiyar Najeriya saboda nasarorin da ta samu a gasar CAF Champions League.<ref>{{cite web |url=https://www.reddit.com/r/FootballAfrica/comments/kbsew0/tell_us_about_your_club/ |title=Tell us about your club! |website=Reddit |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Kalubale ==
Duk da manyan nasarorin da ta samu a baya, Enyimba ta fuskanci ƙalubale a shekarun baya da suka haɗa da matsalolin kuɗi, siyasa da kuma rashin kyakkyawan tsari na gudanarwa. Wasu manazarta sun bayyana cewa waɗannan matsaloli sun rage ƙarfin ƙungiyar a gasa ta nahiyar Afirka idan aka kwatanta da shekarun 2000.<ref>{{cite web |url=https://guardian.ng/sport/enyimba-fc-african-giant-hobbled-by-politics-poor-governance/ |title=Enyimba FC: African giant hobbled by politics, poor governance |website=The Guardian Nigeria |date=2025-08-28 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[CAF Champions League]]
* [[Abia State]]
* [[Aba]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
js23h5v6tpvnuzkte9s0h9xy6ypyurl
Bala Nikyu
0
151922
838814
2026-05-21T15:49:36Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Bala Nikyu''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi da dama a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) tare da wasu ƙungiyoyin matasa na ƙasa. Ya shahara wajen horas da [[Nasarawa United FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Gombe United FC]] da kuma ƙungiyar mata ta Najeriya ta ’yan ƙasa da shekaru 17, wato Flamingoes.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/bala-nikyu/profil/trainer/69534 |title=Bala Nikyu...
838814
wikitext
text/x-wiki
'''Bala Nikyu''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi da dama a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) tare da wasu ƙungiyoyin matasa na ƙasa. Ya shahara wajen horas da [[Nasarawa United FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Gombe United FC]] da kuma ƙungiyar mata ta Najeriya ta ’yan ƙasa da shekaru 17, wato Flamingoes.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/bala-nikyu/profil/trainer/69534 |title=Bala Nikyu – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a samu cikakken bayani a fili game da ranar haihuwar Bala Nikyu da tarihin rayuwarsa ta farko ba, amma an san shi a matsayin ɗaya daga cikin gogaggun masu horas da ƙwallon ƙafa a Najeriya musamman a matakin cikin gida da kuma ci gaban matasa.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/bala-nikyu/profil/trainer/69534 |title=Bala Nikyu – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bala Nikyu ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban na NPFL ciki har da [[Niger Tornadoes FC]], [[Katsina United FC]], [[Wikki Tourists FC]] da [[Nasarawa United FC]]. Ya shahara wajen gina ƙungiyoyi masu ƙarfi da kuma bai wa matasa damar taka rawa a manyan ƙungiyoyi.<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/gombe-united-appoints-bala-nikyu-as-new-technical-adviser-for-npfl-remainder |title=Gombe United appoints Bala Nikyu as New Technical Adviser |website=Africa Sport Network |date=2024-03-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2016, ƙungiyar [[Wikki Tourists FC]] ta naɗa Bala Nikyu a matsayin babban koci tare da Mohammed Babaganaru wanda aka ba matsayin Technical Adviser. Naɗin nasa ya biyo bayan tantance masu horaswa sama da goma da ƙungiyar ta gudanar.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/11/01/wikki-tourists-appoint-babaganaru-nikyu-technical-adviser-coach/ |title=Wikki Tourists appoint Babaganaru, Nikyu as technical adviser, coach |website=Daily Post Nigeria |date=2016-11-01 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Nikyu ya kuma jagoranci ƙungiyar mata ta Najeriya ta ’yan ƙasa da shekaru 17, wato Flamingoes, a gasar cin kofin duniya ta FIFA U-17 Women’s World Cup da aka gudanar a Jordan a shekarar 2016. Bayan rashin nasara a hannun Brazil, ya bayyana cewa tsoron sunan Brazil ne ya sa ’yan wasansa suka kasa nuna bajintarsu yadda ya kamata.<ref>{{cite web |url=https://nigerianobservernews.com/2016/10/fear-of-brazil-did-us-in-flamingoes-coach-says/ |title=Fear of Brazil did us in, Flamingoes coach says |website=Nigerian Observer |date=2016-10-02 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2018, [[Nasarawa United FC]] ta sake naɗa Bala Nikyu a matsayin sabon mai horaswa saboda gogewarsa da kuma tarihin da yake da shi da ƙungiyar. Shugaban ƙungiyar ya bayyana cewa Nikyu ya taka muhimmiyar rawa wajen ɗaga ƙungiyar zuwa NPFL a baya.<ref>{{cite web |url=https://www.brila.net/nasarawa-united-unveils-bala-nikyu-as-new-coach/ |title=Nasarawa United unveils Bala Nikyu as new Coach |website=Brila FM |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan shafe kusan shekaru uku yana horas da [[Nasarawa United FC]], Bala Nikyu ya bar ƙungiyar a watan Afrilun 2023 bayan rashin kyakkyawan sakamako a kakar NPFL.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/04/02/nikyu-steps-down-as-nasarawa-uniteds-head-coach/ |title=Nikyu steps down as Nasarawa United’s head coach |website=Daily Post Nigeria |date=2023-04-02 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Maris na shekarar 2024, [[Gombe United FC]] ta sanar da naɗin Bala Nikyu a matsayin Technical Adviser domin taimaka wa ƙungiyar wajen guje wa faduwa daga gasar NPFL. Shugabannin ƙungiyar sun bayyana cewa gogewarsa da dabarunsa za su taimaka wajen dawo da ƙungiyar kan hanya madaidaiciya.<ref>{{cite web |url=https://dailytrust.com/nikyu-appointed-gombe-utd-coach-till-season-end/ |title=Nikyu appointed Gombe Utd coach till season end |website=Daily Trust |date=2024-03-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Duk da haka, Bala Nikyu ya yi murabus daga aikin horas da [[Gombe United FC]] bayan ƙungiyar ta fadi daga NPFL a shekarar 2024.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2024/06/05/bala-nikyu-quits-as-gombe-united-head-coach/ |title=Bala Nikyu quits as Gombe United head coach |website=Daily Post Nigeria |date=2024-06-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan nan, Gombe United ta sake tsawaita zamansa a matsayin Technical Adviser tare da ba shi sabon kwangila domin jagorantar ƙoƙarin mayar da ƙungiyar zuwa babban matakin NPFL.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/gombe-united-retains-coach-bala-nikyu-as-technical-adviser-appoints-abdullah-i-haruna-as-chief-coach/ |title=Gombe United Retains Coach Bala Nikyu As Technical Adviser |website=Sports247 Nigeria |date=2024-09-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024 kuma, an bayyana Bala Nikyu a matsayin ɗaya daga cikin mataimakan koci na ƙungiyar Najeriya ta ’yan ƙasa da shekaru 17, Golden Eaglets, ƙarƙashin jagorancin Manu Garba.<ref>{{cite web |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=50972 |title=Manu Garba returns to Golden Eaglets as head coach; assistant roles for Ugbade, Bala Nikyu |website=All Nigeria Soccer |date=2024-03-28 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Bala Nikyu ya shahara da amfani da tsarin wasa mai kai hari, musamman tsarin 4-3-3. Haka kuma yana mai da hankali wajen bunƙasa matasan ’yan wasa da ƙarfafa tsari a tsakiyar fili.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/bala-nikyu/profil/trainer/69534 |title=Bala Nikyu – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Niger Tornadoes FC]]
* [[Wikki Tourists FC]]
* [[Katsina United FC]]
* [[Nasarawa United FC]]
* [[Gombe United FC]]
* Najeriya U-17 Mata (Flamingoes)<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/gombe-united-appoints-bala-nikyu-as-new-technical-adviser-for-npfl-remainder |title=Gombe United appoints Bala Nikyu as New Technical Adviser |website=Africa Sport Network |date=2024-03-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
rr6ak19abh1ag4oe4lwpjxz8go717bl
Isaac Danladi
0
151923
838817
2026-05-21T15:52:39Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Isaac Danladi''' (wanda aka fi sani da '''Barrister Isaac Danladi''') ɗan gudanarwar ƙwallon ƙafa ne, lauya kuma tsohon jami’in gwamnatin jihar Nasarawa a Najeriya. Ya yi suna musamman a matsayin shugaban [[Nasarawa United FC]] da kuma shugaban ƙungiyar masu mallakar kulob ɗin ƙwallon ƙafa ta Najeriya (Club Owners Association of Nigeria). Haka kuma ya riƙe muƙamin Babban Sakatare (Permanent Secretary) na Ma’aikatar Matasa da Wasanni ta jihar Nasarawa.<ref>{{cit...
838817
wikitext
text/x-wiki
'''Isaac Danladi''' (wanda aka fi sani da '''Barrister Isaac Danladi''') ɗan gudanarwar ƙwallon ƙafa ne, lauya kuma tsohon jami’in gwamnatin jihar Nasarawa a Najeriya. Ya yi suna musamman a matsayin shugaban [[Nasarawa United FC]] da kuma shugaban ƙungiyar masu mallakar kulob ɗin ƙwallon ƙafa ta Najeriya (Club Owners Association of Nigeria). Haka kuma ya riƙe muƙamin Babban Sakatare (Permanent Secretary) na Ma’aikatar Matasa da Wasanni ta jihar Nasarawa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/06/07/nasarawa-united-chairman-danladi-gets-new-appointment/ |title=Nasarawa United chairman, Danladi gets new appointment |website=Daily Post Nigeria |date=2023-06-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Ba a samu cikakken bayanin ranar haihuwar Isaac Danladi a fili ba, amma an san cewa ɗan jihar Nasarawa ne wanda ya yi karatun lauya kuma ya shafe shekaru masu yawa yana aiki a gwamnatin jihar da kuma harkokin wasanni.<ref>{{cite web |url=https://sportsbash.com.ng/permanent-secretary-ministry-of-sports-nasarawa-danladi-bows-out-in-grand-style-after-35-years-of-service/ |title=Permanent Secretary, Ministry of Sports, Nasarawa, Danladi bows out in grand style after 35 years of service |website=SportsBash |date=2024-10-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar gudanarwa ==
Isaac Danladi ya yi fice a harkokin gudanar da ƙwallon ƙafa bayan zamansa shugaban [[Nasarawa United FC]]. A lokacin jagorancinsa, ƙungiyar ta samu nasarori da dama ciki har da samun gurbin shiga gasar nahiyar Afirka ta CAF Confederation Cup da kuma kaiwa wasan ƙarshe na Aiteo Cup.<ref>{{cite web |url=https://dailytrust.com/i-performed-creditably-as-nasarawa-utd-chairman-danladi/ |title=I performed creditably as Nasarawa Utd chairman – Danladi |website=Daily Trust |date=2019-07-18 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2020, gwamnatin jihar Nasarawa ta sake naɗa shi a matsayin shugaban [[Nasarawa United FC]] domin taimaka wa ƙungiyar fita daga matsalar faɗa wa mataki na ƙasa. Bayan dawowarsa, ya bayyana cewa zai yi amfani da ƙwarewarsa wajen ceto ƙungiyar daga halin da take ciki.<ref>{{cite web |url=https://dailysportsng.com/news/18182-Danladi-Resumes-As-Nasarawa-United-Chairman-Promises-To-Take-Team-Out-Of-Murky-Waters |title=Danladi Resumes As Nasarawa United Chairman |website=Daily Sports Nigeria |date=2020-02-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Isaac Danladi ya kuma kasance shugaban ƙungiyar masu mallakar kulob ɗin ƙwallon ƙafa ta Najeriya, inda ya riƙa kare muradun kulob ɗin cikin gida tare da neman ƙarin tallafi daga gwamnati domin bunƙasa gasar cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://businesspost.ng/sports/minister-promises-more-support-for-domestic-football-clubs/ |title=Minister Promises More Support for Domestic Football Clubs |website=Business Post Nigeria |date=2022-08-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin gwamnati ==
A watan Yunin 2023, gwamnan jihar Nasarawa Abdullahi Sule ya naɗa Isaac Danladi a matsayin Babban Sakatare (Permanent Secretary) a ma’aikatar gwamnatin jihar. Daga baya aka tura shi Ma’aikatar Matasa da Wasanni ta jihar Nasarawa saboda ƙwarewarsa a harkokin wasanni.<ref>{{cite web |url=https://sportingtribune.com/uplift-promote-sports-ysfon-charges-nasarawa-permanent-secretary/ |title=Uplift, promote sports, YSFON charges Nasarawa permanent secretary |website=Sporting Tribune |date=2023-08-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Kungiyar Youth Sports Federation of Nigeria (YSFON) ta bayyana naɗin nasa a matsayin wanda ya dace da cancanta saboda gogewarsa a harkokin ƙwallon ƙafa da gudanarwa.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/ysfon-north-central-congratulates-youth-and-sports-perm-sec-danladi-2/ |title=YSFON Congratulates Youth And Sports Perm. Sec., Danladi |website=Sports247 Nigeria |date=2023-09-01 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Oktoban 2024, Isaac Danladi ya yi ritaya daga aikin gwamnati bayan shekaru kusan 35 yana hidima a jihar Nasarawa. A wajen bikin ban-kwana da aka shirya masa, jami’an gwamnati da masu ruwa da tsaki a harkokin wasanni sun yaba da gudummawar da ya bayar wajen bunƙasa wasanni da aikin gwamnati.<ref>{{cite web |url=https://nbs.na.gov.ng/2024/10/04/ministry-of-youths-and-sports-sendoff-permanent-secretary/ |title=Ministry of Youths and Sports Sendoff Permanent Secretary |website=Nasarawa Broadcasting Service |date=2024-10-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Yabo da karramawa ==
A shekarar 2024, ƙungiyar Global Alliance for Peace and Unity ta karrama Isaac Danladi da lambar yabo ta “Icon of Peace” saboda rawar da ya taka wajen inganta zaman lafiya da haɗin kai ta hanyar wasanni da ayyukan gwamnati.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/chief-barr-isaac-danladi-recognized-as-icon-of-peace-by-global-alliance-for-peace-and-unity/ |title=Chief Barr. Isaac Danladi Recognized As Icon Of Peace |website=Sports247 Nigeria |date=2024-08-02 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2025, [[Nigeria Football Federation]] (NFF) ta taya shi murna bayan samun sabon muƙamin gwamnati, tana bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu ruwa da tsaki a harkar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://sportsvillagesquare.com/2025/02/25/nff-congratulates-bassey-danladi-on-government-appointments/ |title=NFF congratulates Bassey, Danladi on government appointments |website=Sports Village Square |date=2025-02-25 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nasarawa United FC]]
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Nigeria Football Federation]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
1lzlq2c9f2bmckoxlfzoki497u6mklf
John Obuh
0
151924
838818
2026-05-21T15:54:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''John Sam Obuh''' (an haife shi ranar 21 ga Maris, 1960) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya yi suna sosai wajen horas da ƙungiyoyin matasa na Najeriya musamman [[Nigeria national under-17 football team|Golden Eaglets]] da [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]]. Haka kuma ya horas da manyan ƙungiyoyi a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) ciki har da [[Kwara United FC]], [[Enugu Rangers]], Akwa...
838818
wikitext
text/x-wiki
'''John Sam Obuh''' (an haife shi ranar 21 ga Maris, 1960) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya yi suna sosai wajen horas da ƙungiyoyin matasa na Najeriya musamman [[Nigeria national under-17 football team|Golden Eaglets]] da [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]]. Haka kuma ya horas da manyan ƙungiyoyi a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) ciki har da [[Kwara United FC]], [[Enugu Rangers]], [[Akwa United FC]] da [[Sharks FC]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi John Obuh a garin Ohafia da ke jihar Abia a Najeriya ranar 21 ga Maris, 1960. Ya taka leda a matsayin ɗan wasan ƙwallon ƙafa kafin ya koma aikin horaswa. A lokacin da yake buga wasa, ya taka leda a ƙungiyoyi kamar [[Abiola Babes FC]], [[Calabar Rovers FC]] da [[Udoji United FC]].<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/obuh-replaces-emeka-iyama |title=Obuh replaces Emeka Iyama |website=Africa Sport Network |date=2023-07-13 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.africatopsports.com/2021/07/27/ex-golden-eaglets-head-coach-john-obuh-appointed-as-roma-academy-technical-director/ |title=Ex-Golden Eaglets Head Coach John Obuh Appointed AS Roma Academy Technical Director |website=Africa Top Sports |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
John Obuh ya fara samun suna a matsayin mai horaswa bayan jagorantar [[Kwara United FC]] zuwa matakin gasar firimiya ta Najeriya a shekarar 2009. Kyakkyawan aikinsa a ƙungiyar ya sa aka ba shi aikin horas da ƙungiyar matasa ta Najeriya ’yan ƙasa da shekaru 17.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/01/12/obuh-appointed-technical-adviser-of-kwara-united/ |title=Obuh appointed Technical Adviser of Kwara United |website=Daily Post Nigeria |date=2016-01-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2009, Obuh ya jagoranci [[Nigeria national under-17 football team|Golden Eaglets]] zuwa wasan ƙarshe na gasar [[2009 FIFA U-17 World Cup]] da Najeriya ta karɓi baƙunci. Duk da cewa Najeriya ta sha kashi a hannun Switzerland a wasan ƙarshe, ƙungiyar ta samu lambar azurfa kuma an yaba da irin salon wasan da Obuh ya gabatar.<ref>{{cite web |url=https://en.africatopsports.com/2021/07/27/ex-golden-eaglets-head-coach-john-obuh-appointed-as-roma-academy-technical-director/ |title=Ex-Golden Eaglets Head Coach John Obuh Appointed AS Roma Academy Technical Director |website=Africa Top Sports |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya zama mai horas da [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]] tsakanin 2010 zuwa 2013. A lokacin aikinsa, ya jagoranci Najeriya zuwa matakin kusa da na ƙarshe a gasar matasa ta Afrika da kuma kaiwa zagayen kwata fainal a gasar cin kofin duniya ta matasa da aka gudanar a Colombia.<ref>{{cite web |url=https://www.africatopsports.com/2013/07/05/nigeria-le-coach-des-u20-john-obuh-a-demissionne/ |title=Nigeria : Le Coach des U20 John Obuh a démissionné |website=Africa Top Sports |date=2013-07-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Yulin 2013, John Obuh ya yi murabus daga aikin horas da Flying Eagles bayan Najeriya ta kasa kaiwa matakin da ake tsammani a gasar cin kofin duniya ta ’yan ƙasa da shekaru 20. Ya bayyana cewa matsin lamba daga magoya baya da hukumomin ƙwallon ƙafa ya taka rawa wajen yanke shawarar barin aikin.<ref>{{cite web |url=https://www.africatopsports.com/2013/07/05/nigeria-le-coach-des-u20-john-obuh-a-demissionne/ |title=Nigeria : Le Coach des U20 John Obuh a démissionné |website=Africa Top Sports |date=2013-07-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan barinsa aikin ƙasa, Obuh ya ci gaba da horas da ƙungiyoyin cikin gida kamar [[Enugu Rangers]], [[Akwa United FC]] da kuma sake komawa [[Kwara United FC]] a shekarar 2016. Ya yi aiki musamman wajen bunƙasa matasan ’yan wasa da kuma gyaran tsarin fasaha na ƙungiyoyi.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/01/12/obuh-appointed-technical-adviser-of-kwara-united/ |title=Obuh appointed Technical Adviser of Kwara United |website=Daily Post Nigeria |date=2016-01-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2021, aka naɗa John Obuh a matsayin Daraktan Fasaha na makarantar ƙwallon ƙafa ta [[AS Roma Academy Abuja]]. An bayyana cewa an zaɓe shi ne saboda ƙwarewarsa wajen bunƙasa matasan ’yan wasa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://dailytimesng.com/former-nigeria-coach-appointed-as-roma-technical-director/ |title=Former Nigeria Coach appointed AS Roma Technical Director |website=Daily Times Nigeria |date=2021-07-26 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://m.allfootballapp.com/news/La-Liga/Roma-Academy-appoint-Obuh-as-technical-director/2653225 |title=Roma Academy appoint Obuh as technical director |website=All Football |date=2021-07-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2023, gwamnatin jihar Abia ta naɗa shi shugaban hukumar gudanarwar [[Abia Warriors FC]], wanda hakan ya nuna cigaban rawarsa a harkar gudanar da ƙwallon ƙafa bayan aikin horaswa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/07/12/ex-flying-eagles-coach-obuh-replaces-inyama-as-abia-warriors-chairman/ |title=Ex-Flying Eagles coach, Obuh replaces Inyama as Abia Warriors chairman |website=Daily Post Nigeria |date=2023-07-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
John Obuh ya shahara wajen gano da haɓaka matasan ’yan wasa. Yawancin ’yan wasan da suka taka rawa a ƙungiyoyin Najeriya sun fito ne daga tsarin horaswarsa a matakin matasa. Ya fi amfani da tsarin wasa mai dogaro da tsari, saurin kai hari da kuma haɗin kai tsakanin ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin mai horaswa ===
* Gwarzon [[WAFU Club Championship]] tare da [[Sharks FC]] a shekarar 2010
* Wanda ya zo na biyu a [[2009 FIFA U-17 World Cup]] tare da Najeriya
* Jagorantar [[Nigeria national under-20 football team|Flying Eagles]] zuwa kwata fainal na gasar cin kofin duniya ta ’yan ƙasa da shekaru 20 a Colombia<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/John_Obuh |title=John Obuh |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Niger Tornadoes FC]]
* [[Kwara United FC]]
* [[Nigeria national under-17 football team|Nigeria U-17]]
* [[Sharks FC]]
* [[Nigeria national under-20 football team|Nigeria U-20]]
* [[Enugu Rangers]]
* [[Akwa United FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-obuh/profil/trainer/18822 |title=John Obuh – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
sks9vmimnibunfw75fj19ni991u9f8a
Cutar kifi ta Bermuda
0
151925
838819
2026-05-21T15:55:48Z
A'isha Adamu
30448
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1326200879|Bermuda fish chowder]]"
838819
wikitext
text/x-wiki
[[Bermuda]] fish tank top right now I want to see you in the morning and I will be there in a few minutes to get the attached to the current location kuma an gina shi ne ya sanya mu na chowder shine abincin chowder wanda ake la'akari da Abincin ƙasa na Bermuda . Abubuwan da ke tattare da shi sune kifi, [[Tumatir]] da [[albasa]] da aka dafa da baƙar fata da sauce mai zafi. An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda.
== Shirye-shirye ==
Abubuwan da ake amfani da su a cikin kifi kifi na Bermuda sune kifin kipi, fillets na kifi, da kuma tumatir. Sauran sinadaran yawanci kayan lambu ne da ganye da kayan yaji.
Akwai bambance-bambance da yawa da aka samo daga sinadaran asali. Ɗaya daga cikin girke-girke yana amfani da kofin albasa, Celery, da carrot da kuma naman alade da aka yanke da kuma ɗanɗano na Soya na Worcestershire. Wani yana amfani da fillets na farin Kifi (ko dai cod, grouper, tilefish, ko snapper), albasa, karoshi, celery, tafarnuwa, [[man shanu]] mara gishiri, [[Ganyen bay|Bay leaf]], thyme, allspice, Worcestershire sauce, baƙar fata rum da sherry pepper sauce.<ref name="Epicurious - Oct2000 - Bermuda Fish Chowder">{{Cite web |date=October 2000 |title=Bermuda Fish Chowder |url=http://www.epicurious.com/recipes/food/views/Bermuda-Fish-Chowder-104011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124001635/https://www.epicurious.com/recipes/food/views/bermuda-fish-chowder-104011 |archive-date=24 November 2021 |access-date=12 March 2012 |website=[[Epicurious]]}}</ref> Ana iya amfani da wasu nau'ikan kifi kamar kifin dutse ko bass na teku.
Daidaitawar kifi na Bermuda ya fi kauri fiye da chowders da aka cika da madara ko cream. Wani lokaci ana kwatanta shi da bouillabaisse.
== Abincin gargajiya ==
Ana dafa girke-girke na gargajiya tare da baƙar fata, da kuma "sherry peppers sauce", sauce mai zafi da aka yi da Piment marinated a cikin sherry da kayan yaji. Outerbridge's Original Sherry Peppers Sauce yana daya daga cikin 'yan fitarwa na Bermuda. Wani labarin [[Los Angeles Times|LA Times]] na 1990 ya bayyana cewa "akwai faɗar a tsibirin" cewa dole ne kifin kifi na Bermuda ya haɗa da soya na Outerbridge. Black Seal Rum da aka yi da Bermudan distiller Gosling Brothers kuma ana ɗaukarsa rum na gargajiya don ɗanɗano da miya.
== Tarihi ==
An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda. Sherry peppers sauce kuma al'adar Bermudan ce daga wannan lokacin. An kira shi "abincin peppers", ma'aikatan jirgin ruwa sun yi amfani da shi don cin abinci da aka lalata ya fi ɗanɗano.
== Duba kuma ==
* Bouillabaisse
* Gumbo
* Kifi mai cin abinci
* Jerin miya
* Jerin stews
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Bermuda's Fish Chowder daga Mujallar WestJet Airlines
* [https://books.google.com/books?id=r9C5NqK0878C&dq=Wahoo+%22Bermuda+fish+chowder%22&pg=PA41 Bayani na kifi na Bermuda] daga littafin Frommer na 2011 Bermuda
* Rubuce-rubucen da aka adana 29 ga Agusta 2019 a daga shafin yanar gizon Gosling's Rum.
pcc4ae4s5ku6xvfkcrqqty4oekzrhkd
838821
838819
2026-05-21T15:56:56Z
A'isha Adamu
30448
838821
wikitext
text/x-wiki
[[Bermuda]] fish chowder shine abincin chowder wanda ake la'akari da Abincin ƙasa na Bermuda . Abubuwan da ke tattare da shi sune kifi, [[Tumatir]] da [[albasa]] da aka dafa da baƙar fata da sauce mai zafi. An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda.
== Shirye-shirye ==
Abubuwan da ake amfani da su a cikin kifi kifi na Bermuda sune kifin kipi, fillets na kifi, da kuma tumatir. Sauran sinadaran yawanci kayan lambu ne da ganye da kayan yaji.
Akwai bambance-bambance da yawa da aka samo daga sinadaran asali. Ɗaya daga cikin girke-girke yana amfani da kofin albasa, Celery, da carrot da kuma naman alade da aka yanke da kuma ɗanɗano na Soya na Worcestershire. Wani yana amfani da fillets na farin Kifi (ko dai cod, grouper, tilefish, ko snapper), albasa, karoshi, celery, tafarnuwa, [[man shanu]] mara gishiri, [[Ganyen bay|Bay leaf]], thyme, allspice, Worcestershire sauce, baƙar fata rum da sherry pepper sauce.<ref name="Epicurious - Oct2000 - Bermuda Fish Chowder">{{Cite web |date=October 2000 |title=Bermuda Fish Chowder |url=http://www.epicurious.com/recipes/food/views/Bermuda-Fish-Chowder-104011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124001635/https://www.epicurious.com/recipes/food/views/bermuda-fish-chowder-104011 |archive-date=24 November 2021 |access-date=12 March 2012 |website=[[Epicurious]]}}</ref> Ana iya amfani da wasu nau'ikan kifi kamar kifin dutse ko bass na teku.
Daidaitawar kifi na Bermuda ya fi kauri fiye da chowders da aka cika da madara ko cream. Wani lokaci ana kwatanta shi da bouillabaisse.
== Abincin gargajiya ==
Ana dafa girke-girke na gargajiya tare da baƙar fata, da kuma "sherry peppers sauce", sauce mai zafi da aka yi da Piment marinated a cikin sherry da kayan yaji. Outerbridge's Original Sherry Peppers Sauce yana daya daga cikin 'yan fitarwa na Bermuda. Wani labarin [[Los Angeles Times|LA Times]] na 1990 ya bayyana cewa "akwai faɗar a tsibirin" cewa dole ne kifin kifi na Bermuda ya haɗa da soya na Outerbridge. Black Seal Rum da aka yi da Bermudan distiller Gosling Brothers kuma ana ɗaukarsa rum na gargajiya don ɗanɗano da miya.
== Tarihi ==
An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda. Sherry peppers sauce kuma al'adar Bermudan ce daga wannan lokacin. An kira shi "abincin peppers", ma'aikatan jirgin ruwa sun yi amfani da shi don cin abinci da aka lalata ya fi ɗanɗano.
== Duba kuma ==
* Bouillabaisse
* Gumbo
* Kifi mai cin abinci
* Jerin miya
* Jerin stews
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Bermuda's Fish Chowder daga Mujallar WestJet Airlines
* [https://books.google.com/books?id=r9C5NqK0878C&dq=Wahoo+%22Bermuda+fish+chowder%22&pg=PA41 Bayani na kifi na Bermuda] daga littafin Frommer na 2011 Bermuda
* Rubuce-rubucen da aka adana 29 ga Agusta 2019 a daga shafin yanar gizon Gosling's Rum.
ezzc9c23b27uvhhfq0f4nxiwgjl5po4
838822
838821
2026-05-21T15:58:12Z
A'isha Adamu
30448
838822
wikitext
text/x-wiki
[[Bermuda]] fish chowder shine abincin chowder wanda ake la'akari da Abincin ƙasa na Bermuda .<ref name="Jamaica Gleaner - 03Mar2007 - A taste of Guyana and Bermuda">{{cite news|url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20070308/cook/cook2.html|title=A taste of Guyana and Bermuda|last=Kelly|first=Daviot|date=8 March 2007|work=[[Jamaica Gleaner]]|accessdate=29 February 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080409212659/http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20070308/cook/cook2.html|archivedate=9 April 2008}}</ref><ref name="The Bulletin - 30Jan1990 - Peppers profiting packer">{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=T0xTAAAAIBAJ&pg=6595,243930&dq=bermuda-fish-chowder&hl=en|title=Peppers profiting packer|last=Hillinger|first=Charles|date=30 January 1990|work=[[The Bulletin (Australian periodical)|The Bulletin]]|publisher=[[ACP Magazines|Australian Consolidated Press]]|accessdate=29 February 2012}}</ref> Abubuwan da ke tattare da shi sune kifi, [[Tumatir]] da [[albasa]] da aka dafa da baƙar fata da sauce mai zafi. An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda.
== Shirye-shirye ==
Abubuwan da ake amfani da su a cikin kifi kifi na Bermuda sune kifin kipi, fillets na kifi, da kuma tumatir. Sauran sinadaran yawanci kayan lambu ne da ganye da kayan yaji.
Akwai bambance-bambance da yawa da aka samo daga sinadaran asali. Ɗaya daga cikin girke-girke yana amfani da kofin albasa, Celery, da carrot da kuma naman alade da aka yanke da kuma ɗanɗano na Soya na Worcestershire. Wani yana amfani da fillets na farin Kifi (ko dai cod, grouper, tilefish, ko snapper), albasa, karoshi, celery, tafarnuwa, [[man shanu]] mara gishiri, [[Ganyen bay|Bay leaf]], thyme, allspice, Worcestershire sauce, baƙar fata rum da sherry pepper sauce.<ref name="Epicurious - Oct2000 - Bermuda Fish Chowder">{{Cite web |date=October 2000 |title=Bermuda Fish Chowder |url=http://www.epicurious.com/recipes/food/views/Bermuda-Fish-Chowder-104011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124001635/https://www.epicurious.com/recipes/food/views/bermuda-fish-chowder-104011 |archive-date=24 November 2021 |access-date=12 March 2012 |website=[[Epicurious]]}}</ref> Ana iya amfani da wasu nau'ikan kifi kamar kifin dutse ko bass na teku.
Daidaitawar kifi na Bermuda ya fi kauri fiye da chowders da aka cika da madara ko cream. Wani lokaci ana kwatanta shi da bouillabaisse.
== Abincin gargajiya ==
Ana dafa girke-girke na gargajiya tare da baƙar fata, da kuma "sherry peppers sauce", sauce mai zafi da aka yi da Piment marinated a cikin sherry da kayan yaji. Outerbridge's Original Sherry Peppers Sauce yana daya daga cikin 'yan fitarwa na Bermuda. Wani labarin [[Los Angeles Times|LA Times]] na 1990 ya bayyana cewa "akwai faɗar a tsibirin" cewa dole ne kifin kifi na Bermuda ya haɗa da soya na Outerbridge. Black Seal Rum da aka yi da Bermudan distiller Gosling Brothers kuma ana ɗaukarsa rum na gargajiya don ɗanɗano da miya.
== Tarihi ==
An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda. Sherry peppers sauce kuma al'adar Bermudan ce daga wannan lokacin. An kira shi "abincin peppers", ma'aikatan jirgin ruwa sun yi amfani da shi don cin abinci da aka lalata ya fi ɗanɗano.
== Duba kuma ==
* Bouillabaisse
* Gumbo
* Kifi mai cin abinci
* Jerin miya
* Jerin stews
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Bermuda's Fish Chowder daga Mujallar WestJet Airlines
* [https://books.google.com/books?id=r9C5NqK0878C&dq=Wahoo+%22Bermuda+fish+chowder%22&pg=PA41 Bayani na kifi na Bermuda] daga littafin Frommer na 2011 Bermuda
* Rubuce-rubucen da aka adana 29 ga Agusta 2019 a daga shafin yanar gizon Gosling's Rum.
pgr7wjjybhq0xmbghxrmrqh8cd4mfwu
838824
838822
2026-05-21T15:58:33Z
A'isha Adamu
30448
838824
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Bermuda]] fish chowder shine abincin chowder wanda ake la'akari da Abincin ƙasa na Bermuda .<ref name="Jamaica Gleaner - 03Mar2007 - A taste of Guyana and Bermuda">{{cite news|url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20070308/cook/cook2.html|title=A taste of Guyana and Bermuda|last=Kelly|first=Daviot|date=8 March 2007|work=[[Jamaica Gleaner]]|accessdate=29 February 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080409212659/http://www.jamaica-gleaner.com/gleaner/20070308/cook/cook2.html|archivedate=9 April 2008}}</ref><ref name="The Bulletin - 30Jan1990 - Peppers profiting packer">{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=T0xTAAAAIBAJ&pg=6595,243930&dq=bermuda-fish-chowder&hl=en|title=Peppers profiting packer|last=Hillinger|first=Charles|date=30 January 1990|work=[[The Bulletin (Australian periodical)|The Bulletin]]|publisher=[[ACP Magazines|Australian Consolidated Press]]|accessdate=29 February 2012}}</ref> Abubuwan da ke tattare da shi sune kifi, [[Tumatir]] da [[albasa]] da aka dafa da baƙar fata da sauce mai zafi. An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda.
== Shirye-shirye ==
Abubuwan da ake amfani da su a cikin kifi kifi na Bermuda sune kifin kipi, fillets na kifi, da kuma tumatir. Sauran sinadaran yawanci kayan lambu ne da ganye da kayan yaji.
Akwai bambance-bambance da yawa da aka samo daga sinadaran asali. Ɗaya daga cikin girke-girke yana amfani da kofin albasa, Celery, da carrot da kuma naman alade da aka yanke da kuma ɗanɗano na Soya na Worcestershire. Wani yana amfani da fillets na farin Kifi (ko dai cod, grouper, tilefish, ko snapper), albasa, karoshi, celery, tafarnuwa, [[man shanu]] mara gishiri, [[Ganyen bay|Bay leaf]], thyme, allspice, Worcestershire sauce, baƙar fata rum da sherry pepper sauce.<ref name="Epicurious - Oct2000 - Bermuda Fish Chowder">{{Cite web |date=October 2000 |title=Bermuda Fish Chowder |url=http://www.epicurious.com/recipes/food/views/Bermuda-Fish-Chowder-104011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124001635/https://www.epicurious.com/recipes/food/views/bermuda-fish-chowder-104011 |archive-date=24 November 2021 |access-date=12 March 2012 |website=[[Epicurious]]}}</ref> Ana iya amfani da wasu nau'ikan kifi kamar kifin dutse ko bass na teku.
Daidaitawar kifi na Bermuda ya fi kauri fiye da chowders da aka cika da madara ko cream. Wani lokaci ana kwatanta shi da bouillabaisse.
== Abincin gargajiya ==
Ana dafa girke-girke na gargajiya tare da baƙar fata, da kuma "sherry peppers sauce", sauce mai zafi da aka yi da Piment marinated a cikin sherry da kayan yaji. Outerbridge's Original Sherry Peppers Sauce yana daya daga cikin 'yan fitarwa na Bermuda. Wani labarin [[Los Angeles Times|LA Times]] na 1990 ya bayyana cewa "akwai faɗar a tsibirin" cewa dole ne kifin kifi na Bermuda ya haɗa da soya na Outerbridge. Black Seal Rum da aka yi da Bermudan distiller Gosling Brothers kuma ana ɗaukarsa rum na gargajiya don ɗanɗano da miya.
== Tarihi ==
An yi imanin cewa an kirkiro girke-girke ne a karni na 17 ta masu mulkin mallaka na Ingila a Bermuda. Sherry peppers sauce kuma al'adar Bermudan ce daga wannan lokacin. An kira shi "abincin peppers", ma'aikatan jirgin ruwa sun yi amfani da shi don cin abinci da aka lalata ya fi ɗanɗano.
== Duba kuma ==
* Bouillabaisse
* Gumbo
* Kifi mai cin abinci
* Jerin miya
* Jerin stews
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Bermuda's Fish Chowder daga Mujallar WestJet Airlines
* [https://books.google.com/books?id=r9C5NqK0878C&dq=Wahoo+%22Bermuda+fish+chowder%22&pg=PA41 Bayani na kifi na Bermuda] daga littafin Frommer na 2011 Bermuda
* Rubuce-rubucen da aka adana 29 ga Agusta 2019 a daga shafin yanar gizon Gosling's Rum.
owlpg5zhj91tvojyaojblraolpzvzzw
Paul Offor
0
151926
838820
2026-05-21T15:56:44Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Nigerian football coach, Paul Offor, at Godswill Akpabio Stadium on 24 February 2026.jpg|thumb]] '''Paul Offor''' (an haife shi ranar 17 ga Disamba 1988) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a Najeriya da ƙasashen waje. Ya shahara musamman bayan jagorantar [[Sporting Lagos FC]] zuwa gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) cikin ɗan gajeren lokaci. A halin yanzu yana matsayin babban mai horaswa na [...
838820
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Nigerian football coach, Paul Offor, at Godswill Akpabio Stadium on 24 February 2026.jpg|thumb]]
'''Paul Offor''' (an haife shi ranar 17 ga Disamba 1988) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a Najeriya da ƙasashen waje. Ya shahara musamman bayan jagorantar [[Sporting Lagos FC]] zuwa gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) cikin ɗan gajeren lokaci. A halin yanzu yana matsayin babban mai horaswa na [[Akwa United FC]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/paul-offor/profil/trainer/121221 |title=Paul Offor – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Paul Offor a yankin Aniocha North na Najeriya ranar 17 ga Disamba 1988. Ya fara sha’awar koyar da ƙwallon ƙafa tun yana matashi, inda ya shiga aikin horaswa tun yana ƙanana kafin daga baya ya samu damar aiki da ƙungiyoyi masu tasowa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/akwa-united-coach-paul-offor-bags-uefa-b-licence/ |title=Akwa United Coach Paul Offor Bags UEFA B Licence |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Farkon aikin horaswa ==
Paul Offor ya fara aikin horaswa ne da ƙungiyoyin matasa da ƙananan kungiyoyi kamar Anioma United da T Akoma FC kafin daga baya ya shiga [[Warri Wolves FC]] a matsayin mataimakin mai horaswa. A shekarar 2021 ne aka ba shi cikakken jagorancin ƙungiyar bayan sallamar Evans Ogenyi.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A lokacin da yake jagorantar Warri Wolves, Offor ya nuna ƙwarewa wajen gina ƙungiya mai haɗin kai da kuma bai wa matasa dama. Wannan ya taimaka wajen ƙara masa suna a tsakanin masu bibiyar ƙwallon ƙafa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/akwa-united-coach-paul-offor-bags-uefa-b-licence/ |title=Akwa United Coach Paul Offor Bags UEFA B Licence |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sporting Lagos ==
A watan Maris 2023, ƙungiyar [[Sporting Lagos FC]] ta naɗa Paul Offor a matsayin babban mai horaswa. A cikin watanni kaɗan bayan naɗinsa, ya jagoranci ƙungiyar zuwa samun gurbin shiga NPFL bayan nasarori a gasar Nigeria National League Super 8 Playoffs.<ref>{{cite web |url=https://futball.com.ng/2023/07/04/coach-paul-offor/ |title=Coach Paul Offor: The Architect Behind Sporting Lagos’ Remarkable NPFL Promotion |website=Futball Naija |date=2023-07-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A ƙarƙashin jagorancinsa, Sporting Lagos ta lashe gasar Naija Super 8 a shekarar 2023, wanda ya zama kofin farko a tarihin ƙungiyar. Wannan nasara ta ƙara tabbatar da ƙwarewar Offor wajen gina sabuwar ƙungiya cikin sauri.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sai dai a shekarar 2024, ƙungiyar ta raba gari da shi bayan wasu sakamako marasa kyau a gasar NPFL. Hakan ya kawo ƙarshen zaman da ya yi a Sporting Lagos duk da irin nasarorin da ya samu a farkon aikinsa da ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=pG8po4bgDnI |title=Sporting Lagos FC Announces Departure of Coach Paul Offor |website=YouTube |publisher=News Central TV |date=2024-04-19 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Kano Pillars ==
A watan Yuli 2024, [[Kano Pillars FC]] ta sanar da naɗin Paul Offor a matsayin sabon babban mai horaswa bayan tafiyar Abdul Maikaba. Ya rattaba hannu kan kwantiragin shekaru biyu domin jagorantar ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2024/07/12/npfl-paul-offor-appointed-kano-pillars-head-coach/ |title=NPFL: Paul Offor appointed Kano Pillars head coach |website=Daily Post Nigeria |date=2024-07-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sai dai zamansa a Kano Pillars bai daɗe ba, domin bayan sauyin shugabanci a ƙungiyar an kawo ƙarshen aikinsa cikin ƙanƙanin lokaci. Duk da haka, masana ƙwallon ƙafa sun yaba da salon horaswarsa da hangen nesansa.<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2024/07/npfl-former-sporting-lagos-tactician-takes-over-the-coaching-reins-at-kano-pillars.html |title=Former Sporting Lagos tactician takes over the coaching reins at Kano Pillars |website=Soccernet NG |date=2024-07-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Grassrunners FC ==
Bayan barinsa Kano Pillars, Paul Offor ya koma [[Grassrunners FC]] inda ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku. An bayyana naɗin nasa a matsayin wani babban mataki ga sabuwar ƙungiyar da ke neman bunƙasa a harkar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.naifooty.com.ng/2024/08/former-sporting-lagos-coach-paul-offor.html |title=Former Sporting Lagos Coach Paul Offor Appointed Head Coach of Grassrunners FC |website=Naifooty |date=2024-08-26 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Akwa United ==
A shekarar 2025, [[Akwa United FC]] ta naɗa Paul Offor a matsayin sabon mai ba da shawara ta fasaha kuma babban mai horaswa. An ɗora masa alhakin dawo da ƙungiyar zuwa babban matakin ƙwallon ƙafa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2026, ya samu lasisin horaswa na UEFA B daga Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Scotland, wanda ya ƙara masa ƙwarewa da cancanta a harkar horaswa.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/akwa-united-coach-paul-offor-bags-uefa-b-licence/ |title=Akwa United Coach Paul Offor Bags UEFA B Licence |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Paul Offor ya shahara da amfani da tsarin kai hari musamman 4-3-3, tare da mayar da hankali wajen bunƙasa matasan ’yan wasa. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan masu horaswa masu tasowa a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/paul-offor/profil/trainer/121221 |title=Paul Offor – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== Sporting Lagos ===
* Naija Super 8: 2023<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Lambobin yabo ==
* Nigeria National League Coach of the Month – Disamba 2025
* Nigeria National League Coach of the Month – Janairu 2026
* Nigeria National League Coach of the Month – Fabrairu 2026<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Offor |title=Paul Offor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Warri Wolves FC]]
* [[CIFAS de Djeffa]]
* [[Sporting Lagos FC]]
* [[Kano Pillars FC]]
* [[Grassrunners FC]]
* [[Akwa United FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/paul-offor/profil/trainer/121221 |title=Paul Offor – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4nu3s8vpczrzy6t8pfrb0weoeo5769a
Samson Unuanel
0
151927
838823
2026-05-21T15:58:18Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Samson Unuanel''' (wanda ake kira '''David Samson Unuanel''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) da kuma ƙasashen waje. Ya shahara wajen bunƙasa matasan ’yan wasa da kuma salon horaswa mai amfani da tsari da dabara a wasan ƙwallon ƙafa. Ya taba horas da ƙungiyoyi kamar [[Kwara United FC]], [[Sunshine Stars FC]], [[Ocean Boys FC]], [[Osun United FC]] da k...
838823
wikitext
text/x-wiki
'''Samson Unuanel''' (wanda ake kira '''David Samson Unuanel''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) da kuma ƙasashen waje. Ya shahara wajen bunƙasa matasan ’yan wasa da kuma salon horaswa mai amfani da tsari da dabara a wasan ƙwallon ƙafa. Ya taba horas da ƙungiyoyi kamar [[Kwara United FC]], [[Sunshine Stars FC]], [[Ocean Boys FC]], [[Osun United FC]] da kuma [[Enyimba FC]].<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/06/22/unuanel-joins-enyimbas-technical-crew/ |title=Unuanel joins Enyimba’s technical crew |website=Daily Post Nigeria |date=2016-06-22 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Samson Unuanel ya bayyana cewa ya fara harkar wasan ƙwallon ƙafa tun yana matashi kafin wani rauni ya katse masa burin ci gaba da taka leda. A wata hira da ya yi a shekarar 2018, ya bayyana cewa ya samu mummunan rauni ne a lokacin wasan [[Challenge Cup]] na shekarar 1989 tsakanin [[Rangers International FC]] da [[Niger Tornadoes FC]] a jihar Bauchi, lamarin da ya sa ya karkata gaba ɗaya zuwa aikin horaswa.<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2016/12/akanni-seyi-erstwhile-chief-coach-of.html |title=I wish to lay down Sword on the Pitch – Samson Unuanel |website=Soccernet.ng |date=2018-11-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Samson Unuanel ya yi aiki da ƙungiyoyi da dama a Najeriya, inda ya samu suna wajen gina ƙungiyoyi daga tushe. Ya taba zama mai horas da [[Ocean Boys FC]] a shekarar 2011 bayan ƙungiyar ta yi suna a gasar ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://fr.wikipedia.org/wiki/Ocean_Boys_Football_Club |title=Ocean Boys Football Club |website=French Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2015, ya jagoranci [[Kwara United FC]] zuwa samun tikitin dawowa gasar firimiya ta Najeriya bayan ƙungiyar ta yi fama da sauka zuwa rukuni na biyu. Duk da wannan nasara, daga baya mahukuntan ƙungiyar suka sallame shi tare da sauran ma’aikatan fasaha domin sake fasalin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://nigerianobservernews.com/2015/01/kwara-united-sack-coach-samson-unuanel/ |title=Kwara United Sack Coach Samson Unuanel |website=Nigerian Observer |date=2015-01-06 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2016, ƙungiyar [[Sunshine Stars FC]] ta sallame shi daga aikin horaswa bayan rashin kyakkyawan sakamako a farkon kakar wasan NPFL da kuma rikice-rikicen cikin gida tsakanin jami’an fasaha na ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://thewhistler.ng/sunshine-fires-coach-technical-crew/ |title=Sunshine Fires Coach, Technical Crew |website=The Whistler |date=2016-03-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan barinsa Sunshine Stars, ƙungiyar [[Enyimba FC]] ta ɗauke shi a shekarar 2016 domin ƙarfafa bangaren fasaha na ƙungiyar tare da mai horaswa Paul Aigbogun. Unuanel ya bayyana cewa ya ji daɗin komawarsa Enyimba saboda tarihin ƙungiyar da kuma amincewar da suka nuna masa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2016/06/22/unuanel-joins-enyimbas-technical-crew/ |title=Unuanel joins Enyimba’s technical crew |website=Daily Post Nigeria |date=2016-06-22 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Disamban shekarar 2018, [[Osun United FC]] ta naɗa Samson Unuanel a matsayin sabon babban mai horaswa bayan amincewar shugabannin ƙungiyar. An gabatar da shi a hukumance a jihar Osun tare da umarnin samar da ƙungiya mai ƙarfi da ladabi.<ref>{{cite web |url=https://osundefender.com/unuanel-named-new-osun-utd-head-coach/ |title=Unuanel Named New Osun Utd Head Coach |website=Osun Defender |date=2018-12-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sai dai a watan Mayun 2019, Unuanel ya yi murabus daga aikin horas da Osun United bayan da ƙungiyarsa ta sha kashi da ci 4–2 a hannun Giant Brillars FC duk da cewa suna jagorantar wasa da ci 2–0 a farkon rabin lokaci. Ya zargi wasu da yin zagon ƙasa ga ƙungiyar da kuma haddasa rashin nasarar.<ref>{{cite web |url=https://www.withinnigeria.com/2019/05/05/nigerian-coach-resigns-after-losing-league-match-alleges-gang-up/ |title=Nigerian coach resigns after losing league match, alleges gang-up |website=Within Nigeria |date=2019-05-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024, Samson Unuanel ya koma ƙasar Benin domin horas da ƙungiyar Ayema FC. Ya bayyana cewa tsarin gudanar da ƙwallon ƙafa a Benin ya fi Najeriya kyau saboda kulawa da matasa, kayan aiki da kuma kyakkyawan tsari na gudanarwa.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/npfl-players-moving-to-benin-republic-not-good-for-nigeria-football-samson-unuanel/ |title=NPFL Players Moving To Benin Republic Not Good For Nigeria Football – Samson Unuanel |website=Sports247 Nigeria |date=2024-07-08 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2025, Unuanel ya yi kira ga ƙungiyoyin NPFL da su mayar da hankali wajen bunƙasa matasa maimakon dogaro da tsofaffin ’yan wasa. Ya ce ƙasashen Faransanci na Afirka suna samun ci gaba ne saboda tsarin kula da matasa da kuma ba su damar taka leda tun suna ƙanana.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2025/05/31/unuanel-urges-npfl-clubs-to-focus-on-youth-development/ |title=Unuanel urges NPFL clubs to focus on youth development |website=Daily Post Nigeria |date=2025-05-31 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Samson Unuanel ya shahara da horas da matasan ’yan wasa da kuma amfani da tsarin wasa mai saurin kai hari. Sau da yawa yana bayyana kansa a matsayin “mai horaswa daga tushe” saboda yadda yake gano sabbin ’yan wasa daga ƙananan matakai zuwa manyan ƙungiyoyi.<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2016/12/akanni-seyi-erstwhile-chief-coach-of.html |title=I wish to lay down Sword on the Pitch – Samson Unuanel |website=Soccernet.ng |date=2018-11-30 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Ocean Boys FC]]
* [[Kwara United FC]]
* [[Sunshine Stars FC]]
* [[Enyimba FC]]
* [[Osun United FC]]
* Ayema FC (Benin Republic)<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/npfl-players-moving-to-benin-republic-not-good-for-nigeria-football-samson-unuanel/ |title=NPFL Players Moving To Benin Republic Not Good For Nigeria Football – Samson Unuanel |website=Sports247 Nigeria |date=2024-07-08 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
hyghi84mllxhrvnmyr4c7raltu85v5j
Austin Eguavoen
0
151928
838825
2026-05-21T16:00:32Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Austin Eguavoen.jpg|thumb]] '''Augustine Owen Eguavoen''' (an haife shi 19 ga Agusta, 1965), wanda aka fi sani da '''Austin Eguavoen''', tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya taka leda a matsayin mai tsaron baya kuma ya kasance daga cikin fitattun ’yan wasan da suka taimaka wa Najeriya lashe gasar [[Africa Cup of Nations]] ta 1994 tare da halartar gasar cin kofin duniya ta [[1994 FIFA World Cup]] da [[1998 FIFA World Cup]].<...
838825
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Austin Eguavoen.jpg|thumb]]
'''Augustine Owen Eguavoen''' (an haife shi 19 ga Agusta, 1965), wanda aka fi sani da '''Austin Eguavoen''', tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya taka leda a matsayin mai tsaron baya kuma ya kasance daga cikin fitattun ’yan wasan da suka taimaka wa Najeriya lashe gasar [[Africa Cup of Nations]] ta 1994 tare da halartar gasar cin kofin duniya ta [[1994 FIFA World Cup]] da [[1998 FIFA World Cup]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Augustine_Eguavoen |title=Augustine Eguavoen |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Austin Eguavoen a ranar 19 ga Agusta 1965 a Benin City, jihar Edo, Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna sha’awa sosai ga wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara buga wasa a tituna kafin daga baya ya shiga ƙungiyoyin cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://devs.ng/austin-eguavoen/ |title=Austin Eguavoen: The Legendary Nigerian Football Player |website=Devs.ng |date=2024-09-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar wasa ==
Eguavoen ya fara sana’arsa ta ƙwallon ƙafa a ƙungiyar [[African Continental Bank FC]] kafin daga baya ya koma Turai inda ya buga wa ƙungiyoyi irin su [[KAA Gent]], [[KV Kortrijk]] da kuma [[Torpedo Moscow]] wasa. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya na Najeriya a shekarun 1990.<ref>{{cite web |url=https://www.pulse.ng/story/5-things-to-know-about-interim-manager-austin-eguavoen-2024081906281158103 |title=5 things to know about interim manager Austin Eguavoen |website=Pulse Nigeria |date=2021-12-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya buga wa ƙungiyar ƙasa ta Najeriya, [[Super Eagles]], wasa sama da sau 49 tsakanin shekarar 1987 zuwa 1998. Ya kasance kyaftin ɗin tawagar da ta lashe kofin Afirka na 1994 a Tunisia, wanda ya zama ɗaya daga cikin manyan nasarorin ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://sportsvillagesquare.com/2021/12/13/https-www-sportsvillagesquare-com-2021-12-13-who-is-austin-eguavoen-the-latest-nigerian-manager-on-the-saddle/ |title=Who is Austin Eguavoen, the latest Nigerian manager on the saddle? |website=Sports Village Square |date=2021-12-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Haka kuma Eguavoen ya taka rawa a tawagar Najeriya da ta fara halartar gasar cin kofin duniya a shekarar 1994 a Amurka. Daga baya ya sake shiga tawagar da ta halarci gasar cin kofin duniya ta 1998 a Faransa.<ref>{{cite web |url=https://www.channelstv.com/2022/01/21/eguavoen-a-steady-pair-of-hands-for-nigeria-as-new-coach-waits-in-wings/ |title=Eguavoen: A Steady Pair Of Hands For Nigeria |website=Channels Television |date=2022-01-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bayan ritayarsa daga buga wasa, Austin Eguavoen ya shiga harkar horaswa inda ya fara aiki a ƙasar Malta tare da ƙungiyar [[Sliema Wanderers FC]]. Ya zama ɗaya daga cikin ’yan Najeriya na farko da suka horas da ƙungiyar Turai.<ref>{{cite web |url=https://www.pulse.ng/story/5-things-to-know-about-interim-manager-austin-eguavoen-2024081906281158103 |title=5 things to know about interim manager Austin Eguavoen |website=Pulse Nigeria |date=2021-12-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2005, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta naɗa shi a matsayin mai horas da [[Super Eagles]] bayan barin Christian Chukwu. A lokacin jagorancinsa, Najeriya ta samu matsayi na uku a gasar [[2006 Africa Cup of Nations]] da aka gudanar a Masar.<ref>{{cite web |url=https://www.thisdaylive.com/2020/10/21/eguavoen-takes-over-as-technical-director-of-nff/ |title=Eguavoen Takes Over as Technical Director of NFF |website=ThisDay |date=2020-10-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Eguavoen ya horas da ƙungiyoyi da dama a Najeriya ciki har da [[Enyimba FC]], [[Sharks FC]], [[Bendel Insurance FC]], [[Gombe United FC]] da [[Sunshine Stars FC]]. Ya lashe kofin [[Nigeria Federation Cup]] tare da Enyimba.<ref>{{cite web |url=https://www.pulse.ng/story/5-things-to-know-about-interim-manager-austin-eguavoen-2024081906281158103 |title=5 things to know about interim manager Austin Eguavoen |website=Pulse Nigeria |date=2021-12-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Oktoban 2020, NFF ta naɗa shi a matsayin Daraktan Fasaha na hukumar, inda yake kula da ci gaban fasaha da tsarin horaswa na ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.thisdaylive.com/2020/10/21/eguavoen-takes-over-as-technical-director-of-nff/ |title=Eguavoen Takes Over as Technical Director of NFF |website=ThisDay |date=2020-10-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2021, bayan sallamar Gernot Rohr, an sake naɗa Austin Eguavoen a matsayin kocin riƙo na Super Eagles domin jagorantar Najeriya a gasar AFCON ta 2021 da aka gudanar a Kamaru.<ref>{{cite web |url=https://guardian.ng/sport/nff-sacks-rohr-appoints-eguavoen-eagles-interim-coach/ |title=NFF sacks Rohr, appoints Eguavoen Eagles’ interim coach |website=The Guardian Nigeria |date=2021-12-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024, Eguavoen ya sake karɓar ragamar Super Eagles a matsayin kocin wucin gadi bayan matsalolin da suka shafi naɗin sabon koci na dindindin. Ya bayyana cewa ya karɓi aikin ne saboda kishin ƙasa da kuma son cigaban ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/i-did-not-beg-for-the-job-eguaveon-reveals-why-he-accepted-super-eagles-coaching-role-2024090323005807800 |title=I did not beg for the job — Eguavoen reveals why he accepted Super Eagles coaching role |website=Pulse Sports Nigeria |date=2024-09-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Austin Eguavoen ya shahara da tsarin wasa mai kai hari duk da cewa ya kasance mai tsaron baya lokacin da yake buga wasa. Yana yawan bai wa matasa dama kuma yana ƙarfafa haɗin kai da saurin kai hari.<ref>{{cite web |url=https://sportsvillagesquare.com/2021/12/13/https-www-sportsvillagesquare-com-2021-12-13-who-is-austin-eguavoen-the-latest-nigerian-manager-on-the-saddle/ |title=Who is Austin Eguavoen, the latest Nigerian manager on the saddle? |website=Sports Village Square |date=2021-12-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin ɗan wasa ===
; Najeriya
* [[Africa Cup of Nations]]: 1994<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Augustine_Eguavoen |title=Augustine Eguavoen |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== A matsayin mai horaswa ===
; Najeriya
* Matsayi na uku a [[2006 Africa Cup of Nations]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Augustine_Eguavoen |title=Augustine Eguavoen |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
; Enyimba
* [[Nigeria Federation Cup]]: 2008/2009<ref>{{cite web |url=https://www.pulse.ng/story/5-things-to-know-about-interim-manager-austin-eguavoen-2024081906281158103 |title=5 things to know about interim manager Austin Eguavoen |website=Pulse Nigeria |date=2021-12-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
4o2wtvv3wsm17s7cqkpmgo6tfq938s1
Daniel Ogunmodede
0
151929
838826
2026-05-21T16:02:27Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Daniel Ogunmodede''' (an haife shi ranar 19 ga Mayu, 1980) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya wanda yake jagorantar ƙungiyar [[Remo Stars F.C.]] a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), sannan kuma yana cikin masu taimaka wa tawagar ƙasar Najeriya ta [[Nigeria national football team|Super Eagles]] a matsayin mataimakin mai horaswa. Ya yi suna wajen amfani da tsarin wasa na zamani da kuma bunƙasa matasan ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=htt...
838826
wikitext
text/x-wiki
'''Daniel Ogunmodede''' (an haife shi ranar 19 ga Mayu, 1980) ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya wanda yake jagorantar ƙungiyar [[Remo Stars F.C.]] a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), sannan kuma yana cikin masu taimaka wa tawagar ƙasar Najeriya ta [[Nigeria national football team|Super Eagles]] a matsayin mataimakin mai horaswa. Ya yi suna wajen amfani da tsarin wasa na zamani da kuma bunƙasa matasan ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Daniel Ogunmodede a jihar Ogun da ke Najeriya. Tun yana ƙarami yana da burin zama likita kamar yadda mahaifinsa yake so, amma daga baya ya karkata zuwa harkar ƙwallon ƙafa. Ya yi karatu a [[Ladoke Akintola University of Technology]] inda ya samu digiri a fannin ilimin halittar jiki (Physiology), sannan ya ƙara samun wani digiri a fannin Human Kinetics daga [[University of Ilorin]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede – Early life and education |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Farkon sana’a ==
Ogunmodede ya fara sha’awar buga ƙwallon ƙafa kafin wata matsalar lafiya da ta shafi tiyatar appendix ta hana shi ci gaba da taka leda a matakin ƙwararru. Bayan samun shawarar likitoci, sai ya mayar da hankali kan koyarwa da horaswa. Daga baya ya samu damar yin horo a makarantar [[National Institute for Sports]] ta Najeriya bayan tallafin marigayi shugaban [[Crown F.C.]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede – Coaching career |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin horaswa ==
=== Remo Stars ===
A shekarar 2015, Daniel Ogunmodede ya shiga [[Remo Stars F.C.]] a matsayin mataimakin mai horaswa ƙarƙashin Nduka Ugbade, sannan aka ba shi kula da ƙungiyar matasa. A shekarar 2016, ya taimaka wajen kai ƙungiyar zuwa gasar NPFL karo na farko a tarihinta.<ref>{{cite web |url=https://www.completesports.com/ex-remo-stars-coach-ogunmodede-resumes-duty-with-portuguese-club-cd-feirense/ |title=Ex-Remo Stars Coach Ogunmodede Resumes Duty with Portuguese Club CD Feirense |website=Complete Sports |date=2021-12-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan kafa tsarin makarantar horas da matasa ta Remo Stars a shekarar 2016, Ogunmodede ya jagoranci shirin bunƙasa matasa wanda daga baya ya samar da [[Beyond Limits Football Academy]]. Ya taimaka wajen haɓaka matasa da dama waɗanda suka samu damar zuwa Turai da kuma shiga babbar ƙungiyar Remo Stars.<ref>{{cite web |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/12/29/ogunmodede-resumes-duty-with-portuguese-side-cd-feirense/ |title=Ogunmodede Resumes Duty with Portuguese side, CD Feirense |website=ThisDay |date=2021-12-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2020, an naɗa shi a matsayin babban mai horas da Remo Stars. Ya jagoranci ƙungiyar zuwa dawowa NPFL a shekarar 2021 bayan sun yi nasara a wasannin neman gurbin shiga gasar.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede – First senior managerial role |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan dawowarsa daga Portugal a shekarar 2022, Ogunmodede ya kai Remo Stars zuwa matsayi na biyu a NPFL sau biyu a jere a shekarun 2023 da 2024. A ranar 27 ga Afrilu, 2025, ya jagoranci ƙungiyar ta lashe kofin NPFL karo na farko a tarihinta, abin da ya sa Remo Stars ta zama ƙungiyar farko daga yankin Kudu maso Yammacin Najeriya da ta lashe gasar tun bayan Julius Berger a shekarar 2000.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede – Return to Remo Stars |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== CD Feirense ===
A shekarar 2021, Ogunmodede ya koma ƙasar Portugal inda ya yi aiki a matsayin mataimakin mai horaswa a ƙungiyar [[C.D. Feirense]] ƙarƙashin Rui Ferreira. Wannan aiki ya ba shi ƙwarewa a tsarin horaswa na Turai kafin ya dawo Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://sportsvillagesquare.com/2021/12/29/https-www-sportsvillagesquare-com-2021-12-29-former-remo-stars-coach-ogunmodede-assumes-duty-clubs-portuguese-partners-cd-feirense/ |title=Former Remo Stars coach, Ogunmodede assumes duty at CD Feirense |website=Sports Village Square |date=2021-12-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Super Eagles ===
A watan Satumban 2024, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta naɗa Daniel Ogunmodede a matsayin mataimakin mai horaswa na [[Nigeria national football team|Super Eagles]] domin wasannin neman gurbin shiga gasar AFCON 2025. Ya yi aiki tare da Augustine Eguavoen da Fidelis Ilechukwu.<ref>{{cite web |url=https://www.completesports.com/afcon-2025q-remo-stars-ogunmodede-appointed-super-eagles-assistant-coach/ |title=AFCON 2025Q: Remo Stars’ Ogunmodede Appointed Super Eagles Assistant Coach |website=Complete Sports |date=2024-09-02 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ogunmodede ya bayyana cewa yana alfahari da damar da aka ba shi ta yi wa Najeriya hidima, yana mai kira ga magoya baya su ci gaba da goyon bayan tawagar ƙasa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2024/09/13/super-eagles-ogunmodede-honoured-to-serve-as-assistant-coach/ |title=Super Eagles: Ogunmodede ‘honoured’ to serve as assistant coach |website=Daily Post Nigeria |date=2024-09-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Daniel Ogunmodede ya shahara da salon wasan da yake kira “Ijaball”, wanda ya haɗa da riƙe ƙwallo, kai hari cikin sauri da kuma matsin lamba ga abokan hamayya. Ya bayyana cewa salon nasa ya samo asali ne daga koyon dabaru daga masu horaswa irin su [[José Mourinho]], [[Jürgen Klopp]] da [[Pep Guardiola]]. Tsarin da ya fi amfani da shi shi ne 5-3-2.<ref>{{cite web |url=https://www.cafonline.com/caf-african-nations-championship/news/totalenergies-caf-chan-2024-know-the-coach-daniel-ogunmodede-nigeria/ |title=Know the Coach: Daniel Ogunmodede |website=CAF Online |date=2025-01-15 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin mai horaswa ===
; [[Remo Stars F.C.]]
* [[Nigeria Premier Football League]]: 2024–25<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_F.C. |title=Remo Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Kyaututtuka ===
* NPFL Coach of the Season: 2023
* NIS Hall of Fame: 2025<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ogunmodede |title=Daniel Ogunmodede – Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Remo Stars F.C.]]
* [[Nigeria national football team]]
* [[Nigeria Premier Football League]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
7n8rvdmq1zg5vnbkiyofacp3mnowh7r
Mohammed Baba Ganaru
0
151930
838827
2026-05-21T16:04:08Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Mohammed Baba Ganaru''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi suna sosai a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Ya horar da manyan ƙungiyoyi da dama a Najeriya ciki har da [[Kano Pillars FC]], [[Nasarawa United FC]], [[Akwa United FC]], [[Lobi Stars FC]] da [[Yobe Desert Stars FC]]. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin gogaggun masu horaswa a ƙwallon ƙafar Najeriya saboda nasarorin da ya samu musamman da Kano Pillars.<ref>{{...
838827
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammed Baba Ganaru''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi suna sosai a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Ya horar da manyan ƙungiyoyi da dama a Najeriya ciki har da [[Kano Pillars FC]], [[Nasarawa United FC]], [[Akwa United FC]], [[Lobi Stars FC]] da [[Yobe Desert Stars FC]]. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin gogaggun masu horaswa a ƙwallon ƙafar Najeriya saboda nasarorin da ya samu musamman da Kano Pillars.<ref>{{cite web |url=https://dailysportsng.com/news/3847-Baba-Ganaru-resigns-at-Kano-Pillars |title=Baba Ganaru resigns at Kano Pillars |website=Daily Sports Nigeria |date=2016-10-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a samu cikakken bayani a bainar jama’a kan ranar haihuwa da tarihin rayuwar farko ta Mohammed Baba Ganaru ba. Duk da haka, ya taso ne a Najeriya kuma ya fara shahara a harkar koyar da ƙwallon ƙafa ta cikin gida kafin daga baya ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu horaswa a ƙasar.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/ |title=Football and coaching records database |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Mohammed Baba Ganaru ya fara samun babban suna lokacin da yake horas da [[Kano Pillars FC]], inda ya taimaka wa ƙungiyar ta lashe kofunan gasar NPFL sau da dama a farkon shekarun 2010. A lokacin yana cikin masu horaswa mafi tasiri a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.informationng.com/2013/11/baba-ganaru-quits-pillars-for-nasarawa-united.html |title=Baba Ganaru Quits Pillars for Nasarawa United |website=Information Nigeria |date=2013-11-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2013, Baba Ganaru ya bar [[Kano Pillars FC]] bayan shekaru huɗu da ya yi a ƙungiyar domin komawa [[Nasarawa United FC]]. Rahotanni sun bayyana cewa ya yanke shawarar ne bayan samun matsaloli da wasu daga cikin jami’an ƙungiyar Kano Pillars duk da nasarorin da ya samu.<ref>{{cite web |url=https://www.informationng.com/2013/11/baba-ganaru-quits-pillars-for-nasarawa-united.html |title=Baba Ganaru Quits Pillars for Nasarawa United |website=Information Nigeria |date=2013-11-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan komawarsa [[Nasarawa United FC]], ya taimaka wajen ƙarfafa ƙungiyar a gasar NPFL tare da inganta tsarin wasan ƙungiyar. A shekarar 2014, an tabbatar da shi a matsayin sabon mai horaswar Nasarawa United a jerin sauye-sauyen masu horaswa na gasar NPFL.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/2014_Nigeria_Professional_Football_League |title=2014 Nigeria Professional Football League |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2018, Mohammed Baba Ganaru ya jagoranci [[Yobe Desert Stars FC]] bayan ƙungiyar ta samu damar hawa matakin NPFL. Wannan ya ƙara tabbatar da ƙwarewarsa wajen kula da ƙungiyoyi masu tasowa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Yobe_Desert_Stars_F.C. |title=Yobe Desert Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Afrilun 2024, [[Akwa United FC]] ta naɗa Baba Ganaru a matsayin sabon mai horaswa domin ceto ƙungiyar daga faɗuwa daga gasar NPFL. Ya bayyana cewa yana da kwarin gwiwar taimaka wa ƙungiyar ta fita daga yankin relegation.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/new-akwa-united-coach-mohammed-baba-ganaru-confident-of-relegation-escape/ |title=New Akwa United Coach Mohammed Baba Ganaru Confident of Relegation Escape |website=Sports247 Nigeria |date=2024-04-01 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2025, [[Lobi Stars FC]] ta sake naɗa Mohammed Baba Ganaru a matsayin riƙon kwarya na babban mai horaswa bayan murabus ɗin Daniel Amokachi. Hukumar ƙungiyar ta bayyana cewa an zaɓe shi ne saboda gogewarsa da kuma tarihin da yake da shi da ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/lobi-stars-constitute-management-team-appoints-baba-ganaru-as-interim-head-coach |title=Lobi Stars appoint Baba Ganaru as interim Head Coach |website=Africa Sport Network |date=2025-02-25 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Hatsari ==
A shekarar 2013, Baba Ganaru ya tsallake rijiya da baya bayan wani hatsarin mota da tawagar [[Kano Pillars FC]] ta yi yayin dawowa daga Ilorin bayan wasan kofin Federation Cup. An kwantar da shi a asibiti tare da wasu mataimakansa kafin daga baya aka sallame shi.<ref>{{cite web |url=https://www.informationng.com/2013/08/pillars-coach-ganaru-discharged-from-hospital.html |title=Pillars Coach, Ganaru, Discharged From Hospital |website=Information Nigeria |date=2013-08-08 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Mohammed Baba Ganaru ya shahara da salon wasa mai tsari da kuma ƙarfafa ’yan wasa wajen yin amfani da ƙarfin jiki da haɗin kai. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen dawo da ƙungiyoyi daga matsin relegation da kuma gina sabuwar ƙungiya cikin kankanin lokaci.<ref>{{cite web |url=https://npfl.com.ng/2024/11/10/akwa-utd-capable-of-winning-in-minna-says-baba-ganaru/ |title=Akwa Utd capable of winning in Minna, says Baba Ganaru |website=NPFL |date=2024-11-10 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Kano Pillars FC]]
* [[Nasarawa United FC]]
* [[Yobe Desert Stars FC]]
* [[Akwa United FC]]
* [[Lobi Stars FC]]
* [[Wikki Tourists FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/baba-ganaru-blasts-lets-blame-coach-not-npfl-for-chan-eagles-misfortune/ |title=Baba Ganaru Blasts: Let’s Blame Coach, Not NPFL, For CHAN Eagles’ Misfortune |website=Sports247 Nigeria |date=2025-08-15 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
* Lashe gasar [[Nigeria Premier Football League]] tare da [[Kano Pillars FC]]
* Kyautar mafi kyawun mai horaswa ta NPFL a kakar wasa ta 2012/2013.<ref>{{cite web |url=https://www.informationng.com/2013/11/baba-ganaru-quits-pillars-for-nasarawa-united.html |title=Baba Ganaru Quits Pillars for Nasarawa United |website=Information Nigeria |date=2013-11-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
6m6bayqjlm4ugncdyj8q4wx6o7mib6x
Tunde Sanni
0
151931
838828
2026-05-21T16:05:59Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Tunde Sanni''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) da kuma ƙasashen yammacin Afirka. Ya shahara musamman saboda jagorantar [[Kwara United FC]] zuwa lashe kofin [[President Federation Cup]] karo na farko a tarihin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/former-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-js-pobe-of-benin-republic/ |title=Former Kwara Uni...
838828
wikitext
text/x-wiki
'''Tunde Sanni''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a cikin [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) da kuma ƙasashen yammacin Afirka. Ya shahara musamman saboda jagorantar [[Kwara United FC]] zuwa lashe kofin [[President Federation Cup]] karo na farko a tarihin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/former-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-js-pobe-of-benin-republic/ |title=Former Kwara United Coach Tunde Sanni Joins JS Pobè of Benin Republic |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Tunde Sanni ɗan asalin jihar Kwara ne a Najeriya. Ya fara harkar ƙwallon ƙafa tun yana matashi a garin Ilorin inda ya taka leda a ƙungiyoyi kamar Super Pioneers da Water Corporation kafin daga baya ya koma [[Shooting Stars SC]] ta Ibadan.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/former-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-js-pobe-of-benin-republic/ |title=Former Kwara United Coach Tunde Sanni Joins JS Pobè of Benin Republic |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A matsayinsa na ɗan wasa, ya kuma taka leda a ƙungiyoyi irin su IBL FC Ilesha, First Bank FC Lagos, NEPA Lagos da Kwara Bombers. Ya buga wa Najeriya wasa a gasar World University Games na shekarun 1987 da 1993.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/former-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-js-pobe-of-benin-republic/ |title=Former Kwara United Coach Tunde Sanni Joins JS Pobè of Benin Republic |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ilimi da horaswa ==
Bayan yin ritaya daga taka leda, Sanni ya karanci Physical and Health Education a [[Obafemi Awolowo University]] sannan ya samu Higher Diploma in Coaching daga National Institute for Sports. Haka kuma yana da lasisin horaswa na CAF B Licence.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/former-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-js-pobe-of-benin-republic/ |title=Former Kwara United Coach Tunde Sanni Joins JS Pobè of Benin Republic |website=Sports247 Nigeria |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Tunde Sanni ya fara aikin horaswa a shekarar 2005 kuma ya yi aiki da ƙungiyoyi daban-daban a Najeriya kamar [[ABS FC]], DSS FC, APA United, SKE FC, [[Heartland FC]], [[Abia Warriors FC]] da kuma [[Kwara United FC]].<ref>{{cite web |url=https://nationaldailyng.com/abs-unveil-tunde-sanni-as-head-coach/ |title=ABS unveil Tunde Sanni as head coach |website=National Daily Newspaper |date=2018-03-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2018, an naɗa shi a matsayin babban mai horaswa na [[ABS FC]] domin taimakawa ƙungiyar ta dawo gasar firimiya bayan sauka daga babban mataki.<ref>{{cite web |url=https://nationaldailyng.com/abs-unveil-tunde-sanni-as-head-coach/ |title=ABS unveil Tunde Sanni as head coach |website=National Daily Newspaper |date=2018-03-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya a watan Satumban 2018, ya yi murabus daga aikin horas da ABS FC bayan rashin kyakkyawan sakamako a gasar Nigeria National League da kuma kofin Aiteo Cup.<ref>{{cite web |url=https://www.thecable.ng/tunde-sanni-resigns-abs-coach/ |title=Tunde Sanni steps down as ABS coach |website=TheCable |date=2018-09-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024, shugabannin [[Kwara United FC]] suka naɗa shi a matsayin Chief Coach domin ƙarfafa sashen horaswa na ƙungiyar bayan matsin lamba da ƙungiyar ke fuskanta a NPFL.<ref>{{cite web |url=https://leadership.ng/kwara-utd-beef-up-technical-crew-appoint-tunde-sanni-chief-coach/ |title=Kwara Utd Beef Up Technical Crew, Appoint Tunde Sanni Chief Coach |website=Leadership Newspaper |date=2024-01-09 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan ya zama babban mai horaswa na [[Kwara United FC]], Sanni ya jagoranci ƙungiyar zuwa lashe kofin [[President Federation Cup]] na shekarar 2025 bayan doke Abakaliki FC a wasan ƙarshe ta hanyar bugun fanareti. Wannan nasarar ita ce babbar kambu ta farko da ƙungiyar ta samu cikin kusan shekaru 49.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/president-federation-cup-kwara-united-coach-tunde-sanni-we-never-knew-abakaliki-fc-were-this-good/ |title=President Federation Cup: Kwara United Coach Tunde Sanni: “We Never Knew Abakaliki FC Were This Good” |website=Sports247 Nigeria |date=2025-06-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2025, ya jagoranci Kwara United zuwa gasar [[CAF Confederation Cup]] inda suka fafata da [[Asante Kotoko SC]] ta Ghana a zagayen farko na gasar nahiyar Afrika.<ref>{{cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/821402-cafcc-kwara-united-coach-sets-sights-on-glory-ahead-of-asante-kotoko-clash.html |title=CAFCC: Kwara United coach sets sights on glory ahead of Asante Kotoko clash |website=Premium Times |date=2025-09-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Fabrairun 2026, Tunde Sanni ya koma ƙasar Benin Republic inda aka naɗa shi a matsayin sabon babban mai horaswa na Jeunesse Sportive de Pobè (JS Pobè).<ref>{{cite web |url=https://www.completesports.com/sanni-seals-benin-move-joins-jeunesse-sportive-de-pobe-as-head-coach/ |title=Sanni Seals Benin Move, Joins Jeunesse Sportive de Pobe As Head Coach |website=Complete Sports |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
An san Tunde Sanni da amfani da tsarin wasa mai tsari, musamman a bangaren kariya tare da bai wa ’yan wasan gaba damar kai hari cikin sauri. A cewar rahotanni, yana amfani da tsarin 4-3-3 mai kai hari.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/tunde-sanni/profil/trainer/137016 |title=Tunde Sanni – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sanni ya kuma yi suna wajen bai wa matasa damar taka leda da kuma ƙoƙarin gina ƙungiya mai ɗorewa ta hanyar haɗa gogaggun ’yan wasa da matasa masu tasowa.<ref>{{cite web |url=https://leadership.ng/ex-kwara-united-coach-tunde-sanni-joins-jeuesse-sportive-de-pobe-of-benin-republic/ |title=Ex-Kwara United Coach, Tunde Sanni, Joins Jeunesse Sportive De Pobe Of Benin Republic |website=Leadership Newspaper |date=2026-03-01 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[ABS FC]]
* DSS FC
* APA United
* SKE FC
* [[Heartland FC]]
* [[Abia Warriors FC]]
* [[Kwara United FC]]
* Jeunesse Sportive de Pobè<ref>{{cite web |url=https://www.completesports.com/sanni-seals-benin-move-joins-jeunesse-sportive-de-pobe-as-head-coach/ |title=Sanni Seals Benin Move, Joins Jeunesse Sportive de Pobe As Head Coach |website=Complete Sports |date=2026-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
6lhnfuk7y15evmhqe84z22m6eqm41tp
Baba Ganaru
0
151932
838830
2026-05-21T16:11:18Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Mohammed Baba Ganaru''' wanda aka fi sani da '''Baba Ganaru''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya. Ya yi suna a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) inda ya horas da manyan ƙungiyoyi kamar [[Kano Pillars FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Lobi Stars FC]], [[Akwa United FC]], [[El-Kanemi Warriors FC]] da [[Yobe Desert Stars FC]]. An san shi da ƙwarewa wajen gina ƙungiya mai tsari da kuma haɓaka matasan ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https:/...
838830
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammed Baba Ganaru''' wanda aka fi sani da '''Baba Ganaru''' ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya. Ya yi suna a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL) inda ya horas da manyan ƙungiyoyi kamar [[Kano Pillars FC]], [[Wikki Tourists FC]], [[Lobi Stars FC]], [[Akwa United FC]], [[El-Kanemi Warriors FC]] da [[Yobe Desert Stars FC]]. An san shi da ƙwarewa wajen gina ƙungiya mai tsari da kuma haɓaka matasan ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https://thewillnews.com/2022/03/24/ganaru-appointed-lobi-stars-fc-head-coach/ |title=Ganaru Appointed Lobi Stars FC Head Coach |website=THEWILL News |date=2022-03-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Baba Ganaru ɗan Najeriya ne wanda ya shahara musamman a yankin arewacin ƙasar wajen horas da ƙwallon ƙafa. Duk da cewa babu cikakken bayani a fili game da ranar haihuwarsa da tarihin rayuwarsa ta farko, ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu horaswa a gasar cikin gida ta Najeriya tsawon shekaru masu yawa.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/ |title=Mohammed Baba Ganaru profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Baba Ganaru ya samu karɓuwa sosai bayan nasarorin da ya samu tare da [[Kano Pillars FC]], inda ya taimaka wa ƙungiyar wajen kafa kanta a matsayin ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyi a Najeriya. Lokacin da yake Kano Pillars, ya yi aiki tare da manyan ’yan wasa kamar Ahmed Musa da Rabiu Ali.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kano_Pillars_F.C. |title=Kano Pillars F.C. – Notable coaches |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya horas da ƙungiyoyi daban-daban kamar [[Wikki Tourists FC]], [[El-Kanemi Warriors FC]], [[Yobe Desert Stars FC]] da [[Lobi Stars FC]], inda aka yaba masa wajen gyaran tsarin wasa da kuma ƙarfafa tsaron baya.<ref>{{cite web |url=https://bsnsports.com.ng/post/NPFL--Lobi-Stars-Appoint-Babaganaru-As-New-Head-Coach |title=NPFL: Lobi Stars Appoint Babaganaru As New Head Coach |website=BSN Sports |date=2022-03-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Maris na shekarar 2022, [[Lobi Stars FC]] ta naɗa Baba Ganaru a matsayin sabon babban mai horaswa domin jagorantar ƙungiyar a gasar NPFL. Wannan naɗi ya biyo bayan canje-canje da ƙungiyar ta yi a ɓangaren fasaha domin inganta sakamakonta.<ref>{{cite web |url=https://thewillnews.com/2022/03/24/ganaru-appointed-lobi-stars-fc-head-coach/ |title=Ganaru Appointed Lobi Stars FC Head Coach |website=THEWILL News |date=2022-03-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2023, yayin da yake horas da [[Lobi Stars FC]], Baba Ganaru ya bayyana yadda ya yi amfani da dabarar kai hari ta gaggawa (counter attack) wajen samun nasara a kan [[Abia Warriors FC]] a gasar NPFL. Ya kuma bayyana muhimmancin ba matasa dama a ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/lobi-stars-coach-baba-ganaru-reveals-plan-that-sealed-win-over-abia-warriors-2023012312512262941 |title=Lobi Stars coach Baba Ganaru reveals plan that sealed win over Abia Warriors |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-01-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Fabrairun shekarar 2025, [[Lobi Stars FC]] ta sake naɗa Baba Ganaru a matsayin riƙon ƙwarya na babban mai horaswa bayan murabus ɗin Daniel Amokachi. Shugabannin ƙungiyar sun bayyana cewa an sake dawo da shi ne saboda gogewarsa da kuma ƙwarewarsa wajen ceto ƙungiyoyi daga matsin relegation.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/lobi-stars-appoint-baba-ganaru-as-head-coach-until-end-of-2024-25-season/ |title=Lobi Stars Appoint Baba Ganaru As Head Coach Until End Of 2024/25 Season |website=Sports247 Nigeria |date=2025-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Sai dai bayan makonni kaɗan da komawarsa, rahotanni sun bayyana cewa Baba Ganaru ya bar [[Lobi Stars FC]] saboda matsalolin sakamakon wasanni da kuma rashin tabbas kan yarjejeniyar aikinsa da ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/baba-ganaru-leaves-lobi-stars-fc-after-three-weeks/ |title=Baba Ganaru Leaves Lobi Stars FC After Three Weeks |website=Sports247 Nigeria |date=2025-03-11 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
An san Baba Ganaru da amfani da tsarin wasa mai ƙarfi a tsaro tare da kai hari cikin sauri. Yawanci yana amfani da dabarun “counter attacking football” domin cin gajiyar kuskuren abokan hamayya.<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/lobi-stars-coach-baba-ganaru-reveals-plan-that-sealed-win-over-abia-warriors-2023012312512262941 |title=Lobi Stars coach Baba Ganaru reveals plan that sealed win over Abia Warriors |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-01-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Haka kuma ya shahara wajen gano matasan ’yan wasa daga matakin ƙasa da kuma ba su damar taka leda a manyan ƙungiyoyi. A wata hira, ya bayyana cewa ya ɗauki wasu matasan ’yan wasa kai tsaye daga wasannin unguwa zuwa cikin ƙungiyar farko ta [[Lobi Stars FC]].<ref>{{cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/lobi-stars-coach-baba-ganaru-reveals-plan-that-sealed-win-over-abia-warriors-2023012312512262941 |title=Lobi Stars coach Baba Ganaru reveals plan that sealed win over Abia Warriors |website=Pulse Sports Nigeria |date=2023-01-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Kano Pillars FC]]
* [[Wikki Tourists FC]]
* [[Lobi Stars FC]]
* [[Akwa United FC]]
* [[El-Kanemi Warriors FC]]
* [[Yobe Desert Stars FC]]<ref>{{cite web |url=https://bsnsports.com.ng/post/NPFL--Lobi-Stars-Appoint-Babaganaru-As-New-Head-Coach |title=NPFL: Lobi Stars Appoint Babaganaru As New Head Coach |website=BSN Sports |date=2022-03-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gado da tasiri ==
Baba Ganaru na cikin masu horaswa da suka yi tasiri a ci gaban gasar cikin gida ta Najeriya. Ana kallonsa a matsayin mai horaswa mai ƙwarewa musamman wajen ceto ƙungiyoyi daga matsalolin rashin nasara da kuma gina sabuwar ƙungiya cikin kankanin lokaci.<ref>{{cite web |url=https://boldsportsng.com/lobi-stars-reappoint-mohammed-baba-ganaru-as-interim-head-coach/ |title=Lobi Stars reappoint Mohammed Baba Ganaru as interim head coach |website=Bold Sports Nigeria |date=2025-02-24 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
fi66sg1mafrm8iqmm2l1poskadjbq4p
Tunde Abdulrahman Disu
0
151933
838831
2026-05-21T16:13:38Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Tunde Abdulrahman Disu''' (wanda aka fi sani da '''Tunde Disu''') tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya yi fice musamman bayan jagorantar ƙungiyar matasa ta Najeriya ta [[Flying Eagles]] zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa ta FIFA ta shekarar 1989, inda Najeriya ta kafa tarihin abin da aka sani da “'''Dammam Miracle'''” bayan dawowa daga cin 4-0 da Tarayyar Soviet ta yi musu zuwa nasara a bugun fenariti.<ref>{{cite web |url...
838831
wikitext
text/x-wiki
'''Tunde Abdulrahman Disu''' (wanda aka fi sani da '''Tunde Disu''') tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne kuma ƙwararren mai horaswa daga Najeriya. Ya yi fice musamman bayan jagorantar ƙungiyar matasa ta Najeriya ta [[Flying Eagles]] zuwa gasar cin kofin duniya ta matasa ta FIFA ta shekarar 1989, inda Najeriya ta kafa tarihin abin da aka sani da “'''Dammam Miracle'''” bayan dawowa daga cin 4-0 da Tarayyar Soviet ta yi musu zuwa nasara a bugun fenariti.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Tunde Disu ya taso ne a yankin Ebute Metta da ke jihar Legas, Najeriya. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana makaranta a St. Paul Catholic School, inda ya kasance cikin tawagar makarantar. A lokacin ƙuruciyarsa ya kuma taka rawar gani a wasan tebur (table tennis), har ya zama gwarzon makaranta a wannan wasa.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan haka wani mai shirya wasannin unguwa mai suna Mista Folabi ya taimaka wajen kafa wata ƙungiya mai suna “Seven Brothers”, wadda ta haɗa matasa masu hazaka daga Lagos Island da Ebute Metta. Wannan ne ya taimaka wajen bunƙasa ƙwarewar Disu a harkar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar wasa ==
Tunde Disu ya taka leda a wasu ƙungiyoyin cikin gida a Najeriya kafin ya koma harkar horaswa. Ya kasance ɗan wasa mai amfani da ƙafar hagu kuma yana taka rawa a matsayin ɗan gaba (striker). Duk da cewa bai yi suna sosai a matakin duniya a matsayin ɗan wasa ba, ya samu gagarumar nasara a matsayin mai horaswa.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Disu ya yi aiki da ƙungiyoyi da dama a Najeriya kafin ya samu babban matsayi a tawagar ƙasa. Ya yi suna wajen gano matasa masu hazaka da kuma ba su damar haɓaka a harkar ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2012/01/discover-your-own-players-disu-charges-natl-coaches/ |title=Discover your own players, Disu charges nat’l coaches |website=Vanguard News |date=2012-01-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 1989, Disu ya jagoranci ƙungiyar matasan Najeriya ta [[Flying Eagles]] a gasar FIFA World Youth Championship da aka gudanar a Saudiyya. Najeriya ta kafa tarihi bayan ta dawo daga rashin nasara da ci 4-0 a hannun Tarayyar Soviet zuwa 4-4 kafin ta yi nasara a bugun fenariti. Wannan wasa ya shiga tarihin ƙwallon ƙafa na duniya da sunan “Dammam Miracle”.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan nasarar shekarar 1989, Disu ya ci gaba da zama ɗaya daga cikin mashahuran masu horaswa a Najeriya. Ya taba zama mataimakin mai horas da [[Super Eagles]] sannan kuma ya yi aiki a matsayin Daraktan Fasaha na Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFA).<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/home-based-players-have-done-well-disu/ |title=Home-based players have done well — Disu |website=The Nation Newspaper |date=2013-02-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 1999, yayin gasar FIFA World Youth Championship da Najeriya ta karɓa bakunci, Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya ta cire Disu daga matsayin mai horas da tawagar matasa bayan rashin kyakkyawan sakamako a matakin rukuni.<ref>{{cite web |url=https://www.mclglobal.com/History/Apr1999/13d1999/13d9s.html |title=Nigerian coach first casualty at youth tournament |website=MCL Global |date=1999-04-13 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gudummawa ga ci gaban matasa ==
Disu ya kasance mai ƙarfafa ci gaban gasar matasa da gano sabbin ‘yan wasa. Ya yi aiki wajen tallafawa Lagos Junior League, inda ya bayyana cewa gasar ta taimaka wajen fitar da fitattun ‘yan wasa irin su Victor Osimhen, Taiwo Awoniyi da Wilfred Ndidi.<ref>{{cite web |url=https://guardian.ng/sport/disu-begs-lagos-to-sustain-junior-league/ |title=Disu begs Lagos to sustain Junior League |website=The Guardian Nigeria |date=2016-09-16 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Har ila yau, Disu ya riƙa jaddada muhimmancin kimiyya da dabaru a harkar horaswa. A wata hira da ya yi da manema labarai, ya bayyana cewa masu horaswa a matakin ƙasa su riƙa gano ‘yan wasa daga tushe maimakon dogaro da fitattun ‘yan wasa kawai.<ref>{{cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2012/01/discover-your-own-players-disu-charges-natl-coaches/ |title=Discover your own players, Disu charges nat’l coaches |website=Vanguard News |date=2012-01-03 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
An san Tunde Disu da salon horaswa mai mayar da hankali kan kai hari da kuma amfani da tsarin wasa na zamani. Ya yi imani da cewa masu horaswa su kasance masu iya nazarin wasa da kuma shirya dabarun da suka dace kafin kowace fafatawa.<ref>{{cite web |url=https://pmnewsnigeria.com/2013/03/08/hope-soccer-tournament-disu-counsels-coaches-on-tactics/ |title=Hope Soccer Tournament: Disu Counsels Coaches On Tactics |website=P.M. News Nigeria |date=2013-03-08 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Gado ==
Tunde Disu na daga cikin fitattun masu horaswa a tarihin ƙwallon ƙafar Najeriya, musamman saboda rawar da ya taka wajen bunƙasa ƙwallon ƙafar matasa. Nasarar “Dammam Miracle” ta 1989 har yanzu tana daga cikin manyan abubuwan tarihi a ƙwallon ƙafar Afirka.<ref>{{cite web |url=https://thenationonlineng.net/our-1989-damman-miracle-by-disu/ |title=Our 1989 ‘Damman Miracle’, by Disu |website=The Nation Nigeria |date=2020-08-14 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
06bd5bfk3m97zozsl36vbdbelx5bviw
Yobo Joseph
0
151934
838832
2026-05-21T16:15:18Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Joseph Phillip Yobo''' (an haife shi a ranar 6 ga Satumba, 1980) tsohon ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya. Ya kasance tsohon kyaftin na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya, wato [[Super Eagles]], kuma yana daga cikin ’yan wasan Najeriya mafi yawan buga wa ƙasa wasa. Yobo ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA sau uku da kuma gasar cin kofin Afrika (AFCON) sau shida.<ref>{{cite web |url=https://en.wiki...
838832
wikitext
text/x-wiki
'''Joseph Phillip Yobo''' (an haife shi a ranar 6 ga Satumba, 1980) tsohon ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya. Ya kasance tsohon kyaftin na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya, wato [[Super Eagles]], kuma yana daga cikin ’yan wasan Najeriya mafi yawan buga wa ƙasa wasa. Yobo ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA sau uku da kuma gasar cin kofin Afrika (AFCON) sau shida.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Joseph Yobo a Kono, jihar Rivers a Najeriya, kuma ya taso a birnin Port Harcourt. Ya fara wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami inda ya taka leda a ƙungiyar Michellin-Harcourt kafin ya samu damar zuwa Turai domin ci gaba da sana’arsa.<ref>{{cite web |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Footballers/Joseph-Yobo.html |title=Joseph Yobo Personality Profile |website=Nigeria Galleria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar ƙwallon ƙafa ==
=== Standard Liège da Marseille ===
A shekarar 1998, Yobo ya koma ƙungiyar [[Standard Liège]] ta Belgium inda ya fara taka leda a matakin ƙwararru. Ya yi fice sosai a ƙungiyar kafin daga baya ya koma [[Olympique de Marseille]] a Faransa a shekarar 2001.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Everton ===
A shekarar 2002, Yobo ya koma [[Everton FC]] ta ƙasar Ingila a matsayin aro daga Marseille, kafin daga baya ƙungiyar ta saye shi dindindin. Ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasan baya a tarihin Everton kuma ya shafe kusan shekaru goma a ƙungiyar. Haka kuma, shi ne ɗan Afirka na farko da ya zama kyaftin ɗin Everton.<ref>{{cite web |url=https://www.sportslib.net/football/feed_fbvods.php?idx_no=4752 |title=Joseph Yobo Profile & Career |website=SportsLib |access-date=2026-05-21}}</ref>
A kakar wasa ta 2006 zuwa 2007, Yobo yana cikin ’yan wasa kaɗan da suka buga dukkan mintuna na wasannin gasar Premier League ba tare da sauyawa ba. Masoya Everton da dama suna kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin manyan masu tsaron baya da kulob ɗin ya taɓa samu a zamanin David Moyes.<ref>{{cite web |url=https://www.reddit.com/r/Everton/comments/ph47br/joseph_yobo_speaking_about_his_time_at_everton/ |title=Joseph Yobo speaking about his time at Everton |website=Reddit |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Fenerbahçe da Norwich City ===
A shekarar 2010, Yobo ya koma [[Fenerbahçe SK]] ta Turkiyya a matsayin aro daga Everton. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Super Lig ta Turkiyya kafin daga baya aka saye shi kai tsaye. Bayan haka ya yi ɗan gajeren zama a [[Norwich City FC]] kafin ya yi ritaya daga wasan ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ayyukansa da Najeriya ==
Joseph Yobo ya fara bugawa Najeriya wasa a shekarar 2001 a wasan neman gurbin shiga gasar AFCON da Zambia. Daga baya ya zama ɗaya daga cikin ginshiƙan tsaron Super Eagles.<ref>{{cite web |url=https://dailysportsng.com/news/19006-How-Keshi-Built-Me-To-Become-Nigeria-Captain-Yobo--News |title=How Keshi Built Me To Become Nigeria Captain — Yobo |website=Daily Sports Nigeria |date=2020-04-19 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA a shekarun 2002, 2010 da 2014. Bayan ritayar [[Nwankwo Kanu]], Yobo ya zama kyaftin ɗin Super Eagles. A shekarar 2013, ya jagoranci Najeriya zuwa lashe gasar AFCON a Afirka ta Kudu.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A ranar 30 ga Yuni 2014, Yobo ya buga wasansa na 100 da Najeriya a karawar da suka yi da Faransa a zagayen ’yan 16 na kofin duniya. Bayan wasan ne ya sanar da yin ritaya daga buga wa ƙasa wasa.<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/news/stars-align-for-centurion-yobo-2792758 |title=Stars align for centurion Yobo |website=FIFA |date=2016-05-28 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin horaswa ==
A shekarar 2020, [[Nigeria Football Federation]] (NFF) ta naɗa Joseph Yobo a matsayin mataimakin mai horas da Super Eagles. Naɗin nasa ya zo ne saboda gogewarsa da kuma gudunmawar da ya bayar ga ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://bizwatchnigeria.ng/nff-appoints-former-super-eagles-captain-joseph-yobo-as-assistant-coach/ |title=NFF Appoints Former Super Eagles Captain, Joseph Yobo as Assistant Coach |website=BizWatch Nigeria |date=2020-02-12 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Joseph Yobo ya auri tsohuwar sarauniyar kyau ta Najeriya, Adaeze Igwe, a shekarar 2010. Ta hanyar gidauniyarsa mai suna ''Joseph Yobo Charity Foundation'', ya taimaka wa yara marasa galihu da bayar da guraben karatu ga ɗalibai a Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Footballers/Joseph-Yobo.html |title=Joseph Yobo Personality Profile |website=Nigeria Galleria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== Najeriya ===
* [[Africa Cup of Nations]]: 2013<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== Fenerbahçe ===
* Turkish Super Lig: 2010–11<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Joseph_Yobo |title=Joseph Yobo |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya taka wa leda ==
* Michellin-Harcourt
* [[Standard Liège]]
* [[Olympique de Marseille]]
* [[CD Tenerife]]
* [[Everton FC]]
* [[Fenerbahçe SK]]
* [[Norwich City FC]]<ref>{{cite web |url=https://www.sportslib.net/football/feed_fbvods.php?idx_no=4752 |title=Joseph Yobo Profile & Career |website=SportsLib |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
fph33gizjd1l28pedyfy3t665t499kz
Alloy Agu
0
151935
838834
2026-05-21T16:19:46Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Alloysius Uzoma Agu''' (an haife shi 12 ga Yuli 1967), wanda aka fi sani da '''Alloy Agu''', tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida na Najeriya a shekarun 1990 kuma daga baya ya zama mai horas da masu tsaron gida na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia |access-da...
838834
wikitext
text/x-wiki
'''Alloysius Uzoma Agu''' (an haife shi 12 ga Yuli 1967), wanda aka fi sani da '''Alloy Agu''', tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida na Najeriya a shekarun 1990 kuma daga baya ya zama mai horas da masu tsaron gida na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/alloy-agu/profil/spieler/102314 |title=Alloy Agu – Player profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Alloy Agu a birnin Lagos na Najeriya a ranar 12 ga Yuli 1967. Ya fara buga ƙwallo tun yana makaranta, inda da farko yake taka rawa a matsayin ɗan wasa na fili kafin daga baya wani mai horaswa ya mayar da shi mai tsaron gida. Ya taka leda a makarantu daban-daban da kuma ƙananan ƙungiyoyi a Lagos kafin ya shiga manyan ƙungiyoyi na cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://www.manpower.com.ng/people/15663/alloysius-agu |title=Alloysius Agu Biography |website=Manpower Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar wasa ==
Agu ya fara sana’arsa ta ƙwallon ƙafa da ƙungiyar [[NEPA FC]] a shekarar 1982, inda ya shafe kusan shekaru bakwai kafin ya koma [[ACB Lagos FC]]. Daga nan ya tafi Turai a shekarar 1990 domin buga wasa da ƙungiyar [[MVV Maastricht]] ta ƙasar Netherlands.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/alloy-agu/profil/spieler/102314 |title=Alloy Agu – Player profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
Yayin da yake a [[MVV Maastricht]], Agu ya buga wasanni sama da 40 a gasar Eredivisie ta Netherlands, inda ya taimaka wa ƙungiyar wajen ci gaba da kasancewa a babban rukuni. Bayan haka ya koma [[RFC Liège]] ta Belgium kafin daga baya ya koma [[Kayserispor]] ta Turkiyya a shekarar 1994.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Agu ya yi ritaya daga buga ƙwallon ƙafa yana da kusan shekara 30 bayan wata matsalar rauni da ta hana shi ci gaba da taka leda. Duk da cewa ya yi ritaya da wuri, ya kasance cikin fitattun masu tsaron gida da Najeriya ta samar a zamaninsa.<ref>{{cite web |url=https://www.biographies.net/people/en/alloysius_agu |title=Biography of Alloysius Agu |website=Biographies.net |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin ƙasa ==
Alloy Agu ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya wasa tsakanin shekarun 1988 zuwa 1995, inda ya samu kusan wasanni 25 zuwa 28 na ƙasa da ƙasa. Ya kasance babban mai tsaron gida na Najeriya a farkon shekarun 1990.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/alloy-agu/profil/spieler/102314/sort/cleanSheets.desc |title=Alloy Agu – National team career |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya taka muhimmiyar rawa a gasar [[1990 African Cup of Nations]], inda Najeriya ta kai wasan ƙarshe amma ta sha kashi a hannun Algeria. Haka kuma yana cikin tawagar Najeriya da ta lashe [[1994 African Cup of Nations]] a Tunisia, duk da cewa Peter Rufai ne ya fi zama zaɓi na farko a matsayin mai tsaron gida.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
Agu ya kuma kasance cikin tawagar Najeriya a gasar [[1994 FIFA World Cup]] da aka gudanar a Amurka, inda Najeriya ta kai zagayen biyu a karon farko cikin tarihin ta.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bayan ritayarsa daga wasa, Alloy Agu ya shiga aikin horaswa musamman a matsayin mai horas da masu tsaron gida. Ya yi aiki tare da [[Enyimba FC]] kafin daga baya aka naɗa shi a matsayin mai horas da masu tsaron gida na ƙungiyar ƙasa ta Najeriya a shekarar 2008.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/alloy-agu/profil/trainer/34193 |title=Alloy Agu – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya yi aiki da masu horaswa daban-daban na Super Eagles ciki har da [[Augustine Eguavoen]], kuma ya taimaka wajen bunƙasa masu tsaron gida kamar Vincent Enyeama, Francis Uzoho, Daniel Akpeyi da Ikechukwu Ezenwa.<ref>{{cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2017/07/agu-boasts-ive-best-record-goalkeeper-trainer/ |title=Agu boasts, I’ve best record as goalkeeper trainer |website=Vanguard News |date=2017-07-29 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A wata hira da aka wallafa a shekarar 2020, an bayyana cewa Agu yana ci gaba da hulɗa da masu tsaron gida ’yan Najeriya da ke ƙasashen waje domin taimaka musu wajen shiga tawagar Super Eagles.<ref>{{cite web |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=35955 |title=Alloy Agu In Contact With Dual-Eligible Goalie |website=All Nigeria Soccer |date=2020-04-23 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Alloy Agu da ƙwarewa wajen kama ƙwallaye masu wahala, saurin motsi da kuma jajircewa a raga. Duk da cewa ba shi da tsayi sosai idan aka kwatanta da wasu masu tsaron gida, yana amfani da saurin tunani da ƙwarewa wajen dakile hare-hare.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/alloy-agu/profil/spieler/102314 |title=Alloy Agu – Player profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya bugawa wasa ==
* [[NEPA FC]]
* [[ACB Lagos FC]]
* [[MVV Maastricht]]
* [[RFC Liège]]
* [[Kayserispor]]<ref>{{cite web |url=https://pt.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia Português |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== Najeriya ===
* [[African Cup of Nations]]: 1994<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Alloysius_Agu |title=Alloysius Agu |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
rxlnonkstzewaz33ky3f4t61oc51z57
Blessing Kaku
0
151936
838835
2026-05-21T16:20:51Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526999|Blessing Kaku]]"
838835
wikitext
text/x-wiki
'''Blessing Kaku''' (an haife shi a ranar 5 ga Maris 1978) tsohon ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|na ƙasa da ƙasa na Najeriya]], wanda ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a gasar Olympics ta bazara ta 2000 a [[Sydney]] . Ya shafe mafi yawan lokacinsa a Isra'ila yana wasa a ƙungiyoyi da dama ( Hapoel Be'er Sheva, Maccabi Tel Aviv, FC Ashdod, Maccabi Petah Tikva ). Ya kuma buga wa ƙungiyar Enosis Neon Paralimni da ke Cyprus da kuma ƙungiyar KRC Genk ta Belgium. Ya kuma buga wa Bolton Wanderers, da Derby County wasa a Ingila amma bai yi wani tasiri ba a cikin ɗan gajeren lokacin da ya yi tare da ƙungiyoyin biyu na Ingila.
== Cacar Baki Tsakanin Canja Sheka ==
An ambaci canjinsa daga FC Ashdod zuwa Bolton Wanderers a watan Agusta na 2004 a cikin rahoton binciken Stevens a watan Yunin 2007, an nuna damuwa saboda rashin jituwa tsakanin wakilin Craig Allardyce da mahaifinsa Sam Allardyce (manajan Bolton a lokacin) da kuma kungiyar kanta. [1]
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|pid=9428}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
e0kelk6plk7qjhi5vbemjxil5fzadch
838836
838835
2026-05-21T16:21:33Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526999|Blessing Kaku]]"
838836
wikitext
text/x-wiki
'''Blessing Kaku''' (an haife shi a ranar 5 ga Maris 1978) tsohon ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|na ƙasa da ƙasa na Najeriya]], wanda ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a gasar Olympics ta bazara ta 2000 a [[Sydney]] . Ya shafe mafi yawan lokacinsa a Isra'ila yana wasa a ƙungiyoyi da dama ( Hapoel Be'er Sheva, Maccabi Tel Aviv, FC Ashdod, Maccabi Petah Tikva ). Ya kuma buga wa ƙungiyar Enosis Neon Paralimni da ke Cyprus da kuma ƙungiyar KRC Genk ta Belgium. Ya kuma buga wa Bolton Wanderers, da Derby County wasa a Ingila amma bai yi wani tasiri ba a cikin ɗan gajeren lokacin da ya yi tare da ƙungiyoyin biyu na Ingila.<ref>What Stevens said about each club". ''The Daily Telegraph''. 16 June 2007. Archived from the original on 11 October 2007. Retrieved 17 June 2007.</ref>
== Cacar Baki Tsakanin Canja Sheka ==
An ambaci canjinsa daga FC Ashdod zuwa Bolton Wanderers a watan Agusta na 2004 a cikin rahoton binciken Stevens a watan Yunin 2007, an nuna damuwa saboda rashin jituwa tsakanin wakilin Craig Allardyce da mahaifinsa Sam Allardyce (manajan Bolton a lokacin) da kuma kungiyar kanta. [1]
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|pid=9428}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
7xs047mix01hznd7482941mhcyb08tn
838837
838836
2026-05-21T16:21:50Z
Sardeeq
39275
838837
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Blessing Kaku''' (an haife shi a ranar 5 ga Maris 1978) tsohon ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|na ƙasa da ƙasa na Najeriya]], wanda ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a gasar Olympics ta bazara ta 2000 a [[Sydney]] . Ya shafe mafi yawan lokacinsa a Isra'ila yana wasa a ƙungiyoyi da dama ( Hapoel Be'er Sheva, Maccabi Tel Aviv, FC Ashdod, Maccabi Petah Tikva ). Ya kuma buga wa ƙungiyar Enosis Neon Paralimni da ke Cyprus da kuma ƙungiyar KRC Genk ta Belgium. Ya kuma buga wa Bolton Wanderers, da Derby County wasa a Ingila amma bai yi wani tasiri ba a cikin ɗan gajeren lokacin da ya yi tare da ƙungiyoyin biyu na Ingila.<ref>What Stevens said about each club". ''The Daily Telegraph''. 16 June 2007. Archived from the original on 11 October 2007. Retrieved 17 June 2007.</ref>
== Cacar Baki Tsakanin Canja Sheka ==
An ambaci canjinsa daga FC Ashdod zuwa Bolton Wanderers a watan Agusta na 2004 a cikin rahoton binciken Stevens a watan Yunin 2007, an nuna damuwa saboda rashin jituwa tsakanin wakilin Craig Allardyce da mahaifinsa Sam Allardyce (manajan Bolton a lokacin) da kuma kungiyar kanta. [1]
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{NFT player|pid=9428}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
nb5b849r2yk3em3i6cdzqz73hpsl007
Uche Kalu
0
151937
838838
2026-05-21T16:22:52Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1352207343|Uche Kalu]]"
838838
wikitext
text/x-wiki
'''Uche Kalu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Mayu 1986) <ref>{{Cite web |title=Enyimba team page |url=http://www.enyimbafc.net/team/playerDetails.php?playerID=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111209212552/http://www.enyimbafc.net/team/playerDetails.php?playerID=5 |archive-date=9 December 2011 |access-date=11 June 2012}}</ref> tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] .
Ba shi da alaƙa da tsohon abokin wasan Enyimba Henry Uche, ko kuma ɗan wasan tsakiya na Najeriya kuma ɗan wasan tsakiya da ke zaune a Indiya [[Kalu Uche]] .
== Sana'a ==
A shekarar 2007, an nada shi a matsayin "Ɗan wasa mafi daraja" a gasar Firimiya ta Najeriya bayan ya koma [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] daga ƙungiyar Bussdor United FC ta mataki na biyu <ref>{{Cite web |date=17 October 2010 |title=SPECIAL REPORT – LIST OF SCORERS IN THE NIGERIA FOOTBALL LEAGUE 2009-2010 (PART ONE) |url=https://westafricanfootball.com/2010/10/17/special-report-list-of-scorers-in-the-nigeria-football-league-2009-2010-part-one/ |access-date=13 March 2017 |website=westafricanfootball.com}}</ref> Duk da haka, ya yi fama da raunuka a 'yan shekarun nan. Bayan da ya kasa yin yunƙurin canja wurinsa zuwa ƙungiyar Botola [[Wydad AC|Wydad Casablanca]] a watan Fabrairun 2012, <ref>{{Cite web |date=18 February 2012 |title=Striker Uche Kalu rejoins Enyimba after failed Wydad transfer - Goal.com |url=http://www.goal.com/en/news/1656/nigeria/2012/02/18/2913974/striker-uche-kalu-rejoins-enyimba-after-failed-wydad |access-date=13 March 2017 |website=goal.com}}</ref> ya koma Enyimba.
Ya koma ƙungiyar Çaykur Rizespor ta Turkiyya a matsayi na biyu a watan Agusta na 2012, kuma ya zura kwallo kuma ya taimaka a wasansa na farko.
A watan Janairun 2014, Uche Kalu ya koma Adanaspor a kan yarjejeniyar aro. <ref>{{Cite web |title=Error - /article.xhtml: value of context variable is not an instance of the component bound to the context variable: news. If you are using hot deploy, you may have attempted to hot deploy a session or application-scoped component definition while using an old instance in the session. |url=http://www.nigeriafootball.com/article,3040,Uche-Kalu-loaned-to-Adanaspor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314062754/http://www.nigeriafootball.com/article,3040,Uche-Kalu-loaned-to-Adanaspor |archive-date=14 March 2017 |access-date=13 March 2017 |website=nigeriafootball.com}}</ref>
A watan Janairun 2015, Kalu ya shiga gasar cin kofin zakarun Kazakhstan da FC Tobol, <ref>{{Cite web |date=29 January 2015 |title=Уче Калу прибыл в расположение Тобола |url=http://www.sports.kz/news/uche-kalu-pribyil-v-raspolojenie-tobola |access-date=29 January 2015 |website=sports.kz/ |language=ru}}</ref> inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara guda da kulob din a ranar 6 ga Fabrairun 2015. <ref>{{Cite web |date=6 February 2015 |title=Нигерийский кочевник |url=http://www.fc-tobol.kz/rus/news/3173/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206153741/http://www.fc-tobol.kz/rus/news/3173/ |archive-date=6 February 2015 |access-date=6 February 2015 |website=fc-tobol.kz/ |publisher=[[FC Tobol]] |language=ru}}</ref>
Kalu ya koma Adanaspor a watan Janairun 2016, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da rabi.
A ranar 24 ga Afrilun 2016, Adanaspor ta tabbatar da cewa za ta buga wasa a matakin farko na ƙwallon ƙafa ta Turkiyya bayan shekaru 12. <ref>{{Cite web |date=7 January 2016 |title=Adanaspor Uche Kalu'yu 1.5 yıllığına renklerine bağladı |url=http://www.adanaspor.com.tr/haberler/adanaspor-uche-kalu-yu-1-5-yilligina-renklerine-bagladi.html |access-date=8 January 2016 |website=www.adanaspor.com.tr/ |publisher=[[Adanaspor]] |language=tr}}</ref>
A watan Agusta na 2019, 'yan wasan Niger Uche Kalu da Kenya [[Peter Opiyo]] sun rattaba hannu kan kwangila da FC Altyn Asyr daga [[Turkmenistan]] . <ref>{{Cite web |title=Uche Kalu - Soccer player profile & career statistics - Global Sports Archive |url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/uche-kalu/60135/}}</ref> Wannan shi ne ɗan wasan ƙwallon ƙafa na farko na ƙasashen waje a tarihin ƙungiyar kuma ɗan wasa na farko a kakar Ýokary Liga ta 2019 .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya B wadda ta lashe gasar cin kofin WAFU Nations Cup ta 2010. Kocin Najeriya Stephen Keshi ya kira shi a 2012. Ya fara buga wasa a matakin babban ɗan wasa a wasan da Eagles suka buga da Angola a watan Janairun 2012, inda suka tashi babu ci 0-0. Ya zura ƙwallo ta farko a wasan sada zumunci da Masar a ƙarshen shekarar.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
kb2ijqja6a7ndkv1y1yef1lx22s6xk2
838839
838838
2026-05-21T16:23:10Z
Sardeeq
39275
838839
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Uche Kalu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Mayu 1986) <ref>{{Cite web |title=Enyimba team page |url=http://www.enyimbafc.net/team/playerDetails.php?playerID=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111209212552/http://www.enyimbafc.net/team/playerDetails.php?playerID=5 |archive-date=9 December 2011 |access-date=11 June 2012}}</ref> tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] .
Ba shi da alaƙa da tsohon abokin wasan Enyimba Henry Uche, ko kuma ɗan wasan tsakiya na Najeriya kuma ɗan wasan tsakiya da ke zaune a Indiya [[Kalu Uche]] .
== Sana'a ==
A shekarar 2007, an nada shi a matsayin "Ɗan wasa mafi daraja" a gasar Firimiya ta Najeriya bayan ya koma [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] daga ƙungiyar Bussdor United FC ta mataki na biyu <ref>{{Cite web |date=17 October 2010 |title=SPECIAL REPORT – LIST OF SCORERS IN THE NIGERIA FOOTBALL LEAGUE 2009-2010 (PART ONE) |url=https://westafricanfootball.com/2010/10/17/special-report-list-of-scorers-in-the-nigeria-football-league-2009-2010-part-one/ |access-date=13 March 2017 |website=westafricanfootball.com}}</ref> Duk da haka, ya yi fama da raunuka a 'yan shekarun nan. Bayan da ya kasa yin yunƙurin canja wurinsa zuwa ƙungiyar Botola [[Wydad AC|Wydad Casablanca]] a watan Fabrairun 2012, <ref>{{Cite web |date=18 February 2012 |title=Striker Uche Kalu rejoins Enyimba after failed Wydad transfer - Goal.com |url=http://www.goal.com/en/news/1656/nigeria/2012/02/18/2913974/striker-uche-kalu-rejoins-enyimba-after-failed-wydad |access-date=13 March 2017 |website=goal.com}}</ref> ya koma Enyimba.
Ya koma ƙungiyar Çaykur Rizespor ta Turkiyya a matsayi na biyu a watan Agusta na 2012, kuma ya zura kwallo kuma ya taimaka a wasansa na farko.
A watan Janairun 2014, Uche Kalu ya koma Adanaspor a kan yarjejeniyar aro. <ref>{{Cite web |title=Error - /article.xhtml: value of context variable is not an instance of the component bound to the context variable: news. If you are using hot deploy, you may have attempted to hot deploy a session or application-scoped component definition while using an old instance in the session. |url=http://www.nigeriafootball.com/article,3040,Uche-Kalu-loaned-to-Adanaspor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314062754/http://www.nigeriafootball.com/article,3040,Uche-Kalu-loaned-to-Adanaspor |archive-date=14 March 2017 |access-date=13 March 2017 |website=nigeriafootball.com}}</ref>
A watan Janairun 2015, Kalu ya shiga gasar cin kofin zakarun Kazakhstan da FC Tobol, <ref>{{Cite web |date=29 January 2015 |title=Уче Калу прибыл в расположение Тобола |url=http://www.sports.kz/news/uche-kalu-pribyil-v-raspolojenie-tobola |access-date=29 January 2015 |website=sports.kz/ |language=ru}}</ref> inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara guda da kulob din a ranar 6 ga Fabrairun 2015. <ref>{{Cite web |date=6 February 2015 |title=Нигерийский кочевник |url=http://www.fc-tobol.kz/rus/news/3173/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206153741/http://www.fc-tobol.kz/rus/news/3173/ |archive-date=6 February 2015 |access-date=6 February 2015 |website=fc-tobol.kz/ |publisher=[[FC Tobol]] |language=ru}}</ref>
Kalu ya koma Adanaspor a watan Janairun 2016, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da rabi.
A ranar 24 ga Afrilun 2016, Adanaspor ta tabbatar da cewa za ta buga wasa a matakin farko na ƙwallon ƙafa ta Turkiyya bayan shekaru 12. <ref>{{Cite web |date=7 January 2016 |title=Adanaspor Uche Kalu'yu 1.5 yıllığına renklerine bağladı |url=http://www.adanaspor.com.tr/haberler/adanaspor-uche-kalu-yu-1-5-yilligina-renklerine-bagladi.html |access-date=8 January 2016 |website=www.adanaspor.com.tr/ |publisher=[[Adanaspor]] |language=tr}}</ref>
A watan Agusta na 2019, 'yan wasan Niger Uche Kalu da Kenya [[Peter Opiyo]] sun rattaba hannu kan kwangila da FC Altyn Asyr daga [[Turkmenistan]] . <ref>{{Cite web |title=Uche Kalu - Soccer player profile & career statistics - Global Sports Archive |url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/uche-kalu/60135/}}</ref> Wannan shi ne ɗan wasan ƙwallon ƙafa na farko na ƙasashen waje a tarihin ƙungiyar kuma ɗan wasa na farko a kakar Ýokary Liga ta 2019 .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya B wadda ta lashe gasar cin kofin WAFU Nations Cup ta 2010. Kocin Najeriya Stephen Keshi ya kira shi a 2012. Ya fara buga wasa a matakin babban ɗan wasa a wasan da Eagles suka buga da Angola a watan Janairun 2012, inda suka tashi babu ci 0-0. Ya zura ƙwallo ta farko a wasan sada zumunci da Masar a ƙarshen shekarar.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
koioqm44b09ub6m3ibpwjph0i5g6yxx
Ike Shorunmu
0
151938
838840
2026-05-21T16:23:24Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Ike Ibrahim Shorunmu''' (an haife shi ranar 16 ga Oktoba 1967) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya buga a matsayin mai tsaron raga. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron raga na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya, [[Super Eagles]], a ƙarshen shekarun 1990 zuwa farkon shekarun 2000. Bayan ritayarsa daga wasa, ya zama mai horas da masu tsaron raga a ƙungiyoyi daban-daban da kuma tawagar ƙasar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://...
838840
wikitext
text/x-wiki
'''Ike Ibrahim Shorunmu''' (an haife shi ranar 16 ga Oktoba 1967) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya buga a matsayin mai tsaron raga. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron raga na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya, [[Super Eagles]], a ƙarshen shekarun 1990 zuwa farkon shekarun 2000. Bayan ritayarsa daga wasa, ya zama mai horas da masu tsaron raga a ƙungiyoyi daban-daban da kuma tawagar ƙasar Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ike_Shorunmu |title=Ike Shorunmu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Ike Shorunmu a birnin Lagos na Najeriya. Ya yi karatun firamare a makarantar St. Phillips Primary School da ke Mushin sannan ya halarci Ikeja Grammar School a Oshodi. Tun yana ƙarami ya fara buga ƙwallo a matsayin ɗan gaba kafin daga baya ya koma matsayin mai tsaron raga bisa shawarar ɗan’uwansa.<ref>{{cite web |url=https://www.manpower.com.ng/people/15713/ike-shorunmu |title=Ike Shorunmu Biography |website=Manpower Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar wasa ==
Shorunmu ya fara taka leda a Najeriya tare da ƙungiyoyi kamar [[Stationery Stores FC]], [[Concord FC]] da kuma [[Shooting Stars SC]]. Ya taimaka wa Stationery Stores lashe gasar lig ta Najeriya a shekarar 1992 sannan ya kuma jagoranci Shooting Stars zuwa kambun gasar a shekarar 1995.<ref>{{cite web |url=https://www.manpower.com.ng/people/15713/ike-shorunmu |title=Ike Shorunmu Career Profile |website=Manpower Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan nasarorinsa a Najeriya, ya koma ƙasar Switzerland inda ya taka leda a ƙungiyoyin [[FC Basel]] da [[FC Zürich]]. A shekarar 1999, ƙungiyar [[Beşiktaş J.K.]] ta Turkiyya ta saye shi kan kuɗi kusan dala miliyan 2.4, inda ya ci gaba da nuna ƙwarewarsa a Turai.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ike_Shorunmu |title=Ike Shorunmu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Daga baya ya buga wa ƙungiyoyin [[FC Luzern]], [[Samsunspor]] da kuma [[Juventus Zürich]] kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa a shekarar 2006.<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/soccer/player/_/id/21558/ike-shorunmu |title=Ike Shorunmu Profile |website=ESPN |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Aikin ƙasa ==
Shorunmu ya fara buga wa Najeriya a shekarar 1992 bayan tsohon koci [[Clemens Westerhof]] ya gayyace shi cikin tawagar Super Eagles. Ya kasance cikin tawagar Najeriya da ta halarci gasar cin kofin nahiyar Afirka (AFCON) ta shekarun 1992, 2000 da 2002.<ref>{{cite web |url=https://www.thecable.ng/interview-nigerias-absence-at-2022-world-cup-painful-says-ike-shorunmu/ |title=Nigeria’s absence at 2022 World Cup painful, says Ike Shorunmu |website=TheCable |date=2022-12-18 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A gasar AFCON ta shekarar 2000 da Najeriya da Ghana suka shirya tare, Shorunmu shi ne babban mai tsaron ragar Super Eagles, inda Najeriya ta kai wasan ƙarshe kafin ta sha kashi a hannun Kamaru.<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2023/08/npfl-ex-super-eagles-star-takes-over-as-abia-warriors-coach.html |title=Ex-Super Eagles star takes over as Abia Warriors coach |website=Soccernet.ng |date=2023-08-22 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya kuma wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta shekarar 2002 da aka gudanar a Koriya ta Kudu da Japan, inda ya taka rawa musamman a wasan da Najeriya ta buga da Argentina.<ref>{{cite web |url=https://www.manpower.com.ng/people/15713/ike-shorunmu |title=Ike Shorunmu Career |website=Manpower Nigeria |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bayan ritayarsa daga wasa, Shorunmu ya shiga harkar horas da masu tsaron raga. Ya yi aiki tare da [[Enyimba FC]] daga shekarar 2007 zuwa 2010 sannan daga baya ya koma [[Heartland FC]] a matsayin mai horas da masu tsaron raga.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/ike-shorunmu/profil/trainer/4090 |title=Ike Shorunmu – Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2011, ya zama mai horas da masu tsaron raga na ƙungiyar ƙasar Najeriya, inda ya yi aiki tare da kociyoyi daban-daban kamar [[Stephen Keshi]], [[Gernot Rohr]], [[Sunday Oliseh]] da [[José Peseiro]].<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/ike-shorunmu/profil/trainer/4090 |title=Ike Shorunmu Coaching History |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-21}}</ref>
A watan Agustan shekarar 2023, ƙungiyar [[Abia Warriors FC]] ta naɗa Shorunmu a matsayin sabon mai horas da masu tsaron raga saboda ƙwarewarsa da gogewarsa a harkar ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web |url=https://dailypost.ng/2023/08/21/shorunmu-joins-abia-warriors-as-goalkeeper-trainer/ |title=Shorunmu joins Abia Warriors as goalkeeper trainer |website=Daily Post Nigeria |date=2023-08-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Ike Shorunmu da ƙwarewa wajen kare bugun fanareti, saurin motsi, da kuma iya jagorantar masu tsaron baya daga cikin raga. Yawancin magoya baya suna kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron raga da Najeriya ta taɓa samu.<ref>{{cite web |url=https://www.thecable.ng/interview-nigerias-absence-at-2022-world-cup-painful-says-ike-shorunmu/ |title=Interview: Nigeria’s absence at 2022 World Cup painful, says Ike Shorunmu |website=TheCable |date=2022-12-18 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya bugawa ==
* [[Stationery Stores FC]]
* [[Concord FC]]
* [[Shooting Stars SC]]
* [[FC Basel]]
* [[FC Zürich]]
* [[Beşiktaş J.K.]]
* [[FC Luzern]]
* [[Samsunspor]]
* [[Juventus Zürich]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ike_Shorunmu |title=Ike Shorunmu |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Lambobin yabo ==
* Gwarzon lig ɗin Najeriya tare da [[Stationery Stores FC]] – 1992
* Gwarzon lig ɗin Najeriya tare da [[Shooting Stars SC]] – 1995
* Zakaran AFCON na biyu tare da Najeriya – 2000<ref>{{cite web |url=https://soccernet.ng/2023/08/npfl-ex-super-eagles-star-takes-over-as-abia-warriors-coach.html |title=Ex-Super Eagles star takes over as Abia Warriors coach |website=Soccernet.ng |date=2023-08-22 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
7y1d23y4ndogj71gun2w534da6akiq7
Samuel Kalu
0
151939
838841
2026-05-21T16:24:32Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340604650|Samuel Kalu]]"
838841
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Kalu Ojim''' (an haife shi a ranar 26 ga Agusta 1997) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Botev Plovdiv ta Bulgarian First League .
== Aikin kulob ==
Kalu ya fara wasan ƙwallon ƙafa a Kwalejin GBS da ke [[Jos]], [[Najeriya]] .
=== AS Trenčín ===
A ranar 9 ga Disamba, 2015, Kalu ya amince ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar AS Trenčín ta Slovak, ƙungiyar haɗin gwiwa da GBS Academy a lokacin. Ya fara buga wasa a ƙungiyar Trenčín a fafatawa da Slovan Bratislava a ranar 27 ga Fabrairu, 2016.
=== Gent ===
A ranar 4 ga Janairun 2017, bayan ya nuna bajinta a gasar Slovak League tare da Trenčín, an canja Kalu zuwa ƙungiyar KAA Gent ta Belgium. <ref>{{Cite web |date=4 January 2017 |title=Samuel Kalu signs three and a half year deal with Gent |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/african-all-stars/2017/01/04/31147232/samuel-kalu-signs-three-and-a-half-year-deal-with-gent |access-date=7 August 2018 |publisher=Goal}}</ref>
=== Bordeaux ===
A ranar 6 ga Agusta 2018, Kalu ya rattaba hannu a kulob din Bordeaux [[Ligue 1|na Ligue 1]], inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=6 August 2018 |title=Samuel Kalu is Girondin! |url=http://www.girondins.com/fr/samuel-kalu-est-girondin |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180812105759/http://www.girondins.com/fr/samuel-kalu-est-girondin |archive-date=12 August 2018 |access-date=6 August 2018 |language=French}}</ref> An ba shi rigar lamba 10 da isowarsa.
A ranar 15 ga Agusta 2021, Kalu ya faɗi a wasan da suka yi da Marseille . Ya sami damar tashi ya fita daga filin wasa tare da taimakon abokan wasansa yayin da yake riƙe da abin rufe fuska a kansa. Minti takwas bayan haka, an maye gurbinsa da Rémi Oudin . <ref>{{Cite web |date=15 August 2021 |title=Bordeaux's Samuel Kalu collapses, returns to game before substituted off |url=https://www.espn.com.sg/soccer/bordeaux/story/4455165/bordeauxs-samuel-kalu-collapsesreturns-to-game-before-substituted-off |access-date=15 August 2021 |language=English}}</ref>
=== Watford ===
A ranar 26 ga Janairun 2022, Kalu ya koma kungiyar Watford [[Premier League|ta Premier League]] kan yarjejeniyar shekaru uku da rabi har zuwa 2025. <ref>{{Cite web |date=26 January 2022 |title=Official: Hornets Sign Kalu |url=https://www.watfordfc.com/news/official-hornets-sign-kalu |access-date=26 January 2022 |website=www.watfordfc.com}}</ref>
=== FC Lausanne-Sport ===
A ranar 7 ga Satumba, 2023, Kalu ya koma kulob din Swiss Super League FC Lausanne-Sport a matsayin aro na tsawon kakar wasa daga Watford. <ref>{{Cite web |title=Official: Lausanne Loan For Kalu |url=https://www.watfordfc.com/news/official-lausanne-loan-for-kalu |access-date=2023-09-11 |website=www.watfordfc.com |language=en}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 13 ga Oktoba 2018, ya zura kwallonsa ta farko a gasar cin kofin duniya tare da [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|tawagar manyan 'yan wasan Najeriya]] a wasan da suka fafata da [[Kungiyar kwallon kafa ta Libya|Libya]] . Ya zura kwallon karshe a wasan da suka yi nasara da ci 4-0.
Kalu ya fadi ne a lokacin da yake halartar atisayen 'yan wasa a lokacin gasar cin kofin Afirka ta 2019 da aka gudanar a Masar. Duk da cewa ana ta rade-radin cewa ya kamu da bugun zuciya, amma daga baya an karyata hakan saboda ya fadi sakamakon rashin isasshen ruwa a jiki. Daga baya aka sallame shi daga asibiti domin ya koma wasa da sauran 'yan wasan da ke Alexandria.
== Rayuwa ta sirri ==
An saki mahaifiyar Kalu a ranar 5 ga Maris 2019, bayan an sace ta kwanaki shida da suka gabata. <ref>{{Cite web |last=Okeleji |first=Oluwashina |date=5 March 2019 |title=Nigeria winger Kalu's mother released by kidnappers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47458518 |access-date=27 August 2019 |website=BBC Sport}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 3 February 2024}}<ref name="Soccerway">{{Soccerway|samuel-kalu-ojim/437251}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup
! colspan="2" |League cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |AS Trenčín
|2015–16
|Slovak Super Liga
|13
|3
|4
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|4
|-
|2016–17
|Slovak Super Liga
|19
|1
|3
|1
| colspan="2" |—
|5{{Efn|Four appearances in [[UEFA Champions League]] and one in [[UEFA Europa League]]}}
|1
|27
|3
|-
! colspan="2" |Total
!32
!4
!7
!2
! colspan="2" |—
!5
!1
!44
!7
|-
| rowspan="3" |Gent
|2016–17
|Belgian First Division A
|16
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
|19
|4
|-
|2017–18
|Belgian First Division A
|32
|7
|2
|0
| colspan="2" |—
|2[b]
|0
|36
|7
|-
! colspan="2" |Total
!48
!10
!2
!0
! colspan="2" |—
!5
!1
!55
!11
|-
| rowspan="5" |Bordeaux
|2018–19
|[[Ligue 1]]
|21
|3
|1
|0
|3
|1
|7[b]
|0
|32
|4
|-
|2019–20
|Ligue 1
|20
|1
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|2020–21
|Ligue 1
|20
|4
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|20
|4
|-
|2021–22
|Ligue 1
|11
|1
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
! colspan="2" |Total
!72
!9
!2
!0
!5
!1
!7
!0
!86
!10
|-
| rowspan="3" |Watford
|2021–22
|[[Premier League]]
|4
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2022–23
|Championship
|9
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|9
|0
|-
! colspan="2" |Total
!13
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!13
!0
|-
| rowspan="2" |FC Lausanne-Sport
|[[2023–24 FC Lausanne-Sport season|2023–24]]
|Swiss Super League
|15
|3
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|15
|3
|-
! colspan="2" |Total
!15
!3
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!15
!3
|-
! colspan="3" |Career total
!178
!23
!11
!2
!5
!1
!17
!2
!211
!31
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
p5q3p4hp2klek6fjqz6zivgt45c9cju
838842
838841
2026-05-21T16:24:49Z
Sardeeq
39275
838842
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samuel Kalu Ojim''' (an haife shi a ranar 26 ga Agusta 1997) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Botev Plovdiv ta Bulgarian First League .
== Aikin kulob ==
Kalu ya fara wasan ƙwallon ƙafa a Kwalejin GBS da ke [[Jos]], [[Najeriya]] .
=== AS Trenčín ===
A ranar 9 ga Disamba, 2015, Kalu ya amince ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar AS Trenčín ta Slovak, ƙungiyar haɗin gwiwa da GBS Academy a lokacin. Ya fara buga wasa a ƙungiyar Trenčín a fafatawa da Slovan Bratislava a ranar 27 ga Fabrairu, 2016.
=== Gent ===
A ranar 4 ga Janairun 2017, bayan ya nuna bajinta a gasar Slovak League tare da Trenčín, an canja Kalu zuwa ƙungiyar KAA Gent ta Belgium. <ref>{{Cite web |date=4 January 2017 |title=Samuel Kalu signs three and a half year deal with Gent |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/african-all-stars/2017/01/04/31147232/samuel-kalu-signs-three-and-a-half-year-deal-with-gent |access-date=7 August 2018 |publisher=Goal}}</ref>
=== Bordeaux ===
A ranar 6 ga Agusta 2018, Kalu ya rattaba hannu a kulob din Bordeaux [[Ligue 1|na Ligue 1]], inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=6 August 2018 |title=Samuel Kalu is Girondin! |url=http://www.girondins.com/fr/samuel-kalu-est-girondin |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180812105759/http://www.girondins.com/fr/samuel-kalu-est-girondin |archive-date=12 August 2018 |access-date=6 August 2018 |language=French}}</ref> An ba shi rigar lamba 10 da isowarsa.
A ranar 15 ga Agusta 2021, Kalu ya faɗi a wasan da suka yi da Marseille . Ya sami damar tashi ya fita daga filin wasa tare da taimakon abokan wasansa yayin da yake riƙe da abin rufe fuska a kansa. Minti takwas bayan haka, an maye gurbinsa da Rémi Oudin . <ref>{{Cite web |date=15 August 2021 |title=Bordeaux's Samuel Kalu collapses, returns to game before substituted off |url=https://www.espn.com.sg/soccer/bordeaux/story/4455165/bordeauxs-samuel-kalu-collapsesreturns-to-game-before-substituted-off |access-date=15 August 2021 |language=English}}</ref>
=== Watford ===
A ranar 26 ga Janairun 2022, Kalu ya koma kungiyar Watford [[Premier League|ta Premier League]] kan yarjejeniyar shekaru uku da rabi har zuwa 2025. <ref>{{Cite web |date=26 January 2022 |title=Official: Hornets Sign Kalu |url=https://www.watfordfc.com/news/official-hornets-sign-kalu |access-date=26 January 2022 |website=www.watfordfc.com}}</ref>
=== FC Lausanne-Sport ===
A ranar 7 ga Satumba, 2023, Kalu ya koma kulob din Swiss Super League FC Lausanne-Sport a matsayin aro na tsawon kakar wasa daga Watford. <ref>{{Cite web |title=Official: Lausanne Loan For Kalu |url=https://www.watfordfc.com/news/official-lausanne-loan-for-kalu |access-date=2023-09-11 |website=www.watfordfc.com |language=en}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 13 ga Oktoba 2018, ya zura kwallonsa ta farko a gasar cin kofin duniya tare da [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|tawagar manyan 'yan wasan Najeriya]] a wasan da suka fafata da [[Kungiyar kwallon kafa ta Libya|Libya]] . Ya zura kwallon karshe a wasan da suka yi nasara da ci 4-0.
Kalu ya fadi ne a lokacin da yake halartar atisayen 'yan wasa a lokacin gasar cin kofin Afirka ta 2019 da aka gudanar a Masar. Duk da cewa ana ta rade-radin cewa ya kamu da bugun zuciya, amma daga baya an karyata hakan saboda ya fadi sakamakon rashin isasshen ruwa a jiki. Daga baya aka sallame shi daga asibiti domin ya koma wasa da sauran 'yan wasan da ke Alexandria.
== Rayuwa ta sirri ==
An saki mahaifiyar Kalu a ranar 5 ga Maris 2019, bayan an sace ta kwanaki shida da suka gabata. <ref>{{Cite web |last=Okeleji |first=Oluwashina |date=5 March 2019 |title=Nigeria winger Kalu's mother released by kidnappers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47458518 |access-date=27 August 2019 |website=BBC Sport}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 3 February 2024}}<ref name="Soccerway">{{Soccerway|samuel-kalu-ojim/437251}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup
! colspan="2" |League cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |AS Trenčín
|2015–16
|Slovak Super Liga
|13
|3
|4
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|17
|4
|-
|2016–17
|Slovak Super Liga
|19
|1
|3
|1
| colspan="2" |—
|5{{Efn|Four appearances in [[UEFA Champions League]] and one in [[UEFA Europa League]]}}
|1
|27
|3
|-
! colspan="2" |Total
!32
!4
!7
!2
! colspan="2" |—
!5
!1
!44
!7
|-
| rowspan="3" |Gent
|2016–17
|Belgian First Division A
|16
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|1
|19
|4
|-
|2017–18
|Belgian First Division A
|32
|7
|2
|0
| colspan="2" |—
|2[b]
|0
|36
|7
|-
! colspan="2" |Total
!48
!10
!2
!0
! colspan="2" |—
!5
!1
!55
!11
|-
| rowspan="5" |Bordeaux
|2018–19
|[[Ligue 1]]
|21
|3
|1
|0
|3
|1
|7[b]
|0
|32
|4
|-
|2019–20
|Ligue 1
|20
|1
|0
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|2020–21
|Ligue 1
|20
|4
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|20
|4
|-
|2021–22
|Ligue 1
|11
|1
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|12
|1
|-
! colspan="2" |Total
!72
!9
!2
!0
!5
!1
!7
!0
!86
!10
|-
| rowspan="3" |Watford
|2021–22
|[[Premier League]]
|4
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2022–23
|Championship
|9
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|9
|0
|-
! colspan="2" |Total
!13
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!13
!0
|-
| rowspan="2" |FC Lausanne-Sport
|[[2023–24 FC Lausanne-Sport season|2023–24]]
|Swiss Super League
|15
|3
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|15
|3
|-
! colspan="2" |Total
!15
!3
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!15
!3
|-
! colspan="3" |Career total
!178
!23
!11
!2
!5
!1
!17
!2
!211
!31
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
nbx5b79g6v1pfoy2u9078tquin7fm6k
Uche Eucharia
0
151940
838843
2026-05-21T16:26:30Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Ngozi Eucharia Uche''' (wanda aka fi sani da '''Uche Eucharia''') tsohuwar ’yar wasan ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya kuma tsohuwar mai horas da tawagar mata ta ƙasar Najeriya, wato [[Super Falcons]]. Ta kasance mace ta farko da ta zama mataimakiyar mai horaswa sannan daga baya ta zama babbar mai horas da tawagar mata ta Najeriya. Haka kuma ita ce mace ta farko a Afirka da ta lashe gasar [[Women Africa Cup of Nations]] a matsayin babbar mai horaswa.<ref>{{cite web |url=htt...
838843
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Eucharia Uche''' (wanda aka fi sani da '''Uche Eucharia''') tsohuwar ’yar wasan ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya kuma tsohuwar mai horas da tawagar mata ta ƙasar Najeriya, wato [[Super Falcons]]. Ta kasance mace ta farko da ta zama mataimakiyar mai horaswa sannan daga baya ta zama babbar mai horas da tawagar mata ta Najeriya. Haka kuma ita ce mace ta farko a Afirka da ta lashe gasar [[Women Africa Cup of Nations]] a matsayin babbar mai horaswa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ngozi_Eucharia_Uche |title=Ngozi Eucharia Uche |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://superfalconsshow.com/the-story-of-uche-eucharia-first-woman-coach-to-win-the-wafcon/ |title=The Story Of Uche Eucharia: First Woman Coach To Win The WAFCON |website=Super Falcons Show |date=2025-06-08 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Haihuwa da rayuwar farko ==
An haifi Uche Eucharia a ranar 18 ga Yuni 1973 a garin Mbaise da ke jihar Imo a Najeriya. Ta taso ne a Owerri cikin iyali masu matsakaicin hali, inda ita ce babba cikin ’ya’ya biyar. Ta yi karatu a makarantar [[Egbu Girls Secondary School]] da ke Owerri kafin daga baya ta shiga [[Delta State University]]. Tun tana makarantar sakandare ta fara buga ƙwallon ƙafa duk da cewa a lokacin ba a fi son mata shiga harkar ƙwallo ba.<ref>{{cite web |url=https://www.medianigeria.com/biography-of-ngozi-eucharia-uche/ |title=Biography Of Ngozi Eucharia Uche |website=Media Nigeria |date=2018-06-07 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.brandiconimage.com/2025/06/uche-eucharia-trailblazers-impact-on.html |title=Uche Eucharia: A Trailblazer's Impact on Nigerian Women's Football |website=Brand Icon Image |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar wasa ==
A matsayinta na ’yar wasa, Uche Eucharia ta taka leda a manyan ƙungiyoyin mata na Najeriya kamar [[Edo Queens FC]] (a lokacin ana kiransu Bendel Striking Queens), [[Rivers Angels FC]] da kuma [[Delta Queens FC]] wanda a baya ake kira Ufuoma Babes. Ta taka leda a matsayin mai kai hari (forward), kuma ta yi fice saboda saurin gudu da iya cin ƙwallaye.<ref>{{cite web |url=https://www.sportslib.net/football/feed_fbvods.php?idx_no=714 |title=Ngozi Eucharia Uche Profile |website=SportsLib |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ta kuma wakilci Najeriya a tawagar [[Super Falcons]] tsakanin shekarun 1991 zuwa 2000. A lokacin wasanta, ta zama mace ’yar Afirka ta farko da ta lashe kyautar mai yawan cin ƙwallaye a wata gasa ta ƙasa da ƙasa. Haka kuma ita ce mace ta farko daga Najeriya da ta ci hat-trick a wasan ƙasa da ƙasa lokacin wasan Najeriya da Ghana.<ref>{{cite web |url=https://superfalconsshow.com/the-story-of-uche-eucharia-first-woman-coach-to-win-the-wafcon/ |title=The Story Of Uche Eucharia: First Woman Coach To Win The WAFCON |website=Super Falcons Show |date=2025-06-08 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.brandiconimage.com/2025/06/uche-eucharia-trailblazers-impact-on.html |title=Uche Eucharia: A Trailblazer's Impact on Nigerian Women's Football |website=Brand Icon Image |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bayan ritayarta daga wasa, Uche Eucharia ta shiga harkar horas da ƙungiyoyi. Ta horas da ƙungiyoyin mata kamar [[Delta Queens FC]], [[Rivers Angels FC]], [[Ifeoma Babes FC]] da kuma [[COD United Amazons FC]]. A shekarar 2000 ta zama mace ta farko da aka naɗa a matsayin mataimakiyar mai horas da tawagar Super Falcons.<ref>{{cite web |url=https://lite.apex-football.com/en-NG/news/s3c4b3b21240514en_ng |title=Meet The 1st African Woman Coach To Win The Women's Afcon |website=Apex Football |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/COD_United_Amazons_F.C. |title=COD United Amazons F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2009 aka naɗa ta a matsayin babbar mai horas da tawagar mata ta Najeriya. A shekarar 2010 ta jagoranci Super Falcons zuwa lashe gasar [[Women Africa Cup of Nations]] bayan doke Equatorial Guinea a wasan ƙarshe. Wannan nasara ta sa ta zama mace ta farko a Afirka da ta lashe wannan gasa a matsayin babbar mai horaswa.<ref>{{cite web |url=https://superfalconsshow.com/the-story-of-uche-eucharia-first-woman-coach-to-win-the-wafcon/ |title=The Story Of Uche Eucharia: First Woman Coach To Win The WAFCON |website=Super Falcons Show |date=2025-06-08 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://lite.apex-football.com/en-NG/news/s3c4b3b21240514en_ng |title=Meet The 1st African Woman Coach To Win The Women's Afcon |website=Apex Football |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ta jagoranci Najeriya a gasar [[2011 FIFA Women's World Cup]] da aka gudanar a Jamus. Duk da cewa ƙungiyar ba ta kai zagayen gaba ba, an yaba da yadda ta inganta tsarin wasan tawagar. Sai dai daga baya an cire ta daga aiki bayan Najeriya ta kasa samun tikitin shiga gasar Olympics ta 2012.<ref>{{cite web |url=https://www.nigeriaa2z.com/2011/07/08/uche-to-remain-falcons%E2%80%99-coach/ |title=Uche To Remain Falcons’ Coach |website=Nigeria A-Z Online |date=2011-07-08 |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.socceramerica.com/uche-out-as-nigerian-womens-national-team-coach/ |title=Uche out as Nigerian women's national team coach |website=Soccer America |date=2011-10-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ayyukan koyarwa da ci gaban mata ==
Bayan aikinta da Super Falcons, Uche Eucharia ta zama mai horaswa kuma mai koyar da masu horaswa a ƙarƙashin [[FIFA]] da [[Confederation of African Football|CAF]]. Ta halarci kwasa-kwasai daban-daban na horaswa a Najeriya da ƙasashen waje ciki har da takardar shaidar UEFA B da kuma kwasa-kwasan FIFA da CAF.<ref>{{cite web |url=https://lite.apex-football.com/en-NG/news/s3c4b3b21240514en_ng |title=Meet The 1st African Woman Coach To Win The Women's Afcon |website=Apex Football |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2015, ta kafa '''Uchecaria International FC''' a jihar Abia tare da Frank Chinagorom Nwachi domin bunƙasa matasan ’yan wasa mata a Najeriya. Har ila yau ta ci gaba da zama abin koyi ga mata masu son shiga harkar ƙwallon ƙafa da horaswa a Afirka.<ref>{{cite web |url=https://lite.apex-football.com/en-NG/news/s3c4b3b21240514en_ng |title=Meet The 1st African Woman Coach To Win The Women's Afcon |website=Apex Football |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Cece-kuce ==
A shekarar 2011, Uche Eucharia ta fuskanci suka daga ƙungiyoyin kare haƙƙin ɗan adam bayan wasu kalamai da ta yi game da luwadi a cikin ƙungiyar mata ta Najeriya. Hukumar FIFA ta gargade ta kan waɗannan kalamai yayin gasar cin kofin duniya ta mata ta shekarar 2011.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ngozi_Eucharia_Uche |title=Ngozi Eucharia Uche |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.socceramerica.com/uche-out-as-nigerian-womens-national-team-coach/ |title=Uche out as Nigerian women's national team coach |website=Soccer America |date=2011-10-27 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
=== A matsayin mai horaswa ===
* [[Women Africa Cup of Nations]]: 2010
* African Women’s Championship (mataimakiyar mai horaswa): 2000<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ngozi_Eucharia_Uche |title=Ngozi Eucharia Uche |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
=== A matsayin mai koyar da ƙungiyoyi ===
* Nigeria Women Football League: 2003
* Nigeria Women’s Cup: 2004, 2006<ref>{{cite web |url=https://www.medianigeria.com/biography-of-ngozi-eucharia-uche/ |title=Biography Of Ngozi Eucharia Uche |website=Media Nigeria |date=2018-06-07 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
j0khnugk5eg9f8vyzqns5redb8y325r
Martí Perarnau
0
151941
838844
2026-05-21T16:28:05Z
Najeebyusuf
45048
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1324929474|Martí Perarnau]]"
838844
wikitext
text/x-wiki
'''Martí Perarnau Grau''' (an haife shi a shekara ta 1955) ɗan jaridar wasanni ce ta Catalonia kuma tsohon ɗan wasa.
== Tarihin rayuwa ==
An haife shi a Barcelona kuma a lokacin ƙuruciyarsa ya yi wasan motsa jiki bisa ga sha'awar mahaifinsa, wanda ya kasance zakaran jami'a a cikin shingen mita 400. A wani lokaci, ya rike rikodin kasa na Mutanen Espanya a cikin horo.[1] Lokacin da yake da shekaru 19, ya haɗu da aikinsa na farko a matsayin ɗan jarida a Diario de Barcelona, kuma a 1976 ya yi ritaya daga gasar don ɗaukar jagorancin wasanni na Mundio Diario na tsawon shekaru huɗu. Ya koma wurare masu daraja bayan bacewar wannan jarida, a lokacin da zai sami matsayi a gasar Olympics ta bazara ta 1980. [2] A cikin babban birnin Soviet ya fada cikin matakin kawarwa.
Ya koma aikin jarida a 1982 a kan ma'aikatan El Correo Catalan kuma bayan shekaru biyu, ya kasa cimma mafi ƙarancin buƙatu don yin gasa a gasar Olympics ta Los Angeles ta 1984, ya yi ritaya don jagorantar gidan labarai na wasanni a TVE Cataluña. A karkashin umarninsa ya kirkiro shirin Estadio 2 kuma ya rufe abubuwan da suka faru na kasa da kasa. Ya bar talabijin na jama'a a watan Nuwamba na shekara ta 1987 don ɗaukar matsayin jagorancin wasanni a Rediyon Barcelona, na Cadena SER.
A shekara ta 1988 an nada shi darektan cibiyar yada labarai na wasannin Olympics na Barcelona na 1992, a cikin Kwamitin Shirye-shiryen Wasannin Olympics . Lokacin da wasannin suka ƙare, Antena 3 Televisión ta sanya hannu a kansa don yin aiki a sashen sadarwa da talla, a cikin cikakken sabuntawar kamfanoni da Grupo Zeta ta yi, kuma ya kasance a can har zuwa 1995. Tun daga wannan lokacin ya gudanar da kamfaninsa na samar da talla, tare da haɗin gwiwa a matsayin mai sharhi kan wasanni a kafofin watsa labarai daban-daban kuma ya kirkiro littafin Perarnau Magazine .
A watan Afrilu na shekara ta 2011 ya wallafa littafin Path of Champions, inda ya bayyana tarihin da aikin ƙananan rukuni a cikin [[FC Barcelona]]. Littafinsa na biyu Herr Pep ya fara sayarwa a watan Satumbar 2014 kuma ya nuna aikin [[Pep Guardiola]], sannan manajan a Bayern Munich kuma tsohon manajan a Barcelona, a lokacin kakar wasa ta farko a matsayin manajan kulob din Jamus. Perarnau ya bi kocin Catalan a duk lokacin kakar don ya iya rubuta littafin. A watan Nuwamba na 2021 ya buga littafinsa na baya-bayan nan, The Tactical Evolution of Football 1863-1945; yana fassara lambar kwayar halitta ta kwallon kafa daga hannun 9, inda ya bincika dabarun tarihi na wannan lokacin da kuma bambancin dan wasan da aka sani da "False Nine".
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1955]]
px8se2i4ry3il6xk77arnuzllufii7v
838846
838844
2026-05-21T16:29:09Z
Najeebyusuf
45048
838846
wikitext
text/x-wiki
'''Martí Perarnau Grau''' (an haife shi a shekara ta 1955) ɗan jaridar wasanni ce ta Catalonia kuma
{{Databox}}
tsohon ɗan wasa.
== Tarihin rayuwa ==
An haife shi a Barcelona kuma a lokacin ƙuruciyarsa ya yi wasan motsa jiki bisa ga sha'awar mahaifinsa, wanda ya kasance zakaran jami'a a cikin shingen mita 400. A wani lokaci, ya rike rikodin kasa na Mutanen Espanya a cikin horo.[1] Lokacin da yake da shekaru 19, ya haɗu da aikinsa na farko a matsayin ɗan jarida a Diario de Barcelona, kuma a 1976 ya yi ritaya daga gasar don ɗaukar jagorancin wasanni na Mundio Diario na tsawon shekaru huɗu. Ya koma wurare masu daraja bayan bacewar wannan jarida, a lokacin da zai sami matsayi a gasar Olympics ta bazara ta 1980. [2] A cikin babban birnin Soviet ya fada cikin matakin kawarwa.
Ya koma aikin jarida a 1982 a kan ma'aikatan El Correo Catalan kuma bayan shekaru biyu, ya kasa cimma mafi ƙarancin buƙatu don yin gasa a gasar Olympics ta Los Angeles ta 1984, ya yi ritaya don jagorantar gidan labarai na wasanni a TVE Cataluña. A karkashin umarninsa ya kirkiro shirin Estadio 2 kuma ya rufe abubuwan da suka faru na kasa da kasa. Ya bar talabijin na jama'a a watan Nuwamba na shekara ta 1987 don ɗaukar matsayin jagorancin wasanni a Rediyon Barcelona, na Cadena SER.
A shekara ta 1988 an nada shi darektan cibiyar yada labarai na wasannin Olympics na Barcelona na 1992, a cikin Kwamitin Shirye-shiryen Wasannin Olympics . Lokacin da wasannin suka ƙare, Antena 3 Televisión ta sanya hannu a kansa don yin aiki a sashen sadarwa da talla, a cikin cikakken sabuntawar kamfanoni da Grupo Zeta ta yi, kuma ya kasance a can har zuwa 1995. Tun daga wannan lokacin ya gudanar da kamfaninsa na samar da talla, tare da haɗin gwiwa a matsayin mai sharhi kan wasanni a kafofin watsa labarai daban-daban kuma ya kirkiro littafin Perarnau Magazine .
A watan Afrilu na shekara ta 2011 ya wallafa littafin Path of Champions, inda ya bayyana tarihin da aikin ƙananan rukuni a cikin [[FC Barcelona]]. Littafinsa na biyu Herr Pep ya fara sayarwa a watan Satumbar 2014 kuma ya nuna aikin [[Pep Guardiola]], sannan manajan a Bayern Munich kuma tsohon manajan a Barcelona, a lokacin kakar wasa ta farko a matsayin manajan kulob din Jamus. Perarnau ya bi kocin Catalan a duk lokacin kakar don ya iya rubuta littafin. A watan Nuwamba na 2021 ya buga littafinsa na baya-bayan nan, The Tactical Evolution of Football 1863-1945; yana fassara lambar kwayar halitta ta kwallon kafa daga hannun 9, inda ya bincika dabarun tarihi na wannan lokacin da kuma bambancin dan wasan da aka sani da "False Nine".
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1955]]
h11mg1t0du33inw8ntlu0n2u4ueeggk
Bankole Olowookere
0
151942
838845
2026-05-21T16:28:46Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Bankole Olowookere''' (wanda ake kira '''Olanrewaju Bankole Olowookere''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya shahara wajen horas da ƙungiyar mata ’yan ƙasa da shekara 17 ta Najeriya, wato [[Nigeria women's national under-17 football team|Flamingos]]. Ya yi suna bayan jagorantar Najeriya zuwa matsayi na uku a gasar [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]] da aka gudanar a Indiya, wanda shi ne mafi girman nasarar da Najeriya ta taɓa samu a wann...
838845
wikitext
text/x-wiki
'''Bankole Olowookere''' (wanda ake kira '''Olanrewaju Bankole Olowookere''') ƙwararren mai horas da ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya shahara wajen horas da ƙungiyar mata ’yan ƙasa da shekara 17 ta Najeriya, wato [[Nigeria women's national under-17 football team|Flamingos]]. Ya yi suna bayan jagorantar Najeriya zuwa matsayi na uku a gasar [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]] da aka gudanar a Indiya, wanda shi ne mafi girman nasarar da Najeriya ta taɓa samu a wannan mataki.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/dominican-republic-2024/articles/bankole-olowookere-interview-tournament-nigeria |title=Nigeria's Olowookere on philosophy and U-17 title hopes |website=FIFA |date=2024-09-17 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a samu cikakken bayani a fili game da ranar haihuwar Bankole Olowookere da tarihin rayuwarsa ta farko ba. Duk da haka, ya yi fice a harkar horas da ƙwallon ƙafar mata a Najeriya kuma ya zama ɗaya daga cikin mashahuran masu horaswa a matakin ƙananan ’yan wasa.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/dominican-republic-2024/articles/bankole-olowookere-interview-tournament-nigeria |title=Nigeria's Olowookere on philosophy and U-17 title hopes |website=FIFA |date=2024-09-17 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horaswa ==
Bankole Olowookere ya fara samun karɓuwa sosai bayan aikinsa a ƙwallon ƙafar mata ta cikin gida a Najeriya, inda ya yi aiki da ƙungiyoyi kamar [[Naija Ratels FC]] da kuma [[Osun Babes FC]]. A lokacin da yake jagorantar Naija Ratels, ya taimaka wajen kai ƙungiyar zuwa gasar NWFL Premiership Super Six a karon farko.<ref>{{cite web |url=https://www.africasport.net/article/football/financial-crisis-forces-olowookere-out-of-osun-babes |title=Financial Crisis Forces Olowookere Out of Osun Babes |website=Africa Sport Network |date=2026-03-11 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2020 aka naɗa shi babban mai horas da ƙungiyar mata ’yan ƙasa da shekara 17 ta Najeriya, wato Flamingos. Tun daga lokacin ya jagoranci ƙungiyar zuwa wasanni daban-daban na nahiyar Afirka da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigeria_women%27s_national_under-17_football_team |title=Nigeria women's national under-17 football team |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Babbar nasarar da Olowookere ya samu ita ce kai Najeriya matsayi na uku a gasar [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]] a Indiya. Najeriya ta doke Jamus a wasan neman matsayi na uku bayan bugun fanareti, lamarin da ya ba ƙasar lambar yabo ta farko a tarihin gasar mata ’yan ƙasa da shekara 17.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/dominican-republic-2024/articles/bankole-olowookere-interview-tournament-nigeria |title=Nigeria's Olowookere on philosophy and U-17 title hopes |website=FIFA |date=2024-09-17 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Bayan wannan nasara, an fara kallon Olowookere a matsayin ɗaya daga cikin fitattun masu horas da ƙwallon ƙafar mata a Najeriya. A shekarar 2023 ma an zaɓe shi cikin waɗanda aka tsayar domin kyautar “Coach of the Year” a Najeriya Pitch Awards.<ref>{{cite web |url=https://von.gov.ng/nigeria-pitch-award-nomination-thrills-olowookere/ |title=Nigeria Pitch Award Nomination Thrills Olowookere |website=Voice of Nigeria |date=2023-02-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
A shekarar 2024 da 2025, Olowookere ya ci gaba da jagorantar Flamingos a wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA. Ya bayyana cewa babban burinsa shi ne lashe kofin duniya domin kafa tarihi ga Najeriya.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/flamingos-coach-bankole-olowookere-reveals-why-i-want-to-win-u17-womens-world-cup/ |title=Flamingos' Coach Bankole Olowookere Reveals Why I Want To Win U17 Women's World Cup |website=Sports247 Nigeria |date=2025-06-09 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Salon horaswa ==
Bankole Olowookere ya bayyana kansa a matsayin mai son wasan kai hari. Ya yi imanin cewa ƙwallon ƙafa ya kamata ta kasance mai nishaɗi tare da yawan zura ƙwallaye. A wata hira da FIFA ya yi, ya ce yana son ƙungiyarsa ta kasance mai kai hari maimakon mai tsananin kare gida.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/womens/u17womensworldcup/dominican-republic-2024/articles/bankole-olowookere-interview-tournament-nigeria |title=Nigeria's Olowookere on philosophy and U-17 title hopes |website=FIFA |date=2024-09-17 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ya kuma fi mayar da hankali wajen gano matasa masu hazaka daga sassa daban-daban na Najeriya. A shekarar 2025, ya bayyana farin cikinsa kan samun ’yan wasa mata daga Arewacin Najeriya cikin tawagarsa, yana mai cewa wannan shi ne karo na farko da ya samu cikakkiyar wakilci daga dukkan yankunan ƙasar.<ref>{{cite web |url=https://www.sports247.ng/flamingos-coach-bankole-olowookere-relishes-discovery-of-northern-female-players/ |title=Flamingos' Coach Bankole Olowookere Relishes Discovery Of Northern Female Players |website=Sports247 Nigeria |date=2025-11-05 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
* Matsayi na uku a [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]]
* Jagorantar Flamingos zuwa gasar [[2024 FIFA U-17 Women's World Cup]]
* Jagorantar Naija Ratels zuwa NWFL Premiership Super Six
* Ɗaya daga cikin waɗanda aka tsayar domin kyautar “Coach of the Year” ta Najeriya Pitch Awards a 2023.<ref>{{cite web |url=https://von.gov.ng/nigeria-pitch-award-nomination-thrills-olowookere/ |title=Nigeria Pitch Award Nomination Thrills Olowookere |website=Voice of Nigeria |date=2023-02-21 |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Ƙungiyoyin da ya horas ==
* [[Naija Ratels FC]]
* [[Osun Babes FC]]
* [[Nigeria women's national under-17 football team|Flamingos]]<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigeria_women%27s_national_under-17_football_team |title=Nigeria women's national under-17 football team |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
01xwgsk25irfg9cmjk1k0atggroo7e7
Queendolyn Akpan
0
151943
838847
2026-05-21T16:30:32Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Queendolyn Akpan''' (wanda kuma ake rubutawa '''Queendoline Akpan''') ƙwararriyar mai horas da ƙwallon ƙafa ce daga Najeriya, marubuciyar fasaha (technical writer), kuma mai haɓaka fasahar yanar gizo (frontend developer). Ta yi suna musamman bayan kasancewa cikin masu horas da tawagar mata ta Najeriya ‘yan ƙasa da shekaru 17, wato [[Flamingos]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Queendolyn_Akpan |title=Queendolyn Akpan |website=Wikipedia |access-date=...
838847
wikitext
text/x-wiki
'''Queendolyn Akpan''' (wanda kuma ake rubutawa '''Queendoline Akpan''') ƙwararriyar mai horas da ƙwallon ƙafa ce daga Najeriya, marubuciyar fasaha (technical writer), kuma mai haɓaka fasahar yanar gizo (frontend developer). Ta yi suna musamman bayan kasancewa cikin masu horas da tawagar mata ta Najeriya ‘yan ƙasa da shekaru 17, wato [[Flamingos]].<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Queendolyn_Akpan |title=Queendolyn Akpan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Queendolyn Akpan ta taso ne a Najeriya inda ta nuna sha’awa tun tana ƙarama ga harkokin wasanni da kuma ilimi. Wannan sha’awar ce daga baya ta taimaka mata wajen haɗa aikin horas da ƙwallon ƙafa da kuma rubuce-rubucen fasaha a bangaren kimiyyar kwamfuta.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Queendolyn_Akpan |title=Queendolyn Akpan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ta yi karatu a jami’ar [[University of Nigeria, Nsukka]] inda ta kammala digiri tare da sakamako mai daraja ta farko (First Class Honours). Haka kuma ta samu lambobin yabo da suka haɗa da kyautar “Best Graduating Student” daga sashen Soil Science da kuma tallafin karatu na Sahel Scholarship Award.<ref>{{cite web |url=https://ng.linkedin.com/in/queendoline-akpan |title=Queendoline Akpan – LinkedIn Profile |website=LinkedIn |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar horas da ƙwallon ƙafa ==
Queendolyn Akpan ta shiga cikin harkar horas da ƙwallon ƙafa a matakin ƙananan ‘yan wasa mata a Najeriya. Ta fara samun karɓuwa bayan da [[Nigeria Football Federation]] (NFF) ta naɗa ta a matsayin mataimakiyar mai horaswa ta biyu ga tawagar mata ‘yan ƙasa da shekaru 17 ta Najeriya, wato [[Flamingos]].<ref>{{cite web |url=https://bsnsports.com.ng/post/nff-appoints-assistants-not-head-coach-for-flamingos---bewarang |title=NFF Appoints Assistants Not Head Coach For Flamingos |website=BSN Sports |date=2020-02-04 |access-date=2026-05-21}}</ref>
Ta yi aiki ƙarƙashin babban mai horaswa [[Bankole Olowookere]] yayin shirye-shiryen gasar cin kofin duniya ta mata ‘yan ƙasa da shekaru 17 ta FIFA. Akpan na daga cikin tawagar masu horaswa da suka taimaka wajen kai Najeriya zuwa matsayi na uku a gasar [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]] da aka gudanar a ƙasar Indiya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Queendolyn_Akpan |title=Queendolyn Akpan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
A wani rahoto kafin wasannin neman gurbin shiga gasar duniya ta 2020, an bayyana cewa Akpan ta jagoranci wasu zaman horaswa ga ‘yan wasan da suka fito daga ƙungiyar [[Rivers Angels FC]] domin shirya tawagar Flamingos.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Queendolyn_Akpan |title=Queendolyn Akpan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Sana’ar fasaha ==
Baya ga harkar wasanni, Queendolyn Akpan ta yi suna a matsayin marubuciyar fasaha da mai haɓaka fasahar frontend. Ta yi aiki da kamfanin [[WriteChoice]] inda take rubuta bayanan fasaha domin taimakawa masu amfani da masu haɓaka manhajoji wajen fahimtar kayayyakin fasaha.<ref>{{cite web |url=https://ng.linkedin.com/in/queendoline-akpan |title=Queendoline Akpan – LinkedIn Profile |website=LinkedIn |access-date=2026-05-21}}</ref>
An yaba mata saboda ƙwarewarta wajen shirya bayanan fasaha, rubuta bayanan sabbin gyare-gyare (release notes), da kuma taimakawa wajen inganta ƙwarewar masu amfani da kayayyakin dijital. Wasu abokan aikinta sun bayyana ta a matsayin mutum mai jajircewa, iya shugabanci, da kuma kyakkyawan aiki tare da mutane.<ref>{{cite web |url=https://ng.linkedin.com/in/queendoline-akpan |title=Queendoline Akpan – LinkedIn Profile |website=LinkedIn |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Nasarori ==
* Mataimakiyar mai horaswa ta tawagar [[Flamingos]]
* Taimakawa Najeriya samun matsayi na uku a gasar [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]]
* Samun digiri mai daraja ta farko daga [[University of Nigeria, Nsukka]]
* Kyautar “Best Graduating Student” a fannin Soil Science<ref>{{cite web |url=https://ng.linkedin.com/in/queendoline-akpan |title=Queendoline Akpan – LinkedIn Profile |website=LinkedIn |access-date=2026-05-21}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Flamingos]]
* [[Nigeria women's national football team]]
* [[2022 FIFA U-17 Women's World Cup]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
lumci4pm0xkivzjrd1axxxb9u0yj8j5
Kofin Uli Hoeneß
0
151944
838853
2026-05-21T20:15:51Z
Najeebyusuf
45048
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338144151|Uli Hoeneß Cup]]"
838853
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
|+ class="infobox-title summary" id="5" |Uli Hoeneß Cup
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
{| class="nowraplinks" style="background-color: inherit; color:inherit; display: table;" width="100%"
! style="text-align:center" width="50%" |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
! style="text-align:center" width="50%" |[[FC Barcelona|Barcelona]]
|-
! style="text-align:center" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Germany.svg|link=Germany|alt=Germany|border|30x30px]]</span>
! style="text-align:center" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Spain.svg|link=Spain|alt=Spain|border|30x30px]]</span>
|-
! style="font-size:300%; text-align:center; line-height:100%" |2
! style="font-size:300%; text-align:center; line-height:100%" |0
|}
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Date
| class="infobox-data" |24 July 2013
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Venue
| class="infobox-data location" |[[Allianz Arena]], [[Munich]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |[[Referee (association football)|Referee]]
| class="infobox-data attendee" |[[Felix Brych]] ([[German Football Association|Germany]])
|- class="note"
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Attendance
| class="infobox-data" |71,137
|}
The '''Uli Hoeneß Cup''' was a pre-season [[Kungiyar Kwallon Kafa|association football]] match that took place on 24 July 2013 at the Allianz Arena in [[München|Munich]], [[Jamus|Germany]]. The competition featured hosts and 2012–13 UEFA Champions League winner [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] and the 2012–13 Spanish champions [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |date=8 April 2013 |title=FC Bayern’s summer pre-season schedule |url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2013/41411.php |access-date=22 June 2013 |website=fcbayern.telekom.de}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2013 |title=Uli Hoeneß Cup |url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/aktuell/news/2013/39788.php?mc=fcb_uli_hoeness_cup&mcrg=8 |access-date=22 June 2013 |website=fcbayern.telekom.de}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2013 |title=Bayern and FC Barcelona to play charity friendly in Munich on July 24 |url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/bayern-and-fc-barcelona-to-play-charity-friendly-in-munich-on-july-24 |access-date=26 June 2013 |website=fcbarcelona.com}}</ref> The game was the first that Bayern Munich's new manager [[Pep Guardiola]] contested against his former club Barcelona and was a late 60th birthday present for Bayern Munich club president Uli Hoeneß. The entire proceeds were donated towards social purposes. The original planned kick-off time (20:30) was changed because of the 2013 UEFA Women's Championship semi-final match between Sweden and Germany
== Kungiyoyin da ke shiga ==
* Bayern Munich (Jamus)
* Barcelona (Spain)
=== Bayani ===
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
d61bxxy6ib2ozgjjol3dtijihldv2nm
838854
838853
2026-05-21T20:16:36Z
Najeebyusuf
45048
838854
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox vevent"
|+ class="infobox-title summary" id="5" |Uli Hoeneß Cup
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
{| class="nowraplinks" style="background-color: inherit; color:inherit; display: table;" width="100%"
! style="text-align:center" width="50%" |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
! style="text-align:center" width="50%" |[[FC Barcelona|Barcelona]]
|-
! style="text-align:center" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Germany.svg|link=Germany|alt=Germany|border|30x30px]]</span>
! style="text-align:center" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Spain.svg|link=Spain|alt=Spain|border|30x30px]]</span>
|-
! style="font-size:300%; text-align:center; line-height:100%" |2
! style="font-size:300%; text-align:center; line-height:100%" |0
|}
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Date
| class="infobox-data" |24 July 2013
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Venue
| class="infobox-data location" |[[Allianz Arena]], [[Munich]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |[[Referee (association football)|Referee]]
| class="infobox-data attendee" |[[Felix Brych]] ([[German Football Association|Germany]])
|- class="note"
! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap" |Attendance
| class="infobox-data" |71,137
|}
The '''Uli Hoeneß Cup''' was a pre-season [[Kungiyar Kwallon Kafa|association football]] match that took place on 24 July 2013 at the Allianz Arena in [[München|Munich]], [[Jamus|Germany]]. The competition featured hosts and 2012–13 UEFA Champions League winner [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] and the 2012–13 Spanish champions [[FC Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web |date=8 April 2013 |title=FC Bayern’s summer pre-season schedule |url=http://www.fcbayern.telekom.de/en/news/news/2013/41411.php |access-date=22 June 2013 |website=fcbayern.telekom.de}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2013 |title=Uli Hoeneß Cup |url=http://www.fcbayern.telekom.de/de/aktuell/news/2013/39788.php?mc=fcb_uli_hoeness_cup&mcrg=8 |access-date=22 June 2013 |website=fcbayern.telekom.de}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2013 |title=Bayern and FC Barcelona to play charity friendly in Munich on July 24 |url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/bayern-and-fc-barcelona-to-play-charity-friendly-in-munich-on-july-24 |access-date=26 June 2013 |website=fcbarcelona.com}}</ref> The game was the first that Bayern Munich's new manager [[Pep Guardiola]] contested against his former club Barcelona and was a late 60th birthday present for Bayern Munich club president Uli Hoeneß. The entire proceeds were donated towards social purposes. The original planned kick-off time (20:30) was changed because of the 2013 UEFA Women's Championship semi-final match between Sweden and Germany
== Kungiyoyin da ke shiga ==
* Bayern Munich (Jamus)
* Barcelona (Spain)
=== Bayani ===
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
0poahktr9sr17m23epbvvam1s8nge0b
Magoya baya
0
151945
838855
2026-05-21T20:17:08Z
Najeebyusuf
45048
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1303825218|Migue]]"
838855
wikitext
text/x-wiki
'''Miguel Ángel González González''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1980), wanda aka fi sani da Migue, tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|dan wasan kwallon kafa]] ne na Mutanen Espanya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron tsakiya]].
== Ayyukan kulob din ==
An haife shi a Terrassa, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Migue ya buga wasan ƙwallon ƙafa na matasa ga [[FC Barcelona]], amma kawai ya wakilci Kungiyar C a matsayin babban jami'i. An sake shi a shekara ta 2001 ya shiga Sporting de Gijón, amma fitarwarsa ga babban tawagar ya kunshi bayyanar Copa del Rey daya.
Daga shekara ta 2003 zuwa shekara ta 2008, Migue ta fafata a Segunda División B, tana wakiltar kungiyoyi da yawa ciki har da Terrassa FC na gida. A ƙarshen kakar 2007-08 ya taimaka wa wata kungiya a yankin asalinsa, [[Girona FC]], ta inganta zuwa Segunda División bayan shekaru 49 da ba ta nan.
Migue ya bayyana a wasan sa na farko a matsayin mai sana'a a ranar 30 ga watan Agusta 2008 yana da shekaru 28, inda ya nuna minti 72 a wasan da ya ci [[RC Celta de Vigo|RC Celta na Vigo]] 1-0. A lokacin da ya yi shekaru shida a matakin na biyu a Estadi Montilivi, bai taba buga kasa da wasanni 33 ba.
Migue ya sauya tsakanin ƙungiyoyi biyu da uku a cikin shekaru masu zuwa, yana wakiltar Deportivo Alavés, Huracán Valencia CF, <ref>{{Cite web |last=De la Varga |first=Ignacio |date=4 January 2016 |title=El Cádiz se interesa en Migue, central del Huracán |trans-title=Cádiz take interest in Migue, Huracán stopper |url=http://cadenaser.com/emisora/2016/01/04/radio_cadiz/1451948220_524319.html |access-date=8 November 2017 |publisher=[[Cadena SER]] |language=es}}</ref> Cádiz CF da CE Sabadell FC . A ranar 30 ga watan Agustan 2019, dan shekara 39 ya sanar da ritayar sa kuma ya koma Girona a matsayin mai kula da tsarin matasa.
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
b7vkcxgt5n927znpq50gpk3qsl4vej0
838856
838855
2026-05-21T20:18:05Z
Najeebyusuf
45048
838856
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Miguel Ángel González González''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1980), wanda aka fi sani da Migue, tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|dan wasan kwallon kafa]] ne na Mutanen Espanya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron tsakiya]].
== Ayyukan kulob din ==
An haife shi a Terrassa, Barcelona, [[Katalunya|Catalonia]], Migue ya buga wasan ƙwallon ƙafa na matasa ga [[FC Barcelona]], amma kawai ya wakilci Kungiyar C a matsayin babban jami'i. An sake shi a shekara ta 2001 ya shiga Sporting de Gijón, amma fitarwarsa ga babban tawagar ya kunshi bayyanar Copa del Rey daya.
Daga shekara ta 2003 zuwa shekara ta 2008, Migue ta fafata a Segunda División B, tana wakiltar kungiyoyi da yawa ciki har da Terrassa FC na gida. A ƙarshen kakar 2007-08 ya taimaka wa wata kungiya a yankin asalinsa, [[Girona FC]], ta inganta zuwa Segunda División bayan shekaru 49 da ba ta nan.
Migue ya bayyana a wasan sa na farko a matsayin mai sana'a a ranar 30 ga watan Agusta 2008 yana da shekaru 28, inda ya nuna minti 72 a wasan da ya ci [[RC Celta de Vigo|RC Celta na Vigo]] 1-0. A lokacin da ya yi shekaru shida a matakin na biyu a Estadi Montilivi, bai taba buga kasa da wasanni 33 ba.
Migue ya sauya tsakanin ƙungiyoyi biyu da uku a cikin shekaru masu zuwa, yana wakiltar Deportivo Alavés, Huracán Valencia CF, <ref>{{Cite web |last=De la Varga |first=Ignacio |date=4 January 2016 |title=El Cádiz se interesa en Migue, central del Huracán |trans-title=Cádiz take interest in Migue, Huracán stopper |url=http://cadenaser.com/emisora/2016/01/04/radio_cadiz/1451948220_524319.html |access-date=8 November 2017 |publisher=[[Cadena SER]] |language=es}}</ref> Cádiz CF da CE Sabadell FC . A ranar 30 ga watan Agustan 2019, dan shekara 39 ya sanar da ritayar sa kuma ya koma Girona a matsayin mai kula da tsarin matasa.
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
bshpa9bm0hn0honpdjqsujo6q6gjgvn
Angel Casas
0
151946
838857
2026-05-21T20:18:56Z
Najeebyusuf
45048
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1293860837|Àngel Casas]]"
838857
wikitext
text/x-wiki
Àngel Casas i Mas (17 ga Afrilu 1946 - 1 ga Oktoba 2022) ɗan jaridar Mutanen Espanya ne kuma marubuci.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palés |first=Alejandra |date=1 October 2021 |title="A tv giant" and "master of journalists": the world of communication mourns the death of Àngel Casas |url=https://www.ara.cat/media/gegant-televisio-mestre-periodistes-mon-comunicacio-plora-mort-d-angel-casas_1_4505692.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vall |first=Toni |date=1 October 2022 |title=Casas, the show will last forever |url=https://www.ara.cat/media/casas-show-durara-sempre_1_4505704.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
Casas ya fara aikinsa a Rediyo Juventud, sannan ya koma Rediyo Barcelona. Daga cikin shirye-shiryen da ya gabatar shine ''Trotadiscos'', wanda ya lashe Premios Ondas a shekarar 1972. A cikin wannan shekarar, ya buga littafin 45 juyin juya hali a Spain, nazarin zamantakewa da kiɗa na shekarun sittin.
A shekara ta 1, Casas ya yi aiki a Rediyo 4 a daya daga cikin shirye-shiryen farko na harshen Catalan La clau i el duro, inda ya bayyana wurare a [[Barcelona]].<ref>{{Cite web |date=14 December 2011 |title=The Radio of Resistance |url=http://www.elpuntavui.cat/comunicacio/article/20-comunicacio/485820-la-radio-de-la-resistencia.html?cca=1 |access-date=1 October 2022 |website=[[El Punt]] |language=Catalan}}</ref> Ya fara aiki a talabijin a shekarar 1977, a karkashin jagorancin [[Carlos Tena]] da [[Diego A. Manrique]], a shirin kiɗa na ''Popgrama'', a Televisión Española . Bayan haka, Casas ya gabatar kuma ya ba da umarnin shirin kansa a kan La 1 da NME daga 1980 zuwa 1983.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref>
A shekara ta 1984, lokacin da Televisió de Catalunya ta fara watsa shirye-shirye, Casas ya yi aiki a can kuma ya zama tauraron tashar tare da shirin kansa na ''Angel Casas Show'', shirin tattaunawa wanda ya kasance a allon har zuwa 1988. Shirin ya ba shi lambar yabo ta Golden Antenna ta 1984 da kuma Premios Ondas . An hayar shi don aiki a Cadena SER don taimakawa gabatar da mujallar El sermón . Ya yi aiki a matsayin darektan Barcelona Televisió daga 2008 zuwa 2014, amma ya yi ritaya saboda rashin lafiya.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref>
A cikin 2020, an yi masa transplantation na koda kuma daga baya ya sha wahala daga calciphylaxis, wanda ya haifar da yanke ƙafafunsa biyu.<ref>{{Cite web |last=Vall |first=Toni |date=3 August 2021 |title=Angel Casas: "I've come out of hell" |url=https://www.ara.cat/media/he-sortit-l-infern_128_4075264.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref> An girmama shi da Creu de Sant Jordi saboda sanannen aikinsa. Casas ya mutu a ranar 1 ga Oktoba 2022 a [[Barcelona]], yana da shekaru 76.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref><ref>{{Cite web |last=Gutierrez |first=Alex |date=1 October 2021 |title=Àngel Casas, the most groundbreaking spirit of early TV3, dies |url=https://www.ara.cat/media/mor-angel-casas-l-esperit-mes-trencador-tv3-primerenca_1_4505673.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2022]]
[[Rukuni:Haifaffun 1946]]
2pfvlx31dq59xdvlfhzhf43n69trc50
838858
838857
2026-05-21T20:20:11Z
Najeebyusuf
45048
838858
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Àngel Casas i Mas (17 ga Afrilu 1946 - 1 ga Oktoba 2022) ɗan jaridar Mutanen Espanya ne kuma marubuci.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palés |first=Alejandra |date=1 October 2021 |title="A tv giant" and "master of journalists": the world of communication mourns the death of Àngel Casas |url=https://www.ara.cat/media/gegant-televisio-mestre-periodistes-mon-comunicacio-plora-mort-d-angel-casas_1_4505692.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vall |first=Toni |date=1 October 2022 |title=Casas, the show will last forever |url=https://www.ara.cat/media/casas-show-durara-sempre_1_4505704.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
Casas ya fara aikinsa a Rediyo Juventud, sannan ya koma Rediyo Barcelona. Daga cikin shirye-shiryen da ya gabatar shine ''Trotadiscos'', wanda ya lashe Premios Ondas a shekarar 1972. A cikin wannan shekarar, ya buga littafin 45 juyin juya hali a Spain, nazarin zamantakewa da kiɗa na shekarun sittin.
A shekara ta 1, Casas ya yi aiki a Rediyo 4 a daya daga cikin shirye-shiryen farko na harshen Catalan La clau i el duro, inda ya bayyana wurare a [[Barcelona]].<ref>{{Cite web |date=14 December 2011 |title=The Radio of Resistance |url=http://www.elpuntavui.cat/comunicacio/article/20-comunicacio/485820-la-radio-de-la-resistencia.html?cca=1 |access-date=1 October 2022 |website=[[El Punt]] |language=Catalan}}</ref> Ya fara aiki a talabijin a shekarar 1977, a karkashin jagorancin [[Carlos Tena]] da [[Diego A. Manrique]], a shirin kiɗa na ''Popgrama'', a Televisión Española . Bayan haka, Casas ya gabatar kuma ya ba da umarnin shirin kansa a kan La 1 da NME daga 1980 zuwa 1983.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref>
A shekara ta 1984, lokacin da Televisió de Catalunya ta fara watsa shirye-shirye, Casas ya yi aiki a can kuma ya zama tauraron tashar tare da shirin kansa na ''Angel Casas Show'', shirin tattaunawa wanda ya kasance a allon har zuwa 1988. Shirin ya ba shi lambar yabo ta Golden Antenna ta 1984 da kuma Premios Ondas . An hayar shi don aiki a Cadena SER don taimakawa gabatar da mujallar El sermón . Ya yi aiki a matsayin darektan Barcelona Televisió daga 2008 zuwa 2014, amma ya yi ritaya saboda rashin lafiya.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref>
A cikin 2020, an yi masa transplantation na koda kuma daga baya ya sha wahala daga calciphylaxis, wanda ya haifar da yanke ƙafafunsa biyu.<ref>{{Cite web |last=Vall |first=Toni |date=3 August 2021 |title=Angel Casas: "I've come out of hell" |url=https://www.ara.cat/media/he-sortit-l-infern_128_4075264.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref> An girmama shi da Creu de Sant Jordi saboda sanannen aikinsa. Casas ya mutu a ranar 1 ga Oktoba 2022 a [[Barcelona]], yana da shekaru 76.<ref name="a">{{Cite web |date=1 October 2022 |title=The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76 |url=https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ |access-date=1 October 2022 |website=CCMA |language=Catalan}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.3cat.cat/324/mor-als-76-anys-el-mitic-periodista-angel-casas-pioner-del-talk-show-a-catalunya/noticia/3187571/ "The legendary journalist Àngel Casas, pioneer of the talk show in Catalonia, dies at the age of 76"]. ''CCMA'' (in Catalan). 1 October 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2022</span>.</cite>
[[Category:CS1 Catalan-language sources (ca)]]</ref><ref>{{Cite web |last=Gutierrez |first=Alex |date=1 October 2021 |title=Àngel Casas, the most groundbreaking spirit of early TV3, dies |url=https://www.ara.cat/media/mor-angel-casas-l-esperit-mes-trencador-tv3-primerenca_1_4505673.html |access-date=1 October 2022 |website=[[Ara (newspaper)|Ara]] |language=Catalan}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2022]]
[[Rukuni:Haifaffun 1946]]
9ob4w3jcd2kmjmjo452a5a87uqzubx5
Emili Teixidor
0
151947
838859
2026-05-21T20:20:43Z
Najeebyusuf
45048
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332714161|Emili Teixidor]]"
838859
wikitext
text/x-wiki
'''Emili Teixidor da Viladecàs''' (22 Disamba 1932 - 19 Yuni 2012) [[marubuci]] ne na Catalonia, [[ɗan jarida]] kuma malamin makaranta. Ya rubuta litattafai sama da talatin, galibi ga yara da matasa, amma watakila an fi saninsa da littafinsa mai suna Black Bread (Katalan: Pa negre), wanda ya yi wahayi zuwa fim din wannan sunan.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Emili Teixidor a ranar 22 ga Disamba 1932 a garin Roda de Ter a yankin Osona na Catalonia . Mahaifiyarsa, Filomena Viladecàs i Planas, ma'aikaciya ce a masana'antar masana'antu ta gida, kuma mahaifinsa, Jaume Teixidó i Corominas, ya tuka bas. Tarihin iyali ya kasance alama ce ta Yaƙin basasar Spain da kuma zalunci da ya biyo baya. Bayan nasarar Francoist da cin nasarar Jamhuriyar Spain, 'Yan Fascist sun daure mahaifin Teixidor. Ba kamar sauran Catalans da yawa da suka yi adawa da Franco ba, ya yi sa'a da aka sake shi daga kurkuku. Wani kawun, Josep Teixidor, maimakon haɗarin ɗaurin kurkuku ko kisa, ya gudu zuwa gudun hijira a Mexico.
=== Ilimi ===
Emili Teixidor ya halarci makarantar yankin, wacce ke da ƙungiyoyin shekaru masu tsayi, kuma ya fara abota da Miquel Martí da Pol, wanda ya girme shi da shekaru huɗu. Koyaya, ba kamar Martí i Pol ba, wanda ya bar makaranta yana da shekaru 12 don yin aiki a masana'antar masana'antu, Teixidor ya sami damar ci gaba da karatunsa. Bayan rasuwar mahaifinsa a 1948, an ba shi tallafin karatu kuma ya koma Barcelona, inda ya yi karatu don zama malami sannan ya dauki digiri a fannin shari'a, don wani ya biyo baya a fannin falsafa da adabi, kuma a ƙarshe daya a fannin aikin jarida.<ref>{{Cite web |title=Retrats: Emili Teixidor |url=https://www.escriptors.cat/sites/default/files/2019-01/retrat_25_emili_teixidor.pdf |access-date=20 August 2021 |website=escritors.cat |page=16}}</ref>
=== Koyarwa ===
Bayan ya sami difloma a horar da koyarwa, ya koma Osona a matsayin malami. Koyaya, a cikin 1958 ya kafa makarantar ci gaba ta ilimi, [https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0065418.xml?s_q=Emili%20Teixidor#.UYJmH4U-cnU Patmos], a Barcelona. Ya kasance babban malaminsa har zuwa 1975.
=== Rubuce-rubuce ===
Emili Teixidor ya fara rubutu ga matasa a ƙarshen shekarun 1960's cikin imanin cewa akwai buƙatar litattafai waɗanda ba su bayyana akidar mulkin Franco da cocin Katolika ba kuma an rubuta su a cikin Catalan.<ref>{{Cite journal |year=2004 |title=Emili Teixidor |url=https://lavenc.cat/index.php?/cat/media/files/entrevista_a_emili_teixidor |journal=L'Avenç |volume=October 2004 |issue=295}}</ref> Littafinsa na tarihi The Firebird (Catalan: L"ocell de foc), wanda aka buga a 1972, ya zama sanannen [[:ca:L'ocell de foc (Emili Teixidor)|classic]]. Littafinsa na farko ga manya shine tarin ɗan gajeren labari, Sic transit Glòria Swanson a cikin 1979.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1932]]
[[Rukuni:Matattun 2012]]
kqtrmd13ynd1twbt7eghk83egah3ayl
838860
838859
2026-05-21T20:21:36Z
Najeebyusuf
45048
838860
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Emili Teixidor da Viladecàs''' (22 Disamba 1932 - 19 Yuni 2012) [[marubuci]] ne na Catalonia, [[ɗan jarida]] kuma malamin makaranta. Ya rubuta litattafai sama da talatin, galibi ga yara da matasa, amma watakila an fi saninsa da littafinsa mai suna Black Bread (Katalan: Pa negre), wanda ya yi wahayi zuwa fim din wannan sunan.
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Emili Teixidor a ranar 22 ga Disamba 1932 a garin Roda de Ter a yankin Osona na Catalonia . Mahaifiyarsa, Filomena Viladecàs i Planas, ma'aikaciya ce a masana'antar masana'antu ta gida, kuma mahaifinsa, Jaume Teixidó i Corominas, ya tuka bas. Tarihin iyali ya kasance alama ce ta Yaƙin basasar Spain da kuma zalunci da ya biyo baya. Bayan nasarar Francoist da cin nasarar Jamhuriyar Spain, 'Yan Fascist sun daure mahaifin Teixidor. Ba kamar sauran Catalans da yawa da suka yi adawa da Franco ba, ya yi sa'a da aka sake shi daga kurkuku. Wani kawun, Josep Teixidor, maimakon haɗarin ɗaurin kurkuku ko kisa, ya gudu zuwa gudun hijira a Mexico.
=== Ilimi ===
Emili Teixidor ya halarci makarantar yankin, wacce ke da ƙungiyoyin shekaru masu tsayi, kuma ya fara abota da Miquel Martí da Pol, wanda ya girme shi da shekaru huɗu. Koyaya, ba kamar Martí i Pol ba, wanda ya bar makaranta yana da shekaru 12 don yin aiki a masana'antar masana'antu, Teixidor ya sami damar ci gaba da karatunsa. Bayan rasuwar mahaifinsa a 1948, an ba shi tallafin karatu kuma ya koma Barcelona, inda ya yi karatu don zama malami sannan ya dauki digiri a fannin shari'a, don wani ya biyo baya a fannin falsafa da adabi, kuma a ƙarshe daya a fannin aikin jarida.<ref>{{Cite web |title=Retrats: Emili Teixidor |url=https://www.escriptors.cat/sites/default/files/2019-01/retrat_25_emili_teixidor.pdf |access-date=20 August 2021 |website=escritors.cat |page=16}}</ref>
=== Koyarwa ===
Bayan ya sami difloma a horar da koyarwa, ya koma Osona a matsayin malami. Koyaya, a cikin 1958 ya kafa makarantar ci gaba ta ilimi, [https://www.enciclopedia.cat/ec-gec-0065418.xml?s_q=Emili%20Teixidor#.UYJmH4U-cnU Patmos], a Barcelona. Ya kasance babban malaminsa har zuwa 1975.
=== Rubuce-rubuce ===
Emili Teixidor ya fara rubutu ga matasa a ƙarshen shekarun 1960's cikin imanin cewa akwai buƙatar litattafai waɗanda ba su bayyana akidar mulkin Franco da cocin Katolika ba kuma an rubuta su a cikin Catalan.<ref>{{Cite journal |year=2004 |title=Emili Teixidor |url=https://lavenc.cat/index.php?/cat/media/files/entrevista_a_emili_teixidor |journal=L'Avenç |volume=October 2004 |issue=295}}</ref> Littafinsa na tarihi The Firebird (Catalan: L"ocell de foc), wanda aka buga a 1972, ya zama sanannen [[:ca:L'ocell de foc (Emili Teixidor)|classic]]. Littafinsa na farko ga manya shine tarin ɗan gajeren labari, Sic transit Glòria Swanson a cikin 1979.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1932]]
[[Rukuni:Matattun 2012]]
26qeemuwfv9c4m05sw1h70xl1smgbgo
Tattaunawar user:Ibrahim dahiru Muhammad
3
151948
838861
2026-05-21T21:23:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838861
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ibrahim dahiru Muhammad! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ibrahim dahiru Muhammad|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 21 Mayu 2026 (UTC)
c3pt83tm6kdcsfns2k0am8vabiqi6rz
Tattaunawar user:Luigi Nakano
3
151949
838862
2026-05-21T21:23:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838862
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Luigi Nakano! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Luigi Nakano|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 21 Mayu 2026 (UTC)
fzff5tukb33m0po3tdohf15rk15h30u
Tattaunawar user:FAREO67
3
151950
838863
2026-05-21T21:23:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838863
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, FAREO67! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/FAREO67|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 21 Mayu 2026 (UTC)
m6s4p4ivv93brvt2tlzy6a4wrgnvyir
Tattaunawar user:Crispycloud
3
151951
838864
2026-05-21T21:23:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838864
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Crispycloud! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Crispycloud|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 21 Mayu 2026 (UTC)
4qm8fctykm44135jesc4hj07zmo6xui
Tattaunawar user:LemuelCushing
3
151952
838865
2026-05-21T21:23:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838865
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, LemuelCushing! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/LemuelCushing|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 21 Mayu 2026 (UTC)
2n7deri3zbsxxpyemhk2jle7caryaqc
Tattaunawar user:Omar Ebrahim13
3
151953
838866
2026-05-21T21:24:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838866
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Omar Ebrahim13! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Omar Ebrahim13|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
h6twpb6d4m04fzcs92r3nofysm1hx1r
Tattaunawar user:Labola
3
151954
838867
2026-05-21T21:24:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838867
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Labola! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Labola|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
gps2we2e359nk07b0vlwzadkk0nud1p
Tattaunawar user:DsouzaSohan
3
151955
838868
2026-05-21T21:24:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838868
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, DsouzaSohan! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/DsouzaSohan|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
e09lyext8lqka6951oaujpgohuzkyli
Tattaunawar user:Formular97
3
151956
838869
2026-05-21T21:24:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838869
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Formular97! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Formular97|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
6yr90e1zshr3fcapncqom9wuxrzfpgn
Tattaunawar user:Salahuddin lawan
3
151957
838870
2026-05-21T21:24:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838870
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Salahuddin lawan! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Salahuddin lawan|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
8fgwbsqj2po4x48btn3oyedcwl2q72h
Tattaunawar user:Amos Kanskii
3
151958
838871
2026-05-21T21:24:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838871
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Amos Kanskii! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Amos Kanskii|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 21 Mayu 2026 (UTC)
3ovukrgk8torg34irrrt1yrn0k8teec
Tattaunawar user:Omar M. Ghaly
3
151959
838872
2026-05-21T21:25:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838872
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Omar M. Ghaly! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Omar M. Ghaly|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
sr3baobj7hofgpgtkm3vlm4h95ff58i
Tattaunawar user:Grace-Okhai
3
151960
838873
2026-05-21T21:25:14Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838873
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Grace-Okhai! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Grace-Okhai|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
oa9toijbhkgoswtq85i6lce5awc5ln3
Tattaunawar user:Nihoniumaluminum
3
151961
838874
2026-05-21T21:25:24Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838874
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Nihoniumaluminum! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Nihoniumaluminum|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
lkqjtintzscafahascxz0yi1nwnts0o
Tattaunawar user:HSDALogoshouldbeupdated
3
151962
838875
2026-05-21T21:25:34Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838875
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, HSDALogoshouldbeupdated! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/HSDALogoshouldbeupdated|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
l5xlkq51rspqsaxfdl1tigkyxkapamq
Tattaunawar user:Billdy4678
3
151963
838876
2026-05-21T21:25:44Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838876
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Billdy4678! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Billdy4678|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
en0vgemw9tuh5nnly8j5fonhehfjb2y
Tattaunawar user:Burntblossom
3
151964
838877
2026-05-21T21:25:54Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838877
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Burntblossom! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Burntblossom|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 21 Mayu 2026 (UTC)
n4h3xslsf7zadev6auskfswg69irih4
Tattaunawar user:TheLastBohr1um
3
151965
838878
2026-05-21T21:26:04Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
838878
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, TheLastBohr1um! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/TheLastBohr1um|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 21 Mayu 2026 (UTC)
shqp431akv99ae4t0778p4s563q84ci
Ranar shayi ta Duniya
0
151966
838929
2026-05-22T06:48:16Z
A Sulaiman Z
13085
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1355386761|International Tea Day]]"
838929
wikitext
text/x-wiki
Muhimmin jawabin da Majalisar ɗinkin Duniya da kuma na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar Ana kiyaye '''Ranar shayi ta Duniya''' a kowace shekara a ranar 21 ga Mayu, a cewar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]]. <ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=https://www.un.org/en/observances/tea-day |access-date=2020-05-21 |publisher=UN}}</ref> Masanin kasar Sin Chen Entian shine farkon mai farawa da mai tallatawa.<ref>{{Cite web |title=国际茶日基金会联席主席陈恩田考察中国茶业第一大省(中英双语) - 世界日报中文网 |url=http://www.un1216.org/meishi/shoushen/2024-05-25/6499.html |access-date=2026-02-23 |website=www.un1216.org}}</ref> An amince da ƙudurin da ya shafi a ranar 21 ga Disamba, 2019, kuma ya yi kira ga Hukumar Abinci da Aikin Gona ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO) don jagorantar kiyaye Ranar.<ref>{{Cite web |title=Resolution adopted by the General Assembly on 19 December 2019 |url=https://undocs.org/A/RES/74/241 |access-date=2020-05-21 |publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.fao.org/international-tea-day/en/ |access-date=2020-05-21 |publisher=FAO}}</ref>
Ranar Tea ta Duniya tana da niyyar wayar da kan jama'a game da dogon tarihi da zurfin al'adu da tattalin arziki na shayi a duniya. Manufar ranar ita ce ingantawa da inganta ayyukan hadin gwiwa don aiwatar da ayyukan da ke tallafawa samarwa da amfani da shayi mai ɗorewa da kuma wayar da kan jama'a game da muhimmancinsa wajen yaki da yunwa da talauci.
An yi bikin Ranar shayi ta Duniya a ranar 15 ga Disamba, tun 2005, a cikin ƙasashe masu samar da shayi kamar [[Indiya]], [[Sri Lanka]], [[Nepal]], [[Vietnam]], [[Indonesiya|Indonesia]], [[Bangladesh]], [[Kenya]], [[Malawi]], [[Maleshiya|Malaysia]], [[Uganda]] da [[Tanzaniya|Tanzania]].<ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120707/http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |archive-date=December 22, 2015 |access-date=2015-12-15 |website=Confederation of Indian Small Tea Growers Association}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana da niyyar jawo hankalin gwamnatoci da 'yan ƙasa na duniya ga tasirin cinikin shayi na duniya ga ma'aikata da masu shuka, kuma an haɗa shi da buƙatun tallafin farashi da cinikayya mai kyau.<ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-01-11 |title=International Tea Day: Consumers Demand a Fair Cuppa |url=http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115315/http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website=Fairtrade Canada}}</ref>
Amfani da shayi yana da alaƙa da fa'idodi daban-daban na lafiyar kwakwalwa, gami da rage damuwa da inganta aikin fahimta.<ref>{{Cite web |title=Mental and Physical Health Benefits of Drinking Tea |url=https://www.gigadocs.com/blog/international-tea-day-mental-and-physical-health-benefits-of-drinking-tea/ |publisher=gigadocs}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana nuna waɗannan fa'idodi, tana inganta shayi a matsayin taimako na halitta don jin daɗi hankali.
== Tarihi ==
Manyan gine-ginen sun kasance [[Centre for Education and Communication|Cibiyar Ilimi da Sadarwa]] ([https://cec-india.org CEC]), Indiya (Shatadru Chattopadhayay); Hind Mazdoor Sabha, Indiya (Samir Roy); Indian National Trade Union Congress, Indiya (Paramasivam); Cibiyar Ci gaban Jama'a, Sri Lanka (P. Muthulingam); Sabon Kungiyar kwadago, Indiya (M. Subbu); Red Flag Union, Sri Lanka, O. A. Ramaiha) da United Trade Union Congress Ghosh, Indiya (Ashok) a Taron Jama'a ta Duniya a watan Janairun 2005. An yi bikin Ranar Tea ta Duniya ta farko a New Delhi a shekara ta 2005, <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2006-03-02 |title=International Tea Day 2005 Report |url=http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141830/http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website= |publisher=Centre for Education and Communication}}</ref> tare da bukukuwan da aka shirya a Sri Lanka a shekara ta 2006 da 2008. <ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html "South Asian tea workers call for International Tea day"]. ''Sunday Times in Sri Lanka''. [https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html Archived] from the original on 2016-03-04<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2015-12-15</span></span>.</cite></ref> Bikin Ranar Tea ta Duniya da kuma taron Tea na Duniya da suka shafi sun shirya tare da ƙungiyoyin ƙungiyar kwadago.<ref name=":0" />
A cikin 2015, gwamnatin Indiya ta ba da shawarar fadada kiyaye Ranar Tea ta Duniya ta hanyar Ƙungiyar Intergovernmental ta FAO a kan Tea (IGG a kan Tea). <ref>{{Cite web |title='Tea day' proposal to UN |url=http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120135832/http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |archive-date=2015-11-20 |access-date=2015-12-15 |website=The Telegraph}}</ref>
FAO IGG on Tea tana jagorantar kokarin da aka yi na kasashen da yawa don tallafawa tattalin arzikin shayi na duniya, ya kasance babban mai ba da shawara ga shelar Ranar Tea ta Duniya. A cikin 2015, yayin wani taro a [[Milano|Milan]], Italiya, IGG a kan Tea ya tattauna ra'ayin Ranar Tea ta Duniya. [http://www.fao.org/ccp/en/ Kwamitin FAO kan Matsalar Kasuwanci] (CCP) ya amince da shawarar sannan kuma Majalisar Dinkin Duniya ta amince da ita a watan Disamba na shekara ta 2019. <ref>{{Cite web |title=FAO welcomes global recognition of fruits, vegetables, tea and food loss and waste |url=https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521104718/https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |archive-date=2022-05-21 |access-date=2022-05-21 |website=The Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations}}</ref>
== Duba kuma ==
* Ranar shayi ta kasa
* Jerin kwanakin abinci
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.cec-india.org/event-detail.php?event_id=12 Cibiyar Ilimi da Sadarwa] (ta haɗa da tashar bukukuwan ITD da suka gabata)
* [http://www.indiatea.org/ Ƙungiyar shayi ta Indiya]
fm27cy9yrgrug5tq9rt97408l4cm8a8
838931
838929
2026-05-22T06:49:30Z
A Sulaiman Z
13085
838931
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ana kiyaye '''Ranar shayi ta Duniya''' a kowace shekara a ranar 21 ga Mayu, a cewar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]]. <ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=https://www.un.org/en/observances/tea-day |access-date=2020-05-21 |publisher=UN}}</ref> Masanin kasar Sin Chen Entian shine farkon mai farawa da mai tallatawa.<ref>{{Cite web |title=国际茶日基金会联席主席陈恩田考察中国茶业第一大省(中英双语) - 世界日报中文网 |url=http://www.un1216.org/meishi/shoushen/2024-05-25/6499.html |access-date=2026-02-23 |website=www.un1216.org}}</ref> An amince da ƙudurin da ya shafi a ranar 21 ga Disamba, 2019, kuma ya yi kira ga Hukumar Abinci da Aikin Gona ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO) don jagorantar kiyaye Ranar.<ref>{{Cite web |title=Resolution adopted by the General Assembly on 19 December 2019 |url=https://undocs.org/A/RES/74/241 |access-date=2020-05-21 |publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.fao.org/international-tea-day/en/ |access-date=2020-05-21 |publisher=FAO}}</ref>
Ranar Tea ta Duniya tana da niyyar wayar da kan jama'a game da dogon tarihi da zurfin al'adu da tattalin arziki na shayi a duniya. Manufar ranar ita ce ingantawa da inganta ayyukan hadin gwiwa don aiwatar da ayyukan da ke tallafawa samarwa da amfani da shayi mai ɗorewa da kuma wayar da kan jama'a game da muhimmancinsa wajen yaki da yunwa da talauci.
An yi bikin Ranar shayi ta Duniya a ranar 15 ga Disamba, tun 2005, a cikin ƙasashe masu samar da shayi kamar [[Indiya]], [[Sri Lanka]], [[Nepal]], [[Vietnam]], [[Indonesiya|Indonesia]], [[Bangladesh]], [[Kenya]], [[Malawi]], [[Maleshiya|Malaysia]], [[Uganda]] da [[Tanzaniya|Tanzania]].<ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120707/http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |archive-date=December 22, 2015 |access-date=2015-12-15 |website=Confederation of Indian Small Tea Growers Association}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana da niyyar jawo hankalin gwamnatoci da 'yan ƙasa na duniya ga tasirin cinikin shayi na duniya ga ma'aikata da masu shuka, kuma an haɗa shi da buƙatun tallafin farashi da cinikayya mai kyau.<ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-01-11 |title=International Tea Day: Consumers Demand a Fair Cuppa |url=http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115315/http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website=Fairtrade Canada}}</ref>
Amfani da shayi yana da alaƙa da fa'idodi daban-daban na lafiyar kwakwalwa, gami da rage damuwa da inganta aikin fahimta.<ref>{{Cite web |title=Mental and Physical Health Benefits of Drinking Tea |url=https://www.gigadocs.com/blog/international-tea-day-mental-and-physical-health-benefits-of-drinking-tea/ |publisher=gigadocs}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana nuna waɗannan fa'idodi, tana inganta shayi a matsayin taimako na halitta don jin daɗi hankali.
== Tarihi ==
Manyan gine-ginen sun kasance [[Centre for Education and Communication|Cibiyar Ilimi da Sadarwa]] ([https://cec-india.org CEC]), Indiya (Shatadru Chattopadhayay); Hind Mazdoor Sabha, Indiya (Samir Roy); Indian National Trade Union Congress, Indiya (Paramasivam); Cibiyar Ci gaban Jama'a, Sri Lanka (P. Muthulingam); Sabon Kungiyar kwadago, Indiya (M. Subbu); Red Flag Union, Sri Lanka, O. A. Ramaiha) da United Trade Union Congress Ghosh, Indiya (Ashok) a Taron Jama'a ta Duniya a watan Janairun 2005. An yi bikin Ranar Tea ta Duniya ta farko a New Delhi a shekara ta 2005, <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2006-03-02 |title=International Tea Day 2005 Report |url=http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141830/http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website= |publisher=Centre for Education and Communication}}</ref> tare da bukukuwan da aka shirya a Sri Lanka a shekara ta 2006 da 2008. <ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html "South Asian tea workers call for International Tea day"]. ''Sunday Times in Sri Lanka''. [https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html Archived] from the original on 2016-03-04<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2015-12-15</span></span>.</cite></ref> Bikin Ranar Tea ta Duniya da kuma taron Tea na Duniya da suka shafi sun shirya tare da ƙungiyoyin ƙungiyar kwadago.<ref name=":0" />
A cikin 2015, gwamnatin Indiya ta ba da shawarar fadada kiyaye Ranar Tea ta Duniya ta hanyar Ƙungiyar Intergovernmental ta FAO a kan Tea (IGG a kan Tea). <ref>{{Cite web |title='Tea day' proposal to UN |url=http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120135832/http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |archive-date=2015-11-20 |access-date=2015-12-15 |website=The Telegraph}}</ref>
FAO IGG on Tea tana jagorantar kokarin da aka yi na kasashen da yawa don tallafawa tattalin arzikin shayi na duniya, ya kasance babban mai ba da shawara ga shelar Ranar Tea ta Duniya. A cikin 2015, yayin wani taro a [[Milano|Milan]], Italiya, IGG a kan Tea ya tattauna ra'ayin Ranar Tea ta Duniya. [http://www.fao.org/ccp/en/ Kwamitin FAO kan Matsalar Kasuwanci] (CCP) ya amince da shawarar sannan kuma Majalisar Dinkin Duniya ta amince da ita a watan Disamba na shekara ta 2019. <ref>{{Cite web |title=FAO welcomes global recognition of fruits, vegetables, tea and food loss and waste |url=https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521104718/https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |archive-date=2022-05-21 |access-date=2022-05-21 |website=The Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations}}</ref>
== Duba kuma ==
* Ranar shayi ta kasa
* Jerin kwanakin abinci
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.cec-india.org/event-detail.php?event_id=12 Cibiyar Ilimi da Sadarwa] (ta haɗa da tashar bukukuwan ITD da suka gabata)
* [http://www.indiatea.org/ Ƙungiyar shayi ta Indiya]
p9rwmjxekfi398oe5tiwztt6nji6gss
838932
838931
2026-05-22T06:50:35Z
A Sulaiman Z
13085
/* Tarihi */
838932
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ana kiyaye '''Ranar shayi ta Duniya''' a kowace shekara a ranar 21 ga Mayu, a cewar [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]]. <ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=https://www.un.org/en/observances/tea-day |access-date=2020-05-21 |publisher=UN}}</ref> Masanin kasar Sin Chen Entian shine farkon mai farawa da mai tallatawa.<ref>{{Cite web |title=国际茶日基金会联席主席陈恩田考察中国茶业第一大省(中英双语) - 世界日报中文网 |url=http://www.un1216.org/meishi/shoushen/2024-05-25/6499.html |access-date=2026-02-23 |website=www.un1216.org}}</ref> An amince da ƙudurin da ya shafi a ranar 21 ga Disamba, 2019, kuma ya yi kira ga Hukumar Abinci da Aikin Gona ta Majalisar Dinkin Duniya (FAO) don jagorantar kiyaye Ranar.<ref>{{Cite web |title=Resolution adopted by the General Assembly on 19 December 2019 |url=https://undocs.org/A/RES/74/241 |access-date=2020-05-21 |publisher=United Nations}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.fao.org/international-tea-day/en/ |access-date=2020-05-21 |publisher=FAO}}</ref>
Ranar Tea ta Duniya tana da niyyar wayar da kan jama'a game da dogon tarihi da zurfin al'adu da tattalin arziki na shayi a duniya. Manufar ranar ita ce ingantawa da inganta ayyukan hadin gwiwa don aiwatar da ayyukan da ke tallafawa samarwa da amfani da shayi mai ɗorewa da kuma wayar da kan jama'a game da muhimmancinsa wajen yaki da yunwa da talauci.
An yi bikin Ranar shayi ta Duniya a ranar 15 ga Disamba, tun 2005, a cikin ƙasashe masu samar da shayi kamar [[Indiya]], [[Sri Lanka]], [[Nepal]], [[Vietnam]], [[Indonesiya|Indonesia]], [[Bangladesh]], [[Kenya]], [[Malawi]], [[Maleshiya|Malaysia]], [[Uganda]] da [[Tanzaniya|Tanzania]].<ref>{{Cite web |title=International Tea Day |url=http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120707/http://www.cista-india.net/ITDDetails.aspx?id=1 |archive-date=December 22, 2015 |access-date=2015-12-15 |website=Confederation of Indian Small Tea Growers Association}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana da niyyar jawo hankalin gwamnatoci da 'yan ƙasa na duniya ga tasirin cinikin shayi na duniya ga ma'aikata da masu shuka, kuma an haɗa shi da buƙatun tallafin farashi da cinikayya mai kyau.<ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}</ref><ref>{{Cite web |date=2010-01-11 |title=International Tea Day: Consumers Demand a Fair Cuppa |url=http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115315/http://transfair.ca/en/news-views/news/international-tea-day-consumers-demand-a-fair-cuppa |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website=Fairtrade Canada}}</ref>
Amfani da shayi yana da alaƙa da fa'idodi daban-daban na lafiyar kwakwalwa, gami da rage damuwa da inganta aikin fahimta.<ref>{{Cite web |title=Mental and Physical Health Benefits of Drinking Tea |url=https://www.gigadocs.com/blog/international-tea-day-mental-and-physical-health-benefits-of-drinking-tea/ |publisher=gigadocs}}</ref> Ranar shayi ta Duniya tana nuna waɗannan fa'idodi, tana inganta shayi a matsayin taimako na halitta don jin daɗi hankali.
== Tarihi ==
Manyan gine-ginen sun kasance [[Centre for Education and Communication|Cibiyar Ilimi da Sadarwa]] ([https://cec-india.org CEC]), Indiya (Shatadru Chattopadhayay); Hind Mazdoor Sabha, Indiya (Samir Roy); Indian National Trade Union Congress, Indiya (Paramasivam); Cibiyar Ci gaban Jama'a, Sri Lanka (P. Muthulingam); Sabon Kungiyar kwadago, Indiya (M. Subbu); Red Flag Union, Sri Lanka, O. A. Ramaiha) da United Trade Union Congress Ghosh, Indiya (Ashok) a Taron Jama'a ta Duniya a watan Janairun 2005. An yi bikin Ranar Tea ta Duniya ta farko a New Delhi a shekara ta 2005, <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2006-03-02 |title=International Tea Day 2005 Report |url=http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141830/http://www.cec-india.org/libpdf/1447732964ITD2005Report.pdf |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-15 |website= |publisher=Centre for Education and Communication}}</ref> tare da bukukuwan da aka shirya a Sri Lanka a shekara ta 2006 da 2008. <ref name=":0">{{Cite web |title=South Asian tea workers call for International Tea day |url=http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202244/http://www.sundaytimes.lk/080106/KandyTimes/kandytimes_000015.html |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-12-15 |website=Sunday Times in Sri Lanka}}</ref> Bikin Ranar Tea ta Duniya da kuma taron Tea na Duniya da suka shafi sun shirya tare da ƙungiyoyin ƙungiyar kwadago.<ref name=":0" />
A cikin 2015, gwamnatin Indiya ta ba da shawarar fadada kiyaye Ranar Tea ta Duniya ta hanyar Ƙungiyar Intergovernmental ta FAO a kan Tea (IGG a kan Tea). <ref>{{Cite web |title='Tea day' proposal to UN |url=http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120135832/http://www.telegraphindia.com/1151018/jsp/northeast/story_48637.jsp#.VnA6PXpLulM |archive-date=2015-11-20 |access-date=2015-12-15 |website=The Telegraph}}</ref>
FAO IGG on Tea tana jagorantar kokarin da aka yi na kasashen da yawa don tallafawa tattalin arzikin shayi na duniya, ya kasance babban mai ba da shawara ga shelar Ranar Tea ta Duniya. A cikin 2015, yayin wani taro a [[Milano|Milan]], Italiya, IGG a kan Tea ya tattauna ra'ayin Ranar Tea ta Duniya. [http://www.fao.org/ccp/en/ Kwamitin FAO kan Matsalar Kasuwanci] (CCP) ya amince da shawarar sannan kuma Majalisar Dinkin Duniya ta amince da ita a watan Disamba na shekara ta 2019. <ref>{{Cite web |title=FAO welcomes global recognition of fruits, vegetables, tea and food loss and waste |url=https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521104718/https://www.fao.org/news/story/en/item/1256182/icode/ |archive-date=2022-05-21 |access-date=2022-05-21 |website=The Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations}}</ref>
== Duba kuma ==
* Ranar shayi ta kasa
* Jerin kwanakin abinci
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.cec-india.org/event-detail.php?event_id=12 Cibiyar Ilimi da Sadarwa] (ta haɗa da tashar bukukuwan ITD da suka gabata)
* [http://www.indiatea.org/ Ƙungiyar shayi ta Indiya]
pha326wr42fheu6uahxh3c6fossmce9
Les Dévalideuses
0
151967
838934
2026-05-22T06:57:19Z
A Sulaiman Z
13085
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1335883081|Les Dévalideuses]]"
838934
wikitext
text/x-wiki
Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai Les Dévalideuses kungiya ce ta mata ta Faransa. An mayar da hankali kan yaki da mata masu nakasa a cikin ƙungiyar mata.<ref>{{Cite web |last=Dasinieres |first=Laure |date=May 10, 2021 |title=La non-mixité choisie racontée par celles qui la pratiquent |url=http://www.slate.fr/story/208601/reunions-non-mixtes-mixite-choisie-racontee-espace-liberte-securite-minorites-feminisme-racisme-validisme-amendement-unef-separatismes |website=Slate.fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nancy. Handicap : depuis Nancy, elle crée un collectif féministe de lutte contre le " validisme " |url=https://www.estrepublicain.fr/sante/2021/02/12/handicap-depuis-nancy-elle-cree-un-collectif-feministe-de-lutte-contre-le-validisme |website=www.estrepublicain.fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 3, 2020 |title=A la découverte des Dévalideuses |url=https://www.yanous.com/espaces/femmes/femmes200403.html}}</ref> Céline Extenso ce ke jagoranta. An kafa kungiyar ne a watan Oktoba na shekara ta 2019 don yaki da warewar mata nakasassu.<ref>{{Cite web |date=April 6, 2021 |title=" Handi-féministes, nous voulons porter la parole des femmes handicapées " - Faire Face - Toute l'actualité du handicap |url=https://www.faire-face.fr/2021/04/06/handi-feministes-les-devalideuses-validisme/}}</ref>
== Tarihi ==
Tunanin kafa kungiyar ya fara ne bayan zanga-zangar jama'a ta Nous Toutes a ƙarshen 2018, inda masu kafa Dévalideuses suka lura da rashin ganuwar mata masu nakasa a cikin motsi.<ref>{{Cite web |last=Puiseux |first=Charlotte |date=March 15, 2020 |title=Les Dévalideuses : un collectif handiféministe |url=https://lesoursesaplumes.info/2020/03/15/les-devalideuses-un-collectif-handifeministe/}}</ref>
A watan Janairun 2020, ƙungiyar ta gudanar da [[Dandalin Sada Zumunta|Kamfen din kafofin sada zumunta]] a ƙarƙashin hashtag #JarrêteLeValidisme don wayar da kan jama'a game da iyawa.<ref>{{Cite web |date=February 12, 2020 |title=Handicap : le validisme, du "bon sentiment qui pourrit la vie" à la discrimination affichée |url=https://www.france24.com/fr/20200212-handicap-le-validisme-du-bon-sentiment-qui-pourrit-la-vie-%C3%A0-la-discrimination-affich%C3%A9e |website=France 24}}</ref>
A watan Fabrairun 2020, ƙungiyar ta sanya hannu kan wata wasika tare da wasu fitattun 'yan gwagwarmayar mata da kungiyoyi sama da 50 da ke Allah wadai da "shigar da transphobia a cikin mata na Faransa".<ref>{{Cite web |last=cis |first=un collectif de femmes féministes, trans ou |title=Le débat sur la place des femmes trans n'a pas lieu d'être |url=https://www.liberation.fr/debats/2020/02/26/le-debat-sur-la-place-des-femmes-trans-n-a-pas-lieu-d-etre_1779708/ |website=Libération}}</ref>
A watan Afrilu na shekara ta 2021, sun wallafa wata takarda a Mediapart, suna bayyana kansu a matsayin masu adawa da ƙwarewa, mata, da kuma masu tsattsauran ra'ayi, da nufin yin aiki don wayar da kan jama'a da kuma gwagwarmayar gwagwarmaya.<ref>{{Cite web |last=Dévalideuses |first=Les |title=Le manifeste du collectif Les Dévalideuses |url=https://blogs.mediapart.fr/les-devalideuses/blog/010421/le-manifeste-du-collectif-les-devalideuses-3 |website=Club de Mediapart}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://lesdevalideuses.org/ Shafin yanar gizon hukuma]
3xnsx4p43y4w1chhzr4fq36yuqdxa1s
838935
838934
2026-05-22T06:58:57Z
A Sulaiman Z
13085
838935
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Les Dévalideuses''' kungiya ce ta mata ta Faransa. An mayar da hankali kan yaki da mata masu nakasa a cikin ƙungiyar mata.<ref>{{Cite web |last=Dasinieres |first=Laure |date=May 10, 2021 |title=La non-mixité choisie racontée par celles qui la pratiquent |url=http://www.slate.fr/story/208601/reunions-non-mixtes-mixite-choisie-racontee-espace-liberte-securite-minorites-feminisme-racisme-validisme-amendement-unef-separatismes |website=Slate.fr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nancy. Handicap : depuis Nancy, elle crée un collectif féministe de lutte contre le " validisme " |url=https://www.estrepublicain.fr/sante/2021/02/12/handicap-depuis-nancy-elle-cree-un-collectif-feministe-de-lutte-contre-le-validisme |website=www.estrepublicain.fr}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 3, 2020 |title=A la découverte des Dévalideuses |url=https://www.yanous.com/espaces/femmes/femmes200403.html}}</ref> Céline Extenso ce ke jagoranta. An kafa kungiyar ne a watan Oktoba na shekara ta 2019 don yaki da warewar mata nakasassu.<ref>{{Cite web |date=April 6, 2021 |title=" Handi-féministes, nous voulons porter la parole des femmes handicapées " - Faire Face - Toute l'actualité du handicap |url=https://www.faire-face.fr/2021/04/06/handi-feministes-les-devalideuses-validisme/}}</ref>
== Tarihi ==
Tunanin kafa kungiyar ya fara ne bayan zanga-zangar jama'a ta Nous Toutes a ƙarshen 2018, inda masu kafa Dévalideuses suka lura da rashin ganuwar mata masu nakasa a cikin motsi.<ref>{{Cite web |last=Puiseux |first=Charlotte |date=March 15, 2020 |title=Les Dévalideuses : un collectif handiféministe |url=https://lesoursesaplumes.info/2020/03/15/les-devalideuses-un-collectif-handifeministe/}}</ref>
A watan Janairun 2020, ƙungiyar ta gudanar da [[Dandalin Sada Zumunta|Kamfen din kafofin sada zumunta]] a ƙarƙashin hashtag #JarrêteLeValidisme don wayar da kan jama'a game da iyawa.<ref>{{Cite web |date=February 12, 2020 |title=Handicap : le validisme, du "bon sentiment qui pourrit la vie" à la discrimination affichée |url=https://www.france24.com/fr/20200212-handicap-le-validisme-du-bon-sentiment-qui-pourrit-la-vie-%C3%A0-la-discrimination-affich%C3%A9e |website=France 24}}</ref>
A watan Fabrairun 2020, ƙungiyar ta sanya hannu kan wata wasika tare da wasu fitattun 'yan gwagwarmayar mata da kungiyoyi sama da 50 da ke Allah wadai da "shigar da transphobia a cikin mata na Faransa".<ref>{{Cite web |last=cis |first=un collectif de femmes féministes, trans ou |title=Le débat sur la place des femmes trans n'a pas lieu d'être |url=https://www.liberation.fr/debats/2020/02/26/le-debat-sur-la-place-des-femmes-trans-n-a-pas-lieu-d-etre_1779708/ |website=Libération}}</ref>
A watan Afrilu na shekara ta 2021, sun wallafa wata takarda a Mediapart, suna bayyana kansu a matsayin masu adawa da ƙwarewa, mata, da kuma masu tsattsauran ra'ayi, da nufin yin aiki don wayar da kan jama'a da kuma gwagwarmayar gwagwarmaya.<ref>{{Cite web |last=Dévalideuses |first=Les |title=Le manifeste du collectif Les Dévalideuses |url=https://blogs.mediapart.fr/les-devalideuses/blog/010421/le-manifeste-du-collectif-les-devalideuses-3 |website=Club de Mediapart}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://lesdevalideuses.org/ Shafin yanar gizon hukuma]
s5ya0ongf89vd9j2dxuoe5b77kgl3ma
Kogin Nam Ngum
0
151968
838936
2026-05-22T07:09:04Z
A Sulaiman Z
13085
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1314942888|Nam Ngum River]]"
838936
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Mekong_system_color.png|right|thumb|300x300px|Wurin Kogin Nam Ngum]]
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan lokaci ne ya sanya mu Nam Ngum''' (Lao) wani kogi ne mai tsawon kilomita 354 a [[Laos]] . Babban mai ba da gudummawa ne na Kogin Mekong . <ref>{{Cite web |title=Laos in brief |url=http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409150525/http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-date=April 9, 2008 |website=www.un.int}}</ref>{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Boat_on_Nam_Ngum_Lake-2.JPG|thumb|Jirgin ruwa a Tafkin Nam Ngum]]
Nam Ngum ya samo asali ne daga yankin arewacin tsaunuka na Lardin Xiangkhoang kuma yana gudana a kudu ta [[Vientiane (prefecture)|Vientiane]] yana shiga Mekong a babban birnin Laos, Vientiane .
Kogin Nam Ngum gida ne ga kimanin mutane miliyan daya a Laos. An gina [[madatsar ruwa]] mafi girma a yanzu a kan Nam Ngum, Nam Ngum Dam (Nam Ngum 1 Hydropower Project) tsakanin 1968 da 1971. Har ila yau, akwai wasu ayyukan samar da wutar lantarki guda huɗu da ake ginawa ko kuma an tsara su don ginawa a Kogin Nam Ngum. Wuraren yawon bude ido tare da Nam Ngum sun hada da Tafkin Nam Ngum, Dansavanh Nam Ngum Resort, da Vang Vieng .
Kogin Nam Ngum ya rufe murabba'in kilomita 16,906, gami da 8,<sup>2</sup> km2 na yankin ruwa. Kogin Nam Ngum ya rufe kashi 2.7<sup>3</sup> cikin dari na ƙananan kogin Mekong. Ruwan da ke gudana daga Kogin Nam Ngum zuwa Kogin Mekong yana da 700 m3/s. Kashi talatin cikin dari na kogin kogin ya rufe da gandun daji. Kungiyoyi daban-daban na kasa da kasa da cibiyoyin hada-hadar kudi suna taimakawa wajen gudanar da ruwa, gudanar da albarkatun ruwa, kafa tsarin ruwa, da kungiyoyin kogin kogi don amfani da albarkatunsa na ruwa da kariya ta ruwa. Ɗaya daga cikin irin wannan aikin, ayyukan Sashin Gudanar da Kogin Nam Ngum, ya yi aiki tun shekara ta 2002.
== Dabbobi na daji ==
Hemimyzon confluens, wani nau'in kifi mai fuka-fuki, an san shi da rayuwa ne kawai a yankin Nam Ngum. Ana barazanar shi ta hanyar hakar ma'adinai, gurɓataccen yanayi, da ci gaban wutar lantarki.
== Duba kuma ==
* Ban Phou Pheung Noi
== Manazarta ==
{{Reflist}}
b918ra971qjvwfcyal4vvjiklgs4bow
838937
838936
2026-05-22T07:09:51Z
A Sulaiman Z
13085
838937
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Mekong_system_color.png|right|thumb|300x300px|Wurin Kogin Nam Ngum]]
'''Nam Ngum''' (Lao) wani kogi ne mai tsawon kilomita 354 a [[Laos]] . Babban mai ba da gudummawa ne na Kogin Mekong . <ref>{{Cite web |title=Laos in brief |url=http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409150525/http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-date=April 9, 2008 |website=www.un.int}}</ref>{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Boat_on_Nam_Ngum_Lake-2.JPG|thumb|Jirgin ruwa a Tafkin Nam Ngum]]
Nam Ngum ya samo asali ne daga yankin arewacin tsaunuka na Lardin Xiangkhoang kuma yana gudana a kudu ta [[Vientiane (prefecture)|Vientiane]] yana shiga Mekong a babban birnin Laos, Vientiane .
Kogin Nam Ngum gida ne ga kimanin mutane miliyan daya a Laos. An gina [[madatsar ruwa]] mafi girma a yanzu a kan Nam Ngum, Nam Ngum Dam (Nam Ngum 1 Hydropower Project) tsakanin 1968 da 1971. Har ila yau, akwai wasu ayyukan samar da wutar lantarki guda huɗu da ake ginawa ko kuma an tsara su don ginawa a Kogin Nam Ngum. Wuraren yawon bude ido tare da Nam Ngum sun hada da Tafkin Nam Ngum, Dansavanh Nam Ngum Resort, da Vang Vieng .
Kogin Nam Ngum ya rufe murabba'in kilomita 16,906, gami da 8,<sup>2</sup> km2 na yankin ruwa. Kogin Nam Ngum ya rufe kashi 2.7<sup>3</sup> cikin dari na ƙananan kogin Mekong. Ruwan da ke gudana daga Kogin Nam Ngum zuwa Kogin Mekong yana da 700 m3/s. Kashi talatin cikin dari na kogin kogin ya rufe da gandun daji. Kungiyoyi daban-daban na kasa da kasa da cibiyoyin hada-hadar kudi suna taimakawa wajen gudanar da ruwa, gudanar da albarkatun ruwa, kafa tsarin ruwa, da kungiyoyin kogin kogi don amfani da albarkatunsa na ruwa da kariya ta ruwa. Ɗaya daga cikin irin wannan aikin, ayyukan Sashin Gudanar da Kogin Nam Ngum, ya yi aiki tun shekara ta 2002.
== Dabbobi na daji ==
Hemimyzon confluens, wani nau'in kifi mai fuka-fuki, an san shi da rayuwa ne kawai a yankin Nam Ngum. Ana barazanar shi ta hanyar hakar ma'adinai, gurɓataccen yanayi, da ci gaban wutar lantarki.
== Duba kuma ==
* Ban Phou Pheung Noi
== Manazarta ==
{{Reflist}}
7whm6isc6ibp1i38abceawgcuf3lgjq
838938
838937
2026-05-22T07:14:15Z
A Sulaiman Z
13085
/* Dabbobi na daji */
838938
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Mekong_system_color.png|right|thumb|300x300px|Wurin Kogin Nam Ngum]]
'''Nam Ngum''' (Lao) wani kogi ne mai tsawon kilomita 354 a [[Laos]] . Babban mai ba da gudummawa ne na Kogin Mekong . <ref>{{Cite web |title=Laos in brief |url=http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409150525/http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-date=April 9, 2008 |website=www.un.int}}</ref>{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}{{IPA|lo|nâːm ŋɯ́ːm|pron}}
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Boat_on_Nam_Ngum_Lake-2.JPG|thumb|Jirgin ruwa a Tafkin Nam Ngum]]
Nam Ngum ya samo asali ne daga yankin arewacin tsaunuka na Lardin Xiangkhoang kuma yana gudana a kudu ta [[Vientiane (prefecture)|Vientiane]] yana shiga Mekong a babban birnin Laos, Vientiane .
Kogin Nam Ngum gida ne ga kimanin mutane miliyan daya a Laos. An gina [[madatsar ruwa]] mafi girma a yanzu a kan Nam Ngum, Nam Ngum Dam (Nam Ngum 1 Hydropower Project) tsakanin 1968 da 1971. Har ila yau, akwai wasu ayyukan samar da wutar lantarki guda huɗu da ake ginawa ko kuma an tsara su don ginawa a Kogin Nam Ngum. Wuraren yawon bude ido tare da Nam Ngum sun hada da Tafkin Nam Ngum, Dansavanh Nam Ngum Resort, da Vang Vieng .
Kogin Nam Ngum ya rufe murabba'in kilomita 16,906, gami da 8,<sup>2</sup> km2 na yankin ruwa. Kogin Nam Ngum ya rufe kashi 2.7<sup>3</sup> cikin dari na ƙananan kogin Mekong. Ruwan da ke gudana daga Kogin Nam Ngum zuwa Kogin Mekong yana da 700 m3/s. Kashi talatin cikin dari na kogin kogin ya rufe da gandun daji. Kungiyoyi daban-daban na kasa da kasa da cibiyoyin hada-hadar kudi suna taimakawa wajen gudanar da ruwa, gudanar da albarkatun ruwa, kafa tsarin ruwa, da kungiyoyin kogin kogi don amfani da albarkatunsa na ruwa da kariya ta ruwa. Ɗaya daga cikin irin wannan aikin, ayyukan Sashin Gudanar da Kogin Nam Ngum, ya yi aiki tun shekara ta 2002.
== Dabbobi na daji ==
Hemimyzon confluens, wani nau'in kifi mai fuka-fuki, an san shi da rayuwa ne kawai a yankin Nam Ngum. Ana barazanar shi ta hanyar hakar ma'adinai, gurɓataccen yanayi, da ci gaban wutar lantarki.<ref>{{Cite iucn | author = Kottelat, M. | title = ''Hemimyzon confluens'' | volume = 2012 | article-number = e.T181035A1691255 | date = 2012 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T181035A1691255.en | access-date = 15 January 2018}}</ref>
== Duba kuma ==
* Ban Phou Pheung Noi
== Manazarta ==
{{Reflist}}
ddkhtpx71u977d5jzy2hzo9hafuwatt
838939
838938
2026-05-22T07:16:15Z
A Sulaiman Z
13085
838939
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Mekong_system_color.png|right|thumb|300x300px|Wurin Kogin Nam Ngum]]
'''Nam Ngum''' (Lao) wani kogi ne mai tsawon kilomita 354 a [[Laos]] . Babban mai ba da gudummawa ne na Kogin Mekong . <ref>{{Cite web |title=Laos in brief |url=http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409150525/http://www.un.int/lao/laos_in_brief.htm |archive-date=April 9, 2008 |website=www.un.int}}</ref>
== Yanayin ƙasa ==
[[Fayil:Boat_on_Nam_Ngum_Lake-2.JPG|thumb|Jirgin ruwa a Tafkin Nam Ngum]]
Nam Ngum ya samo asali ne daga yankin arewacin tsaunuka na Lardin Xiangkhoang kuma yana gudana a kudu ta [[Vientiane (prefecture)|Vientiane]] yana shiga Mekong a babban birnin Laos, Vientiane .
Kogin Nam Ngum gida ne ga kimanin mutane miliyan daya a Laos. An gina [[madatsar ruwa]] mafi girma a yanzu a kan Nam Ngum, Nam Ngum Dam (Nam Ngum 1 Hydropower Project) tsakanin 1968 da 1971. Har ila yau, akwai wasu ayyukan samar da wutar lantarki guda huɗu da ake ginawa ko kuma an tsara su don ginawa a Kogin Nam Ngum. Wuraren yawon bude ido tare da Nam Ngum sun hada da Tafkin Nam Ngum, Dansavanh Nam Ngum Resort, da Vang Vieng .
Kogin Nam Ngum ya rufe murabba'in kilomita 16,906, gami da 8,<sup>2</sup> km2 na yankin ruwa. Kogin Nam Ngum ya rufe kashi 2.7<sup>3</sup> cikin dari na ƙananan kogin Mekong. Ruwan da ke gudana daga Kogin Nam Ngum zuwa Kogin Mekong yana da 700 m3/s. Kashi talatin cikin dari na kogin kogin ya rufe da gandun daji. Kungiyoyi daban-daban na kasa da kasa da cibiyoyin hada-hadar kudi suna taimakawa wajen gudanar da ruwa, gudanar da albarkatun ruwa, kafa tsarin ruwa, da kungiyoyin kogin kogi don amfani da albarkatunsa na ruwa da kariya ta ruwa. Ɗaya daga cikin irin wannan aikin, ayyukan Sashin Gudanar da Kogin Nam Ngum, ya yi aiki tun shekara ta 2002.
== Dabbobi na daji ==
Hemimyzon confluens, wani nau'in kifi mai fuka-fuki, an san shi da rayuwa ne kawai a yankin Nam Ngum. Ana barazanar shi ta hanyar hakar ma'adinai, gurɓataccen yanayi, da ci gaban wutar lantarki.<ref>{{Cite iucn | author = Kottelat, M. | title = ''Hemimyzon confluens'' | volume = 2012 | article-number = e.T181035A1691255 | date = 2012 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T181035A1691255.en | access-date = 15 January 2018}}</ref>
== Duba kuma ==
* Ban Phou Pheung Noi
== Manazarta ==
{{Reflist}}
mfsuip7un9111x73g232842ph7323ik
Shiloh Godson
0
151969
838941
2026-05-22T07:21:27Z
A Sulaiman Z
13085
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353774659|Shiloh Godson]]"
838941
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad ya ba da wannan lokaci ne ya sanya mu na zamani bisa al'adar da wuri ba a yanzu haka dai wannan Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
amd8yq1l2evxzd0fgy7uvv6jugq8e3z
838942
838941
2026-05-22T07:22:40Z
A Sulaiman Z
13085
838942
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
roczfg63klx0hhz9y8rh8wdx2hpy1gc
838943
838942
2026-05-22T07:24:01Z
A Sulaiman Z
13085
838943
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .<ref>{{Cite news |last=Olufemi |first=Damilola |date=17 April 2023 |title=FULL LIST: 2023 AMVCA nominated actors, movies, writers |url=https://punchng.com/full-list-2023-amvca-nominated-actors-movies-writers/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=29 April 2024 |title=Shiloh Godson: Acclaimed film composer redefines movie music in Out of Breath |url=https://guardian.ng/arts-2/shiloh-godson-acclaimed-film-composer-redefines-movie-music-in-out-of-breath/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref>
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
imiq1cpipuqgekbolk5aij2rpw0wuyc
838944
838943
2026-05-22T07:25:31Z
A Sulaiman Z
13085
838944
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .<ref>{{Cite news |last=Olufemi |first=Damilola |date=17 April 2023 |title=FULL LIST: 2023 AMVCA nominated actors, movies, writers |url=https://punchng.com/full-list-2023-amvca-nominated-actors-movies-writers/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=29 April 2024 |title=Shiloh Godson: Acclaimed film composer redefines movie music in Out of Breath |url=https://guardian.ng/arts-2/shiloh-godson-acclaimed-film-composer-redefines-movie-music-in-out-of-breath/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref>
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .<ref name=":0">{{Cite news |title=Shiloh Godson: Making Pleasurable Soundtracks in Nollywood|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/shiloh-godson-making-pleasurable-soundtracks-in-nollywood/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Shiloh Godson: Acclaimed Sound Engineer Shares Insights into Captivating Movie Soundscapes in Out of Breath|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref>
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
bqd3zyb5masf271t3c2cbv5ttrfb1oj
838945
838944
2026-05-22T07:26:51Z
A Sulaiman Z
13085
838945
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .<ref>{{Cite news |last=Olufemi |first=Damilola |date=17 April 2023 |title=FULL LIST: 2023 AMVCA nominated actors, movies, writers |url=https://punchng.com/full-list-2023-amvca-nominated-actors-movies-writers/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=29 April 2024 |title=Shiloh Godson: Acclaimed film composer redefines movie music in Out of Breath |url=https://guardian.ng/arts-2/shiloh-godson-acclaimed-film-composer-redefines-movie-music-in-out-of-breath/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref>
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .<ref name=":0">{{Cite news |title=Shiloh Godson: Making Pleasurable Soundtracks in Nollywood|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/shiloh-godson-making-pleasurable-soundtracks-in-nollywood/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Shiloh Godson: Acclaimed Sound Engineer Shares Insights into Captivating Movie Soundscapes in Out of Breath|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref>
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .<refname=":0" />
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
0ms1j5habjfouqnufl8vi9fwvgokh2y
838946
838945
2026-05-22T07:28:57Z
A Sulaiman Z
13085
838946
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .<ref>{{Cite news |last=Olufemi |first=Damilola |date=17 April 2023 |title=FULL LIST: 2023 AMVCA nominated actors, movies, writers |url=https://punchng.com/full-list-2023-amvca-nominated-actors-movies-writers/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=29 April 2024 |title=Shiloh Godson: Acclaimed film composer redefines movie music in Out of Breath |url=https://guardian.ng/arts-2/shiloh-godson-acclaimed-film-composer-redefines-movie-music-in-out-of-breath/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref>
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .<ref name=":0">{{Cite news |title=Shiloh Godson: Making Pleasurable Soundtracks in Nollywood|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/shiloh-godson-making-pleasurable-soundtracks-in-nollywood/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Shiloh Godson: Acclaimed Sound Engineer Shares Insights into Captivating Movie Soundscapes in Out of Breath|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref>
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .<ref name=":0" />
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
k629jwm1wpyjhlx0yijkld1ngil5hr5
838947
838946
2026-05-22T07:29:58Z
A Sulaiman Z
13085
/* Kyaututtuka da gabatarwa */
838947
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Shiloh Godson''' (an haife shi a ranar 14 ga watan Maris na shekara ta 1993) ɗan Najeriya ne mai shirya fina-finai, mawaki kiɗa, injiniyan rikodin kuma mai tsara sauti. An yi amfani da aikinsa a fina-finai kuma an zabi shi don [[Kyautar zaɓuɓɓuka masu kallon afirka|Kyautar Zaɓin Masu Bincike na Afirka]] don Kyautattun Sauti .<ref>{{Cite news |last=Olufemi |first=Damilola |date=17 April 2023 |title=FULL LIST: 2023 AMVCA nominated actors, movies, writers |url=https://punchng.com/full-list-2023-amvca-nominated-actors-movies-writers/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last= |first= |date=29 April 2024 |title=Shiloh Godson: Acclaimed film composer redefines movie music in Out of Breath |url=https://guardian.ng/arts-2/shiloh-godson-acclaimed-film-composer-redefines-movie-music-in-out-of-breath/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=23 August 2024 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref>
Godson ya sami karbuwa saboda aikinsa a fina-finai daban-daban, ciki har da Blackmail, ''[[Badamasi]]'', Blindspots da Out of Breath .<ref name=":0">{{Cite news |title=Shiloh Godson: Making Pleasurable Soundtracks in Nollywood|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/shiloh-godson-making-pleasurable-soundtracks-in-nollywood/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Shiloh Godson: Acclaimed Sound Engineer Shares Insights into Captivating Movie Soundscapes in Out of Breath|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[This Day]]}}</ref>
Sau da yawa yana aiki tare da wasu abokan aiki ta hanyar kamfanin da ya kafa, Hush Sounds Productions .<ref name=":0" />
== Rayuwa ta mutum ==
An haifi Godson a [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]] . Ya [[Inyamurai|Ibo]] ne daga kabilun Igbo na [[Yankunan siyasa na Najeriya|Kudu maso gabashin Najeriya.]] . Yana da digiri na [[Biochemistry]] daga [[Jami'ar Calabar]], da kuma digiri daga Kwalejin Kiɗa ta Berklee . <ref>{{Cite web |title=Shiloh Godson: International Sound Designer. – JohnLocke'sBlog |url=https://johnlockeactor.com/dir/2022/01/06/shiloh-godson-international-sound-designer/ |access-date=23 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Kyaututtuka da gabatarwa ==
A cikin 2023, an zabi Godson <ref>{{Cite web |date=17 April 2023 |title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win |url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do |access-date=23 August 2024 |website=BBC News Pidgin}}</ref> don Kyautar Zaɓin Mai kallo na Afirka (AMVCA) don Editan Sauti mafi Kyawu a cikin Blackmail, <ref>{{Cite web |last=Okechukwu |first=Daniel |date=4 October 2019 |title=Badamasi Trailer: First Look of Enyinna Nwigwe as Ibrahim Badamasi Babangida |url=https://culturecustodian.com/badamasi-trailer-first-look-of-enyinna-nwigwe-as-ibrahimi-babangida/ |access-date=23 August 2024 |website=The Culture Custodian (Est. 2014.) |language=en-GB}}</ref> kuma an zabi fim ɗin don Mafi Kyawun Fim a Bikin Fim na Birnin Burtaniya na 2021 (BUFF) kuma ya lashe kyautar makarantar fina-finai ta Afirka. <ref>{{Cite web |last=Otosirieze |date=24 May 2023 |title=Night of Upsets at AMVCAs 2023: List of Winners and Nominees |url=https://opencountrymag.com/night-of-upsets-at-the-amvcas-full-list-of-winners-and-nominees/ |access-date=23 August 2024 |website=Open Country Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=BellaNaija.com |date=23 November 2021 |title=Obi Emelonye's Action Thriller "Black Mail" Has Been Nominated for a British Urban Film Festival Award |url=https://www.bellanaija.com/2021/11/obi-emelonye-black-mail-buff/ |access-date=23 August 2024 |website=BellaNaija |language=en-US}}</ref>
An zabi aikinsa a kan ''[[Badamasi]]'' don lambar yabo ta Afirka Movie Academy sau biyu.<ref>{{Cite web |last=Administrator |date=26 September 2023 |title=AMAA 2020 Winners List |url=https://ama-awards.com/amaa-2020-winners-list/?amp=1 |access-date=23 August 2024 |website=Africa Movie Academy Awards |language=en-US}}</ref> , An kuma zaba shi a shekarar 2025 don Kyautattun Kyaututtuka ta Red Movie don aikinsa a kan Blindspots .
Ayyukansa a kan Money Miss Road (2022) an zabi shi a cikin 2022 don lambar yabo ta Afirka Movie Academy Awards guda huɗu, <ref>{{Cite web |last=ShockNG |date=26 September 2022 |title=The 2022 AMAA Nominations Breakdown + Full List |url=https://shockng.com/the-2022-amaa-nominations-breakdown-full-list/ |access-date=23 August 2024 |website=ShockNG |language=en-US}}</ref> gami da National Film & Video Censors Board (NFVCB) Award for Best Nigerian Film da Michael Anyiam Osigwe Award for Best Film by an African-born Director Living Abroad.<ref>{{Cite news |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/562541-amaa-2022-nigeria-leads-with-eight-awards-as-tanzania-south-africa-win-big.html |title=AMAA 2022: Nigeria leads with eight awards as Tanzania, South Africa win big |access-date=23 August 2024 |newspaper=[[Premium Times]]}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* ''[[Badamasi]]'' (2021)
* ''Gidan jawabi'' (2021)
* ''Ranar Dare'' (2022)
* ''Labarin Johnny Jackson'' (2022)
* ''[[Money Miss Road|Kudin Miss Road]]'' (2022)
* ''Babban kifi'' (2023)
* ''Fuskar kuɗi'' (2023)
* ''Makaho'' (2024)
* ''Max da Sadie'' (2024)
* ''Matsalar karshen mako'' (2024)
* ''Kowace rana tare da kai'' (2024)
* Daga numfashi (2024)
* ''Safari'' (2025)
== Duba kuma ==
* Foley (yin fim)
* Mawallafi
* Fim din
* [[Kidan Afirka|Waƙoƙin Afirka]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* {{IMDb name|id=12133201}}
* [https://www.vanguardngr.com/2024/04/shiloh-godson-acclaimed-composer-shares-insights-into-captivating-movie-music-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan Vanguard]
* [https://www.thisdaylive.com/index.php/2024/04/25/shiloh-godson-acclaimed-sound-engineer-shares-insights-into-captivating-movie-soundscapes-in-out-of-breath/ Tattaunawa da Shiloh a kan ThisDayLive]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
kj1kooem6blv88fl11pq8b9np45drea
Peter Amaechina
0
151970
838950
2026-05-22T07:46:27Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Peter "Eto" Amaechina''' tsohon ɗan Najeriya ne wanda ya yi suna a matsayin mai horas da ƙungiyar ƙwallon ƙafan ƙasa ta Najeriya, wato Super Eagles. Ya kasance ɗaya daga cikin farkon ‘yan Najeriya da suka jagoranci tawagar ƙasa bayan samun ‘yancin kai, kuma ya taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa harkar horas da ƙwallon ƙafa a Najeriya a ƙarshen shekarun 1960.<ref>https://news360ng.com/full-list-coaches-who-led-nigerias-super-eagles-from-1949-to-2024/</ref> Pe...
838950
wikitext
text/x-wiki
'''Peter "Eto" Amaechina''' tsohon ɗan Najeriya ne wanda ya yi suna a matsayin mai horas da ƙungiyar ƙwallon ƙafan ƙasa ta Najeriya, wato Super Eagles. Ya kasance ɗaya daga cikin farkon ‘yan Najeriya da suka jagoranci tawagar ƙasa bayan samun ‘yancin kai, kuma ya taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa harkar horas da ƙwallon ƙafa a Najeriya a ƙarshen shekarun 1960.<ref>https://news360ng.com/full-list-coaches-who-led-nigerias-super-eagles-from-1949-to-2024/</ref>
Peter Amaechina ya jagoranci ƙungiyar ƙasa ta Najeriya tsakanin shekarun 1969 zuwa 1970. Bayan ɗan Sifaniya Sabino Barinaga ne ya karɓi aikin horas da tawagar, kuma daga baya Karl-Heinz Marotzke ɗan Jamus ya gaje shi. Wannan ya sanya Amaechina cikin jerin farko-farkon masu horas da Super Eagles na asalin Najeriya.<ref>https://factsheet.ng/football-history-in-nigeria-super-eagles-coaches-from-1949-2024/</ref>
A tarihin ƙwallon ƙafan Najeriya, ana yawan ambaton Peter “Eto” Amaechina tare da sauran tsofaffin masu horaswa irin su Daniel Anyiam da Adegboye Onigbinde saboda gudummawar da suka bayar wajen kafa tubalin ci gaban ƙungiyar ƙasa. Masana tarihi na ƙwallon ƙafa a Najeriya suna kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin masu horaswa na farko da suka taimaka wajen bunƙasa tsarin horaswa na cikin gida.<ref>https://punchng.com/?p=2090707</ref>
Ko da yake babu cikakkun bayanai da yawa game da rayuwarsa ta farko da tarihin aikinsa a fili, sunansa yana cikin jerin hukuma na masu horas da Super Eagles tun daga shekarar 1949 har zuwa zamani. Wannan ya tabbatar da matsayinsa a tarihin ƙwallon ƙafan Najeriya.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nigeria_national_football_team</ref>
A wasu rahotanni na tarihi da nazari kan masu horas da Najeriya, an bayyana Peter “Eto” Amaechina a matsayin mutum mai muhimmanci wajen ci gaban ƙwallon ƙafa na cikin gida a lokacin da Najeriya ke ƙoƙarin kafa kanta a nahiyar Afirka ta fuskar wasanni.<ref>https://nationalpilot.wixsite.com/nationalpilot/single-post/2015/07/13/who-is-nigeria-s-best-indigenous-coach-ever</ref>
== Duba kuma ==
* [[Super Eagles]]
* [[Nigeria Football Federation]]
* [[Adegboye Onigbinde]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
i1lvsmbmbqftss9jrj7l6y57dqi0w31
Samuel Pwadutakam
0
151971
838952
2026-05-22T08:06:39Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Samuel Pwadutakam''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a harkar alƙalancin ƙwallon ƙafa a matakin ƙasa da na duniya. Duk da cewa mutane da dama suna ɗaukarsa a matsayin mai horaswa, a zahiri shi mataimakin alkalin wasa ne (assistant referee) mai lasisin FIFA. An haife shi a ranar 28 ga Agusta 1984, kuma ya fito daga jihar Adamawa a Najeriya.<ref>“Samuel Pwadutakam - Nigeria - Referee Profile”, Playmaker Stats.</ref><ref>“Samuel Pwadutakam”, German Wikipedia prof...
838952
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Pwadutakam''' ɗan Najeriya ne wanda ya shahara a harkar alƙalancin ƙwallon ƙafa a matakin ƙasa da na duniya. Duk da cewa mutane da dama suna ɗaukarsa a matsayin mai horaswa, a zahiri shi mataimakin alkalin wasa ne (assistant referee) mai lasisin FIFA. An haife shi a ranar 28 ga Agusta 1984, kuma ya fito daga jihar Adamawa a Najeriya.<ref>“Samuel Pwadutakam - Nigeria - Referee Profile”, Playmaker Stats.</ref><ref>“Samuel Pwadutakam”, German Wikipedia profile.</ref>
Tun daga shekarar 2014, Samuel Pwadutakam yake cikin jerin alkalan FIFA masu izinin jagorantar wasannin ƙasa da ƙasa. Wannan matsayi ya ba shi damar shiga manyan gasa na Afrika ƙarƙashin hukumar CAF, ciki har da wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya da kuma CAF Champions League.<ref>“Samuel Pwadutakam”, German Wikipedia profile.</ref><ref>“CAF shortlisted a Nigerian for U23 AFCON 2019 tournament”, Sports247 Nigeria.</ref>
A shekarar 2019, CAF ta zaɓi Samuel Pwadutakam cikin jerin mataimakan alkalai domin gasar '''U-23 Africa Cup of Nations''' da aka gudanar a Masar. Wannan ya kasance ɗaya daga cikin manyan nasarorin farko da suka ƙara ɗaga darajarsa a nahiyar Afrika.<ref>“CAF shortlisted a Nigerian for U23 AFCON 2019 tournament”, Sports247 Nigeria, 6 November 2019.</ref>
Haka kuma a shekarar 2020, CAF ta sake zaɓarsa domin shiga gasar '''African Nations Championship (CHAN) 2020'''. Shi ne kaɗai ɗan Najeriya da aka saka cikin jerin mataimakan alkalai na wannan gasa. Rahotanni sun bayyana cewa ya taimaka wajen jagorantar wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya tsakanin Gambiya da Angola a shekarar 2019.<ref>“CAF Shortlist Nigerian Referee For CHAN 2020”, Complete Sports.</ref><ref>“…CAF lists Nigerian Ref among 63 match officials”, The Sun Nigeria.</ref>
A gasar '''Africa Cup of Nations 2022''' da aka gudanar a Kamaru, Samuel Pwadutakam ya kasance cikin alkalan da suka jagoranci wasanni daban-daban na gasar. Wannan ya ƙara tabbatar da amincewar da CAF da FIFA suke da ita a kansa wajen gudanar da manyan wasanni cikin ƙwarewa da gaskiya.<ref>“Samuel Pwadutakam”, German Wikipedia profile.</ref>
A shekarar 2024, CAF ta sake zaɓar Samuel Pwadutakam tare da wani alkalin Najeriya mai suna Kazzim Abiola domin shiga horo na musamman kafin gasar CHAN 2025 a Alkahira, Masar. Wannan shiri yana taimaka wa alkalai samun sabbin dabaru da ilimi game da dokokin wasa da amfani da fasahar VAR.<ref>“CHAN 2025: Two Nigerian referees to participate in pre-competition training”, Daily Post Nigeria.</ref><ref>“Nigerian Referees Kazzim Abiola, Samuel Pwadutakam Selected For CAF CHAN Pre-Competition Preparations In Egypt”, Sports247 Nigeria.</ref>
Samuel Pwadutakam yana daga cikin fitattun mataimakan alkalan Najeriya da suka samu damar wakiltar ƙasar a manyan gasa na duniya. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin alkalan da suka taimaka wajen inganta martabar Najeriya a harkar alƙalancin ƙwallon ƙafa a Afrika.<ref>“2023 Refereeing International Lists”, Nigeria National League publication.</ref><ref>“Samuel Pwadutakam - Referee Profile”, Playmaker Stats.</ref>
== Manazarta == <references />
m1ssmt7hqibhokl4o1c10edl66lhjtq
Usman Abdulmajeed Olaide
0
151972
838954
2026-05-22T08:19:37Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Usman Abdulmajeed Olaide''' ɗan wasan layi ne (assistant referee ko linesman) na ƙwallon ƙafa daga ƙasar Najeriya. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa da [[FIFA]] ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa a madadin Najeriya. Ya yi suna musamman a matsayin mataimakin alƙali a gasar lig ta Najeriya da kuma wasu gasa na [[CAF]].<ref>{{Cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2023/12/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-i...
838954
wikitext
text/x-wiki
'''Usman Abdulmajeed Olaide''' ɗan wasan layi ne (assistant referee ko linesman) na ƙwallon ƙafa daga ƙasar Najeriya. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa da [[FIFA]] ta amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa a madadin Najeriya. Ya yi suna musamman a matsayin mataimakin alƙali a gasar lig ta Najeriya da kuma wasu gasa na [[CAF]].<ref>{{Cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2023/12/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |publisher=Vanguard Nigeria |date=14 December 2023 |access-date=22 May 2026}}</ref>
== Rayuwar farko da karatu ==
An haifi Usman Abdulmajeed Olaide a jihar Sokoto, Najeriya. Ya fara harkar alƙancin wasa tun yana matashi a arewacin Najeriya kafin daga baya ya ci gaba da haɓaka ƙwarewarsa. Ya kammala karatu a Jami'ar Abuja, sannan ya shiga harkar alƙancin wasa ta ƙwararru a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://theeagleonline.com.ng/3-nigerian-referees-join-fifa-rank/ |title=3 Nigerian referees join FIFA rank |publisher=The Eagle Online |date=18 December 2016 |access-date=22 May 2026}}</ref>
== Aikin alƙancin wasa ==
Usman Abdulmajeed Olaide ya zama Grade One Referee a shekarar 2008. Daga baya ya fara aiki a matsayin assistant referee a gasar Premier League ta Najeriya tun daga shekarar 2014. A shekarar 2017, ya samu lambar yabo ta FIFA Badge wadda ta ba shi damar gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa ƙarƙashin FIFA da CAF.<ref>{{Cite web |url=https://theeagleonline.com.ng/3-nigerian-referees-join-fifa-rank/ |title=3 Nigerian referees join FIFA rank |publisher=The Eagle Online |date=18 December 2016 |access-date=22 May 2026}}</ref>
A shekarar 2023, Hukumar Alƙalan Wasan CAF ta zaɓi Usman Abdulmajeed Olaide cikin jerin alƙalan wasa da suka gudanar da gasar matasa ta WAFU U-20 Championship da aka gudanar a Abidjan, Côte d’Ivoire. Ya jagoranci wasanni uku a matakin rukuni sannan aka zaɓe shi cikin jami’an wasan ƙarshe na gasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/nigeria-referee-exhibits-excellence-at-wafu-u20-tournament/ |title=Nigeria Referee Exhibits Excellence At WAFU U20 Tournament |publisher=Sports247 Nigeria |date=21 July 2023 |access-date=22 May 2026}}</ref>
A shekarar 2024, FIFA ta sake sanya sunansa cikin jerin mataimakan alƙalan wasa na Najeriya da aka amince da su domin gudanar da wasannin ƙasa da ƙasa. Wannan ya tabbatar da ci gaba da kasancewarsa cikin manyan alƙalan wasan Najeriya da ake amfani da su a gasa na duniya.<ref>{{Cite web |url=https://www.thecable.ng/fifa-approves-30-nigerian-referees-for-international-duties-in-2024/ |title=FIFA approves 30 Nigerian referees for international duties in 2024 |publisher=TheCable |date=14 December 2023 |access-date=22 May 2026}}</ref>
A shekarar 2026 ma, sunan Usman Abdulmajeed Olaide ya bayyana a jerin jami’an wasan Najeriya da FIFA ta amince da su domin gudanar da wasannin duniya da na nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list-as-30-officials-earn-global-approval/ |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List As 30 Officials Earn Global Approval |publisher=Sports247 Nigeria |date=2025 |access-date=22 May 2026}}</ref>
== Iyali ==
Usman Abdulmajeed Olaide ya fito daga iyalin masu harkar alƙancin wasa. Mahaifiyarsa, Sarah Jumoke Adebisi, tsohuwar alƙaliya ce ta FIFA kuma ta taba zama mataimakiyar jami’ar horarwa ta ƙungiyar alƙalan wasa ta Najeriya (Nigeria Referees Association).<ref>{{Cite web |url=https://theeagleonline.com.ng/3-nigerian-referees-join-fifa-rank/ |title=3 Nigerian referees join FIFA rank |publisher=The Eagle Online |date=18 December 2016 |access-date=22 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[FIFA]]
* [[Confederation of African Football]]
* [[Nigeria Football Federation]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Olaide, Usman Abdulmajeed}}
[[Category:’Yan wasan layi na ƙwallon ƙafa daga Najeriya]]
[[Category:Mutanen Sokoto]]
[[Category:Masu alƙancin wasa na FIFA]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
mv9vpcnc1l85i7iih9yj10i89rc6whg
Olaide Usman Abdulmajeed
0
151973
838955
2026-05-22T08:23:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football official | name = Olaide Usman Abdulmajeed | fullname = Usman Abdulmajeed Olaide | nationality = Najeriya | occupation = Assistant referee (linesman) | confederation= CAF da FIFA | internationalyears = 2017–yanzu }} '''Olaide Usman Abdulmajeed''' ɗan Najeriya ne mai aikin '''assistant referee''' (wanda aka fi sani da ''linesman'') a wasan ƙwallon ƙafa. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa da hukumar ƙwallon ƙafa ta dun...
838955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football official
| name = Olaide Usman Abdulmajeed
| fullname = Usman Abdulmajeed Olaide
| nationality = Najeriya
| occupation = Assistant referee (linesman)
| confederation= CAF da FIFA
| internationalyears = 2017–yanzu
}}
'''Olaide Usman Abdulmajeed''' ɗan Najeriya ne mai aikin '''assistant referee''' (wanda aka fi sani da ''linesman'') a wasan ƙwallon ƙafa. Ya kasance cikin jerin alkalan wasa na ƙasa da ƙasa da hukumar ƙwallon ƙafa ta duniya wato FIFA ta amince da su domin wakiltar Najeriya a gasannin duniya da na nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://von.gov.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list/ |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List |publisher=Voice of Nigeria |date=2026-01-14 |access-date=2026-05-22}}</ref>
An fara sanya sunan Olaide Usman Abdulmajeed a cikin jerin assistant referees na Najeriya masu lasisin FIFA tun shekarar 2017. Wannan ya ba shi damar jagorantar wasanni a ƙarƙashin Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka (CAF) da kuma FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/fifa-releases-nigerias-2026-international-referees-list-as-30-officials-earn-global-approval/ |title=FIFA Releases Nigeria’s 2026 International Referees List As 30 Officials Earn Global Approval |publisher=Sports247 Nigeria |date=2026-01-10 |access-date=2026-05-22}}</ref>
A shekarar 2023, Hukumar Alƙalan Wasan CAF ta zaɓi Olaide domin shiga cikin jami’an wasa a gasar '''WAFU B U-20 Championship''' da aka gudanar a Abidjan na ƙasar Côte d’Ivoire. Rahotanni sun nuna cewa ya jagoranci wasanni da dama a matakin rukuni sannan aka sake zaɓarsa domin zama assistant referee a wasan ƙarshe na gasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.sports247.ng/nigeria-referee-exhibits-excellence-at-wafu-u20-tournament/ |title=Nigeria Referee Exhibits Excellence At WAFU U20 Tournament |publisher=Sports247 Nigeria |date=2023-07-21 |access-date=2026-05-22}}</ref>
A watan Disambar shekarar 2023, FIFA ta sake sanya sunan Olaide Usman Abdulmajeed cikin jerin assistant referees guda 11 daga Najeriya da aka amince da su domin ayyukan ƙasa da ƙasa na shekarar 2024. Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Najeriya (NFF) ta bayyana hakan ta bakin daraktan sadarwarta Ademola Olajire.<ref>{{Cite web |url=https://www.vanguardngr.com/2023/12/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |publisher=Vanguard News |date=2023-12-14 |access-date=2026-05-22}}</ref>
Olaide yana daga cikin alkalan wasan Najeriya da suka taimaka wajen ƙara wakilcin ƙasar a manyan gasannin nahiyar Afirka. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin gogaggun assistant referees da ke aiki a ƙarƙashin tsarin CAF da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/news/fifa-places-11-nigerian-referees-11-assistants-on-2024-international-lists/ |title=FIFA places 11 Nigerian referees, 11 assistants on 2024 international lists |publisher=The Guardian Nigeria |date=2023-12-14 |access-date=2026-05-22}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Yan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Alƙalan wasan ƙwallon ƙafa]]
[[Category:Mutanen Najeriya]]
ryy5xenvyv008sr460nahrhkb8rwngv
Valentine Nwabili
0
151974
838970
2026-05-22T09:49:21Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330519221|Valentine Nwabili]]"
838970
wikitext
text/x-wiki
'''Valentine Nwabili''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 17 ga Maris 1987) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar FC Agniputhra ta Indiya wasa a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] .
== Sana'a ==
Nwabili ya buga ƙwallon ƙafa a kulob a Najeriya, Tunisia, Faransa da Sudan don [[Sharks FC|Sharks]], Espérance, Le Havre, [[Enyimba International F.C.|Enyimba]], [[Kungiyar Al-Hilal (Omdurman)|Al-Hilal]], [[Niger Tornadoes F.C.|Niger Tornadoes]], [[Kulab ɗin wasan ƙwallon ƙafan Abia Warriors|Abia Warriors]] da Ifeanyi Ubah <ref name="NFT">{{NFT player|39638}}</ref> Ya shiga Abia Warriors a watan Maris na 2015. <ref>{{Cite web |title=Abia Warriors sign 19 new players – Nigeria Premier League 2015 – Nigeria – Nwaebili Valentine |url=http://africanfootball.com/news/516086/Abia-Warriors-sign-19-new-players |access-date=2018-05-14 |website=African Football}}</ref>
A watan Satumba na 2022, yana bugawa ƙungiyar FC Agniputhra ta Indiya wasa. [1]
Ya samu damar buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasanni biyu a gasar cin kofin duniya a shekarar 2010. <ref name="NFT">{{NFT player|39638}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.national-football-teams.com/player/39638.html "Valentine Nwabili"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
f9ia1plfzqjkcedy6mpsiwdnlm10xev
838971
838970
2026-05-22T09:49:45Z
Sardeeq
39275
838971
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Valentine Nwabili''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 17 ga Maris 1987) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar FC Agniputhra ta Indiya wasa a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] .
== Sana'a ==
Nwabili ya buga ƙwallon ƙafa a kulob a Najeriya, Tunisia, Faransa da Sudan don [[Sharks FC|Sharks]], Espérance, Le Havre, [[Enyimba International F.C.|Enyimba]], [[Kungiyar Al-Hilal (Omdurman)|Al-Hilal]], [[Niger Tornadoes F.C.|Niger Tornadoes]], [[Kulab ɗin wasan ƙwallon ƙafan Abia Warriors|Abia Warriors]] da Ifeanyi Ubah <ref name="NFT">{{NFT player|39638}}</ref> Ya shiga Abia Warriors a watan Maris na 2015. <ref>{{Cite web |title=Abia Warriors sign 19 new players – Nigeria Premier League 2015 – Nigeria – Nwaebili Valentine |url=http://africanfootball.com/news/516086/Abia-Warriors-sign-19-new-players |access-date=2018-05-14 |website=African Football}}</ref>
A watan Satumba na 2022, yana bugawa ƙungiyar FC Agniputhra ta Indiya wasa. [1]
Ya samu damar buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasanni biyu a gasar cin kofin duniya a shekarar 2010. <ref name="NFT">{{NFT player|39638}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.national-football-teams.com/player/39638.html "Valentine Nwabili"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
ahoce1vvgptuwl517391cfthb9b5zbp
Abubaker Lawal
0
151975
838972
2026-05-22T09:52:04Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345529869|Abubaker Lawal]]"
838972
wikitext
text/x-wiki
'''Abubakar Lawal''' ko kuma wani lokacin ana rubuta shi da "Abubaker Lawal" (an haife shi a ranar 5 ga Satumba 1995) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya buga wa Vipers SC wasa a gasar Premier ta Uganda . <ref>{{Cite web |title=Nigeria - A. Lawal - Profile with news, career statistics and history - Soccerway |url=https://uk.soccerway.com/players/abubakar-lawal/683940/}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Admin |first=NBS Sport |date=2025-02-24 |title=Vipers' Nigerian Forward Abubakar Lawal Passes Away |url=https://nbssport.co.ug/2025/02/24/vipers-nigerian-forward-abubakar-lawal-passes-away/ |access-date=2025-04-15 |website=NBS Sport |language=en-US}}</ref>
== Sana'a ==
Lawal ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Wikki Tourists a watan Janairun 2019, inda ya buga wasa na tsawon kakar wasa ɗaya kafin ya koma Nasarawa United a watan Nuwamban 2020. A watan Yulin 2022, ya koma AS Kigali kafin daga bisani ya sanya hannu da Vipers SC . [1]
Ɗaya daga cikin nasarorin da ya samu mafi shahara shi ne zura kwallon farko da Vipers SC ta ci a matakin rukuni a gasar zakarun Turai ta CAF, inda ta samu kunnen doki 1-1 da Raja Casablanca.
== Mutuwa ==
A ranar 23 ga Fabrairu, 2025, an ruwaito cewa Lawal ya faɗo daga baranda mai hawa na uku a Voicemall Shopping Arcade, Kajjansi, inda ya je ziyartar wani abokinsa ɗan ƙasar Tanzaniya a cewar rundunar 'yan sandan Uganda . <ref>{{Cite web |last=Admin |first=NBS Sport |date=2025-02-24 |title=Vipers' Nigerian Forward Abubakar Lawal Passes Away |url=https://nbssport.co.ug/2025/02/24/vipers-nigerian-forward-abubakar-lawal-passes-away/ |access-date=2025-04-15 |website=NBS Sport |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-02-25 |title=Abubakar Lawal: Uganda probes death of Nigerian footballer from Vipers Sport Club |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c8e7dkld09zo |access-date=2025-04-15 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Police Say Vipers' Nigerian Striker Lawal's Death Was a Fall from Third Floor |url=https://nilepost.co.ug/sports/244600/police-say-vipers-nigerian-striker-lawals-death-was-a-fall-from-third-floor |access-date=2025-04-15 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
mxueub1dezc7pdnx0uhat1ugekfukmw
838974
838972
2026-05-22T09:52:47Z
Sardeeq
39275
838974
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abubakar Lawal''' ko kuma wani lokacin ana rubuta shi da "Abubaker Lawal" (an haife shi a ranar 5 ga Satumba 1995) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya buga wa Vipers SC wasa a gasar Premier ta Uganda . <ref>{{Cite web |title=Nigeria - A. Lawal - Profile with news, career statistics and history - Soccerway |url=https://uk.soccerway.com/players/abubakar-lawal/683940/}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Admin |first=NBS Sport |date=2025-02-24 |title=Vipers' Nigerian Forward Abubakar Lawal Passes Away |url=https://nbssport.co.ug/2025/02/24/vipers-nigerian-forward-abubakar-lawal-passes-away/ |access-date=2025-04-15 |website=NBS Sport |language=en-US}}</ref>
== Sana'a ==
Lawal ya fara aikinsa na ƙwararru tare da Wikki Tourists a watan Janairun 2019, inda ya buga wasa na tsawon kakar wasa ɗaya kafin ya koma Nasarawa United a watan Nuwamban 2020. A watan Yulin 2022, ya koma AS Kigali kafin daga bisani ya sanya hannu da Vipers SC . [1]
Ɗaya daga cikin nasarorin da ya samu mafi shahara shi ne zura kwallon farko da Vipers SC ta ci a matakin rukuni a gasar zakarun Turai ta CAF, inda ta samu kunnen doki 1-1 da Raja Casablanca.
== Mutuwa ==
A ranar 23 ga Fabrairu, 2025, an ruwaito cewa Lawal ya faɗo daga baranda mai hawa na uku a Voicemall Shopping Arcade, Kajjansi, inda ya je ziyartar wani abokinsa ɗan ƙasar Tanzaniya a cewar rundunar 'yan sandan Uganda . <ref>{{Cite web |last=Admin |first=NBS Sport |date=2025-02-24 |title=Vipers' Nigerian Forward Abubakar Lawal Passes Away |url=https://nbssport.co.ug/2025/02/24/vipers-nigerian-forward-abubakar-lawal-passes-away/ |access-date=2025-04-15 |website=NBS Sport |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-02-25 |title=Abubakar Lawal: Uganda probes death of Nigerian footballer from Vipers Sport Club |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c8e7dkld09zo |access-date=2025-04-15 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Police Say Vipers' Nigerian Striker Lawal's Death Was a Fall from Third Floor |url=https://nilepost.co.ug/sports/244600/police-say-vipers-nigerian-striker-lawals-death-was-a-fall-from-third-floor |access-date=2025-04-15 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
mwfydx9dbzbf96zqh9dev9wsx588pyr
Francis Kumbur
0
151976
838975
2026-05-22T09:53:54Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1246273127|Francis Kumbur]]"
838975
wikitext
text/x-wiki
'''Francis Shom Kumbur''' (an haife shi a ranar 4 ga Afrilu 1979) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya taka leda a matakin ƙwararru da kuma na ƙasa da ƙasa a matsayin ɗan wasan gaba .
== Sana'a ==
An haife shi a Legas, Kumbur ya buga wasa a Najeriya, Morocco da Ingila a Plateau United, KAC Marrakech, Yeovil Town, Haywards Heath Town, Gravesend & Northfleet [1] da Eastbourne Town . [2]
Ya kuma samu damar buga wasa sau ɗaya a [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a shekarar 2002. <ref name="NFT">{{NFT player}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
oxhasmgruinaxnq8w0fhm5wkdc63lct
838976
838975
2026-05-22T09:55:13Z
Sardeeq
39275
838976
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Francis Shom Kumbur''' (an haife shi a ranar 4 ga Afrilu 1979) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya taka leda a matakin ƙwararru da kuma na ƙasa da ƙasa a matsayin ɗan wasan gaba .
== Sana'a ==
An haife shi a Legas, Kumbur ya buga wasa a Najeriya, Morocco da Ingila a Plateau United, KAC Marrakech, Yeovil Town, Haywards Heath Town, Gravesend & Northfleet [1] da Eastbourne Town . [2]
Ya kuma samu damar buga wasa sau ɗaya a [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a shekarar 2002. <ref name="NFT">{{NFT player}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
tgs8ga7en29rtbu93g6zayrnvt18bjp
Stephen Makinwa
0
151977
838977
2026-05-22T09:56:43Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330252168|Stephen Makinwa]]"
838977
wikitext
text/x-wiki
'''Stephen Ayodele Makinwa''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 26 ga Yuli 1983) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba . Makinwa ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasa. Sunansa, Ayodele, yana nufin " ''Farin ciki ya dawo gida'' ".
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
An haifi Makinwa a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya. An gano shi a shekarar 2000 a Reggiana yayin da yake bugawa ƙungiyar Ebedei ta Najeriya tare da abokinsa na lokacin ƙuruciya kuma abokin wasansa Obafemi Martins . Makinwa ya fara wasan ƙwallon ƙafa na Italiya inda ya koma ƙungiyar Serie D Conegliano a matsayin aro.
A shekara ta 2001, ya koma ƙungiyar Como ta ƙungiyar Serie B, yayin da Como ya sayi kashi 50% na haƙƙin ɗan wasan, duk da haka, Makinwa bai buga wa ƙungiyar wasa ba.
A shekara ta 2002, ya koma Reggiana, a gasar Serie C1, amma a kakar wasa mai zuwa ya sake komawa Como, amma yanzu yana matsayinsa na yau da kullun.
=== Genoa da lamuni ===
Como ya sayi sauran haƙƙin mallakar kashi 50% daga Reggiana a watan Yuni kuma ya sayar da shi ga Genoa a watan Agusta na 2003. A rabin farko na kakar wasa, ya ci gaba da zama a matsayin aro a Como. A watan Janairu na 2004, an ba Makinwa aro ga Modena kuma ya fara buga wasa a Serie A. A kakar wasa ta 2004-05, ya koma Genoa kuma ya zira kwallaye 6 a rabin farko na kakar wasa ta Serie B. A wannan kakar, Genoa kuma ta mallaki manyan 'yan wasan gaba Diego Milito da Roberto Stellone .
=== Atalanta da Palermo ===
A watan Janairun 2005, Makinwa ya koma Atalanta a matsayin dan wasan da ya fi kowa kuɗi, amma Atalanta ta fice daga gasar a watan Yunin 2005, duk da cewa kulob din ya yanke shawarar siyan sauran haƙƙoƙin a ranar 27 ga Yuni.
A watan Yulin 2005, Makinwa ya koma Palermo kan rahoton cewa an kashe Yuro miliyan 7.5 wajen siyan 'yan wasa. Ya zauna a Palermo na tsawon kakar wasa daya kacal, duk da haka ya nuna isasshen alƙawarin da zai nuna cewa zai iya zama ɗan wasa mai inganci a gasar Serie A, inda ya zira kwallaye 5 a wasanni 23 na gasar yayin da Palermo ta cancanci shiga gasar Turai da kwallaye 3 a gasar cin kofin Uefa.
=== Lazio ===
Daga nan Makinwa ya tafi SS Lazio a lokacin bazara na 2006, kan yarjejeniyar mallakar tare kan Yuro miliyan 3.3, inda ya sake haɗuwa da Delio Rossi, tsohon kocinsa a Atalanta. A watan Yunin 2007, Lazio ta ba shi kwangilar gaba ɗaya, bayan gwanjon da aka yi tsakanin biancocelesti da Palermo, kan wani Yuro miliyan 3.3. Ya kuma sanya hannu kan sabuwar kwangilar shekaru biyar.
A shekarar 2007–08, Makinwa ya fara samun gogewa a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]], inda ya kasa zura kwallo a raga yayin da Lazio ta fadi a matakin rukuni. Bayan watanni shida na rashin kwarin gwiwa, Lazio ta tura shi aro ga Reggina, , amma har yanzu bai samu kwallon da ta ba shi damar zura kwallo ba, wanda hakan ya kawo karshen kakar wasa ba tare da ya zura kwallo a raga ba.
Ya fara kakar wasa ta 2008-09 a matsayin ɗan wasa mai ƙarfi a Lazio; ya buga wasanni huɗu kacal a madadinsa.
A ranar 22 ga Janairu 2009, an sanar da cewa Makinwa ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Chievo har zuwa karshen kakar wasa ta 2008-09, akan €250,000. Yarjejeniyar ta kasance aro, tare da zaɓin sanya komawar ta dindindin, kodayake Chievo ta yanke shawarar kin siyan ɗan Najeriyar kuma ya koma Lazio a kakar wasa ta 2009-10.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
hgl36blqm4lz6mvhr6dcrgb6ists9re
838978
838977
2026-05-22T09:58:05Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330252168|Stephen Makinwa]]"
838978
wikitext
text/x-wiki
'''Stephen Ayodele Makinwa''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 26 ga Yuli 1983) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba . Makinwa ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasa. Sunansa, Ayodele, yana nufin " ''Farin ciki ya dawo gida'' ". <ref>Meaning of Ayodele in Nigerian.name</ref><ref>Acquistato Stephen Ayodele Makinwa". Modena FC (in Italian). 13 January 2004. Archived from the original on 27 September 2011. Retrieved 19 March 2010.</ref>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
An haifi Makinwa a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya. An gano shi a shekarar 2000 a Reggiana yayin da yake bugawa ƙungiyar Ebedei ta Najeriya tare da abokinsa na lokacin ƙuruciya kuma abokin wasansa Obafemi Martins . Makinwa ya fara wasan ƙwallon ƙafa na Italiya inda ya koma ƙungiyar Serie D Conegliano a matsayin aro.
A shekara ta 2001, ya koma ƙungiyar Como ta ƙungiyar Serie B, yayin da Como ya sayi kashi 50% na haƙƙin ɗan wasan, duk da haka, Makinwa bai buga wa ƙungiyar wasa ba.
A shekara ta 2002, ya koma Reggiana, a gasar Serie C1, amma a kakar wasa mai zuwa ya sake komawa Como, amma yanzu yana matsayinsa na yau da kullun.
=== Genoa da lamuni ===
Como ya sayi sauran haƙƙin mallakar kashi 50% daga Reggiana a watan Yuni kuma ya sayar da shi ga Genoa a watan Agusta na 2003. A rabin farko na kakar wasa, ya ci gaba da zama a matsayin aro a Como. A watan Janairu na 2004, an ba Makinwa aro ga Modena kuma ya fara buga wasa a Serie A. A kakar wasa ta 2004-05, ya koma Genoa kuma ya zira kwallaye 6 a rabin farko na kakar wasa ta Serie B. A wannan kakar, Genoa kuma ta mallaki manyan 'yan wasan gaba Diego Milito da Roberto Stellone .
=== Atalanta da Palermo ===
A watan Janairun 2005, Makinwa ya koma Atalanta a matsayin dan wasan da ya fi kowa kuɗi, amma Atalanta ta fice daga gasar a watan Yunin 2005, duk da cewa kulob din ya yanke shawarar siyan sauran haƙƙoƙin a ranar 27 ga Yuni.
A watan Yulin 2005, Makinwa ya koma Palermo kan rahoton cewa an kashe Yuro miliyan 7.5 wajen siyan 'yan wasa. Ya zauna a Palermo na tsawon kakar wasa daya kacal, duk da haka ya nuna isasshen alƙawarin da zai nuna cewa zai iya zama ɗan wasa mai inganci a gasar Serie A, inda ya zira kwallaye 5 a wasanni 23 na gasar yayin da Palermo ta cancanci shiga gasar Turai da kwallaye 3 a gasar cin kofin Uefa.
=== Lazio ===
Daga nan Makinwa ya tafi SS Lazio a lokacin bazara na 2006, kan yarjejeniyar mallakar tare kan Yuro miliyan 3.3, inda ya sake haɗuwa da Delio Rossi, tsohon kocinsa a Atalanta. A watan Yunin 2007, Lazio ta ba shi kwangilar gaba ɗaya, bayan gwanjon da aka yi tsakanin biancocelesti da Palermo, kan wani Yuro miliyan 3.3. Ya kuma sanya hannu kan sabuwar kwangilar shekaru biyar.
A shekarar 2007–08, Makinwa ya fara samun gogewa a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]], inda ya kasa zura kwallo a raga yayin da Lazio ta fadi a matakin rukuni. Bayan watanni shida na rashin kwarin gwiwa, Lazio ta tura shi aro ga Reggina, , amma har yanzu bai samu kwallon da ta ba shi damar zura kwallo ba, wanda hakan ya kawo karshen kakar wasa ba tare da ya zura kwallo a raga ba.
Ya fara kakar wasa ta 2008-09 a matsayin ɗan wasa mai ƙarfi a Lazio; ya buga wasanni huɗu kacal a madadinsa.
A ranar 22 ga Janairu 2009, an sanar da cewa Makinwa ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Chievo har zuwa karshen kakar wasa ta 2008-09, akan €250,000. Yarjejeniyar ta kasance aro, tare da zaɓin sanya komawar ta dindindin, kodayake Chievo ta yanke shawarar kin siyan ɗan Najeriyar kuma ya koma Lazio a kakar wasa ta 2009-10.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2qa8e1p1v9zuz4u3p6590zpbvrujqjw
838979
838978
2026-05-22T09:58:23Z
Sardeeq
39275
838979
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Stephen Ayodele Makinwa''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 26 ga Yuli 1983) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba . Makinwa ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasa. Sunansa, Ayodele, yana nufin " ''Farin ciki ya dawo gida'' ". <ref>Meaning of Ayodele in Nigerian.name</ref><ref>Acquistato Stephen Ayodele Makinwa". Modena FC (in Italian). 13 January 2004. Archived from the original on 27 September 2011. Retrieved 19 March 2010.</ref>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
An haifi Makinwa a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya. An gano shi a shekarar 2000 a Reggiana yayin da yake bugawa ƙungiyar Ebedei ta Najeriya tare da abokinsa na lokacin ƙuruciya kuma abokin wasansa Obafemi Martins . Makinwa ya fara wasan ƙwallon ƙafa na Italiya inda ya koma ƙungiyar Serie D Conegliano a matsayin aro.
A shekara ta 2001, ya koma ƙungiyar Como ta ƙungiyar Serie B, yayin da Como ya sayi kashi 50% na haƙƙin ɗan wasan, duk da haka, Makinwa bai buga wa ƙungiyar wasa ba.
A shekara ta 2002, ya koma Reggiana, a gasar Serie C1, amma a kakar wasa mai zuwa ya sake komawa Como, amma yanzu yana matsayinsa na yau da kullun.
=== Genoa da lamuni ===
Como ya sayi sauran haƙƙin mallakar kashi 50% daga Reggiana a watan Yuni kuma ya sayar da shi ga Genoa a watan Agusta na 2003. A rabin farko na kakar wasa, ya ci gaba da zama a matsayin aro a Como. A watan Janairu na 2004, an ba Makinwa aro ga Modena kuma ya fara buga wasa a Serie A. A kakar wasa ta 2004-05, ya koma Genoa kuma ya zira kwallaye 6 a rabin farko na kakar wasa ta Serie B. A wannan kakar, Genoa kuma ta mallaki manyan 'yan wasan gaba Diego Milito da Roberto Stellone .
=== Atalanta da Palermo ===
A watan Janairun 2005, Makinwa ya koma Atalanta a matsayin dan wasan da ya fi kowa kuɗi, amma Atalanta ta fice daga gasar a watan Yunin 2005, duk da cewa kulob din ya yanke shawarar siyan sauran haƙƙoƙin a ranar 27 ga Yuni.
A watan Yulin 2005, Makinwa ya koma Palermo kan rahoton cewa an kashe Yuro miliyan 7.5 wajen siyan 'yan wasa. Ya zauna a Palermo na tsawon kakar wasa daya kacal, duk da haka ya nuna isasshen alƙawarin da zai nuna cewa zai iya zama ɗan wasa mai inganci a gasar Serie A, inda ya zira kwallaye 5 a wasanni 23 na gasar yayin da Palermo ta cancanci shiga gasar Turai da kwallaye 3 a gasar cin kofin Uefa.
=== Lazio ===
Daga nan Makinwa ya tafi SS Lazio a lokacin bazara na 2006, kan yarjejeniyar mallakar tare kan Yuro miliyan 3.3, inda ya sake haɗuwa da Delio Rossi, tsohon kocinsa a Atalanta. A watan Yunin 2007, Lazio ta ba shi kwangilar gaba ɗaya, bayan gwanjon da aka yi tsakanin biancocelesti da Palermo, kan wani Yuro miliyan 3.3. Ya kuma sanya hannu kan sabuwar kwangilar shekaru biyar.
A shekarar 2007–08, Makinwa ya fara samun gogewa a [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]], inda ya kasa zura kwallo a raga yayin da Lazio ta fadi a matakin rukuni. Bayan watanni shida na rashin kwarin gwiwa, Lazio ta tura shi aro ga Reggina, , amma har yanzu bai samu kwallon da ta ba shi damar zura kwallo ba, wanda hakan ya kawo karshen kakar wasa ba tare da ya zura kwallo a raga ba.
Ya fara kakar wasa ta 2008-09 a matsayin ɗan wasa mai ƙarfi a Lazio; ya buga wasanni huɗu kacal a madadinsa.
A ranar 22 ga Janairu 2009, an sanar da cewa Makinwa ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Chievo har zuwa karshen kakar wasa ta 2008-09, akan €250,000. Yarjejeniyar ta kasance aro, tare da zaɓin sanya komawar ta dindindin, kodayake Chievo ta yanke shawarar kin siyan ɗan Najeriyar kuma ya koma Lazio a kakar wasa ta 2009-10.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1983]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gzzs5tv57f1dnu5q6a87jx5b5a391ht
Josiah Maduabuchi
0
151978
838980
2026-05-22T09:59:05Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330515024|Josiah Maduabuchi]]"
838980
wikitext
text/x-wiki
'''Josiah Maduabuchi''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Afrilu 1988) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na Lobi Stars .
== Aikin kulob ==
An haifi Maduabuchi a [[Lagos (birni)|Legas]] . Ya fara aikinsa da [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists FC]] kuma ya koma [[Enyimba International F.C.|Enyimba International]] a shekarar 2007.
Ya shiga Lobi Stars a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |title=Maduabuchi tips Lobi to emerge stronger - SuperSport - Football |url=http://www.supersport.com/football/article.aspx?Id=3013034 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073023/http://www.supersport.com/football/article.aspx?Id=3013034 |archive-date=4 March 2016 |access-date=21 May 2015}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 15 ga Afrilun 2010, Maduabuchi ya sami kiran farko na shiga tawagar 'yan wasan Najeriya kuma yana cikin sansanin horo na gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2010 a Afirka ta Kudu. [1]
== Salon wasa ==
Maduabuchi yana taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai iya kai hari ta hanyar amfani da fasahar zamani.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
oigqrxqx5g0571ndqvppeeoilf2fcw6
838981
838980
2026-05-22T09:59:22Z
Sardeeq
39275
838981
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Josiah Maduabuchi''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Afrilu 1988) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] na Lobi Stars .
== Aikin kulob ==
An haifi Maduabuchi a [[Lagos (birni)|Legas]] . Ya fara aikinsa da [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists FC]] kuma ya koma [[Enyimba International F.C.|Enyimba International]] a shekarar 2007.
Ya shiga Lobi Stars a shekarar 2015. <ref>{{Cite web |title=Maduabuchi tips Lobi to emerge stronger - SuperSport - Football |url=http://www.supersport.com/football/article.aspx?Id=3013034 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073023/http://www.supersport.com/football/article.aspx?Id=3013034 |archive-date=4 March 2016 |access-date=21 May 2015}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 15 ga Afrilun 2010, Maduabuchi ya sami kiran farko na shiga tawagar 'yan wasan Najeriya kuma yana cikin sansanin horo na gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2010 a Afirka ta Kudu. [1]
== Salon wasa ==
Maduabuchi yana taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai iya kai hari ta hanyar amfani da fasahar zamani.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
hlo2trihapqcks87aw09n3eyh66a3ba
Sam Ledor
0
151979
838983
2026-05-22T09:59:54Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1309364778|Sam Ledor]]"
838983
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Ledor''' (an haife shi a ranar 15 ga Disamba, 1986 <ref>{{NFT player|pid=22766}}</ref> a [[Jihar Rivers]] ) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] wanda a halin yanzu yake tare da Lobi Stars FC.
== Sana'a ==
Ledor ya fara aikinsa da Enugu Rangers [1] kuma ya koma Enyimba International FC a shekarar 2005 [2] Bayan shekaru huɗu daga Enyimba kuma ya koma a watan Maris na 2010 a matsayin aro ga Gateway FC [3] Bayan ɗan gajeren lokaci tare da Gateway a matsayin aro, an sanya hannu kan yarjejeniyar aro a watan Satumba na wannan shekarar da ƙungiyar Saint-Michel d'Ouenzé ta Jamhuriyar Congo . [4] A watan Satumba na 2011, zai sanya hannu da Etoile de Sahel, [5] amma canja wurin ya gaza. [6] A ranar 10 ga Janairu, 2012, ya sanya hannu kan kwangilar shekara ɗaya ga Sharks FC [7]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
ie3mjjedd7ipuot13c604bolsds4gta
838984
838983
2026-05-22T10:00:14Z
Sardeeq
39275
838984
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samuel Ledor''' (an haife shi a ranar 15 ga Disamba, 1986 <ref>{{NFT player|pid=22766}}</ref> a [[Jihar Rivers]] ) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] wanda a halin yanzu yake tare da Lobi Stars FC.
== Sana'a ==
Ledor ya fara aikinsa da Enugu Rangers [1] kuma ya koma Enyimba International FC a shekarar 2005 [2] Bayan shekaru huɗu daga Enyimba kuma ya koma a watan Maris na 2010 a matsayin aro ga Gateway FC [3] Bayan ɗan gajeren lokaci tare da Gateway a matsayin aro, an sanya hannu kan yarjejeniyar aro a watan Satumba na wannan shekarar da ƙungiyar Saint-Michel d'Ouenzé ta Jamhuriyar Congo . [4] A watan Satumba na 2011, zai sanya hannu da Etoile de Sahel, [5] amma canja wurin ya gaza. [6] A ranar 10 ga Janairu, 2012, ya sanya hannu kan kwangilar shekara ɗaya ga Sharks FC [7]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
gd3m88rqe269evjj07s2rgwtlpvdpki
Samuel Mathias
0
151980
838985
2026-05-22T10:00:57Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1261456182|Samuel Mathias]]"
838985
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Mathias''' (an haife shi a ranar 23 ga Disamba 1996) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ke bugawa Lobi Stars wasa, a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar Gombe United da Kano Pillars . [1]
Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2017.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
03ml5glj18x4b1lu46ztlkapddwzl9o
838986
838985
2026-05-22T10:01:42Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1261456182|Samuel Mathias]]"
838986
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Mathias''' (an haife shi a ranar 23 ga Disamba 1996) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ke bugawa Lobi Stars wasa, a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]].<ref>Samuel Mathias". National Football Teams. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 1 March 2018.</ref>
== Sana'a ==
Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar Gombe United da Kano Pillars . [1]
Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2017.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
3y9w89ct0p0qn6lqzhbqrgq9t9wm6j9
838988
838986
2026-05-22T10:09:00Z
Sardeeq
39275
838988
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samuel Mathias''' (an haife shi a ranar 23 ga Disamba 1996) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ke bugawa Lobi Stars wasa, a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]].<ref>Samuel Mathias". National Football Teams. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 1 March 2018.</ref>
== Sana'a ==
Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar Gombe United da Kano Pillars . [1]
Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2017.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
1udswdxavgboq23k06do1awee3hpyjw
Obafemi Martins
0
151981
838989
2026-05-22T10:11:05Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353986429|Obafemi Martins]]"
838989
wikitext
text/x-wiki
'''Obafemi Akinwunmi Martins''' / / ˌ oʊ bə ˈ fə mi / oh-buh-FEH -mee / ˌ ɑːk ɪn ˈw ʊ n m i / ah ah-kin-WOON -mee / ˈm ɑː rtɪn s / MAR -tinz MAR haifaffen ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya 198 Oktoba; .
Bayan ya bar Najeriya zuwa Italiya yana da shekaru 16, ya buga wa wasu manyan ƙungiyoyi a Turai wasa . Ya fara aikinsa na babban matsayi a shekarar 2002 a ƙungiyar Serie A ta Inter Milan, kafin ya koma ƙungiyar [[Premier League]] ta [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a shekarar 2006, sannan ya koma ƙungiyar Bundesliga ta VfL Wolfsburg a shekarar 2009. Bayan ya koma ƙungiyar Premier ta Rasha ta Rubin Kazan a shekarar 2010, sun ba shi aro ga Birmingham City a shekarar 2011. Ya shafe kakar wasa ɗaya tare da ƙungiyar [[La Liga]] ta Levante, sannan ya buga wa Seattle Sounders FC ta Major League Soccer wasa daga shekarar 2013 zuwa 2015, kafin ya shafe shekaru da dama a gasar Super League ta China tare da Shanghai Shenhua da Wuhan .
A ƙwallon ƙafa ta ƙungiyoyi, Martins ya lashe gasar Serie A, gasar Italian Cup (sau biyu), da kuma gasar Italian Super Cup, duk tare da Inter. Tare da Birmingham ya zira ƙwallon da ta lashe gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta 2011. Martins ya buga gasar UEFA Champions League tare da Inter, Wolfsburg da Rubin. Mafi yawan kwallayen da ya ci a kakar wasa ta lig sun sa ya zira kwallaye 11 a gasar Serie A ta 2004-05, da kuma 17 a gasar Premier ta 2006-07 da kuma gasar MLS ta 2014. A ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa, Martins yana cikin tawagar Najeriya don gasar cin kofin ƙasashen Afirka a 2006, 2008 da 2010, da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA a 2010 .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Martins ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida FC Ebedei, bayan da manaja [[Churchill Oliseh]] ya leƙa masa a lokacin da yake wasa a titunan garinsu. Bayan shekara ɗaya da ƙungiyar, ƙungiyar AC Reggiana ta Serie C ta yi ƙoƙarin neman ɗan wasan. Bayan gwajin watanni uku, Martins da abokin wasansa Ebedei [[Stephen Makinwa]] sun sanya hannu kan kwantiragin matasa da ƙungiyar a shekarar 2000. A kakar wasa ta farko da ya yi a Italiya, Martins ya shiga ƙungiyar farko, kuma daga baya a shekarar, ƙungiyoyin Serie A [[Perugia]] da Inter Milan sun yi tayin neman ɗan wasan gaba .
=== Inter Milan ===
[[Fayil:17_aprile_al_meazza_(9689231)_(cropped).jpg|left|thumb|Martins (dama) tare da Inter Milan a shekara ta 2005]]
Inter Milan ta sayi Martins a shekara ta 2001 kan kuɗin canja wuri na €750,000, <ref>{{Cite web |title=Mister Oba Oba |url=https://110.inter.it/en/obafemi-martins-en/martins-testo3eng/ |access-date=13 October 2018 |publisher=inter.it}}</ref> kuma a kakar wasa ta farko ya zira kwallaye 23 ga ƙungiyar matasa, wanda ya taimaka musu lashe Campionato Nazionale Primavera a kakar wasa ta 2001–02. <ref>{{Cite web |date=12 February 2002 |title=La festa è tutta dell' Inter |trans-title=The celebration is all for Inter |url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2002/febbraio/12/festa_tutta_dell_Inter_ga_0_0202121158.shtml |access-date=13 October 2018 |publisher=La Gazzetta dello Sport |language=it}}</ref> Tsarinsa a ƙungiyar matasa ya sa ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a kakar wasa mai zuwa, inda ya fara wasa da Parma a ranar 22 ga Disamba 2002 wanda Inter ta ci 2–1. <ref>{{Cite web |date=22 December 2002 |title=Parma 1:2 Inter |url=http://www.calcio.com/cronaca_partita/serie-a-2002-2003-parma-fc-inter/ |access-date=13 October 2018 |publisher=Calcio.com |language=it}}</ref> A wata mai zuwa, ya sanya hannu kan sabuwar kwangila ga ƙungiyar tare da Nicola Beati da Giovanni Pasquale . <ref>{{Cite web |date=6 January 2003 |title=Inter tie up promising trio |url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind%3D1/newsid%3D48149.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030108100946/http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=48149.html |archive-date=8 January 2003 |access-date=20 October 2024 |website=[[UEFA]]}}</ref>
Martins bai zama memba na ƙungiyar farko ba har zuwa kakar wasa ta 2002-03. A wannan kakar, manaja Héctor Cúper ya ba shi damar buga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] ta farko, inda ya shiga matsayin wanda zai maye gurbinsa da wanda zai maye gurbinsa, Newcastle United, a St James' Park . Ya zura kwallonsa ta farko a gasar zakarun Turai a wasan da suka yi da Bayer 04 Leverkusen don tabbatar da matsayin Inter a zagayen kwata-kwata; daga baya [[UEFA]] ta yi amfani da bidiyon bugun daga kai sai mai tsaron gida don tallata gasar a kakar wasa mai zuwa. Ya sake zura kwallo a wasan kusa da na karshe da Milan, abokiyar hamayyar Inter, amma bai iya hana kulob din rasa kwallayen waje ga wadanda suka lashe gasar ba. <ref>{{Cite web |date=19 March 2003 |title=Inter passage paved by Martins |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1637/match=1038266/postmatch/report/index.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130205121543/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1637/match=1038266/postmatch/report/index.html |archive-date=5 February 2013 |access-date=3 August 2012 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> A gasar zakarun Turai, ya zura kwallo daya a wasanni hudu.
Martins ya sanya hannu kan kwantiragi na dogon lokaci da Inter Milan a shekarar 2005, wanda ya kai har zuwa 2010, kuma darajarsa ta kai kusan €2.5. miliyan a kowace shekara. <ref>{{Cite web |last=Nadia Carminati |date=1 December 2005 |title=Martins signs new Inter deal |url=http://www1.skysports.com/football/news/11860/2358387/Martins-signs-new-Inter-deal |access-date=4 March 2007 |publisher=[[Sky Sports]]}}</ref> Shi ne kuma gwarzon dan wasa a nasarar da ƙungiyar ta samu a gasar Coppa Italia, inda ya zira kwallaye shida, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka yi da Bologna, <ref>{{Cite web |date=12 January 2005 |title=Bologna 1:3 Inter |url=http://www.calcio.com/cronaca_partita/coppa-italia-2004-2005-achtelfinale-bologna-fc-inter/ |access-date=13 October 2018 |publisher=Calcio.com |language=it}}</ref> yayin da gasar ta ƙare da nasara. <ref>{{Cite web |date=15 June 2017 |title=#TBT: 2005 Coppa Italia triumph |url=https://www.inter.it/en/news/58655/tbt-2005-coppa-italia-triumph |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013053842/https://www.inter.it/en/news/58655/tbt-2005-coppa-italia-triumph |archive-date=13 October 2018 |access-date=13 October 2018 |publisher=inter.it}}</ref> Martins ya tara kwallaye 22 a wasanni 45 a dukkan gasa, wanda hakan ya sanya shi zama mafi kyawun ɗan wasa; kyakkyawan salon wasansa a Inter ya sa ya sami matsayi a cikin tawagar Najeriya ta Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka ta 2006. <ref>{{Cite web |last=Paul Doyle |date=16 January 2006 |title=Group D |url=https://www.theguardian.com/football/2006/jan/16/africannationscup2006.africannationscup1 |access-date=13 October 2018 |website=The Guardian}}</ref>
Duk da cewa ya samu ɗan nasara a Inter, inda ya zira kwallaye 28 a ƙungiyar a wasanni 88 na gasar lig da kuma kwallaye 11 a gasar Turai, an sayar da shi a watan Agusta na 2006. Wannan ya faru ne saboda Inter ta kawo sabbin 'yan wasan gaba biyu; na farko ɗan ƙasar Argentina Hernán Crespo an kawo shi aro daga [[Chelsea F.C.|Chelsea]] sannan Inter ta sayi ɗan ƙasar Sweden [[Zlatan Ibrahimović]] daga Juventus .
=== Newcastle United ===
[[Fayil:Oba_Martins.JPG|thumb|242x242px|Martins yana jin ɗumi kafin wasa]]
Bayan Martins ya gabatar da buƙatar canja wurin ɗan wasan, Ƙungiyar [[Premier League|ƙwallon ƙafa ta Premier]] [[Newcastle United FC|Newcastle United]] ta kammala yarjejeniya da Inter don siyan ɗan wasan a ranar 24 ga Agusta 2006 akan €15 miliyan. <ref>{{Cite web |title=Newcastle FC 2006 Annual Report |url=http://www.nufc.co.uk/staticFiles/ea/3d/0,,10278~81386,00.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002101544/http://www.nufc.co.uk/staticFiles/ea/3d/0%2C%2C10278~81386%2C00.pdf |archive-date=2 October 2012 |access-date=3 August 2012 |publisher=Newcastle FC}}</ref> Martins ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. An gabatar da shi a gaban magoya bayan Geordie kafin wasansu na cin kofin UEFA da FK Ventspils, kuma ya gaji rigar kulob din mai lamba 9, wacce aka bar ta bayan ritayar Alan Shearer, wanda ya fi kowa zura kwallaye a kulob din a watan Afrilu.
Martins ya fara buga gasar Premier a ranar 27 ga watan Agusta, a wasan da suka sha kashi a hannun [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da ci 2-0, inda ya ji rauni a gwiwa. Sai dai Martins ya ji mummunan rauni a kafa da kuma zubar jini a cikinsa. Wasansa na farko da ba a taba ganin irinsa ba a Newcastle ya sa kocinsa Glenn Roeder ya yi magana a kan tsaronsa.
[[Fayil:Butt_and_Martins.jpg|left|thumb|202x202px|Martins tare da abokin wasansa na Newcastle Nicky Butt a shekarar 2007]]
Duk da haka, a ranar 17 ga Satumba, Martins ya zura kwallonsa ta farko a Newcastle. Wannan ita ce kwallo ta biyu a wasan da suka doke [[West Ham United FC|West Ham United]] da ci 2-0 a Upton Park, kuma daga nan ne tsarinsa na zura kwallaye ya fara inganta.
Rahotanni a watan Janairun 2007 sun nuna cewa [[Chelsea F.C.|Chelsea]] na tunanin yin tayin sayen Martins bayan kyakkyawan yanayinsa. Daga baya Martins da kansa ya yi watsi da waɗannan rahotannin, kuma Roeder ya bayyana cewa duk da cewa yana sha'awar siyan ɗan wasan Chelsea, ba zai bar Martins ya bar Newcastle ba.
A ranar 14 ga Janairu, a wasan da suka yi da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] da ci 3-2, bugun da Martins ya yi daga nisan yadi 20 ya shiga raga. Sky Sports ta yi nasarar zura kwallo a raga da gudun 84. mil 135 a kowace awa (135 a kowace awa) km/h), wanda hakan ya sanya shi a matsayin bugun da ba a hukumance ba na tara mafi wahala da aka taɓa samu a ƙwallon ƙafa a cewar gidan yanar gizon ''Guardian'' . Wannan shine ƙwallon da ya ci wa Newcastle ta goma. Martins ya ƙare kakarsa ta farko a Tyneside da kwallaye 17 a wasanni 46.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1984]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
39f2rvh4fqb00lzmi9fdpnc050axlm7
838990
838989
2026-05-22T10:11:26Z
Sardeeq
39275
838990
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Obafemi Akinwunmi Martins''' / / ˌ oʊ bə ˈ fə mi / oh-buh-FEH -mee / ˌ ɑːk ɪn ˈw ʊ n m i / ah ah-kin-WOON -mee / ˈm ɑː rtɪn s / MAR -tinz MAR haifaffen ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya 198 Oktoba; .
Bayan ya bar Najeriya zuwa Italiya yana da shekaru 16, ya buga wa wasu manyan ƙungiyoyi a Turai wasa . Ya fara aikinsa na babban matsayi a shekarar 2002 a ƙungiyar Serie A ta Inter Milan, kafin ya koma ƙungiyar [[Premier League]] ta [[Newcastle United FC|Newcastle United]] a shekarar 2006, sannan ya koma ƙungiyar Bundesliga ta VfL Wolfsburg a shekarar 2009. Bayan ya koma ƙungiyar Premier ta Rasha ta Rubin Kazan a shekarar 2010, sun ba shi aro ga Birmingham City a shekarar 2011. Ya shafe kakar wasa ɗaya tare da ƙungiyar [[La Liga]] ta Levante, sannan ya buga wa Seattle Sounders FC ta Major League Soccer wasa daga shekarar 2013 zuwa 2015, kafin ya shafe shekaru da dama a gasar Super League ta China tare da Shanghai Shenhua da Wuhan .
A ƙwallon ƙafa ta ƙungiyoyi, Martins ya lashe gasar Serie A, gasar Italian Cup (sau biyu), da kuma gasar Italian Super Cup, duk tare da Inter. Tare da Birmingham ya zira ƙwallon da ta lashe gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta 2011. Martins ya buga gasar UEFA Champions League tare da Inter, Wolfsburg da Rubin. Mafi yawan kwallayen da ya ci a kakar wasa ta lig sun sa ya zira kwallaye 11 a gasar Serie A ta 2004-05, da kuma 17 a gasar Premier ta 2006-07 da kuma gasar MLS ta 2014. A ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa, Martins yana cikin tawagar Najeriya don gasar cin kofin ƙasashen Afirka a 2006, 2008 da 2010, da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA a 2010 .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Martins ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida FC Ebedei, bayan da manaja [[Churchill Oliseh]] ya leƙa masa a lokacin da yake wasa a titunan garinsu. Bayan shekara ɗaya da ƙungiyar, ƙungiyar AC Reggiana ta Serie C ta yi ƙoƙarin neman ɗan wasan. Bayan gwajin watanni uku, Martins da abokin wasansa Ebedei [[Stephen Makinwa]] sun sanya hannu kan kwantiragin matasa da ƙungiyar a shekarar 2000. A kakar wasa ta farko da ya yi a Italiya, Martins ya shiga ƙungiyar farko, kuma daga baya a shekarar, ƙungiyoyin Serie A [[Perugia]] da Inter Milan sun yi tayin neman ɗan wasan gaba .
=== Inter Milan ===
[[Fayil:17_aprile_al_meazza_(9689231)_(cropped).jpg|left|thumb|Martins (dama) tare da Inter Milan a shekara ta 2005]]
Inter Milan ta sayi Martins a shekara ta 2001 kan kuɗin canja wuri na €750,000, <ref>{{Cite web |title=Mister Oba Oba |url=https://110.inter.it/en/obafemi-martins-en/martins-testo3eng/ |access-date=13 October 2018 |publisher=inter.it}}</ref> kuma a kakar wasa ta farko ya zira kwallaye 23 ga ƙungiyar matasa, wanda ya taimaka musu lashe Campionato Nazionale Primavera a kakar wasa ta 2001–02. <ref>{{Cite web |date=12 February 2002 |title=La festa è tutta dell' Inter |trans-title=The celebration is all for Inter |url=http://archiviostorico.gazzetta.it/2002/febbraio/12/festa_tutta_dell_Inter_ga_0_0202121158.shtml |access-date=13 October 2018 |publisher=La Gazzetta dello Sport |language=it}}</ref> Tsarinsa a ƙungiyar matasa ya sa ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a kakar wasa mai zuwa, inda ya fara wasa da Parma a ranar 22 ga Disamba 2002 wanda Inter ta ci 2–1. <ref>{{Cite web |date=22 December 2002 |title=Parma 1:2 Inter |url=http://www.calcio.com/cronaca_partita/serie-a-2002-2003-parma-fc-inter/ |access-date=13 October 2018 |publisher=Calcio.com |language=it}}</ref> A wata mai zuwa, ya sanya hannu kan sabuwar kwangila ga ƙungiyar tare da Nicola Beati da Giovanni Pasquale . <ref>{{Cite web |date=6 January 2003 |title=Inter tie up promising trio |url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind%3D1/newsid%3D48149.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030108100946/http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=48149.html |archive-date=8 January 2003 |access-date=20 October 2024 |website=[[UEFA]]}}</ref>
Martins bai zama memba na ƙungiyar farko ba har zuwa kakar wasa ta 2002-03. A wannan kakar, manaja Héctor Cúper ya ba shi damar buga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai]] ta farko, inda ya shiga matsayin wanda zai maye gurbinsa da wanda zai maye gurbinsa, Newcastle United, a St James' Park . Ya zura kwallonsa ta farko a gasar zakarun Turai a wasan da suka yi da Bayer 04 Leverkusen don tabbatar da matsayin Inter a zagayen kwata-kwata; daga baya [[UEFA]] ta yi amfani da bidiyon bugun daga kai sai mai tsaron gida don tallata gasar a kakar wasa mai zuwa. Ya sake zura kwallo a wasan kusa da na karshe da Milan, abokiyar hamayyar Inter, amma bai iya hana kulob din rasa kwallayen waje ga wadanda suka lashe gasar ba. <ref>{{Cite web |date=19 March 2003 |title=Inter passage paved by Martins |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1637/match=1038266/postmatch/report/index.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130205121543/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2002/matches/round=1637/match=1038266/postmatch/report/index.html |archive-date=5 February 2013 |access-date=3 August 2012 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> A gasar zakarun Turai, ya zura kwallo daya a wasanni hudu.
Martins ya sanya hannu kan kwantiragi na dogon lokaci da Inter Milan a shekarar 2005, wanda ya kai har zuwa 2010, kuma darajarsa ta kai kusan €2.5. miliyan a kowace shekara. <ref>{{Cite web |last=Nadia Carminati |date=1 December 2005 |title=Martins signs new Inter deal |url=http://www1.skysports.com/football/news/11860/2358387/Martins-signs-new-Inter-deal |access-date=4 March 2007 |publisher=[[Sky Sports]]}}</ref> Shi ne kuma gwarzon dan wasa a nasarar da ƙungiyar ta samu a gasar Coppa Italia, inda ya zira kwallaye shida, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka yi da Bologna, <ref>{{Cite web |date=12 January 2005 |title=Bologna 1:3 Inter |url=http://www.calcio.com/cronaca_partita/coppa-italia-2004-2005-achtelfinale-bologna-fc-inter/ |access-date=13 October 2018 |publisher=Calcio.com |language=it}}</ref> yayin da gasar ta ƙare da nasara. <ref>{{Cite web |date=15 June 2017 |title=#TBT: 2005 Coppa Italia triumph |url=https://www.inter.it/en/news/58655/tbt-2005-coppa-italia-triumph |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013053842/https://www.inter.it/en/news/58655/tbt-2005-coppa-italia-triumph |archive-date=13 October 2018 |access-date=13 October 2018 |publisher=inter.it}}</ref> Martins ya tara kwallaye 22 a wasanni 45 a dukkan gasa, wanda hakan ya sanya shi zama mafi kyawun ɗan wasa; kyakkyawan salon wasansa a Inter ya sa ya sami matsayi a cikin tawagar Najeriya ta Gasar Cin Kofin Kasashen Afirka ta 2006. <ref>{{Cite web |last=Paul Doyle |date=16 January 2006 |title=Group D |url=https://www.theguardian.com/football/2006/jan/16/africannationscup2006.africannationscup1 |access-date=13 October 2018 |website=The Guardian}}</ref>
Duk da cewa ya samu ɗan nasara a Inter, inda ya zira kwallaye 28 a ƙungiyar a wasanni 88 na gasar lig da kuma kwallaye 11 a gasar Turai, an sayar da shi a watan Agusta na 2006. Wannan ya faru ne saboda Inter ta kawo sabbin 'yan wasan gaba biyu; na farko ɗan ƙasar Argentina Hernán Crespo an kawo shi aro daga [[Chelsea F.C.|Chelsea]] sannan Inter ta sayi ɗan ƙasar Sweden [[Zlatan Ibrahimović]] daga Juventus .
=== Newcastle United ===
[[Fayil:Oba_Martins.JPG|thumb|242x242px|Martins yana jin ɗumi kafin wasa]]
Bayan Martins ya gabatar da buƙatar canja wurin ɗan wasan, Ƙungiyar [[Premier League|ƙwallon ƙafa ta Premier]] [[Newcastle United FC|Newcastle United]] ta kammala yarjejeniya da Inter don siyan ɗan wasan a ranar 24 ga Agusta 2006 akan €15 miliyan. <ref>{{Cite web |title=Newcastle FC 2006 Annual Report |url=http://www.nufc.co.uk/staticFiles/ea/3d/0,,10278~81386,00.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002101544/http://www.nufc.co.uk/staticFiles/ea/3d/0%2C%2C10278~81386%2C00.pdf |archive-date=2 October 2012 |access-date=3 August 2012 |publisher=Newcastle FC}}</ref> Martins ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. An gabatar da shi a gaban magoya bayan Geordie kafin wasansu na cin kofin UEFA da FK Ventspils, kuma ya gaji rigar kulob din mai lamba 9, wacce aka bar ta bayan ritayar Alan Shearer, wanda ya fi kowa zura kwallaye a kulob din a watan Afrilu.
Martins ya fara buga gasar Premier a ranar 27 ga watan Agusta, a wasan da suka sha kashi a hannun [[Aston Villa FC|Aston Villa]] da ci 2-0, inda ya ji rauni a gwiwa. Sai dai Martins ya ji mummunan rauni a kafa da kuma zubar jini a cikinsa. Wasansa na farko da ba a taba ganin irinsa ba a Newcastle ya sa kocinsa Glenn Roeder ya yi magana a kan tsaronsa.
[[Fayil:Butt_and_Martins.jpg|left|thumb|202x202px|Martins tare da abokin wasansa na Newcastle Nicky Butt a shekarar 2007]]
Duk da haka, a ranar 17 ga Satumba, Martins ya zura kwallonsa ta farko a Newcastle. Wannan ita ce kwallo ta biyu a wasan da suka doke [[West Ham United FC|West Ham United]] da ci 2-0 a Upton Park, kuma daga nan ne tsarinsa na zura kwallaye ya fara inganta.
Rahotanni a watan Janairun 2007 sun nuna cewa [[Chelsea F.C.|Chelsea]] na tunanin yin tayin sayen Martins bayan kyakkyawan yanayinsa. Daga baya Martins da kansa ya yi watsi da waɗannan rahotannin, kuma Roeder ya bayyana cewa duk da cewa yana sha'awar siyan ɗan wasan Chelsea, ba zai bar Martins ya bar Newcastle ba.
A ranar 14 ga Janairu, a wasan da suka yi da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] da ci 3-2, bugun da Martins ya yi daga nisan yadi 20 ya shiga raga. Sky Sports ta yi nasarar zura kwallo a raga da gudun 84. mil 135 a kowace awa (135 a kowace awa) km/h), wanda hakan ya sanya shi a matsayin bugun da ba a hukumance ba na tara mafi wahala da aka taɓa samu a ƙwallon ƙafa a cewar gidan yanar gizon ''Guardian'' . Wannan shine ƙwallon da ya ci wa Newcastle ta goma. Martins ya ƙare kakarsa ta farko a Tyneside da kwallaye 17 a wasanni 46.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1984]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
a517qe4ip4yaxf5aogdwwryvs37w218
Abraham Marcus
0
151982
838991
2026-05-22T10:12:46Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338699370|Abraham Marcus]]"
838991
wikitext
text/x-wiki
'''Abraham Ayomide Marcus''' (an haife shi 2 Janairu 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Estrela da Amadora ta Portugal.
== Aikin kulob ==
A ranar 30 ga Agusta 2021, ya koma Portimonense a gasar Primeira Liga ta Portugal a matsayin aro na tsawon kakar wasa tare da zaɓin siye. <ref>{{Cite web |date=30 August 2021 |title=APRESENTAÇÃO DE ABRAHAM MARCUS |url=https://www.portimonense.pt/sad/noticia.php?id=15931 |access-date=22 September 2021 |publisher=[[Portimonense S.C.|Portimonense]] |language=pt}}</ref>
A ranar 10 ga Fabrairu 2022, ya koma aro har zuwa Yuni 2022 tare da zaɓin siye daga Portimonense zuwa ƙungiyar Radomiak Radom ta Poland. <ref>{{Cite web |date=10 February 2022 |title=Abraham Marcus wypożyczony do Radomiaka! |url=https://radomiak.pl/artykul-4623-abraham_marcus_wypozyczony_do_radomiaka_.html |access-date=14 February 2022 |publisher=[[Radomiak Radom]] |language=pl}}</ref>
A ranar 26 ga Mayu 2022, Marcus ya koma aro na tsawon kakar wasa tare da zaɓin siyan sa ga FC Porto B. <ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=ABRAHAM MARCUS REFORÇA O FC PORTO B |url=https://www.fcporto.pt/pt/noticias/20220525-pt-abraham-marcus-reforca-o-fc-porto-b |publisher=[[FC Porto]] |language=pt}}</ref>
A watan Yulin 2023, Marcus ya sanya hannu na dindindin don Porto B, bayan da ƙungiyar ta fara shirin siyan ɗan wasan, wanda rahotanni suka ce ya kai kusan Yuro 750,000. <ref>{{Cite web |date=11 July 2023 |title=FC Porto contrata jogador por 750 mil euros e deverá entrar na equipa principal |trans-title=FC Porto signs player for 750 thousand euros and should join the main team |url=https://www.futeboldivertido.com/fc-porto-contrata-jogador-por-750-mil-euros-e-devera-entrar-na-equipa-principal/ |access-date=16 October 2023 |website=Futebol Divertido |language=pt-PT}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 14 ga Mayu 2021, babban kocin Super Eagles Gernot Rohr ya saka Marcus a cikin jerin 'yan wasa 31 da zai buga wa tawagarsa wasannin sada zumunta na watan Yuni. Ya fara buga wa tawagarsa ta kasa da kasa a wasan da suka sha kashi 1-0 a hannun Kamaru a ranar 4 ga Yuni 2021. [1]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 27 August 2025}}<ref>{{Soccerway|abraham-marcus/670989}}</ref><ref>{{ForaDeJogo|200001020013}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+'''Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa'''
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Taça de Portugal]]}}
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Taurarin Remo
| —
| colspan="3" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
|-
| Lamuni (Feirense )
| 2020–21
| La Liga Portugal 2
| 26
| 11
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 28
| 11
|-
| Lamuni (Lamuni)
| 2021–22
| Gasar Primeira Liga
| 3
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
| Radomik Radom (bashi)
| 2021–22
| Ekstraklasa
| 8
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 8
| 0
|-
| Porto (Aro)
| 2022–23
| Gasar Primeira Liga
| 0
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| Porto B (Aro)
| 2022–23
| La Liga Portugal 2
| 30
| 9
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 9
|-
| rowspan="3" | Porto B
| 2023–24
| La Liga Portugal 2
| 32
| 7
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 32
| 7
|-
| 2024–25
| La Liga Portugal 2
| 23
| 3
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 23
| 3
|-
! colspan="2" | '''Jimilla'''
! 85
! 19
! 0
! 0
! 0
! 0
! 85
! 19
|-
| Estrela da Amadora
| [[2025–26 C.F. Estrela da Amadora season|2025–26]]
| Gasar Primeira Liga
| 4
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
! colspan="3" | '''Jimillar aiki'''
! 126
! 30
! 4
! 0
! 0
! 0
! 130
! 30
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
j9n0t8ujpugf4nxt0olhm2o2t58zwwt
838992
838991
2026-05-22T10:13:03Z
Sardeeq
39275
838992
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abraham Ayomide Marcus''' (an haife shi 2 Janairu 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Estrela da Amadora ta Portugal.
== Aikin kulob ==
A ranar 30 ga Agusta 2021, ya koma Portimonense a gasar Primeira Liga ta Portugal a matsayin aro na tsawon kakar wasa tare da zaɓin siye. <ref>{{Cite web |date=30 August 2021 |title=APRESENTAÇÃO DE ABRAHAM MARCUS |url=https://www.portimonense.pt/sad/noticia.php?id=15931 |access-date=22 September 2021 |publisher=[[Portimonense S.C.|Portimonense]] |language=pt}}</ref>
A ranar 10 ga Fabrairu 2022, ya koma aro har zuwa Yuni 2022 tare da zaɓin siye daga Portimonense zuwa ƙungiyar Radomiak Radom ta Poland. <ref>{{Cite web |date=10 February 2022 |title=Abraham Marcus wypożyczony do Radomiaka! |url=https://radomiak.pl/artykul-4623-abraham_marcus_wypozyczony_do_radomiaka_.html |access-date=14 February 2022 |publisher=[[Radomiak Radom]] |language=pl}}</ref>
A ranar 26 ga Mayu 2022, Marcus ya koma aro na tsawon kakar wasa tare da zaɓin siyan sa ga FC Porto B. <ref>{{Cite web |date=26 May 2022 |title=ABRAHAM MARCUS REFORÇA O FC PORTO B |url=https://www.fcporto.pt/pt/noticias/20220525-pt-abraham-marcus-reforca-o-fc-porto-b |publisher=[[FC Porto]] |language=pt}}</ref>
A watan Yulin 2023, Marcus ya sanya hannu na dindindin don Porto B, bayan da ƙungiyar ta fara shirin siyan ɗan wasan, wanda rahotanni suka ce ya kai kusan Yuro 750,000. <ref>{{Cite web |date=11 July 2023 |title=FC Porto contrata jogador por 750 mil euros e deverá entrar na equipa principal |trans-title=FC Porto signs player for 750 thousand euros and should join the main team |url=https://www.futeboldivertido.com/fc-porto-contrata-jogador-por-750-mil-euros-e-devera-entrar-na-equipa-principal/ |access-date=16 October 2023 |website=Futebol Divertido |language=pt-PT}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A ranar 14 ga Mayu 2021, babban kocin Super Eagles Gernot Rohr ya saka Marcus a cikin jerin 'yan wasa 31 da zai buga wa tawagarsa wasannin sada zumunta na watan Yuni. Ya fara buga wa tawagarsa ta kasa da kasa a wasan da suka sha kashi 1-0 a hannun Kamaru a ranar 4 ga Yuni 2021. [1]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 27 August 2025}}<ref>{{Soccerway|abraham-marcus/670989}}</ref><ref>{{ForaDeJogo|200001020013}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+'''Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa'''
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Taça de Portugal]]}}
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Taurarin Remo
| —
| colspan="3" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
|-
| Lamuni (Feirense )
| 2020–21
| La Liga Portugal 2
| 26
| 11
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 28
| 11
|-
| Lamuni (Lamuni)
| 2021–22
| Gasar Primeira Liga
| 3
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
| Radomik Radom (bashi)
| 2021–22
| Ekstraklasa
| 8
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 8
| 0
|-
| Porto (Aro)
| 2022–23
| Gasar Primeira Liga
| 0
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| Porto B (Aro)
| 2022–23
| La Liga Portugal 2
| 30
| 9
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 30
| 9
|-
| rowspan="3" | Porto B
| 2023–24
| La Liga Portugal 2
| 32
| 7
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 32
| 7
|-
| 2024–25
| La Liga Portugal 2
| 23
| 3
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 23
| 3
|-
! colspan="2" | '''Jimilla'''
! 85
! 19
! 0
! 0
! 0
! 0
! 85
! 19
|-
| Estrela da Amadora
| [[2025–26 C.F. Estrela da Amadora season|2025–26]]
| Gasar Primeira Liga
| 4
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
! colspan="3" | '''Jimillar aiki'''
! 126
! 30
! 4
! 0
! 0
! 0
! 130
! 30
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 2000]]
fe7xezekyd727uw7upz9rs9cqjsyv09
David Ngodiga
0
151983
838993
2026-05-22T10:13:47Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1278664438|David Ngodiga]]"
838993
wikitext
text/x-wiki
'''David Ngodiga''' (an haife shi a ranar 23 ga Oktoba 1962) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya. Ya fafata a gasar maza a gasar Olympics ta bazara ta 1988. [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
l1g6zolkrn3j6mw3unmf1lel7uncv1k
838994
838993
2026-05-22T10:14:25Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1278664438|David Ngodiga]]"
838994
wikitext
text/x-wiki
'''David Ngodiga''' (an haife shi a ranar 23 ga Oktoba 1962) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya. Ya fafata a gasar maza a gasar Olympics ta bazara ta 1988. [1]<ref>Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al. "David Ngodiga Olympic Results". Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC. Archived from the original on 18 April 2020. Retrieved 1 November 2018.</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
adyjpfs0364akr6xp85j5r69j3o25pc
838995
838994
2026-05-22T10:14:40Z
Sardeeq
39275
838995
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Ngodiga''' (an haife shi a ranar 23 ga Oktoba 1962) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya. Ya fafata a gasar maza a gasar Olympics ta bazara ta 1988. [1]<ref>Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al. "David Ngodiga Olympic Results". Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC. Archived from the original on 18 April 2020. Retrieved 1 November 2018.</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
gdl68p0bss8s0a540ch9privlcea643
Joseph Nathaniel
0
151984
838996
2026-05-22T10:15:37Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1326498108|Joseph Nathaniel]]"
838996
wikitext
text/x-wiki
'''Joseph Nathaniel''' (an haife shi a ranar 1 ga Oktoba 1993) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya a ƙungiyar Al-Hedood ta Iraqi Premier League . [1] [2]
== Daraja ==
'''Al-Nasr'''
* Kofin Sultan Qaboos : 2017–18
'''Mutum ɗaya'''
* Manufar Kwallon Kafa ta Iraki : 2020–21
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
96p7o93ctfrawd211zylayhevlbbehf
838997
838996
2026-05-22T10:16:10Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1326498108|Joseph Nathaniel]]"
838997
wikitext
text/x-wiki
'''Joseph Nathaniel''' (an haife shi a ranar 1 ga Oktoba 1993) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya a ƙungiyar Al-Hedood ta Iraqi Premier League . [1] [2]<ref>Joseph Nathaniel at National-Football-Teams.com</ref>
== Daraja ==
'''Al-Nasr'''
* Kofin Sultan Qaboos : 2017–18
'''Mutum ɗaya'''
* Manufar Kwallon Kafa ta Iraki : 2020–21
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
e24eas8jy4i3i4mpkq58ep892xjnb1e
838998
838997
2026-05-22T10:16:24Z
Sardeeq
39275
838998
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Joseph Nathaniel''' (an haife shi a ranar 1 ga Oktoba 1993) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya a ƙungiyar Al-Hedood ta Iraqi Premier League . [1] [2]<ref>Joseph Nathaniel at National-Football-Teams.com</ref>
== Daraja ==
'''Al-Nasr'''
* Kofin Sultan Qaboos : 2017–18
'''Mutum ɗaya'''
* Manufar Kwallon Kafa ta Iraki : 2020–21
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
7alpulca2z7qd6hyodxkqtvxax7xy1d
Momodu Mutairu
0
151985
838999
2026-05-22T10:17:14Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1267849973|Momodu Mutairu]]"
838999
wikitext
text/x-wiki
'''Momodu Mutairu''' (an haife shi a ranar 2 ga Satumba, 1976) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya.
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Wasan kulob
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Kakar wasa
! Kulob
! Gasar League
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
! colspan="3" | Japan
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Sarki
! colspan="2" | Kofin J.League
! colspan="2" | Jimilla
|-
| 1996
| Fujitsu
| Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1997
| rowspan="2" | Kawasaki Frontale
| rowspan="2" | Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1998
| 6
| 3
|
|
| 1
| 0
| 7
| 3
|-
| 1999
| Montedio Yamagata
| J2 League
| 22
| 6
|
|
| 1
| 0
| 23
| 6
|-
! colspan="3" | Jimilla
! 28
! 9
! 0
! 0
! 2
! 0
! 30
! 9
|}
== Ƙididdigar ƙungiyar ƙasa ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |[[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Tawagar 'yan wasan Najeriya]]
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 1995
| 2
| 0
|-
! Jimilla
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
pnd5x9yfoqu89eoy1e3vqrmzhfc32qe
839000
838999
2026-05-22T10:17:48Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1267849973|Momodu Mutairu]]"
839000
wikitext
text/x-wiki
'''Momodu Mutairu''' (an haife shi a ranar 2 ga Satumba, 1976) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya.<ref>Momodu Mutairu at National-Football-Teams.com</ref>
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Wasan kulob
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Kakar wasa
! Kulob
! Gasar League
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
! colspan="3" | Japan
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Sarki
! colspan="2" | Kofin J.League
! colspan="2" | Jimilla
|-
| 1996
| Fujitsu
| Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1997
| rowspan="2" | Kawasaki Frontale
| rowspan="2" | Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1998
| 6
| 3
|
|
| 1
| 0
| 7
| 3
|-
| 1999
| Montedio Yamagata
| J2 League
| 22
| 6
|
|
| 1
| 0
| 23
| 6
|-
! colspan="3" | Jimilla
! 28
! 9
! 0
! 0
! 2
! 0
! 30
! 9
|}
== Ƙididdigar ƙungiyar ƙasa ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |[[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Tawagar 'yan wasan Najeriya]]
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 1995
| 2
| 0
|-
! Jimilla
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
03ewwv2bv3oykd1w9fn6wn5t35p8wmx
839001
839000
2026-05-22T10:18:03Z
Sardeeq
39275
839001
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Momodu Mutairu''' (an haife shi a ranar 2 ga Satumba, 1976) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya.<ref>Momodu Mutairu at National-Football-Teams.com</ref>
== Ƙididdigar ƙungiyoyi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! colspan="3" |Wasan kulob
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Kakar wasa
! Kulob
! Gasar League
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
! colspan="3" | Japan
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Sarki
! colspan="2" | Kofin J.League
! colspan="2" | Jimilla
|-
| 1996
| Fujitsu
| Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1997
| rowspan="2" | Kawasaki Frontale
| rowspan="2" | Gasar Kwallon Kafa
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1998
| 6
| 3
|
|
| 1
| 0
| 7
| 3
|-
| 1999
| Montedio Yamagata
| J2 League
| 22
| 6
|
|
| 1
| 0
| 23
| 6
|-
! colspan="3" | Jimilla
! 28
! 9
! 0
! 0
! 2
! 0
! 30
! 9
|}
== Ƙididdigar ƙungiyar ƙasa ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |[[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Tawagar 'yan wasan Najeriya]]
|-
! Shekara
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| 1995
| 2
| 0
|-
! Jimilla
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1976]]
rcwgt8er6pa9toxprkckavm765wenkk
Obinna Nwachukwu
0
151986
839002
2026-05-22T10:19:04Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1326584696|Obinna Nwachukwu]]"
839002
wikitext
text/x-wiki
'''Obinna Nwachukwu''' Losten ⓘ (an haife shi a ranar 18 ga Janairu 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ke bugawa Heartland wasa, a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
Nwachukwu ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar Heartland . [1]
Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2012. <ref name="NFT">{{NFT player|pid=47332}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
cb5ct2w4ymlmtxssrjvhnm22f7jmu73
839003
839002
2026-05-22T10:19:19Z
Sardeeq
39275
839003
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Obinna Nwachukwu''' Losten ⓘ (an haife shi a ranar 18 ga Janairu 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ke bugawa Heartland wasa, a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
Nwachukwu ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar Heartland . [1]
Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2012. <ref name="NFT">{{NFT player|pid=47332}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
gn2w3n9qzbwx3f26arx882y9prdozga
Emeka Nwajiobi
0
151987
839004
2026-05-22T10:20:03Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334573382|Emeka Nwajiobi]]"
839004
wikitext
text/x-wiki
'''Chukwuemeka''' " '''Emeka''' " '''Nwajiobi''' ( listen ⓘ ; an haife shi a ranar 25 ga Mayu 1959) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙwararru. Ya yi ɗan gajeren lokacin buga ƙwallon ƙafa amma ya zama wanda magoya bayan [[Luton Town FC|Luton Town]] suka fi so a tsakiyar shekarun 1980.
== Sana'a ==
Nwajiobi ya fara wasa a matsayin wanda ba na lig ba, yana bugawa Barking sannan Dulwich Hamlet a gasar Premier ta Isthmian . Ya koma [[Luton Town FC|Luton Town]] a ƙarshen 1983, ya fara wasa a 1984 kuma ya buga har zuwa 1988 lokacin da mummunan rauni ya kawo ƙarshen aikinsa. Ya buga wasa a wasan tarzoma na Kenilworth Road na 1985 lokacin da masu kallo daga katangar Millwall suka mamaye filin wasa suka lalata wuraren wasan kafin wasan.
A wannan lokacin ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasanni huɗu.
Bayan ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa, Nwajiobi ya nemi aiki a fannin harhada magunguna.
An bi Nwajiobi zuwa ƙwallon ƙafa, a Dulwich Hamlet ma, tare da ƙaninsa Ifeanyi 'Nigel' Nwajiobi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
n7k5fg8mhgflc3atuq370iwg3l12smb
839006
839004
2026-05-22T10:20:36Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334573382|Emeka Nwajiobi]]"
839006
wikitext
text/x-wiki
'''Chukwuemeka''' " '''Emeka''' " '''Nwajiobi''' ( listen ⓘ ; an haife shi a ranar 25 ga Mayu 1959) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙwararru. Ya yi ɗan gajeren lokacin buga ƙwallon ƙafa amma ya zama wanda magoya bayan [[Luton Town FC|Luton Town]] suka fi so a tsakiyar shekarun 1980.<ref>Dunk, Peter, ed. (1987). ''Rothmans Football Yearbook 1987–88''. London: Queen Anne Press. p. 226. ISBN <bdi>978-0-356-14354-5</bdi>.</ref>
== Sana'a ==
Nwajiobi ya fara wasa a matsayin wanda ba na lig ba, yana bugawa Barking sannan Dulwich Hamlet a gasar Premier ta Isthmian . Ya koma [[Luton Town FC|Luton Town]] a ƙarshen 1983, ya fara wasa a 1984 kuma ya buga har zuwa 1988 lokacin da mummunan rauni ya kawo ƙarshen aikinsa. Ya buga wasa a wasan tarzoma na Kenilworth Road na 1985 lokacin da masu kallo daga katangar Millwall suka mamaye filin wasa suka lalata wuraren wasan kafin wasan.
A wannan lokacin ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasanni huɗu.
Bayan ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa, Nwajiobi ya nemi aiki a fannin harhada magunguna.
An bi Nwajiobi zuwa ƙwallon ƙafa, a Dulwich Hamlet ma, tare da ƙaninsa Ifeanyi 'Nigel' Nwajiobi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
a8cd5vzo7d4izusji9h1gy134rf3exq
839007
839006
2026-05-22T10:22:02Z
Sardeeq
39275
839007
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chukwuemeka''' " '''Emeka''' " '''Nwajiobi''' ( listen ⓘ ; an haife shi a ranar 25 ga Mayu 1959) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙwararru. Ya yi ɗan gajeren lokacin buga ƙwallon ƙafa amma ya zama wanda magoya bayan [[Luton Town FC|Luton Town]] suka fi so a tsakiyar shekarun 1980.<ref>Dunk, Peter, ed. (1987). ''Rothmans Football Yearbook 1987–88''. London: Queen Anne Press. p. 226. ISBN <bdi>978-0-356-14354-5</bdi>.</ref>
== Sana'a ==
Nwajiobi ya fara wasa a matsayin wanda ba na lig ba, yana bugawa Barking sannan Dulwich Hamlet a gasar Premier ta Isthmian . Ya koma [[Luton Town FC|Luton Town]] a ƙarshen 1983, ya fara wasa a 1984 kuma ya buga har zuwa 1988 lokacin da mummunan rauni ya kawo ƙarshen aikinsa. Ya buga wasa a wasan tarzoma na Kenilworth Road na 1985 lokacin da masu kallo daga katangar Millwall suka mamaye filin wasa suka lalata wuraren wasan kafin wasan.
A wannan lokacin ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] wasanni huɗu.
Bayan ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa, Nwajiobi ya nemi aiki a fannin harhada magunguna.
An bi Nwajiobi zuwa ƙwallon ƙafa, a Dulwich Hamlet ma, tare da ƙaninsa Ifeanyi 'Nigel' Nwajiobi.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1959]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
jfg9yafvjoqthkaj2accy0gcemo0ztk