Wikipedia
hifwiki
https://hif.wikipedia.org/wiki/Pahila_Panna
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
saadhan
khaas
baat
sadasya
sadasya ke baat
Wikipedia
Wikipedia baat
file
file ke baat
MediaWiki
MediaWiki ke baat
Template
Template ke baat
madat
madat ke baat
vibhag
voibhag ke baat
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
1989
0
240
336664
325184
2026-07-16T12:49:00Z
Girmitya
41
336664
wikitext
text/x-wiki
{{Year nav range|{{PAGENAME}}}}
'''{{PAGENAME}}''' (MCMLXXXIX) ek sadhaaran saal rahaa, jon [[:wikt:etwaar|etwaar]] ke din suruu bhais rahaa. Ii [[2nd millennium]] ke 989th aur [[20th century]] 89th saal rahaa, aur [[1980s]] dassak ke 10th saal rahaa. Ii saal Vikram Samvat (Hindu) ke 2045-2046, Shaka Samvat (Hindu) ke 1910-1911, Kali Yuga ke 5089-5090, Buddhist calendar ke 2533 Islamic calendar ke 1409-1410, aur Nanakshashi calendar ke 521 saal rahaa.
== Ghatna ==
* [[Fiji]] me soccer ke '''[[National Football League (Fiji) 1989|13th National Football League]]''' ke [[Lautoka Football Association|Lautoka]] jiitis rahaa.
* [[7 October]] - [[9 October]] - Fiji me soccer ke '''[[Inter-District Championship (Fiji) 1989|51st Inter-district Championship (IDC)]]''', [[Lautoka (city), Fiji|Lautoka]] me khela gais raha jiske final me [[Nadroga Soccer Association|Nadroga]], Lautoka ke 1-0 se harais.
== Janam ==
[[File:Taylor Swift.jpg|thumb|160px|Taylor Swift]]
* [[13 December]] - '''[[Taylor Swift]]'''.
== Maut ==
[[File:Salvador Dalí 1939.jpg|left|80px|thumb|Dalí]]
* [[23 January]] - '''[[Salvador Dalí]]''', [[Spain]] ke surrealist painter, ke maut Catalonia, Spain me bhais rahaa. (janam: [[11 May]] [[1904]])
[[file:Lord_Olivier_6_Allan_Warren.jpg|right|80 px|thumb|Olivier]]
* [[11 July]] - '''[[Laurence Olivier]]''', [[Great Britain]] ke actor ke maut West Sussex, England me bhais rahaa.
[[file:BetteDavis1935.jpg|right|80px|thumb|Davis]]
* [[6 October]] - [[Bette Davis]], [[America]]n actress ke maut [[France]] me bhais rahaa.
* [[3 November]] - '''Timoci Bavadra''', jon ki Fiji Labour Party ke pahila leader rahaa aur jon 1987 me ek mahina talak Fiji ke Prime Minister rahaa, ke maut Veseisei, Lautoka me bhais rahaa. (maut: [[22 September]] [[1934]])<ref>[[w:Timoci Bavadra|Timoci Bavadra]]</ref>
* [[1 December]] - '''[[Alvin Ailey]]''', [[America]] ke nachaniyaa, director, choreographer aur activist rahaa, jon Alvin Ailey American Dance Theater (AAADT) ke suruu karis rahaa, ke maut [[Manhattan]], [[New York City]] me bhais rahaa.
== References ==
<references/>
[[Vibhag:1]]
[[Category:1989| ]]
de28eyw7oep97zuivypptxzjuvjlp89
1990
0
241
336663
325145
2026-07-16T12:41:03Z
Girmitya
41
336663
wikitext
text/x-wiki
{{Year nav range|{{PAGENAME}}}}
'''{{PAGENAME}}''' (MCMXC) ek sadhaaran saal rahaa, jon [[:wikt:sombaar|sombaar]] ke din suruu bhais rahaa. Ii [[2nd millennium]] ke 99oth aur [[20th century]] 90th saal rahaa, aur [[1990s]] dassak ke 1st saal rahaa. Ii saal Vikram Samvat (Hindu) ke 2046-2047, Shaka Samvat (Hindu) ke 1911-1912, Kali Yuga ke 5090-5091, Buddhist calendar ke 2534 Islamic calendar ke 1410-1411, aur Nanakshashi calendar ke 522 saal rahaa.
== Ghatna ==
* [[Fiji]] me soccer ke [[National Football League (Fiji) 1990|14th National Football League]] ke [[Lautoka Football Association|Lautoka]] jiitis rahaa.
[[file:Nelson Mandela.jpg|right|160px|thumb|Nelson Mandela]]
* [[11 February]] - '''Nelson Mandela''', ke 27 saal ke baad South Africa je jail se chhorra gais.<ref>[[w:Nelson Mandela|Nelson Mandela]]</ref>
* [[5 October]], [[6 October]] aur [[13 October]] - Fiji me soccer ke [[Inter-District Championship (Fiji) 1990|52nd Inter-district Championship (IDC)]], [[Suva (city), Fiji|Suva]] aur [[Nausori (town), Fiji|Nausori]] me khela gais raha jiske final me [[Nasinu Football Association|Nasinu]], [[Suva Soccer Association|Suva]] ke 1-0 se harais.
== Janam ==
[[File:Emma Watson.jpg|thumb|160px|Emma Watson]]
[[File:Amarna Miller.jpg|thumb|160px|Amarna Miller]]
* '''Tiger Shroff''', India ke [[Hindi]] film ke actor, ke janam Mumbai, [[India]] me bhais rahaa. <ref>[[w:Tiger Shroff|Tiger Shroff]]</ref>
* [[15 April]] - '''[[Emma Watson]]'''.
* [[29 October]] - '''[[Amarna Miller]]'''.
== Maut ==
* [[19 January]] - Bhagwan Shree Rajneesh, India ke ek Guru, ke maut Pune, India me bhais rahaa. (janam: [[11 December]] [[1931]])<ref>[[w:Osho|Bhagwan Shree Rajneesh]]</ref>
[[file:BarbaraS39.jpg|right|80px|thumb|Stanwyck]]
* [[20 January]] - '''[[Barbara Stanwyck]]''', [[America]]n actress aur dancer ke maut [[California]] me bhais rahaa.
[[file:Garbo_in_Inspiration.jpg|right|80px|thumb|Garbo]]
* [[15 April]] - '''[[Greta Garbo]]''', [[Sweden|Swedesh]] actress ke maut [[New York City], [[USA]] me bhais rahaa.
== References ==
<references/>
[[Vibhag:1]]
[[vibhag:1990| ]]
df07ylhxho5ymuoz06e60esbvnptvo2
1991
0
242
336662
325764
2026-07-16T12:32:18Z
Girmitya
41
336662
wikitext
text/x-wiki
{{Year nav range|{{PAGENAME}}}}
'''{{PAGENAME}}''' (MCMXCII) ek sadhaaran saal rahaa, jon [[:wikt:mangar|mangar]] ke din suruu bhais rahaa. Ii [[2nd millennium]] ke 991st aur [[20th century]] 91st saal rahaa, aur [[1990s]] dassak ke 2nd saal rahaa. Ii saal Vikram Samvat (Hindu) ke 2047-2048, Shaka Samvat (Hindu) ke 1912-1913, Kali Yuga ke 5091-5092, Buddhist calendar ke 2535 Islamic calendar ke 1411-1412, aur Nanakshashi calendar ke 523 saal rahaa.
== Ghatna ==
* [[Fiji]] me football (soccer) ke '''[[Fiji Football Association Cup Tournament 1991|pahila Fiji Football Association Cup Tournament]] ''' Ba ke [[Govind Park]] me me khela gais rahaa jiske final me [[Ba Football Association|Ba]], [[Labasa Soccer Association|Labasa]] ke 1-0 se harais.
* [[Fiji]] me soccer ke '''[[National Football League (Fiji) 1991|15th National Football League]] ke [[Lautoka Football Association|Lautoka]] jiitis rahaa.
* [[3 October]] - [[7 October]] - [[Fiji]] me soccer ke '''[[Inter-District Championship (Fiji) 1991|53rd Inter-district Championship (IDC)]]''', [[Nadi (town), Fiji|Nadi]] me khela gais rahaa, jiske final me [[Ba Football Association|Ba]], [[Nadroga Soccer Association|Nadroga]] ke 1-0 se harais.
== Janam ==
== Maut ==
[[file:Margot_Fonteyn_-_1960s.jpg|left|80px|thumb|Fonteyn]]
* [[21 February]] - '''[[Margot Fonteyn]]''', [[Great Britain]] ke ballet nachaniyaa ke maut [[Panama City]], [[Panama]] me bhais rahaa.
* [[22 September]] - '''Durga Khote''', [[Hindi]] film actress, ke maut Mumbai, [[India]] me bhais raha. (maut:[[14 January]] [[1905]]) <ref>[[w:Durga Khote|Durga Khote]] </ref>
== References ==
<references/>
<br />
[[Vibhag:1]]
[[Category:1991| ]]
njbm2fwfgy3x4rp4w2i09ljz9m5j3ih
Immanuel Kant
0
5044
336673
332306
2026-07-17T10:02:41Z
Hanga1966
35932
336673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philosopher
|region = Western Philosophy
|era = 18th-century philosophy
|color = #B0C4DE
|image = Immanuel Kant portrait c1790.jpg
|caption = Immanuel Kant
|name = Immanuel Kant
|birth = 22 April 1724<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|death = {{death date and age|df=yes|1804|02|12|1724|04|22}}<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|school_tradition = Kantianism, enlightenment philosophy
|main_interests = Epistemology, Metaphysics, Ethics
|signature = Immanuel Kant signature.svg
}}
'''Immanuel Kant''' ([[22 April]] [[1724]] – [[12 February]] [[1804]]) ek [[Germany|German]] [[philosophy|philosopher]] rahaa. Uske janam Königsberg Prussia me bhaes rahaa, aur uu wahi jagah pe maris bhi rahaa. Kant, university me philosophy parrhis aur baad me philosophy ke professor bhi banaa.
==Bachpan ke din==
Immanuel Kant ke janam 22 April 1724 ke ek [[Prussia]]n German palwaar jon [[Lutheranism|Lutheran]] dharam ke [[Königsberg]], [[East Prussia]] (abhi ke [[Kaliningrad Oblast]], Russia) me bhais rahaa. Uske maiyaa, Anna Regina Reuter, ke janam Königsberg me bhais rahaa aur uske pitaji [[Nuremberg]] ke rahaa.<ref>{{cite web |url=http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |title=Cosmopolis |website=Koenigsberg-is-dead.de |date=23 April 2001 |access-date=24 July 2009 |archive-date=22 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322094741/http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |url-status=live}}</ref> Uske maiyaa ke surname kabhi-kabhi galti se Porter bola jaawe hae. Kant ke pitaji , Johann Georg Kant, ek German harness-maker [[Klaipėda|Memel]] se rahaa,{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} jon uu time Prussia ke sab se most northeastern city (now Klaipėda, Lithuania) rahaa. Kant biswas karat rahaa ki uske palwaar Scottish descent ke rahaa, lekin iske genealogical research se verify nai sakaa gais hae.<ref>R. K. Murray, "The Origin of Immanuel Kant's Family Name", ''Kantian Review'' '''13'''(1), March 2008, pp. 190–193.</ref>
Kant ke Emanuel baptize karaa gais rahaa, aur uu aapan naam ke spellining ke badal ke Immanuel kar diis rahaa, [[Hebrew bhasa|Hebrew]] sikhe ke baad.{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} Uu nau larrkan me se chauthaa rahaa (jisme se chhe barraa bhay rahin ).<ref>{{cite web |last=Haupt |first=Viktor |title=Rede des Bohnenkönigs – Von Petersburg bis Panama – Die Genealogie der Familie Kant |url=https://www.freunde-kants.com/kopie-von-kant-war-ostpreusse-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925124214/http://www.freunde-kants.com/attachments/article/137/Bohnenrede%202015%20%28de%29.pdf |archive-date=25 September 2015 |website=freunde-kants.com |page=7 |language=de}}</ref> Kant ke gharaana me [[Pietist]] values of religious devotion, humility, and a literal interpretation of the [[Bible]] ke stress karaa jaawat rahaa.<ref>{{Cite encyclopedia |last1=Pasternack |first1=Lawrence |title=Kant's Philosophy of Religion |date=2020 |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/kant-religion/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Spring 2020 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=25 February 2021 |last2=Fugate |first2=Courtney}}</ref> Immanuel Kant ke suruu ke parrhai strict, punitive, aur highly disciplinary rahaa, jisme [[Latin]] aur [[religious instruction]] ke emphasise karaa jaawat rahaa, mathematics aur science ke jagha.{{sfn|Kuehn|2001|p=47}}
== Duusra websites ==
{{Commons|Immanuel Kant}}
* [http://www.hkbu.edu.hk/~ppp/ksp1/KSPglos.html Stephen Plaquist's Glossary of Kantian Terminology]
* [http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm Kant's Ethical Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305184221/http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm |date=2010-03-05 }} Kantian ethics explained, applied and evaluated
* {{gutenberg author|id=Kant, |name=Immanuel Kant}}
* [http://www.korpora.org/Kant/ All works of Kant (German)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141101095455/http://www.korpora.org/Kant/ |date=2014-11-01 }}
* [http://www.manchester.edu/kant Kant in the Classroom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903132310/http://www.manchester.edu/kant |date=2009-09-03 }} (background information for Kant's lectures)
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT216.HTM Immanuel Kant's works]: text, concordances and frequency list
==References==
{{reflist}}
{{BD|1724|1804|Kant, Immanuel}}
[[Category:K]]
[[Category:Germany ke philosopher]]
m964mxvi2vzze1bozpmfx7mhkfun704
336676
336673
2026-07-17T10:35:52Z
Hanga1966
35932
336676
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philosopher
|region = Western Philosophy
|era = 18th-century philosophy
|color = #B0C4DE
|image = Immanuel Kant portrait c1790.jpg
|caption = Immanuel Kant
|name = Immanuel Kant
|birth = 22 April 1724<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|death = {{death date and age|df=yes|1804|02|12|1724|04|22}}<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|school_tradition = Kantianism, enlightenment philosophy
|main_interests = Epistemology, Metaphysics, Ethics
|signature = Immanuel Kant signature.svg
}}
'''Immanuel Kant''' ([[22 April]] [[1724]] – [[12 February]] [[1804]]) ek [[Germany|German]] [[philosophy|philosopher]] rahaa. Uske janam Königsberg Prussia me bhaes rahaa, aur uu wahi jagah pe maris bhi rahaa. Kant, university me philosophy parrhis aur baad me philosophy ke professor bhi banaa.
==Bachpan ke din==
Immanuel Kant ke janam 22 April 1724 ke ek [[Prussia]]n German palwaar jon [[Lutheranism|Lutheran]] dharam ke [[Königsberg]], [[East Prussia]] (abhi ke [[Kaliningrad Oblast]], Russia) me bhais rahaa. Uske maiyaa, Anna Regina Reuter, ke janam Königsberg me bhais rahaa aur uske pitaji [[Nuremberg]] ke rahaa.<ref>{{cite web |url=http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |title=Cosmopolis |website=Koenigsberg-is-dead.de |date=23 April 2001 |access-date=24 July 2009 |archive-date=22 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322094741/http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |url-status=live}}</ref> Uske maiyaa ke surname kabhi-kabhi galti se Porter bola jaawe hae. Kant ke pitaji , Johann Georg Kant, ek German harness-maker [[Klaipėda|Memel]] se rahaa,{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} jon uu time Prussia ke sab se most northeastern city (now Klaipėda, Lithuania) rahaa. Kant biswas karat rahaa ki uske palwaar Scottish descent ke rahaa, lekin iske genealogical research se verify nai sakaa gais hae.<ref>R. K. Murray, "The Origin of Immanuel Kant's Family Name", ''Kantian Review'' '''13'''(1), March 2008, pp. 190–193.</ref>
Kant ke Emanuel baptize karaa gais rahaa, aur uu aapan naam ke spellining ke badal ke Immanuel kar diis rahaa, [[Hebrew bhasa|Hebrew]] sikhe ke baad.{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} Uu nau larrkan me se chauthaa rahaa (jisme se chhe barraa bhay rahin ).<ref>{{cite web |last=Haupt |first=Viktor |title=Rede des Bohnenkönigs – Von Petersburg bis Panama – Die Genealogie der Familie Kant |url=https://www.freunde-kants.com/kopie-von-kant-war-ostpreusse-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925124214/http://www.freunde-kants.com/attachments/article/137/Bohnenrede%202015%20%28de%29.pdf |archive-date=25 September 2015 |website=freunde-kants.com |page=7 |language=de}}</ref> Kant ke gharaana me [[Pietist]] values of religious devotion, humility, and a literal interpretation of the [[Bible]] ke stress karaa jaawat rahaa.<ref>{{Cite encyclopedia |last1=Pasternack |first1=Lawrence |title=Kant's Philosophy of Religion |date=2020 |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/kant-religion/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Spring 2020 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=25 February 2021 |last2=Fugate |first2=Courtney}}</ref> Immanuel Kant ke suruu ke parrhai strict, punitive, aur highly disciplinary rahaa, jisme [[Latin]] aur [[religious instruction]] ke emphasise karaa jaawat rahaa, mathematics aur science ke jagha.{{sfn|Kuehn|2001|p=47}}
Aapan baad ke zindagi me, Kant ek strictly ordered life rahat rahaa. Ii bataawa jaawe hae ki parrosi aapan gharri ke uske har din ke walk se set karat rahin. {{sfn|Kuehn|2001|p=14}} Kant considered marriage twice, first to a widow and then to a [[Westphalia]]n girl, but on both occasions waited too long.{{sfn|Kuehn|2001|p=177}} Jab ki uu kabhi saadi nai karis rahaa, uske achchhaa social life rahaa; uu ek achchhaa teacher rahaa aur achchhaa lekhak bhi rahaa, aapan khaas philosophy waala kaam ke suruu kare se pahile.{{sfn|Kuehn|2001|p=169}}
===Jawaan student===
Kant suruu me dekhais rahaa ke uu parrhe me achchhaa hae. Uu pahile [[Collegium Fridericianum]] (then directed by [[Franz Albert Schultz]]) me parrhis rahaa, jahaan se uu 1740 ke summer me graduate bhais rahaa. 1740 me, 16 saal ke umar me, uu [[University of Königsberg]] me bharti bhais rahaa, jahaan pe uu aapan baaki professional jindagi talak rahii.<ref>''The American International Encyclopedia'' (New York: J.J. Little & Ives, 1954), Vol. IX.</ref> U [[Gottfried Leibniz]] aur [[Christian Wolff (philosopher)|Christian Wolff]] ke philosophy ke [[Martin Knutzen]] (Associate Professor of Logic and Metaphysics from 1734 until he died in 1751) ke niche parrhis rahaa, ek [[rationalism|rationalist]] jon baad me British philosophy aur science ke jaankari rakkhis rahaa aur Kant ke nawaa mathematical physics of [[Isaac Newton]] se introduce karis rahaa. Knutzen Kant ke theory of [[pre-established harmony]] parrhe se dissuade karis, jiske uu regard karat rahaa as "the pillow for the lazy mind".<ref>{{cite book|title=What the Tortoise Taught Us: The Story of Philosophy|url=https://archive.org/details/whattortoisetaug00port|url-access=limited|last=Porter|first=Burton|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2010|page=[https://archive.org/details/whattortoisetaug00port/page/n145 133]}}</ref> Uu Kant ke [[idealism]] se bhi dissuade karis rahaa, jisme biswas karaa jaawe hae ki reality khaali mental chij hae, jiske jaada philosophers [[18th century]] me regarded negatively. Theory of [[transcendental idealism]] jiske Kant baad me ''[[Critique of Pure Reason]]'' me saamil karis rahaa, ke develop karaa gais rahaa partially in opposition to traditional idealism. Kant ke contact students, colleagues, friends aur diners jon local [[Masonic lodge]] me aawat rahin, se rahaa.<ref>{{cite web|url=https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|title=Die Freimaurer im Alten Preußen 1738–1806|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119104900/https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|archive-date=19 November 2020|url-status=live}}</ref> Uske khaas [[publisher]], [[Johann Friedrich Hartknoch]], bhi ek Freemason rahaa.<ref name="buch-VlOi7fetEkAC-1044">Erich Donnert, ''Europa in der frühen Neuzeit: Unbekannte Quellen. Aufsätze zu Entwicklung, Vorstufen, Grenzen und Fortwirken der Frühneuzeit in und um Europa. Inhaltsverzeichnisse der Bände 1-6. Personenregister der Bände 1-7.'' Böhlau Verlag Köln Weimar 1997, ISBN 978-3-412-10702-4, p. 1044. [https://books.google.de/books?id=VlOi7fetEkAC&pg=PA1044#v=onepage Google Books]</ref>
== Duusra websites ==
{{Commons|Immanuel Kant}}
* [http://www.hkbu.edu.hk/~ppp/ksp1/KSPglos.html Stephen Plaquist's Glossary of Kantian Terminology]
* [http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm Kant's Ethical Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305184221/http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm |date=2010-03-05 }} Kantian ethics explained, applied and evaluated
* {{gutenberg author|id=Kant, |name=Immanuel Kant}}
* [http://www.korpora.org/Kant/ All works of Kant (German)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141101095455/http://www.korpora.org/Kant/ |date=2014-11-01 }}
* [http://www.manchester.edu/kant Kant in the Classroom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903132310/http://www.manchester.edu/kant |date=2009-09-03 }} (background information for Kant's lectures)
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT216.HTM Immanuel Kant's works]: text, concordances and frequency list
==References==
{{reflist}}
{{BD|1724|1804|Kant, Immanuel}}
[[Category:K]]
[[Category:Germany ke philosopher]]
9o3lbbnm628obf3f418g4258ozecvio
336677
336676
2026-07-17T10:56:00Z
Hanga1966
35932
336677
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philosopher
|region = Western Philosophy
|era = 18th-century philosophy
|color = #B0C4DE
|image = Immanuel Kant portrait c1790.jpg
|caption = Immanuel Kant
|name = Immanuel Kant
|birth = 22 April 1724<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|death = {{death date and age|df=yes|1804|02|12|1724|04|22}}<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|school_tradition = Kantianism, enlightenment philosophy
|main_interests = Epistemology, Metaphysics, Ethics
|signature = Immanuel Kant signature.svg
}}
'''Immanuel Kant''' ([[22 April]] [[1724]] – [[12 February]] [[1804]]) ek [[Germany|German]] [[philosophy|philosopher]] rahaa. Uske janam Königsberg Prussia me bhaes rahaa, aur uu wahi jagah pe maris bhi rahaa. Kant, university me philosophy parrhis aur baad me philosophy ke professor bhi banaa.
==Bachpan ke din==
Immanuel Kant ke janam 22 April 1724 ke ek [[Prussia]]n German palwaar jon [[Lutheranism|Lutheran]] dharam ke [[Königsberg]], [[East Prussia]] (abhi ke [[Kaliningrad Oblast]], Russia) me bhais rahaa. Uske maiyaa, Anna Regina Reuter, ke janam Königsberg me bhais rahaa aur uske pitaji [[Nuremberg]] ke rahaa.<ref>{{cite web |url=http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |title=Cosmopolis |website=Koenigsberg-is-dead.de |date=23 April 2001 |access-date=24 July 2009 |archive-date=22 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322094741/http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |url-status=live}}</ref> Uske maiyaa ke surname kabhi-kabhi galti se Porter bola jaawe hae. Kant ke pitaji , Johann Georg Kant, ek German harness-maker [[Klaipėda|Memel]] se rahaa,{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} jon uu time Prussia ke sab se most northeastern city (now Klaipėda, Lithuania) rahaa. Kant biswas karat rahaa ki uske palwaar Scottish descent ke rahaa, lekin iske genealogical research se verify nai sakaa gais hae.<ref>R. K. Murray, "The Origin of Immanuel Kant's Family Name", ''Kantian Review'' '''13'''(1), March 2008, pp. 190–193.</ref>
Kant ke Emanuel baptize karaa gais rahaa, aur uu aapan naam ke spellining ke badal ke Immanuel kar diis rahaa, [[Hebrew bhasa|Hebrew]] sikhe ke baad.{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} Uu nau larrkan me se chauthaa rahaa (jisme se chhe barraa bhay rahin ).<ref>{{cite web |last=Haupt |first=Viktor |title=Rede des Bohnenkönigs – Von Petersburg bis Panama – Die Genealogie der Familie Kant |url=https://www.freunde-kants.com/kopie-von-kant-war-ostpreusse-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925124214/http://www.freunde-kants.com/attachments/article/137/Bohnenrede%202015%20%28de%29.pdf |archive-date=25 September 2015 |website=freunde-kants.com |page=7 |language=de}}</ref> Kant ke gharaana me [[Pietist]] values of religious devotion, humility, and a literal interpretation of the [[Bible]] ke stress karaa jaawat rahaa.<ref>{{Cite encyclopedia |last1=Pasternack |first1=Lawrence |title=Kant's Philosophy of Religion |date=2020 |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/kant-religion/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Spring 2020 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=25 February 2021 |last2=Fugate |first2=Courtney}}</ref> Immanuel Kant ke suruu ke parrhai strict, punitive, aur highly disciplinary rahaa, jisme [[Latin]] aur [[religious instruction]] ke emphasise karaa jaawat rahaa, mathematics aur science ke jagha.{{sfn|Kuehn|2001|p=47}}
Aapan baad ke zindagi me, Kant ek strictly ordered life rahat rahaa. Ii bataawa jaawe hae ki parrosi aapan gharri ke uske har din ke walk se set karat rahin. {{sfn|Kuehn|2001|p=14}} Kant considered marriage twice, first to a widow and then to a [[Westphalia]]n girl, but on both occasions waited too long.{{sfn|Kuehn|2001|p=177}} Jab ki uu kabhi saadi nai karis rahaa, uske achchhaa social life rahaa; uu ek achchhaa teacher rahaa aur achchhaa lekhak bhi rahaa, aapan khaas philosophy waala kaam ke suruu kare se pahile.{{sfn|Kuehn|2001|p=169}}
===Jawaan student===
Kant suruu me dekhais rahaa ke uu parrhe me achchhaa hae. Uu pahile [[Collegium Fridericianum]] (then directed by [[Franz Albert Schultz]]) me parrhis rahaa, jahaan se uu 1740 ke summer me graduate bhais rahaa. 1740 me, 16 saal ke umar me, uu [[University of Königsberg]] me bharti bhais rahaa, jahaan pe uu aapan baaki professional jindagi talak rahii.<ref>''The American International Encyclopedia'' (New York: J.J. Little & Ives, 1954), Vol. IX.</ref> U [[Gottfried Leibniz]] aur [[Christian Wolff (philosopher)|Christian Wolff]] ke philosophy ke [[Martin Knutzen]] (Associate Professor of Logic and Metaphysics from 1734 until he died in 1751) ke niche parrhis rahaa, ek [[rationalism|rationalist]] jon baad me British philosophy aur science ke jaankari rakkhis rahaa aur Kant ke nawaa mathematical physics of [[Isaac Newton]] se introduce karis rahaa. Knutzen Kant ke theory of [[pre-established harmony]] parrhe se dissuade karis, jiske uu regard karat rahaa as "the pillow for the lazy mind".<ref>{{cite book|title=What the Tortoise Taught Us: The Story of Philosophy|url=https://archive.org/details/whattortoisetaug00port|url-access=limited|last=Porter|first=Burton|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2010|page=[https://archive.org/details/whattortoisetaug00port/page/n145 133]}}</ref> Uu Kant ke [[idealism]] se bhi dissuade karis rahaa, jisme biswas karaa jaawe hae ki reality khaali mental chij hae, jiske jaada philosophers [[18th century]] me regarded negatively. Theory of [[transcendental idealism]] jiske Kant baad me ''[[Critique of Pure Reason]]'' me saamil karis rahaa, ke develop karaa gais rahaa partially in opposition to traditional idealism. Kant ke contact students, colleagues, friends aur diners jon local [[Masonic lodge]] me aawat rahin, se rahaa.<ref>{{cite web|url=https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|title=Die Freimaurer im Alten Preußen 1738–1806|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119104900/https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|archive-date=19 November 2020|url-status=live}}</ref> Uske khaas [[publisher]], [[Johann Friedrich Hartknoch]], bhi ek Freemason rahaa.<ref name="buch-VlOi7fetEkAC-1044">Erich Donnert, ''Europa in der frühen Neuzeit: Unbekannte Quellen. Aufsätze zu Entwicklung, Vorstufen, Grenzen und Fortwirken der Frühneuzeit in und um Europa. Inhaltsverzeichnisse der Bände 1-6. Personenregister der Bände 1-7.'' Böhlau Verlag Köln Weimar 1997, ISBN 978-3-412-10702-4, p. 1044. [https://books.google.de/books?id=VlOi7fetEkAC&pg=PA1044#v=onepage Google Books]</ref>
Uske pitaji ke stroke aur baad me, 1746 me maut, uske parrhai ke interrupt karis rahaa. Kant, Königsberg ke August 1748 ke kuchh din baad chhorris rahaa;{{sfn|Kuehn|2001|p=94}} lekin uu huan August 1754 me fir lauti.{{sfn|Kuehn|2001|p=98}} Uu ek private tutor banaa rahaa, uu towns me jon Königsberg ke aas-paas rahaa, lekin aapan scholarly research karte rahaa. 1749 me uu, aapan pahila philosophical kaam, ''[[Thoughts on the True Estimation of Living Forces]]'' (written in 1745–1747) ke publish karis rahaa.<ref>[[Eric Watkins (philosopher)|Eric Watkins]] (ed.), ''Immanuel Kant: Natural Science'', Cambridge University Press, 2012: [http://assets.cambridge.org/97805213/63945/excerpt/9780521363945_excerpt.pdf "Thoughts on the true estimation..."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307213516/http://assets.cambridge.org/97805213/63945/excerpt/9780521363945_excerpt.pdf |date=7 March 2016 }}.</ref>
Königsberg ke Russian occupation, [[Seven Years' War]] (1758–1762) me, Kant ke financial circumstances ke achchhaa kar diis, kaaheki uske dher achchhaa talab waala kaam mila rahaa Russian military officers aur civil administrators jon city me rahin, ke tutor kare ke. December 1758 me, Johann David Kypke ke maut ke baad, Kant, Empress [[Elizabeth of Russia|Elizabeth]] ke petition karis ki uske khaali chair of logic and metaphysics, University of Königsberg me appoint karaa jaae, lekin ii position ke ek duusra candidate ke de dewa gais rahaa.<ref>{{cite book |last=Kuehn |first=Manfred |title=Kant: A Biography |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=118–122}}</ref>
== Duusra websites ==
{{Commons|Immanuel Kant}}
* [http://www.hkbu.edu.hk/~ppp/ksp1/KSPglos.html Stephen Plaquist's Glossary of Kantian Terminology]
* [http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm Kant's Ethical Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305184221/http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm |date=2010-03-05 }} Kantian ethics explained, applied and evaluated
* {{gutenberg author|id=Kant, |name=Immanuel Kant}}
* [http://www.korpora.org/Kant/ All works of Kant (German)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141101095455/http://www.korpora.org/Kant/ |date=2014-11-01 }}
* [http://www.manchester.edu/kant Kant in the Classroom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903132310/http://www.manchester.edu/kant |date=2009-09-03 }} (background information for Kant's lectures)
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT216.HTM Immanuel Kant's works]: text, concordances and frequency list
==References==
{{reflist}}
{{BD|1724|1804|Kant, Immanuel}}
[[Category:K]]
[[Category:Germany ke philosopher]]
0mb2tlo4er6epywrz2mhv3vdsvqjb1d
336678
336677
2026-07-17T11:17:46Z
Hanga1966
35932
336678
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philosopher
|region = Western Philosophy
|era = 18th-century philosophy
|color = #B0C4DE
|image = Immanuel Kant portrait c1790.jpg
|caption = Immanuel Kant
|name = Immanuel Kant
|birth = 22 April 1724<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|death = {{death date and age|df=yes|1804|02|12|1724|04|22}}<br /> Königsberg, Kingdom of Prussia
|school_tradition = Kantianism, enlightenment philosophy
|main_interests = Epistemology, Metaphysics, Ethics
|signature = Immanuel Kant signature.svg
}}
'''Immanuel Kant''' ([[22 April]] [[1724]] – [[12 February]] [[1804]]) ek [[Germany|German]] [[philosophy|philosopher]] rahaa. Uske janam Königsberg Prussia me bhaes rahaa, aur uu wahi jagah pe maris bhi rahaa. Kant, university me philosophy parrhis aur baad me philosophy ke professor bhi banaa.
==Bachpan ke din==
Immanuel Kant ke janam 22 April 1724 ke ek [[Prussia]]n German palwaar jon [[Lutheranism|Lutheran]] dharam ke [[Königsberg]], [[East Prussia]] (abhi ke [[Kaliningrad Oblast]], Russia) me bhais rahaa. Uske maiyaa, Anna Regina Reuter, ke janam Königsberg me bhais rahaa aur uske pitaji [[Nuremberg]] ke rahaa.<ref>{{cite web |url=http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |title=Cosmopolis |website=Koenigsberg-is-dead.de |date=23 April 2001 |access-date=24 July 2009 |archive-date=22 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322094741/http://www.koenigsberg-is-dead.de/I_Cosmopolis.html |url-status=live}}</ref> Uske maiyaa ke surname kabhi-kabhi galti se Porter bola jaawe hae. Kant ke pitaji , Johann Georg Kant, ek German harness-maker [[Klaipėda|Memel]] se rahaa,{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} jon uu time Prussia ke sab se most northeastern city (now Klaipėda, Lithuania) rahaa. Kant biswas karat rahaa ki uske palwaar Scottish descent ke rahaa, lekin iske genealogical research se verify nai sakaa gais hae.<ref>R. K. Murray, "The Origin of Immanuel Kant's Family Name", ''Kantian Review'' '''13'''(1), March 2008, pp. 190–193.</ref>
Kant ke Emanuel baptize karaa gais rahaa, aur uu aapan naam ke spellining ke badal ke Immanuel kar diis rahaa, [[Hebrew bhasa|Hebrew]] sikhe ke baad.{{sfn|Kuehn|2001|p=26}} Uu nau larrkan me se chauthaa rahaa (jisme se chhe barraa bhay rahin ).<ref>{{cite web |last=Haupt |first=Viktor |title=Rede des Bohnenkönigs – Von Petersburg bis Panama – Die Genealogie der Familie Kant |url=https://www.freunde-kants.com/kopie-von-kant-war-ostpreusse-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925124214/http://www.freunde-kants.com/attachments/article/137/Bohnenrede%202015%20%28de%29.pdf |archive-date=25 September 2015 |website=freunde-kants.com |page=7 |language=de}}</ref> Kant ke gharaana me [[Pietist]] values of religious devotion, humility, and a literal interpretation of the [[Bible]] ke stress karaa jaawat rahaa.<ref>{{Cite encyclopedia |last1=Pasternack |first1=Lawrence |title=Kant's Philosophy of Religion |date=2020 |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2020/entries/kant-religion/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Spring 2020 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=25 February 2021 |last2=Fugate |first2=Courtney}}</ref> Immanuel Kant ke suruu ke parrhai strict, punitive, aur highly disciplinary rahaa, jisme [[Latin]] aur [[religious instruction]] ke emphasise karaa jaawat rahaa, mathematics aur science ke jagha.{{sfn|Kuehn|2001|p=47}}
Aapan baad ke zindagi me, Kant ek strictly ordered life rahat rahaa. Ii bataawa jaawe hae ki parrosi aapan gharri ke uske har din ke walk se set karat rahin. {{sfn|Kuehn|2001|p=14}} Kant considered marriage twice, first to a widow and then to a [[Westphalia]]n girl, but on both occasions waited too long.{{sfn|Kuehn|2001|p=177}} Jab ki uu kabhi saadi nai karis rahaa, uske achchhaa social life rahaa; uu ek achchhaa teacher rahaa aur achchhaa lekhak bhi rahaa, aapan khaas philosophy waala kaam ke suruu kare se pahile.{{sfn|Kuehn|2001|p=169}}
===Jawaan student===
Kant suruu me dekhais rahaa ke uu parrhe me achchhaa hae. Uu pahile [[Collegium Fridericianum]] (then directed by [[Franz Albert Schultz]]) me parrhis rahaa, jahaan se uu 1740 ke summer me graduate bhais rahaa. 1740 me, 16 saal ke umar me, uu [[University of Königsberg]] me bharti bhais rahaa, jahaan pe uu aapan baaki professional jindagi talak rahii.<ref>''The American International Encyclopedia'' (New York: J.J. Little & Ives, 1954), Vol. IX.</ref> U [[Gottfried Leibniz]] aur [[Christian Wolff (philosopher)|Christian Wolff]] ke philosophy ke [[Martin Knutzen]] (Associate Professor of Logic and Metaphysics from 1734 until he died in 1751) ke niche parrhis rahaa, ek [[rationalism|rationalist]] jon baad me British philosophy aur science ke jaankari rakkhis rahaa aur Kant ke nawaa mathematical physics of [[Isaac Newton]] se introduce karis rahaa. Knutzen Kant ke theory of [[pre-established harmony]] parrhe se dissuade karis, jiske uu regard karat rahaa as "the pillow for the lazy mind".<ref>{{cite book|title=What the Tortoise Taught Us: The Story of Philosophy|url=https://archive.org/details/whattortoisetaug00port|url-access=limited|last=Porter|first=Burton|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2010|page=[https://archive.org/details/whattortoisetaug00port/page/n145 133]}}</ref> Uu Kant ke [[idealism]] se bhi dissuade karis rahaa, jisme biswas karaa jaawe hae ki reality khaali mental chij hae, jiske jaada philosophers [[18th century]] me regarded negatively. Theory of [[transcendental idealism]] jiske Kant baad me ''[[Critique of Pure Reason]]'' me saamil karis rahaa, ke develop karaa gais rahaa partially in opposition to traditional idealism. Kant ke contact students, colleagues, friends aur diners jon local [[Masonic lodge]] me aawat rahin, se rahaa.<ref>{{cite web|url=https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|title=Die Freimaurer im Alten Preußen 1738–1806|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119104900/https://library.oapen.org/bitstream/id/9c2c6b4d-7481-4e73-b443-bf29054680c2/497779.pdf|archive-date=19 November 2020|url-status=live}}</ref> Uske khaas [[publisher]], [[Johann Friedrich Hartknoch]], bhi ek Freemason rahaa.<ref name="buch-VlOi7fetEkAC-1044">Erich Donnert, ''Europa in der frühen Neuzeit: Unbekannte Quellen. Aufsätze zu Entwicklung, Vorstufen, Grenzen und Fortwirken der Frühneuzeit in und um Europa. Inhaltsverzeichnisse der Bände 1-6. Personenregister der Bände 1-7.'' Böhlau Verlag Köln Weimar 1997, ISBN 978-3-412-10702-4, p. 1044. [https://books.google.de/books?id=VlOi7fetEkAC&pg=PA1044#v=onepage Google Books]</ref>
Uske pitaji ke stroke aur baad me, 1746 me maut, uske parrhai ke interrupt karis rahaa. Kant, Königsberg ke August 1748 ke kuchh din baad chhorris rahaa;{{sfn|Kuehn|2001|p=94}} lekin uu huan August 1754 me fir lauti.{{sfn|Kuehn|2001|p=98}} Uu ek private tutor banaa rahaa, uu towns me jon Königsberg ke aas-paas rahaa, lekin aapan scholarly research karte rahaa. 1749 me uu, aapan pahila philosophical kaam, ''[[Thoughts on the True Estimation of Living Forces]]'' (written in 1745–1747) ke publish karis rahaa.<ref>[[Eric Watkins (philosopher)|Eric Watkins]] (ed.), ''Immanuel Kant: Natural Science'', Cambridge University Press, 2012: [http://assets.cambridge.org/97805213/63945/excerpt/9780521363945_excerpt.pdf "Thoughts on the true estimation..."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307213516/http://assets.cambridge.org/97805213/63945/excerpt/9780521363945_excerpt.pdf |date=7 March 2016 }}.</ref>
Königsberg ke Russian occupation, [[Seven Years' War]] (1758–1762) me, Kant ke financial circumstances ke achchhaa kar diis, kaaheki uske dher achchhaa talab waala kaam mila rahaa Russian military officers aur civil administrators jon city me rahin, ke tutor kare ke. December 1758 me, Johann David Kypke ke maut ke baad, Kant, Empress [[Elizabeth of Russia|Elizabeth]] ke petition karis ki uske khaali chair of logic and metaphysics, University of Königsberg me appoint karaa jaae, lekin ii position ke ek duusra candidate ke de dewa gais rahaa.<ref>{{cite book |last=Kuehn |first=Manfred |title=Kant: A Biography |publisher=Cambridge University Press |year=2001 |pages=118–122}}</ref>
== Suruu ke kaam ==
Kant ke jaada kar ke jaana jaawe hae, uske kaam philosophy of ethics aur metaphysics me, lekin uu khaas yogdaan aur disciplines me bhi diis rahaa. 1754 me, jab uu ek prize question [[Prussian Academy of Sciences|Berlin Academy]] ke baare me sochat rahaa, [[dunia]] ke rotation ke ek samasya ke baare me, uu argue karis rahaa ki [[Chandarma]] ke gravity dunia ke spin ke dhire kar di . Uu argue karis ki gravity aakhri me Chandarma ke [[tidal locking]] ke kaaran [[orbital resonance|coincide]] kari dunia ke rotation se. Ii prize ke, 1756 me, P. Frisi ke dewa gais rahaa, jon galti se bahas karis rahaa ki slowing down of the spin, ke virodh me.<ref>{{cite book |last=Schönfeld |first=Martin |title=The Philosophy of the Young Kant: The Precritical Project |publisher=Oxford University Press |page=84 |isbn=978-0195132182 |year=2000 }}</ref>}}<ref name="nebulous">{{cite book|last=Brush|first=Stephen G.|title=A History of Modern Planetary Physics: Nebulous Earth|year=2014|isbn=978-0521441711|page=[https://archive.org/details/historyofmodernp0000brus/page/7 7]|publisher=Cambridge University Press |url=https://archive.org/details/historyofmodernp0000brus/page/7}}</ref> Agle saal uu aapan reasoning ke expand karis rahaa [[formation and evolution of the Solar System]] talak, aapan ''[[Universal Natural History and Theory of the Heavens]]'' me.<ref name="nebulous"/> 1755 me, Kant ke licence milaa rahaa University of Königsberg me lecture kare ke aur dher topics pe, jisme mathematics, physics, logic, aur metaphysics rahaa, me lecture suruu karis rahaa. Aapan 1756 essay theory of winds ("New Remarks toward an Elucidation of the Theory of Winds") pe, Kant laid out a qualitative insight into what is now called [[Coriolis force]].<ref>{{cite book |last=Kant |first=Immanuel |author-link=Immanuel Kant |editor-last=Watkins |editor-first=Eric |title=Kant: Natural Science |chapter=New notes to explain the theory of the winds, in which, at the same time, he invites attendance at his lectures (1756) |publisher=Cambridge University Press |year=2012 |pages=374–385 |doi=10.1017/CBO9781139014380.012}}</ref>
== Duusra websites ==
{{Commons|Immanuel Kant}}
* [http://www.hkbu.edu.hk/~ppp/ksp1/KSPglos.html Stephen Plaquist's Glossary of Kantian Terminology]
* [http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm Kant's Ethical Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305184221/http://www.rsrevision.com/Alevel/ethics/kant/index.htm |date=2010-03-05 }} Kantian ethics explained, applied and evaluated
* {{gutenberg author|id=Kant, |name=Immanuel Kant}}
* [http://www.korpora.org/Kant/ All works of Kant (German)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141101095455/http://www.korpora.org/Kant/ |date=2014-11-01 }}
* [http://www.manchester.edu/kant Kant in the Classroom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903132310/http://www.manchester.edu/kant |date=2009-09-03 }} (background information for Kant's lectures)
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT216.HTM Immanuel Kant's works]: text, concordances and frequency list
==References==
{{reflist}}
{{BD|1724|1804|Kant, Immanuel}}
[[Category:K]]
[[Category:Germany ke philosopher]]
bpq8zojxafbryucyhulny3wgp189q0p
Kaossara Sani
0
51806
336666
327333
2026-07-17T07:17:21Z
InternetArchiveBot
26740
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
336666
wikitext
text/x-wiki
'''Kaossara Sani''' eik [[Togo]]lese paryaavaranavid, lekhak aur samaajashaastree hain. Vah Lom, [[Togo]] mein rahatee hai. Usne "Africa aashaavaad" kee sthaapana kee. Vah "Act On Saahel Movement" kee sah-sansthaapak aur kaaryakaaree nideshak bhee hain.<ref name=":0">{{Cite web |date=8 March 2022 |title=Kaossara Sani Urges: “Climate Justice Now! Stop Talking, Take Action!” |url=https://www.fao.org/dryland-forestry/news/news-detail/en/c/1475945/ |website=www.fao.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kaossara Sani – Akina Mama wa Afrika |url=https://www.akinamamawaafrika.org/kaossara-sani/ |language=en-US |access-date=2022-04-23 |archive-date=2022-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421153707/https://www.akinamamawaafrika.org/kaossara-sani/ |url-status=dead }}</ref>
== Praarambhik jeevan ==
Sampaadit karen kausar saanee ka janm burkina phaaso mein hua tha. baad mein, vah 9 saal kee umr mein togo aa gaee. Vah loma mein palee-badhee. Vah apanee maan aur do bhaiyon ke saath rahatee hai.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Andreoli |first=Josephine |date=13 November 2021 |title=Klimaaktivistin Kaossara Sani aus Togo kämpft für das 1,5 Grad-Ziel |url=https://www.watson.de/!785343489 |website=watson.de |language=de}}</ref>
== Sakriyataavaad ==
Unhonne aphreeka aashaavaad kee sthaapana kee. Yah ek aisa aandolan hai jo shiksha ke saath jalavaayu aur paryaavaraneey samasyaon ke samaadhaan ko badhaava deta hai. Vah "ekt on saahel moovament" kee sah-sansthaapak bhee hain. Yah aphreeka ke saahel kshetr mein kisaanon ke lie beej aur urvarak ke bhugataan ke lie dhan jutaata hai. Yah saphaee utpaadon ko khareedane aur logon ko svachchh paanee aur naveekaraneey oorja pradaan karane ke lie dhan bhee jutaata hai. Unke kaaryon ko tab aur maanyata milee jab unhonne 2021 ke sanyukt raashtr jalavaayu parivartan sammelan mein ek ghoshanaapatr bheja. dastaavez mein, usne kaha ki togo ke logon ko svachchh paanee upalabdh karaane ke lie ek borahol banaane ke lie glaasago kee yaatra kee laagat ka behatar upayog kiya jaega. Apane bayaan mein, vah ameer deshon ko 2020 ke ant tak vikaasasheel deshon ke lie jalavaayu vitt mein saalaana $ 100 biliyan pradaan karane ke unake "toote hue vaade" kee bhee yaad dilaatee hai. Ise 2015 se 2025 tak jaaree rakha jaana chaahie. Unhonne ameer deshon se jalavaayu vitt pradaan karane ka bhee aagrah kiya. 46 sabse kam vikasit deshon ke liye unhonne unase mausam steshanon ka nirmaan karake mausam aur jalavaayu parivartan anusandhaan mein nivesh karane ka bhee anurodh kiya.<ref>{{Cite web |last=Carlin |first=Samantha |date=2 August 2021 |title=Meet the Members of Green Builder Media’s Next Generation Influencer Group |url=https://www.greenbuildermedia.com/blog/meet-the-members-of-green-builder-medias-next-generation-influencer-group |website=www.greenbuildermedia.com |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vanessa Nakate Wants Climate Justice for Africa |url=https://time.com/6109452/vanessa-nakate-climate-justice/ |website=Time |language=en |access-date=2022-04-23 |archive-date=2022-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325221354/https://time.com/6109452/vanessa-nakate-climate-justice/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book |last=Nakate |first=Vanessa |url=https://books.google.co.id/books?id=eDAXEAAAQBAJ&pg=PA90&lpg=PA90&dq=Sani+Act+On+Sahel+seed&source=bl&ots=-TJc5vd9Za&sig=ACfU3U3PK9bCzyqNhtGQ3U7EPHtJSefMcA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjMu5yjqJf3AhVhSWwGHQ3xCpwQ6AF6BAgQEAM#v=onepage&q=Sani%20Act%20On%20Sahel%20seed&f=false |title=A Bigger Picture: My Fight to Bring a New African Voice to the Climate Crisis |date=2021 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-358-65450-6 |pages=91 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vetter |first=David |date=2 November 2021 |title=‘Oppose This Climate Slavery’: A Manifesto To COP26 From A West African Climate Activist |url=https://www.forbes.com/sites/davidrvetter/2021/11/02/oppose-this-climate-slavery-a-manifesto-to-cop26-from-a-west-african-climate-activist/ |website=Forbes |language=en}}</ref>
== Sandarbh ==
{{Reflist}}
9gguzdr0sv7uyw4cud06k9yknhpt1v5
Mary Montgomerie Bennett
0
52023
336672
325334
2026-07-17T09:12:50Z
InternetArchiveBot
26740
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
336672
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Montgomerie Bennett''' (1881-1961) svadeshee nyaay ke lie ek [[Australia]]n kaaryakarta theen, ek shikshak aur ostreliyaee aadivaasee adhikaaron ke lie ek aise samay mein adhivakta theen jab yah basane vaale ostreliyaee logon ke beech saamaany nahin tha. Mary Montgomerie Bennett ka bachapan inglaind aur ostreliya donon mein beeta, jahaan unake pita robart kristisan ka uttaree kveensalaind mein ek steshan tha. 1910 tak, parivaar bech diya gaya tha aur sthaayee roop se inglaind mein sthaanaantarit ho gaya tha. benet ne 1914 mein chaarls dagalas benet se shaadee kee. 1927 mein, unhonne apane pita kee jeevanee kristisan of laimaramoor prakaashit kee, jo us samay aadivaasiyon ke prati aabaadiyon kee hinsa kee sveekrti ke lie tulanaatmak roop se asaamaany thee. London mein rahate hue unhonne da ostreliyan eborijinal aiz e hyooman beeing (1930) bhee prakaashit kiya. 1930 mein, apane pati kee mrtyu ke baad, benet ne apana shesh jeevan aadivaasee kalyaan ke lie samarpit karane ke lie parth, pashchimee ostreliya mein sthaanaantarit kar diya. 1932 mein, benet levartan ke paas maunt maargaret mishan mein bas gae. aadivaasee bachchon kee shikshika ke roop mein kaam karate hue, vah mahila seva gild sahit sakriy samoohon mein bhee sakriy roop se shaamil theen. unake kaam ke kaaran 1934 mein mosale royal kameeshan ka gathan hua. Aayog ke samaksh apanee gavaahee ke dauraan, benet ne aadivaasee mahilaon ke kathit vyaapak yaun shoshan ke saath-saath adhikaariyon dvaara unake bachchon ko jabaran hataane kee ninda kee.<ref>https://espace.library.uq.edu.au/data/UQ_202012/p9780646519197_3_223.pdf?Expires=1548461559&Signature=hF06GRi773Lou9RtlikIevNQI~8rACZnvzyq-CwFrNSIYr4xGWrifQVX5R~B~ajKsbHsx~NTvFRLBARr0TpEQLF0iljaPW1M-~BJCBsvV1SAVWtvjsLprwYmCnEFoBr48CWM0TtrvaXE99WDpfhQbv3Kgz7-vRymTkC58NB0ZUoCmuRf5ox2jbYb1AbeE-3308mBROXBVhRqbtDcLqLJFqBqzdRs1~gQMS6QNx1MRqvSLwpFbXOxsXaPlooQUBL-kZSQI6Phg4saAIri~5rAZ3vQuaBC6fPHEZFkIcj6zswo0jrKfoovO~0JLm1zn24v5~tZUWDp3nqokb5vF3lyLA__&Key-Pair-Id=APKAJKNBJ4MJBJNC6NLQ</ref><ref>{{Cite web |url=http://adb.anu.edu.au/biography/bennett-mary-montgomerie-5212/text8773 |title=Archive copy |access-date=2022-05-08 |archive-date=2022-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220508045551/https://adb.anu.edu.au/biography/bennett-mary-montgomerie-5212/text8773 |url-status=dead }}</ref><ref>http://nla.gov.au/nla.news-article248960316</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.vwt.org.au/mary-montgomerie-bennett-forgotten-activist-indigenous-justice/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-08 |archive-date=2022-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027154338/https://www.vwt.org.au/mary-montgomerie-bennett-forgotten-activist-indigenous-justice/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.whise.org.au/assets/docs/policy/Victorian%20Honour%20Roll%20of%20Women%202001-%202011.pdf |title=Archive copy |access-date=2022-05-08 |archive-date=2019-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305063250/https://www.whise.org.au/assets/docs/policy/Victorian%20Honour%20Roll%20of%20Women%202001-%202011.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Sandarbh ==
{{Reflist}}
1asb65i4bkhm8akh6gpt5fmlfpjx7tv
sadasya ke baat:Kiiro23
3
55352
336667
336457
2026-07-17T08:14:18Z
~2026-40296-93
40682
336667
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Kiiro23}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 08:52, 12 Aprel 2023 (UTC)
:Hi @[[sadasya:Kiiro23|Kiiro23]] when possible, could you check the incorrect disambiguators on the Italian Wikipedia for the following footballers: (they should be corrected by adding "calciatore" before the birth year): [[it:Kees Krijgh]], [[it:Bojan Krkić (1965)]], [[it:Artur Lekbello]], [[it:Josef Novák]], [[it:Michal Pančík]], [[it:Igors Stepanovs (1966)]], [[it:Sándor Szűcs (1961)]], [[it:Alexander Vencel]]. [[khaas:Contributions/~2026-38560-83|~2026-38560-83]] ([[sadasya ke baat:~2026-38560-83|talk]]) 07:55, 6 Julai 2026 (UTC)
tcfiuipmmq87i0f6b9k8tgs02qbk35a
336668
336667
2026-07-17T08:14:54Z
~2026-40296-93
40682
336668
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Kiiro23}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 08:52, 12 Aprel 2023 (UTC)
:Hi @[[sadasya:Kiiro23|Kiiro23]] when possible, could you check the incorrect disambiguators on the Italian Wikipedia for the following footballers: (they should be corrected by adding "calciatore" before the birth year):
chrocmcyes2c9173hfdqko166v93kyq
336669
336668
2026-07-17T08:15:08Z
~2026-40296-93
40682
336669
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Kiiro23}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 08:52, 12 Aprel 2023 (UTC)
otd59i8nw9gaaceew7adfhcz4xhemw3
336670
336669
2026-07-17T08:16:03Z
~2026-40296-93
40682
/* */ Jawaab do
336670
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Kiiro23}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 08:52, 12 Aprel 2023 (UTC)
:Hi @[[sadasya:Kiiro23|Kiiro23]] when you have a chance, could you please create a disambiguation page between [[it:Tony Collins]] and [[it:Tony Collins (allenatore di calcio)]]? [[khaas:Contributions/~2026-40296-93|~2026-40296-93]] ([[sadasya ke baat:~2026-40296-93|talk]]) 08:16, 17 Julai 2026 (UTC)
4zuvbpyfouqmbmqc69kwy5cuzfcmvmg
336671
336670
2026-07-17T09:03:38Z
~2026-40078-40
40683
336671
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Kiiro23}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 08:52, 12 Aprel 2023 (UTC)
:Hi @[[sadasya:Kiiro23|Kiiro23]] when you have a chance, could you please create a disambiguation page between [[it:Tony Collins]] (by moving it to [[it:Tony Collins (giocatore di football americano)]]) and [[it:Tony Collins (allenatore di calcio)]]? [[khaas:Contributions/~2026-40296-93|~2026-40296-93]] ([[sadasya ke baat:~2026-40296-93|talk]]) 08:16, 17 Julai 2026 (UTC)
eww2z34qvsgct7qq0ek3hkvu1yxeevb
sadasya ke baat:Milind s Joglekar
3
69312
336665
2026-07-16T23:38:32Z
New user message
12502
Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page
336665
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Milind s Joglekar}}
-- [[sadasya:New user message|New user message]] ([[sadasya ke baat:New user message|talk]]) 23:38, 16 Julai 2026 (UTC)
736itl3hdq2fkt8241t999i78wkgy3k
vibhag:CS1 German-language sources (de)
14
69313
336674
2026-07-17T10:03:18Z
Hanga1966
35932
Panna jisme "[[Vibhag:German bhasa]]" hae ke banae dewa gais hae.
336674
wikitext
text/x-wiki
[[Vibhag:German bhasa]]
8xcc7m0a7w08f7lhd5dbhj0k55a3vft
vibhag:Germany ke philosopher
14
69314
336675
2026-07-17T10:04:50Z
Hanga1966
35932
Panna jisme "[[Vibhag:Germany ke log]] [[Vibhag:Philosophers]]" hae ke banae dewa gais hae.
336675
wikitext
text/x-wiki
[[Vibhag:Germany ke log]]
[[Vibhag:Philosophers]]
mopuaa36clz1b257l5id9xjn2s35h80