विकिस्रोत hiwikisource https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8B%E0%A4%A4:%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter मीडिया विशेष वार्ता सदस्य सदस्य वार्ता विकिस्रोत विकिस्रोत वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता साँचा साँचा वार्ता सहायता सहायता वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता लेखक लेखक वार्ता अनुवाद अनुवाद वार्ता पृष्ठ पृष्ठ वार्ता विषयसूची विषयसूची वार्ता TimedText TimedText talk मॉड्यूल मॉड्यूल वार्ता Event Event talk सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी 3 40 675635 675557 2026-09-04T04:02:07Z AMAN KUMAR 6475 /* रोलबैक जानकारी */ उत्तर 675635 wikitext text/x-wiki {{संवाद}} {{स्वागत}} [[सदस्य:अनिरुद्ध!|अनिरुद्ध!]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध!|वार्ता]]) २०:५१, १ अक्टूबर २०१९ (UTC) ==कोड स्वराज== अजीत जी आप का [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%A1_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C.pdf/%E0%A5%A9%E0%A5%A9&diff=216649&oldid=216648 यहाँ] अनुवाद देखा। दरसल किताब में ही वैसे '''आप''' शब्द लिखा हुआ हैं और अंग्रेजी में किताब जैसा ही करते हैं| हमें इन सब चीजों पर नीति बनानी चाहिए। --[[सदस्य:Abhinav619|Abhinav619]] ([[सदस्य वार्ता:Abhinav619|वार्ता]]) ०७:०८, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) :अभिनव जी, किताब में तो '''आज''' ही लिखा है और अंग्रेजी में स्पेलिंग गलत हो सकती है लेकिन ये स्पेलिंग की दिक्कत नहीं है। यूनीकोड में गलत कमांड से कई बार ऐसा हो जाता है कि मात्रा साथ में न लगकर अलग दिखती है ( जैसे - डॉ की जगह ड ॉ)। ऐसी बातों को कॉमनसेंस से ठीक करना ही सही रहेगा। हां प्रूफरीडिंग से संबंधित नीतियां अभी बनानी तो हैं ही। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०७:५४, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) :: अजीत जी, कॉमनसेंस वाली बात ठीक है आप कि। अंग्रेजी पर (henry को he-nr-y) जैसे किसी किताब में देखे था तो सोचा लिख देता हूँ। --[[सदस्य:Abhinav619|Abhinav619]] ([[सदस्य वार्ता:Abhinav619|वार्ता]]) ०८:४७, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) ==विकिस्रोत:खाता हेतु निवेदन== @ नमस्ते [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, यूँ तो आप काफी अनुभवी सदस्य हैं किंतु मैं जानना चाहती हूँ कि आपने [[विकिस्रोत:खाता हेतु निवेदन]] पृष्ठ को क्यों मिटाया है, जबकि वह विकिस्रोत पर त्वरित गति से मिटाई जाने वाली पुस्तकों के संबंध में बनाया गया था। यदि पृष्ठ का नाम गलत है तो उसका मात्र नाम भी बदला जा सकता है। [[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०४:५२, ७ मार्च २०२० (UTC) :{{ping|नीलम}} जी, नमस्ते। विकिस्रोत:शीघ्र हटाएँ अथवा विकिस्रोत:हटाने हेतु नीति के अंतर्गत पृष्ठ बनाए जाने चाहिए थे। उक्त नाम का औचित्य समझ नहीं आया। नाम मिलते जुलते शीर्षक से बदले जाने चाहिए। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०६:२७, ७ मार्च २०२० (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello, As '''[[:m:COVID-19|COVID-19]]''' has forced the Wikimedia communities to stay at home and like many other affiliates, CIS-A2K has decided to suspend all offline activities till 15th September 2020 (or till further notice). I present to you for an online training session for future coming months. The CIS-A2K have conducted a [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] to enrich our Indian classic literature in digital format. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some classical literature your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Book list|event page book list]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community member, please spread the news to all social media channel, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 May 2020 00.01 to 10 May 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> '''[[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] १७:४०, १७ अप्रैल २०२० (UTC)'''<br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' </div> </div> {{clear}} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlist&oldid=19991757 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == सार्वभौमिक आचार संहिता (यूनिवर्सल कोड ऑफ कंडक्ट) पर आपके महत्वपूर्ण विचार == प्रिय मित्र, [[:m:Universal_Code_of_Conduct/hi|सार्वभौमिक आचार संहिता]] (यूनिवर्सल कोड ऑफ कंडक्ट) जिसका उद्देश्य विकिपीडिया पर ऐसा वातावरण बनाने में मदद करना है जहाँ कोई भी, '''बिना किसी उत्पीड़न अथवा भय के''', सुरक्षित रूप से अपना योगदान दे सके। इस विषय पर विभिन्न समुदाय के सदस्यों से उनके विचार एकत्रित किए जा रहे हैं। चूँकि आप समुदाय के एक '''महत्वपूर्ण सदस्य''' हैं, आपके दिए विचार तथा सुझाव हमारे लिए '''अति महत्वपूर्ण''' है जो की इस सार्वभौमिक आचार संहिता को बनाने में न केवल सहायक होंगे अपितु '''हमारे विकिपीडिया समुदाय का प्रतिनिधित्व''' भी करेंगे। आपके लिए इस आचार संहिता की भाषा और सामग्री को बेहतर ढंग से प्रस्तुत करने, उत्पीड़न मुक्त स्थान बनाने तथा विकी आंदोलन को आगे बढ़ाने में योगदान करने का '''प्रमुख अवसर''' है। '''[https://docs.google.com/forms/u/1/d/e/1FAIpQLSefDi72TbTsVERmsVnfjzHxSs9LE_9NAOarPun5Wv9vpVqabg/viewform?usp=send_form आपकी सुविधा हेतु एक गूगल प्रपत्र]''' (फॉर्म ) (कुछ ही मिनटों में भरने योग्य) भी तैयार किया गया है जिसके भरनेकी '''अंतिम तिथि 25 अप्रेल 2020''' है, इस प्रपत्र को भरकर इस विषय पर अपने विचार/सुझाव देवें इसके अतिरिक्त आप अपने विचार चौपाल, [[:m:User_talk:Suyash_(WMF)|मेरे वार्ता पृष्ठ]], अथवा सीधे ई-मेल (suyash-ctr [at] wikimedia [.] org) के माध्यम से भी दे सकते है, धन्यवाद! ''यह संदेश 'मास-मैसेज' संदेश सुविधा के माध्यम से दिया गया है।'' --[[:m:User:Suyash (WMF)|Suyash (WMF)]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y||hi}} (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Suyash_(WMF)/WS-lists&oldid=19993086 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Suyash (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==बधाई== <span style="font-size:14pt">प्रिय {{PAGENAME}}, हिन्दी विकिस्रोत को '''एक लाख''' पुस्तक पृष्ठ के लक्ष्य तक पहुँचाने में योगदान के लिए आपका धन्यवाद। हम आशा करते हैं कि आप इसी तरह हिन्दी विकिस्रोत को अधिक उपयोगी और समृद्ध बनाने में अपनी महत्वपूर्ण भूमिका निभाते रहेंगे।</span> बधाई हो! [[File:Animated flower.GIF|thumb|left]] --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०४:५४, १३ जुलाई २०२० (UTC) :आपको भी बधाई। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०५:०४, १३ जुलाई २०२० (UTC) == पुस्तक परापूर्ण (transclude) करना == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} सर [[कर्मभूमि]] पुस्तक को परापूर्ण तो कर दिया गया है पर इसमें कुछ समस्या है। [[कर्मभूमि/पहला भाग 1०| भाग १०]] के बाद [[कर्मभूमि/पहला भाग ११|भाग ११]] में तो कुछ है भी नहीं। सर, कर्मभूमि में कुल ५ इकाई है, जो पुस्तक में भी भाग १-२ करके दिया हुआ है। मेरा विचार है कि इसी आधार पर‌ हम ५ अध्यायों में इसे परापूर्ण करें तो अच्छा रहेगा। अगर आपको उचित लगे तो मैं कर सकता हूँ?-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १२:००, १५ जुलाई २०२० (UTC) ::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, आपका कहना सही है कि इस पुस्तक के परापूर्णन में कई समस्याएँ हैं अभी। आप देख सकते हैं कि यह कार्य उस दौर में किया गया है जब पुराने डोमेन से नए डोमेन में विकिस्रोत आया ही था। इसमें दो परापूर्णन के दो अलग-अलग तरीक़ों का इस्तेमाल किया गया है और पब्लिक डोमेन लाइसेंस को भी अद्यतन करने की आवश्यकता है। अगर हम केवल इकाई के आधार पर अध्याय विभाजन करेंगे तब भी संतुलन बिगड़ जाएगा, क्योंकि २५० पृष्ठ की छपाई वाले संस्करण में भी पहला भाग लगभग ९० पृष्ठ का है तो कुछ भाग ३० और ५० पृष्ठों में सीमित हैं। ऐसे में यह तरीक़ा अपनाना उचित नहीं होगा। हमारा ध्यान इस बात पर भी रहना चाहिए कि कोई पुस्तक मोबाइल पर भी आसानी से पढ़ी जा सके। अगर हम ९०-१०० पृष्ठ का एक अध्याय बना देंगे तो उसे पढ़ना मुश्किल हो जाएगा। मैं इस पर विचार कर रहा हूँ कि कैसे इसे छोटे-छोटे अध्यायों में बाँटकर भी इकाई का ध्यान रखा जा सके। आप फ़िलहाल उसी पुस्तक पर कार्य करें जिसे निर्वाचित होने के लिए नामांकन किया है। उसमें अभी कुछ अशुद्धियाँ छूट गई हैं। आपने वर्तनी अशुद्धियों के साथ ही दो अध्याय बना दिए थे जिन्हें मैंने पुनर्निर्देश छोड़े बिना सही वर्तनी पर स्थानांतरित कर दिया था। आप अपने विवेक के अनुसार कुछ भी करने को स्वतंत्र हैं जिससे परियोजना को कोई क्षति न पहुँचे। बावजूद इसके आपको यही सलाह दी जाती है कि पहले ध्यानपूर्वक एक काम को पूरा कर लें तभी दूसरे काम में हाथ डालें। एक और बात का ध्यान रखें कि विकि प्रकल्पों पर 'सर/मैम/' कहने की परंपरा नहीं है, इसलिए इससे संबोधन न करें (कम से कम मेरे साथ तो नहीं), जी लगाना भी आपके विवेक और इच्छा पर निर्भर है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:२१, १५ जुलाई २०२० (UTC) {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी ठीक है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १५:२४, १५ जुलाई २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}}, इसका परापूर्णन इकाई और भाग को मिलाकर पहले से ही किया गया था। भाग १० के बाद हाइपरलिंक और दो तरह के अंकों की दिक़्क़त थी जो कि अब ठीक हो गई है। कम से कम अब परापूर्णन की समस्या नहीं है, उसके तरीक़े पर विचार किया जा सकता है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:५९, १५ जुलाई २०२० (UTC) :{{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी। एक सहायता और चाहता हूँ, आप [[प्रेमचंद की सर्वश्रेष्ठ कहानियाँ]] पृष्ठ को हटा दें ताकि मैं [[प्रेमचंद की सर्वश्रेष्ठ कहानियां]] पृष्ठ को उस पर स्थानांतरित कर पाऊं।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] ०७:४१, १७ जुलाई २०२० (UTC) ::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, पृष्ठ हटाने की कोई आवश्यकता नहीं है। आम तौर पर ऐसे मामलों में उचित/लक्ष्य पृष्ठ पर पुनर्निर्देश कर देना ही पर्याप्त है। बाद के अध्याय वाले पन्ने चूँकि बने नहीं है इसलिए उन्हें स्थानांतरित किया जा सकता है। प्राक्कथन को अलग से रखने की आवश्यकता नहीं है। वैसे भी आप जिसे हटाने को कह रहे हैं, उसका इतिहास पुराना है। ऐसी स्थिति में पुराने इतिहास वाले पृष्ठ को तभी हटाया जाना चाहिए जब वह ग़लत/अशुद्ध हो। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०८:४७, १७ जुलाई २०२० (UTC) {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी ठीक है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] ०९:१४, १७ जुलाई २०२० (UTC) ==माधवराव सप्रे की कहानियाँ== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी नमस्ते। मेरा यह अनुरोध है कि आप बताएँ [[पृष्ठ:माधवराव सप्रे की कहानियाँ.djvu/१३]] में किए गए संपादन को पूर्ववत क्यों किया गया है? .css में हुए बदलाव के बाद क्या अधूरे वाक्यों को मिलाने के लिए <nowiki><br/></nowiki> साँचे का उपयोग करना पूर्णतः अनुपयोगी है? --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) १७:५०, २२ जुलाई २०२० (UTC) :जी हाँ, यह अनुपयोगी है। इंडेक्स आधारित परापूर्णन वाले साँचे में यह वैसे भी अनुपयोगी था। दूसरे वाले साँचे में कोई फ़र्क़ नहीं पड़ेगा। पूर्ववत करने से पहले कारण बताया था (संबंधित टिप्पणी में टैग करके) और अपने वाले बदलाव करने का संपादन सारांश भी दिया था। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १८:०२, २२ जुलाई २०२० (UTC) ::[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/स्पष्टीकरण के दो शब्द]] पृष्ठ पर अगले अध्याय को जोड़ने में शायद ग़लती हुई है। अगला अध्याय [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/अन्तर्भाष्य-समीक्षा|अन्तर्भाष्य-समीक्षा]] होना चाहिए जबकि पृष्ठ पर अगला अध्याय [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/अपनी बात|अपनी बात]] दिया हुआ है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १०:१८, ३० जुलाई २०२० (UTC) :ध्यान दिलाने के लिए धन्यवाद। कड़ी सुधार दी गयी है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १०:२७, ३० जुलाई २०२० (UTC) ==लॉगिन समस्या== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी मेरे एक मित्र के लॉगिन करने में समस्या आ रही है। बार बार यह "ऐसा प्रतीत होता है कि आपके लॉगिन सत्र के साथ कोई समस्या है। सत्र अपहरण से बचाने के लिए सावधानी के तौर पर आपका यह क्रियाकलाप रद्द कर दिया गया है। कृपया प्रपत्र दोबारा जमा करें" दिखा रहा है। पासवर्ड बदलने का भी प्रयास किया गया पर कुछ नहीं हुआ। चूंकि वह अपना खाता नहीं खोल पा रही इसलिए वह पूछ भी नहीं पा रही। कृपया सहायता करें।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १२:०९, २४ जुलाई २०२० (UTC) :सुरक्षा कारणों से ऐसा सामान्यतः होता है बीच-बीच में। कई बार स्वतः सत्र लॉगआउट भी हो जाता है। इस संदेश से घबराने की कोई ज़रूरत नहीं है। ऐसे में ध्यान से सदस्यनाम और पासवर्ड भरकर सामान्य सुरक्षा निर्देशों का पालन करते जाना चाहिए। पासवर्ड बदलने का प्रयास भी किया जा सकता है यदि पासवर्ड ग़लत बताया जाय। कुछ देर बाद प्रयास करने से लॉगिन हो जाना चाहिए। अधिक दिक़्क़त हो तो आप 1997kB जी से संपर्क कीजिए। वे ग्लोबल सदस्य खातों से संबंधित कार्य देखते हैं। वे आपको उचित सहायता प्रदान कर सकते हैं। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:११, २४ जुलाई २०२० (UTC) :जी धन्यवाद 2-3 दिन से ऐसा ही हो रहा था तो थोड़ी चिंता हो रही थी। अंत में Fire Fox ब्राउज़र डाउनलोड करके खोलने पर खाता खुल गया किन्तु Chrome में अभी भी नहीं खुल रहा। शायद दो तीन दिन में Chrome में भी समस्या स्वतः हल हो जाए। आपका बहुत बहुत धन्यवाद :-)-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १६:५३, २४ जुलाई २०२० (UTC) ::कैश (cache) क्लीन करने से क्रोम में भी हो जाएगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:४२, २४ जुलाई २०२० (UTC) ==पृष्ठ प्रगति स्तर परिवर्तन में सावधानी== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, कृप्या [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ:प्रसाद_वाङ्मय_रचनावली_खंड_2.djvu/७२४&diff=412618&oldid=412416 इसे] देखें और अन्य सदस्यों की अपेक्षा रंग परिवर्तन के दौरान अतिरिक्त सावधानी बरतें। --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०९:३१, २८ अगस्त २०२० (UTC) == कोड के संदर्भ में == {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} जी मैं [[भारत का संविधान/भाग १७ राजभाषा]] को शोधित करना चाहता हूँ किन्तु इसके पृष्ठ पर दाएँ और बाएँ ओर कुछ लिखा है जैसे [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_(%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%AB%E0%A5%AD).djvu/%E0%A5%A8%E0%A5%AF%E0%A5%AF इस] पृष्ठ पर दाएँ ओर "संघ की राजभाषा" लिखा है। इन्हें मैं किस कोड का प्रयोग करके शोधित करूं यह समझ नहीं पा रहा हूँ।---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १०:४१, ८ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}}, इसके लिए <nowiki>{{overfloat right/left|depth=em(जितना मुख्य पन्ने से दूर रखना हो)|पाठ(जिसे मुख्य पन्ने से अलग दिखना हो)}}</nowiki> प्रयोग करें। अगर कोई दिक्कत होगी तो मैं एक पन्ना कर दूँगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:२६, ८ सितम्बर २०२० (UTC) ::{{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} जी मैंने [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_(%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%AB%E0%A5%AD).djvu/%E0%A5%A8%E0%A5%AF%E0%A5%AE कोशिश] की पर शायद इससे अच्छा किया जा सकता है। आप उदाहरण स्वरूप एक कर दें तो अच्छा रहेगा।---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] २२:३२, ८ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ:भारत_का_संविधान_(१९५७).djvu/२९९&action=submit इसे] देखिए। सहेजने के बाद पन्ने पर दाहिनी तरफ का ओवरफ्लोट पाठ नहीं दिखाई देगा क्योंकि स्कैन पन्ना आड़े आ रहा है। हालांकि जब आप संपादन झलक देखेंगे तो अंतर साफ दिखेगा और सबसे जरूर बात यह है कि अंतिम परिणाम के रूप में ट्रांस्क्लूडेड पन्ने को ध्यान में रखिए। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०७:५२, ९ सितम्बर २०२० (UTC) ::जी धन्यवाद:-)---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] २२:१७, ९ सितम्बर २०२० (UTC) == शोधित पृष्ठों का परापूर्णन पूर्ण == प्रिय अजीत जी, [[भ्रमरगीत-सार]] के शोधित पृष्ठों का परापूर्णन पूर्ण हो चुका है। इसके १७२ के बाद के पृष्ठ शोधित नहीं हैं। [[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) २२:४९, १२ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अनिरुद्ध कुमार}} कार्य पुनः प्रगति पर है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:४९, १३ सितम्बर २०२० (UTC) {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello Proofreader, After successfull first [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] hosted and organised by CIS-A2K in May 2020, again we are planning to conduct one more [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Indic Wikisource Proofreadthon II]].I would request to you, please submit your opinion about the dates of contest and help us to fix the dates. Please vote for your choice below. {{Clickable button 2|Click here to Submit Your Vote|class=mw-ui-progressive|url=https://strawpoll.com/jf8p2sf79}} '''Last date of submit of your vote on 24th September 2020, 11:59 PM''' I really hope many Indic Wikisource proofreader will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-A&oldid=20459409 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> </div> </div> {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-A&oldid=20459409 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Regarding protection of a page in Page-Namespace == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} Ji, I want you to remove protection from a [[Page:भारतवर्ष का इतिहास.djvu/५|page]]. For the future, I want to suggest you not to change the protections of Page-Namespace pages. This seems no point to me to protect pages in that namespace because Wikisource is a free library that anyone can edit. Thank you-[[सदस्य:Benipal hardarshan|Benipal hardarshan]] ([[सदस्य वार्ता:Benipal hardarshan|वार्ता]]) ०७:०५, १९ अक्टूबर २०२० (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 - Collect your book == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support of our 1st Proofreadthon.The CIS-A2K has conducted again 2nd [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Online Indic Wikisource Proofreadthon 2020 II]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this festive season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create Pagelist. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 Nov 2020 00.01 to 15 Nov 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistOct2020&oldid=20484797 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == संपादन पूर्ववर्त करने हेतु == @ नमस्ते {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी, मैं जानना चाहती हूं कि आपने मेरे उपयोगितावाद पुस्तक में लिए हुए संपादन को पूर्ववर्त क्यों किया। मुझे समझ नहीं आ रहा, जब पृष्ठ में कोई वर्तनी गलत नहीं थी तो मेरी गलती क्या थी। कृपया मुझे मेरी गलती बताइए। --[[सदस्य: अम्बिका साव|<span style="text-shadow: yellow 3px 3px 2px;color: green">'''अम्बिका साव'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: अम्बिका साव|<span style="text-shadow: yellow 3px 3px 2px;color: green">(📋🖊️)</span>]] २०:०५, ३ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अम्बिका साव}} अपने वार्ता पृष्ठ पर उत्तर देखें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०३:१४, ४ नवम्बर २०२० (UTC) == Templates == सुप्रभात अजीत जी, क्या आप [https://en.wikisource.org/wiki/Template:Hyphenated_word_start hws] तथा [https://en.wikisource.org/wiki/Template:Hyphenated_word_end hwe] टेम्पलेट को यहां इंपोर्ट कर सकते है। [[सदस्य:1997kB|1997kB]] ([[सदस्य वार्ता:1997kB|वार्ता]]) ०३:५६, ५ नवम्बर २०२० (UTC) : जी हाँ, कर देता हूँ। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०४:३३, ५ नवम्बर २०२० (UTC) ::धन्यवाद। [[सदस्य:1997kB|1997kB]] ([[सदस्य वार्ता:1997kB|वार्ता]]) ०५:००, ५ नवम्बर २०२० (UTC) == प्रतिभागी सहयोग == {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}}: सर, मैं भारतेंदु नाटकावली पुस्तक पर कार्यरत हूँ परन्तु प्रूफरीड के समय साँचो से सम्बन्धित परेशानी हो रही है। मैं जिन साँचो से अवगत हूँ उसका प्रयोग कर रही हूँ। साँचा ग़लत होने पर अंक क्या नहीं मिलेंगे।-[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) १०:३८, ७ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|Manisha yadav12}} उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर देखें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:०६, ७ नवम्बर २०२० (UTC) {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} : सर, मैं साफ़ माथे का समाज पुस्तक पर कार्य कर सकती हूँ।-[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) ०५:३१, ११ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|Manisha yadav12}} अपने वार्ता पृष्ठ पर उत्तर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०५:३९, ११ नवम्बर २०२० (UTC) {{Ping|अजीत कुमार तिवारी}}:सर, एक सहायता चाहिए,[[विषयसूची:राजा और प्रजा.pdf|राजा और प्रजा]] में पन्ने के ऊपरी भाग में कौन सा नियम लगेगा। सर rh इस साँचे का प्रयोग करने से गलती हो रही है शायद। -- <small>यह अहस्ताक्षरित संदेश [[सदस्य:अमृता कुमारी पाण्डेय|अमृता कुमारी पाण्डेय]] द्वारा लिखा गया है।</small> :{{सुनो|अमृता कुमारी पाण्डेय}} उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १६:४३, ११ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}}:सर, मैंने जिस पुस्तक का चयन‌किया है उस पुस्तक के कुछ पन्ने अधूरे छपे हुए एवं उसको शोधित करने में दिक्कत हो रही है सर आपकी मदद चाहिए।--[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) ::{{सुनो|Manisha yadav12}}, जिन पन्नों की छपाई ग़लत है उन्हें आप फ़िलहाल छोड़ सकती हैं। मूल किताब देखकर उनको शोधित कर लिया जाएगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:३७, १६ अगस्त २०२१ (UTC) == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> It has been 15 days since Indic Wikisource Proofreadthon 2020 online proofreading contest has started and all 12 communities have been performing extremely well. <br/> However, the 15 days contest comes to end on today, '''15 November 2020 at 11.59 PM IST'''. We thank you for your contribution tirelessly for the last 15 days and we wish you continue the same in future events!<br/> *See more stats at https://indic-wscontest.toolforge.org/contest/ Apart from this contest end date, we will declare the final result on '''20th November 2020'''. We are requesting you, please re-check your contribution once again. This extra-time will be for re-checking the whole contest for admin/reviewer. The contest admin/reviewer has a right revert any proofread/validation as per your language community standard. We accept and respect different language community and their different community proofreading standards. Each Indic Wikisource language community user (including admins or sysops) have the responsibility to maintain their quality of proofreading what they have set. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/All-Participants&oldid=20666529 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == टिप्पणी के लिए अनुरोध-प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता == नमस्ते दोस्तो, मैंने [[Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|यहां चर्चा और सलाह के लिए]] अनुरोध शुरू किया है। पिछले साल हमने दो प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता आयोजित की थी। भारतीय भाषा विकीसोर्स के भविष्य के विजन को सेट करने के लिए आपकी प्रतिक्रिया और टिप्पणियों की बहुत आवश्यकता है। चर्चा करने के लिए अंग्रेजी एक आम भाषा हो सकती है, पर अगर आप अपनी मूल भाषा में लिखना चाहते है तो आपका स्वागत है। इंडिक विकिसोर्स कम्युनिटी की ओर से जयंता नाथ १०:४७, २३ जनवरी २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == टिप्पणी के लिए अनुरोध-प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता == नमस्ते दोस्तो, मैंने [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|यहां चर्चा और सलाह के लिए]] अनुरोध शुरू किया है। पिछले साल हमने दो प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता आयोजित की थी। भारतीय भाषा विकीसोर्स के भविष्य के विजन को सेट करने के लिए आपकी प्रतिक्रिया और टिप्पणियों की बहुत आवश्यकता है। चर्चा करने के लिए अंग्रेजी एक आम भाषा हो सकती है, पर अगर आप अपनी मूल भाषा में लिखना चाहते है तो आपका स्वागत है। इंडिक विकिसोर्स कम्युनिटी की ओर से जयंता नाथ ११:०४, २३ जनवरी २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Requests for comments : Indic wikisource community 2021 == (Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it)<br> Dear Wiki-librarian,<br> Coming two years CIS-A2K will focus on the Indic languages Wikisource project. To design the programs based on the needs of the community and volunteers, we invite your valuable suggestions/opinion and thoughts to [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Needs assessment 2021|Requests for comments]]. We would like to improve our working continuously taking into consideration the responses/feedback about the events conducted previously. We request you to go through the various sections in the RfC and respond. Your response will help us to decide to plan accordingly your needs.<br> Please write in detail, and avoid brief comments without explanations.<br> Jayanta Nath<br> On behalf<br> Centre for Internet & Society's Access to Knowledge Programme (CIS-A2K) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == मदद == मुझे और मेरे कुछ साथियोंं को हिंदी विकिस्रोत की संपादन तकनीक और उपयोग की जानकारी लेनी है। आप अगर मदद करने की स्थिति में हैं, तो मुझसे संपर्क कर लें। धन्यवाद। [[सदस्य:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[सदस्य वार्ता:Mulkh Singh|वार्ता]]) ११:४९, २७ मई २०२१ (UTC) :संपादन तकनीक और उपयोग के मामले में हिंदी विकिस्रोत अन्य विकिस्रोत की तरह ही है। आप और आपके साथी हिंदी टाइप कर लेते हैं तो किसी किताब पर संपादन आरंभ करें। कोई समस्या होगी तो यथासंभव सहायता की जाएगी। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:४६, २७ मई २०२१ (UTC) == इंडिक विकिसोर्स प्रूफ्रेडथॉन अगस्त २०२१ == प्यारे संपादकों, पिछले साल प्रूफरीडथॉन में आपकी भागीदारी और समर्थन के लिए आपको धन्यवाद और बधाई। CIS-A2K ने इस साल फिर से ऑनलाइन [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|इंडिक विकिसोर्स प्रूफरीडथॉन अगस्त 2021]] का आयोजन किया है ताकि इस भारतीय स्वतंत्रता के सीजन में हमारे भारतीय क्लासिक साहित्य को डिजिटल प्रारूप में समृद्ध किया जा सके। '''आपको किस चीज़ की जरूरत है; ''' '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड की जाने वाली किताबों के संग्रह दी ज़रूरत। कृपया अपनी भाषा में कोई पुस्तक खोजने में हमारी सहायता करें। पुस्तक किसी तीसरे पक्ष की वेबसाइट पर यूनिकोड स्वरूपित पाठ के साथ उपलब्ध नहीं होनी चाहिए। कृपया पुस्तकें एकत्र करें और हमारे इवेंट की [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|पृष्ठ पुस्तक सूची]] में जोड़ें। आपको यहां बताए गए कॉपीराइट दिशा-निर्देशों का पालन करना चाहिए। पुस्तक खोजने के बाद, आपको पुस्तक के पृष्ठों की जांच करनी चाहिए और <पेजलिस्ट/> बनाना चाहिए। '''प्रतिभागी:''' यदि आप इस कार्यक्रम में भाग लेना चाहते हैं तो कृपया प्रतिभागी अनुभाग में अपने नाम पर [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|हस्ताक्षर]] करें। '''समीक्षक:''' कृपया इस प्रूफरीडथॉन के [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|व्यवस्थापक/समीक्षक]] के रूप में स्वयं को बढ़ावा दें और अपना प्रस्ताव यहां जोड़ें। व्यवस्थापक/समीक्षक इस प्रूफरीडथॉन में भाग ले सकते हैं। '''मीडिया कवरेज:''' हम सभी इंडिक विकिसोर्स समुदाय के सदस्यों से अनुरोध करते हैं, कृपया सभी सोशल मीडिया चैनलों में जानकारी पहुंचाइए, हम हमेशा आपके विकिपीडिया/विकिसोर्स को साइटनोटिस का उपयोग करने के लिए मनाने की कोशिश करते हैं। बेशक, आपको अपने स्वयं के विकिसोर्स साइटनोटिस का भी उपयोग करना चाहिए। कुछ पुरस्कार: CIS-A2K द्वारा कुछ पुरस्कार दिए जा सकते हैं। मान्य और प्रूफरीड पृष्ठों की गणना करने का एक तरीका:इंडिक विकिसोर्स कॉन्टेस्ट टूल्स <https://indic-wscontest.toolforge.org/> '''समय :''' 15 अगस्त 2021 से 00.01 से 31 अगस्त 2021 तक 23.59 (IST) '''नियम और दिशानिर्देश:''' मूल नियम और [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules|दिशानिर्देश]] यहां वर्णित हैं। '''स्कोरिंग:''' विवरण [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules#Scoring_system|स्कोरिंग]] विधि का वर्णन यहां किया गया है। हम आशा करता हूं कि इस वर्ष लॉकडाउन में कई भारतीय विकी स्रोत शामिल। होंगे। आप के प्रति वफादार जयंत नाथ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == सहायता == जैसा की आपने बताया की "प्रारूप अनुसार प्रूफरीड स्तर सही नहीं", यहाँ पर 'प्रूफरीड' का क्या मतलब है? इसे किस प्रकार ठीक किया जा सकता है? क्या आप मुझे एक उदाहरण दे सकते हैं? और मुझे ये भी बताये की शोधित किया गया पृष्ठ मूल पृष्ठ के पूर्ण रूप से समान लगना चाहिए या भाषा त्रुटि को सही करने के लिए थोड़ा बदलाव किया जा सकता है? [[सदस्य:Dineshswamiin|Dineshswamiin]] ([[सदस्य वार्ता:Dineshswamiin|वार्ता]]) ०९:४१, २१ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|Dineshswamiin}} जी, उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। धन्यवाद। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १४:०६, २१ अगस्त २०२१ (UTC) == अशोधित (चिह्नित) करने के संबंद्ध में == अजीत जी नमस्ते। आपने हाल ही में मेरे शोधित पृष्ठों को अशोधित किया है परन्तु कारण मुझे समझ नहीं आया। क्या gap कोड के प्रयोग करने के कारण ऐसा किया गया है? अगर ऐसा है तो आप मुझे सूचित कर देते मैं अपने पृष्ठों को सुधार देता। क्या कोई अन्य कारण है तो वह भी बताएँ।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:१०, २५ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} जी, आप संपादन का इतिहास देखकर पता कर सकते हैं कि क्या सुधार किया गया है। पुनरीक्षण के दौरान आपके प्रत्येक पृष्ठ में स्वीकार्य स्तर से अधिक की ग़लतियाँ मिल रही हैं। केवल <nowiki>{{Gap}}</nowiki> की गलती नहीं है। आप संपादन का इतिहास न देख पा रहे हों तो [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ%3Aचन्द्रगुप्त_मौर्य्य.pdf%2F१८&type=revision&diff=492587&oldid=489914 इसे] देखें। आपको आरंभ में ही सूचित किया गया था, साथ ही आपको २४ घंटे से अधिक का समय भी दिया गया। चूंकि आप औपचारिक प्रशिक्षण प्राप्त सदस्य हैं इसलिए आपको हर छोटी-छोटी बात के लिए टोका नहीं जाएगा। आगे भी पन्नों को शोधित करते हुए सावधानी बरतें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:२१, २५ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी बताने के लिए शुक्रिया। मैं अनुस्वार का प्रयोग कई जगह पर इसलिए नहीं कर रहा था क्योंकि स्रोत पाठ में भी अनुस्वार नहीं दिख रहें थें, इसलिए स्रोत पाठ से भिन्न ना हो जाए सम्पादन पृष्ठ इसलिए उनका प्रयोग करने से हिचक रहा था। इसे तर्क ना समझिएगा क्योंकि मैं मुझे अपनी गलती स्वीकार है।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:३९, २५ अगस्त २०२१ (UTC) :::कृपया एक प्रश्न का उत्तर और दे दें कि क्या इन पृष्ठों को सुधार कर मैं दोबारा शोधित कर सकता हूँ? कोई समस्या तो नहीं होगी?--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:४७, २५ अगस्त २०२१ (UTC) ::::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, सुधारने के बाद आप उन पन्नों को पुनः शोधित कर सकते हैं, इसमें कोई समस्या नहीं है। हालाँकि इन पन्नों में केवल अनुस्वार और अनुनासिक की ग़लतियाँ ही नहीं हैं। आप अभी तक लाघव चिह्न और शून्य के बीच भी अंतर नहीं कर पा रहे हैं। वर्तनियों की अशुद्धियाँ भी पर्याप्त मात्रा में हुई हैं। जब आप स्वयं संपादन सारांश ('कोड लगाना बाकि है') में 'बाकी' को बार-बार 'बाकि' लिख रहे थे तो वर्तनी अशुद्धि के लिए ख़राब स्कैन का तर्क वैसे भी बेमानी हो गया। ख़ैर, आपने मेहनत की है इसलिए तीन-चार संशोधनों के बाद मैंने पुनः शोधित करना बंद कर दिया ताकि आप चाहें तो उन्हें सुधार कर दुबारा शोधित कर सकें। ध्यान रहे कि ग़लतियाँ छूट गईं तो पन्नों की शोधित स्थिति फिर से बदल दी जाएगी। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०४:३१, २६ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी धन्यावाद। कृपया इन पृष्ठों को देखें [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AB%E0%A5%AF १] [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AC%E0%A5%A8 २] [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AC%E0%A5%A6 ३] क्या अब इन्हें शोधित स्तर पर लाया जा सकता है?--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> ०४:४५, २६ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} जी, मुझे जितना संकेत करना था कर चुका, अब 'अथ से आरंभ' की अपेक्षा न रखें। आप अपने विवेक से जो करना चाहें कर सकते हैं। मैं पुनरीक्षण करके बता दूँगा कि वह सही है अथवा नहीं। अभी मैंने आपके द्वारा पुनः संशोधित दो पन्नों को 'अशोधित चिह्नित' किया है तथा एक में सुधार भी किया है। आप इस बात का भी ध्यान रखें कि मैंने आपके द्वारा 'शोधित चिह्नित' पन्नों को 'अशोधित चिह्नित' किया है न कि 'शोधित' को 'अशोधित'। आपके शीर्षक से ऐसा लग रहा था कि जैसे मैंने आपके शोधित कार्य को बिगाड़कर अशोधित कर दिया। यही कारण है कि मैंने कोष्ठक में चिह्नित जोड़ दिया ताकि संवाद के विषय की स्पष्टता बनी रहे। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ११:५६, २६ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी ठीक है। परन्तु आप '''dhr''' कोड का प्रयोग कब और क्यों करते है, यह बता सकते हैं? मुझे इसके सम्बन्ध में अभी कोई जानकारी नहीं है।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १२:१०, २६ अगस्त २०२१ (UTC) :::<nowiki>{{dhr}}</nowiki> कोड नहीं साँचा है, जिसके बारे में आप [https://hi.wikisource.org/wiki/साँचा:Dhr यहाँ] पढ़ सकते हैं। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:४३, २६ अगस्त २०२१ (UTC) == विकिमीडिया फाउंडेशन के वर्ष 2021 के बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के चुनावों में मतदान करना भूलिएगा नही == आपका अजीत कुमार तिवारी, यह संदेश आपको इसलिए भेजा जा रहा है क्योंकि आप विकिमीडिया फाउंडेशन के वर्ष 2021 के बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के चुनावों में मतदान करने के योग्य हैं। इस बार चुनाव 18 अगस्त, 2021 को शुरू होंगे और 31 अगस्त, 2021 को बंद होंगे। विकिमीडिया फाउंडेशन, हिन्दी विकिस्रोत जैसी परियोजनाओं का संचालन करता है और इसके संचालन की जिम्मेदारी बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के हाथों में है। बोर्ड विकिमीडिया फाउंडेशन का निर्णय लेने वाला निकाय है। [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के बारे में अधिक जानकारी यहां से प्राप्त करें]]। इस साल कम्युनिटी के वोटों के आधार पर चार सीटों का चयन किया जाएगा। इन सीटों के लिए दुनिया भर से 19 उम्मीदवार मैदान में हैं। [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के वर्ष 2021 के उम्मीदवारों के बारे में अधिक जानकारी यहां से प्राप्त करें]]। कम्युनिटी के लगभग 70,000 सदस्यों को मतदान के लिए आमंत्रण दिया गया है। जिसमें आप भी शामिल हैं! मतदान केवल 31 अगस्त 23:59 UTC तक जारी रहेगी। *[[:hi:Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''हिन्दी विकिस्रोत के सुरक्षित निर्वाचन पर जाकर मतदान करें''']]। अगर आप पहले ही मतदान कर चुके हैं, तो मतदान करने के लिए धन्यवाद और कृपया इस ई-मेल को नज़रअंदाज़ करें। लोग केवल एक बार वोट कर सकते हैं, भले ही उनके पास कितने भी अकाउंट हों। [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|इस चुनाव के बारे में अधिक जानकारी यहां से पढ़ें]]। [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:२८, २६ अगस्त २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21937902 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:KCVelaga (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==सूचना== नमस्कार। ‎बिपिन बिहारी साव २३ अंतिम अपडेट में बारहवें स्थान पर रहे हैं इसलिए उनके लिए बीस पृष्ठ छोड़कर मैं उनके द्वारा चयनित पुस्तक पर शोधन कर रही हूँ। --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ००:०९, ३१ अगस्त २०२१ (UTC) :उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ००:३४, ३१ अगस्त २०२१ (UTC) == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. All 10 communities have been performing extremely well. Thank you for your work as a reviewer, as we know that how painful it was. <br/> To send the honour a gift to you, [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Thanks <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] १५:३३, २५ सितम्बर २०२१ (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> १८:१५, ४ जनवरी २०२२ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(4)&oldid=22532508 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Johan (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == इंडिक विकिसोर्स प्रूफ्रेडथॉन मार्च २०२२ == प्यारे संपादकों, पिछले साल प्रूफरीडथॉन में आपकी भागीदारी और समर्थन के लिए आपको धन्यवाद और बधाई। CIS-A2K ने इस साल फिर से ऑनलाइन [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|इंडिक विकिसोर्स प्रूफरीडथॉन मार्च 2022]] का आयोजन किया है ताकि इस भारतीय स्वतंत्रता के सीजन में हमारे भारतीय क्लासिक साहित्य को डिजिटल प्रारूप में समृद्ध किया जा सके। '''आपको किस चीज़ की जरूरत है; ''' '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड की जाने वाली किताबों के संग्रह दी ज़रूरत। कृपया अपनी भाषा में कोई पुस्तक खोजने में हमारी सहायता करें। पुस्तक किसी तीसरे पक्ष की वेबसाइट पर यूनिकोड स्वरूपित पाठ के साथ उपलब्ध नहीं होनी चाहिए। कृपया पुस्तकें एकत्र करें और हमारे इवेंट की [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|पृष्ठ पुस्तक सूची]] में जोड़ें। आपको यहां बताए गए कॉपीराइट दिशा-निर्देशों का पालन करना चाहिए। पुस्तक खोजने के बाद, आपको पुस्तक के पृष्ठों की जांच करनी चाहिए और <पेजलिस्ट/> बनाना चाहिए। '''प्रतिभागी:''' यदि आप इस कार्यक्रम में भाग लेना चाहते हैं तो कृपया प्रतिभागी अनुभाग में अपने नाम पर [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|हस्ताक्षर]] करें। '''समीक्षक:''' कृपया इस प्रूफरीडथॉन के [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|व्यवस्थापक/समीक्षक]] के रूप में स्वयं को बढ़ावा दें और अपना प्रस्ताव यहां जोड़ें। व्यवस्थापक/समीक्षक इस प्रूफरीडथॉन में भाग ले सकते हैं। '''मीडिया कवरेज:''' हम सभी इंडिक विकिसोर्स समुदाय के सदस्यों से अनुरोध करते हैं, कृपया सभी सोशल मीडिया चैनलों में जानकारी पहुंचाइए, हम हमेशा आपके विकिपीडिया/विकिसोर्स को साइटनोटिस का उपयोग करने के लिए मनाने की कोशिश करते हैं। बेशक, आपको अपने स्वयं के विकिसोर्स साइटनोटिस का भी उपयोग करना चाहिए। कुछ पुरस्कार: CIS-A2K द्वारा कुछ पुरस्कार दिए जा सकते हैं। मान्य और प्रूफरीड पृष्ठों की गणना करने का एक तरीका: [https://indic-wscontest.toolforge.org/ इंडिक विकिसोर्स कॉन्टेस्ट टूल्स] '''समय :''' 01 मार्च 2022 से 00.01 से 16 मार्च 2022 तक 23.59 (IST) '''नियम और दिशानिर्देश:''' मूल नियम और [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules|दिशानिर्देश]] यहां वर्णित हैं। '''स्कोरिंग:''' विवरण [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules#Scoring_system|स्कोरिंग]] विधि का वर्णन यहां किया गया है। हम आशा करता हूं कि इस वर्ष लॉकडाउन में कई भारतीय विकी स्रोत शामिल। होंगे। आप के प्रति वफादार जयंत नाथ. १७:५४, १० फ़रवरी २०२२ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==[https://hi.m.wikipedia.org/wiki/जमुना_किनारे]== {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} कृपया उपर्युक्त पृष्ठ को प्रबंधक स्तर तक सुरक्षित करने की कृपा करें। [https://hi.m.wikipedia.org/wiki/स:जैस_चौधरी] ने नया खाता बना लिया है। वह उत्पात कर सकता है। [[विशेष:योगदान/117.225.11.39|117.225.11.39]] ०५:२९, १ मई २०२२ (UTC) == चांदी की डिबिया == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} आपने आज मेरे द्वारा कुछ 'प्रमाणित' पृष्ठों को 'शोधित' में परिवर्तित किया। क्या आप कारण समझा सकते हैं ताकि मैं भूल सुधार सकूं? [[सदस्य:Seomelono|Seomelono]] ([[सदस्य वार्ता:Seomelono|वार्ता]]) १८:२४, ६ अगस्त २०२२ (UTC) :{{सुनिए|Seomelono}} जी, कृपया [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ%3Aचाँदी_की_डिबिया.djvu%2F१०४&type=revision&diff=517531&oldid=517509 इसे] देखें। प्रारूप और वर्तनी के कारण आपके प्रमाणित संपादन पूर्ववत कर दिए गए थे। आपके लिए सुझाव है कि कोई भी पृष्ठ प्रमाणित न करें। यदि वर्तनी संपादन करें तो केवल शोधित ही चिह्नित करें ताकि उसमें सुधार किया जा सके। धन्यवाद। [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १८:३०, ८ अगस्त २०२२ (UTC) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:२५, १६ नवम्बर २०२२ (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १५:२१, १८ नवम्बर २०२२ (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १६:२१, २ दिसम्बर २०२२ (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ०८:११, १८ दिसम्बर २०२२ (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == हिंदी विकिस्रोत सामुदायिक कौशल-निर्माण कार्यशाला रजिस्ट्रेशन == नमस्कार, हम आशा करते हैं कि आप सब तंदरुस्त होंगे। आपको सूचित किया जा रहा है कि आज से यानी कि 8 फरवरी 2023 से हिंदी विकिस्रोत सामुदायिक कौशल-निर्माण कार्यशाला के रजिस्ट्रेशन ऑपन हो गई है जो 15 फरवरी 2023 तक जारी रहेगी। कृपया अपना कुछ कीमती समय निकाल कर [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck0SZ_TNpa5j9z3X_IJ8Y4PAIKNxjd3bRPmkeP_s9_vkwp7g/viewform इस फार्म] को ज़रूर भरें। बहुत शुक्रिया --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १०:३४, ९ फ़रवरी २०२३ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:CIS-A2K/Events/Hindi_Wikisource_Community_skill-building_workshop&oldid=24472896 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> २३:०२, ७ जुलाई २०२३ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_1&oldid=25272788 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Samuel (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == स्थानांतरण अनुरोध [[सदस्य:SM7/भविष्य में करने हेतु काम]] == नमस्ते अजीत जी, कृप्य उक्त पृष्ठ को [[सदस्य:SM7/TODO]] पर बिना पुनर्प्रेषण छोड़े स्थानांतरित कर दें। अग्रिम धन्यवाद। --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> १५:३८, २१ जुलाई २०२३ (UTC) == विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024 परिणाम == [[File:Wikisource Barnstar Blue Hires.png|right|90 px]]बधाई हो! <span style="font-size:11pt">प्रिय {{PAGENAME}} जी, [[विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024|सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024]] में आयोजक के रूप में भाग लेकर इसे सफल बनाने के लिए आयोजक मंडल आपका धन्यवाद करता है। ई-मेल पर कूपन द्वारा पुरस्कार राशि तथा प्रतिभागिता प्रमाण पत्र प्राप्त करने के लिए 5 अप्रैल 2024 तक [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfNQpP4Zn6GmQ3XIjDWlQ-KItIqnm-seTMO6PZGcu22lV7fgA/viewform प्रतिभागी सूचना प्रपत्र] जरूर भरें। --[[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) ११:२८, २२ मार्च २०२४ (UTC) == विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४ परिणाम == [[File:Wikisource Barnstar Blue Hires.png|right|90 px]]बधाई हो! <span style="font-size:11pt">प्रिय {{PAGENAME}} जी, [[विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४|सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४]] में आयोजक/निर्णायक के रूप में भाग लेकर इसे सफल बनाने के लिए आयोजक मंडल आपका धन्यवाद करता है। पुरस्कार राशि तथा प्रतिभागिता प्रमाण पत्र प्राप्त करने के लिए 14 सितंबर 2024 तक [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWVzDKMKixXn6K3U3B6vM1_CR8nx64sKCUn304IAf9mBPPSQ/viewform पुरस्कार सूचना प्रपत्र] जरूर भरें। पुरस्कार प्राप्त होने की सूचना भी जरूर दें।</span> --[[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) ०८:०५, ७ सितम्बर २०२४ (UTC) == रोलबैक जानकारी == @[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, हिन्दी विकिस्रोत पर रोलबैक का नामांकन कहाँ कर सकते है। [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- १६:५६, २ सितम्बर २०२६ (UTC) :विकिस्रोत पर ऐसा कोई सदस्य वर्ग नहीं है। [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:०४, २ सितम्बर २०२६ (UTC) ::@[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी में अभी [[विकिस्रोत:प्रशासक/निर्वाचन|यह पृष्ठ]] देखा रहा था, जिसमें अनिरुद्ध जी को प्रशासक अधिकार हेतु अस्वीकृत घोषित किया गया था। क्या उन्हें पुनः नामांकित किया जा सकता है [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- ०४:०२, ४ सितम्बर २०२६ (UTC) psp7dkj9w0mtomj61q1tdnvr061ad6d 675636 675635 2026-09-04T04:02:46Z AMAN KUMAR 6475 /* रोलबैक जानकारी */ उत्तर में सुधार किया 675636 wikitext text/x-wiki {{संवाद}} {{स्वागत}} [[सदस्य:अनिरुद्ध!|अनिरुद्ध!]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध!|वार्ता]]) २०:५१, १ अक्टूबर २०१९ (UTC) ==कोड स्वराज== अजीत जी आप का [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%A1_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C.pdf/%E0%A5%A9%E0%A5%A9&diff=216649&oldid=216648 यहाँ] अनुवाद देखा। दरसल किताब में ही वैसे '''आप''' शब्द लिखा हुआ हैं और अंग्रेजी में किताब जैसा ही करते हैं| हमें इन सब चीजों पर नीति बनानी चाहिए। --[[सदस्य:Abhinav619|Abhinav619]] ([[सदस्य वार्ता:Abhinav619|वार्ता]]) ०७:०८, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) :अभिनव जी, किताब में तो '''आज''' ही लिखा है और अंग्रेजी में स्पेलिंग गलत हो सकती है लेकिन ये स्पेलिंग की दिक्कत नहीं है। यूनीकोड में गलत कमांड से कई बार ऐसा हो जाता है कि मात्रा साथ में न लगकर अलग दिखती है ( जैसे - डॉ की जगह ड ॉ)। ऐसी बातों को कॉमनसेंस से ठीक करना ही सही रहेगा। हां प्रूफरीडिंग से संबंधित नीतियां अभी बनानी तो हैं ही। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०७:५४, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) :: अजीत जी, कॉमनसेंस वाली बात ठीक है आप कि। अंग्रेजी पर (henry को he-nr-y) जैसे किसी किताब में देखे था तो सोचा लिख देता हूँ। --[[सदस्य:Abhinav619|Abhinav619]] ([[सदस्य वार्ता:Abhinav619|वार्ता]]) ०८:४७, १५ अक्टूबर २०१९ (UTC) ==विकिस्रोत:खाता हेतु निवेदन== @ नमस्ते [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, यूँ तो आप काफी अनुभवी सदस्य हैं किंतु मैं जानना चाहती हूँ कि आपने [[विकिस्रोत:खाता हेतु निवेदन]] पृष्ठ को क्यों मिटाया है, जबकि वह विकिस्रोत पर त्वरित गति से मिटाई जाने वाली पुस्तकों के संबंध में बनाया गया था। यदि पृष्ठ का नाम गलत है तो उसका मात्र नाम भी बदला जा सकता है। [[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०४:५२, ७ मार्च २०२० (UTC) :{{ping|नीलम}} जी, नमस्ते। विकिस्रोत:शीघ्र हटाएँ अथवा विकिस्रोत:हटाने हेतु नीति के अंतर्गत पृष्ठ बनाए जाने चाहिए थे। उक्त नाम का औचित्य समझ नहीं आया। नाम मिलते जुलते शीर्षक से बदले जाने चाहिए। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०६:२७, ७ मार्च २०२० (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello, As '''[[:m:COVID-19|COVID-19]]''' has forced the Wikimedia communities to stay at home and like many other affiliates, CIS-A2K has decided to suspend all offline activities till 15th September 2020 (or till further notice). I present to you for an online training session for future coming months. The CIS-A2K have conducted a [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] to enrich our Indian classic literature in digital format. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some classical literature your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Book list|event page book list]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community member, please spread the news to all social media channel, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 May 2020 00.01 to 10 May 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> '''[[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] १७:४०, १७ अप्रैल २०२० (UTC)'''<br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' </div> </div> {{clear}} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlist&oldid=19991757 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == सार्वभौमिक आचार संहिता (यूनिवर्सल कोड ऑफ कंडक्ट) पर आपके महत्वपूर्ण विचार == प्रिय मित्र, [[:m:Universal_Code_of_Conduct/hi|सार्वभौमिक आचार संहिता]] (यूनिवर्सल कोड ऑफ कंडक्ट) जिसका उद्देश्य विकिपीडिया पर ऐसा वातावरण बनाने में मदद करना है जहाँ कोई भी, '''बिना किसी उत्पीड़न अथवा भय के''', सुरक्षित रूप से अपना योगदान दे सके। इस विषय पर विभिन्न समुदाय के सदस्यों से उनके विचार एकत्रित किए जा रहे हैं। चूँकि आप समुदाय के एक '''महत्वपूर्ण सदस्य''' हैं, आपके दिए विचार तथा सुझाव हमारे लिए '''अति महत्वपूर्ण''' है जो की इस सार्वभौमिक आचार संहिता को बनाने में न केवल सहायक होंगे अपितु '''हमारे विकिपीडिया समुदाय का प्रतिनिधित्व''' भी करेंगे। आपके लिए इस आचार संहिता की भाषा और सामग्री को बेहतर ढंग से प्रस्तुत करने, उत्पीड़न मुक्त स्थान बनाने तथा विकी आंदोलन को आगे बढ़ाने में योगदान करने का '''प्रमुख अवसर''' है। '''[https://docs.google.com/forms/u/1/d/e/1FAIpQLSefDi72TbTsVERmsVnfjzHxSs9LE_9NAOarPun5Wv9vpVqabg/viewform?usp=send_form आपकी सुविधा हेतु एक गूगल प्रपत्र]''' (फॉर्म ) (कुछ ही मिनटों में भरने योग्य) भी तैयार किया गया है जिसके भरनेकी '''अंतिम तिथि 25 अप्रेल 2020''' है, इस प्रपत्र को भरकर इस विषय पर अपने विचार/सुझाव देवें इसके अतिरिक्त आप अपने विचार चौपाल, [[:m:User_talk:Suyash_(WMF)|मेरे वार्ता पृष्ठ]], अथवा सीधे ई-मेल (suyash-ctr [at] wikimedia [.] org) के माध्यम से भी दे सकते है, धन्यवाद! ''यह संदेश 'मास-मैसेज' संदेश सुविधा के माध्यम से दिया गया है।'' --[[:m:User:Suyash (WMF)|Suyash (WMF)]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y||hi}} (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Suyash_(WMF)/WS-lists&oldid=19993086 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Suyash (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==बधाई== <span style="font-size:14pt">प्रिय {{PAGENAME}}, हिन्दी विकिस्रोत को '''एक लाख''' पुस्तक पृष्ठ के लक्ष्य तक पहुँचाने में योगदान के लिए आपका धन्यवाद। हम आशा करते हैं कि आप इसी तरह हिन्दी विकिस्रोत को अधिक उपयोगी और समृद्ध बनाने में अपनी महत्वपूर्ण भूमिका निभाते रहेंगे।</span> बधाई हो! [[File:Animated flower.GIF|thumb|left]] --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०४:५४, १३ जुलाई २०२० (UTC) :आपको भी बधाई। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०५:०४, १३ जुलाई २०२० (UTC) == पुस्तक परापूर्ण (transclude) करना == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} सर [[कर्मभूमि]] पुस्तक को परापूर्ण तो कर दिया गया है पर इसमें कुछ समस्या है। [[कर्मभूमि/पहला भाग 1०| भाग १०]] के बाद [[कर्मभूमि/पहला भाग ११|भाग ११]] में तो कुछ है भी नहीं। सर, कर्मभूमि में कुल ५ इकाई है, जो पुस्तक में भी भाग १-२ करके दिया हुआ है। मेरा विचार है कि इसी आधार पर‌ हम ५ अध्यायों में इसे परापूर्ण करें तो अच्छा रहेगा। अगर आपको उचित लगे तो मैं कर सकता हूँ?-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १२:००, १५ जुलाई २०२० (UTC) ::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, आपका कहना सही है कि इस पुस्तक के परापूर्णन में कई समस्याएँ हैं अभी। आप देख सकते हैं कि यह कार्य उस दौर में किया गया है जब पुराने डोमेन से नए डोमेन में विकिस्रोत आया ही था। इसमें दो परापूर्णन के दो अलग-अलग तरीक़ों का इस्तेमाल किया गया है और पब्लिक डोमेन लाइसेंस को भी अद्यतन करने की आवश्यकता है। अगर हम केवल इकाई के आधार पर अध्याय विभाजन करेंगे तब भी संतुलन बिगड़ जाएगा, क्योंकि २५० पृष्ठ की छपाई वाले संस्करण में भी पहला भाग लगभग ९० पृष्ठ का है तो कुछ भाग ३० और ५० पृष्ठों में सीमित हैं। ऐसे में यह तरीक़ा अपनाना उचित नहीं होगा। हमारा ध्यान इस बात पर भी रहना चाहिए कि कोई पुस्तक मोबाइल पर भी आसानी से पढ़ी जा सके। अगर हम ९०-१०० पृष्ठ का एक अध्याय बना देंगे तो उसे पढ़ना मुश्किल हो जाएगा। मैं इस पर विचार कर रहा हूँ कि कैसे इसे छोटे-छोटे अध्यायों में बाँटकर भी इकाई का ध्यान रखा जा सके। आप फ़िलहाल उसी पुस्तक पर कार्य करें जिसे निर्वाचित होने के लिए नामांकन किया है। उसमें अभी कुछ अशुद्धियाँ छूट गई हैं। आपने वर्तनी अशुद्धियों के साथ ही दो अध्याय बना दिए थे जिन्हें मैंने पुनर्निर्देश छोड़े बिना सही वर्तनी पर स्थानांतरित कर दिया था। आप अपने विवेक के अनुसार कुछ भी करने को स्वतंत्र हैं जिससे परियोजना को कोई क्षति न पहुँचे। बावजूद इसके आपको यही सलाह दी जाती है कि पहले ध्यानपूर्वक एक काम को पूरा कर लें तभी दूसरे काम में हाथ डालें। एक और बात का ध्यान रखें कि विकि प्रकल्पों पर 'सर/मैम/' कहने की परंपरा नहीं है, इसलिए इससे संबोधन न करें (कम से कम मेरे साथ तो नहीं), जी लगाना भी आपके विवेक और इच्छा पर निर्भर है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:२१, १५ जुलाई २०२० (UTC) {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी ठीक है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १५:२४, १५ जुलाई २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}}, इसका परापूर्णन इकाई और भाग को मिलाकर पहले से ही किया गया था। भाग १० के बाद हाइपरलिंक और दो तरह के अंकों की दिक़्क़त थी जो कि अब ठीक हो गई है। कम से कम अब परापूर्णन की समस्या नहीं है, उसके तरीक़े पर विचार किया जा सकता है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:५९, १५ जुलाई २०२० (UTC) :{{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी। एक सहायता और चाहता हूँ, आप [[प्रेमचंद की सर्वश्रेष्ठ कहानियाँ]] पृष्ठ को हटा दें ताकि मैं [[प्रेमचंद की सर्वश्रेष्ठ कहानियां]] पृष्ठ को उस पर स्थानांतरित कर पाऊं।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] ०७:४१, १७ जुलाई २०२० (UTC) ::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, पृष्ठ हटाने की कोई आवश्यकता नहीं है। आम तौर पर ऐसे मामलों में उचित/लक्ष्य पृष्ठ पर पुनर्निर्देश कर देना ही पर्याप्त है। बाद के अध्याय वाले पन्ने चूँकि बने नहीं है इसलिए उन्हें स्थानांतरित किया जा सकता है। प्राक्कथन को अलग से रखने की आवश्यकता नहीं है। वैसे भी आप जिसे हटाने को कह रहे हैं, उसका इतिहास पुराना है। ऐसी स्थिति में पुराने इतिहास वाले पृष्ठ को तभी हटाया जाना चाहिए जब वह ग़लत/अशुद्ध हो। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०८:४७, १७ जुलाई २०२० (UTC) {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी ठीक है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] ०९:१४, १७ जुलाई २०२० (UTC) ==माधवराव सप्रे की कहानियाँ== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी नमस्ते। मेरा यह अनुरोध है कि आप बताएँ [[पृष्ठ:माधवराव सप्रे की कहानियाँ.djvu/१३]] में किए गए संपादन को पूर्ववत क्यों किया गया है? .css में हुए बदलाव के बाद क्या अधूरे वाक्यों को मिलाने के लिए <nowiki><br/></nowiki> साँचे का उपयोग करना पूर्णतः अनुपयोगी है? --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) १७:५०, २२ जुलाई २०२० (UTC) :जी हाँ, यह अनुपयोगी है। इंडेक्स आधारित परापूर्णन वाले साँचे में यह वैसे भी अनुपयोगी था। दूसरे वाले साँचे में कोई फ़र्क़ नहीं पड़ेगा। पूर्ववत करने से पहले कारण बताया था (संबंधित टिप्पणी में टैग करके) और अपने वाले बदलाव करने का संपादन सारांश भी दिया था। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १८:०२, २२ जुलाई २०२० (UTC) ::[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/स्पष्टीकरण के दो शब्द]] पृष्ठ पर अगले अध्याय को जोड़ने में शायद ग़लती हुई है। अगला अध्याय [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/अन्तर्भाष्य-समीक्षा|अन्तर्भाष्य-समीक्षा]] होना चाहिए जबकि पृष्ठ पर अगला अध्याय [[माधवराव सप्रे की कहानियाँ/अपनी बात|अपनी बात]] दिया हुआ है।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १०:१८, ३० जुलाई २०२० (UTC) :ध्यान दिलाने के लिए धन्यवाद। कड़ी सुधार दी गयी है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १०:२७, ३० जुलाई २०२० (UTC) ==लॉगिन समस्या== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी मेरे एक मित्र के लॉगिन करने में समस्या आ रही है। बार बार यह "ऐसा प्रतीत होता है कि आपके लॉगिन सत्र के साथ कोई समस्या है। सत्र अपहरण से बचाने के लिए सावधानी के तौर पर आपका यह क्रियाकलाप रद्द कर दिया गया है। कृपया प्रपत्र दोबारा जमा करें" दिखा रहा है। पासवर्ड बदलने का भी प्रयास किया गया पर कुछ नहीं हुआ। चूंकि वह अपना खाता नहीं खोल पा रही इसलिए वह पूछ भी नहीं पा रही। कृपया सहायता करें।-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १२:०९, २४ जुलाई २०२० (UTC) :सुरक्षा कारणों से ऐसा सामान्यतः होता है बीच-बीच में। कई बार स्वतः सत्र लॉगआउट भी हो जाता है। इस संदेश से घबराने की कोई ज़रूरत नहीं है। ऐसे में ध्यान से सदस्यनाम और पासवर्ड भरकर सामान्य सुरक्षा निर्देशों का पालन करते जाना चाहिए। पासवर्ड बदलने का प्रयास भी किया जा सकता है यदि पासवर्ड ग़लत बताया जाय। कुछ देर बाद प्रयास करने से लॉगिन हो जाना चाहिए। अधिक दिक़्क़त हो तो आप 1997kB जी से संपर्क कीजिए। वे ग्लोबल सदस्य खातों से संबंधित कार्य देखते हैं। वे आपको उचित सहायता प्रदान कर सकते हैं। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:११, २४ जुलाई २०२० (UTC) :जी धन्यवाद 2-3 दिन से ऐसा ही हो रहा था तो थोड़ी चिंता हो रही थी। अंत में Fire Fox ब्राउज़र डाउनलोड करके खोलने पर खाता खुल गया किन्तु Chrome में अभी भी नहीं खुल रहा। शायद दो तीन दिन में Chrome में भी समस्या स्वतः हल हो जाए। आपका बहुत बहुत धन्यवाद :-)-[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १६:५३, २४ जुलाई २०२० (UTC) ::कैश (cache) क्लीन करने से क्रोम में भी हो जाएगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:४२, २४ जुलाई २०२० (UTC) ==पृष्ठ प्रगति स्तर परिवर्तन में सावधानी== [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, कृप्या [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ:प्रसाद_वाङ्मय_रचनावली_खंड_2.djvu/७२४&diff=412618&oldid=412416 इसे] देखें और अन्य सदस्यों की अपेक्षा रंग परिवर्तन के दौरान अतिरिक्त सावधानी बरतें। --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०९:३१, २८ अगस्त २०२० (UTC) == कोड के संदर्भ में == {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} जी मैं [[भारत का संविधान/भाग १७ राजभाषा]] को शोधित करना चाहता हूँ किन्तु इसके पृष्ठ पर दाएँ और बाएँ ओर कुछ लिखा है जैसे [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_(%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%AB%E0%A5%AD).djvu/%E0%A5%A8%E0%A5%AF%E0%A5%AF इस] पृष्ठ पर दाएँ ओर "संघ की राजभाषा" लिखा है। इन्हें मैं किस कोड का प्रयोग करके शोधित करूं यह समझ नहीं पा रहा हूँ।---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] १०:४१, ८ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}}, इसके लिए <nowiki>{{overfloat right/left|depth=em(जितना मुख्य पन्ने से दूर रखना हो)|पाठ(जिसे मुख्य पन्ने से अलग दिखना हो)}}</nowiki> प्रयोग करें। अगर कोई दिक्कत होगी तो मैं एक पन्ना कर दूँगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:२६, ८ सितम्बर २०२० (UTC) ::{{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} जी मैंने [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_(%E0%A5%A7%E0%A5%AF%E0%A5%AB%E0%A5%AD).djvu/%E0%A5%A8%E0%A5%AF%E0%A5%AE कोशिश] की पर शायद इससे अच्छा किया जा सकता है। आप उदाहरण स्वरूप एक कर दें तो अच्छा रहेगा।---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] २२:३२, ८ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ:भारत_का_संविधान_(१९५७).djvu/२९९&action=submit इसे] देखिए। सहेजने के बाद पन्ने पर दाहिनी तरफ का ओवरफ्लोट पाठ नहीं दिखाई देगा क्योंकि स्कैन पन्ना आड़े आ रहा है। हालांकि जब आप संपादन झलक देखेंगे तो अंतर साफ दिखेगा और सबसे जरूर बात यह है कि अंतिम परिणाम के रूप में ट्रांस्क्लूडेड पन्ने को ध्यान में रखिए। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०७:५२, ९ सितम्बर २०२० (UTC) ::जी धन्यवाद:-)---[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''(💌)'''</span>]] २२:१७, ९ सितम्बर २०२० (UTC) == शोधित पृष्ठों का परापूर्णन पूर्ण == प्रिय अजीत जी, [[भ्रमरगीत-सार]] के शोधित पृष्ठों का परापूर्णन पूर्ण हो चुका है। इसके १७२ के बाद के पृष्ठ शोधित नहीं हैं। [[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) २२:४९, १२ सितम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अनिरुद्ध कुमार}} कार्य पुनः प्रगति पर है। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:४९, १३ सितम्बर २०२० (UTC) {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello Proofreader, After successfull first [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] hosted and organised by CIS-A2K in May 2020, again we are planning to conduct one more [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Indic Wikisource Proofreadthon II]].I would request to you, please submit your opinion about the dates of contest and help us to fix the dates. Please vote for your choice below. {{Clickable button 2|Click here to Submit Your Vote|class=mw-ui-progressive|url=https://strawpoll.com/jf8p2sf79}} '''Last date of submit of your vote on 24th September 2020, 11:59 PM''' I really hope many Indic Wikisource proofreader will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-A&oldid=20459409 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> </div> </div> {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-A&oldid=20459409 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Regarding protection of a page in Page-Namespace == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} Ji, I want you to remove protection from a [[Page:भारतवर्ष का इतिहास.djvu/५|page]]. For the future, I want to suggest you not to change the protections of Page-Namespace pages. This seems no point to me to protect pages in that namespace because Wikisource is a free library that anyone can edit. Thank you-[[सदस्य:Benipal hardarshan|Benipal hardarshan]] ([[सदस्य वार्ता:Benipal hardarshan|वार्ता]]) ०७:०५, १९ अक्टूबर २०२० (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 - Collect your book == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support of our 1st Proofreadthon.The CIS-A2K has conducted again 2nd [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Online Indic Wikisource Proofreadthon 2020 II]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this festive season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create Pagelist. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 Nov 2020 00.01 to 15 Nov 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistOct2020&oldid=20484797 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == संपादन पूर्ववर्त करने हेतु == @ नमस्ते {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} जी, मैं जानना चाहती हूं कि आपने मेरे उपयोगितावाद पुस्तक में लिए हुए संपादन को पूर्ववर्त क्यों किया। मुझे समझ नहीं आ रहा, जब पृष्ठ में कोई वर्तनी गलत नहीं थी तो मेरी गलती क्या थी। कृपया मुझे मेरी गलती बताइए। --[[सदस्य: अम्बिका साव|<span style="text-shadow: yellow 3px 3px 2px;color: green">'''अम्बिका साव'''</span>]][[सदस्य_वार्ता: अम्बिका साव|<span style="text-shadow: yellow 3px 3px 2px;color: green">(📋🖊️)</span>]] २०:०५, ३ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अम्बिका साव}} अपने वार्ता पृष्ठ पर उत्तर देखें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०३:१४, ४ नवम्बर २०२० (UTC) == Templates == सुप्रभात अजीत जी, क्या आप [https://en.wikisource.org/wiki/Template:Hyphenated_word_start hws] तथा [https://en.wikisource.org/wiki/Template:Hyphenated_word_end hwe] टेम्पलेट को यहां इंपोर्ट कर सकते है। [[सदस्य:1997kB|1997kB]] ([[सदस्य वार्ता:1997kB|वार्ता]]) ०३:५६, ५ नवम्बर २०२० (UTC) : जी हाँ, कर देता हूँ। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०४:३३, ५ नवम्बर २०२० (UTC) ::धन्यवाद। [[सदस्य:1997kB|1997kB]] ([[सदस्य वार्ता:1997kB|वार्ता]]) ०५:००, ५ नवम्बर २०२० (UTC) == प्रतिभागी सहयोग == {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}}: सर, मैं भारतेंदु नाटकावली पुस्तक पर कार्यरत हूँ परन्तु प्रूफरीड के समय साँचो से सम्बन्धित परेशानी हो रही है। मैं जिन साँचो से अवगत हूँ उसका प्रयोग कर रही हूँ। साँचा ग़लत होने पर अंक क्या नहीं मिलेंगे।-[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) १०:३८, ७ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|Manisha yadav12}} उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर देखें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:०६, ७ नवम्बर २०२० (UTC) {{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}} : सर, मैं साफ़ माथे का समाज पुस्तक पर कार्य कर सकती हूँ।-[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) ०५:३१, ११ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|Manisha yadav12}} अपने वार्ता पृष्ठ पर उत्तर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०५:३९, ११ नवम्बर २०२० (UTC) {{Ping|अजीत कुमार तिवारी}}:सर, एक सहायता चाहिए,[[विषयसूची:राजा और प्रजा.pdf|राजा और प्रजा]] में पन्ने के ऊपरी भाग में कौन सा नियम लगेगा। सर rh इस साँचे का प्रयोग करने से गलती हो रही है शायद। -- <small>यह अहस्ताक्षरित संदेश [[सदस्य:अमृता कुमारी पाण्डेय|अमृता कुमारी पाण्डेय]] द्वारा लिखा गया है।</small> :{{सुनो|अमृता कुमारी पाण्डेय}} उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १६:४३, ११ नवम्बर २०२० (UTC) :{{सुनो|अजीत कुमार तिवारी}}:सर, मैंने जिस पुस्तक का चयन‌किया है उस पुस्तक के कुछ पन्ने अधूरे छपे हुए एवं उसको शोधित करने में दिक्कत हो रही है सर आपकी मदद चाहिए।--[[सदस्य:Manisha yadav12|मनिषा यादव]] ([[सदस्य वार्ता:Manisha yadav12|वार्ता]]) ::{{सुनो|Manisha yadav12}}, जिन पन्नों की छपाई ग़लत है उन्हें आप फ़िलहाल छोड़ सकती हैं। मूल किताब देखकर उनको शोधित कर लिया जाएगा। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:३७, १६ अगस्त २०२१ (UTC) == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> It has been 15 days since Indic Wikisource Proofreadthon 2020 online proofreading contest has started and all 12 communities have been performing extremely well. <br/> However, the 15 days contest comes to end on today, '''15 November 2020 at 11.59 PM IST'''. We thank you for your contribution tirelessly for the last 15 days and we wish you continue the same in future events!<br/> *See more stats at https://indic-wscontest.toolforge.org/contest/ Apart from this contest end date, we will declare the final result on '''20th November 2020'''. We are requesting you, please re-check your contribution once again. This extra-time will be for re-checking the whole contest for admin/reviewer. The contest admin/reviewer has a right revert any proofread/validation as per your language community standard. We accept and respect different language community and their different community proofreading standards. Each Indic Wikisource language community user (including admins or sysops) have the responsibility to maintain their quality of proofreading what they have set. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/All-Participants&oldid=20666529 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == टिप्पणी के लिए अनुरोध-प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता == नमस्ते दोस्तो, मैंने [[Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|यहां चर्चा और सलाह के लिए]] अनुरोध शुरू किया है। पिछले साल हमने दो प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता आयोजित की थी। भारतीय भाषा विकीसोर्स के भविष्य के विजन को सेट करने के लिए आपकी प्रतिक्रिया और टिप्पणियों की बहुत आवश्यकता है। चर्चा करने के लिए अंग्रेजी एक आम भाषा हो सकती है, पर अगर आप अपनी मूल भाषा में लिखना चाहते है तो आपका स्वागत है। इंडिक विकिसोर्स कम्युनिटी की ओर से जयंता नाथ १०:४७, २३ जनवरी २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == टिप्पणी के लिए अनुरोध-प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता == नमस्ते दोस्तो, मैंने [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|यहां चर्चा और सलाह के लिए]] अनुरोध शुरू किया है। पिछले साल हमने दो प्रूफरीड-ए-थान प्रतियोगिता आयोजित की थी। भारतीय भाषा विकीसोर्स के भविष्य के विजन को सेट करने के लिए आपकी प्रतिक्रिया और टिप्पणियों की बहुत आवश्यकता है। चर्चा करने के लिए अंग्रेजी एक आम भाषा हो सकती है, पर अगर आप अपनी मूल भाषा में लिखना चाहते है तो आपका स्वागत है। इंडिक विकिसोर्स कम्युनिटी की ओर से जयंता नाथ ११:०४, २३ जनवरी २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Requests for comments : Indic wikisource community 2021 == (Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it)<br> Dear Wiki-librarian,<br> Coming two years CIS-A2K will focus on the Indic languages Wikisource project. To design the programs based on the needs of the community and volunteers, we invite your valuable suggestions/opinion and thoughts to [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Needs assessment 2021|Requests for comments]]. We would like to improve our working continuously taking into consideration the responses/feedback about the events conducted previously. We request you to go through the various sections in the RfC and respond. Your response will help us to decide to plan accordingly your needs.<br> Please write in detail, and avoid brief comments without explanations.<br> Jayanta Nath<br> On behalf<br> Centre for Internet & Society's Access to Knowledge Programme (CIS-A2K) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=20964662 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == मदद == मुझे और मेरे कुछ साथियोंं को हिंदी विकिस्रोत की संपादन तकनीक और उपयोग की जानकारी लेनी है। आप अगर मदद करने की स्थिति में हैं, तो मुझसे संपर्क कर लें। धन्यवाद। [[सदस्य:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[सदस्य वार्ता:Mulkh Singh|वार्ता]]) ११:४९, २७ मई २०२१ (UTC) :संपादन तकनीक और उपयोग के मामले में हिंदी विकिस्रोत अन्य विकिस्रोत की तरह ही है। आप और आपके साथी हिंदी टाइप कर लेते हैं तो किसी किताब पर संपादन आरंभ करें। कोई समस्या होगी तो यथासंभव सहायता की जाएगी। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १३:४६, २७ मई २०२१ (UTC) == इंडिक विकिसोर्स प्रूफ्रेडथॉन अगस्त २०२१ == प्यारे संपादकों, पिछले साल प्रूफरीडथॉन में आपकी भागीदारी और समर्थन के लिए आपको धन्यवाद और बधाई। CIS-A2K ने इस साल फिर से ऑनलाइन [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|इंडिक विकिसोर्स प्रूफरीडथॉन अगस्त 2021]] का आयोजन किया है ताकि इस भारतीय स्वतंत्रता के सीजन में हमारे भारतीय क्लासिक साहित्य को डिजिटल प्रारूप में समृद्ध किया जा सके। '''आपको किस चीज़ की जरूरत है; ''' '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड की जाने वाली किताबों के संग्रह दी ज़रूरत। कृपया अपनी भाषा में कोई पुस्तक खोजने में हमारी सहायता करें। पुस्तक किसी तीसरे पक्ष की वेबसाइट पर यूनिकोड स्वरूपित पाठ के साथ उपलब्ध नहीं होनी चाहिए। कृपया पुस्तकें एकत्र करें और हमारे इवेंट की [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|पृष्ठ पुस्तक सूची]] में जोड़ें। आपको यहां बताए गए कॉपीराइट दिशा-निर्देशों का पालन करना चाहिए। पुस्तक खोजने के बाद, आपको पुस्तक के पृष्ठों की जांच करनी चाहिए और <पेजलिस्ट/> बनाना चाहिए। '''प्रतिभागी:''' यदि आप इस कार्यक्रम में भाग लेना चाहते हैं तो कृपया प्रतिभागी अनुभाग में अपने नाम पर [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|हस्ताक्षर]] करें। '''समीक्षक:''' कृपया इस प्रूफरीडथॉन के [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|व्यवस्थापक/समीक्षक]] के रूप में स्वयं को बढ़ावा दें और अपना प्रस्ताव यहां जोड़ें। व्यवस्थापक/समीक्षक इस प्रूफरीडथॉन में भाग ले सकते हैं। '''मीडिया कवरेज:''' हम सभी इंडिक विकिसोर्स समुदाय के सदस्यों से अनुरोध करते हैं, कृपया सभी सोशल मीडिया चैनलों में जानकारी पहुंचाइए, हम हमेशा आपके विकिपीडिया/विकिसोर्स को साइटनोटिस का उपयोग करने के लिए मनाने की कोशिश करते हैं। बेशक, आपको अपने स्वयं के विकिसोर्स साइटनोटिस का भी उपयोग करना चाहिए। कुछ पुरस्कार: CIS-A2K द्वारा कुछ पुरस्कार दिए जा सकते हैं। मान्य और प्रूफरीड पृष्ठों की गणना करने का एक तरीका:इंडिक विकिसोर्स कॉन्टेस्ट टूल्स <https://indic-wscontest.toolforge.org/> '''समय :''' 15 अगस्त 2021 से 00.01 से 31 अगस्त 2021 तक 23.59 (IST) '''नियम और दिशानिर्देश:''' मूल नियम और [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules|दिशानिर्देश]] यहां वर्णित हैं। '''स्कोरिंग:''' विवरण [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules#Scoring_system|स्कोरिंग]] विधि का वर्णन यहां किया गया है। हम आशा करता हूं कि इस वर्ष लॉकडाउन में कई भारतीय विकी स्रोत शामिल। होंगे। आप के प्रति वफादार जयंत नाथ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == सहायता == जैसा की आपने बताया की "प्रारूप अनुसार प्रूफरीड स्तर सही नहीं", यहाँ पर 'प्रूफरीड' का क्या मतलब है? इसे किस प्रकार ठीक किया जा सकता है? क्या आप मुझे एक उदाहरण दे सकते हैं? और मुझे ये भी बताये की शोधित किया गया पृष्ठ मूल पृष्ठ के पूर्ण रूप से समान लगना चाहिए या भाषा त्रुटि को सही करने के लिए थोड़ा बदलाव किया जा सकता है? [[सदस्य:Dineshswamiin|Dineshswamiin]] ([[सदस्य वार्ता:Dineshswamiin|वार्ता]]) ०९:४१, २१ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|Dineshswamiin}} जी, उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। धन्यवाद। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १४:०६, २१ अगस्त २०२१ (UTC) == अशोधित (चिह्नित) करने के संबंद्ध में == अजीत जी नमस्ते। आपने हाल ही में मेरे शोधित पृष्ठों को अशोधित किया है परन्तु कारण मुझे समझ नहीं आया। क्या gap कोड के प्रयोग करने के कारण ऐसा किया गया है? अगर ऐसा है तो आप मुझे सूचित कर देते मैं अपने पृष्ठों को सुधार देता। क्या कोई अन्य कारण है तो वह भी बताएँ।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:१०, २५ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} जी, आप संपादन का इतिहास देखकर पता कर सकते हैं कि क्या सुधार किया गया है। पुनरीक्षण के दौरान आपके प्रत्येक पृष्ठ में स्वीकार्य स्तर से अधिक की ग़लतियाँ मिल रही हैं। केवल <nowiki>{{Gap}}</nowiki> की गलती नहीं है। आप संपादन का इतिहास न देख पा रहे हों तो [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ%3Aचन्द्रगुप्त_मौर्य्य.pdf%2F१८&type=revision&diff=492587&oldid=489914 इसे] देखें। आपको आरंभ में ही सूचित किया गया था, साथ ही आपको २४ घंटे से अधिक का समय भी दिया गया। चूंकि आप औपचारिक प्रशिक्षण प्राप्त सदस्य हैं इसलिए आपको हर छोटी-छोटी बात के लिए टोका नहीं जाएगा। आगे भी पन्नों को शोधित करते हुए सावधानी बरतें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:२१, २५ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी बताने के लिए शुक्रिया। मैं अनुस्वार का प्रयोग कई जगह पर इसलिए नहीं कर रहा था क्योंकि स्रोत पाठ में भी अनुस्वार नहीं दिख रहें थें, इसलिए स्रोत पाठ से भिन्न ना हो जाए सम्पादन पृष्ठ इसलिए उनका प्रयोग करने से हिचक रहा था। इसे तर्क ना समझिएगा क्योंकि मैं मुझे अपनी गलती स्वीकार है।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:३९, २५ अगस्त २०२१ (UTC) :::कृपया एक प्रश्न का उत्तर और दे दें कि क्या इन पृष्ठों को सुधार कर मैं दोबारा शोधित कर सकता हूँ? कोई समस्या तो नहीं होगी?--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १७:४७, २५ अगस्त २०२१ (UTC) ::::{{सुनो|रोहित साव27}} जी, सुधारने के बाद आप उन पन्नों को पुनः शोधित कर सकते हैं, इसमें कोई समस्या नहीं है। हालाँकि इन पन्नों में केवल अनुस्वार और अनुनासिक की ग़लतियाँ ही नहीं हैं। आप अभी तक लाघव चिह्न और शून्य के बीच भी अंतर नहीं कर पा रहे हैं। वर्तनियों की अशुद्धियाँ भी पर्याप्त मात्रा में हुई हैं। जब आप स्वयं संपादन सारांश ('कोड लगाना बाकि है') में 'बाकी' को बार-बार 'बाकि' लिख रहे थे तो वर्तनी अशुद्धि के लिए ख़राब स्कैन का तर्क वैसे भी बेमानी हो गया। ख़ैर, आपने मेहनत की है इसलिए तीन-चार संशोधनों के बाद मैंने पुनः शोधित करना बंद कर दिया ताकि आप चाहें तो उन्हें सुधार कर दुबारा शोधित कर सकें। ध्यान रहे कि ग़लतियाँ छूट गईं तो पन्नों की शोधित स्थिति फिर से बदल दी जाएगी। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०४:३१, २६ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी धन्यावाद। कृपया इन पृष्ठों को देखें [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AB%E0%A5%AF १] [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AC%E0%A5%A8 २] [https://hi.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0:%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF.pdf/%E0%A5%AC%E0%A5%A6 ३] क्या अब इन्हें शोधित स्तर पर लाया जा सकता है?--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> ०४:४५, २६ अगस्त २०२१ (UTC) :{{सुनो|रोहित साव27}} जी, मुझे जितना संकेत करना था कर चुका, अब 'अथ से आरंभ' की अपेक्षा न रखें। आप अपने विवेक से जो करना चाहें कर सकते हैं। मैं पुनरीक्षण करके बता दूँगा कि वह सही है अथवा नहीं। अभी मैंने आपके द्वारा पुनः संशोधित दो पन्नों को 'अशोधित चिह्नित' किया है तथा एक में सुधार भी किया है। आप इस बात का भी ध्यान रखें कि मैंने आपके द्वारा 'शोधित चिह्नित' पन्नों को 'अशोधित चिह्नित' किया है न कि 'शोधित' को 'अशोधित'। आपके शीर्षक से ऐसा लग रहा था कि जैसे मैंने आपके शोधित कार्य को बिगाड़कर अशोधित कर दिया। यही कारण है कि मैंने कोष्ठक में चिह्नित जोड़ दिया ताकि संवाद के विषय की स्पष्टता बनी रहे। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ११:५६, २६ अगस्त २०२१ (UTC) ::जी ठीक है। परन्तु आप '''dhr''' कोड का प्रयोग कब और क्यों करते है, यह बता सकते हैं? मुझे इसके सम्बन्ध में अभी कोई जानकारी नहीं है।--[[सदस्य: रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''रोहित'''</span>]]<sup>[[User talk:रोहित साव27|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: black">'''बातचीत'''</span>]][[चित्र:Animalibrí.gif|20px]]</sup> १२:१०, २६ अगस्त २०२१ (UTC) :::<nowiki>{{dhr}}</nowiki> कोड नहीं साँचा है, जिसके बारे में आप [https://hi.wikisource.org/wiki/साँचा:Dhr यहाँ] पढ़ सकते हैं। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १२:४३, २६ अगस्त २०२१ (UTC) == विकिमीडिया फाउंडेशन के वर्ष 2021 के बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के चुनावों में मतदान करना भूलिएगा नही == आपका अजीत कुमार तिवारी, यह संदेश आपको इसलिए भेजा जा रहा है क्योंकि आप विकिमीडिया फाउंडेशन के वर्ष 2021 के बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के चुनावों में मतदान करने के योग्य हैं। इस बार चुनाव 18 अगस्त, 2021 को शुरू होंगे और 31 अगस्त, 2021 को बंद होंगे। विकिमीडिया फाउंडेशन, हिन्दी विकिस्रोत जैसी परियोजनाओं का संचालन करता है और इसके संचालन की जिम्मेदारी बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के हाथों में है। बोर्ड विकिमीडिया फाउंडेशन का निर्णय लेने वाला निकाय है। [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के बारे में अधिक जानकारी यहां से प्राप्त करें]]। इस साल कम्युनिटी के वोटों के आधार पर चार सीटों का चयन किया जाएगा। इन सीटों के लिए दुनिया भर से 19 उम्मीदवार मैदान में हैं। [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीज़ के वर्ष 2021 के उम्मीदवारों के बारे में अधिक जानकारी यहां से प्राप्त करें]]। कम्युनिटी के लगभग 70,000 सदस्यों को मतदान के लिए आमंत्रण दिया गया है। जिसमें आप भी शामिल हैं! मतदान केवल 31 अगस्त 23:59 UTC तक जारी रहेगी। *[[:hi:Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''हिन्दी विकिस्रोत के सुरक्षित निर्वाचन पर जाकर मतदान करें''']]। अगर आप पहले ही मतदान कर चुके हैं, तो मतदान करने के लिए धन्यवाद और कृपया इस ई-मेल को नज़रअंदाज़ करें। लोग केवल एक बार वोट कर सकते हैं, भले ही उनके पास कितने भी अकाउंट हों। [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|इस चुनाव के बारे में अधिक जानकारी यहां से पढ़ें]]। [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:२८, २६ अगस्त २०२१ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21937902 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:KCVelaga (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==सूचना== नमस्कार। ‎बिपिन बिहारी साव २३ अंतिम अपडेट में बारहवें स्थान पर रहे हैं इसलिए उनके लिए बीस पृष्ठ छोड़कर मैं उनके द्वारा चयनित पुस्तक पर शोधन कर रही हूँ। --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ००:०९, ३१ अगस्त २०२१ (UTC) :उत्तर अपने वार्ता पृष्ठ पर प्राप्त करें। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ००:३४, ३१ अगस्त २०२१ (UTC) == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. All 10 communities have been performing extremely well. Thank you for your work as a reviewer, as we know that how painful it was. <br/> To send the honour a gift to you, [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Thanks <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] १५:३३, २५ सितम्बर २०२१ (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> १८:१५, ४ जनवरी २०२२ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(4)&oldid=22532508 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Johan (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == इंडिक विकिसोर्स प्रूफ्रेडथॉन मार्च २०२२ == प्यारे संपादकों, पिछले साल प्रूफरीडथॉन में आपकी भागीदारी और समर्थन के लिए आपको धन्यवाद और बधाई। CIS-A2K ने इस साल फिर से ऑनलाइन [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|इंडिक विकिसोर्स प्रूफरीडथॉन मार्च 2022]] का आयोजन किया है ताकि इस भारतीय स्वतंत्रता के सीजन में हमारे भारतीय क्लासिक साहित्य को डिजिटल प्रारूप में समृद्ध किया जा सके। '''आपको किस चीज़ की जरूरत है; ''' '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड की जाने वाली किताबों के संग्रह दी ज़रूरत। कृपया अपनी भाषा में कोई पुस्तक खोजने में हमारी सहायता करें। पुस्तक किसी तीसरे पक्ष की वेबसाइट पर यूनिकोड स्वरूपित पाठ के साथ उपलब्ध नहीं होनी चाहिए। कृपया पुस्तकें एकत्र करें और हमारे इवेंट की [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|पृष्ठ पुस्तक सूची]] में जोड़ें। आपको यहां बताए गए कॉपीराइट दिशा-निर्देशों का पालन करना चाहिए। पुस्तक खोजने के बाद, आपको पुस्तक के पृष्ठों की जांच करनी चाहिए और <पेजलिस्ट/> बनाना चाहिए। '''प्रतिभागी:''' यदि आप इस कार्यक्रम में भाग लेना चाहते हैं तो कृपया प्रतिभागी अनुभाग में अपने नाम पर [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|हस्ताक्षर]] करें। '''समीक्षक:''' कृपया इस प्रूफरीडथॉन के [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|व्यवस्थापक/समीक्षक]] के रूप में स्वयं को बढ़ावा दें और अपना प्रस्ताव यहां जोड़ें। व्यवस्थापक/समीक्षक इस प्रूफरीडथॉन में भाग ले सकते हैं। '''मीडिया कवरेज:''' हम सभी इंडिक विकिसोर्स समुदाय के सदस्यों से अनुरोध करते हैं, कृपया सभी सोशल मीडिया चैनलों में जानकारी पहुंचाइए, हम हमेशा आपके विकिपीडिया/विकिसोर्स को साइटनोटिस का उपयोग करने के लिए मनाने की कोशिश करते हैं। बेशक, आपको अपने स्वयं के विकिसोर्स साइटनोटिस का भी उपयोग करना चाहिए। कुछ पुरस्कार: CIS-A2K द्वारा कुछ पुरस्कार दिए जा सकते हैं। मान्य और प्रूफरीड पृष्ठों की गणना करने का एक तरीका: [https://indic-wscontest.toolforge.org/ इंडिक विकिसोर्स कॉन्टेस्ट टूल्स] '''समय :''' 01 मार्च 2022 से 00.01 से 16 मार्च 2022 तक 23.59 (IST) '''नियम और दिशानिर्देश:''' मूल नियम और [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules|दिशानिर्देश]] यहां वर्णित हैं। '''स्कोरिंग:''' विवरण [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules#Scoring_system|स्कोरिंग]] विधि का वर्णन यहां किया गया है। हम आशा करता हूं कि इस वर्ष लॉकडाउन में कई भारतीय विकी स्रोत शामिल। होंगे। आप के प्रति वफादार जयंत नाथ. १७:५४, १० फ़रवरी २०२२ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> ==[https://hi.m.wikipedia.org/wiki/जमुना_किनारे]== {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} कृपया उपर्युक्त पृष्ठ को प्रबंधक स्तर तक सुरक्षित करने की कृपा करें। [https://hi.m.wikipedia.org/wiki/स:जैस_चौधरी] ने नया खाता बना लिया है। वह उत्पात कर सकता है। [[विशेष:योगदान/117.225.11.39|117.225.11.39]] ०५:२९, १ मई २०२२ (UTC) == चांदी की डिबिया == {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} आपने आज मेरे द्वारा कुछ 'प्रमाणित' पृष्ठों को 'शोधित' में परिवर्तित किया। क्या आप कारण समझा सकते हैं ताकि मैं भूल सुधार सकूं? [[सदस्य:Seomelono|Seomelono]] ([[सदस्य वार्ता:Seomelono|वार्ता]]) १८:२४, ६ अगस्त २०२२ (UTC) :{{सुनिए|Seomelono}} जी, कृपया [https://hi.wikisource.org/w/index.php?title=पृष्ठ%3Aचाँदी_की_डिबिया.djvu%2F१०४&type=revision&diff=517531&oldid=517509 इसे] देखें। प्रारूप और वर्तनी के कारण आपके प्रमाणित संपादन पूर्ववत कर दिए गए थे। आपके लिए सुझाव है कि कोई भी पृष्ठ प्रमाणित न करें। यदि वर्तनी संपादन करें तो केवल शोधित ही चिह्नित करें ताकि उसमें सुधार किया जा सके। धन्यवाद। [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १८:३०, ८ अगस्त २०२२ (UTC) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/HiActiveUser&oldid=21800555 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ११:२५, १६ नवम्बर २०२२ (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १५:२१, १८ नवम्बर २०२२ (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १६:२१, २ दिसम्बर २०२२ (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) ०८:११, १८ दिसम्बर २०२२ (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Nitesh Gill@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == हिंदी विकिस्रोत सामुदायिक कौशल-निर्माण कार्यशाला रजिस्ट्रेशन == नमस्कार, हम आशा करते हैं कि आप सब तंदरुस्त होंगे। आपको सूचित किया जा रहा है कि आज से यानी कि 8 फरवरी 2023 से हिंदी विकिस्रोत सामुदायिक कौशल-निर्माण कार्यशाला के रजिस्ट्रेशन ऑपन हो गई है जो 15 फरवरी 2023 तक जारी रहेगी। कृपया अपना कुछ कीमती समय निकाल कर [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck0SZ_TNpa5j9z3X_IJ8Y4PAIKNxjd3bRPmkeP_s9_vkwp7g/viewform इस फार्म] को ज़रूर भरें। बहुत शुक्रिया --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य वार्ता:MediaWiki message delivery|वार्ता]]) १०:३४, ९ फ़रवरी २०२३ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:CIS-A2K/Events/Hindi_Wikisource_Community_skill-building_workshop&oldid=24472896 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Jayantanth@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> २३:०२, ७ जुलाई २०२३ (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_1&oldid=25272788 पर मौजूद सूची का प्रयोग कर के User:Samuel (WMF)@metawiki द्वारा भेजा गया सन्देश --> == स्थानांतरण अनुरोध [[सदस्य:SM7/भविष्य में करने हेतु काम]] == नमस्ते अजीत जी, कृप्य उक्त पृष्ठ को [[सदस्य:SM7/TODO]] पर बिना पुनर्प्रेषण छोड़े स्थानांतरित कर दें। अग्रिम धन्यवाद। --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> १५:३८, २१ जुलाई २०२३ (UTC) == विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024 परिणाम == [[File:Wikisource Barnstar Blue Hires.png|right|90 px]]बधाई हो! <span style="font-size:11pt">प्रिय {{PAGENAME}} जी, [[विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024|सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/फ़रवरी 2024]] में आयोजक के रूप में भाग लेकर इसे सफल बनाने के लिए आयोजक मंडल आपका धन्यवाद करता है। ई-मेल पर कूपन द्वारा पुरस्कार राशि तथा प्रतिभागिता प्रमाण पत्र प्राप्त करने के लिए 5 अप्रैल 2024 तक [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfNQpP4Zn6GmQ3XIjDWlQ-KItIqnm-seTMO6PZGcu22lV7fgA/viewform प्रतिभागी सूचना प्रपत्र] जरूर भरें। --[[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) ११:२८, २२ मार्च २०२४ (UTC) == विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४ परिणाम == [[File:Wikisource Barnstar Blue Hires.png|right|90 px]]बधाई हो! <span style="font-size:11pt">प्रिय {{PAGENAME}} जी, [[विकिस्रोत:सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४|सामग्री संवर्द्धन संपादनोत्सव/जुलाई २०२४]] में आयोजक/निर्णायक के रूप में भाग लेकर इसे सफल बनाने के लिए आयोजक मंडल आपका धन्यवाद करता है। पुरस्कार राशि तथा प्रतिभागिता प्रमाण पत्र प्राप्त करने के लिए 14 सितंबर 2024 तक [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWVzDKMKixXn6K3U3B6vM1_CR8nx64sKCUn304IAf9mBPPSQ/viewform पुरस्कार सूचना प्रपत्र] जरूर भरें। पुरस्कार प्राप्त होने की सूचना भी जरूर दें।</span> --[[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) ०८:०५, ७ सितम्बर २०२४ (UTC) == रोलबैक जानकारी == @[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, हिन्दी विकिस्रोत पर रोलबैक का नामांकन कहाँ कर सकते है। [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- १६:५६, २ सितम्बर २०२६ (UTC) :विकिस्रोत पर ऐसा कोई सदस्य वर्ग नहीं है। [[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) १७:०४, २ सितम्बर २०२६ (UTC) ::@[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] जी, मैं अभी [[विकिस्रोत:प्रशासक/निर्वाचन|यह पृष्ठ]] देखा रहा था, जिसमें अनिरुद्ध जी को प्रशासक अधिकार हेतु अस्वीकृत घोषित किया गया था। क्या उन्हें पुनः नामांकित किया जा सकता है [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- ०४:०२, ४ सितम्बर २०२६ (UTC) e6ad02njokj4sqai5rin8m335whvyig पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/१ 250 13776 675563 483571 2026-09-03T17:32:27Z ~2026-47921-19 6854 675563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="अजीत कुमार तिवारी" /></noinclude><u>नागरीप्रचारिणी ग्रंथमाला—२७</u> <poem>{{c|{{xxx-larger|'''प्रेमसागर'''}} '''संपादक''' {{xx-larger|'''ब्रजरत्नदास बी॰ ए॰ एल-एल॰ बी॰'''}}}}</poem> {{dhr|3em}} {{Css image crop |Image = प्रेमसागर.pdf |Page = 1 |bSize = 443 |cWidth = 116 |cHeight = 107 |oTop = 293 |oLeft = 156 |Location = center |Description = }} {{dhr|3em}} <poem>{{c|{{larger|काशी नागरीप्रचारिणी सभा द्वारा}} प्रकाशित}}</poem> {{dhr|2em}} {{rh|तृतीय संस्करण ]|२०१०|[ मूल्य ८꠸}}<noinclude></noinclude> sxmkyrz7ei0px9ga0alt4qio05nomus पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/५० 250 14187 675558 637359 2026-09-03T16:43:16Z ~2026-47921-19 6854 675558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="सौम्य" />{{rh||( २ )|}}</noinclude>है सो कलियुग है, इसीके आने से मैं भागा जाता हूं। यह गाय सरूप पिरथी है सो भी इसीके डर से भाग चली है। मेरा नाम है धर्म, चार पाँव रखता हूँ—तप, सत, दया और सोच। सतयुग में मेरे चरन बीस बिस्वे थे, त्रेता में सोलह, द्वापर में बाहर, अब कलियुग में चार बिस्वे रहे, इसलिये कलि के बीच मैं चल नहीं सकता। धरती बोली—धर्मावतार, मुझसे भी इस युग में रहा नहीं जाता, क्योंकि शूद्र राजा हो अधिक अधर्म मेरे पर करेंगे, तिनका बोझ मैं न सह सकूँगी इस भय से मैं भी भागती हूँ। यह सुनतेही राजा ने क्रोध कर कलियुग से कहा—मैं तुझे अभी मारता हूँ। वह घबरा राजा के चरनों पै गिर गिड़गिड़ाकर कहने लगा—पृथ्वीनाथ, अब तो मैं तुम्हारी सरन आया मुझे कहीं रहने को ठौर बताइये, क्योंकि तीन काल और चारों युग जो ब्रह्मा ने बनाये हैं सो किसी भाँति मेटे न मिटेंगे। इतना बचन सुनते ही राजा परीक्षित ने कलियुग से कहा कि तुम इतनी ठौर रहो—जुए, झूठ, मद की हाट, बेस्या के घर, हत्या, चोरी और सोने में। यह सुन कलि ने तो अपने स्थान को प्रस्थान किया और राजा ने धर्म को मन में रख लिया। पिरथी अपने रूप में मिल गई। राजा फिर नगर में आये और धर्मराज करने लगे। कितने एक दिन बीते राजा फिर एक समै आखेट को गये औ खेलते खेलते प्यासे भये, सिर के मुकुट में तो कलियुग रहता ही था, विसने अपना औसर पा राजा को अज्ञान किया। राजा प्यास के मारे कहाँ आते हैं कि जहाँ लोमस ऋषि आसन मारे नैन मूँदे हरि को ध्यान लगाये तप कर रहे थे। जिन्हें देख परीक्षित मन में कहने लगा कि यह अपने तप के घमंड से मुझे देख<noinclude></noinclude> 92b4i8eihqcyikkh863kawsgr9i643y पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/५५ 250 14191 675560 637329 2026-09-03T17:00:17Z ~2026-47921-19 6854 675560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="सौम्य" />{{rh||( ७ )|}}</noinclude> आनंद से चित दे सुन। तब तो राजा परीक्षित प्रेम से सुनने लगे और शुकदेवजी नेम से सुनाने। नौ स्कंध कथा जब मुनि ने सुनाईं तब राजा ने कहा—दीनदयाल अब दया कर श्रीकृष्णावतार की कथा कहिये, क्योंकि हमारे सहायक और कुलपूज वे ही हैं। शुकदेवजी बोले—राजा, तुमने मुझे बड़ा सुख दिया जो यह प्रसंग पूछा, सूनो मैं प्रसन्न हो कहता हूँ। यदुकुल में पहले भजमान नाम राजा थे तिनके पुत्र पृथिकु, पृथिकु के बिदूरथ, विनके सूरसेन जिन्होंने नौ खंड पृथ्वी जीत के जस पाया। उनकी स्त्री का नाम मरिष्या, विसके दस लड़के और पाँच लड़कियाँ, तिनमें बड़े पुत्र बसुदेव, जिनकी स्त्री के आठवें गर्भ में श्रीकृष्णचंदजी ने जन्म लिया। जब वसुदेवजी उपजे थे तब देवताओं ने सुरपुर में आनंद के बाजन बजाये थे और सूरसेन की पाँच पुत्रियों में सबसे बड़ी कुंती थी, जो पंडु को ब्याही थी, जिसकी कथा महाभारत में गाई है, औ बसुदेवजी पहले तो रोहन नरेस की बेटी रोहनी को ब्याह लाये, तिस पीछे सत्रह। जब अठारह पटरानी हुईं तब मथुरा में कंस की बहन देवकी को ब्याहा। तहाँ आकाशबानी भई कि इस लड़की के आठवें गर्भ में कंस का काल उपजेगा। यह सुन कंस ने बहन बहनेऊ को एक घर में मूँद दिया और श्रीकृष्ण ने वहाँ ही जन्म लिया। इतनी कथा सुनते ही राजा परीक्षित बोले—महाराज, कैसे जन्म कंस ने लिया, किसने विसे महा बर दिया और कौन रीति से कृष्ण उपजे आय, फिर किस बिधि से गोकुल पहुँचे जाय, यह तुम मुझे कहो समझाय। श्रीशुकदेवजी बोले—मथुरापुरी का आहुक नाम राजा, तिनके दो बेटे, एक का नाम देवक दूसरा उग्रसेन। कितने एक दिन पीछे<noinclude></noinclude> plordo45dpk8vzy7ccvab02v8ddj5dc पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/५७ 250 14193 675561 637332 2026-09-03T17:07:25Z ~2026-47921-19 6854 675561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="सौम्य" />{{rh||( ९ )|}}</noinclude> हैं। द्रुमलिक बोला—रानी, तू श्राप मात दे मुझे, मैंने अपने धर्म का फल दिया है तुझे। तेरी कोख बंद देख मेरे मन में बड़ी चिंता थी सो गई। आज से हुई गर्भ की आस, लड़का होगा दसवें मास। और मेरी देह के सुभाव से तेरा पुत्र नौ खण्ड पृथ्वी को जीत राज करेगा और कृष्ण से लड़ेगा। मेरा नाम प्रथम काल नेम था तब विष्णु से युद्ध किया था। अब जन्म ले आया तो द्रुमलिक नाम कहाया, तुझको पुत्र दे चला, तू अपने मन में किसी बात की चिंता मत करे। इतनी बात कह जब कालनेम चला गया तब रानी को भी कुछ सोच समझकर धीरज भया। <Poem>जैसी हो होतव्यता, तैसी उपजे बुद्धि। होनहार हिरदे बसे, बिसर जाय सब सुद्धि।।</poem> इतने में सब सखी सहेली आन मिलीं, रानी का सिंगार बिगड़ा देख एक सहेली बोल उठी—इतनी बेर तुम्हें कहाँ लगी और यह क्या गति हुई। पवनरेखा ने कहा—सुनो सहेली, तुमने इस बन में तजी अकेली। एक बंदर आया विसने मुझे अधिक सताया जिसके डर से मैं अब तक थर थर काँपती हूँ। यह बात सुनकर तो सबकी सब घबराईं औ रानी को झट रथ पर चढ़ा घर लाईं। जब दस महीने पूजे तब पूरे दिनों लड़का हुआ, तिस समै एक बड़ी आँधी चली कि जिसके मारे लगी धरती डोलने, अँधेरा ऐसा हुआ जो दिनकी रात हो गई और लगे तारे टूट टूट गिरने, बादल गरजने और बिजली कड़कने। ऐसे माघ सुदी तेरस बृहस्पति वार को कंस ने जन्म लिया। तब राजा उग्रसेन ने प्रसन्न हो सारे नगर के मंगलामुखियों को<noinclude></noinclude> s8bkj6riu2h75a45f2j0jyd70x63jak पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/५८ 250 14194 675562 637333 2026-09-03T17:12:55Z ~2026-47921-19 6854 675562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="सौम्य" />{{rh||( १० )|}}</noinclude>बुलाय मंगलाचार करवाये और सब ब्राह्मन, पंडित, जोतिषियों को भी अति मान सनमान से बुलवा भेजा। वे आये, राजा ने बड़ी आवभक्ति से आसन दे दे बैठाया। तब जोतिषियों ने लग्न साध मुहूर्त विचारकर कहा―पृथ्वीनाथ, यह लड़का कंस नाम तुम्हारे बंस मे उपजा सो अति बलवंत हो राक्षसों को ले राज करेगा और देवता और हरिभक्तों को दुख दे आपका राज ले निदान हरि के हाथ मरेगा। इतनी कथा कह शुकदेव मुनि ने राजा परीक्षित से कहा―राजा, अब मैं उग्रसेन के भाई देवक की कथा कहता हूं, कि उसके चार बेटे थे और छः बेटियाँ, सो छओं बसुदेव को ब्याह दीं, सातवीं देवकी हुई जिसके होने से देवताओं को प्रसन्नता भई, और उग्रसेन के भी दस पुत्र, पर सबसे कंस ही बड़ा था। जब से जन्मा तब से यह उपाध करने लगा कि नगर में जाय छोटे छोटे लड़कों को पकड़ पकड़ लावै औ पहाड़ की खोह में मुँद मूँद मार मार डाले। जो बड़े होंय तिनकी छाती पै चढ़ गला घोट जी निकाले। इस दुख से कोई कहीं न निकलने पावे, सब कोई अपने अपने लड़के को छिपावे। प्रजा कहे दुष्ट यह कंस उग्रसेन का नहीं है वंश, कोई महा पापी जन्म ले आया है जिसने सारे नगर को सताया है। यह बात सुन उग्रसेन ने विसे बुलाकर बहुतसा समझाया पर इसका कहना विसके जी में कुछ भी न आया। तब दुख पाय पछताये के कहने लगा कि ऐसे पूत होने से मैं अपूत क्यों न हुआ। कहते हैं जिस समै कपूत घर में आता हैं तिसी समै जस और धर्म जाता है। जब कंस आठ वर्ष का भया तब मगध देस<noinclude></noinclude> rrms7nrhddkffmo8j0lqttebss95bb4 पृष्ठ:प्रेमसागर.pdf/५१ 250 43155 675559 637320 2026-09-03T16:51:43Z ~2026-47921-19 6854 675559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="सौम्य" />{{rh||( ३ )|}}</noinclude> आँख मूँद रहा है। ऐसी कुमति ठानि एक मरा साँप वहाँ पड़ा था सो धनुष से उठा ऋषि के गले में डाल अपने घर आया। मुकुट उतारते ही राजा को ज्ञान हुआ तो सोचकर कहने लगा कि कंचन में कलियुग का बास है यह मेरे सीस पर था इसीसे मेरी ऐसी कुमति हुई जो मरा सर्प ले ऋषि के गले में डाल दिया, सो मैं अब समझा कि कलियुग ने मुझसे अपना पलटा लिया। इस महापाप से मैं कैसे छूटूँगा, बरन धन जन स्त्री और राज, मेरा क्यों न गया सब आज, न जानूँ किस जन्म में यह अधर्म जायगा जो मैंने ब्राह्मन को सताया है। राजा परीक्षित तो यहाँ इस अथाह सोचसागर में डूब रहे थे और वहाँ लोमस ऋषि थे तहाँ कितने एक लड़के खेलते हुए जा निकले, मरा साँप उनके गले में देख अचंभे रहे और घबराकर आपस में कहने लगे कि भाई, कोई इनके पुत्र से जाके कह दे जो उपबन में कौशिकी नदी के तीर ऋषियों के बालकों मे खेलता है। एक सुनते ही दौड़ा वहीं गया जहाँ शृंगी ऋषि छोकरों के साथ खेलता था। कहा—बंधु, तुम यहाँ क्या खेलते हो, कोई दुष्ट मरा हुआ काला नाग तुम्हारे पिता के कंठ में डाल गया है। सुनते ही शृंगी ऋषि के नैन लाल हो आये, दाँत पीस पीस लगा थरथर काँपने और क्रोध कर कहने कि कलियुग में राजा उपजे हैं अभिमानी धन के मद से अंधे हो गये हैं दुखदानी। अब मैं उसको दूहूँ श्राप, वही मीच पावैगा आप। ऐसे कह शृंगी ऋषि ने कौशिकी नदी का जल चुल्लू में ले, राजा परीक्षित को श्राप दिया कि वही सर्प सातवें दिन तुझे डसेगा। इस भाँति राजा को सराप अपने बाप के पास आ गले से<noinclude></noinclude> nwz0tbedb25zb64gydxwrblqfioouh1 विकिस्रोत:प्रबंधक सूचना 4 79546 675634 660762 2026-09-04T03:30:05Z AMAN KUMAR 6475 /* फाइल को अपलोड करने में सहायता */ नया अनुभाग 675634 wikitext text/x-wiki {{/शीर्ष}} <!-- ------------------------- चर्चाएँ/सूचनायें/प्रस्ताव --------------------------- --> <!-- ------------------------- नया अनुभाग हमेशा सबसे नीचे बनायें --------------------------- --> == प्रबंधक सूचना पृष्ठ संबंधी मत == सभी प्रबंधकों से प्रबंधक समूह का प्रंधकीय कार्यवाई से संबंधित ध्यान दिलाने के लिए निर्मित इस पृष्ठ के स्वरूप के संबंध में मत देने की अपेक्षा है। --[[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) २०:१३, १९ अप्रैल २०२० (UTC) == निर्वाचित पुस्तक चयन == :मुझे लगता है कि मई माह के लिए निर्वाचित लेख का चुनाव फिलहाल चौपाल पर करना चाहिए। निर्वाचित पुस्तक संबंधी सभी पृष्ठ बनाने में तथा नियमों पर समुदाय की राय लेने में अभी एक महीना और लग सकता है। अन्य प्रबंधक कृपया अपनी राय दें। [[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) ०१:२०, २० अप्रैल २०२० (UTC) # {{समर्थन}}- मई माह के लिए चौपाल पर निर्वाचित पाठ के चुनाव का निर्णय उचित है। == विकिस्रोत नीति मतदान के लिए साइट सूचना == :हम विकिस्रोत संबंधी नीति निर्धारण के महत्वपूर्ण दौर से गुजर रहे हैं। मुझे लगता है कि चौपाल पर समुदाय की राय लिए जाने की सूचना साइट सूचना के द्वारा भी देनी चाहिए। इससे वे सदस्य भी अपनी राय सुगमता से दे सकेंगें जो प्रायः चौपाल भ्रमण नहीं करते हैं। इसके द्वारा हम चौपाल पर चर्चा की एक स्वस्थ परिपाटी का भी विकास करने की ओर बढ़ सकेंगें। अन्य प्रबंधकों से अनुरोध है कि वे अपनी राय दें तथा इसमें मेरी सहमति मानकर साइट सूचना लगा दें। [[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) २०:५१, २२ अप्रैल २०२० (UTC) ==विकिस्रोत:गुणवत्ता संवर्द्धन संपादनोत्सव/सुझायी सामग्री में संपादन== : [[विकिस्रोत:गुणवत्ता संवर्द्धन संपादनोत्सव/सुझायी सामग्री|गुणवत्ता संवर्द्धन संपादनोत्सव]] के अंतर्गत सूची में पुस्तक जोड़ने में निर्णायक मंडल की सहायता करें।--[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०८:१३, ३० अप्रैल २०२० (UTC) ==निर्वाचित साँचा== : कृपया सुरक्षित पन्नों पर निर्वाचित साँचा लगा दें। ---[[सदस्य:सौरभ तिवारी 05|सौरभ तिवारी 05]] ([[सदस्य वार्ता:सौरभ तिवारी 05|वार्ता]]) ०९:३४, १६ जुलाई २०२० (UTC) :: {{ping|सौरभ तिवारी 05}} जी स्पष्ट करें कि आप किन सुरक्षित पन्नों की बात कर रहे हैं? --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) १६:३३, १६ जुलाई २०२० (UTC) :: {{ping|नीलम}} जी निर्वाचित पुस्तक [[रंगभूमि]] और निर्वाचित पुस्तक [[कपालकुण्डला]]। ---[[सदस्य:सौरभ तिवारी 05|सौरभ तिवारी 05]] ([[सदस्य वार्ता:सौरभ तिवारी 05|वार्ता]]) १७:०६, १६ जुलाई २०२० (UTC) :{{Done}}। --[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] ([[सदस्य वार्ता:अजीत कुमार तिवारी|वार्ता]]) ०६:५४, १७ जुलाई २०२० (UTC) == इंटरनैट आर्काइव से राहुल सांकृत्यायन की पुस्तकों को स्थानक रूप में अपलोड करना == [https://archive.org/search.php?query=creator%3A%22Sankrityayan%2C+Rahul%22 इंटरनैट आर्काइव से राहुल सांकृत्यायन की पुस्तकों] को स्थानक रूप में अपलोड किया जाना चाहिए। भारत में उनकी पुस्तकें पब्लिक डोमेन में आ चुकी हैं। मेरी अपनी इच्छा उनकी किताबें [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.526088 'तुम्हारी क्षय'] और [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.427404 'मेरी तिब्बत यात्रा'] पर काम करने की है। उम्मीद है इन्हें जल्द ही अपलोड किया जाएगा। --[[सदस्य:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[सदस्य वार्ता:Satdeep Gill|वार्ता]]) ०३:४४, १४ जुलाई २०२१ (UTC) : {{ping|अनिरुद्ध कुमार}}, {{ping|अजीत कुमार तिवारी}} :{{सुनो|Satdeep Gill}} जी इंटरनेट आर्काइव पर उपलब्ध सभी पुस्तकें मुद्राधिकार मुक्त नहीं हैं। राहुल सांकृत्यायन का निधन १९६३ई. में हुआ था(पब्लिक डोमेन पर यह जानकारी उपलब्ध है) इसलिए उनकी पुस्तक को हिंदी विकिस्रोत पर लाने में अभी वक्त लगेगा तब तक आप दूसरी पुस्तकों में संपादन जारी रख सकते हैं। मुझे लगता है कि अनुभवी सदस्य होने के कारण आप स्वयं भी विकिस्रोत की अपलोड नीति से परिचित होंगे। धन्यवाद। --[[सदस्य:नीलम|नीलम]] ([[सदस्य वार्ता:नीलम|वार्ता]]) ०७:२४, १४ जुलाई २०२१ (UTC) :{{सुनो|Satdeep Gill}} हिंदी विकिस्रोत पर हमने [[विकिस्रोत:लेखक#आसन्न मुद्राधिकार मुक्त लेखक|जल्दी ही मुद्राधिकार मुक्त होने वाले लेखकों की सूची]] भी बनायी है। राहुल सांकृत्यायन २०२३ ई. के बाद ही मुद्राधिकार मुक्त होंगें। हिंदी विकिस्रोत पर फाइलें स्थानिय रूप से अपलोड करने को हम बढ़ावा नहीं दे रहे हैं। आपके द्वारा बतायी गई पुस्तकें २०२४ ई. में विकिस्रोत पर सुधारने के लिए उपलब्ध करा दी जाएंगीं। [[सदस्य:अनिरुद्ध कुमार|अनिरुद्ध कुमार]] ([[सदस्य वार्ता:अनिरुद्ध कुमार|वार्ता]]) १३:२४, १४ जुलाई २०२१ (UTC) :: {{ping|नीलम|अनिरुद्ध कुमार}} मैं भी कितना नालायक हूँ। मेरे दिमाग़ में कहीं से बैठ गया था कि उनका निधन 1960 में हुआ था और अब वह पब्लिक डोमेन में आ गए हैं। यह सूची साझा करने के लिए धन्यवाद अनिरुद्ध जी। आपको परेशान करने के लिए मुआफ़ी मांगना चाहूंगा है। अभी कुछ बरस और इंतज़ार करना पड़ेगा पंडित जी की लिखतों पर विकिस्रोत पर कार्य करने से पहले। --[[सदस्य:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[सदस्य वार्ता:Satdeep Gill|वार्ता]]) ०३:०९, १५ जुलाई २०२१ (UTC) :::क्या अब ये पुस्तकें उपलब्ध कराई जा सकती हैं? तुम्हारी क्षय पर काम करने की मेरी विशेष इच्छा है। [[सदस्य:Arshsultanpuri|Arshsultanpuri]] ([[सदस्य वार्ता:Arshsultanpuri|वार्ता]]) ०२:३६, २ फ़रवरी २०२६ (UTC) == फाइल को अपलोड करने में सहायता == @[[सदस्य:अजीत कुमार तिवारी|अजीत कुमार तिवारी]] और @[[सदस्य:सौरभ तिवारी 05|सौरभ तिवारी 05]] पिंग करने के लिए मुआफ़ी''।<sup>ऊपरी चर्चा से सीखा शब्द</sup>''<br> महोदय मै एक भगत सिंह के निबंध को शोधित करना चाहता हूँ। (वैसे यह शोधित ही दिखाता हैं)<br> '''स्त्रोत -''' * [https://archive.org/details/apu.anuvadasampada.hin.3901.1/mode/2up आर्काइव १] * [https://archive.org/details/bhagatsinghwhyiamanatheist आर्काइव २] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Why_I_am_an_Atheist_by_Bhagat_Singh.pdf कॉमन्स (अंग्रेजी संस्करण)] * [https://anuvadasampada.azimpremjiuniversity.edu.in/3901/1/%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%82%20%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%82%20%E0%A4%B9%E0%A5%82%E0%A4%81.pdf अजीम प्रेमजी यूनिवर्सिटी] [[User:AMAN KUMAR|<b style="color:olive;font-size:18px;text-shadow:2px 2px 4px #888"><u>विक्रम प्रताप</u></b>]]<sup>[[User talk:AMAN KUMAR|<b style="color:teal"><u>(बातचीत)</u></b>]]</sup>-- ०३:३०, ४ सितम्बर २०२६ (UTC) ngz4s22mgk079knngm45x2rbar56r00 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/३१३ 250 183118 675637 672703 2026-09-04T10:07:16Z नीलम 26 675637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="अंजली राजभर" />{{rh||नेटालमें अधिवासके प्रमाणपत्रोंका सवाल|२७७}}</noinclude>{{gap}}सारा सवाल सरकारकी कंजूसीका ही है। एक ओर अधिकारीगण अदालतोंमें पर्याप्त संख्यामें योग्य दुभाषिये रखनेकी बातपर कुछ सौ पौंड सालाना खर्च करते हुए पाई-पाईका विचार करते हैं, परन्तु दूसरी ओर सरकारी इमारतोंके लिए लाखों पौंड खर्चते हुए उन्हें कोई कलक नहीं होता। इस अपव्ययकी श्री मेरीमैन आदि संसद-सदस्योंने बड़ी कठोर आलोचना की है। जबतक सभी भारतीय भाषाओंके योग्य दुभाषिये नियुक्त नहीं किये जाते तबतक यह नहीं कहा जा सकता कि भारतीयोंके साथ पर्याप्त न्याय किया जाता है। :[{{smaller|अंग्रेजीसे}}] :{{smaller|'''इंडियन ओपिनियन,'''}} १३-७-१९१२ {{C|{{x-larger|'''२३५. नेटालमें अधिवासके प्रमाणपत्रोंका सवाल'''}}}} नेटालमें भारतीयोंको अब अधिवासके नये प्रमाणपत्र नहीं मिलते। इतना ही नहीं, जिनके पास पुराने प्रमाणपत्र हैं उनसे वे ले लिये जाते हैं और नया हलफनामा पेश करनेपर ही उनके बदले नये प्रमाणपत्र दिये जाते हैं। इससे गरीब भारतीयोंको बड़ी तकलीफ होती है। हमें लगता है कि अधिवासपत्रोंके इस सवालको लेकर कांग्रेस जो मुकदमा लड़ना चाहती थी वह उसे अवश्य लड़ना चाहिए। इस बीच जिनके पास पुराने प्रमाणपत्र हैं उनको, उन्हें लौटाकर नये लेनेकी कोई जरूरत नहीं है । जिसे नया प्रमाणपत्र लेना ही हो उसे भी अधिकारीको दुबारा प्रमाण देनेकी जरूरत नहीं है। जिसके पास कुछ न हो वह हलफनामा देकर और अपने निवासके प्रमाणोंको जितना बने उतना मजबूत बनाकर अधिवासपत्रके बिना ही यह देश छोड़ सकता है। कोई भी व्यक्ति अधिवासका प्रमाणपत्र रखनेके लिए बाध्य नहीं है । इसलिए प्रमाण इकट्ठे कर लेनके बाद देश छोड़ने में कोई परेशानीकी बात नहीं है । :[ गुजरातीसे ] :'''इंडियन ओपिनियन,''' १३-७-१९१२<noinclude></noinclude> 9gjji3p6h8irx7w1z3lrhpzb23hhlo1 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६४६ 250 184242 675564 669541 2026-09-04T00:18:58Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|'''पारिभाषिक शब्दावली'''}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''अधिनियम''' - ऐक्ट}} {{outdent|'''अधिराज्य''' - डोमिनियन}} {{outdent|'''अधीक्षक''' - सुपरिंटेंढेंट}} {{outdent|'''अनुमतिपत्र''' - परमिट}} {{outdent|'''अभ्यावेदन''' - रिप्रेजेन्टेशन}} {{outdent|'''अवधान समिति''' - विजिलंस कमिटी}} {{outdent|'''असंशोधित''' - अनरिवाइज्ड}} {{outdent|'''अस्थायी प्रमाणपत्र''' - टेंपररी परमिट}} {{outdent|'''अस्वच्छ क्षेत्र स्वामित्व हरण आयोग''' - इनसैनिटरी एरिया एक्स्प्रोप्रिएशन कमिशन}} {{outdent|'''आहत सहायक दल''' - अम्ब्यूलंस कोर}} {{outdent|'''एशियाई पंजीयन अधिनियम''' - एशियाटिक रजिस्ट्रेशन ऐक्ट}} {{outdent|'''कस्बा अधिनियम''' - टाउनशिप ऐक्ट}} {{outdent|'''कस्बा कानून''' - टाउनशिप-लॉ}} {{outdent|'''कानून मुन्शी''' - आर्टिकल्ड क्लार्क}} {{outdent|'''गृह-मन्त्री''' - मिनिस्टर ऑफ इंटीरियर}} {{outdent|'''गृह-सचिव''' - सेक्रेटरी फॉर इंटीरियर}} {{outdent|'''गोरा संघ''' - व्हाइट लीग}} {{outdent|'''जन-स्वास्थ्य विभाग''' - पब्लिक हेल्थ डिपार्टमेंट}} {{outdent|'''डोली वाहक दल''' - स्ट्रेचर बेअरर कोर}} {{outdent|'''दस्तावेज''' - डीड}} {{outdent|'''धारा''' - क्लॉज}} {{outdent|'''नगर परिषद''' - टाउन कौंसिल}} {{outdent|'''नामांकनपत्र''' - नॉमिनेशन}} {{outdent|'''निकाय''' - बोर्ड}} {{outdent|'''निकासी अनुमतिपत्र''' - विजिटर्स परमिट}} {{outdent|'''निरीक्षण निकाय''' - सुपरिंटेंडिंग बोर्ड}} {{outdent|'''निर्वासन''' - डिपोर्टेशन}} {{outdent|'''निषिद्ध प्रवासी''' - प्रोहिबिटेड इमिग्रैंट}} {{outdent|'''निष्कर स्वामित्व''' - फ्री होल्ड}} {{outdent|'''निष्पादक''' - एक्ज़ीक्यूटर्स}} {{outdent|'''नौसेना संघ''' - नेवी लीग}} {{outdent|'''न्यायपीठ''' - बेंच}} {{outdent|'''न्याय समिति''' - ज्युडिशियल कमिटी}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''न्यायिक न्यायाधिकरण''' - ज्युडिशियल ट्रिब्यूनल}} {{outdent|'''न्यायोचित स्वामित्व''' - इक्विटेबल ओनरशिप}} {{outdent|'''न्यासपत्र''' - ट्रस्ट डीड}} {{outdent|'''न्यासी''' - ट्रस्टी}} {{outdent|'''पंजीकृत, पंजीयित''' - रजिस्टर्ड}} {{outdent|'''पंजीयन पुस्तक''' - रजिस्टर}} {{outdent|'''पंजीयन प्रमाणपत्र''' - रजिस्ट्रेशन सर्टिफिकेट}} {{outdent|'''पट्टा स्वामित्व''' - लीज होल्ड}} {{outdent|'''परवाना''' - लाइसेंस}} {{outdent|'''परवाना अधिनियम''' - लाइसेंसिंग ऐक्ट}} {{outdent|'''परवाना निकाय''' - लाइसेंसिंग बोर्ड}} {{outdent|'''पृथक्करण''' - सेग्रीगेशन}} {{outdent|'''प्रगतिवादी दल''' - प्रोग्रेसिव पार्टी}} {{outdent|'''प्रतिष्ठान''' - सेटिलमेंट}} {{outdent|'''प्रवास''' - इमिग्रेशन}} {{outdent|'''प्रवासी अधिकारी''' - इमिग्रेशन ऑफिसर}} {{outdent|'''प्रवासी कानून''' - इमिग्रेशन-लॉ}} {{outdent|'''प्रवासी प्रतिबंधक अधिनियम''' - इमिग्रेशन रेस्ट्रिक्शन ऐक्ट}} {{outdent|'''प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक''' - इमिग्रैंट्रस रेस्ट्रिक्शन बिल}} {{outdent|'''प्रशासक''' - ऐडमिनिस्ट्रेटर}} {{outdent|'''बस्ती''' - लोकेशन}} {{outdent|'''बस्ती समिति''' - लोकेशन कमिटी}} {{outdent|'''ब्रिटिश कॉमन्स् सभा''' - हाउस ऑफ कॉमन्स्}} {{outdent|'''भठियार खाना''' - बेकरी}} {{outdent|'''भारत कार्यालय''' - इंडिया ऑफिस}} {{outdent|'''भारतीय प्रवासी आयोग''' - इंडियन इमिग्रेशन कमिशन}} {{outdent|'''भारतीय प्रवासी न्यास निकाय''' - इंडियन इमिग्रेशन ट्रस्ट बोर्ड}} {{outdent|'''भारतीय राष्ट्रीय महासभा''' - इंडियन नेशनल कांग्रेस}} {{outdent|'''भारतीय विधान परिषद''' - इंडियन लेजिस्लेटिव कौंसिल}} {{outdent|'''भारतीय व्यापार मण्डल''' - इंडियन चैंबर ऑफ कॉमर्स}} {{outdent|'''महा न्यायवादी''' - ॲटर्नी जनरल}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> mho2kguvr2xnonaw44pmesa4d2wvj7u पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६४७ 250 184243 675565 669654 2026-09-04T00:21:35Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh| |'''पारिभाषिक शब्दावली'''|६०९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''महापौर''' - मेयर}} {{outdent|'''महावाणिज्यदूत''' - कौंसल जनरल}} {{outdent|'''महाविभव''' - हिजहाइनेस}} {{outdent|'''माल दफ्तर''' - रेवेन्यू ऑफिस}} {{outdent|'''मुहिम''' - कैंपेन}} {{outdent|'''याचिका''' - पिटिशन<br>इंडियन कमिटी}} {{outdent|'''रंगविद्वेष''' - कलर प्रेजुडिस}} {{outdent|'''रेल्वे-निकाय''' - रेल्वे बोर्ड}} {{outdent|'''लेख प्रमाणक''' - नोटरी पब्लिक}} {{outdent|'''लेखा-जोखा''' - बैलेंस शीट}} {{outdent|'''लोकसेवा आयोग''' - पब्लिक सर्विस कमिशन}} {{outdent|'''वतनी''' - नेटिव}} {{outdent|'''विक्रेता (व्यापारिक) अनुमतिपत्र अधिनियम''' - डीलर्स लाइसेंसेज ऐक्ट}} {{outdent|'''वित्तीय-सम्बन्ध विधेयक''' - फाइनेंशियल रिलेशंस बिल}} {{outdent|'''विधान परिषद'' - लेजिस्लेटिव कौंसिल}} {{outdent|'''विधि पुस्तिका''' - स्टैच्यूट बुक}} {{outdent|'''विधि विभाग''' - लॉ डिपार्टमेंट}} {{outdent|'''विधेयक''' - बिल}} {{outdent|'''विनियम''' - रेगुलेशन}} {{outdent|'''विभाग''' - डिविजन}} {{outdent|'''विश्व प्रजाति सम्मेलन''' - युनिवर्सल रेसेज कांग्रेस}} {{outdent|'''विषय क्रम''' - ऑर्डर पेपर}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''शान्तिरक्षा अध्यादेश''' - पीस प्रिज़र्वेशन ऑर्डिनेंस}} {{outdent|'''शाही आयोग''' - रॉयल कमिशन}} {{outdent|'''शिष्टमण्डल''' - डेपुटेशन}} {{outdent|'''शिक्षा परीक्षा''' - एज्यूकेशन टेस्ट}} {{outdent|'''शुल्क सूची''' - टैरिफ बुक}} {{outdent|'''संघ प्रवासी विधेयक''' - यूनियन इमिग्रेशन बिल}} {{outdent|'''संघ संसद्''' - यूनियन पार्लियामेंट<br>फॉर लैंडस्}} {{outdent|'''संरक्षक''' - प्रोटेक्टर (ऑफ एशियाटिक्स्)}} {{outdent|'''संविदा''' - कॉन्ट्रैक्ट}} {{outdent|'''संस्था''' - इन्स्टिट्यूट}} {{outdent|'''संस्थान''' - स्टेट}} {{outdent|'''संस्थापक''' - प्रमोटर}} {{outdent|'''सत्याग्रह, अनाक्रामक प्रतिरोध''' - पैसिव रेजिस्टेंस}} {{outdent|'''सत्याग्रही, अनाक्रामक प्रतिरोधी''' - पैसिव रेजिस्टर्सू}} {{outdent|'''सपरिषद गवर्नर''' - गवर्नर-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सपरिषद सम्राट्''' - किंग-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सर्वोच्च न्यायालय''' - सुप्रीम कोर्ट}} {{outdent|'''साम्राज्य सम्मेलन (शाही परिषद)''' - इंपीरियल<br>कॉन्फरेंस (कन्वेन्शन)}} {{outdent|'''स्वामी-सेवक अधिनियम''' - मास्टर ऐण्ड सर्वेंटस् ऐक्ट}} {{outdent|'''हिदायतें''' - नोटिसेज्}} {{outdent|'''क्षमतावादी''' - एनेब्लिंग}}<noinclude>{{Multicol-end} {{left|११-३९}}</noinclude> fpry17k0n8kknnutz822x6gg8c7bkwg 675566 675565 2026-09-04T00:22:08Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh| |'''पारिभाषिक शब्दावली'''|६०९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''महापौर''' - मेयर}} {{outdent|'''महावाणिज्यदूत''' - कौंसल जनरल}} {{outdent|'''महाविभव''' - हिजहाइनेस}} {{outdent|'''माल दफ्तर''' - रेवेन्यू ऑफिस}} {{outdent|'''मुहिम''' - कैंपेन}} {{outdent|'''याचिका''' - पिटिशन<br>इंडियन कमिटी}} {{outdent|'''रंगविद्वेष''' - कलर प्रेजुडिस}} {{outdent|'''रेल्वे-निकाय''' - रेल्वे बोर्ड}} {{outdent|'''लेख प्रमाणक''' - नोटरी पब्लिक}} {{outdent|'''लेखा-जोखा''' - बैलेंस शीट}} {{outdent|'''लोकसेवा आयोग''' - पब्लिक सर्विस कमिशन}} {{outdent|'''वतनी''' - नेटिव}} {{outdent|'''विक्रेता (व्यापारिक) अनुमतिपत्र अधिनियम''' - डीलर्स लाइसेंसेज ऐक्ट}} {{outdent|'''वित्तीय-सम्बन्ध विधेयक''' - फाइनेंशियल रिलेशंस बिल}} {{outdent|'''विधान परिषद'' - लेजिस्लेटिव कौंसिल}} {{outdent|'''विधि पुस्तिका''' - स्टैच्यूट बुक}} {{outdent|'''विधि विभाग''' - लॉ डिपार्टमेंट}} {{outdent|'''विधेयक''' - बिल}} {{outdent|'''विनियम''' - रेगुलेशन}} {{outdent|'''विभाग''' - डिविजन}} {{outdent|'''विश्व प्रजाति सम्मेलन''' - युनिवर्सल रेसेज कांग्रेस}} {{outdent|'''विषय क्रम''' - ऑर्डर पेपर}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''शान्तिरक्षा अध्यादेश''' - पीस प्रिज़र्वेशन ऑर्डिनेंस}} {{outdent|'''शाही आयोग''' - रॉयल कमिशन}} {{outdent|'''शिष्टमण्डल''' - डेपुटेशन}} {{outdent|'''शिक्षा परीक्षा''' - एज्यूकेशन टेस्ट}} {{outdent|'''शुल्क सूची''' - टैरिफ बुक}} {{outdent|'''संघ प्रवासी विधेयक''' - यूनियन इमिग्रेशन बिल}} {{outdent|'''संघ संसद्''' - यूनियन पार्लियामेंट<br>फॉर लैंडस्}} {{outdent|'''संरक्षक''' - प्रोटेक्टर (ऑफ एशियाटिक्स्)}} {{outdent|'''संविदा''' - कॉन्ट्रैक्ट}} {{outdent|'''संस्था''' - इन्स्टिट्यूट}} {{outdent|'''संस्थान''' - स्टेट}} {{outdent|'''संस्थापक''' - प्रमोटर}} {{outdent|'''सत्याग्रह, अनाक्रामक प्रतिरोध''' - पैसिव रेजिस्टेंस}} {{outdent|'''सत्याग्रही, अनाक्रामक प्रतिरोधी''' - पैसिव रेजिस्टर्सू}} {{outdent|'''सपरिषद गवर्नर''' - गवर्नर-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सपरिषद सम्राट्''' - किंग-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सर्वोच्च न्यायालय''' - सुप्रीम कोर्ट}} {{outdent|'''साम्राज्य सम्मेलन (शाही परिषद)''' - इंपीरियल<br>कॉन्फरेंस (कन्वेन्शन)}} {{outdent|'''स्वामी-सेवक अधिनियम''' - मास्टर ऐण्ड सर्वेंटस् ऐक्ट}} {{outdent|'''हिदायतें''' - नोटिसेज्}} {{outdent|'''क्षमतावादी''' - एनेब्लिंग}}<noinclude>{{Multicol-end}} {{right|११-३९}}</noinclude> 7ft1dpygpiqkum4a4aoj7w5fvx3lmqm 675567 675566 2026-09-04T00:22:26Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh| |'''पारिभाषिक शब्दावली'''|६०९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''महापौर''' - मेयर}} {{outdent|'''महावाणिज्यदूत''' - कौंसल जनरल}} {{outdent|'''महाविभव''' - हिजहाइनेस}} {{outdent|'''माल दफ्तर''' - रेवेन्यू ऑफिस}} {{outdent|'''मुहिम''' - कैंपेन}} {{outdent|'''याचिका''' - पिटिशन<br>इंडियन कमिटी}} {{outdent|'''रंगविद्वेष''' - कलर प्रेजुडिस}} {{outdent|'''रेल्वे-निकाय''' - रेल्वे बोर्ड}} {{outdent|'''लेख प्रमाणक''' - नोटरी पब्लिक}} {{outdent|'''लेखा-जोखा''' - बैलेंस शीट}} {{outdent|'''लोकसेवा आयोग''' - पब्लिक सर्विस कमिशन}} {{outdent|'''वतनी''' - नेटिव}} {{outdent|'''विक्रेता (व्यापारिक) अनुमतिपत्र अधिनियम''' - डीलर्स लाइसेंसेज ऐक्ट}} {{outdent|'''वित्तीय-सम्बन्ध विधेयक''' - फाइनेंशियल रिलेशंस बिल}} {{outdent|'''विधान परिषद'' - लेजिस्लेटिव कौंसिल}} {{outdent|'''विधि पुस्तिका''' - स्टैच्यूट बुक}} {{outdent|'''विधि विभाग''' - लॉ डिपार्टमेंट}} {{outdent|'''विधेयक''' - बिल}} {{outdent|'''विनियम''' - रेगुलेशन}} {{outdent|'''विभाग''' - डिविजन}} {{outdent|'''विश्व प्रजाति सम्मेलन''' - युनिवर्सल रेसेज कांग्रेस}} {{outdent|'''विषय क्रम''' - ऑर्डर पेपर}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''शान्तिरक्षा अध्यादेश''' - पीस प्रिज़र्वेशन ऑर्डिनेंस}} {{outdent|'''शाही आयोग''' - रॉयल कमिशन}} {{outdent|'''शिष्टमण्डल''' - डेपुटेशन}} {{outdent|'''शिक्षा परीक्षा''' - एज्यूकेशन टेस्ट}} {{outdent|'''शुल्क सूची''' - टैरिफ बुक}} {{outdent|'''संघ प्रवासी विधेयक''' - यूनियन इमिग्रेशन बिल}} {{outdent|'''संघ संसद्''' - यूनियन पार्लियामेंट<br>फॉर लैंडस्}} {{outdent|'''संरक्षक''' - प्रोटेक्टर (ऑफ एशियाटिक्स्)}} {{outdent|'''संविदा''' - कॉन्ट्रैक्ट}} {{outdent|'''संस्था''' - इन्स्टिट्यूट}} {{outdent|'''संस्थान''' - स्टेट}} {{outdent|'''संस्थापक''' - प्रमोटर}} {{outdent|'''सत्याग्रह, अनाक्रामक प्रतिरोध''' - पैसिव रेजिस्टेंस}} {{outdent|'''सत्याग्रही, अनाक्रामक प्रतिरोधी''' - पैसिव रेजिस्टर्सू}} {{outdent|'''सपरिषद गवर्नर''' - गवर्नर-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सपरिषद सम्राट्''' - किंग-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सर्वोच्च न्यायालय''' - सुप्रीम कोर्ट}} {{outdent|'''साम्राज्य सम्मेलन (शाही परिषद)''' - इंपीरियल<br>कॉन्फरेंस (कन्वेन्शन)}} {{outdent|'''स्वामी-सेवक अधिनियम''' - मास्टर ऐण्ड सर्वेंटस् ऐक्ट}} {{outdent|'''हिदायतें''' - नोटिसेज्}} {{outdent|'''क्षमतावादी''' - एनेब्लिंग}}<noinclude>{{Multicol-end}} {{left|११-३९}}</noinclude> jx8dv54icfvjvxate2nx93th0uxcudd 675568 675567 2026-09-04T00:23:13Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh| |पारिभाषिक शब्दावली|६०९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''महापौर''' - मेयर}} {{outdent|'''महावाणिज्यदूत''' - कौंसल जनरल}} {{outdent|'''महाविभव''' - हिजहाइनेस}} {{outdent|'''माल दफ्तर''' - रेवेन्यू ऑफिस}} {{outdent|'''मुहिम''' - कैंपेन}} {{outdent|'''याचिका''' - पिटिशन<br>इंडियन कमिटी}} {{outdent|'''रंगविद्वेष''' - कलर प्रेजुडिस}} {{outdent|'''रेल्वे-निकाय''' - रेल्वे बोर्ड}} {{outdent|'''लेख प्रमाणक''' - नोटरी पब्लिक}} {{outdent|'''लेखा-जोखा''' - बैलेंस शीट}} {{outdent|'''लोकसेवा आयोग''' - पब्लिक सर्विस कमिशन}} {{outdent|'''वतनी''' - नेटिव}} {{outdent|'''विक्रेता (व्यापारिक) अनुमतिपत्र अधिनियम''' - डीलर्स लाइसेंसेज ऐक्ट}} {{outdent|'''वित्तीय-सम्बन्ध विधेयक''' - फाइनेंशियल रिलेशंस बिल}} {{outdent|'''विधान परिषद'' - लेजिस्लेटिव कौंसिल}} {{outdent|'''विधि पुस्तिका''' - स्टैच्यूट बुक}} {{outdent|'''विधि विभाग''' - लॉ डिपार्टमेंट}} {{outdent|'''विधेयक''' - बिल}} {{outdent|'''विनियम''' - रेगुलेशन}} {{outdent|'''विभाग''' - डिविजन}} {{outdent|'''विश्व प्रजाति सम्मेलन''' - युनिवर्सल रेसेज कांग्रेस}} {{outdent|'''विषय क्रम''' - ऑर्डर पेपर}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''शान्तिरक्षा अध्यादेश''' - पीस प्रिज़र्वेशन ऑर्डिनेंस}} {{outdent|'''शाही आयोग''' - रॉयल कमिशन}} {{outdent|'''शिष्टमण्डल''' - डेपुटेशन}} {{outdent|'''शिक्षा परीक्षा''' - एज्यूकेशन टेस्ट}} {{outdent|'''शुल्क सूची''' - टैरिफ बुक}} {{outdent|'''संघ प्रवासी विधेयक''' - यूनियन इमिग्रेशन बिल}} {{outdent|'''संघ संसद्''' - यूनियन पार्लियामेंट<br>फॉर लैंडस्}} {{outdent|'''संरक्षक''' - प्रोटेक्टर (ऑफ एशियाटिक्स्)}} {{outdent|'''संविदा''' - कॉन्ट्रैक्ट}} {{outdent|'''संस्था''' - इन्स्टिट्यूट}} {{outdent|'''संस्थान''' - स्टेट}} {{outdent|'''संस्थापक''' - प्रमोटर}} {{outdent|'''सत्याग्रह, अनाक्रामक प्रतिरोध''' - पैसिव रेजिस्टेंस}} {{outdent|'''सत्याग्रही, अनाक्रामक प्रतिरोधी''' - पैसिव रेजिस्टर्सू}} {{outdent|'''सपरिषद गवर्नर''' - गवर्नर-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सपरिषद सम्राट्''' - किंग-इन-कौंसिल}} {{outdent|'''सर्वोच्च न्यायालय''' - सुप्रीम कोर्ट}} {{outdent|'''साम्राज्य सम्मेलन (शाही परिषद)''' - इंपीरियल<br>कॉन्फरेंस (कन्वेन्शन)}} {{outdent|'''स्वामी-सेवक अधिनियम''' - मास्टर ऐण्ड सर्वेंटस् ऐक्ट}} {{outdent|'''हिदायतें''' - नोटिसेज्}} {{outdent|'''क्षमतावादी''' - एनेब्लिंग}}<noinclude>{{Multicol-end}} {{left|११-३९}}</noinclude> 1djpo4gdxtv9ve57fbf5hp12v6xzm3n पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६४८ 250 184244 675569 670240 2026-09-04T00:25:41Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{c|{{x-larger|शीर्षक-सांकेतिका}}}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|अकाल, २०२}} {{outdent|अकाल निवारण कोषकी पहली किस्त, २२६}} {{outdent|अधिकारियों द्वारा कानूनकी अवज्ञामें वृद्धि, ३२४}} {{outdent|“अनुग्रह” का एक कार्य, ४२८-३०}} {{outdent|अन्यायपूर्ण कर, १९५}} {{outdent|अपनी भाषाओंके माध्यमसे शिक्षण, ३५१}} {{outdent|अपने विषयमें, ३२३, ३२५-२७}} {{outdent|अब्दुला हाजी आदम (स्व॰ श्री॰), २१६}} {{outdent|अभिनन्दनपत्र : डब्ल्यू हॉस्केनको, १०१}} {{right|—श्रीमती बॉगलको, १७९}} {{outdent|अभ्यावेदन : उपनिवेश मन्त्रीको, ६८}} {{outdent|अवैध विनियम, २९७}} {{outdent|आखिरकार, ८९}} {{outdent|आरोग्यके सम्बन्धमें सामान्य ज्ञान [-१], ४२५-२७; [-२], ४३०-३२; [-३], ३३८-३९; [-४], ४४३-४५; [-५], ४४९-५१; [-६], ४५४-५६; [-७], ४६०-६३; [-८], ४६४-६७; [-९], ४६९-७२; [-१०], ४७६-८०; [-११], ४८९-९१; [-१२], ४९७-४९९; [-१३], ५०४-०७}} {{outdent|आव्रजनका मामला, १६२}} {{outdent|इंग्लैंडका सबसे बड़ा ग्राहक, ४३६-३७}} {{outdent|‘इंडियन ओपिनियन’ के पाठकोंके नाम, ४१९-२०}} {{outdent|उपनिवेशमें जन्मे भारतीयोंसे, ११९}} {{outdent|एक अच्छा उद्देश्य, ८१}} {{outdent|एक उदात्त जीवन गाथा, ३०४-०६}} {{outdent|एक टिप्पणी, २१४}} {{outdent|“ एक दुर्भाग्यपूर्ण मामला, २६३}} {{outdent|एक महत्त्वपूर्ण निर्णय, १३९}} {{outdent|एक लज्जाजनक कृत्य, १९९}} {{outdent|एक संशोधन, ४४६-४७}} {{outdent|एक सत्याग्रहीका सम्मान, ११०}} {{outdent|एक सार्वजनिक उदाहरण, ४८५}} {{outdent|एक क्षोभकारी मामला, १५३}} {{outdent|एशियाई आचार-विचारपर हमला, १८८}} {{outdent|एस्टकोर्टमें परवाना सम्बन्धी मुकदमा, ५०३}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|(लॉर्ड) ऍम्टहिलकी समिति, २६९, ४३७}} {{outdent|(,,) ऍम्टहिल द्वारा हमारा पक्ष-पोषण, ४९२-९३}} {{outdent|क्या फिर सत्याग्रह होगा ? ४३३}} {{outdent|क्या सीरियाई एशियाई हैं ? ५०३}} {{outdent|कांग्रेसमें हमारे सवालपर विचार ४५२-५३}} {{outdent|काफी देरसे, ४३९}} {{outdent|क्रूगर्स डॉर्पका बाजार, ११४}} {{outdent|क्रूगर्स डॉर्पके आन्दोलनकारी, ९६}} {{outdent|(श्री) कैलेनबैक, १३१}} {{outdent|(,,) कैलेनबैकका स्वागत, १२९}} {{outdent|खुश खबरी, २०४}} {{outdent|खेदजनक उत्तर, १८३}} {{outdent|गलतबयानी, २३८}} {{outdent|(श्री) गांधी और भारतीय कांग्रेस, १५७}} {{outdent|(,,) गांधी “नजर कैद”, ३५६-५९}} {{outdent|गिरमिट प्रथा, ४३४-३५}} {{outdent|गिरमिटिया प्रथा सम्बन्धी प्रस्ताव, २४२}} {{outdent|गिरमिटिया भारतीयोंका स्वास्थ्य, २६६}} {{outdent|(श्री) गोखलेका आगमन, ३३१}} {{outdent|(,,) गोखलेके प्रयत्नका फल, ४५४}} {{outdent|(,,) गोखलेके भारतीय भाषण, ४५८-५९}} {{outdent|(,,) गोखले देशमें, ४६३-६४}} {{outdent|(,,) गोखले स्वदेश पहुँचे, ३५५}} {{outdent|गोंगाका मामला, ४७५}} {{outdent|घेरा, १०२}} {{outdent|(श्री) छोटाभाईकी भेंट, ६८}} {{outdent|जनरल बोथाका सुझाव, ४८६}} {{outdent|जनरल स्मट्ससे मुलाकातका सार, ३२}} {{outdent|जमिंस्टनकी बस्ती, २९०}} {{outdent|जमिंस्टनके भारतीय, १५२, २८५, ४४९}} {{outdent|(श्रीमती) जसातका मामला, २३९}} {{outdent|जोहानिसबर्गका स्कूल, २५९}} {{outdent|जोहानिसबर्गका प्रस्तावित स्कूल, ३२३}} {{outdent|जोहानिसबर्गके हिन्दुओंकी ओरसे गो॰ कृ॰ गोखलेको मानपत्र, ३३९}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 5fkn2qp3qd5485cr9znktweur1krmq1 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६४९ 250 184245 675570 670269 2026-09-04T00:27:08Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{Rh||शीर्षक-सांकेतिका|६११}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|जोहानिसबर्गकी चिट्ठी, १११, ११६}} {{outdent|जोहानिसबर्गकी पाठशाला, ४६८-६९}} {{outdent|जोहानिसबर्गमें चेचक, २०५, २०९, ३००, ३०१}} {{outdent|जोहानिसबर्गमें रिच, २५}} {{outdent|(श्री) टाटाकी उदारता, २९५}} {{outdent|ट्रान्सवालकी टिप्पणियाँ, ५६}} {{outdent|ट्रान्सवालमें प्रवेशका अधिकार किसे है ? ४८७-८८}} {{outdent|ट्रान्सवालमें रेलयात्रा, ३११}} {{outdent|डायरी : १९१२, ३६२-४१७}} {{outdent|डेकके यात्री, ४२३-२४}} {{outdent|तार : एक तार, ३५०; - एशियाई पंजीयकको, २३६; - कैलेनबैकको ४३; - गृह-मन्त्रीके निजी-सचिवको, १९७, २१२, २१३, २२४; - गृह-मन्त्रीको, २२३, २२४-२५ २४४, २६८; - जोहानिसबर्ग कार्यालयको, १, २, ३, ४, ७, १३, १४, १६, १९, २१, २३, २५, ३०; - द॰ आ॰ ब्रि॰ भा॰ समितिको, २६९; - पोलकको, २६, ४३; - ब्रिटिश भारतीय यूनियनको, २२०; - ब्रिटिश भारतीय संघको, ३६; - मद्रास प्रान्तीय परिषदको, ६७}} {{outdent|तीन पौंडी कर, १७३, २३१}} {{outdent|तुमसे ऐसी आशा नहीं थी ! ३१६}} {{outdent|तूफान उमड़ रहा है, १३५}} {{outdent|(श्री) दाउद मुहम्मद, २७२}} {{outdent|देशमें अकाल, १७७}} {{outdent|नया प्रवासी विधेयक, २१४, २१७}} {{outdent|नया मुल्ला, २७५}} {{outdent|नया वर्ष, २००}} {{outdent|नये मुल्लाके बारेमें कुछ और, २७८}} {{outdent|नेटालमें अधिवासके प्रमाणपत्रोंका सवाल, २७७}} {{outdent|नेटालमें भारतीयोंकी शिक्षा, २६१}} {{outdent|पत्नी किसे कहा जाये ? २५८}} {{outdent|पत्र : - (श्री) अप्पासामी नायकरको, ४४; - एक अंश, १५६-५८, १८५; - एशियाई पंजीयकको, ८७, १४२, २८१, २८९, ३०२; - गृह-मन्त्रीको, ७७, ८३, १३६, २७८; - गृह-मन्त्रीके कार्य-वाहक सचिवको, ७४; - गृह-मन्त्रीके निजी सचिवको, ५००; - गृह-मन्त्रीके सचिवको, २९१, ४७३-७४; - गृह-सचिवको, २८२, २८३; - ग्रेगरोवस्कीको, २२८, २३५; गोखलेको, ७८, १०७, १६७, १९१, १७१-७३, २०४, २८८, २९४, ३५०-५१, ३६०, ४५७-५८; - चंचल-}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : बहन गांधीको, २३३-३४; - छगनलाल गांधीको, १२७, १३६, १४९, १९४, २४४, २५५, २९८; - और मगनलाल गांधीको, १४४; - लिखे पत्रका एक अंश, १५६; - छोटाभाईको, ६०; - जनरल स्मट्सको, ३१३ - जमनादास गांधीको, १४८, ३४९, ३५२, ४८२-८४, ५०८-१०; - नटेसनको, ९४, ९५; - नॉक्सको, ८०; - पॉलको, १३३, ४६८; - पोलकको, ६१; - प्राणजीवन मेहताको, ६३, १३३, १४१, १४६, १५४, १६०, १६३, १७८, १८०-८१, २४१; - लिखे पत्रका अंश, ११२; - बलीवोरा और चंचल बहन गांधीको लिखे पत्रका अंश, २९२; - मगनलाल गांधीको, १९, ७३, ७५, ७६, १००, ११८, १२२, १५०, २५६-५७, ३४८; - लिखे पत्रका अंश, १, ६७; - मणिलाल गांधीको, १८४, २५२, २५४, ४२७, ४३३; - लिखे पत्रका अंश, १२६; - मनसुखको, २८७; - (कु०) मॉड पोलकके नाम लिखे पत्रका अंश, ४; - रतन जे॰ टाटाको (सार्व-जनिक), २४५; - रावजीभाई पटेलको, १८७, २२१; - रिचको, ३, ५, ७, ८, ११, १५, १७, १८, २०, २१-२२, २३, २४-२५, २६, २८, २९, ३५, ३६, ३८; - लेनको, ९, १४, ३७-३८, ३९-४१, ४७-५०, ५८-६१, १९०, २१०, २२७, २३७, २५०, २५३, २६०, २६३, २७२; - वेस्टको, १८२, १८६; - 'स्पोर्टिंग स्टार' को, २५७; - श्रीनिवास शास्त्रीको, ३४३; - हरिलाल गांधीको, ९२-९३, ११३, १२४; - लिखे पत्रका अंश, १६०, २३४, ३०९, ३१३, ३३०, ४४५-४६, ४८१-८२ {{outdent|परवानोंकी कलंक-कथा, ८१}} {{outdent|परवानोंसे सम्बन्धित प्रश्न, ४४०-४१}} {{outdent|पोलक, श्री और श्रीमती, १६८, ३१४}} {{outdent|पोलकका कार्य, १११}} {{outdent|पोलक भारतीय राष्ट्रीय महासभामें, २०३}} {{outdent|प्रवासके दो मामले, ४५१-५२}} {{outdent|प्रवासी अधिकारियोंके कान फिर खींचे गये, ३२८}} {{outdent|प्रवासी विधेयक, २२५}} {{outdent|प्रस्ताव : केप ब्रि॰ भा॰ यूनियनकी सभामें, २२२}} {{outdent|प्रार्थनापत्र : उपनिवेश-मन्त्रीको, ५०}} {{outdent|प्रीतिभोज, १०५}} {{outdent|प्लेग, २०९}} {{outdent|फ्रीडडॉर्पका मुकदमा, ४९७}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 99vedgtpie7scq9qhg2dkx2sacuf5ri पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५० 250 184246 675571 670304 2026-09-04T00:28:21Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६१२|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|फीनिक्सका न्यासपत्र, ३१८}} {{outdent|बढ़िया सुझाव, ४६०}} {{outdent|बस्तियाँ और रोग, २५१}} {{outdent|बॉक्सबर्गका मुकदमा, २८५}} {{outdent|ब्रिटिश नौसेना, ४८५-८६}} {{outdent|ब्रि॰ भा॰ संघकी ओरसे गोखलेको मानपत्र, ३३८}} {{outdent|भयंकर अनर्थ, ३५९}} {{outdent|भवानी दयालका मामला, ४७५-७६}} {{outdent|भारतकी दुर्दशा, १२०}} {{outdent|भारतमें श्री गोखलेका भाषण, ४२१-२२}} {{outdent|भारतीय दुभाषिये, २७६}} {{outdent|भारतीय धर्मोंपर हमला, ४९४-९५}} {{outdent|भारतीय पत्नियाँ, ११५}} {{outdent|भारतीय बच्चोंकी शिक्षा, ४३५-३६}} {{outdent|भारतीय महिलाओं द्वारा आयोजित बाजार, ४४१}} {{outdent|भारतीय माता-पिताओंके लिए, १४०}} {{outdent|भारतीय विवाह, ५०२}} {{outdent|भारतीयों द्वारा श्री रिचका समर्थन, १३७}} {{outdent|भाषण : - किम्बर्लेमें, ४१; - किम्बर्लेकी सभामें, ३३४; - किम्बर्लेमें गोखलेको दिये गये भोजके अवसर पर, ३३५; - केपटाउनमें गोखलेकी स्वागत सभामें, ३३२; - गोखलेके सम्मानार्थ जोहानिसबर्गमें आयोजित भोजके अवसरपर, ३४२; - गोखलेके सम्मानमें मैरित्सबर्गके जलपान आयोजनमें, ३४५; - जोहानिसबर्गकी विदाई सभामें, ५६; - डर्बनमें आयोजित सोराबजीकी विदाई-सभामें, १०३; - डर्बनमें गोखलेके सम्मान-भोजमें, ३४७; - डर्बनमें गोखलेके स्वागत-समारोहमें, ३४६; - नव वर्ष समारोहमें, १६६; - प्रिटोरियामें गोखलेके स्वागत-समारोहमें, ३४७; - ब्रि॰ भा॰ संघकी सभामें, ३०७, ३०९; - मैरित्सबर्गमें गोखलेके स्वागत समारोहके अवसरपर, ३४४; - लॉरेंको मार्क्विसमें गोखलेके सम्मानमें आयोजित भोजके अवसरपर, ३४९; - विदाई-सभामें २४१; - वी॰ ए॰ चेट्टियारके लिए जोहानिसबर्गमें आयोजित विदाई-सभामें, २८९; - हाजियोंकी विदाई सभामें, २७०}} {{outdent|भेंट : - 'इवनिंग क्रॉनिकल' के प्रतिनिधिको, २०६-०८; - 'केप आर्गस' को, ३३२; - 'ट्रान्सवाल लीडर' के प्रतिनिधिको, ३०२-३, ३४०-४२; - रायटरके प्रतिनिधिको, ८७; - 'स्टार' के प्रतिनिधिको, ४४-४६}} {{outdent|मलय बस्तीका झगड़ा, ४९६}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|महाविभव आगाखाँ, ३१५}} {{outdent|माँ-बापका फर्ज, ४३७}} {{outdent|माननीय श्री गोखले, २९७}} {{center|,, {{gap}} श्री गोखलेका शुभागमन, ३२९}} {{outdent|मानपत्र : एच॰ कैलेनबैकको, १२६}} {{outdent|मिश्रित स्कूल और नैतिकता, १९२}} {{outdent|मुसलमान पत्नियाँ, ३२७}} {{outdent|मूर्खराज और उसके भाई, १५९}} {{outdent|(डॉ॰) म्यूरिसनका आरोप, २७३, २८०}} {{outdent|(,,) म्यूरिसनका पत्र, २७९}} {{outdent|(श्री) रत्नम् पत्तर, २४३}} {{outdent|राज्याभिषेक, १०४, १०७, १०८}} {{outdent|राष्ट्रीय कांग्रेसमें श्री गोखले, ४१८-१९}} {{outdent|लॉर्ड सभामें हमारा सवाल, ४९५-९६}} {{outdent|वक्तव्य : प्रस्तावित शिष्ट-मण्डलके लिए, ८४}} {{outdent|(श्रीमती) वॉगलका बाजार, २६७}} {{outdent|विवाहका सवाल, ५०१-०२}} {{outdent|विश्वासघात, १८१}} {{outdent|शिक्षाका कलंक, १३९}} {{outdent|“शुं देशनो उदय एम करी शकाये ?”, ४४२-४३}} {{outdent|शेरिफकी सभा, २९६}} {{outdent|संक्षिप्त रूप, १००}} {{outdent|समझौता चलता रहेगा, २८३}} {{outdent|सम्राट्की भारतीय नौसेना, ४२०-२१}} {{outdent|सत्याग्रहका एक नतीजा, १६८}} {{outdent|सत्याग्रहकी जीत, १६९}} {{outdent|सत्याग्रहसे क्या मिला ? ९७}} {{outdent|सत्याग्रहियोंके लिए, ८८}} {{outdent|सत्याग्रहियोंको सूचना, ८५}} {{outdent|सत्याग्रहियोंसे, ९२}} {{outdent|सरकारका रुख, ४९५}} {{outdent|साम्राज्य सरकारसे क्या अपेक्षा करें ? १९७}} {{outdent|सूखकर कांटा हो गये, १५८}} {{outdent|स्पष्टतः कष्टदायक, ३१२}} {{outdent|स्वदेशमें अकाल, १९३}} {{outdent|स्वागत, ४७४}} {{outdent|हमारी लापरवाही, ४४२}} {{outdent|हॉस्केनका चित्र, १०६}} {{outdent|हिन्दू और मुसलमान सावधान हो जायें, ४९३-९४}} {{outdent|हेटसॉग वाद, ४४७-४८}} {{outdent|(श्री) ह्यूमका देहान्त, ३१०}} {{outdent|क्षयरोग, १३१}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 1fl7lz90gqaqen347ctit6dcxlwh40o पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५१ 250 184247 675572 670990 2026-09-04T00:30:22Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{c|{{larger|सांकेतिका}}}} {{Multicol}}</noinclude>{{gap|8em}}{{larger|'''अ'''}} {{outdent|अंगुलियोंके निशान; अन्तःकरणके आधारपर आपत्ति करनेवाले वे लोग जो ठीक ठीक हस्ताक्षर कर सकते हैं, -से मुक्त, ४८, शिक्षित भारतीय भी, ४८, भारतीय स्त्रियोंको, हर्गिज न देनेकी सलाह, ४८}} {{outdent|अंजुमन, इस्लामिया, ४५२ पा॰ टि॰}} {{outdent|अकाल; भारतमें, १५४ पा॰ टि॰, १६३ पा॰ टि॰, २०२-०३; एक भयंकर आपत्ति, १७७, १७८; पिछले सब अकालोंसे बाजी मार ले गया, १७७; -के दिनोंमें बहुत कष्टोंका कारण पश्चिमका वातावरण, १९३}} {{outdent|अकाल सहायता कोष; भारतके लिए, २९९; एकत्र करनेकी विधिके संबंधमें सलाह; १७७, -में उदार दान करनेकी भारतीयोंसे प्रार्थना, १९३, २०३, २२७}} {{outdent|अखा, ४७२}} {{outdent|अखिल भारतीय मुस्लिम लीग, १११, ११२, १७१, ३१४ पा॰ टि॰, ३१६, ४५२, पा॰ टि॰ १८५८ की घोषणा; ३२७}} {{outdent|अडाजानिया, सोराबजी शापुरजी, ६, १६, ३६, ४८, ५६, ५८, ८९, १०१, १०३, १०७, ११३, १३३, २४५, २६९, २९५, ३१३, ३६९, ३७०, ३७३, ३७५, ३७६, ३७७, ३७८, ३८१, ३८३, ३८५, ३८७, ३८९, ३९०, ३९१, ३९२, ३९४, ३९५, ३९६, ३९७, ४०३, ४०६, ४०८ पा॰ टि॰, ४१७; -का नाम बैरिस्टरीके लिए तय करनेके पीछे गांधीजीका उद्देश्य, ३३०; बेजोड़ सत्याग्रही, १०३}} {{outdent|अडालजा, मणिलाल लक्ष्मीचंद, १२४, १२६}} {{outdent|अनाक्रामक प्रतिरोध, १०, २७, ४२, १०१, २४६, ३०९, ४३३, ४४८; अस्थायी समझौता, -का ही परिणाम, ७९, १५८, १९७; अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत, -को स्थगित किया जाये, ५६-५७, ८७; आन्दोलनके एक उचित मार्गके रूपमें स्वीकृत, ४१; एक समर्थ शस्त्र, ५१, ९०, ९१; कुछ शर्तोंके पूर्ण होनेपर ही स्थगित किया जाये,}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : ३७, ३८, ३९, ९०, ९१, २४६-४७, ४४८; क्लार्क्स डॉर्पमें स्वर्ण-कानूनके अन्तर्गत ज्यादतियाँ की जानेपर छेड़ा जाये; ११; गोखले द्वारा, -का समर्थन, २९७, ३३८; चेचकके मरीजोंको छिपानेमें व्यस्त भारतीयोंके विरोधमें भी, अपनाया जाये, २०५; -का ठोस नतीजा - टॉल्स्टॉय फार्मका विद्यालय, २४७; -के अन्तर्गत ३५०० से अधिक जेलवासी, ४१ {{outdent|अनाक्रामक प्रतिरोधी, ३३, ३८, ७४, १०३, १२५, १२९, २२४, ५००, अस्थायी समझौतेके अनुसार जेलवासी, -को मुक्ति, ४५, ५१, ८३, ८३, ८८, ८९, २०१; अस्थायी समझौतेसे जिन्हें लाभ हो सके ऐसे, -के वर्ग, ५८-५९, ६२, १४२-४३; अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत, -को पंजीयनका अधिकार, ४०, ४७, ५८-५९, ६२, ८४-८५, ८८, ९२, २००-०१; और चीनियोंमें समान व्यवहार, ४९; -रतन टाटासे अनुगृहीत, २७५-७६; सच्चे साम्राज्यवादी, १०६; स्मट्सको, -के आव्रजनका प्रश्न सुलझानेकी सलाह, ३०-३१}} {{outdent|अनी, ३७६}} {{outdent|अफेंदी, जॉन, ३९३}} {{outdent|अब्दुल्ला, दादा, ३४८, ३६३, ३७०, ३७९, ३८७, ३८९, ३९१, ३९५, ३९६, ३९९, ४३५}} {{outdent|अब्दुर्रहमान, डॉ॰ १२, ३३२, ४०८}} {{outdent|अबलक, ३६७}} {{outdent|अबा, मुहम्मद, ३८२}} {{outdent|अभ्युदय, ४५३ पा॰ टि॰}} {{outdent|अमीन, ४०१}} {{outdent|अमीर (साहिब), ८५}} {{outdent|अमीरुद्दीन, ३७५}} {{outdent|अय्यर, पी॰ एस॰, १५६, ३४९; -का तीन पौंडी करके विरुद्ध आन्दोलन, १५६ पा॰ टि॰, ४५७ अय्यर, नारायण सामी, ३९७}} {{outdent|अर्जुन, १५१}} {{outdent|अर्नेस्ट, डेविड, ५८, ४३७}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 28juouny5bwrtbfrg7gbf603my1ktqd पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५२ 250 184248 675573 671028 2026-09-04T00:31:22Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६१४|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|अर्नेस्ट, श्रीमती, २७}} {{outdent|अर्नेस्ट, सॉलोमन, ५७}} {{outdent|अलबर्ट, ३६४, ३९७, ४०१, ४०२, {{gap|1em}} -का पन्द्रह दिनका उपवास, ३८१}} {{outdent|अली, ३७१, ३८१, ३९०, ३९२}} {{outdent|अली, हाजी वजीर, ५५ पा॰ टि॰, १४६}} {{outdent|अलीगढ़में मुस्लिम विश्वविद्यालयकी स्थापनाके लिए चन्दा करनेका हमीदिया इस्लामिया सोसाइटी द्वारा प्रस्ताव, ८१}} {{outdent|अलीभाई, ३७७}} {{outdent|अली, जस्टिस अमीर, १११}} {{outdent|अली, वलीमुहम्मद नाजर, ११०}} {{outdent|अलीसन, डॉ॰}} {{outdent|अलीसा, मूसा, ३७१}} {{outdent|अलेकलैंडर, मॉरिस, ५, ३६, ३८, २२०, ३६४, ३७२, ४०९}} {{outdent|अवाबाई, ३७८}} {{outdent|अस्थायी समझौता; कर लेनेका गांधीजीको अधिकार, ४४, ८३; चीनियों द्वारा स्वीकृत, ५७; ज॰ बोथाकी स्वीकृति १५८; ब्रि॰ भा॰ संघ द्वारा स्वीकृत, ४६, ४७, ५७; यूरोपियन समितिके प्रयासोंकी बदौलत, १०१; सत्याग्रहकी शक्तिके कारण संभव, १९७; -(ते) की गोखले द्वारा स्वीकृति अनुचित और उसकी भारतमें टीका, ४६३-६४; -की शर्तोंको पूरा करनेकी संघ-संसदसे आशा, १९७; -के अन्तर्गत, अन्तःकरणके आधारपर आपत्ति करनेवाले वे लोग जो दस्तखत करना जानते हैं अंगुलियों और अंगूठोंकी छापसे मुक्त, ४८; ऑरेंज फ्री स्टेटमें अधिवासके अधिकारकी भारतीयों द्वारा माँग १ पा॰ टि॰; ऑरेंज फ्री स्टेटमें व्यापार या खेती करनेमें भारतीय असमर्थ, ३४१; उन लोगोंका पंजीयन नहीं जिनकी अर्जियाँ संघर्षके दौरान ट्रान्सवाल एशियाटिक पंजीयन अधिनियम और ट्रान्सवाल एशियाटिक पंजीयन संशोधक अधिनियमके द्वारा नामंजूर, ८६, ८८, ९२; केप और नेटाल निवासी भारतीयोंके अधिकारोंमें अप्रत्यक्ष रूपसे कमी, ६२; ट्रान्सवाल प्रवासी प्रतिबन्धक अधिनियमका संशोधन, ९०; ट्रान्सवालमें प्रतिवर्ष छः शिक्षित भारतीय प्रवासियोंको प्रवेश, ५१; दस शिक्षित भारतीयोंको ट्रान्सवालमें प्रवेशका}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : अधिकार ८७; नेटाल और केप निवासी भारतीयोंके लिए अधिक कड़ी शैक्षणिक परीक्षा, ६२; भारतीयोंके मौजूदा अधिकारोंका अपहरण नहीं, ४५, २०१; भारतीयोंको प्रवास सम्बन्धी कानूनी समानता, ५१, ८७, २०१; युद्ध पूर्व तीन वर्षसे अधिक कालके निवासियोंको पंजीयनका अधिकार, ८५; रंभाबाई सोढाको क्षमादान, ८७; शिक्षित भारतीय पंजीयनसे बरी, ४८; शिक्षित व्यक्तियोंसे अँगूठा निशानीकी अपेक्षा नहीं, ४७; शिक्षित सत्याग्रही पंजीयनके दायित्वसे मुक्त, ३८; सत्याग्रह मुल्तवी, ८७; सत्याग्रहियोंकी रिहाई, ४४, ५१, ८८, २०१; -के द्वारा उन शिक्षित भारतीयोंको स्थायी निवासियोंके रूपमें रहनेकी इजाजत जो ट्रान्सवालमें मौजूद हैं ८४-८५; -में शिक्षित भारतीयोंके अन्तर् प्रान्तीय प्रवासका समावेश, ३४१; -से नेटाल भारतीय कांग्रेसको सन्तोष, ६९ {{outdent|अस्वात, ३८१, ३८७ पा॰ टि॰}} {{outdent|अहमद,}} {{outdent|अहमद, इब्राहीम, ३९३}} {{outdent|अहमद, उस्मान, ३६५}} {{outdent|अहमद, सैयद, १५३-५४ पा॰ टि॰}} {{gap|8em}}{{larger|'''आ'''}} {{outdent|आँगलिया, मुहम्मद इब्राहीम, ३९२}} {{outdent|आँगलिया, मुहम्मद कासिम, २०, ७२, ६८, ३६७, ३७३, ३७७, ३७९, ३८५, ३९३, ३९५}} {{outdent|आकूजी, मूसा, ४०५}} {{outdent|आगाखाँ, ३३६, ४१३; -का दक्षिण आफ्रिका आनेका निश्चय, ३०८, ३१६, ३३३; -का हिन्दू-मुसलमानोंको परस्पर निकट लानेका प्रयत्न, ३१५-१६}} {{outdent|ऑटोमन क्रिकेट क्लब, २७०, ३९१}} {{outdent|आत्मकथा, १ पा॰ टि॰, २ पा॰ टि॰, ११ पा॰ टि॰, १७ पा॰ टि॰, ३४ पा॰ टि॰, ३२३ पा॰ टि॰, ३४३ पा॰ टि॰, ४५२ पा॰ टि॰, ५०५ पा॰ टि॰}} {{outdent|आदम, अब्दुल हाजी, ३९५}} {{outdent|आदम, ईसप मूसा हाजी, ३६८, ३८४, ३८७}} {{outdent|आदमजी, ११८}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> ol55p18vp6jpuwjggz91rgvzcx8ih7q पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५३ 250 184249 675574 671547 2026-09-04T00:32:17Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||सांकेतिका|६१५}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''आफ्रिकन क्रॉनिकल,''' १५६ '''पा॰ टि॰,''' ३४९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|आफ्रिकी राजनीतिक संघ, १२ '''पा॰ टि॰,''' ४२}} {{outdent|आबिद, आजम, ३९४}} {{outdent|आमद, सुलेमान, ३७४}} {{outdent|ऑरेंज फ्री स्टेट, -का विरोध, २१२, २१३; -का संविधान, ९, २१९, २२८; -के अध्याय ३३की कोई धारा संघ प्रवासी प्रतिबन्धक अधिनियमसे रद नहीं, १४, १५; -के अन्तर्गत शिक्षित भारतीयोंसे खेती व व्यापार नहीं करने के ज्ञापनकी माँगका केप ब्रिटिश भारतीय संघ द्वारा विरोध, २२०, २२३, २५० '''पा॰ टि॰,''' सरकारका कथन कि ज्ञापन देना आवश्यक नहीं, २२८; -कानूनी सलाहकारका परामर्श, २३०, उसकी सलाह की ज्ञापन आवश्यक, २३७; -द्वारा फ्री स्टेटमें एशियाइयोंके प्रवेशपर रोक, २५३, २५७; -में निवास चाहनेवाले एशियाइयोंसे हलफनामोंकी माँग कि वे वहाँ खेती और व्यापार नहीं करेंगे, २६० '''पा॰ टि॰;''' -में प्रवेश सम्बन्धी प्रतिबन्ध अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत लागू नहीं, ३४२; -में भारतीयों द्वारा अस्थायी समझौतेके आधारपर अधिवासके अधिकारकी माँग, १, '''पा॰ टि॰;''' -में वैध-निवासियोंपर भी भूमिके स्वामित्वकी निर्योग्यतासे एशियाइयोंकी समृद्धिके मार्गमें एक बड़ी बाधा, २१५, २१८, २१९; -में व्यापार और खेती न करनेकी निर्योग्यता अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत जारी, ३४१, ३४२; -में संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक (१९१२) के कारण भारतीयोंके प्रवेशपर रोक, २५३}} {{outdent|आत्मा; -की स्वतंत्रता, १८५; -की स्वतंत्रतासे ब्रिटिश अनजान, १०८; -को कोई दुःख नहीं, २२१}} {{outdent|आरोग्य; -की क्षतिका अज्ञान ही प्रमुख कारण, ४२५-२६; -की रक्षामें मिट्टी, पानी, सूर्यप्रकाश व हवाका महत्त्व, ४४७, ४४९-५१; -को चाय, कॉफी व कोकोसे हानि, ४७८-८०, -को बीड़ी व तम्बाकूसे हानि, २७७-७८}} {{outdent|आर॰ नाइट ऐन्ड सन्स; -के पत्रके अनुसार भारत इंग्लैंडका सबसे बड़ा ग्राहक, ४३६}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{gap|8em}}{{larger|'''इ'''}} {{outdent|इंग्लैंड, -का भारत और अन्य देशोंके साथ व्यापार, ४३६}} {{outdent|इंटरनेशनल प्रिंटिंग प्रेस, -की मालकीसे गांधीजी मुक्त, ३२५; गांधीजीके भारत जानेपर भी पूर्ववत् चालू, ४८४}} {{outdent|इंडिपेंडेंट चर्च हॉल, २४१ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''इंडिया''', ११२ '''पा॰ टि॰,''' ३१०, -में गिरमिट प्रथाकी बुराइयोंके सम्बन्धमें कुमारी डडलेका पत्र, ४३४}} {{outdent|'''इंडियन आइडिल्स,''' १३१ '''पा॰ टि॰,''' १३४}} {{outdent|'''इंडियन ओवलैंड,''' १५६}} {{outdent|'''इंडियन ओपिनियन,''' २ '''पा॰ टि॰,''' ११ '''पा॰ टि॰,''' १७ '''पा॰ टि॰,''' २८, ३५, ४३ '''पा॰ टि॰,''' ४४ '''पा॰ टि॰,''' ४६ '''पा॰ टि॰,''' ४७ '''पा॰ टि॰,''' ५० '''पा॰ टि॰,''' ५१ '''पा॰ टि॰,''' ५६ '''पा॰ टि॰,''' ८०-८१ '''पा॰ टि॰,''' ८७ '''पा॰ टि॰,''' ९० '''पा॰ टि॰,''' ९३, से ९५, '''पा॰ टि॰,''' १०६ '''पा॰ टि॰,''' ११२ '''पा॰ टि॰,''' ११३, ११७, ११८, १२२ '''पा॰ टि॰,''' १३० '''पा॰ टि॰,''' १३३ '''पा॰ टि॰,''' से १३५ '''पा॰ टि॰,''' १४२ '''पा॰ टि॰,''' १४७ '''पा॰ टि॰,''' १४९ '''पा॰ टि॰,''' १५६ '''पा॰ टि॰,''' १६० पा॰ टि॰ से १६२, १६८ '''पा॰ टि॰,''' १७० '''पा॰ टि॰,''' १७२ पा॰ टि॰ से १७४ '''पा॰ टि॰,''' १७६ '''पा॰ टि॰,''' १७९ '''पा॰ टि॰,''' १८०, १८३ '''पा॰ टि॰,''' १८४ '''पा॰ टि॰,''' १८६ '''पा॰ टि॰,''' १९० पा॰ टि॰ से १९२ '''पा॰ टि॰,''' १९४ पा॰ टि॰ से १९६ '''पा॰ टि॰,''' १९९ '''पा॰ टि॰,''' २०२ '''पा॰ टि॰,''' २०३ से २०५ '''पा॰ टि॰,''' २०८ '''पा॰ टि॰,''' २१० '''पा॰ टि॰,''' २१४ '''पा॰ टि॰,''' २१५ '''पा॰ टि॰,''' २२२ '''पा॰ टि॰,''' २२६ '''पा॰ टि॰,''' २२७ '''पा॰ टि॰,''' २३१ '''पा॰ टि॰,''' २३२ '''पा॰ टि॰,''' २३६ '''पा॰ टि॰,''' २३९ '''पा॰ टि॰,''' '''पा॰ टि॰,''' २४२ '''पा॰ टि॰,''' २४४ '''पा॰ टि॰,''' २५२ '''पा॰ टि॰,''' २५५ '''पा॰ टि॰,''' २५६ '''पा॰ टि॰,''' २५८ '''पा॰ टि॰,''' २६५ '''पा॰ टि॰,''' २६७ '''पा॰ टि॰,''' २६८ '''पा॰ टि॰,''' २७५ '''पा॰ टि॰,''' २७९ '''पा॰ टि॰,''' २८१ '''पा॰ टि॰,''' २८२ '''पा॰ टि॰,''' २८५ '''पा॰ टि॰,''' २८६ '''पा॰ टि॰,''' २९२ '''पा॰ टि॰,''' से २९४}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> kflzvtlt2hcyodffde7xvvkeksbhipl पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५४ 250 184250 675575 671557 2026-09-04T00:33:33Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६१६|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>:'''पा॰ टि॰,''' ३०० '''पा॰ टि॰,''' ३१२ '''पा॰ टि॰,''' ३१७ '''पा॰ टि॰,''' से ३१९, ३२१, से ३२४ '''पा॰ टि॰,''' ३२८ '''पा॰ टि॰,''' ३३४ '''पा॰ टि॰,''' ३३८ '''पा॰ टि॰,''' ३३९, ३४० '''पा॰ टि॰,''' ३४६ '''पा॰ टि॰,''' ३५१ '''पा॰ टि॰,''' ३५५ '''पा॰ टि॰,''' ३५८, ३६१, से ३६३ '''पा॰ टि॰,''' ३६५, ३६८, ३७०, ३७३, ३७९, ३८७ '''पा॰ टि॰,''' ३९९, ४१८ '''पा॰ टि॰,''' ४२०, ४२७, से ४२९ '''पा॰ टि॰,''' ४३३ '''पा॰ टि॰,''' ४३६, ४४१, ४४५ '''पा॰ टि॰,''' ४४८ '''पा॰ टि॰,''' ४५३ '''पा॰ टि॰,''' ४५७, ४७३, ४९२ '''पा॰ टि॰,''' ४९७, ५०९; '''पा॰ टि॰,''' -का अकाल निवारण कोष, २२६-२७; -के उद्देश्य, ३२२-२३, ३२५-२७; -के स्वरूप और सामग्रीमें परिवर्तन, ४१९-२०; -में विज्ञापन, ३२२-२३, ३२६ {{outdent|इब्राहीम, ३८०, ३९३, ४०३}} {{outdent|इब्राहीम, खमीसा, -को परवाना देनेमें गोरे व्यापारियोंका विरोध, ५०३}} {{outdent|इब्राहीम, मुहम्मद, ३९१, ३९२, ३७१}} {{outdent|इमाम, अब्दुल कादिर बावजीर, ५६, ४१०}} {{outdent|इसाक, इस्माइल, ८३, ३६५, ३७४, ३७८, ३७९, ३८१, ३८९, ३९८, ३९९}} {{outdent|इसीपिंगोंमें, गोखलेका स्वागत, ४१०}} {{outdent|इस्तम्बूल अंजुमन, ३९१}} {{outdent|इस्माइल, ३६१, ३६३, ३७१, ३७९, ३८२}} {{outdent|इस्माइल, आदम, २३९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|इस्माइल, मुहम्मद, ३७४, ३७७, ३८६, ३९४}} {{outdent|'''इसप इस्माइल,''' ८८}} {{outdent|'ईमानदारी; सर्वोत्तम नीति है' (ऑनेस्टी ईज द बेस्ट पॉलिसी) एक दूषित वचन, १४७; -का पालन हर कीमतपर किया जाये १८९}} {{gap|8em}}{{larger|'''ई'''}} {{outdent|ईदुलजी, पालनजी, ४१७}} {{outdent|'''ईवान द फूल,''' १५६}} {{outdent|'''ईस्ट रैंड एक्सप्रेस,''' २८५, ४४९, -द्वारा भायातके मामलेमें टीका, २८५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ईस्ट रैंड प्रोप्रायटरी माइन्स, ८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ईस्टन मार्टिन, १३०}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{gap|7em}}{{larger|'''उ'''}} {{outdent|उदयार, छोटाभाई, ३९५}} {{outdent|'''उमकाजी,''' एस॰ एस॰, ३४३, ३६०}} {{outdent|उमर, उस्मान, ३९६}} {{outdent|उमर सेठ, ४०१}} {{outdent|उमियाशंकर, ३७७, ३९६, ४७७, ४१५}} {{outdent|उस्मान, दादा, ६८, ७२, १५६, ३६७, ३८५, ३८९, ३९३}} {{gap|7em}}{{larger|'''ऊ'''}} {{outdent|ऊका, नाथा; -की सर्वोच्च न्यायालयके समक्ष अपील, ३२८}} {{gap|7em}}{{larger|'''ए'''}} {{outdent|एडलेस्टीन, ३८८}} {{outdent|एडेम्स, डॉ॰, १३२; -द्वारा भारतीयोंको लापरवाहीकी आलोचना, ४४१}} {{outdent|ऍम्टहिल, लॉर्ड, २७, ४६, १९६, २८४, ३६३, ४४९, ५०१, ५०२; -की दक्षिण आफ्रिकाके भारतीयोंको कानूनी राहत दिलानेके सम्बन्धमें चिन्ता, ४९२-९३; -द्वारा अस्थायी समझौतेका ठीक अमल न होनेके सम्बन्धमें लॉर्डसभामें आक्षेप, २८३-८४; -द्वारा गोखलेकी दक्षिण आफ्रिका यात्राकी सफलताके सम्बन्धमें लॉर्डसभामें पृच्छा, ४९२, ४९५-९६, ५०१}} {{outdent|एमॉट, लॉर्ड, २०८ '''पा॰ टि॰,''' ४९२, ५०१-२; -द्वारा भारतीय हितोंकी उपेक्षा, ४९५}} {{outdent|'''एरियल,''' २७४}} {{outdent|एलिन्सन, डॉ; -द्वारा मेंदे और बिना छने आटेके प्रयोग, ४९८}} {{outdent|एलिस, ३४२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|एल्फिंस्टन कॉलेज, ३०४}} {{outdent|एविर, ३}} {{outdent|एस्क्विथ, ३३५, ३४६}} {{gap|7em}}{{larger|'''ऐ'''}} {{outdent|'''ऐंजी,''' १३३}} {{outdent|ऐंडर्सन, कैम्बेल, १२, ३६}} {{outdent|ऐंड्र्यूज, ३३७}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> ociuznmgn91d763b4xxexcf5z00bnmw पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५५ 250 184251 675576 671648 2026-09-04T00:34:31Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||सांकेतिका|६१७}} {{Multicol}}</noinclude>{{gap|8em}}{{larger|'''ओ'''}} {{outdent|ओट्स (श्रीयुत्), ३३६}} {{outdent|'''ओल्ड मैन्स होप,''' ३१० '''पा॰ टि॰'''}} {{gap|6em}}{{larger|'''क'''}} {{outdent|कजिन्स, ३२५, ४०१, ४०८, ४२८ '''पा॰ टि॰;''' -का कठोर शासन, ३१२; -का फरमान भारतीय स्त्रियोंके लिए अपमानजनक, २७४-७६, २७८-७९; -के फरमानकी '''नेटाल मर्क्युरी''' द्वारा तीव्र भर्त्सना, ४२९ '''पा॰ टि॰;''' -के फरमानके बारेमें श्री लॉटनका '''नेटाल मर्क्युरी'''को पत्र, ३२४-२५; -के फरमानके विरुद्ध नेटाल भारतीय कांग्रेसका विरोध, २७९; -द्वारा अपना पद श्री हैरी स्मिथको सौंपना, ४२९; - द्वारा केपके प्रवास-सम्बन्धी मामलोंमें नाजायज दखल, ३२४}} {{outdent|कड़ोदिया, ए॰ ए॰, १३८}} {{outdent|कन्हैयालाल, ३९६}} {{outdent|कमरुद्दीन मुहम्मद कासिम, ३४८}} {{outdent|'''करण घेलो,''' ९३}} {{outdent|करसनजी भीखूभाई, २७०}} {{outdent|कर्जन, लॉर्ड, ३३७, ४७९; -को बोथाका आश्वासन कि दक्षिण आफ्रिकामें भारतीयोंके साथ न्याय और उदारताका व्यवहार किया जायगा, २८४ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा श्री गोखलेकी सराहना, ३०५; -द्वारा प्राच्य देशोंकी नैतिकताकी अनुचित टीका, २७३}} {{outdent|कलकत्ता हाइकोर्ट, १११ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|कस्बा-संशोधन अधिनियम (टाउन-शिप अमेन्डमेंट ऐक्ट), १९०७-९, ६२, १३८, २८४; स्वर्ण-कानूनके साथ लागू होनेसे खनिज क्षेत्रोंमें भारतीयोंको खतरा, ५४, १०२, २०१, वर्गविभेदकारक विधान, २८६-८७; -के सम्बन्धमें पोलकका कार्य, ३१४ '''पा॰ टि॰;''' -के सम्बन्धमें ब्रि॰ भा॰ संघका प्रार्थना पत्र, ५३-५४, ५८; -के संबंधमें लॉर्ड लॅमिंग्टनका लॉर्ड सभामें प्रश्न, १९६-९७; -को संघ सरकार केवल भारतीय-विरोधी नहीं मानती, २८६}} {{outdent|काह, आह; को बाड़ेसे निकालनेके लिए फ्रीडडॉर्प नगरपालिकाका मुकदमा, ४९७}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|काह, चोंग आह, ८३}} {{outdent|काछलिया, अ॰ मु॰, १३, १४, १६, २४, ३६, ४७, ५०, ५५, ५७, ५८, ६१, ८८, ९२, ९९, १०१-०२, १०३, १२७, १३०, १३७, १३८, २०९, २१९, २६९, ३०७, से ३०९ '''पा॰ टि॰,''' ३३५ '''पा॰ टि॰,''' ३३९, ३७२, ३७४, ३८१, ३८४, ३९८, ४०८, ४७४, ४७६}} {{outdent|काठियावाड़; -में भीषण अकाल, १७८}} {{outdent|कादिर, अब्दुल, ३७९}} {{outdent|कादिर; एन, ३७०}} {{outdent|कादिर एन॰ एन॰, ३६२, ३६६}} {{outdent|कानजी, ३९५, ३९७, ३९९, ४०३, ४०७}} {{outdent|कानजी, रामजी, ३९५}} {{outdent|काना, ४०६}} {{outdent|कॉफी; -से हानियाँ, ४७९}} {{outdent|कामे, ५७}} {{outdent|कारपेंटर, ७५}} {{outdent|कार्टराइट, अलबर्ट, २३ '''पा॰ टि॰,''' ९८ '''पा॰ टि॰,''' ९९ '''पा॰ टि॰,''' १८८}} {{outdent|कार्टर, जस्टिस; -द्वारा भारतीयोंकी अपमानास्पद टीका, ३१६-१७}} {{outdent|कॉर्डिंज, जॉन एच॰, ६१, ६४, १५०, १८५; -द्वारा फीनिक्सके न्यासपत्रपर सही, ३१८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|कार्लाइल, १३०, २५३}} {{outdent|कालिकासिंह, ३६७}} {{outdent|कालिदास, ३९६, ४०३, ४०६}} {{outdent|'''काव्यदोहन''', ८३, १४७}} {{outdent|काश्मीर महाराजा, ४२०}} {{outdent|कासम, ३६८}} {{outdent|कासम, नाथू, ३८९}} {{outdent|कॉसवेल, डॉ॰; -के मतसे वैद्यकीय पेशेको नाबूद कर देनेसे अपार लाभ, ४३१}} {{outdent|कासिम, इब्राहीम मुहम्मद, ४९५}} {{outdent|कासू, सुलेमान, ३८१}} {{outdent|किंग्ज फोर्ड, डॉ॰; की मांसाहारके सम्बन्धमें राय, ५०७}} {{outdent|किचनर, लॉर्ड, २७४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|किचिन, ३८१}} {{outdent|किम, हो, ८३}} {{outdent|किम्बरले; -में गोखलेके सम्मानमें सभा, ३३४-३५; -में गोखलेको प्रीतिभोज, ३३५-३७, ४०५}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> ey02vo7bn3yrfikc4xhvhqxelaaon09 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५६ 250 184252 675577 671659 2026-09-04T00:35:42Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६१८|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''की,''' ६४}} {{outdent|कुंवरजी, ३८६}} {{outdent|कुनके, मुहम्मद इब्राहीम, ३७१, ४१४}} {{outdent|कुवाड़िया, ५६, ३९६}} {{outdent|कुवाड़िया, इब्राहीम सालेजी, १३८, ३०९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|कुवाड़िया, मुहम्मद कासिम, २७१}} {{outdent|कूपर, सर ऐशले; -का कथन कि वैद्यक शास्त्र अटकल-बाजीपर रचा शास्त्र है, ४३१}} {{outdent|'''कूरलैंड,''' एस॰ एस॰, २१६}} {{outdent|'''केनिलवर्थ कैसिल,''' एस॰ एस॰, १९६ '''पा॰ टि॰,''' २९४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|केनेडी, ३६५, ३७७}} {{outdent|केशवजी, वेलशी, ३६५, ३६८-६९, ३७५}} {{outdent|केशवलु, डेविड, ३६३, ३७४}} {{outdent|'''कैरिस ब्रूक,''' एस॰ एस॰, २३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|कैलेनबैक, हरमान, १५ '''पा॰ टि॰,''' ३४, ४३, ५६, ५७, ६४, ८१, १२५, १४७, १७१, २४६, ३३१, ३३५ '''पा॰ टि॰,''' ३४८, ३५१, ३५४, ३५६, ३५७, ३६५ से ४०८, ४११ से १५, ४५८, ४८४; -फीनिक्सके एक न्यासी, ३१८; -का सम्मान, १२९-३१; -की सत्याग्रहियोंके उपयोगके लिए टॉल्स्टाय फार्म देनेकी उदारता, १२७-३१; -को ब्रिटिश भारतीय संघ द्वारा मानपत्र, १२६-२७}} {{outdent|कोको; -से हानियाँ ४७९}} {{outdent|कोटवाल, २९९, ३१०, ३१३, ३८४-८७, ३९२-९६ ३९८-४००, ४०३, ४०५, ४०७, ४०८, ४१४, ४५७, ४८३, ४८४}} {{outdent|कोतवाल, ई॰, ३८३}} {{outdent|कौल, जी॰ एस॰, ३६३, ३६९, ३७७, ३७८, ३७९, ३८३, ३८५, ३८६, ३८७, ३९६}} {{outdent|(श्री) कृष्ण, १५१, १९५; परमात्मा, १५१}} {{outdent|कृष्णा, ३५३, ३५४}} {{outdent|कृष्णास्वामी, १५१, ३६९, ३७१, ३७९, ३८२, ३९०, ३९३, ३९९, ४१४}} {{outdent|'''क्रॉन प्रिंज़,''' आर॰ पी॰ डी॰, ३५०, ४१२}} {{outdent|क्रूगर १०९}} {{outdent|क्रूगर्स डॉर्प; -में गोखलेको मानपत्र, ४०९; -में नगर-पालिका द्वारा भारतीय बस्तियोंको उठा देनेका प्रयत्न, ११४-१५; -में बस्तियाँ न छोड़नेकी}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : भारतीयोंको सलाह, ११६, १३६; -में भारतीय व्यापारियोंके खिलाफ आन्दोलन करनेके लिए गोरोंकी सभा, ९६; -में भारतीयोंसे बाड़े खाली करनेका रिचको नोटिस, १३६; -में स्वर्ण कानून-का प्रतिकार करवानेका ब्रि॰ भा॰ संघका निर्णय, १३७-३८ {{outdent|क्रू, कर्नल, १२}} {{outdent|क्रू, मार्क्विस, ५, २९५ '''पा॰ टि॰'''३४१}} {{outdent|क्रेसेवेल, ३४०, '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|क्लार्क्स डॉर्प, -में गोखलेको मानपत्र, ४०९; -में स्वर्ण-कानून और कस्बा-कानूनके कारण भारतीयों-का बाड़ा-स्वामित्व खतरेमें, ५३-५४, १३६; -में स्वर्ण-कानूनके अन्तर्गत भारतीयोंके साथ ज्यादती होनेपर सत्याग्रह, ११; -में स्वर्ण-कानूनके अन्तर्गत भारतीयोंको बाड़े खाली करनेका नोटिस, ४}} {{outdent|क्लेटन, १६५}} {{gap|7em}}{{larger|'''ख'''}} {{outdent|खंडेरिया, ३६५, ३९५}} {{outdent|'''खदीब,''' एस॰ एस॰, २१६}} {{outdent|खान, ३९४, ३९६, ४०१}} {{outdent|खान, अहमद, १३८}} {{outdent|खान, डी॰ एम॰, ३७९}} {{outdent|खारवा, ३९३}} {{outdent|खुशालभाई, ३९५}} {{outdent|खोटा, ६३}} {{gap|5em}}{{larger|'''ग'''}} {{outdent|गंगोत, ३६८}} {{outdent|गजाधर, ३७३}} {{outdent|गज्जर, ३९४, ४१४, ४१५, ४२८ '''पा॰ टि॰,''' ४२९}} {{outdent|गबो, ४१४}} {{outdent|गरीबी; (संपूर्ण), द्वारा ही आत्माकी प्राप्ति शक्य, १४५; -का अर्थ व महत्त्व, १५१; -का स्वीकार फीनिक्समें आवश्यक, १८७}} {{outdent|गांडाभाई, ३७१}} {{outdent|गांधी, अमेचन्द, २४४, ३६४, ३६८, ३७०, ३७५, ३९०, ३९७, ४०३, ४०४, ४०७, ४८९}} {{outdent|गांधी, अमृतलाल, २४४ '''पा॰ टि॰'''}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> t6d68qampejrnd5pvevuryias3lgvx4 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५७ 250 184253 675578 671668 2026-09-04T00:36:52Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||सांकेतिका|६१९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|गांधी, आनन्दलाल, १००, १२३, १३७, १५०, १८६ '''पा॰ टि॰,''' १८७, ३६६, ३६८, ३७७, ३८३, ३८४, ३८६, ३८७, ३९०, ३९३, ४०१, ४०६, ४०७, ४१४, ४८२; -द्वारा छः महीनेके लिए बीड़ी पीना छोड़नेका प्रण, ४०१}} {{outdent|गांधी, करसनदास, ३०९, ३८०}} {{outdent|गांधी, कस्तूरबा, ७३, ७६, १२५, १५२, २३४, २३५, २४८, २५६, २९८ '''पा॰ टि॰,''' ३१०, ३१३, ३७५, ३८५, ३८७, ३९०, ३९५, ३९८, ४००, ४०३ से ४०६, ४८१-८२, ५०५; -की बीमारी २९८; -को तथा उनके दो नाबालिग बच्चोंके लिए गांधीजीकी मृत्युके बाद दो एकड़ जमीन तथा ५ पौंड मासिककी फीनिक्सके न्यास-पत्रमें व्यवस्था, ३२१}} {{outdent|गांधी, कान्ति, २३३-३४, २९३}} {{outdent|गांधी, काशी, ४४५}} {{outdent|गांधी, कृष्णा, ४१४}} {{outdent|गांधी, खुशालचन्द, ७३, १२८, ३८०, ३९५, ५०८}} {{outdent|गांधी, गोकुलदास, ६४, २९८, ३०९, ३६३, ३७९, ३९८, ३९९}} {{outdent|गांधी, चंचल बहन, ११४, १२४-२५, २३३-३५, २९२, ३१०, ३१४, ३३०, ३६९, ४४६, ४८१; -को बच्चोंके लिए विदेशी खाद्यका प्रयोग न करनेकी गांधीजीकी सलाह, २३३-३४}} {{outdent|गांधी, छगनलाल, १, ३४, ७३, ७६, ११३, ११८, १२२ '''पा॰ टि॰,''' १२३-२४, १२७, १४४, १४९ '''पा॰ टि॰,''' १५६, १९४, २४४, २५५, २५६ '''पा॰ टि॰,''' २९८, ३१८ '''पा॰ टि॰,''' ३५२, ३६०, ३६२-६८, ३७३-७५, ३७९-९१, ३९३-९७, ३९९, ४०३, ४०५-०७, ४१४, ४८२}} {{outdent|गांधी, जमनादास, १२३, १२७, १४८, २३४, २५३, २५६, २९३, २९९, ३४९, ३५२, ३६८, ३७२, ३७३, ३८०, ३८२-८६, ३९१, ३९३-९६, ४००, ४०५, ४०७; -को गांधीजी द्वारा खुराकके प्रयोगोंके बारेमें सलाह, ३५३-५४, ४८३, ५०८-१०; -को गांधीजी द्वारा पोशाकके बारेमें सलाह, ४८४}} {{outdent|गांधी, देवदास, २९३, ३१०, ३२१, ३८४, ३९०, ४००, ४०३, ४८२}} {{outdent|गांधी, द्वारकादास, ४१४}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|गांधी, नारणदास, १४५, ३८७, ३८९, ३९०}} {{outdent|गांधी, प्रभुदास, ४१४}} {{outdent|गांधी, मगनलाल, ६७, ७३, ७५-७७, १००, ११८, १२२-२४, १४४-४५, १५०-५२, २४४, २५६-५७, ३१८ '''पा॰ टि॰,''' ३४८, ३६३-६४, ३६६, ३६८, ३७१, ३७५, ३८१, ३८७-८८, ४८२}} {{outdent|गांधी, मणिलाल, ७२, ७७, ११४, १२५, १२६, १८४, १८६, २३४, २४४, २५२-५३, २५४-५५, २९३, ३१३, ३६२, ३६४, ३६५, ३६७, ३६८, ३७० से ७३, ३७६-७७, ३७९-८०, ३८३-८७, ३८९-९०, ३९२-९३, ३९५-९६, ४०४, ४३३, ४४६, ४८२, ५१०}} {{outdent|गांधी मेघजीभाई, ३९५}} {{outdent|गांधी मोहनदास करमचन्द; और कलकत्ता कांग्रेसकी अध्यक्षता, १५७, १५९, १६१, १६४, १६७, १७१-७३, १७८, १८०, १९१; -का टॉल्स्टॉय फार्मकी पाठशालामें ध्यान, ११४, १२६, १२८, १३४, १४७, ४४५-४६; -का फीनिक्समें दैनिक कार्यक्रम, ४४५-४६; -का बुनाई और खेती द्वारा जीवन-यापनका विचार ६७; -का सुझाव कि प्रवासी अधिनियमके बजाय ट्रान्सवाल प्रवासी प्रतिबन्धक कानूनमें सुधार विशेष हितकर, ९-१०, १३-१५; -का सुझाव कि शिष्टमंडलमें एक मुसलमान प्रतिनिधि उनके साथ इंग्लैंड जाये, १६, २४; -की जमनादास गांधीको भोजनके सम्बन्धमें सलाह, ३५२-५४, ४८३, ५०८-१०; -की डेलागोवाबेमें रोक, ३५८-६०; -की बच्चोंको विदेशी खुराक न देनेकी सलाह, २३७; -के गोखले राजनैतिक गुरु, ३३६; -को मानपत्र दारेसलाममें ४१५; -को शाही परिषदके लिए इंग्लैंड जानेका सुझाव, २६-२७; -द्वारा अलोने भोजनके प्रयोग, १२५, १४५, १४९, १५१-५२, १६४; -द्वारा गोखलेकी द० आफ्रिका-यात्राके सम्बन्धमें पत्रकारोंके प्रश्नोंका जवाब, ३३२, ३४०-४१; -द्वारा नेटालके प्रवासी अधिकारीकी कड़ी टीका ३२५, ३२९; -द्वारा प्राकृतिक चिकित्साकी सलाह, ३५१, ३५२-५४; -द्वारा फलोंके प्रयोग, ४०५, ४८९-९१; -द्वारा फीनिक्सका स्वामित्व न्यासियोंके सुपुर्द, ३१८-२३; -द्वारा बच्चियोंका केशवपन, ४०५; -द्वारा भारतीय पोशाक पहनना, ४१२;}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 7ns65ks0q9pai97tnum04wesusb9c7q पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५८ 250 184254 675579 671727 2026-09-04T00:40:22Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६२०|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय||}} {{Multicol}}</noinclude>: -द्वारा भारतीय पोशाकके बारेमें जमनादासको सलाह, ४८४; -द्वारा लॉर्ड हार्डिजपर घातक हमले और राजनीतिक हत्याओंकी भर्त्सना, ३५९-६०; -द्वारा विलायत भेजनेके लिए सोराबजीके चुनावका कारण, ३३०; -द्वारा शिक्षाके लिए छः सत्याग्रहियोंको विलायत भेजनेकी कल्पना, ६५ {{outdent|ग़ांधी रामदास, २९२, ३१०, ३१३, ३२१, ३८१, ३८३, ३९२, ३९६, ४००, ४०५, ४८२}} {{outdent|गांधी रामीबाई, ९२, १२५, २३४, २९२, ३१४}} {{outdent|गांधी लक्ष्मीचन्द, ३८०}} {{outdent|गांधी, संतोक, ७७}} {{outdent|गांधी हरिलाल, ६४, ६७, ७३, ७५-७६, ९३, ११०, ११३, १२४-२५, १२६ '''पा॰ टि॰,''' १३१, १६०, १६३, २३३, २३४, २९३, ३०९, ३१३, ३३०, ३६२, ३६५, ३६९, ३७०, ३७२, ३७९, ३९४, ४०७, ४१६, ४४५; परीक्षामें अनुत्तीर्ण, ४४५; -का मैट्रिक परीक्षा पास करनेका मोह, १४२; -को गांधीजीकी 'जैसा अच्छा लगे' रहनेकी सलाह, ४८१-८२; -को गांधीजीकी फ्रेंचके बदले संस्कृत सीखनेकी सलाह, ३१३-१४}} {{outdent|गिब्सन, जे॰ वाय॰, २६३-६४}} {{outdent|गिरमिटिया मजदूर, (रों) -की नेटालमें मजदूरीकी दरें कम, १७४ '''पा॰ टि॰;''' -की भारतमें भर्ती बन्द, १९६; -की हालत, २६६-६७, ३१६-१७; -के लिए गोखलेके प्रयत्न, २०४, २४२, ३०४, ३३८, ४३४, ४५४; -के लिए पोलकका कार्य, २०४, ३१५; -के सम्बन्धमें भारत सरकारका निर्णय, ९७ '''पा॰ टि॰,''' १७५}} {{outdent|गिरमिटिया प्रथा; अनैतिक, ४३४; गुलामीकी प्रथासे मिलती-जुलती, ७२, २०३; समाप्त करनेकी माँग ४३४; -का बम्बईमें शेरिफकी सभामें विरोध २९६, -की बुराइयोंके सम्बन्धमें कु॰ डडलेका 'इंडिया' में पत्र, ४३४; -के सम्बन्धमें भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसमें प्रस्ताव पास होनेकी गांधीजीकी आशा १९१; -के सम्बन्धमें भा॰ रा॰ कांग्रेसमें प्रस्ताव पास, २०३}} {{outdent|गिरमिटिया भारतीय (दुबारा); तीन पौंडी कर-अधिनियमके अन्तर्गत तीन पौंड देनेके लिए बाध्य, २३१; नेटाल सरकारके परिपत्रकके अनुसार बाध्य नहीं, १७६, १८१, २३२}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|गीवर्स, ४००, ४०६}} {{outdent|गुजराती; का जोहानिसबर्गकी भारतीय स्कूलोंमें न पढ़ाया जाना एक भारी अन्याय, ४६८-६९; -में दूसरी भाषाओंके शब्द लेनेकी गांधीजी द्वारा सलाह, ५०९}} {{outdent|'''गुजराती,''' १४७, १८०, ३६२, ४२१}} {{outdent|'''गुजराती पंच,''' ४४२}} {{outdent|गुजराती साहित्य परिषद्, २५६}} {{outdent|गुजराती हिन्दी स्त्री मण्डल, १६८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|गुड, डॉ॰ मैसन; -के मतमें युद्ध, महामारी और अकालकी अपेक्षा दवाइयोंसे अधिक मौतें, ४३१}} {{outdent|गुप्ते, १११}} {{outdent|गुरदीन, ४०२}} {{outdent|गुल, डॉ॰ अब्दुल हमीद, २३, ३६६, ३६८, ३७८, ३८८, ३९३, ४०८, ४५७}} {{outdent|गुलाबभाई, ३६२}} {{outdent|'''गुलीवर्स ट्रैवल्स;''' बार-बार पढ़ने लायक ७५, मगनलालको पढ़नेकी गांधीजी द्वारा सलाह, २०}} {{outdent|गैसन (गैसों) डब्ल्यू॰, ४१ '''पा॰ टि॰,''' ३३५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|गोखले, गोपाल कृष्ण, ४६, ७८, ७८ '''पा॰ टि॰,''' ९४, १०७, १३४ '''पा॰ टि॰,''' १६४, १६६, १६७ '''पा॰ टि॰,''' १७१, २०४, २४२, २५५, २८८, २९९, ३२९, ३४८, ३५०, ३५५-५६, ३९६, ४०८-१२, ४३७, ४४५, ४५३; गांधीजीके राजनैतिक गुरु, ३३३; -गिरमिटियोंकी सभामें, ४१०; टॉल्स्टॉय फार्ममें, ४०९; बॉक्सबर्ग और जर्मिस्टनकी बस्तियोंमें, ४०९; भारतीयोंकी सभामें, ४०९; -का अपने आलोचकोंको करारा जवाब, ३५५, ४१८-१९, ४२१-२२; -का गिरमिट प्रथा सम्बन्धी प्रस्ताव भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसमें स्वीकृत, ४१८; -का गिरमिट प्रथा सम्बन्धी प्रस्ताव शाही विधान परिषद्में अस्वीकृत २४२; -का विश्वास कि तीन पौंडी कर उठा लिया जायगा ३५५; -का स्वागत-समारोह, मानपत्र आदि, -किम्बर्लेकी सभामें, ३३४-३७, ४०९, -केप टाउनमें, ३३२-३४, ४०८, -क्रिस्टियानामें ४०९, -क्रूगर्सडॉर्पमें ४०९, -क्लार्क्सडॉर्पमें, ४०९, -जोहानिसबर्गके हिन्दुओंकी ओरसे, ३३९-४०, -जोहानिसबर्गमें, ३४२-४३, -डंडीमें, ४१०, -डर्बन टाउन हॉलमें, ४१०, -डेलागोवा-बेमें, ४११, -न्यू कैसिलमें ४१०, -प्रिटोरियामें, ३४७, ४१०, -फोक्सरस्टमें, ४१०,}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 9wxo9bs900wyw0h9pfwllyxicnynz0k पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६५९ 250 184255 675580 671728 2026-09-04T00:41:19Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||सांकेतिका|६२१}} {{Multicol}}</noinclude>: -ब्रि॰ भा॰ संघकी ओरसे, ३३८-३९, -बेरामें, ४११, -ब्लूम हॉफमें, ४०९, -मैरित्सबर्गमें, ४१०, -मोजाम्बिकमें, ४११, -स्टैण्डर्टनमें, ४१०, -हाइडेलबर्गमें, ४१०, -की उदात्त जीवन-गाथा ३०४-०६; -की ऐतिहासिक द॰ आफ्रिका-यात्राका विवरण सुननेके लिए बम्बईमें सार्वजनिक सभा, ३५५; -की द॰ आफ्रिका यात्राके सम्बन्धमें पत्र-प्रतिनिधियोंको गांधीजी द्वारा जवाब, ३३२, ३४०-४२; -की भेंट, जनरल बोथा और जनरल स्मट्ससे, ४१०, -फिशरसे, ४१०, -विंढमसे, ४१०, -स्मार्टसे, ४१०, -के प्रति लॉर्ड ऍम्टहिलकी श्रद्धांजलि, ४९२; -के प्रति लॉर्ड कर्जनकी आदर-भावना, ३०५; -के प्रयत्नोंसे सत्याग्रहकोषमें आर्थिक सहयोग, २९७, ३३७; -के प्रयास द॰ आफ्रिकी भारतीय समस्याओंके लिए, ७९, ३३७, ३३८; -के विरुद्ध यूनियन कैसिल कम्पनीका जाति-विद्वेष, ३२९; -को गांधीजी द्वारा प्राकृतिक चिकित्सा अपनानेका सुझाव, ३५१; -को द॰ आफ्रिकाके लिए गिरमिटिया मजदूरोंकी भरती बन्द करनेका श्रेय, २०३, २९७, ३१५, ३३८-३९, ४३४; -को भोज, जलपान, इसीपिंगोमें, ४१०, -कार्लटन होटलमें, ४०९, -किम्बरलेमें, ४०९, -ग्लैडस्टनके साथ, ४१०, -चीनियों द्वारा, ४०९, -चैपलिनके यहाँ, ४०९, -जंजीबारमें, ४१२, -जोहानिसबर्गमें, ४०९, -डर्बनमें, ३४६-४७, -डॉ॰ अब्दुर्रहमानके यहाँ, ४०८, -प्रिटोरियामें, ३४७, ४१०, -मार्शल कैम्बेलके साथ, ४१०, -मैरित्सबर्गमें, ३४४-४५, -लॉरेंको मार्क्विसमें, ४११, -हॉस्केनके यहाँ, ४०९, -को संघ सरकारका आश्वासन कि प्रवासी कानूनका अमल अनुचित ढंगसे नहीं किया जायगा, ३५५; -द्वारा द॰ आफ्रिकी प्रश्नोंके लिए भारतमें एक विशेष समिति-की स्थापना, ३५६ {{outdent|गोगा, एम॰ ए॰, ३६९; -की व्यापारी परवाना हस्तान्तरणके मामलेमें हार, ४७५}} {{outdent|गॉडफ्रे; -की मृत्युके समाचार, ४०२}} {{outdent|गोडबोले, एच॰ बी॰, ४१६}} {{outdent|गोपाल, ३९९}} {{outdent|गोरा, इस्माइल, ३८२}} {{outdent|गोलमेज परिषद; भारत व इंग्लैंडके बीच (१९३०); ३४३ '''पा॰ टि॰'''}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|गोवन, ३६८}} {{outdent|गोविन्दलाल, ३९६, ४०२}} {{outdent|गोविन्द स्वामी (सैम) १८४}} {{outdent|गोसाई, जैराम, २७२}} {{outdent|गोसाई, मंछा, २६९}} {{outdent|गौरीशंकर, ३९७}} {{outdent|ग्रेग, ३७१}} {{outdent|ग्रेगरोवस्की, आर॰, २८, २३७ '''पा॰ टि॰,''' २९७; -की संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके सम्बन्धमें राय, २२८-३१, २३५; -की स्वर्ण-कानूनके सम्बन्धमें राय, ६२}} {{outdent|ग्लैडस्टन, लॉर्ड, २६, २६८ '''पा॰ टि॰,''' १, २९४, ३४१; -के साथ गोखलेका भोजन, ४१०}} {{outdent|ग्वालियर महाराजा, ४२०}} {{gap|7em}}{{larger|'''च'''}} {{outdent|चंदा; -का गांधीजी द्वारा केशवपन, ४०५}} {{outdent|चंदाभाई, २३५}} {{outdent|चॅपल्लिन, ड्रमंड, ८, ४०९}} {{outdent|चतुरभाई, ३७०}} {{outdent|चाय; -से हानि, ४७८-७९}} {{outdent|चावल; -के पोषक तत्त्वोंके संबंधमें संदेह, ४९९}} {{outdent|चार्ली, ३९५}} {{outdent|चिन्तामणि, सर चिरावुरी यज्ञेश्वर, २०३, ४५३}} {{outdent|चीनी (शकर); -वर्जित आहार गांधीजीको पसंद, ५०८; -से आरोग्यको हानि, ५०७}} {{outdent|चीनी संघ, १३० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|चीनी सत्याग्रहियोंके लिए समान संरक्षणको माँग, ४९; -की सूची ८७, ८८}} {{outdent|चुन्नीलाल, ३७९, ३८३}} {{outdent|चुन्नू, ३९७}} {{outdent|चेचक; जोहानिसबर्गमें ३००-०१, ३०३; -के रुग्णोंको भारतीयों द्वारा छिपा देना, २०५, २०९, ३०३; -के विरुद्ध मुहिममें जातीय पृथक्करण अवाँछनीय और लाभ-हीन, ३०२}} {{outdent|चेट्टियार, बी॰ ए॰, १०१, २८९, ३९३, ३९६, ३९८, ४०१}} {{outdent|चेटी, ३९१}} {{outdent|चैमने, माँटफोर्ड, ११४, ११७, १८४, ३६८, ३७१-७२, २७४, ३७७, ३८०, ३८३, ३८५, ३८६,}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 4idebgyfwja1m29zhft6f630oqlrg39 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६० 250 184256 675581 671729 2026-09-04T00:42:25Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६२२|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>: ३९७, ३९९, ४०४, ४०६; -के साथ गांधीजीकी भेंट, ३९३, ३९५; -द्वारा ट्रान्सवालमें भारतीयोंके प्रवेशके सम्बन्धमें गांधीजीको पत्र, २८३ पा॰ टि॰; -द्वारा भारतीयोंकी शिकायतें सुननेसे इनकार ८८२ पा॰ टि॰ {{outdent|चौर्योन्माद; एक विकार, ४३८}} {{gap|8em}}{{larger|'''छ'''}} {{outdent|छोटम, ३८५, ३८९, ४१४}} {{outdent|छोटा, भगा, ३७३}} {{outdent|छोटाभाई, ए॰ ई॰, ३९५; -के नाबालिग लड़केका मामला, ३९ पा॰ टि॰; -द्वारा प्राप्त रकमका गांधीजी द्वारा फीनिक्सकी पाठशालाके लिए उपयोग, ६०, ६५, ६६, ६८}} {{outdent|छोटाभाईका फैसला; और नाबालिगोंके अधिकारोंकी सुरक्षा, ३९-४०}} {{outdent|छोटालाल, ३८२}} {{outdent|छोटू, ४०५}} {{gap|6em}}{{larger|'''ज'''}} {{outdent|जंजीबार; में गोखलेका स्वागत, ४१२}} {{outdent|जदुबंसी; -की गिरमिट प्रथाके कारण मुसीबतें, २६३-६६}} {{outdent|जाड़ा, ३८०}} {{outdent|जाडा, ए॰ ई॰, ३८३}} {{outdent|जनूबी; -का मुकदमा, १५६ पा॰ टि॰; -का विवाह नेटाल सर्वोच्च न्यायालयकी दृष्टिमें वैध नहीं, ५०१, ५०२}} {{outdent|जयशंकर, ३९५}} {{outdent|जरथुस्त्र, १४१}} {{outdent|जर्बेर, जैक; -के मामलेमें जॉन युकाननका फैसला, १६२-६३}} {{outdent|जर्मन ईस्ट आफ्रिका लाइन, ३५० पा॰ टि॰}} {{outdent|जर्मनी; -के साथ भारतका व्यापार, ४४४}} {{outdent|जर्मिस्टन बस्ती; -को गांधीजी और गोखलेकी भेंट, ४०९; -में नगरपालिका द्वारा एशियाई बाजार और बस्तीके लिए सड़ियल जगहका चुनाव, ९०-९१; -में बाड़ोंके पट्टेदारोंको गैर कानूनी नोटिस, १५२-५३}} {{outdent|जस्ट, (जुस्ट), ४५८, ४९०}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|जसात, इब्राहीम मुहम्मद, ३७१; -की पत्नीका प्रवास सम्बन्धी मामला, २३९-४०}} {{outdent|जसात, फातिमा, २५८, ३९७; -का प्रवास सम्बन्धी मामला, २३९-४०, ३२७; -के मामलेमें ब्रि॰ भा॰ संघ और हमीदिया इस्लामिया सोसाइटीको संघर्ष करनेकी सलाह, २४०}} {{outdent|जसात, रसूल, २३९ पा॰ टि॰}} {{outdent|जॉर्ज, ५ वें बादशाह, १०४, १०५, १०८-९, २०८; -के राज्याभिषेकपर ब्रिटिश भारतीयों द्वारा बधाई १०८-१०}} {{outdent|जॉर्डन, मैजिस्ट्रेट, २५८}} {{outdent|जातिभेद; -का बोअर युद्ध व जुलू विद्रोहके समय लोप, १०५; -के प्रतिकारमें ट्रान्सवालके आन्दोलनमें नेटाल भारतीयोंका सहयोग, ६९; -को राज्यारोहणके अवसरपर भूल जानेकी डर्बन नगर-परिषद अपील, १०५-०६; -से आप्रजन कानूनको मुक्त रखनेकी माँग, ४०, ४५}} {{outdent|जातीय पृथक्करण (सेग्रेगेशन); चेचक विरोधी मुहिममें भारतीय व इतर रंगदार लोगोंका, अनिवार्य, ३०१, -चेचक विरोधमें नाकामयाब, ३०२, ३०३; -सफाईमें असफल, २०७; -को साम्राज्य सरकारकी सम्मति असंभव, ३०३}} {{outdent|जानी, ३९१}} {{outdent|जॉन, (जोन) १२५, ३६४, ३६५, ३७०, ३७२, ३७५, ३७७, ३८२-८६, ३९८, ४०२, ४०५, ४०६}} {{outdent|जॉन, श्रीमती, १२५}} {{outdent|जीजीभाई, सर जमशेदजी, २४५-४८, २९५-९६, ३१५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|जीजीभाई, कानजी, २३६, ३७० पा॰ टि॰}} {{outdent|जीनवाला, ४१२}} {{outdent|जील, वैन, २६}} {{outdent|जीवनजी, ३६४}} {{outdent|जीवनजी, पारसी, १४५}} {{outdent|जुलू विद्रोह; -में जातीय भेदभाव लुप्त, १०५}} {{outdent|जे॰ ई॰ दादा ऐण्ड कम्पनी, ४१६}} {{outdent|जेम्सन, १३२}} {{outdent|जेमसन, सर स्टार, ३४१}} {{outdent|जैगर जे॰ डब्ल्यू॰, ५, ८}} {{outdent|जैंगबिल, इजराइल, २७४}} {{outdent|जोजेफ, ३९६}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> g6hrkuc9ns3u9pxv7qev7noaj7hhit7 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६१ 250 184257 675582 671735 2026-09-04T00:43:27Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६२३}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|जोसेफ, सेम्युअल, ४९}} {{outdent|जोशी, ३६६, ३६७, ३६९, ३७१, ३९०, ३९३, ३९७, ४०७, ४५७}} {{outdent|जोशुआ, ४२}} {{outdent|जोहानिसबर्ग; -की स्कूलोंमें तमिल और हिन्दी न पढ़ाया जाना भारी अन्याय, ४६८-६९; -में एकाधिक पत्नियोंवाले भारतीयोंकी स्थिति, २५८-५९; -में चेचक, २०५, २०९ ३०१, ३०२-३; -में भारतीय बालकोंके लिए शिक्षण सुविधाओंकी कमी, २६१-६२; -में मानपत्र गोखलेको, ब्रि॰ भा॰ संघ द्वारा ३३८-३९, यूरोपीयों द्वारा ४०९, विभिन्न संस्थाओं द्वारा, ३३८ '''पा॰ टि॰,''' हिन्दुओंकी ओरसे, ३३९-४०}} {{gap|8em}}{{larger|'''झ'''}} {{outdent|झवेरी, अब्दुल करीम, ३६९, ३८४, ३९१}} {{outdent|झवेरी, अबूबकर आमद, २१६; -की प्रिटोरिया जायदादका मामला, ५३ '''पा॰ टि॰''' १}} {{outdent|झवेरी, अब्दुल्ला हाजी आदम, ३६५; -का जीवन परिचय २१६}} {{outdent|झवेरी, उमर हाजी आमोद, ३७९, ३८४, ३८८, ३९३, ३९७, ३९९, ४०१, ४१५; -फीनिक्सके एक न्यासी, ३१८, ३६५}} {{outdent|झवेरी, रेवाशंकर जगजीवन, १००, १२८, १३४, १८१, ३३०, ३६९, ३८१, ३८५, ४०७}} {{gap|8em}}{{larger|'''ट'''}} {{outdent|'''टाइफाइड,''' ४६५}} {{outdent|'''टाइम्स,''' १२, ४५८}} {{outdent|'''टाइम्स''' (नेटाल) -में गिरमिटमुक्त भारतीयोंपर से तीन पौंडी कर हटानेके सम्बन्धमें सरकारके निर्णयकी खबर, ४३९}} {{outdent|'''टाइटैनिक,''' २५६}} {{outdent|टाटा, रतन जे॰, ८०, ३२५, ३७७; -का ट्रान्सवाल सत्याग्रहके लिए उदारतापूर्ण दान, २४५-४९, २९५, २९५-९६, ३१५ '''पा॰ टि॰,''' ३२२ '''पा॰ टि॰,''' ३६१ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|टाइटस, १९}} {{outdent|टॉल्स्टॉय, लियो, १५६, १५९, ४७८; -के विचार और गांधीजी, ४४; -के विचार और जीवनसे}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : गांधीजीको शिक्षा, ३९६; -के विचारोंका फीनिक्समें पालन और प्रचार, ३१९ {{outdent|टॉल्स्टॉय फार्म, ९५, १२९-१३१; -का कैलेनबैक द्वारा सत्याग्रहियोंके निवासके लिए दान, १२६-२७, १३१; -में अलोने आहारके प्रयोग, १२५; -में गोखले ४०९, ४१०; -में विद्यालय, १२५, १७८, २४७-४८, २७०}} {{outdent|टिंडेल, ३६४}} {{outdent|टीकली, ३६८, ३७३, ३८८, ३९१, ३९३}} {{outdent|टीपनिस, ३९३}} {{outdent|टुटला, ३९७}} {{outdent|टेलर, ९३}} {{outdent|ट्रान्सवाल, -में प्रवेशके लिए: भारतीय स्त्रियों और बच्चोंसे प्रमाणपत्रोंकी माँग, ४८७; -भारतीयोंका भारतसे वापिसीपर बन्दरगाहोंमें संरक्षण, ४७४-७५, ४७५-७६; -भारतीयोंका पात्रता, ४८७; -शिक्षित ६ भारतीयोंको अनुमति, २७८, २८३; -में भारतीयोंकी संख्या, ४६, ७०; -में भारतीयोंको जबतक निषिद्ध प्रवासी माना जायेगा सत्याग्रह जारी रहेगा, २४७; -में भारतीयोंको जमीनके स्वामित्वकी निर्योग्यता, २९५, २२०}} {{outdent|ट्रान्सवाल एशियाई कानून संशोधन अध्यादेश, १७ '''पा॰ टि॰,''' २८ '''पा॰ टि॰,''' ९७ '''पा॰ टि॰,''' ९८ '''पा॰ टि॰;''' ९९ '''पा॰ टि॰,''' २७९ '''पा॰ टि॰;''' -साम्राज्य सरकार द्वारा नामंजूर, १० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ट्रान्सवाल एशियाई पंजीयन अधिनियम, (१९०७ का कानून २), ९ '''पा॰ टि॰,''' ५५, ९८, ९९ '''पा॰ टि॰,''' २०५; -के समान कानून रोडेशियामें ट्रान्सवाल सत्याग्रहके कारण अस्वीकृत, ९८; -के संघर्षमें बहुत कष्ट, ५०; -को रद कराना अस्थायी समझौते द्वारा गृहीत, ५१, ८७, ९०, ९७, २०१; -को रद्द करानेकी ट्रान्सवाल भारतीय शिष्ट मंडल द्वारा माँग, ८९; -को रद करानेकी नेटाल भारतीयोंको आशा, ६९; -को रद करानेकी माँग, ९-१०; -को रद करानेकी स्मट्ससे माँग, ३९-४०; -को रद करानेके बदलेमें ट्रान्सवाल भारतीयों द्वारा स्वेच्छया पंजीयनका सुझाव, २७९ '''पा॰ टि॰;''' -को स्वीकार करनेपर भी अपंजीकृत भारतीयोंको पंजीयनका अधिकार नहीं, ८६, ८८, ९२}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> nvzgosilmn306469967dab4rsjojib6 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६२ 250 184258 675583 671750 2026-09-04T00:44:25Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६२४|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|ट्रान्सवाल एशियाई पंजीयन संशोधन अधिनियम, (१९०८ का कानून ३६), ९, ४०, ५९, ८६; -के अन्तर्गत पंजीयनके लिए ट्रान्सवालमें युद्धसे पूर्व तीन वर्षका निवास आवश्यक, ४६; ४८, -के अनुसार शिक्षित भारतीयोंको संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक (१९१२) के पंजीयनसे मुक्ति, १३, ४८, २१९; -को स्वीकार करनेपर भी जिनकी अर्जियाँ नामंजूर की गईं, उन्हें अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत पंजीयनका अधिकार नहीं, ८६, ८८, ९२}} {{outdent|'''ट्रान्सवाल क्रिटिक,''' १७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ट्रान्सवाल नगरपालिका अध्यादेशका मसविदा ३०३; -का ब्रिटिश भारतीय संघ द्वारा विरोध, १०२; -के अन्तर्गत भारतीयोंको मताधिकार नहीं, १९८, २०६; -के अन्तर्गत व्यापारी व फेरीवालोंके परवानोंका नियंत्रण नगरपालिकाओंको, १०२, २०६; -के बारेमें लॉर्ड सभामें लॉर्ड लैमिंग्टन द्वारा प्रश्न, १९६, २०८ '''पा॰ टि॰;''' -के बारेमें सहूलियतें देनेसे साम्राज्य-सरकारका इन्कार, १९७-९९; - के सम्बन्धमें ब्रिटिश भारतीय संघ द्वारा साम्राज्य-सरकारको प्रार्थनापत्र, १९७; -के सुधारकी माँग, १०२-०३; -को संशोधित करानेका साम्राज्य सरकारको अधिकार, २०८; -से एशियाई फेरीवालोंका सर्वनाश, १०२}} {{outdent|ट्रान्सवाल प्रवासी प्रतिबन्धक अधिनियम, २२६ '''पा॰ टि॰,''' २५८ '''पा॰ टि॰;''' -का संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके बदलेमें सुधार अस्थायी समझौतेमें गृहीत; ९०; -के सुधारकी संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयकके बदलेमें माँग, ४, ९-१०, १२, १५, १८, ३७-३८; -के सुधारकी संघप्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके बदलेमें माँगका नेटाल भारतीय कांग्रेस द्वारा अनुमोदन, १४; -के सुधारकी संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके बदलेमें माँग सरकार द्वारा स्वीकृत १३; -को सुधारनेसे स्मट्सका इन्कार, ३४}} {{outdent|ट्रान्सवाल भारतीय महिला संघ, ११ '''पा॰ टि॰,''' १७९, ३३२; -सत्याग्रहकी लड़ाईके महत्त्वपूर्ण फलोंमें से एक, १६९; -का 'बाजार', १६९, २६७; -के लिए निधि १८४; -के लिए श्रीमती वॉगलका कार्य, १७९}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|ट्रान्सवाल भारतीयोंका शिष्ट मण्डल (१९०६), १० '''पा॰ टि॰;''' -की स्वर्ण-कानून और बाड़ा अधिनियमसे हानि, ५३-५४; -के अधिकारोंको संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके अन्तर्गत (१९१२) क्षति, २३७; -के निवासके अधिकार; २७९ '''पा॰ टि॰;''' -के लिए पत्नी तथा नाबालिगोंको लानेमें संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकके अनुसार निवासका सुबूत आवश्यक, २३७; -को जमीनकी मालकी एवं सवारीका अधिकार नहीं, ७९; -को पंजीयन कार्यालयमें अनेक असुविधाएँ २८२; -द्वारा ट्रान्सवाल एशियाई पंजीयन अधिनियमको रद करनेके बदलेमें स्वेच्छया पंजीयनका सुझाव २७९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''ट्रान्सवाल लीडर,''' ५ '''पा॰ टि॰,''' ९८ '''पा॰ टि॰,''' २८५ '''पा॰ टि॰''' ३०२, ३३८ '''पा॰ टि॰''' -द्वारा बॉक्सबर्गमें दूकानके लिए भायातकी निन्दा, १८८; -द्वारा सहशिक्षाका विरोध १९२; -द्वारा गोखलेकी दक्षिण आफ्रिका-यात्राके सम्बन्धमें गांधीजीसे भेंट, ३४०-४२}} {{outdent|ट्रान्सवाल विधान परिषद्, ८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ट्रान्सवाल विधान सभा, १८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|ट्रामगाड़ियाँ, (यों) -में प्रवास करनेसे ट्रान्सवालके भारतीय वंचित, ५५, ७९; -साम्राज्य सरकार द्वारा इस मामलेमें सहायता करनेसे इनकार, १९८}} {{outdent|ट्रावनकोर, -के महाराजा, ४२०}} {{outdent|'''ट्रेबोरा,''' ४१२}} {{outdent|ट्रेवेलियन, सर जॉर्ज, ३१० '''पा॰ टि॰'''}} {{gap|8em}}{{larger|'''ठ'''}} {{outdent|ठक्कर, हरिलाल, ७५, ७७, १८७, ३६४, ३६६, ३७१, ३७२, ३७३, ३७७, ३७९, ३८८, ३८९, ३९०, ३९३, ३९७}} {{gap|6em}}{{larger|'''ड'''}} {{outdent|डंकन, पैट्रिक, -का गांधीजीको कथन कि एशियाई प्रवासी प्रतिबंधक अधिनियम (१९१२) छोड़ा जा सकता है, १७}} {{outdent|डंडी, -में गोखलेको मानपत्र ४१०}} {{outdent|डडले, कुमारी, -का 'इंडिया' को पत्र गिरमिटिया प्रथाकी बुराइयोंके सम्बन्धमें ४३४}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> n7gxk3b5y8ohidgys1x2u3utu8p4plg पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६३ 250 184259 675584 672159 2026-09-04T00:45:17Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६२५}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''डन यॅ गॉन कासिल''' ४१३}} {{outdent|डनिंग डॉ॰ ३६३}} {{outdent|डर्के, ३९५}} {{outdent|डर्बन, १३१, १३२, १३९, २०९, ३४६-३४७, ४१०}} {{outdent|अंजुमन-ए-इस्लाम, २७१, ३१८}} {{outdent|टाउन काउन्सिल, १०४}} {{outdent|डॉक्टर मणिलाल, १५५, १५८, १६१, १६४, १६५, १६७, १८०, २०३, २८७, २९२, २९३, ३००, ३६८, ३७०, ३७१, ३८१, ३८४ -से ३८५, ३८८ -से ३९०, ३९२, ३९६, ४०३, -१६४, १६५}} {{outdent|डाह्या, ३६७ -से ३६९, ३७९, ३८२, ३८५, ३८८, ३९१, ३९३}} {{outdent|डिकन्सन लुकनॉन, ८३}} {{outdent|डिकन्सन लेविस, १२८}} {{outdent|डी'वेरे, ३७३, ३८५}} {{outdent|डूँगरसी, ३९६}} {{outdent|डेक यात्रा, -के भारतीयोंको स्वच्छता रखनेकी गांधीजीकी सलाह, ४२३-४}} {{outdent|डॅनियेल, ४२}} {{outdent|डेलागोवा बे, -में गोखलेको मानपत्र, ४१०; -में प्रवासी अधिकारी द्वारा गांधीजीपर रोक, ३५६ -से ३६०, ४१३}} {{outdent|डेलानी, ३७३}} {{outdent|डेविस, ३९०}} {{outdent|'''डोवर कैसिल,''' ३२९}} {{gap|8em}}{{larger|'''त'''}} {{outdent|तमिल, (भाषा), जोहानिसबर्गके भारतीय विद्यालयोंमें न पढ़ाया जाना एक अन्याय, ४६८-६९}} {{outdent|तमिल, लोगोंमें वीरोंकी संख्या सबसे अधिक, ९९}} {{outdent|तमिल कल्याण समिति, ४२ '''पा॰ टि॰,''' ११४ '''पा॰ टि॰,''' ३३१; द्वारा गोखलेको मानपत्र, ३३८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|तारासिंह, ३७४}} {{outdent|तालेवन्तसिंह, ३९२, ४०१}} {{outdent|तिलक, (श्रीमती) ३९३, ३९४}} {{outdent|तीन पौंडी कर; एक कष्टदायक बोझ, ७१-७२, ७९; फिरसे गिरमिटिया-करार करनेवालोंको नहीं देना}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : पड़ेगा, (कानून १९ (१९१०) के अन्तर्गत, १७३-७६, और नेटाल सरकारके अनुसार, १७६, १८१, २३२, क्योंकि ऐसा करना विश्वासघात है, १८१; - संबंधी कानून, १७३-७६; स्त्रियोंपरसे हटाया जाना चाहिये, १६५-६६; -की '''नेटाल ऐडवर्टाइज़र, नेटाल मर्क्युरी''' व '''रैंड डेली मेल''' द्वारा निंदा २०० '''पा॰ टि॰;''' -की समाप्ति, २०१; -का गोखलेको यकीन, ३५५, -के बारेमें '''टाइम्स ऑफ नेटाल'''में विवरण, ४३९, -के लिए (पी॰ एस॰) अय्यरका आन्दोलन, १५६ '''पा॰ टि॰,''' -के लिए नेटाल भारतीय काँग्रेसकी माँग ७१-७२, २३१ '''पा॰ टि॰,''' २३२; -के लिए भारतीयों द्वारा कदम उठानेकी आवश्यकता, १८३; -के लिए पोलकका कार्य, ३१४, '''पा॰ टि॰;''' -के संबंधमें मुडलेका मुकदमा, २३१-३२; -के बारेमें संघ मंत्रियोंका विचार, १९५ '''पा॰ टि॰;''' -से मुक्ति नहीं हुई तो सख्त विरोध, १६८ {{outdent|अधिनियम (१९१० का नेटाल अधिनियम १९), १८१, १९५ '''पा॰ टि॰;''' -के अन्तर्गत दुबारा गिरमिट स्वीकार करनेवाले भारतीयोंको कर देना पड़ेगा, २३१, - नहीं देना पड़ेगा, १७६}} {{outdent|तुलसी, ३७५, ३९८}} {{outdent|तुलसीदास, -की '''रामायण'''का अच्छा अभ्यास करनेकी गांधीजी द्वारा हरिलालको सलाह, ९३}} {{gap|7em}}{{larger|'''थ'''}} {{outdent|थॉर्नटन, डॉ॰, २५०, २५२}} {{outdent|थियोसॉफिकल सोसाइटी, ६२, ६३}} {{outdent|थियोसॉफी, -पर गांधीजीके विचार, ६३-६४}} {{outdent|थोरो, डॉ॰ ११८, १३५}} {{gap|5em}}{{larger|'''द'''}} {{outdent|दक्षिण आफ्रिका; -का इंग्लैंडसे व्यापार, ४३६; -में भारतीय स्थितिपर नेटाल भारतीय कांग्रेसमें चर्चा, ४५२-५३; -से ब्रिटिश सेना हटा लेने और ब्रिटिश नौ सेनापर खर्चेमें सहयोग न देनेकी मैरिमैनकी सूचना, ४८५-८६}} {{outdent|-अधिनियम; वित्तीय संबंध विधेयक द्वारा व्यापारी परवानोंका नियंत्रण प्रान्तीय परिषदोंको हस्तान्तरित करनेका रुख, -के विरुद्ध ४४०-४१ -के अन्तर्गत}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> atdojnq30ifno5diooefsfaeq82e16i पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६४ 250 184260 675585 672233 2026-09-04T00:46:12Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६२६|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>: केपके रंगदार लोगोंको मतदानसे वंचित करनेके प्रयत्नका श्राइनर द्वारा निषेध, ३३४ पा॰ टि॰ {{outdent|-ब्रिटिश भारतीय समिति, २ '''पा॰ टि॰,''' ४ '''पा॰ टि॰,''' ४६ '''पा॰ टि॰,''' ६१, १११, ११२ '''पा॰ टि॰,''' १५८, १९७, २३८, २६६ '''पा॰ टि॰;''' २६९, ३२७, ४४९, ४५७, ५०३; द्वारा उपनिवेश मंत्रालयको प्रार्थना -नाथलियाके मामलेमें, २३८ '''पा॰ टि॰,''' -तीन पौंडी करके विरोधमें, १९५ '''पा॰ टि॰;''' -के खर्चेके लिए निधिके बारेमें गोखलेका सुझाव, ४३६ -की आवश्यकता, ४९६ -ट्रान्सवाल बाह्य भारतीयोंको चंदा देनेकी प्रार्थना, २७०, ४३५-३७; -को बनाये रखनेकी गोखलेकी सूचना, ३५६}} {{outdent|दक्षिण एजुकेशन सोसाइटी ३०४}} {{outdent|दक्षिण कॉलेज ३०४}} {{outdent|दत्त १४८}} {{outdent|दमानिया ३८७}} {{outdent|दयाराम ४०३}} {{outdent|दयाल, देवी, ४१५, ४२८, ४७३, ४७४, ४७५-६}} {{outdent|दयाल, भवानी, ३९६, ४१५, ४२८, ४७३-७४, ४७५-६}} {{outdent|दर, विशननारायण, १७२}} {{outdent|दला ११७}} {{outdent|दवा; -के विरोधमें शरीर-शास्त्रज्ञोंकी राय, ४३१}} {{outdent|दवे, नर्मदाशंकर ९३}} {{outdent|दांडेकर ३१८}} {{outdent|दाउद, हुसेन ३७७, ३९६}} {{outdent|दाजी, भगा ३८८, ३९६}} {{outdent|दादा, अब्दुल्ला एण्ड कम्पनी २१६}} {{outdent|दादा, हाजी ३७९}} {{outdent|दाना ३६५, ३६७, ३७१, ३७७, ३७९, ३८२ से ३८३, ३८६ से ३८८, ३९१, ३९३ से ३९६, ४००, ४०३}} {{outdent|दादा मिया, काजी कालू मिया ८८}} {{outdent|दादू १३८}} {{outdent|दारेसलाम, ४१२}} {{outdent|दाल, -के बिना गांधीजीकी भोजन-पसंदगी -डॉ॰ हेगका कथन कि, एक हानिकारक आहार, ४९९}} {{outdent|दास, ४४६}} {{outdent|'''दासबोध,''' ९३}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|दीवान मोतीलाल, ३६४, ३७०, ३७२, ३७७, ३८१, ३८९, ३९४, ३९६, ३९९, ४०५}} {{outdent|दुलारे खान, ३६४, ३६६}} {{outdent|दुल्लभ, ३६६}} {{outdent|दुल्लभदास, नानजी, ९३}} {{outdent|दुल्लभ भाई, ३६४, ३६८}} {{outdent|दूध; -अनावश्यक व त्याज्य, ५०५-६, ५०९}} {{outdent|देव भाभी, ५०८}} {{outdent|देवी बहन, २९३, २९९, ३६८, ३७९, ३८३, ३८६, ३९०, ३९२, ३९९, ४०३, ४०४}} {{outdent|देशनिकाला, कोर्टके आदेशके बिना भी अधिकारी, दे सकते हैं, ४५१}} {{outdent|देसाई, श्रीमती अनी, ७७, २५४, २५७, २९३, २९८, ३१०, ३१३, ३६८, ३७०, ३७३, ३७७, ३७९, ३८३, ३९२, ३९३, ३९८, ४०२}} {{outdent|देसाई, इच्छाराम सूर्यराम, ४२७}} {{outdent|देसाई, किसना, २९८}} {{outdent|देसाई, नगीन, २९८}} {{outdent|देसाई, प्रागजी खण्डुभाई, ४३, ४८, ११४, १५२, २४७, ३१३, ३६२, ३६६, ३६७, ३६९, ३७२-३७३, ३८४, ३९३, ३९६, ४०१, ४०२, ४०५, ४०७, ४१४, ४१६, -२४१}} {{outdent|देसाई, पुरुषोत्तम दास, ६५, ६७, १००, १४८, २९८, ३६३, ३६६, ३६७, ३६९, ३७१, ३७२, ३७४, ३७९, ३८०, ३८३, ३८६, ३८७, ३८९, ३९२, ३९३, ३९५, ३९७, ३९९, ४००, ४०३, ४०४, ४०५, ४०६, ४१५, ४१६, ४४६}} {{outdent|द्विदल धान्य; गांधीजी द्वारा, विहीन आहारकी पसंदगी ५०७; पचनेके लिए कठिन, ४९९; (डॉ॰) हेगके अनुसार, एक हानिकारक आहार, ४९९}} {{gap|7em}}{{larger|'''ध'''}} {{outdent|धना, रणछोड, ३८७}} {{outdent|धर्म; और सत्यके पालनसे ही विजय प्राप्त, ९९; -का परदेशयात्रामें पूर्ण पालन नहीं किया जाता, २०; -का भारतीयों द्वारा त्याग, १२१}} {{outdent|धर्मविचार,}} {{outdent|धलेड़, इस्माइल मूसा, ३६३, ३६४, ३७३, ३९३}} {{outdent|धार्मिक शिक्षा; टॉल्स्टॉय फार्मके विद्यालयमें; २४८}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> jqkomnptntjhesfptnsig316iig8rhb पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६५ 250 184261 675586 672238 2026-09-04T00:47:29Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६२७}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|धूम्रपान; से हानि, ४७८-७९}} {{outdent|धोरी भाई, ३८५}} {{gap|8em}}{{larger|'''न'''}} {{outdent|नगरपालिका मताधिकार; ट्रान्सवाल नगरपालिका परिषद् अध्यादेशके मसविदेके अन्तर्गत भारतीयोंसे छीना गया, १९८, २०६}} {{outdent|नटराजन, १७१, ३६०}} {{outdent|नटेसन, जी॰ ए॰, ९४, ९५, १३४, १४७, १७१, ३०६; -का गिरमिटिया प्रथा सम्बन्धी कार्य, ९५-९६}} {{outdent|नमक; अनावश्यक, ५०४-०५; -वर्जित आहार गांधीजीको पसंद, ५०४}} {{outdent|नयना, ४०५}} {{outdent|नरसीमुल, ३८५, ३८७}} {{outdent|नरोत्तम, ३५८}} {{outdent|नवसारी हिन्दू युनाइटेड ट्रेडिंग कंपनी, ३८८}} {{outdent|नवीन, ४०२}} {{outdent|नाइक, वेंकटाचल; -का तीन पौंडी कर सम्बन्धी मुकदमा, २३३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|नागप्पन; -का आत्मोत्सर्ग, १७२; के स्मारकके लिए निधि, २६७}} {{outdent|नाताल; -में निवासी भारतीयोंके नाबालिगों व पत्नियोंके आव्रजनकी विधि, ४८८; -में भारतीय बालकोंकी शिक्षा, २६१-६२, ३७१, ४३४; -में भारतीय लोकसंख्या, ७०}} {{outdent|नाथलिया, ई॰ एम॰; -का आव्रजनका मामला, १९९, २१० '''पा॰ टि॰;''' मामलेमें साम्राज्य सरकारके हस्तक्षेप करनेमें असमर्थ, २३८-३९}} {{outdent|नाथलिया, एम॰ एम॰, १५३ '''पा॰ टि॰,''' ३६९, ३७१, ३७३, ३७७, ३९४, ३९७}} {{outdent|नाथी, मूसा, ४००}} {{outdent|नाथू, वल्लभ, ३९५}} {{outdent|नाना, एम॰ एस॰, १३७, ३७९}} {{outdent|नाबालिग, १८, २६; -निवासी भारतीयोंके बालिग होनेपर पंजीयनके हककी माँग, १०; -के हकोंकी रक्षाकी माँग, ३९, ५१, ६९; -सरकारसे स्वीकृत १३; -को कष्ट: हसनका मामला, ४९५}} {{outdent|नायक (नाइक), ३७७, ३७९, ३८३, ३९३, ३९५, ३९७, ४०६}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|नायकर, अप्पा सामी, ४४}} {{outdent|नायडू, ४४, ३६४, ३६५, ३७४, ३७६, ३७८, ३८० से ३८२, ३९०, ३९७, ४१५}} {{outdent|नायडू, श्रीमती, ३६६, ३७८; ३७९, ३८४}} {{outdent|नायडू, कुपू, ३६६ से ३६८, ३७०, ३७२, ३७५, ३७९, ३८४, ३८६, ३८९, ३९०, ३९९, ४०५, ४१५}} {{outdent|नायडू, के॰, १२५}} {{outdent|नायडू, थंबी, ४३, ५६, ५८, १०३, ११४, १३०, ३६४, ३६९, ३८०, ३९६, ३९८, ४०९; -“एक सर्वोत्तम सत्याग्रही”, ४२}} {{outdent|नायडू, पी॰ के॰, ११४, ४०७}} {{outdent|नायडू, श्रीमती पी॰ के॰, ४००}} {{outdent|नायडू, वी॰ एस॰, ३७९}} {{outdent|नारणसांमी, ३७०}} {{outdent|नारायण स्वामी, १७९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|निरामिष आहार, धर्म विहित तात्त्विक सिद्धान्त, ५०८}} {{outdent|निसर्गोपचार; -की गांधीजी द्वारा जमनादास गांधीको सलाह, ३५२-५४; -के प्रयोगकी गोखलेको सलाह, ३५१}} {{outdent|नूरुद्दीन, ई॰ (केप भारतीय संघके अध्यक्ष), १५, २२६ '''पा॰ टि॰,''' ४०८}} {{outdent|नूर मुहम्मद, इब्राहीम, ३६९, ३७९, ३९५, ४०६}} {{outdent|नेटाल नगरपालिका संघ, ४४०}} {{outdent|नेटाल प्रवासी प्रतिबंधक अधिनियम, ३२४-२५; -का कजिन्स् द्वारा मनमाना अमल, ३१२, ४२९; -को या तो सुधारा जाये अथवा नष्ट किया जाये, ३१२}} {{outdent|नेटाल प्रांतीय 'गज़ट', ४३५}} {{outdent|नेटाल प्रांतीय परिषद; द्वारा व्यापारी परवानोंके नियंत्रणको प्रांतीय परिषदोंके अधिकारमें देनेकी माँग, ४४०}} {{outdent|नेटाल प्रांतीय सम्मेलन; -द्वारा भारतीय व्यापारी परवानोंमें रुकावट, ७१}} {{outdent|नेटाल भारतीय (यों); -के अधिकार अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत सीमित, ६२, १७२; -से प्रवासी अधिकारियों द्वारा निवासके सबूतोंकी माँग, २७४-७५, २७७, २७९}} {{outdent|नेटाल भारतीय कांग्रेस, १६, ३७, ९८ '''पा॰ टि॰,''' १५७, १६१, १७१, १८३, ३१४ '''पा॰ टि॰,'''}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> foz527lc3i1kwwxncsvf96z58wsxux6 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६६ 250 184262 675587 672276 2026-09-04T00:48:38Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६२८|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>: ३१८ '''पा॰ टि॰,''' ३७२, ३९१; -द्वारा अस्थायी समझौतेका स्वागत, ६९; -द्वारा ट्रान्सवाल प्रवासी प्रतिबंधक अधिनियमके सुधारका स्वागत, १४; -द्वारा ट्रान्सवाल भारतीयोंके रंगभेद विरोधी आंदोलनका समर्थन, ६९; -द्वारा तीन पौंडी करको रद करनेकी माँग, ७१, २३१ '''पा॰ टि॰,''' २३३; -द्वारा दो नाबालिगोंकी अनामत रकम जब्त करनेके विरोधमें निषेध १५३; -द्वारा निवासी भारतीयोंके नाबालिगों व पत्नियोंके हकोंकी रक्षाकी माँग, ६९; -द्वारा निवासी भारतीयोंके हकोंका निर्णय करनेकी सत्ता प्रवासी अधिकारियोंको देनेसे विरोध, २१५ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा नेटाल व्यापारी परवाना अधिनियममें परवानोंके हस्तान्तरणकी सुविधाके लिए सुधारकी माँग, ७१; -द्वारा प्रवासी कानूनका सुधार चालू संसदमें आनेसे पहले सत्याग्रहको स्थगित करनेका विरोध, ३७; -द्वारा भारतसे गिरमिटिया मजदूरोंकी निर्यातबन्दीका स्वागत, ७१-७२; -द्वारा संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक (१९१२) का विरोध, १४, ६९, २२५, २२६; और उसके अन्तर्गत शिक्षा-परीक्षाका भी विरोध, २१५ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा संघमें हर साल ५० भारतीयोंके आव्रजनकी माँग, ७१ {{outdent|नेटाल भारतीय व्यापारी मंडल (नेटाल इंडियन ट्रेडर्स लिमिटेड), ८१ '''पा॰ टि॰;''' ८२}} {{outdent|'''नेटाल मर्क्युरी,''' १५६ '''पा॰ टि॰,''' १७६ '''पा॰ टि॰,''' ४२८ '''पा॰ टि॰;''' -की कजिन्स् द्वारा प्रवासी कानूनके अमलके बारेमें कड़ी टीका, ३२४, ४२९ '''पा॰ टि॰;''' -की तीन पौंडी करके विरोधमें टीका, ३१६ '''पा॰ टि॰;''' -को पोलकका दयालबंधु व गज्जरके संबंधमें पत्र, ४२९-३०}} {{outdent|नेटाल विधान परिषद्, १७५}} {{outdent|नेटाल व्यापारी परवाना अधिनियम; -भारतीय समाजके सिरपर एक उमड़ती घटा, ७९; -के अन्तर्गत परवानेके हस्तान्तरणका गोगाका मामला, ४७५; -के सुधारकी माँग, ७१, ४७५; -में सत्याग्रह द्वारा संशोधन, ९७}} {{outdent|नेटाल संसद, १९६}} {{outdent|नेटाल सरकार; -के परिपत्र (गश्ती चिट्ठी) द्वारा पुनः गिरमिटमें बंधनेवाले भारतीय तीन पौंडी करसे मुक्त, १८१}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|नेटिव; और ब्रिटिश भारतीयोंको फुटपाथ व ट्राम-गाड़ियोंका उपयोग करनेसे मना, ५४-५५}} {{outdent|नेटिव उद्योग प्रदर्शनी, ११९}} {{outdent|नेपाल नरेश, ४२०}} {{outdent|नेल्सन, ३७१}} {{outdent|नेवी लीग, ४८५}} {{outdent|नेसर, १३५}} {{outdent|नौरोजी, ३६४}} {{outdent|न्यासपत्र; देखिए फीनिक्सका न्यासपत्र}} {{outdent|न्यूकैसिल, ४१०}} {{outdent|न्यूमन, ३४२ '''पा॰ टि॰'''}} {{gap|7em}}{{larger|'''प'''}} {{outdent|'''पंच,''' १०५}} {{outdent|पंचीकरण, ९३, १५१}} {{outdent|पंजीयन; अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत, -के हकदार भारतीयोंके प्रकार, ५८-६०, ८५, ४७४; युद्ध पूर्व निवासी सत्याग्रहियोंको, -का अधिकार, ३९, ४०, अस्थायी समझौतेमें स्वीकृत, ४७-४८, ५१, २०१; -के हकदार चीनियोंकी सूची, ८७; -से शिक्षित भारतीयोंको अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत छुटकारा, ४८}} {{outdent|पॉचेफ्स्ट्रूम; -में गोखलेको मानपत्र, ४०९}} {{outdent|पटेल, ३७१}} {{outdent|पटेल, ई॰ एम॰, ३८७}} {{outdent|पटेल, कालिदास, ३६६, ३८५, ३८७}} {{outdent|पटेल, जी॰ पी॰, ३९७}} {{outdent|पटेल, डी॰ के॰, -का परवाना नेटाल इंडियन ट्रेडिंग लिमिटेडको हस्तान्तरित करनेसे इन्कार करनेपर डर्बनके परवाना अधिकारीके विरोधमें अपील, ८३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|पटेल, मगनभाई, ४४५}} {{outdent|पटेल, रावजीभाई, १८७, २२१}} {{outdent|पटेल, सुलेमानजी, ३९३}} {{outdent|पडियार, ३७६}} {{outdent|पण्डया, जीवराम, ३७२}} {{outdent|पत्तर, रत्नम्; -की समाजसेवा, २४३}} {{outdent|परभुदयाल, २६९}} {{outdent|पवाडे, ३७०}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 02ep3uuigheapphhf89n71t9hjmh0pp पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६७ 250 184263 675588 672274 2026-09-04T00:49:36Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६२९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|पाटीदार संघ, ३३१; -से गोखलेको मानपत्र, ३३८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|पाण्डेय, लछमन, ३७१, ३७७, ३७९, ३९८, ४०३, ४०६}} {{outdent|पारसी, १२१}} {{outdent|परेख, ३८३, ३९४}} {{outdent|पायवेल, श्रीमती, २५४}} {{outdent|पालनजी एदलजी ऐण्ड सन्स, ४१७}} {{outdent|पॉल, एच॰ एल॰, १३३, ३४८, ३४९, ३९३ ४६८}} {{outdent|पिल्ले, ११४}} {{outdent|पिल्ले, वी॰ एस॰, ३६५}} {{outdent|पिल्ले, सी॰ के॰ डी॰, ३४९}} {{outdent|पीटर्सबर्ग; -के भारतीयों द्वारा गोखलेको मानपत्र, ३३८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|पूनाकी सार्वजनिक सभा, ३०५; -पूनामें गोखलेका भाषण, ४६३}} {{outdent|पेटिट, जहाँगीर बोमनजी, १६८ '''पा॰ टि॰,''' १७१, २४५, २४६, २९५, ३६१; -से केबल द्वारा ४०० पौंड सत्याग्रह निधिमें, ४५८}} {{outdent|पेटिट, श्रीमती जायाजी जहाँगीर, १६८}} {{outdent|पैदल-पटरी; -का उपयोग करनेसे ब्रिटिश भारतीयोंको मना, ५४-५५}} {{outdent|पोपट, २९९, ३९९}} {{outdent|पोर्टर, डॉ॰ सी॰, २०७, २०८, ३७२; -के चेचक प्रतिबन्धक कार्यमें भारतीयों द्वारा सहायता देनेकी सलाह, २०५, ३००, ३०१; -के मतसे रोग-निवारणके लिए भारतीय व काले (coloured) लोगोंको बस्तियोंमें पृथक बसानेकी सलाह, ३०० '''पा॰ टि॰,''' -से गांधीजीकी मुलाकात, ३६३}} {{outdent|पोलक, एच॰ एस॰ एल॰, १७, २२, २४, २६, ३५, ४३, ५७, ५८, ६१, ६८ '''पा॰ टि॰,''' ७८, ९५, १११, १३१, १४६, १४७, १५५, १६१ '''पा॰ टि॰,''' १७२, १९१, ३१४, ३४८, '''पा॰ टि॰,''' ३४१ '''पा॰ टि॰,''' ३६१, ६३९, ३७१, ३७२, ३७४, ३८३, ४०१, ४०३, ४०४, ४०७, ४२९, ४५८, ४७६, ४८४; -का इंग्लैंडमें कार्य १११, १६८; -का 'नेटाल मर्क्युरी' को दयालबन्धु व गज्जरके बारेमें पत्र, ४२८-२९; -का नेटालमें गिरमिटिया मजदूरोंको भेजनेके विरोधमें कार्य, २०३; -का भारतमें कार्य, ७९, ३१४-१५; -का भारतसे प्रत्यागमन ३१०; -की इंग्लैंड}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : यात्रा, ५७, ५८; -को गांधीजीके बाद द॰ आफ्रिकामें कार्य करना होगा, ४१०, ४४२; -को गोखले द्वारा सलाह, ३४८; -द्वारा गृहमन्त्रीको दयाल-बन्धुके बारेमें पत्र, ४२८-२९; -द्वारा द॰ आफ्रिकी भारतीयोंके प्रश्नका अध्यवसाय और चतुराईसे समर्थन, २९७ {{outdent|पोलक, मॉड, ४, ६, ३६, ६१, २८४ '''पा॰ टि॰,''' २८८, ३६३, ३६४, ३६६, ३७०, ३७२, ३७४ से ३७६, ३७८, ३७९, ३८३, ३८५, ३८६, ३८८ से ३९०, ३९०, ३९३, ३९४, ३९६, ३९७, ४०१, से ४०५, ४०७, ४१७}} {{outdent|पोलक, श्रीमती मिली ग्रैहम, ५७, ५८, ६६, ९५ १६८, ३१४, ३१५, १६९, ४०५}} {{outdent|पोलिंग्हॉर्न, जे॰ ए॰, २६६, २६७}} {{outdent|प्रगतिवादी दल, ८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|प्रभा, ४०६; -का गांधीजी द्वारा केश वपन, ४०५}} {{outdent|प्रभाशंकर, ३६५, ३९४}} {{outdent|प्रभु, ३६६, ३६८ से ३७०, ३७७, ३८२, ३९०}} {{outdent|प्रभु, डाह्या, ३७५}} {{outdent|प्रह्लाद, १४७, २२०}} {{outdent|प्रान्तीय परिषद; -को व्यापारी परवानोंके नियंत्रणका अधिकार, ७१, ४४०-४१}} {{outdent|प्रिटोरियामें गोखलेका स्वागत, ३४७, ४१०; -में गोखलेको मानपत्र, ४१०}} {{outdent|'''प्रिटोरिया न्यूज,''' १५६ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|प्रीवी कौन्सिल, १११ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|प्रेमा, देखिए प्रेमो}} {{outdent|प्रेमो जीवन; -की गोखलेसे भेंट, ४१०}} {{outdent|प्रेमो, ३६५, ३८५}} {{outdent|'''प्रेसिडेंट''' एस॰ एस॰, ३४३ '''पा॰ टि॰,''' ४१२, ४१३}} {{outdent|प्रेटले, टी॰, ३३५}} {{outdent|प्लाउमन, कु॰, ३८२}} {{outdent|प्लेग; -डर्बनमें, २०९, ४६२; -का दूषित पानी ही एक कारण, ४६५}} {{gap|7em}}{{larger|'''फ'''}} {{outdent|फकीर, केशव, ३६८, ३९६}} {{outdent|फकीरा, देखिए फकीरा भाई}} {{outdent|फकीरा भाई, ३६५, ३६७, ३७१, ३८१, ३८९, ३९०, ३९२, ३९४, ३९८}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> tk9tline5ys4svycbpo91uljliyc5tj पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६८ 250 184264 675589 672657 2026-09-04T00:50:50Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६३०|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|फर्ग्युसन कॉलेज, ३०४, ३३५}} {{outdent|फिंडले, जे॰ एच॰ एल॰, ३४७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|फिट्ज़पैट्रिक, सर पर्सी, ३४५}} {{outdent|फीनिक्स; -न्यासपत्र, १२४, १५०, १८५ '''पा॰ टि॰,''' ३१८-२२, ३२६; -की आत्माको जिसने पाया उसे ही वहाँ रहनेका हक, १२३; -की इमारतें, यंत्र व खेती न्यासियोंके हाथ सौंपनेकी गांधीजीकी इच्छा, ६०; -के खर्चेके लिए डॉ॰ मेहतासे १००० पौंडकी माँग, ११३; -के संविधानमें सुधारकी आवश्यकता, १२८; -में खेतीको अपनानेका विचार, ११२; - में रहनेवालोंके लिए आचारधर्म, १८७}} {{outdent|फिनॉट, २२, ३०}} {{outdent|फिशर, अब्राहम, २९४, २९५, ३४७, ५००; -की गोखलेसे मुलाकात, ३५५ '''पा॰ टि॰,''' ४१०}} {{outdent|फिलिप्स, रेव॰ चार्ल्स, १९, २३, १६६, ३७८}} {{outdent|फिलिप्स, श्रीमती, १२५}} {{outdent|फीजी, -में गोखलेके प्रयत्नोंसे गिरमिटिया भारतीयोंको सजा आदिके कानूनमें रियायत एवं परिवर्तन, ४५४}} {{outdent|फीरोज शा, ३६४, ३७०}} {{outdent|फेडरेशन भवन, ३०९}} {{outdent|फेडा, ३७६}} {{outdent|फेरार, सर जॉर्ज, ८}} {{outdent|फेरीवाले, (लों) के परवानोंके नियंत्रणकी सत्ता नगर-पालिका-परिषद्के हाथमें, १०२}} {{outdent|फैंसी, ५८, ३०९ '''पा॰ टि॰,''' ३७७, ३८८, ३९०, ३९७, ४०३; -गोखलेसे भेंट, ४१०}} {{outdent|फोक्सरस्ट; -में श्री गोखलेको मानपत्र, ४१०}} {{outdent|फोर्ब्ज़, सर जॉन, -के मतमें "रोग स्वयं प्रकृति ही दूर करती है", ४३१}} {{outdent|फ्रांसिस, ३८६}} {{outdent|फ्रॉय, डॉ॰, -का मत कि "वैद्यक (डॉक्टरी) से बढ़कर अप्रामाणिक व्यवसाय दूसरा कोई शायद ही मिले", ४३१}} {{outdent|फ्रीडीडॉर्प -में भारतीय दूकानदारोंको मुसीबतका सामना, २६८; -में भारतीय बाड़ोंकी समस्या, १११}} {{outdent|फ्रीडीडॉर्प नगरपालिका; और एक चीनीके मुकदमेका फैसला, ४९७}} {{outdent|फ्रीडीडॉर्प बाड़ा अधिनियम, २६७ '''पा॰ टि॰'''}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|फ्रैंक, डॉ॰, -का मत कि "दवाखानोंमें हजारों मनुष्योंकी हत्या होती है", ४३१}} {{outdent|फ्रैंक, सी॰ एफ॰ जे॰, ८३}} {{gap|7em}}{{larger|'''ब'''}} {{outdent|बंगाल, -का विभाजन, ३०६}} {{outdent|'''बंगाली,''' ४६४}} {{outdent|बंदरगाहों; -में अधिवासी भारतीयोंको भारतसे लौटनेपर अटकाव, ४७२-७३}} {{outdent|वंदेमातरम् लीग, ५६ '''पा॰ टि॰,''' ५८}} {{outdent|बंबई प्रान्तीय परिषद्, ३०५}} {{outdent|बंबई विधान परिषद्, -के गोखले सदस्य; -के गैर-सरकारी सदस्योंके प्रतिनिधिकी हैसियतसे वाइस-रॉयकी कौंसिलमें गोखलेका चुनाव, ४८५}} {{outdent|बंबई, -में दक्षिण आफ्रिकासे लौटनेपर श्री गोखलेका भाषण ४५८-५९, ४६३-६४}} {{outdent|बकूल, -द्वारा फ्रीडडॉर्प नगरपालिकाकी एक चीनीको बाड़ा खाली करनेकी नालिशके सम्बन्धमें फैसला, ४९७}} {{outdent|बड़ौदा, महाराजा, ४२०}} {{outdent|बदरिया, २५६, ३६५, ३६७, ३७०, ३७९, ३९२, ४१५}} {{outdent|बधासिंह, श्रीमती, ३९३}} {{outdent|बनर्जी, प्रमथनाथ, ४५३}} {{outdent|बनर्जी, सुरेन्द्रनाथ, १३४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|बर्गर्स राइट्स (नागरिक अधिकारों) से १८८५ के कानून ३ के अन्तर्गत ब्रिटिश भारतीय वंचित, ५२}} {{outdent|बसदा, ३७५, ३७६, ३७८}} {{outdent|बॉक्सबर्ग, -में दूकान खोलनेके कारण भायातकी '''ट्रान्सवाल लीडर''' द्वारा कड़ी टीका, १८८; -में बाड़ोंको लेकर भायातके विरुद्ध मामला, २८५-८६ '''पा॰ टि॰;''' -में गांधीजी और गोखले द्वारा 'बस्तियों' का निरीक्षण, ४०९}} {{outdent|'बाजार' (रों) -में खदेड़े जानेके विरुद्ध भारतीयोंका विरोध, २०७; -में भारतीयोंको खदेड़ देना स्वच्छ-ताका हल नहीं, ३०३; -भारतीयोंके पृथक्करणसे रोगोंके फैलनेकी अधिक सम्भावना, ३०३}} {{outdent|बाबा मुहम्मद, ३९१}} {{outdent|बाबू, ४०४, ४१३}} {{outdent|बालकृष्ण, ३९४}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 6t0jeaajnzyirde3bpbrrbzwyajbisq पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६६९ 250 184265 675590 672645 2026-09-04T00:51:59Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६३१}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|बायड़, ३८५}} {{outdent|बावजीर, इमाम अब्दुल कादिर, ५६, ५८, १०१, १३०, २०९, २३९ '''पा॰ टि॰,''' २७१, ३०८, ३०९, ३८२, ४०८; -के साहसकी सराहना, २७१; -की गोखलेसे भेंट, ४१०}} {{outdent|बिठासी, ३८७, ३९६}} {{outdent|बिहार विद्यापीठ, ४५३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|बीरा, -में गोखलेको मानपत्र, ४११}} {{outdent|बीसेंट, एनी॰, ६३, ६४, १४७}} {{outdent|बुकानन, जस्टिस, सर जॉन, ३२८; -का जर्बेरके प्रवासी मामलेमें निर्णय १६२-६३}} {{outdent|बुद्ध, १४४}} {{outdent|बुल, डब्ल्यू॰ जे॰, १८३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|बुश, ३६७, ३७४}} {{outdent|बुश, कुमारी, ३७८, ४०६, ४१४}} {{outdent|बूटवाला, डोसाभाई, ४१७}} {{outdent|बेंजामिन, लुई, ८३}} {{outdent|बेकर, डॉ॰ -का औषधियोंके सम्बन्धमें मत, ४३१}} {{outdent|बेनीज, १७५}} {{outdent|बेरी, सर विंसेंट, ५}} {{outdent|बेलिम, मुहम्मद, ३७५, ३८१}} {{outdent|बोअर युद्ध, ९७ '''पा॰ टि॰;''' -के दिनोंमें जातीय भेदभाव अदृश्य, १०५}} {{outdent|बोअर संविधान, गोरों और रंगदार लोगोंकी समानताके विरुद्ध, १०९}} {{outdent|बोअर सरकार ७० '''पा॰ टि॰''' -और ट्रान्सवालके भारतीय, २७९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|बोजो, जीवन, ३८०}} {{outdent|बोथा, क्रिश्चियन, -द्वारा संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयकमें संशोधन, १४, १५, १७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|बोथा, लुई, १, ५, १५४, १८२, २२५, २९४, ३४६, ३४७, ४८६; -की स्वीकृति कि अस्थायी समझौता सत्याग्रहके परिणामस्वरूप, १५८; -का आश्वासन कि वे ब्रिटिश भारतीयोंके साथ उदारता और न्यायपूर्वक बर्ताव करेंगे, २८४ '''पा॰ टि॰''' -की गोरोंको खेती-बाड़ीकी ओर लौटनेकी सलाह ११९; -की घोषणा कि जो गोरे अपनी जमीन-पर खेती नहीं करते उनसे जमीनें छीन ली जायें, ४८६; -से गोखलेकी भेंट, ३५५ '''पा॰ टि॰,''' ४१०; -से गोखलेकी मुलाकातको लेकर हर्टसॉग-का झगड़ा, ४४७-४८, ४६०}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|बोमन शा, ३६३}} {{outdent|बोस, एस॰, १७१, १७२}} {{outdent|ब्रह्मचर्य, -का पालन फीनिक्समें अनिवार्य, १८७}} {{outdent|ब्रिटिश नौ सेना, ४८५-८६}} {{outdent|ब्रिटिश प्रजाजन, -की हैसियतसे नेटाल भारतीय व्यापारियोंको अपने स्वाभिमानकी रक्षाके लिए संघर्ष करनेकी सलाह, ८२-८३; (नों) में ब्रिटिश संविधानके अन्तर्गत समानता, १०७-८, १०९}} {{outdent|ब्रिटिश भारतीय, देखिए एशियाई और ट्रान्सवाल-भारतीयऔर जोहानिसबर्गमें चेचक, ३०१, ३०२-३, -(यों) का कोई अधिकार श्री गोखले द्वारा नहीं छोड़ा गया, ४२२; -की दक्षिण आफ्रिकामें माँगें, ४१८-१९; -की राजनैतिक मताधिकारकी माँग नहीं, ५२, ४४८; -की शिकायतोंको दूर करना ही 'इंडियन ओपिनियन' का एकमात्र ध्येय, ३२६; -को १८८५ के कानून ३ के अन्तर्गत जमीनके स्वत्वका अधिकार नहीं, ५२; -को अधिकारियोंकी अन्यायपूर्ण सत्ताके खिलाफ आन्दोलन करनेकी सलाह, ४५२; -को गोखलेकी सलाह कि उन्हें प्रवास सम्बन्धी हकोंकी रक्षासे संतुष्ट हो जाना चाहिए, ३५५; -को बोथाका आश्वासन कि वे उनके साथ न्याय और उदारताका व्यवहार करेंगे, २८४; -को ट्रान्सवालमें ट्राम गाड़ियों और फुटपाथका उपयोग करनेकी मुमानियत, ५५; -को ट्रान्सवालमें प्रवेशका कानूनी अधिकार, ४८७; -को डेकपर प्रवास करते समय, गंदगीसे बचते हुए अपने सम्मानकी रक्षा करनी चाहिए, ३५७-५८; -को प्रान्तीय परिषदोंको व्यापारी परवानेके नियंत्रणका अधिकार सौंपनेके प्रयत्नोंका प्रतिकार करनेकी सलाह, ४४०-४१; -को सर्वोच्च न्यायालयमें न्याय पानेके लिए दुभाषियोंकी आवश्यकता, २७६-७७; -पर ३ पौंडी कर लगाने और उनका धंधा बन्द कर देनेके सम्बन्धमें एस्टकोर्टमें मजिस्ट्रेटका सुझाव, ४६०; -में साहस और एकताका अभाव,}} {{outdent|ब्रिटिश भारतीय संघ, १३ '''पा॰ टि॰,''' १६, ३४ '''पा॰ टि॰,''' ३६, ३७, ५०, ५१, ५४, ५५, ६१ '''पा॰ टि॰,''' ७८, ८४, ८६, ९१, ९६, १०० '''पा॰ टि॰,''' ११८, १३८, १४३, १९८, २३९, २६९ '''पा॰ टि॰,''' २८२ '''पा॰ टि॰,''' ३३१, ३३३,}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> k3m5kymxepdvw3hnrqg90cvtphnouix पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७० 250 184266 675591 672635 2026-09-04T00:53:00Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६३२|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>: ३५० '''पा॰ टि॰,''' ३५१ '''पा॰ टि॰,''' ३९७ '''पा॰ टि॰,''' ४००, ४७५, ५००; -द्वारा अस्थायी समझौता स्वीकार, १४ ५७, ८३; -द्वारा कैलेनबैकको मानपत्र, १२७, १२९-३१; -द्वारा क्रूगर्स डॉर्पके भारतीयोंके विरुद्ध सरकारी कार्रवाईका प्रतिकार करने व रिचको सहायता देनेका निर्णय, १३७-३९; -द्वारा गोखलेको मानपत्र, ३३८-३९, ३३९ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा गोखलेको भोज, ३४२-४३; -द्वारा पंजीयनके लिए नाम भेजनेकी सत्याग्रहियोंको चेतावनी, ८५-८६, ८८, ९२; -द्वारा पार्लियामेंटके चालू सत्रमें आव्रजनके कानूनमें संशोधन न किये जानेकी हालतमें सत्याग्रह जारी रखनेका निश्चय, ३७; -द्वारा प्रार्थनापत्र: १८८५ के कानून ३, स्वर्ण-कानून और नगरनिगम अधिनियमके बारेमें, ५८; -ट्रान्सवाल नगरपरिषद् अध्यादेशके मसविदेके बारेमें, १९७; -की बैठक, ३०७-०८, ३०९, ४७३-७४; -को जसातके मामलेमें आन्दोलन द्वारा न्याय प्राप्त करनेकी सलाह, २४०; द्वारा भारतसे वापिस लौटनेपर अधिवासी भारतीयोंके लिए बन्दरगाहोंपर सुरक्षाकी माँग, ४७३-७६ -द्वारा भारतीयोंको एकसे अधिक पत्नियाँ न लानेके सम्बन्धमें जस्टिस वेसेल्सके निर्णयका निषेध, ११६, ११८ {{outdent|ब्रिटिश संविधान, -के अन्तर्गत प्रत्येक मनुष्यको समान अधिकार, १०८, १०९-१०}} {{outdent|ब्रुनेट, ३६४, ३६६, ४१४, ४१५}} {{outdent|ब्रूम जस्टिस, -द्वारा दो प्रवासी मुकदमोंमें फैसला, ४५१-५२}} {{outdent|ब्लूम हॉफ, -में गोखलेको मानपत्र, ४०९}} {{outdent|ब्लेवॅटस्की, एच॰ पी॰ ६३ '''पा॰ टि॰''' -द्वारा ट्रान्सवाल नगर परिषद् अध्यादेशके मसविदेका निषेध, १०३}} {{gap|8em}}{{larger|'''भ'''}} {{outdent|भवितयोग, हठयोगसे अधिक अच्छा, ६४}} {{outdent|भगत, भोजा, ६४}} {{outdent|'''भगवद्गीता,''' २५२}} {{outdent|भगा, ३७४, ३७९, ३८१, ३८२, ३८५, ३८७-९०, ३९२, ३९४, ३९५, ३९९, ४०५, ४०७}} {{outdent|भगा, प्रभु, ३९०}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|भगा, पाना, ३७५}} {{outdent|भट्ट, अम्बाराम, १२८}} {{outdent|भरुचा, ३९०}} {{outdent|'''भर्तृहरि शतक,''' १३६, ४३७}} {{outdent|भाँग, ४७६-७७}} {{outdent|भाजियाँ, -कम खानेके सम्बन्धमें गांधीजीकी राय, ४९९ -(यों)के बिना भोजन गांधीजीके लिए मुआफिक, ५०९}} {{outdent|भाना, ३८०}} {{outdent|भाना, अहम्मद, ३७६}} {{outdent|भाना, ऊका, ३९३}} {{outdent|भाना, नत्थु, ३६३, ३७६}} {{outdent|भायात, ३६३, ३६५, ३६८, ३७१, ३८०, ३८२, ३८७, ३८८, ३९०}} {{outdent|भायात, आमद मूसा, ३६६, ३७२, ३७३; -का मुकदमा, २८५; -के बॉक्सबर्गमें दूकान खोलनेपर गोरों और '''ट्रान्सवाल लीडर,''' का कड़ा विरोध, १८८; -के बॉक्सबर्ग बाड़ेके मामलेमें विरुद्ध फैसला, २८५-८७; -के मामलेमें अपीलके लिए सहयोग देना सारे समाजका कर्त्तव्य, २८७}} {{outdent|भायात, इब्राहीम, ३८७}} {{outdent|भायात, इसप, ३८७}} {{outdent|भायात, मुहम्मद, ३८७}} {{outdent|भारत, इंग्लैंडका सबसे बड़ा ग्राहक, ४३७; -धर्मक्षेत्र किन्तु पाप क्षेत्र भी १२३; -की दुर्दशा कर्त्तव्य पालन न करनेके कारण, १२१; -में अकाल, १५५, १६१, १७७, १७८; -में अकालका कष्ट पश्चिमी वातावरणके कारण १९३; -में अकालके लिये सहायता-कोष, १९३; -में दक्षिण आफ्रिकी निवासियोंके लिए सहानुभूतिकी आवश्यकता, ४५९; -सरकार, १८३ '''पा॰ टि॰,''' १९५, ३१४ '''पा॰ टि॰''' (२), ३१५, ३२७, ३२८; -की सम्मतिसे गोखलेकी दक्षिण आफ्रिका यात्रा ३४१}} {{outdent|भारतीय आहत सहायक दल, १०७}} {{outdent|भारतीय दक्षिण आफ्रिकी लीग, ९४}} {{outdent|{{gap|1em}},, प्रवासी आयोग १७५}} {{outdent|{{gap|1em}},, प्रवासी कानून (१८९१), १७४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|{{gap|1em}},, प्रवासी न्यास-निकाय, २६५}} {{outdent|भारतीय भाषाएँ, (ओं) -का पढ़ाया जाना तथा उनके माध्यमसे शिक्षा देना आवश्यक, ४३५}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> 42ux71n7u3eye4uaa84rjn28t1y5m0d पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७१ 250 184267 675592 672626 2026-09-04T00:55:26Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६३३}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस, और गांधीजी, १५७, १६० १६४, १६७, १७१-७३, १७८, १९७; -में गोखलेका अपने आलोचकोंको करारा जवाब, ४१८-१९, ४२२, ४५८-५९, ४६३-६४; -में दक्षिण आफ्रिकी भारतीयोंकी समस्याओंके सम्बन्ध-में प्रस्ताव, ४५२-५३; -में प्रस्ताव कि गिरमिट प्रथा और भारतमें मजदूर भरती सर्वथा बन्द की जाये, १९१, २०३, ४१८-१९, ४३४}} {{outdent|भावनगरी, सर एम॰ एम॰, १६८}} {{outdent|भीखूभाई, ३६३, ३७१}} {{outdent|भीखा, ३७५, ३७६}} {{outdent|भीखा, भगू, १०० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|भीमभाई, ३६४}} {{outdent|भोजन, -का अतिरेक, ४७०-७२; -का स्वादके लिए सेवन, ४७०-७१ -के विविध प्रकार, ४६९-७०, ४७७-९९}} {{gap|8em}}{{larger|'''म'''}} {{outdent|'''मंगा,''' सोमा, ३८६}} {{outdent|मकनजी, जी॰ ए॰, ३६७}} {{outdent|मकवाना, गोकलदास, ३९८}} {{outdent|मकादम, २२२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मगनभाई, ३९८}} {{outdent|मणिभाई, रावजी, ३७७}} {{outdent|'''मणिरत्नमाला,''' ९३}} {{outdent|मतदान-कर विधेयक, व्यक्ति-कर विधेयक (पोल-टैक्स बिल); -को सत्याग्रहके डरसे वापस लिया गया, ९९}} {{outdent|मतार, मेतर, आमद, ३९६}} {{outdent|'''मदरलैंड,''' ४५३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मद्रास महाजन सभा, ६७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मरियमबाई, ४९४}} {{outdent|मरे, डॉ॰; -के मतानुसार बाजारोंमें भारतीयोंको खदेड़नेसे सफाईका प्रश्न हल नहीं होगा, ३०३}} {{outdent|मलय बाड़ा (लोकेशन) बस्ती; -के बारेमें मध्य द॰ आफ्रिकी रेलवे व जोहानिसबर्ग नगरपालिकाके बीच मतभेद (बखेड़ा), ४९६}} {{outdent|मलिहा, ३९५}} {{outdent|मसाले; आहारमें पूर्णतः वर्ज्य, ५०४}} {{outdent|महाजन, ३६९}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|'''महाभारत,''' १२८, १३३ '''पा॰ टि॰''' १३४, १४१, ३५४}} {{outdent|महाराज, -का बेइज्जतीका मामला, (लाइबेल-केस), ४१३}} {{outdent|माकडा, ३९०, ४०१}} {{outdent|माखेरा, ४०६}} {{outdent|माणकशा, ३६४, ३७०, ३७८}} {{outdent|मातृभाषा; -का उपनिवेशमें पले भारतीयोंको केवल बोल सकने योग्य ज्ञान, ३५२; -का शिक्षामें महत्त्व, ३५१, ४६९}} {{outdent|माधवजी, ४११, ४१३}} {{outdent|माधवदास, ३९७}} {{outdent|मानजी, गोवन, ३९६}} {{outdent|मामूजी, सुलेमान, ३९४, ३९६}} {{outdent|मारीमुत्तु, ३७७, ३७९}} {{outdent|माल, १३८}} {{outdent|मालवीय, मदन मोहन, १७१, ४७३}} {{outdent|मियाँ खाँ, २३५}} {{outdent|मियाँ, सुलेमान इस्माइल, ३६९}} {{outdent|मियाँ, इसप (यूसुफ), १३ '''पा॰ टि॰,''' ३६५}} {{outdent|मियाँ, सय्यद हाजी, ३६४}} {{outdent|मिलनर, लॉर्ड, १८२ '''पा॰ टि॰;''' -और ट्रान्सवालके भारतीयोंके निवासी हक, २७९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मिल्टन, जॉन, ४२५}} {{outdent|मीठा, ३८२}} {{outdent|मुदली, रामसामी, ४०४}} {{outdent|मुडले, एन॰; -का तीन पौंडी करका मामला, २३१ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मुधोलकर, रंगनाथ नरसिंह, ४५२}} {{outdent|मुनस्वामी, ३७०}} {{outdent|मुन्नू, ३६६}} {{outdent|'''मुंबई समाचार,''' ४४५}} {{outdent|मुरगन, ३६७, ३७४, ३७८, ४०६}} {{outdent|मुला, इस्माइल अहमद, १३८, २७१}} {{outdent|मुला, गुलाम मुहम्मद, ३८६}} {{outdent|मुसलमान; अपने धर्मसे च्युत, १२१; और गोखलेका स्वागत, २९८; -और हिन्दू-मुस्लिम ऐक्य, ८१, १७०, २७१ हिंदुओंसे अलिप्तताका दावा करते हैं, २०}} {{outdent|मुहम्मद, ३७१, ३७६, ३८१, ३८९, ३९८, ४०३}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> qf3vb89v75roqw7onevawxemutzxq8u पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७२ 250 184268 675593 672614 2026-09-04T00:56:18Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६३४|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|मुहम्मद, दाउद, ४७, ६८, ७२, १०४, १७४, १७५, २७०, ३७९, ३८३, ३८४, ३९१; -का मक्कासे वापसीपर स्वागत, ४७४; -की समाज-सेवा, २७१}} {{outdent|मुहम्मद, तैयब हाजी खान, ३७९}} {{outdent|मुहम्मद पैगंबर, १४१, १४९}} {{outdent|मुहम्मद अली, ४०७}} {{outdent|मूसा (मोजेज); -का नगरपालिका विनियमके अन्तर्गत मुकदमा, २९७}} {{outdent|मूसा, इस्माइल हाफीजी, ३७४, ३९१, ४१५}} {{outdent|मूसाजी, आमद, १३८}} {{outdent|मूसा नाथी, ४००}} {{outdent|मेघजीभाई, २३६, ३७० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मेढ, बापुभाई दौलतराय, ४१६}} {{outdent|मेढ, सुरेन्द्रराय बापुभाई, ४३, ४८, ५८, ११४, १५२, २४७, ३३०, ३६२, ३६८, ३७०, -से ३७४, ३७७, ३८६, ३९३, ४०४, ४०६, ४१५; -की समाजसेवा, २४१}} {{outdent|मेमन, ३७१}} {{outdent|मेयो, ३६८, ३७४}} {{outdent|मेयो, श्रीमती, ३८८}} {{outdent|मेरिमैन, जॉन जेवियर, २७७, ३४४, ४४७; -और ब्रिटनकी नौसेना; ४८४-८६; -द॰ आफ्रिकाके सर्वोत्तम राजनयिक, २९४}} {{outdent|मेहता, अर्देशिर जमशेदजी, ४१७}} {{outdent|मेहता, श्रीमती माणेकबाई अर्देशिर जमशेदजी, ४१७}} {{outdent|मेहता, छगन, १४७, १८०}} {{outdent|मेहता, छबीलदास, २५४, ३९५ -से ३९७, ४०५}} {{outdent|मेहता, जगाभाई छबीलदास, ३९७}} {{outdent|मेहता, नरसिंह, ६४, १४५, १५१}} {{outdent|मेहता, डॉ॰ प्राणजीवन, १, ६, २०, ३०, ६३, ७६, १०० '''पा॰ टि॰,''' ११२, १३३, १४१, १४४, १४६, १४७ '''पा॰ टि॰,''' १५४, १६०, १६३, १७८, १८०, २४१, २९३, ३३० '''पा॰ टि॰,''' ३६२, ३६३, ३६८, ३६९, ३७१, ३७४, ३७८, ३८१, ३८४, ३८६, ३८८ -से ३९०, ३९३, ३९४, ४००, ४०९, ४१६, ४८१, ४८४; -और अकाल निधि, २२६; -फीनिक्सके न्यासपत्रके एक न्यासी, ३१८; -से फीनिक्सके खर्चेके लिए १००० पौंड देनेका अनुरोध, ११३}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|मेहता, सर फीरोजशाह; -के मतसे गोखले द्वारा द॰ आफ्रिकी भारतीयोंके हकोंको तिलांजलि, ४६३-६४}} {{outdent|मेहता, रायचंदभाई रावजीभाई, ९३}} {{outdent|मैकिण्टायर, डब्ल्यू॰ जे॰, २७}} {{outdent|मैक्डोनल्ड, ३७६}} {{outdent|मैक्डोनल्ड, श्रीमती, ४१६}} {{outdent|मैक्डोनेल, ऍरोल, ३४९}} {{outdent|मैक्नैब, डॉ॰, २९०, २९१}} {{outdent|मैक्लैरेन, ४०९}} {{outdent|मैजेन्दी, डॉ॰; के मतसे दवाएँ "एक बड़ा पाखण्ड", ४३१}} {{outdent|मैसन, जस्टिस, ३९ '''पा॰ टि॰,''' २८८, '''पा॰ टि॰,''' २८५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मैरित्सबर्ग; -में गोखलेको मानपत्र, ४१०, व स्वागत, ३४४-४६}} {{outdent|मैसूरके महाराजा, ४२०}} {{outdent|मोजांबिक; -में गोखलेको मानपत्र, ४११}} {{outdent|मोटन, हबीब, ३२३, ३५१ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|मोरारजी, १३०, ३६३, ३७१, ३९४, ४०७}} {{outdent|मोलिनो, ८२}} {{outdent|मोहनलाल, ३७६, ३९०, ४०७}} {{outdent|मोक्ष; इस जीवनमें भी शक्य, १८७}} {{outdent|म्यूरिसन, डॉ॰, १३१; -का भारतीयोंपर असत्य भाषणका आरोप, २७३-७४; -की लोक-स्वास्थ्य संबंधी रिपोर्ट, ४४१}} {{gap|7em}}{{larger|'''य'''}} {{outdent|यम-नियम, आत्माके आवरणको हटानेकी कुंजी, ४३३}} {{outdent|यक्ष, -के प्रश्न और पाण्डव, १२८}} {{outdent|युधिष्ठिर, -द्वारा यक्षके प्रश्नोंका जवाब, १२८}} {{outdent|यू, साम, ८३}} {{outdent|यूनियन कैसिल कंपनी, -की गोखलेके प्रति रंगभेदकी नीति, ३२९}} {{outdent|यूनियन गवर्नमेंट, देखिए संघ सरकार}} {{outdent|यूसुफअली, ४१२}} {{outdent|'''योगवाशिष्ठ,''' ९३}} {{gap|5em}}{{larger|'''र'''}} {{outdent|रंगसामी, ३७८}} {{outdent|रजबअली, ३६५, ३७६, ३७७, ३८१, ३९०, ३९८, ४०५}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> pcz58lyzjdud1wa6fl42352y1daa9e8 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७३ 250 184269 675594 672929 2026-09-04T00:57:23Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६३५}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|रणछोड़, १५१}} {{outdent|रणछोड़, हरी, ३७२, ३७७}} {{outdent|रतनसी, ४०६}} {{outdent|रतनसी, ४१२}} {{outdent|रत्नम्, ३७३, ३९१, ३९५, ४०६}} {{outdent|रमा; -के बालोंका गांधीजी द्वारा वपन, ४०६}} {{outdent|रसूलबाई, ११८; -की ट्रान्सवाल प्रवेश संबंधी प्रार्थना असंमत, ११५, ११७}} {{outdent|रसूल, शेख, ४०५}} {{outdent|रसेल, लार्ड जॉन, १९२}} {{outdent|रस्किन, जॉन, १३०; -का आदर्श फीनिक्सके निवासी स्वीकार करें, ३१९}} {{outdent|रहमान, अब्दुल, ५६}} {{outdent|रहीम, ३८३}} {{outdent|राँदेरिया, छगनलाल भवानीदास घीवाला, ३८८}} {{outdent|राघवजी, ३६२,, ३९२, ३९३}} {{outdent|'''राइज़ ऑफ द मराठा पॉवर,''' ३०५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''राइजिंग टाइड,''' ३१० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|राजकीय मताधिकार; -की माँग ब्रिटिश भारतीय नहीं करते, ५२, १८२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|राजकुमार, ३९७}} {{outdent|राजपुतानाके महाराजा, ४२०}} {{outdent|राजा, ३६६}} {{outdent|रानडे, महादेव गोविंद, ३०५}} {{outdent|राम, ४१५}} {{outdent|रामजी, ३७२}} {{outdent|रामपियारी, ४०७}} {{outdent|रामलाल ३६५}} {{outdent|रामसामी, सी॰, ५८}} {{outdent|'''रामायण,''' १४१, ३५४, ३६३; -तुलसी, ९३; -वाल्मीकि, ३६३}} {{outdent|रामावतार, ३८३}} {{outdent|रामी, ९२}} {{outdent|रायप्पन, जोजेफ, २८, ४८, ४९, ५३, ५८, ६४, ७४, ८८, ३४५ '''पा॰ टि॰,''' ३९५, ३९६}} {{outdent|रावजी, ३६९, ३८३, ४०४}} {{outdent|रावजी, श्रीमती, ४०१}} {{outdent|रावजी, कानजी, ३९३}} {{outdent|रावजी, मेघजी, ३८०}} {{outdent|रॉबिन्सन, सर जॉन, २१६}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|रॉबिन्सन, सी॰ पी॰, ८}} {{outdent|रॉस, रेव॰ डॉ॰, २८९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|रिच, एल॰ डब्ल्यू॰, २, ३, ५, ७, ८, ९ '''पा॰ टि॰,''' ११, १५, १७, १८, २०, २१, २३ -से ३७ '''पा॰ टि॰,''' ३५, ३६, ३८, ४५, ५६, ५८, ६४, ११४, ११७, १३०, १३५, १३७, १३९, १५५, १६६, १९१, २८५ '''पा॰ टि॰,''' २८६ '''पा॰ टि॰,''' २९७, ३६५, ३६८, ३७१ -से ३७५, ३७७, ३७८, ३८१, ३८७, ३९०, ३९३, ३९६, ३९७; -का इंग्लैंडमें सेवाकार्य, ७९; -का गांधीजीके भारत जानेके बाद दक्षिण आफ्रिकामें निवास, ४८४; -का फीनिक्स न्यासपत्रके न्यासीकी हैसियतसे समावेश, ३९८; -के कार्यका भारतीय कैसे सम्मान करें, २५, २८; -को क्रूगर्सडॉर्पके उनके नामसे रखे बाड़ोंमें भारतीयोंको न रहने नहीं देनेकी सूचना, १३५; -को स्वर्ण-कानूनके अन्तर्गत की जानेवाली कार्रवाईमें ब्रिटिश भारतीय संघकी सहायता, १३७-३८}} {{outdent|'''रिटर्न टू नेचर,''' ४९० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|रुकनुद्दीन, ३९६}} {{outdent|रुस्तमजी, पारसी, ४३, ४७, १७०, १७३ '''पा॰ टि॰,''' ३६१, ३६५, ३६७, ३७३, ३७७, ३७९, ३८५, ३८६, ३९१, ३९३, ३९४, ३९७, ३९९, ४०५, ४१५; -फीनिक्स न्यासपत्रमें एक न्यासी, ३१७}} {{outdent|रूडिपोर्ट; -के भारतीय बाड़ा मालिकोंके विरोधमें स्वर्ण-कानूनके अन्तर्गत कार्रवाई, १३५}} {{outdent|रेल; -से गरीबोंको हानि, १७८}} {{outdent|'''रेस प्रेजुडिस,''' २२}} {{outdent|'''रैंड डेली मेल;''' -द्वारा गिरमिट-मुक्त भारतीयोंपर तीन पौंडी करका निषेध, १९६ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|रोड्स, २९४ '''पा॰ टि॰,''' ३३४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|रोडेशिया; -में ट्रान्सवाल सत्याग्रहके फलस्वरूप एशियाई कानूनके समान कानून संमत नहीं हुआ, ९८}} {{outdent|रोश, ३७२, ३८३}} {{outdent|रोश, श्रीमती, ३७२}} {{gap|7em}}{{larger|'''ल'''}} {{outdent|'''लंदन पंच,''' २७४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|लजारस, ३७२, ३८३, ३८४, ३८८}} {{outdent|ललिता, ४०२; -का केश-वपन गांधीजी द्वारा, ४०५}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> b1z3nhx2378o7w8plamoikts06er5b7 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७४ 250 184270 675595 672932 2026-09-04T00:58:22Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६३६|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|लल्लू, ४०६}} {{outdent|लल्लूभाई, २९९, ३६९, ३७१, ३९८}} {{outdent|लक्ष्मण (पाण्डे), ३७७, ३७९, ३८३, ३९०, ३९९, ४०६}} {{outdent|लाजपतराय, लाला, ४५३}} {{outdent|लॉटन, ३७४, ३९३, ३९७, ४०२; -का 'नेटाल मर्क्युरी' को पत्र, कजिन्स द्वारा केप कॉलोनीके प्रवास-अधिकारोंके निर्णयके सम्बन्धमें, ३२४}} {{outdent|लॉरेन, ३७२}} {{outdent|लॉरेंको मार्क्विस, -में गोखलेको प्रीतिभोज, ३४९}} {{outdent|लॉर्ड ऍम्टहिलकी समिति, देखिए द॰ आ॰ ब्रिटिश भारतीय समिति}} {{outdent|लॉर्ड सभा, ३३४ '''पा॰ टि॰;''' -में गोखलेके द॰ आ॰ के दौरेके बारेमें प्रश्न, ४९२-९३; - में लॉर्ड ऍम्टहिल द्वारा द॰ आ॰ भारतीयोंकी स्थिति सुधारनेके प्रयत्न, ४९५-९६; -में लॉर्ड लेमिंग्टन द्वारा नगरपालिका अध्यादेशके मसविदेके बारेमें प्रश्न, २०८ '''पा॰ टि॰,''' और स्वर्ण-अधिनियम तथा कस्बा-कानूनके बारेमें प्रश्न, १९६}} {{outdent|लाल बहादुरसिंह, ३७०, ३९४, ३९३}} {{outdent|लियोनार्ड, १९१}} {{outdent|'लीग ऑफ ऑनर', १११, ११२}} {{outdent|लीग ऑफ नेशन्स (राष्ट्र संघ) ३४३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''लीडर,''' ४४३}} {{outdent|लुटावन, १५७, ३६४}} {{outdent|'''लेटर्स ऑफ जॉन चाइनामन,''' १२८}} {{outdent|लेडबीटर, ६३}} {{outdent|लेफ्राय, विशप, १५}} {{outdent|लेन, ई॰ एफ॰ सी॰, ३, ७, ८, ९, ११, १७, २१, २६, २८, २९, ३७-३९, ४७, ५८, ६९ '''पा॰ टि॰,''' ९० '''पा॰ टि॰,''' ९१ '''पा॰ टि॰,''' १९०, २१०, २३८, २४७ '''पा॰ टि॰,''' २५०, २५३ २६०, २६८ '''पा॰ टि॰,''' २७२, ३६५, -३६६, ३७७, ३८२, ३८५, ३८८}} {{outdent|लेपिन, २८, ३६४, ३७६}} {{outdent|लैंग्स्टन, ३७६}} {{outdent|लैमिंग्टन, लॉर्ड, १२२, -द्वारा नगरपालिका अध्यादेशके मसविदेके सम्बन्धमें लॉर्ड सभामें प्रश्न, २०८ '''पा॰ टि॰'''}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|लोकसेवा आयोग, (पब्लिक सर्विसेस कमीशन), और श्री गोखले, ४८५}} {{outdent|लो हो, ८३}} {{gap|7em}}{{larger|'''व'''}} {{outdent|'''वॅन,''' वीनेन, ५७}} {{outdent|वली, ३५४}} {{outdent|वल्लभ, गोपाल, ३९३}} {{outdent|वश, दुल्लभ, ३६३}} {{outdent|वॅसेल्स, जस्टिस सर जॉन, ३९ '''पा॰ टि॰,''' -का फातिमा जसातके मामलेमें निर्णय, २३९-४०; -का भारतीय पत्नियोंके ट्रान्सवालमें प्रवेशके सम्बन्धमें निर्णय, ११५, ११७, ११८, २५८-५९}} {{outdent|वाइबर्ग, डब्ल्यू॰ जे॰, ३९६}} {{outdent|वाइबर्ग, श्रीमती, -द्वारा मिश्रित स्कूलोंपर अनैतिकताका आरोप, १९२-९३}} {{outdent|वॉकर, एरिक, ३२४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|वॉगल, (श्रीमती), ७६ '''पा॰ टि॰,''' ९९, १३०, १६९, १८४ '''पा॰ टि॰,''' २४८, ३६४, ३७८, ३९२, ४४१, ४५८; -द्वारा ट्रान्सवाल भारतीय महिला संघकी सेवाएँ, १७९; -द्वारा नागप्पन स्मारकके लिए प्रयत्न २६७-६८; -द्वारा शानदार भारतीय बाजारका आयोजन, १७९}} {{outdent|वाजा, ३६६, ३८१, ३८९, ३९०}} {{outdent|वाजा, ए॰ एम॰, १३८}} {{outdent|वाटसन, डॉ॰ टॉमस, -का मत कि वैद्यक व्यवसाय "सन्देहके समुद्रपर भटक रहा है", ४३१}} {{outdent|वानप्रस्थ, -लेनेवाले वैष्णवोंको मासिक वृत्तिका लालच देना अनुचित, ४४२}} {{outdent|वालजी, ३६६, ३७५, ३७६, ३८८, ३९६}} {{outdent|वॉलर, २६५}} {{outdent|विक्टोरिया, महारानी, -का घोषणापत्र, २८७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|विजया, ३८७, -का गांधीजी द्वारा केश-वपन, ४०५}} {{outdent|विटवाटर्स रैंड स्कूल निकाय, -का निर्णय कि भारतीय स्कूलोंमें भारतीय भाषाओंके माध्यमसे शिक्षा दी जाय, ३५१, ३५२; -द्वारा जोहानिसबर्गमें भारतीय स्कूलें स्थापित करनेके सम्बन्धमें शर्तें, ३५१ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा यूरोपीय और भारतीय शिक्षकोंके वेतनमें भेद, ३२३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|विटेकर, ३७४}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> s9xtc9dnbe8lmneoxp7a6k8mo86qcc0 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७५ 250 184271 675596 672939 2026-09-04T00:59:30Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६३७}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|वित्तीय सम्बन्ध विधेयक; -के अन्तर्गत परवानोंका नियंत्रण प्रान्तीय परिषदोंके हाथमें, ४४०}} {{outdent|विल्सन, डॉ॰ वुडरो, ३४६}} {{outdent|विल्सन, जस्टिस डोव, २१४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|विवाह; -गैर ईसाई पद्धतिसे हुए, सरकार द्वारा अमान्य: जनूबीका मामला, ५०२, मरियमबाईका मामला, ४९४, सर्वोच्च न्यायालयका फैसला, ४९३; -के बारेमें पोलकका भारत सरकारसे पत्र-व्यवहार ३१४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|विभीषण, १९२}} {{outdent|विशनदास, हरचन्द्र राय, ४५३}} {{outdent|विष्णु, २२१}} {{outdent|विंटर बॉटम् (कुमारी), ३६३, ३६४, ३६६, ३७०, ३७४-७६, ३७८, ३७९, ३८३, ३८५, ३८६, ३८८-९०, ३९३-९६, ३९७, ४०३, ४०६}} {{outdent|विंढम, -से श्री गोखलेकी भेंट, ४१०}} {{outdent|वी, आह, ८३}} {{outdent|वीरजी, २५२, ३९४, ३९९, ४१४, ४४६}} {{outdent|वुड स्टॉक, मकादम, २१४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|वेथन, ३८०}} {{outdent|'''वेद,''' १४१}} {{outdent|वेदधर्म सभा, ३८३}} {{outdent|वेनगोल्ड, ३४४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|वेयरन, वॉन, ९६}} {{outdent|वेल्वी आयोग, ३०५}} {{outdent|वेलसी, ३६४, ३६६, ३६८, ३६९, ३७३, ३७६, ३८०-८२, ३८४-८६, ३८८, ३८९, ३९२, ३९९, ४०५}} {{outdent|वेसनराम, ३७३}} {{outdent|वेस्ट, ए॰ एच॰, ६१, ११८, १७२, १८६, २५२ '''पा॰ टि॰,''' २५३-५५, ३६५-६६, ३७२, ३७४, ३७६-७९, ३८२-९०, ३९३, ३९५, ४०५, ४०६, ४१४}} {{outdent|वेस्ट, श्रीमती, ३७९, ३९५}} {{outdent|वेस्ट, एडा, देखिए देवी बहन}} {{outdent|वैद्य प्रभुराम, १४७}} {{outdent|वो, किम, ८३}} {{outdent|वोरा, वली बहन, १२४, २३४, २९२}} {{outdent|व्यापारी परवाने, (नों) -का प्रश्न गोखलेके प्रयत्नोंके बावजूद ज्योंका-त्यों, ३५४; -का वितरण स्थगित}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> : करनेके बारेमें नेटाल विधेयक असम्मत, ९८; -के वितरणका गोरे व्यापारियों द्वारा विरोध, ५०३; -के हस्तान्तरणके लिये नेटाल व्यापारी परवाना अधिनियम द्वारा परिवर्तनकी माँग, ७१; -पर ट्रान्सवाल नगरपालिका अध्यादेशके मसविदेके अन्तर्गत नगरपालिकाओंको अधिकार, २०६; -पर वित्तीय सम्बन्ध विधेयकके अन्तर्गत प्रान्तीय परिषदोंको अधिकार, ४४०; -से भारतीय व्यापारियोंको वंचित करनेका नेटाल प्रान्तीय परिषद्का प्रयत्न, ७१ {{outdent|व्यावहारिक, मदनजीत, ४५३}} {{outdent|व्यास, जयकृष्ण, १४५, १५० '''पा॰ टि॰,''' १५१}} {{outdent|व्यास, जयशंकर, ३८३, ३९७}} {{outdent|व्यास, श्रीमती जयशंकर, २९२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|व्हाइट लीग, ९६}} {{gap|7em}}{{larger|'''श'''}} {{outdent|शान्ति, ४१५}} {{outdent|शास्त्री, वी॰ एस॰ श्रीनिवास ३४३, ३५१}} {{outdent|शान्तिरक्षा अध्यादेश, लॉर्ड मिलनरकी सलाहपर ट्रान्सवाल भारतीयों द्वारा स्वीकृत, २७९ '''पा॰ टि॰;''' - के अनुमति-पत्र, १४३; के अनुमति-पत्र-प्राप्त चीनियोंकी संख्या ८८, -के अनुमति-पत्र प्राप्त सत्याग्रही निष्कासितोंको अस्थायी समझौतेके अनुसार रोका नहीं जायगा, ४८}} {{outdent|शाह, फूलचंद, ३९६}} {{outdent|शिवपूजन, ३७४, ३७५, ३८१, ३८४, ३८६, ३९०, ४००, ४०२, ४०३, ४१५}} {{outdent|शिवप्रसाद, ४०२}} {{outdent|शिवलाल, ४१८}} {{outdent|शेख, ३१६}} {{outdent|शेख, एन॰ जे॰, ३९७}} {{outdent|शेर, ३६४, ३६८, ३७१, ३९०}} {{outdent|शेर, श्रीमती, ३६३, ३९३, ४१४}} {{outdent|शेलत, यू॰ एम॰, ४८, ५७, ३६४, ३६८, ३७०, ३७३, ३७४, ३९३, ४०३}} {{outdent|श्रम, १८७}} {{outdent|श्राइनर, श्रीमती ऑलिव, ३३४ '''पा॰ टि॰,''' ४०८}} {{outdent|श्राइनर, विलियम फिलिप, ३३४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|श्लेसिन, कु॰ सोंजा, १२, २२, ३०, ३५, ५७, १३०, १६९, १७९, ३६३ -से ३९०, ३९३}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> llz6lsqoo7rrac7tgp7vurl5y8pejhs पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७६ 250 184272 675597 672950 2026-09-04T01:00:32Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६३८|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>: -से ४०१, ४०५, ४११, ४१३, ४८१; -अंतमें भारत जाना संभव, ४८४; -द्वारा रेल विनियमोंका उल्लंघन, ३११ {{gap|8em}}{{larger|'''स'''}} {{outdent|संघ सरकार, १६३, १९६, २८६, ३२८, ३३३, ३५५-५६; -का गोखलेको आश्वासन कि प्रवासी कानूनका अमल अनुचित रीतिसे नहीं किया जायगा, ३५५; -द्वारा दोबारा गिरमिट-करार करनेवाले भारतीयोंपर तीन पौंडी कर लादना विश्वासघातपूर्ण, १८१; -द्वारा नाबालिगोंको परेशान करना, हसनका मामला, ४९५; -द्वारा भारतीयोंके प्रति शत्रुताकी भावना नहीं, बोथाकी घोषणा, २२५ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''सं'''घवी, ३६८, ३८७}} {{outdent|'''संडे पोस्ट;''' -का भारतीयोंके सफाईके नियमोंके उल्लंघनका आरोप, ३००}} {{outdent|सकाई, श्रीमती जमनाबाई नगीनदास, १६८}} {{outdent|सकीना, ३२७}} {{outdent|सकूर, तयब, ४११, ४१३}} {{outdent|सत्य, वाणीका व आचारका, १४६; -सत्याग्रहकी बुनियाद, १५८, १७७; -के बलपर दुःखोंके समुद्र भी पार किये जा सकते हैं, २७१; -के बारेमें जागरूकता फीनिक्समें अनिवार्य, १८७; -के व धर्मके पालनेसे ही विजय, ९९}} {{outdent|सत्याग्रह; देखिए अनाक्रामक प्रतिरोध}} {{outdent|'''सत्याग्रह इन साउथ आफ्रिका,''' २ '''पा॰ टि॰,''' ६ '''पा॰ टि॰,''' (द॰ आ॰ स॰ इतिहास?) ११ '''पा॰ टि॰,''' -से १३ '''पा॰ टि॰,''' १७ '''पा॰ टि॰,''' २८ '''पा॰ टि॰,''' ३४ '''पा॰ टि॰,''' ४२ '''पा॰ टि॰,''' १८५ '''पा॰ टि॰,''' २५४ '''पा॰ टि॰,''' ३२३ '''पा॰ टि॰,''' ३३४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सदाकत आश्रम, ४५३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सदाशिव, यशवंत, ३८४}} {{outdent|सफाई; -के नियमोंका भारतीयों द्वारा भंगकी '''संडे पोस्ट'''की टीका, ३००; -को जारी रखना भारतीयोंको अलग रखकर सम्भव नहीं, २०८}} {{outdent|"समर्थही जीने योग्य", एक अवांछनीय तत्त्व, १८९-९०}} {{outdent|सर्फुद्दीन, रसूल, ८८}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|सर्वेंटस् ऑफ इंडिया सोसायटी, ३४३; -गोखले द्वारा प्रस्थापित, ३०६}} {{outdent|सर्वेंटस् ऑफ पीपुल सोसायटी, ४५३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सर्ले, न्यायाधीश; -का केप प्रवासी प्रतिबंधक अधिनियमके अन्तर्गत पाँच भारतीयोंके सम्बन्धमें निर्णय, ३१२}} {{outdent|सर्वोच्च न्यायालय (सुप्रीम कोर्ट), ३२५, ५०१; }} :-(केप)के निर्णयानुसार इस्लामी विवाह केप प्रवासी कानूनसे विसंगत, ४९३, ४९४; -को नाथा ऊकाकी अपील, ३२८ :-(नाताल) ४२८ '''पा॰ टि॰''' ४७५; -द्वारा तीन पौंडी करके बारेमें मजिस्ट्रेटके विरुद्ध एन॰ मुडलेकी अपील नामंजूर, २३१, २३२; -प्रवासी अधिकारीके निर्णयको सुधारनेमें असमर्थ, २२७ '''पा॰ टि॰,''' ३१२ :-(ट्रान्सवाल), ११५ '''पा॰ टि॰,''' ५०३; -का एन॰ दला नाबालिग होनेके कारण उसे निष्कासित करनेकी आज्ञाको रद्द करनेका निर्णय, ११७; : -का बाई रसूलको निवासी भारतीयकी पत्नी होनेके नाते प्रवेश देनेसे इन्कार, ११७-१८; -की दयालबंधुके मामलेमें निरोध आज्ञा, ४७३-७४ {{outdent|सलोमी, ३६३ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सहाय, दयाराम, ४०३}} {{outdent|सामी, ४०९}} {{outdent|सारथी, भारत, ३५०}} {{outdent|सारनासजी, गुलाम हुसेन, ४१३}} {{outdent|साली, एम॰, २३६, ३७० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सालेजी, हकीम, ३६५}} {{outdent|सॉअर, १९६}} {{outdent|सॉलोमन, ४४, ३९६}} {{outdent|सॉलोमन, सर रिचर्ड, ३४१}} {{outdent|सिंगाराम, ३९६}} {{outdent|सिंदिया, श्रीमंत सरदार बलवन्तराय भाईसाहेब -का वैष्णव-वानप्रस्थोंको आर्थिक प्रोत्साहन, ४४२}} {{outdent|सिल्बर्न, मेजर, ३४७, ४१८; द्वारा गोखलेके निवेदनका विपर्यास, ४२१}} {{outdent|'''सीक्रेट मेडिसिन्स,''' ४३२}} {{outdent|सीदत, दाउद, २७१}} {{outdent|सीनसिंगल, ३८५}} {{outdent|सुग्रीव, ३५४}} {{outdent|सुदामा, १४५, १५१}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> rroshqj47txkqercp6ah0bydybfq2yt पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७७ 250 184273 675598 673125 2026-09-04T01:01:38Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh||संकेतिका|६३९}} {{Multicol}}</noinclude>{{outdent|'''सुधारक,''' ३०५}} {{outdent|सुनारा, मुहम्मद अहमद, ३९३}} {{outdent|सुब्रह्मण्यम्, ३४८}} {{outdent|सुलेमान, ३७०, ३७४, ३७५, ३८३, ३८५, ३८६, ३९२, ४०३}} {{outdent|सूजी, ३८७}} {{outdent|सूर्य-प्रकाश; -की आरोग्यके लिए आवश्यकता, ४४३}} {{outdent|सेरिज, ४६८}} {{outdent|सैंडर्स, ३४४ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सैक्सन, आर॰ एम॰ एस॰, ३२९ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सैम, ६७, २५२, ३९३}} {{outdent|सैम, श्रीमती, ३९२}} {{outdent|सोढा, आर॰ एम॰, २९ '''पा॰ टि॰,''' ४३, ५७, ९५, १५२, २७०, ३७४ से ३७८, ३८० से ३८२, ३९७; -को पंजीयनका अधिकार देनेकी स्मट्ससे प्रार्थना, ४९; -का युद्धपूर्व निवासीकी हैसियतसे ट्रान्सवाल प्रवेशका अधिकार, २९२; -को पंजीयनपत्र बिना व्यापारी-परवाना देनेके लिए प्रार्थना, २८३, २९२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सोढा, रंभाबाई, २९, ९५, १२५, १५२, २४८, २५५, ३८२, ३८५; -अस्थायी समझौतेके अन्तर्गत, माफीकी पात्र, ३०, ३१, ३४-३५, ४०; -को कैद करनेका स्मट्सका इरादा नहीं, ३०, ३१, ३४-३६, ४०}} {{outdent|सोनी, ३७५}} {{outdent|सोनी, मोहन, ३६४}} {{outdent|सोमाभाई, ३९५, ३९७}} {{outdent|'''सोमाली,''' (एस॰ एस॰) १२२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|सोल बेन, ३९२}} {{outdent|'''स्टार,''' ४४, ४५, १०६, ११४, २२६ -की रिपोर्ट कि गोखलेसे मुलाकात लेनेके हकके लिए बोथा व हर्टसॉगके बीच झगड़ा, ४४७-४८; -से संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक (१९१२) के अन्तर्गत शिक्षा परीक्षाकी भर्त्सना, २२६ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|'''(द) स्टार इन द ईस्ट,''' ३१० '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|स्टीफन, न्यायाधीश, ४३१}} {{outdent|स्टुअर्ट, कैप्टन, ३८२, ३८६}} {{outdent|'''स्टेट्समन;''' -में प्रकाशित पत्रके अनुसार इंग्लैंडका सबसे बड़ा ग्राहक भारत ही है, ४३६}} {{outdent|स्टेड, श्रीमती, ३९३}} {{outdent|स्टैंटन, डॉ॰, ३९२}} {{outdent|स्टैंडर्टन; -में गोखलेको मानपत्र, ४१०}} <noinclude>{{Multicol-break}}</noinclude> {{outdent|स्पार्क्स, कैप्टन, १०५}} {{outdent|'''(द) स्पीचेस ऑफ द ऑनरेबल मिस्टर जी॰ के॰ गोखले,''' ३०६}} {{outdent|स्पैंडजियन, एम॰, ४१६}} {{outdent|'''स्पोर्टिंग स्टार,''' २५७}} {{outdent|स्मट्स, जॉन क्रिश्चियन, ३, ५, ७, ९, १२, १५, १७, १८, २०, २१, २६, २८ से ३०, ३२ से ४०, ४३ से ५०, ५७ से ५९, ६२, ७४, ७७, ८०, ८४, ८९ से ९१, ९४, ९९, १०२, १०७, १२५, १५४, १५८, १९०, १९६, १९७, २०१, २१० से २१५, २२४, २२८, २३७, २३९, २४६, २६०, २६३, २७२, २८४, २९४ '''पा॰ टि॰,''' २९५, ३४७, ३६६, ३६७, ३७५; -का आश्वासन कि भारतीयोंकी माँगें पार्लियामेंटकी आगामी बैठकमें मान्य होंगी, ४१; -का आश्वासन कि कष्टपूर्ण आप्रजनके मामलोंमें खास राहत दी जायेगी, २३९; -का भारतीयोंके सम्बन्धमें ऑ॰ फ्री स्टेटका निर्बन्ध दूर करके संघ प्रवासी प्रतिबन्धक वधेयक (१९१२) पास करा लेनेका इरादा, ३०; -का रंभाबाई सोढाको कैद करनेका इरादा नहीं, ३०, ३३, ३४-३५; -का संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयक (१९१२)के अन्तर्गत भारतीयोंका आंतरप्रांतीय प्रवास-सम्बन्धी रुख अग्राह्य २६३; -का संघ प्रवासी प्रतिबंधक विधेयक (१९१२) को वापस लेनेका (रद करनेका) निर्णय, ३७; -की गोखलेसे मुलाकात, ३५५ '''पा॰ टि॰,''' ४१०; -के सम्बन्धमें बोथाका कथन कि वे एशियाई समस्याको हल करनेमें 'सूखकर काँटा हो गये', २८४ '''पा॰ टि॰;''' -से चालू पार्लियामेंटकी बैठकमें ट्रान्सवाल प्रवासी प्रतिबन्धक अधिनियम पास करा लेनेकी प्रार्थना, ३२, ३३, ३७-३८; -से संघ प्रवासी प्रतिबन्धक विधेयक (१९१२) की संमतिके पूर्व छः भारतीयोंको ट्रान्सवालमें प्रवेश देनेकी प्रार्थना, ३१; -से सोढाको एक खास राहत देकर पंजीयनका हक देनेकी प्रार्थना, ४९}} {{outdent|स्मार्ट, सर टॉमस, १२; -की गोखलेसे भेंट, ४१०}} {{outdent|स्मिथ, कुमारी ए॰ ए॰, १६१, ४१७}} {{outdent|स्मिथ, हैरी; -की कज़िन्सके स्थानपर नेटाल प्रवासी अधिकारीकी हैसियतसे नियुक्ति, ४२९}} {{outdent|स्वादेन्द्रिय; -के सन्तोषके लिए ही खाना आरोग्यके लिए हानिकारक, ४१७, ५०४; -को नियंत्रित करनेकी आवश्यकता, ४७०-७१}}<noinclude>{{Multicol-end}}</noinclude> eobq8nvn6nrde20oz07p9ziwq1fbkc8 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 11.pdf/६७८ 250 184274 675599 673131 2026-09-04T01:02:36Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{rh|६४०|सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय|}} {{Multicol}}</noinclude>{{gap|8em}}{{larger|'''ह'''}} {{outdent|हंटर, ३९७}} {{outdent|हंटर, सर डेविड, ३६, ३४७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|हक, अब्दुल, ३९१, ४०१, ४०५, ४०६, ४१५}} {{outdent|हक, मौलाना मजहरूल, ४५२, ४५३}} {{outdent|हजूरासिंह, ३७४, ३८७}} {{outdent|हठयोग, -की तुलनामें भक्तियोग ज्यादा अच्छा, ६४}} {{outdent|हनीफ, ३६८, ३७०, ३७३, ३७५, ३७६, ३७८, ३८१ से ८४, ३९०, ३९२, ३९९, ४०२}} {{outdent|हबीब, हाजी, ३०८, ३६५, ३७९, ३९१, ३९५}} {{outdent|हमीदिया इस्लामिया अंजुमन, ११८, १३७, २०९ '''पा॰ टि॰''' २३९, ३०७, ३०८, ३३१, -द्वारा गोखलेको मानपत्र, ३३८ '''पा॰ टि॰;''' -द्वारा न्यायाधीश वेसेल्सके एकसे अधिक भारतीय पत्नियों सम्बन्धी निर्णयका विरोध, ११५-१६, ११८; -द्वारा लन्दनमें मस्जिद तथा अलीगढ़में विद्यापीठकी स्थापनाका निर्णय, ८१; -से भारतीय पत्नियोंके सम्बन्धमें न्याय प्राप्त होने तक संघर्ष करते रहनेकी गांधीजीकी अपेक्षा, २४०}} {{outdent|हरकोर्ट, १९५ '''पा॰ टि॰,''' १९६ से १९८, २६८ '''पा॰ टि॰,''' ३४१; -का नाथलियाके मामलेमें हस्तक्षेप करनेसे इन्कार २३८; -का तीन पौंडी करके सम्बन्धमें दुर्भाग्यपूर्ण उत्तर, १८३}} {{outdent|हर्थ, श्रीमती, १९५}} {{outdent|हलीम, ३७६}} {{outdent|हलीम, मुहम्मद, ३७९}} {{outdent|हसन, ३६४, ३८७, ३९७; -के जन्मका प्रमाण-पत्र न होनेके कारण उसे प्रवेशकी मुमानियत, ४९५}} {{outdent|हॉथॉर्न, मार्क हेनरी, -की फीनिक्सके न्यास-पत्रपर साक्ष, ३१८}} {{outdent|हाफेजी, मुहम्मद, ३९३}} {{outdent|हार्डिंज़, लॉर्ड, -पर घातक हमलेकी भर्त्सना, ३५९}} {{outdent|हार्डिज, लेडी, बाल-बाल बच गईं, ३५९}} {{outdent|हॉलैंडर, एफ॰ सी॰, ३४७ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|हॉवर्ड, ३७१}} {{outdent|हासिम, मुहम्मद, ३८२, ३८७, ३८९}} {{outdent|हासिम, हाजी, ३९१}} {{outdent|हॉस्केन, विलियम, ७७ '''पा॰ टि॰,''' ९८, १०६, १४४ '''पा॰ टि॰,''' २९०, ३३१, ४०५ -से ४०९}} {{Multicol-break}} {{outdent|'''हिन्द स्वराज,''' १४८ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|हिन्दू, अपने असली धर्मको भुला बैठे हैं, १२१; -और मुसलमानोंके बीच भेद दृष्टि, २०; -और मुसलमानोंमें एकता, ८१, १६९-७०, २७१; -गोखलेके स्वागतके लिए, २९८}} {{outdent|हिन्दू मण्डल, देखिए हिन्दू संघ}} {{outdent|हिन्दू संघ, १३०, १६६}} {{outdent|हिन्दू सम्मेलन (कान्फरेंस), -निरा ढोंग और प्रदर्शन-बाजी, ३९९}} {{outdent|हिरानन्द, ११}} {{outdent|हुसेन, ३६५, ३६६, ३६७, ३७०, ३७३, ३७४, ३८२}} {{outdent|हेट फोक, १८२ '''पा॰ टि॰'''}} {{outdent|हेट सॉग (हर्ट सॉग) जनरल, २५९; -कट्टर एशियाई विरोधी, ४४८; -का गोखलेकी मुलाकातके सम्बन्धमें बोथासे झगड़ा, ४४७-४८, ४५७; -का मन्त्रि-मंडलसे हटाया जाना, ४४८, -का मत कि "दक्षिण आफ्रिकाके हितोंका महत्त्व सर्वोपरि", ४४८ '''पा॰ टि॰;''' -का शिक्षाके सम्बन्धमें मत, १४०-४१}} {{outdent|हेराल्ड, १५, २२}} {{outdent|ह्यूम, एलेन, ऑक्टेवियन, -का देहान्त, ३१०-११}} {{outdent|ह्यूलेट, जी॰ एच॰; -का प्रस्ताव कि व्यापारी परवानोंके नियंत्रणका अधिकार प्रान्तीय परिषद्को दिया जाय, ७१ '''पा॰ टि॰;''' ४४०-४१}} {{outdent|ह्यूलेट, सर जॉन, ४१४}} {{outdent|ह्यूलेट, सर लिएझ, १७५}} {{outdent|हेग, डॉ॰ -द्वारा सिद्ध कि दाल आदि खाद्य बहुत हानिकारक पदार्थ हैं ४९९; -द्वारा सिद्ध कि मांस भक्षणसे अम्लत्व पैदा होता है, ५०७}} {{outdent|हेवार्ट, डॉ॰ ५}} {{outdent|हैंड्स, हैरी, ३३२}} {{gap|7em}}{{larger|'''क्ष'''}} {{outdent|'''क्षय,''' ४४१; -आधुनिक सभ्यताका परिपाक, २५०; -का कारण दूषित हवा, ४५१; -के उपचारोंमें खुली हवाका महत्त्व, १२४, १३१; -के निवारणकी डर्बनमें मुहीम, १३१-३२}} {{outdent|क्षय आयोग, २५०, २५२}}<noinclude>{{Multicol-end}} {{c|{{Rule|5em}}}}</noinclude> qlkfnwv041d5mokuuztg1ytdvxpqh1k पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/८ 250 186586 675600 673135 2026-09-04T01:04:41Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|मई १९६९ (ज्येष्ठ १८९१)}} {{Dhr|5em}}</noinclude>{{center|© नवजीवन ट्रस्ट, अहमदाबाद, १९६९}} {{Dhr|5em}} {{center|'''साढ़े सात रुपये'''}} {{Dhr|5em}} {{center|कापीराइट<br />नवजीवन ट्रस्टकी सौजन्यपूर्ण अनुमतिसे}} {{Dhr|12em}} {{center|निदेशक, प्रकाशन विभाग, नई दिल्ली - १ द्वारा प्रकाशित<br />और शान्तिलाल हरजीवन शाह, नवजीवन प्रेस, अहमदाबाद-१४ द्वारा मुद्रित}}<noinclude></noinclude> qza8s26lhejpdcyaasi137kw6cnjzxe 675601 675600 2026-09-04T01:05:54Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|मई १९६९ (ज्येष्ठ १८९१)}}</noinclude>{{Dhr|5em}} {{center|© नवजीवन ट्रस्ट, अहमदाबाद, १९६९}} {{Dhr|5em}} {{center|'''साढ़े सात रुपये'''}} {{Dhr|5em}} {{center|कापीराइट<br />नवजीवन ट्रस्टकी सौजन्यपूर्ण अनुमतिसे}} {{Dhr|12em}} {{center|निदेशक, प्रकाशन विभाग, नई दिल्ली - १ द्वारा प्रकाशित<br />और शान्तिलाल हरजीवन शाह, नवजीवन प्रेस, अहमदाबाद-१४ द्वारा मुद्रित}} {{Dhr|8em}}<noinclude></noinclude> r5poh26hbd193mvlxukv5yqaqmxbwpc पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/९ 250 186587 675602 674113 2026-09-04T01:06:31Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|{{larger|'''भूमिका'''}}}}</noinclude>प्रस्तुत खण्डमें १५ जूनसे ५ नवम्बर, १९२६ तककी सामग्री आ जाती है। यह वही अवधि है जिसमें गांधीजीने एक वर्षके लिए ऐसे सभी सार्वजनिक कामोंसे संन्यास ले लिया था जो अनिवार्य नहीं थे। स्वेच्छासे लिया गया यह संन्यास विश्राम और मननके विचारसे लिया गया था। और इसका भंग केवल दक्षिण आफ्रिकाके प्रवासी भारतीयोंकी समस्याके सम्बन्धमें, जब वे दो बार बम्बई गये, तभी हुआ। सत्याग्रह आश्रम, साबरमतीमें रहते हुए गांधीजीने कब्जियतका उपचार ढूँढ़नेकी दृष्टिसे फलाहारका प्रयोग जारी रखा और वे इस अवधिमें 'भगवद्गीता' और 'रामायण' पर कक्षाएँ भी लेते रहे। यद्यपि उन्होंने अपने कार्यकलापको आश्रमतक ही सीमित कर रखा था, तथापि वे देश-विदेशके लोगोंसे पत्र-व्यवहार करते थे और 'नवजीवन' तथा 'यंग इंडिया' के द्वारा तत्कालीन सार्वजनिक और राजनीतिक जीवनपर अपने विचार प्रकट करते रहे। इन पत्रोंके माध्यमसे वे उन पत्रलेखकोंको भी अपने कार्यकलापोंके विषयमें सूचनाएँ देते रहे, जो उनके प्रति जिज्ञासा रखते थे। इस अवधिमें उन्होंने विधानसभाओंमें होनेवाले काम और हिन्दू-मुस्लिम दंगोंके विषयमें मौन ही रखा। किन्तु वे अस्पृश्यता-निवारण, खादी और राष्ट्रीय-शिक्षाके विषयमें सोचते-विचारते और अपना मत व्यक्त करते रहे। उनके लेखे चरखे तो ईश्वरके ही चक्र हैं और वे "ईश्वरके चक्र धीरे-धीरे लेकिन निहायत कारगर तौरपर चलते हैं।" (पृष्ठ ३८३) सूत कातकर वे भगवानके साथ एकात्मताका अनुभव करते थे, क्योंकि भगवान उनके लिए गरीबों और दलितोंकी सेवाका ही दूसरा नाम था। वे मानते थे कि खादीके प्रसारसे विदेशी वस्त्रका बहिष्कार होगा और परिणामस्वरूप वह भारतीयोंमें स्वावलम्बनकी भावना और अधिक शक्ति लाएगी तथा करोड़ों रुपया प्रतिवर्ष बचेगा। गांधीजी मानते थे कि समूची भारतीय जनताका कल्याण चरखेसे सम्बद्ध है। "उद्देश्य मनुष्यसे कहीं बड़ा होता है। सचमुच चरखा मुझसे अधिक महत्त्वका है।" (पृष्ठ ५०) अपनी इस दृढ़ श्रद्धाके अनुसार गांधीजी निष्ठापूर्वक सदाकी तरह इस अवधिमें भी कातते रहे और कताईके विषयमें विचार करते रहे। गांधीजीने अस्पृश्यताको एक अनन्त सिरवाला असुर कहा और यह चाहा कि यह असुर जब-जब सिर उठाये, उसका दमन किया जाना चाहिए। समाजमें फैले हुए ऊँच-नीचके भाव उनकी दृष्टिमें अस्पृश्यताके रोगसे ही निःसृत और अस्पृश्यताके चिह्न थे। उन्हें यह देखकर बड़ा दुःख होता था कि अस्पृश्यताके विरुद्ध लगातार पाँच<noinclude></noinclude> 00wmht31lmcxrn12mnqq5l3qokwgdmw पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१० 250 186588 675603 674114 2026-09-04T01:07:11Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|छ:}}</noinclude>वर्षोंतक समझाते-बुझाते रहनेपर भी अभीतक ऐसे शिक्षित लोग बचे हुए हैं जो इस अनीतिपूर्ण कुप्रथाका समर्थन किये ही चले जा रहे हैं। गांधीजीने थोड़े दुःखके साथ लिखा : “यदि किसी धार्मिक ग्रन्थमें किसी प्रसिद्ध पुरुषके पाप करनेका उल्लेख हो तो क्या उससे हमें भी पाप करनेकी आज्ञा मिल जाती है ? यदि हमसे उन्होंने केवल एक बार ही यह कह दिया कि इस संसारमें केवल सत्यकी ही सत्ता है और सत्य परमेश्वरके तुल्य है तो हमारे लिए इतना ही बहुत है।” (पृष्ठ २२०-२१) “शब्दोंका अत्याचार” नामक एक लेखमें गांधीजीने लिखा कि तर्क और तर्क-बुद्धिसे भी पहले आते हैं श्रद्धा और प्रार्थना। इनका स्थान पहला है। उनके विचारसे जब तर्क-बुद्धि अपने-आपको सर्वशक्तिमान मानने लगती है तो वह एक आसुरी वृत्ति बन जाती है, क्योंकि “श्रद्धा और विश्वासके बिना जो काम किया जाता है वह उस कागजी फूलके समान होता है, जिसमें सुवास नहीं होती।” (पृष्ठ ५१९) तर्क अथवा तर्क-बुद्धिकी परवाह न की जाये, ऐसा वे नहीं चाहते थे, किन्तु वे यह अवश्य चाहते थे कि बुद्धिको पवित्र बनानेवाले विश्वासको आवश्यक स्थान दिया ही जाना चाहिए। प्रार्थना तो उनके जीवनका एक अविच्छिन्न अंश ही था। वे भोजनके बिना रह सकते थे प्रार्थनाके बिना नहीं। “बिना खाये तो मनुष्य काफी दिनों जीवित रह जाता है परन्तु ईश्वराराधनाके बिना वह एक पल भी जीवित नहीं रह सकता। इस तथ्यको चाहे वह न माने, किन्तु इसे न मानना वैसा ही होगा, जैसा किसी बेसमझ व्यक्तिका अपने शरीरमें फेफड़ोंके अस्तित्व अथवा रक्तके प्रवाहको न मानना।” (पृष्ठ १०८) एक सज्जनको पत्र लिखते हुए उन्होंने कहा, “प्रार्थना तो नित्य शुद्धिके लिए की जाती है। शरीर-शुद्धिके लिए नित्य स्नानका जो महत्त्व है, हृदय और मस्तिष्कके लिए वही महत्त्व प्रार्थनाका है।” (पृष्ठ २३५) वे प्रार्थनाको याचना नहीं, आत्माकी पुकार मानते थे। ‘यंग इंडिया’ के स्तंभोंमें किसी राष्ट्रीय संस्थाके प्रधानाचार्यको, जिनका प्रार्थनामें विश्वास नहीं था, गांधीजीने उत्तर देते हुए लिखा : “ईश्वरका अस्तित्व सिद्ध नहीं किया जा सकता और न उसे सिद्ध करनेकी जरूरत ही है। ईश्वर तो है ही।” (पृष्ठ ४५८) यही वह निष्ठा है जिसके बलपर गांधीजी कठिनसे-कठिन परिस्थितियोंमें भी आन्तरिक शान्ति बनाये रखकर सरल मार्गको अपना पाते थे। अहिंसाके तत्त्वसे ओतप्रोत तथा सत्य और अहिंसाको अपनी एक-एक साँस खींचनेके लिए फेफड़ोंकी तरह आवश्यक माननेके कारण उन्होंने नित्य अधिकाधिक रूपमें अहिंसाकी अपारशक्ति सम्बन्धी अपने विश्वासको स्पष्ट रूपमें देखा और यह भी देखा कि आदमी स्वयं कितना नगण्य है। उन्होंने ‘यंग इंडिया’ में लिखा : “सबसे बड़ी ताकत जो मानवको प्रदान की गई है, अहिंसा है। सत्य उसका एकमात्र लक्ष्य है। क्योंकि ईश्वर सत्यसे इतर कुछ और नहीं है। लेकिन सत्यकी प्राप्ति अहिंसाके अतिरिक्त<noinclude></noinclude> lpvgl1k11zqeswsb14ylp8fg10o2p19 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/११ 250 186589 675604 674116 2026-09-04T01:07:38Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सात}}</noinclude>किसी अन्य उपायसे नहीं हो सकती; कभी नहीं होगी।” (पृष्ठ १४८) वे चाहते थे कि संसारका एक-एक व्यक्ति इस बातको समझ ले। अहिंसाके बिना, जिसे वे प्रेमका कानून कहते थे, संसारमें सच्ची शान्ति सम्भव नहीं है। शस्त्रके बलपर लोगोंको चुप तो रखा जा सकता है, किन्तु यदि करोड़ों स्त्री-पुरुषोंके मन अहिंसाके भावसे ओतप्रोत नहीं होते, तो शान्तिकी पुकार अरण्य-रोदन ही सिद्ध होगी। वे अहिंसाको कायरता छिपानेका साधन नहीं मानते थे। वे तो यह कहते थे कि यह वीरका बड़ेसे-बड़ा गुण है। शस्त्र-कौशलकी अपेक्षा अहिंसाकी पद्धतिसे काम लेना अधिक वीरताकी अपेक्षा रखता है। अहिंसा और कायरतामें कोई सामंजस्य ही नहीं हो सकता। जिसमें हिंसा करनेकी शक्ति है, अर्थात् जो शरीरसे भी सबल है, वही आदमी जब सोच-समझकर बदला लेनेकी अपनी प्रवृत्तिका निरोध करता है और हाथ उठानेसे बाज आता है, तभी वह वास्तविक अहिंसा कहलाती है। “निष्क्रिय होकर औरतों-जैसे असहाय बनकर आत्मसमर्पण करनेसे तो बदला लेना ही कहीं अच्छा है। बदला लेनेसे क्षमा करना बड़ी चीज है। बदला लेना भी एक कमजोरी ही है।” (पृष्ठ ३०३) “क्या यह जीवदया है ?” शीर्षकसे लिखी गई लेखमालामें गांधीजीने आवारा कुत्तोंको मारनेकी पैरवी बिना किसी लाग-लपेटके की, मित्रभावसे अथवा क्रोधसे की गई तत्सम्बन्धी अपनी आलोचनाओंको निरस्त करनेका उन्होंने पूरा प्रयत्न किया। उनके सामने अनेक ऐसे अवसर आते रहते थे जब लोग ऐसा मानते थे कि गांधीजी गलतीपर हैं। ऐसी परिस्थितियोंमें वे अपनी कथनी और करनीमें विरोध नहीं पाते थे और दृढ़ रहते थे। यदि गुस्सेमें आकर कोई असंगत ढंगसे तर्क प्रस्तुत करता था, तो वे उससे विचलित नहीं होते थे। क्योंकि उनका कहना था कि क्रोध आ जाना तो हिंसा करना है। “क्रोध तो अहिंसाका वैरी है और अभिमान है उसे खा जाने-वाला राक्षस।” (पृष्ठ ५०९) गांधीजीकी अहिंसामें पागल कुत्ते या हत्याकर्ममें आनन्द लेनेवाले व्यक्तिके नाशको स्थान है और वे मानते थे कि उनकी यह राय अहिंसा-सम्बन्धी उनके विचारसे पूर्णतया सुसंगत है। संसार हिंसासे भरा हुआ है, और इसमें अहिंसाके मार्गपर चलना तलवारकी पैनी धारपर चलने जैसा है। (पृष्ठ ५०९) अहिंसक असहयोगमें उनकी अविचल निष्ठा इस अवधिमें लिखे गये उनके लेखों तथा उन पत्रोंमें व्यक्त होती रही जो उन्होंने मित्रों अथवा अपरिचितोंको लिखे। वे कहते रहे कि जिन्हें इस विचारमें विश्वास है, वे इसका अनुभव कर सकते हैं कि यह कोई निष्प्राण तत्त्व नहीं है, बल्कि एक अत्यन्त जीवन्त तत्त्व है और जब<noinclude></noinclude> mf7tobgu6bw00pvzx1zivv71uvqgozt पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१२ 250 186590 675605 674119 2026-09-04T01:08:06Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|आठ}}</noinclude>क्षितिजपर घनेसे-घने काले बादल छा जायेंगे, तब यह विचार अपनी उपयोगिताको भली-भाँति सिद्ध करके दिखायेगा। लोग उस समय देखेंगे कि यह भारतकी आशाका बड़ेसे-बड़ा सहारा है। (पृष्ठ ९) भारतका मानवताके आनन्दमें सर्वाधिक योगदान यह होगा कि वह शान्ति तथा सत्यमय साधनोंके द्वारा अपनी स्वतन्त्रता प्राप्त कर ले। ऐसा कब होगा, सो कहना तो गांधीजी कठिन मानते थे और यहाँतक कि सतहपर जो-कुछ दिख रहा था, उससे इस प्रकारके विश्वासका खण्डन ही होता था, तथापि उन्होंने कहा कि भारत जब आजाद होगा, शान्ति और सत्यके मार्गपर चलकर ही होगा, अन्य किसी मार्गपर चलकर नहीं। साध्य और साधनका घनिष्ठ सम्बन्ध है, अपने इस विश्वासको उन्होंने बार-बार दोहराया और उसे कार्यरूप देकर प्रमाणित किया। अर्थात् उन्होंने इस बातपर जोर दिया कि दोषपूर्ण साधनोंसे निर्दोषकी प्राप्ति कदापि नहीं हो सकती। गांधीजी द्वारा भारतकी जो सेवा हो रही थी, वह वास्तवमें उनके द्वारा होनेवाली समूची मानवताकी सेवाका एक अंश ही थी। “जो निःस्पृह होकर निःस्वार्थ भावसे एक ही सेवा करता है, वह सबकी सेवा करता है।” (पृष्ठ १२८) मानवताकी सेवाके बिना त्याग असम्भव है, इसलिए आत्मत्याग उनके लेखे बड़ेसे-बड़ा आचार-नियम था। उन्होंने सभी भारतीयोंको, चाहे वे देशके भीतर हों, चाहे दक्षिणी आफ्रिका आदिमें देशके बाहर, यही सलाह दी कि अन्ततोगत्वा सफलताका दारोमदार खुद उन्हींपर है। उन्होंने कहा कि स्वावलम्बनसे बढ़कर अन्य कोई अवलम्बन नहीं है। दक्षिण आफ्रिकाके भारतीयोंको उन्होंने सलाह दी कि वे अपनी माँगोंको बढ़ा-चढ़ाकर पेश न करें, एक स्वरमें बोले और सत्यके रास्तेसे तिल-भर भी न हटें। उन्होंने यह भी कहा कि वहाँके भारतीयोंको समझौतेमें स्वयंसे सम्बन्धित भागको पूरी-पूरी तरह निभाना चाहिए अर्थात् उन्हें स्वच्छता और इमारतों सम्बन्धी सारे नियमोंका पालन करना चाहिए और “उद्देश्यके हेतु सामुदायिक रूपसे एक-समाज बने रहकर, कष्ट झेलनेके लिए तैयार” रहना चाहिए। (पृष्ठ ४७१) क्योंकि बिना कष्ट सहे छुटकारा है ही नहीं। यद्यपि गांधीजी इस अवधिमें हिन्दू-मुस्लिम प्रश्नके प्रति तटस्थ-से बने रहे, किन्तु वे इस समस्यापर विचार तो करते ही रहे। वे मानते थे कि अंशतः यह समस्या ब्रिटिश शासनकी बनाई हुई समस्या है, क्योंकि ब्रिटिश शासन अविश्वासपर आधारित है। अविश्वास पक्षपातको जन्म देता है और पक्षपात विभिन्न पक्षोंमें फूट पैदा करता है। इसे सिद्ध करनेके लिए उन्हें इस बातकी कोई आवश्यकता महसूस नहीं होती थी कि वे सरकारी अधिकारियोंके मनमें निहित बुरे उद्देश्यको सिद्ध करें। उन्होंने साम्प्रदायिक झगड़ोंके लिए मुख्यतया लोगोंको ही दोषी ठहराया और कहा कि यदि<noinclude></noinclude> q81mwjxzb7c6tp6ddj5kvm3tvyedwl2 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१३ 250 186591 675606 674120 2026-09-04T01:08:32Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|नौ}}</noinclude>लोग अपने झगड़े आपसमें नहीं निपटाते, तो बाहरकी कोई भी शक्ति ऐसे झगड़ोंका अन्त नहीं कर सकती। सरकार और जनताके स्वार्थोंमें विरोध होनेके कारण सरकार तो फूट डालकर शासन करनेकी नीतिपर चले बिना रह नहीं सकती और इसमें भी कोई सन्देह नहीं है कि हिन्दू-मुस्लिम ऐक्यके बिना स्वराज्य एक असम्भव चीज है -- गांधीजी नित्य इस बातके प्रमाण देखते थे। वे यह भी मानते थे कि परिस्थिति देखनेमें ही कठिन है। भीतर उनके मनमें यह पक्का विश्वास था कि किसी न किसी दिन लोग अपनेको अधिक बलवान और निष्कलंक देख पायेंगे, क्योंकि कुछ लोग तो ऐसे हैं ही जो ऐसे पारस्परिक झगड़ोंको हृदयसे नापसन्द करते हैं और जो अहिंसाको अपना अन्तिम सहारा मानते हैं। उन्हें भरोसा था कि हम चाहें या न चाहें, एकता होकर रहेगी, क्योंकि जहाँ आदमीके प्रयत्न बेकार हो जाते हैं, वहाँ ईश्वरकी कृपा फलीभूत हो सकती है। क्योंकि भगवानका शासन भेद-नीतिपर आधारित नहीं है। (पृष्ठ ३०१) “अनीतिकी राहपर” शीर्षक लेख-मालामें गांधीजीने वासनाओंके नंगे नाचकी निन्दा की, तथा नैतिक संयम और ब्रह्मचर्यपर जोर देते हुए सन्तति-निरोधको सफल बनानेकी सलाह दी। उन्होंने एम॰ पॉलब्यूरोकी फ्रांसीसी भाषाकी पुस्तक 'ला इनडिस्लिने डेस मोर्स' से लम्बे-लम्बे उद्धरण दिये। इस पुस्तकमें उक्त समस्याका वैज्ञानिक विवेचन किया गया था और अन्तमें उन्होंने 'टॉम मान' के इस वचनसे लेखमाला समाप्त की : “जो जातियाँ आचारवान् रहेंगी, भविष्य उनके साथ रहेगा।” (पृष्ठ ३२४) इस अवधिमें गुजरात राष्ट्रीय विद्यापीठके विद्यार्थियोंको गांधीजी 'न्यू टेस्टामेंट' पढ़ाते थे। अनेक पत्र-लेखकोंने इसके लिए गांधीजीकी आलोचना की। “ 'बाइबिल' पढ़नेका गुनाह ' ” नामक लेखमें गांधीजीने बलपूर्वक कहा कि हर संस्कारवान् स्त्री अथवा पुरुषको चाहिए कि वह सारे संसारके धर्म-शास्त्रोंका श्रद्धा और सहानुभूतिके साथ अध्ययन करे। उन्होंने स्वयं सनातनी हिन्दू होनेका दावा किया और कहा कि अन्य धर्मोंका श्रद्धासे अध्ययन करनेके फलस्वरूप “मैं हिन्दू धर्म-ग्रन्थोंके गूढ़ अंशोंको अधिक अच्छी तरह समझ सका हूँ।” (पृष्ठ ३६४) उन्हीं दिनों 'यंग इंडिया' में गांधीजीकी 'आत्मकथा' के अध्याय क्रमशः प्रकाशित हो रहे थे और तभी “गुरुकी तलाश” नामक जो अध्याय प्रकाशित हुआ था, उसे लेकर अनेक पत्रलेखकोंने गांधीजीको अपने-अपने सुझाव भेजे। किन्तु गांधीजीके सामने गुरुकी जो मूर्ति थी, वह साधारण नहीं थी। केवल कोई पूर्ण पुरुष ही उनकी आत्माको सन्तोष दे सकता था। उन्हें तो ऐसे गुरुकी तलाश थी, जो शरीरमें रहते हुए भी निर्विकार हो, वासनाएँ जिसे छू न पाती हों, जो द्वन्द्वोंसे परे हो, जो सत्य<noinclude></noinclude> fdmwscqo7wvqv0kzizryy81aoo8u5b3 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१४ 250 186592 675607 674121 2026-09-04T01:09:08Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|दस}}</noinclude>और अहिंसाका साकार स्वरूप हो और इसलिए न जो स्वयं किसीसे डरता हो और न जिससे कोई दूसरा डरता हो। उन्होंने नम्रतापूर्वक कहा : मुझे (ऐसे किसी) देहधारी गुरुको प्राप्त करनेके पहले खुद पूर्ण बननेका प्रयत्न करना चाहिए। (पृष्ठ ९) तथापि वे मनमें गुरुके गुणोंका चिन्तन करते रहे। मार्ग तो वे जानते ही थे। वे जानते थे कि मार्ग सरल है, किन्तु वह तलवारकी धारकी तरह संकीर्ण और पैना है और उसपर चलना आनन्दका विषय है। १० अक्तूबर, १९२६ को गांधीजीने जो वसीयतनामा लिखा था, वह इस खण्डका विशिष्ट दस्तावेज है। उन्होंने वसीयतनामेमें लिखा : “मेरे पास मेरी अपनी कोई मिल्कीयत नहीं है, फिर भी यदि मेरी मृत्युके बाद किसी वस्तुको मेरी निजी मिल्कीयत माना जाये तो मैं सत्याग्रहाश्रमके ट्रस्टियों...को...उसका वारिस नियुक्त करता हूँ। मैंने जो-जो पुस्तकें लिखी हैं, जो भी लेख लिखे हैं और इसके बाद जो-जो पुस्तकें अथवा लेखादि लिखूँगा उनका वारिस भी मैं उक्त ट्रस्टियोंको नियुक्त करता हूँ। मैं उन्हें अपनी मृत्युके बाद उन सारी हलचलोंके संचालनका भार भी सौंपता हूँ, जिन्हें मेरे मरणके बाद मेरे नामसे चलाना आवश्यक हो जाये। साथ ही उक्त पुस्तकों और लेखों अथवा उनके स्वत्वाधिकारसे जो-कुछ आमदनी होगी तथा जो मेरी निजी मिल्कीयतकी तरह जो-कुछ माना जायेगा, उस सबका उपयोग उक्त ट्रस्टीगण सत्याग्रहाश्रमके उद्देश्योंको सफल बनानेकी दृष्टिसे इस रीतिसे करेंगे, जो उन्हें उस कार्यकी दृष्टिसे योग्य जान पड़े।” (पृष्ठ ५११-१२) इस तरह हम देखते हैं कि जो उद्देश्य उन्हें प्रिय था, वे उसके प्रति जितने समर्पित थे, उतने ही पूर्ण रूपसे अनासक्त भी थे।<noinclude></noinclude> 3fwwg74i7h3de5gm8n6krlnnsd00578 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१५ 250 186593 675608 674123 2026-09-04T01:09:35Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|{{larger|'''आभार'''}}}}</noinclude>इस खण्डकी सामग्रीके लिए हम साबरमती आश्रम संरक्षक और स्मारक न्यास (साबरमती आश्रम प्रिजर्वेशन ऐंड मेमोरियल ट्रस्ट) तथा संग्रहालय; नवजीवन ट्रस्ट और गुजरात विद्यापीठ ग्रन्थालय, अहमदाबाद; गांधी स्मारक निधि और संग्रहालय, नई दिल्ली; राष्ट्रीय अभिलेखागार (नेशनल आर्काइव्ज ऑफ इंडिया), नई दिल्ली; श्री परशुराम मेहरोत्रा, नई दिल्ली; श्री घनश्यामदास बिड़ला, कलकत्ता; श्रीमती तेहमीना खम्भाता, बम्बई; श्री महेश पट्टणी, भावनगर; श्री हरिभाऊ उपाध्याय, बम्बई; श्री विष्णु दयाल, अजमेर; श्री गजानन कानिटकर, पूना; श्री मुन्नालाल जी॰ शाह, सेवाग्राम; श्री राधानाथ रथ, कटक; श्रीमती मीराबहन, गाडेन, ऑस्ट्रिया; श्री डाह्याभाई म॰ पटेल, अहमदाबाद; 'पाँचवें पुत्रको बापूके आशीर्वाद', 'माई डियर चाइल्ड', 'रोमाँ रोलाँ बर्थ डे बुक', पुस्तकोंके प्रकाशकों और निम्नलिखित समाचार-पत्रों तथा पत्रिकाओंके आभारी हैं : 'गुजराती', 'नवजीवन', 'फॉरवर्ड', 'बॉम्बे क्रॉनिकल', 'यंग इंडिया', 'सर्चलाइट', 'हिन्दी नवजीवन' और 'हिन्दू' अनुसन्धान और सन्दर्भ सम्बन्धी सुविधाओंके लिए अखिल भारतीय कांग्रेस कमेटी पुस्तकालय, गांधी स्मारक संग्रहालय, इंडियन कौंसिल ऑफ वर्ल्ड अफेयर्स पुस्तकालय, सूचना तथा प्रसारण मंत्रालय, नई दिल्लीके अनुसन्धान तथा सन्दर्भ विभाग, साबरमती संग्रहालय, गुजरात विद्यापीठ ग्रन्थालय, अहमदाबाद और प्यारेलाल नैयर, नई दिल्ली और कागजातोंकी फोटो-नकलें बनानेके लिए हम सूचना एवं प्रसारण मन्त्रालयके फोटो-विभागके आभारी हैं।<noinclude></noinclude> l4iuexobwpz6hb2n2jufu6b8u6l8q1m पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१६ 250 186594 675609 674704 2026-09-04T01:10:04Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|'''पाठकोंको सूचना'''}}</noinclude>{{gap}}हिन्दीकी जो सामग्री हमें गांधीजीके स्वाक्षरोंमें मिली है उसे अविकल रूपमें दिया गया है। किन्तु दूसरों द्वारा सम्पादित उनके भाषण अथवा लेख आदि में हिज्जोंकी स्पष्ट भूलें सुधार दी गई हैं। अंग्रेजी और गुजरातीसे अनुवाद करते समय उसे यथासम्भव मूलके निकट रखनेका पूरा प्रयत्न किया गया है, किन्तु साथ ही भाषाको सुपाठ्य बनानेका भी पूरा ध्यान रखा गया है। जो अनुवाद हमें प्राप्त हो सके हैं, हमने उनका मूलसे मिलान और संशोधन करनेके बाद उपयोग किया है। नामोंको सामान्य उच्चारणके अनुसार ही लिखनेकी नीतिका पालन किया है। जिन नामोंके उच्चारणके बारेमें संशय था उनको वैसा ही लिखा गया है जैसा गांधीजीने अपने गुजराती लेखोंमें लिखा है। मूल सामग्रीके बीच चौकोर कोष्ठकमें दिये गये अंश सम्पादकीय हैं। गांधीजीने किसी लेख, भाषण आदिका जो अंश मूल रूपमें उद्धृत किया है वह हाशिया छोड़कर गहरी स्याहीमें छापा गया है। भाषणोंकी परोक्ष रिपोर्ट तथा वे शब्द जो गांधीजीके कहे हुए नहीं हैं, बिना हाशिया छोड़े गहरी स्याहीमें छापे गये हैं। भाषणों और भेंटकी रिपोर्टोंके उन अंशोंमें जो गांधीजीके नहीं हैं, कुछ परिवर्तन किया गया है और कहीं-कहीं कुछ छोड़ भी दिया गया है। शीर्षककी लेखन-तिथि दायें कोनेमें ऊपर दे दी गई है; जहाँ वह उपलब्ध नहीं है वहाँ अनुमानसे निश्चित तिथि चौकोर कोष्ठकोंमें दी गई है और आवश्यक होनेपर उसका कारण स्पष्ट कर दिया गया है; जिन पत्रोंमें केवल मास या वर्षका उल्लेख है उन्हें आवश्यकतानुसार मास या वर्षके अन्तमें रखा गया है। शीर्षकके अन्तमें साधन-सूत्रके साथ दी गई तिथि प्रकाशन की है। गांधीजीकी सम्पादकीय टिप्पणियाँ और लेख जहाँ उनकी लेखन-तिथि उपलब्ध है अथवा जहाँ किसी दृढ़ आधारपर उसका अनुमान किया जा सका है, वहाँ लेखन-तिथिके अनुसार और जहाँ ऐसा सम्भव नहीं हुआ है वहाँ उनकी प्रकाशन-तिथिके अनुसार दिये गये हैं। साधन-सूत्रोंमें 'एस॰ एन॰' संकेत, साबरमती संग्रहालय, अहमदाबादमें उपलब्ध सामग्रीका, 'जी॰ एन॰' गांधी स्मारक निधि और संग्रहालय, नई दिल्लीमें उपलब्ध कागज-पत्रोंका और 'सी॰ डब्ल्यू॰' सम्पूर्ण गांधी वाङ्मय (कलेक्टेड वर्क्स ऑफ महात्मा गांधी) द्वारा संगृहीत पत्रोंका सूचक है। सामग्रीकी पृष्ठभूमिका परिचय देनेके लिए मूलसे सम्बद्ध कुछ परिशिष्ट दिये गये हैं। अन्तमें साधन-सूत्रोंकी सूची और इस खण्डसे सम्बन्धित कालकी तारीखवार घटनाएँ दी गई हैं।<noinclude></noinclude> dqitrzkn9z3l3de8ias2pquuh82jwli पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१७ 250 186595 675610 673159 2026-09-04T01:10:44Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{c|{{larger|'''विषय-सूची'''}}}}</noinclude>{|width=100% |+ | &nbsp; || &nbsp; || पृष्ठ |- | &nbsp; || भूमिका || पाँच |- | &nbsp; || आभार || ग्यारह |- | &nbsp; || पाठकोंको सूचना || बारह |- | १. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१५-६-१९२६) || १ |- | २. || पत्र : गंगाबहन मजमूदारको (१५-६-१९२६) || १ |- | ३. || पत्र : मूलचन्द उत्तमभाई पारेखको (१५-६-१९२६) || २ |- | ४. || तार : डा॰ सुन्दरी मोहन दासको (१६ जून, १९२६ या उससे पूर्व) || २ |- | ५. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (१६-६-१९२६) || ३ |- | ६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (१६-६-१९२६) || ३ |- | ७. || पत्र : गिरधारीलालको (१६-६-१९२६) || ४ |- | ८. || पत्र : 'पीपुल' के सह-सम्पादकको (१६-६-१९२६) || ६ |- | ९. || पत्र : मुहम्मद हासम चमनको (१६-६-१९२६) || ६ |- | १०. || पत्र : हुसन अलीको (१६-६-१९२६) || ७ |- | ११. || टिप्पणियाँ : देशबन्धुकी बरसी; असहयोगियोंकी स्थिति; गुरुकी तलाश; गोशालाके व्यवस्थापकोंको; दक्षिण आफ्रिकी कानून; अप्रैलके आँकड़े (१७-६-१९२६) || ७ |- | १२. || कुछ उलझे हुए प्रश्न (१७-६-१९२६) || १२ |- | १३. || खादी-केन्द्रोंके व्यवस्थापकोंसे (१७-६-१९२६) || १४ |- | १४. || नीलगिरि जिलेमें खादी (१७-६-१९२६) || १५ |- | १५. || पशु-धन (१७-६-१९२६) || १५ |- | १६. || खादीकी फेरी (१७-६-१९२६) || १६ |- | १७. || पत्र : परशुराम मेहरोत्राको (१८-६-१९२६) || १७ |- | १८. || पत्र : किशनसिंह चावड़ाको (१८-६-१९२६) || १७ |- | १९. || पत्र : फूलसिंहको (१८-६-१९२६) || १८ |- | २०. || पत्र : देवदास गांधीको (१८-६-१९२६) || १८ |- | २१. || सन्देश : नेलौर आदि-आन्ध्र सम्मेलनको (१९-६-१९२६ या उससे पूर्व) || १९ |- | २२. || पत्र : वीरेन्द्रनाथ सेनगुप्तको (१९-६-१९२६) || १९ |- | २३. || पत्र : ए॰ एस॰ डेविडको (१९-६-१९२६) || २१ |}<noinclude></noinclude> juvc47kbkyu9p07lfxttp44ufgegrj9 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१८ 250 186596 675611 673470 2026-09-04T01:11:14Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|चौदह}}</noinclude>{|width=100% |- | २४. || पत्र : एस॰ रामनाथनको (१९-६-१९२६) || २१ |- | २५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१९-६-१९२६) || २२ |- | २६. || पत्र : डी॰ एन॰ बहादुरजीको (१९-६-१९२६) || २३ |- | २७. || पत्र : शान्तिसुधा घोषको (१९-६-१९२६) || २३ |- | २८. || पत्र : गंगाबहन मजमूदारको (१९-६-१९२६) || २४ |- | २९. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (१९-६-१९२६) || २४ |- | ३०. || विविध : मरणोत्तर भोज; शराबकी दुकानें और पारसी (२०-६-१९२६) || २५ |- | ३१. || सूरतमें खादी (२०-६-१९२६) || २७ |- | ३२. || नेपालमें यज्ञ-चक्र (२०-६-१९२६) || २७ |- | ३३. || पत्र : कृष्णदासको (२०-६-१९२६) || २८ |- | ३४. || पत्र : तुलसीदासको (२१-६-१९२६) || २९ |- | ३५. || पत्र : डॉ॰ दलालको (२१-६-१९२६) || ३० |- | ३६. || पत्र : पट्टाभि सीतारमैयाको (२२-६-१९२६) || ३० |- | ३७. || पत्र : एन॰ एस॰ वरदाचारीको (२२-६-१९२६) || ३१ |- | ३८. || एक पत्र (२२-६-१९२६) || ३२ |- | ३९. || पत्र : मुहम्मद शफीको (२२-६-१९२६) || ३३ |- | ४०. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (२२-६-१९२६) || ३४ |- | ४१. || पत्र : पेरीन कैप्टेनको (२२-६-१९२६) || ३५ |- | ४२. || पत्र : के॰ टी॰ मैथ्यूको (२२-६-१९२६) || ३६ |- | ४३. || पत्र : वी॰ वी॰ दास्तानेको (२२-६-१९२६) || ३७ |- | ४४. || पत्र : तीरथराम तनेजाको (२२-६-१९२६) || ३७ |- | ४५. || पत्र : भूपेन्द्रनारायण सेनको (२२-६-१९२६) || ३८ |- | ४६. || पत्र : चम्पाबहन मेहताको (२२-६-१९२६) || ३९ |- | ४७. || पत्र : मथुरादास त्रिकमजीको (२२-६-१९२६) || ४० |- | ४८. || पत्र : दूदाभाईको (२२-६-१९२६) || ४० |- | ४९. || पत्र : विष्णु करन्दीकरको (२३-६-१९२६) || ४१ |- | ५०. || पत्र : एस्थर मेननको (२३-६-१९२६) || ४२ |- | ५१. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (२३-६-१९२६) || ४३ |- | ५२. || पत्र : नाजुकलाल नन्दलाल चोकसीको (२३-६-१९२६) || ४३ |- | ५३. || पत्र : जगजीवनको (२३-६-१९२६) || ४४ |- | ५४. || पत्र : शम्भुशंकरको (२३-६-१९२६) || ४४ |- | ५५. || पत्र : नानाभाई भट्टको (२३-६-१९२६) || ४५ |}<noinclude></noinclude> 0gzcskqor4045z2llrzdggq19577lja पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/१९ 250 186597 675612 673477 2026-09-04T01:11:48Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|पन्द्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ५६. || अन्य देशोंमें चरखा (२४-६-१९२६) || ४६ |- | ५७. || भारत सेवक समाज सहायता-कोष (२४-६-१९२६) || ४६ |- | ५८. || आत्मत्याग (२४-६-१९२६) || ४७ |- | ५९. || 'महात्माजीका हुक्म' (२४-६-१९२६) || ४९ |- | ६०. || अखिल भारतीय चरखा संघके सदस्योंके लिए (२४-६-१९२६) || ५१ |- | ६१. || टिप्पणियाँ : ग्राम-संगठन; एक विडम्बना; सच्चा गुरु (२४-६-१९२६) || ५२ |- | ६२. || 'हिन्दी नवजीवन' के पाठकोंसे (२४-६-१९२६) || ५४ |- | ६३. || पत्र : देवी वेस्टको (२४-६-१९२६) || ५५ |- | ६४. || पत्र : विलियम पैटनको (२४-६-१९२६) || ५६ |- | ६५. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२४-६-१९२६) || ५६ |- | ६६. || पत्र : लक्ष्मीदास आसरको (२४-६-१९२६) || ५७ |- | ६७. || पत्र : प्रभालक्ष्मीको (२४-६-१९२६) || ५८ |- | ६८. || पत्र : देवदास गांधीको (२४-६-१९२६) || ५९ |- | ६९. || पत्र : देवदास गांधीको (२५-६-१९२६) || ५९ |- | ७०. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (२६-६-१९२६) || ६० |- | ७१. || पत्र : गोकुलदास हीरजी ठक्करको (२६-६-१९२६) || ६० |- | ७२. || शंकाका भूत (२७-६-१९२६) || ६१ |- | ७३. || टिप्पणियाँ : सणोसलीमें कताई; चौधराओंमें आत्मशुद्धि; ग्राम-व्यवस्था; भूल-सुधार; सच्चा गुरु (२७-६-१९२६) || ६२ |- | ७४. || पत्र : जी॰ डी॰ चटर्जीको (२७-६-१९२६) || ६५ |- | ७५. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (२७-६-१९२६) || ६६ |- | ७६. || पत्र : एस॰ शंकरको (२७-६-१९२६) || ६६ |- | ७७. || पत्र : डी॰ एन॰ बहादुरजीको (२७-६-१९२६) || ६७ |- | ७८. || पत्र : भगवानजी मेहताको (२७-६-१९२६) || ६८ |- | ७९. || पत्र : लक्ष्मीदास पु॰ आसरको (२७-६-१९२६) || ६९ |- | ८०. || पत्र : देवदास गांधीको (२७-६-१९२६) || ६९ |- | ८१. || पत्र : राय प्रभुदास भीखाभाईको (२७-६-१९२६) || ७० |- | ८२. || पत्र : वासन्ती देवी दासको (२९-६-१९२६) || ७१ |- | ८३. || पत्र : नारणदास आनन्दजीको (२९-६-१९२६) || ७१ |- | ८४. || पत्र : मोतीलालको (२९-६-१९२६) || ७२ |- | ८५. || पत्र : उर्मिला देवीको (३०-६-१९२६) || ७३ |- | ८६. || पत्र : इग्नेशियसको (३०-६-१९२६) || ७४ |}<noinclude></noinclude> brzpwy60so1d33imoobdd6gih75jljt पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२० 250 186598 675613 673478 2026-09-04T01:12:23Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सोलह}}</noinclude>{|width=100% |- | ८७. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (३०-६-१९२६) || ७४ |- | ८८. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (३०-६-१९२६) || ७६ |- | ८९. || अखिल भारतीय गोरक्षा मण्डलके आय-व्ययका ब्योरा (१-७-१९२६) || ७६ |- | ९०. || रंगभेद बनाम स्वदेशी (१-७-१९२६) || ७७ |- | ९१. || अनीतिकी राह पर - १ (१-७-१९२६) || ८० |- | ९२. || टिप्पणियाँ : बिहारमें खादी प्रदर्शनियाँ; प्राध्यापकको खादी भेंट; मैसूरमें खद्दर; मान्यता कौन दे? (१-७-१९२६) || ८२ |- | ९३. || अखिल भारतीय देशबन्धु स्मारक-कोष (१-७-१९२६) || ८५ |- | ९४. || पत्र : सेवकराम करमचन्दको (२-७-१९२६) || ८६ |- | ९५. || पत्र : सतकौड़ीपति रायको (२-७-१९२६) || ८७ |- | ९६. || पत्र : रामेश्वरदास पोद्दारको (२-७-१९२६) || ८७ |- | ९७. || पत्र : द॰ बा॰ कालेलकरको (२-७-१९२६) || ८८ |- | ९८. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (३-७-१९२६) || ९० |- | ९९. || पत्र : शालिग्राम शास्त्रीको (३-७-१९२६) || ९१ |- | १००. || गारियाधारमें खादी-कार्य (४-७-१९२६) || ९१ |- | १०१. || रजस्वला क्या करे? (४-७-१९२६) || ९३ |- | १०२. || गुजरात खादी प्रचारक मण्डल (४-७-१९२६) || ९३ |- | १०३. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (५-७-१९२६) || ९४ |- | १०४. || पत्र : 'हिन्दू' के सम्पादकको (५-७-१९२६) || ९५ |- | १०५. || सन्देश : 'हिन्दू' के लिए (५-७-१९२६) || ९५ |- | १०६. || पत्र : मणिलाल गांधीको (५-७-१९२६) || ९६ |- | १०७. || पत्र : तेहमीना खम्भाताको (६-७-१९२६) || ९७ |- | १०८. || सन्देश (७-७-१९२६) || ९८ |- | १०९. || पत्र : नरगिस कैप्टेनको (७-७-१९२६) || ९८ |- | ११०. || पत्र : आ॰ टे॰ गिडवानीको (७-७-१९२६) || ९९ |- | १११. || पत्र : वी॰ बी॰ तैयरको (७-७-१९२६) || १०० |- | ११२. || पत्र : भूपेन्द्रनारायण सेनको (७-७-१९२६) || १०० |- | ११३. || पत्र : कुमारी कैथरीन मेयोको (७-७-१९२६) || १०१ |- | ११४. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (७-७-१९२६) || १०१ |- | ११५. || टिप्पणियाँ : भारत सेवक समाज (सर्वेन्ट्स ऑफ इंडिया सोसाइटी) को सहायता; त्यागकी सीमा; कुएँसे निकल कर (८-७-१९२६) || १०२ |- | ११६. || मनुष्यतासे पहले पशुता (८-७-१९२६) || १०५ |}<noinclude></noinclude> 3vxqtn6e05hxxrh4zrebdnowixamxza पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२१ 250 186599 675614 673481 2026-09-04T01:13:30Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>{{gap}}{{right|३१}}</noinclude> ajx6po64arb2st4iidqiddnekg7n6oe 675615 675614 2026-09-04T01:13:51Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>{{gap}}{{left|३१}}</noinclude> rqrcyc9nmmdfmx2wlxjiqkr0g0k7ggw 675616 675615 2026-09-04T01:14:21Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>{{gap|1em}}{{left|३१}}</noinclude> 68fwcq8z6g3urdbr0mve0avg4x5vnrv 675617 675616 2026-09-04T01:14:50Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>{{gap|{{left|३१}}}}</noinclude> 6lnqorpp6jxl9au24nkv8tkaua56yyd 675618 675617 2026-09-04T01:15:28Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>:३१</noinclude> lcfzy3gwk6ptsxkoj9ynvycb1uu5fso 675619 675618 2026-09-04T01:16:14Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्रह}}</noinclude>{|width=100% |- | ११७. || अनीतिकी राहपर - २ (८-७-१९२६) || १०९ |- | ११८. || पत्र : पुरुषोत्तम रामचन्द्र लेलेको (८-७-१९२६) || १११ |- | ११९. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (८-७-१९२६) || ११२ |- | १२०. || पत्र : कृष्णदासको (८-७-१९२६) || ११३ |- | १२१. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (८-७-१९२६) || ११४ |- | १२२. || पत्र : लालचन्द जयचन्द वोराको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२३. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (८-७-१९२६) || ११५ |- | १२४. || पत्र : जमनादास गांधीको (८-७-१९२६) || ११६ |- | १२५. || पत्र : श्रीमती आर॰ आर्मस्ट्राँग और श्रीमती पी॰ आर॰ हॉवर्डको (९-७-१९२६) || ११७ |- | १२६. || पत्र : सी॰ विजयराघवाचारियरको (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२७. || एक पत्र (९-७-१९२६) || ११८ |- | १२८. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (९-७-१९२६) || ११९ |- | १२९. || पत्र : कान्तिलालको (९-७-१९२६) || १२० |- | १३०. || पत्र : नानाभाई भट्टको (९-७-१९२६) || १२१ |- | १३१. || सन्देश : 'नायक' को (१०-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १२१ |- | १३२. || पत्र : वी॰ आर॰ कोठारीको (१०-७-१९२६) || १२२ |- | १३३. || पत्र : ए॰ ए॰ पॉलको (१०-७-१९२६) || १२३ |- | १३४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३५. || पत्र : गोपालदास मकनदासको (१०-७-१९२६) || १२४ |- | १३६. || कातनेका अर्थ (११-७-१९२६) || १२५ |- | १३७. || एक पत्र (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३८. || पत्र : धरमशी भानजी खोजाको (११-७-१९२६) || १२७ |- | १३९. || पत्र : नौतमलाल एम॰ खण्डेरियाको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४०. || पत्र : अम्बालाल साराभाईको (११-७-१९२६) || १३० |- | १४१. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१२-७-१९२६) || १३३ |- | १४२. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१३-७-१९२६) || १३४ |- | १४३. || सन्देश : 'सर्चलाइट' को (१४-७-१९२६ या उससे पूर्व) || १३५ |- | १४४. || एक पत्र (१४-७-१९२६) || १३५ |- | १४५. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१४-७-१९२६) || १३६ |- | १४६. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१४-७-१९२६) || १३७ |- | १४७. || एक महान् हृदय (१५-७-१९२६) || १३८ |}<noinclude>{{gap}}३१</noinclude> 6ashs9slb7w15vaqymgwqg9rzt6owdz पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२२ 250 186600 675620 673484 2026-09-04T01:16:46Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|अठारह}}</noinclude>{|width=100% |- | १४८. || छात्र और असहयोग (१५-७-१९२६) || १३९ |- | १४९. || अनीतिकी राहपर - ३ (१५-७-१९२६) || १४१ |- | १५०. || एक महान देशभक्त (१५-७-१९२६) || १४७ |- | १५१. || अहिंसा -- सबसे बड़ी ताकत (१५-७-१९२६) || १४८ |- | १५२. || पत्र : किर्बी पेजको (१५-७-१९२६) || १५० |- | १५३. || पत्र : कुरूर नीलकण्ठन नम्बूद्रिपादको (१५-७-१९२६) || १५१ |- | १५४. || पत्र : सलिवतीश्वरन्को (१५-७-१९२६) || १५२ |- | १५५. || पत्र : बी॰ जी॰ हॉर्निमैनको (१५-७-१९२६) || १५२ |- | १५६. || पत्र : आ॰ टे॰ गिडवानीको (१५-७-१९२६) || १५३ |- | १५७. || पत्र : देवरत्नको (१५-७-१९२६) || १५४ |- | १५८. || पत्र : बलवन्तराय भगवानजी मनियारको (१५-७-१९२६) || १५४ |- | १५९. || पत्र : हरिभाऊ उपाध्यायको (१५-७-१९२६) || १५५ |- | १६०. || पत्र : एस्थर मेननको (१६-७-१९२६) || १५६ |- | १६१. || पत्र : जफर-उल-मुल्क अल्वीको (१६-७-१९२६) || १५७ |- | १६२. || पत्र : डी॰ एन॰ बहादुरजीको (१६-७-१९२६) || १५८ |- | १६३. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१६-७-१९२६) || १५९ |- | १६४. || पत्र : मोहनलाल पण्ड्याको (१६-७-१९२६) || १६० |- | १६५. || पत्र : आदम सालेहअलीभाईको (१६-७-१९२६) || १६१ |- | १६६. || पत्र : बी॰ जी॰ हॉर्निमैनको (१७-७-१९२६) || १६१ |- | १६७. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (१७-७-१९२६) || १६२ |- | १६८. || पत्र : शंकरलाल बैंकरको (१७-७-१९२६) || १६३ |- | १६९. || पत्र : गुलबाई और शीरींबाईको (१७-७-१९२६) || १६४ |- | १७०. || एक अटपटा सवाल (१८-७-१९२६) || १६४ |- | १७१. || सूतका बल और प्रकार (१८-७-१९२६) || १६७ |- | १७२. || टिप्पणी : पाँच तलावड़ामें कपास संग्रह (१८-७-१९२६) || १६९ |- | १७३. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१९-७-१९२६) || १७० |- | १७४. || पत्र : डाह्याभाई मनोरदास पटेलको (१९-७-१९२६) || १७१ |- | १७५. || पत्र : चमन कविको (१९-७-१९२६) || १७१ |- | १७६. || पत्र : नानाभाई भट्टको (१९-७-१९२६) || १७२ |- | १७७. || पत्र : के॰ राजगोपालाचारीको (२०-७-१९२६) || १७३ |- | १७८. || पत्र : सी॰ वी॰ रंगनचेट्टीको (२०-७-१९२६) || १७४ |- | १७९. || पत्र : सर हैरॉल्ड मैनको (२०-७-१९२६) || १७५ |}<noinclude></noinclude> 28csnrzudnu731mgd2eacnwokmv3e55 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२३ 250 186601 675621 674096 2026-09-04T01:17:24Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|उन्नीस}}</noinclude>{|width=100% |- | १८०. || पत्र : उर्मिला देवीको (२०-७-१९२६) || १७६ |- | १८१. || पत्र : बासन्ती देवी दासको (२०-७-१९२६) || १७७ |- | १८२. || पत्र : सुजाताको (२०-७-१९२६) || १७७ |- | १८३. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२०-७-१९२६) || १७८ |- | १८४. || पत्र : ए॰ एम॰ सिम्सनको (२०-७-१९२६) || १८० |- | १८५. || पत्र : परमानन्द कुँवरजीको (२०-७-१९२६) || १८० |- | १८६. || पत्र : सैयद हैदर रजाको (२१-७-१९२६) || १८२ |- | १८७. || पत्र : आर॰ बी॰ ग्रेगको (२१-७-१९२६) || १८३ |- | १८८. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (२१-७-१९२७) || १८४ |- | १८९. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (२१-७-१९२६) || १८५ |- | १९०. || पत्र : नाजुकलाल नन्दलाल चोकसीको (२१-७-१९२६) || १८५ |- | १९१. || पत्र : रेवाशंकर ज॰ झवेरीको (२१-७-१९२६) || १८६ |- | १९२. || पत्र : प्रभुदास भीखाभाईको (२१-७-१९२६) || १८७ |- | १९३. || राष्ट्रीयता और ईसाई धर्म (२२-७-१९२६) || १८८ |- | १९४. || वह गोलमेज परिषद् (२२-७-१९२६) || १८८ |- | १९५. || अनीतिकी राहपर - ४ (२२-७-१९२६) || १९० |- | १९६. || कोचीनमें हाथकताई (२२-७-१९२६) || १९५ |- | १९७. || पत्र : नॉर्मन लीजको (२३-७-१९२६) || १९६ |- | १९८. || पत्र : ई॰ स्टेनले जोन्सको (२३-७-१९२६) || १९८ |- | १९९. || पत्र : अ॰ वा॰ गोदरेजको (२३-७-१९२६) || १९९ |- | २००. || पत्र : लक्ष्मीदास पु॰ आसरको (२३-७-१९२६) || २०० |- | २०१. || पत्र : पूंजाभाई शाहको (२३-७-१९२६) || २०० |- | २०२. || पत्र : गोपालराव कुलकर्णीको (२४-७-१९२६) || २०१ |- | २०३. || पत्र : मगनलाल सुन्दरजीको (२४-७-१९२६) || २०२ |- | २०४. || पत्र : विट्ठलभाई झ॰ पटेलको (२५-७-१९२६) || २०२ |- | २०५. || पत्र : विट्ठलभाई झ॰ पटेलको (२५-७-१९२६) || २०३ |- | २०६. || पत्र : रामदास गांधीको (२५-७-१९२६) || २०४ |- | २०७. || पत्र : काकूको (२५-७-१९२६) || २०५ |- | २०८. || पत्र : बलवन्तराय भ॰ मनियारको (२५-७-१९२६) || २०५ |- | २०९. || पत्र : ए॰ आई॰ काजीको (२६-७-१९२६) || २०६ |- | २१०. || पत्र : जी॰ एन॰ कानिटकरको (२६-७-१९२६) || २०७ |- | २११. || सन्देश : महाराष्ट्रकी जनताके नाम (२६-७-१९२६) || २०७ |}<noinclude></noinclude> pzpzkzsh9ctprehiv8h7imqsvlpyn1r पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२४ 250 186602 675622 674098 2026-09-04T01:18:00Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|बीस}}</noinclude>{|width=100% |- | २१२. || पत्र : गंगाधरराव देशपाण्डेको (२७-७-१९२६) || २०८ |- | २१३. || पत्र : सुरेशचन्द्र बनर्जीको (२७-७-१९२६) || २०९ |- | २१४. || पत्र : जनकधारी प्रसादको (२७-७-१९२६) || २१० |- | २१५. || पत्र : जमनालाल बजाजको (२७-७-१९२६) || २१० |- | २१६. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (२७-७-१९२६) || २११ |- | २१७. || पत्र : जगजीवन तलेकचन्द दरबारीको (२७-७-१९२६) || २११ |- | २१८. || पत्र : रमणलाल भोगीलाल चिनायको (२७-७-१९२६) || २१२ |- | २१९. || पत्र : नानाभाई भट्टको (२७-७-१९२६) || २१२ |- | २२०. || पत्र : आनन्दानन्दको (२७-७-१९२६) || २१३ |- | २२१. || पत्र : वीरसुत त्रिभुवनको (२७-७-१९२६) || २१३ |- | २२२. || पत्र : छोटालाल मो॰ कामदारको (२७-७-१९२६) || २१४ |- | २२३. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (२८-७-१९२६) || २१५ |- | २२४. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (२८-७-१९२६) || २१६ |- | २२५. || पत्र : डा॰ मुरारीलालको (२८-७-१९२६) || २१६ |- | २२६. || पत्र : डब्ल्यू॰ एच॰ वाइजरको (२८-७-१९२६) || २१७ |- | २२७. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२८-७-१९२६) || २१७ |- | २२८. || पत्र : सर हैरॉल्ड मैनको (२८-७-१९२६) || २१८ |- | २२९. || पत्र : हेमप्रभादेवीको (२८-७-१९२६) || २१८ |- | २३०. || पत्र : पानाचन्द शाहको (२८-७-१९२६) || २१९ |- | २३१. || पत्र : ए॰ बी॰ गोदरेजको (२८-७-१९२६) || २१९ |- | २३२. || अस्पृश्यता-रूपी रावण (२९-७-१९२६) || २२० |- | २३३. || शास्त्राज्ञा बनाम बुद्धि (२९-७-१९२६) || २२२ |- | २३४. || अखिल भारतीय तिलक स्मारक कोष (२९-७-१९२६) || २२४ |- | २३५. || अनीतिकी राहपर - ५ (२९-७-१९२६) || २२६ |- | २३६. || लगनका पुरस्कार (२९-७-१९२६) || २३१ |- | २३७. || टिप्पणियाँ : कुछ बंगाली महिलाओंसे; डटकर कताई; कातनेका कारण (२९-७-१९२६) || २३२ |- | २३८. || पत्र : पैन एशियाटिक सोसाइटी, पीकिंगको (२९-७-१९२६) || २३३ |- | २३९. || पत्र : एच॰ कैलेनबैकको (२९-७-१९२६) || २३४ |- | २४०. || पत्र : धनगोपाल मुकर्जीको (२९-७-१९२६) || २३५ |- | २४१. || पत्र : एच॰ एस॰ वॉल्डो पोलकको (२९-७-१९२६) || २३६ |- | २४२. || पत्र : ई॰ सी॰ कार्टरको (२९-७-१९२६) || २३७ |}<noinclude></noinclude> bkw3cyvqpt4004hmj6end9hyfpvzcnz पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२५ 250 186603 675623 674102 2026-09-04T01:18:29Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|इक्कीस}}</noinclude>{|width=100% |- | २४३. || पत्र : माँड चीजमैनको (२९-७-१९२६) || २३७ |- | २४४. || पत्र : एस॰ पी॰ मेननको (२९-७-१९२६) || २३८ |- | २४५. || पत्र : प्रभाशंकर अभयचन्दको (२९-७-१९२६) || २३९ |- | २४६. || पत्र : पूंजाभाई शाहको (२९-७-१९२६) || २३९ |- | २४७. || पत्र : शम्भुशंकरको (२९-७-१९२६) || २४० |- | २४८. || पत्र : जी॰ एन॰ कानिटकरको (३०-७-१९२६) || २४० |- | २४९. || पत्र : मोतीलाल रायको (३०-७-१९२६) || २४१ |- | २५०. || पत्र : आ॰ टे॰ गिडवानीको (३०-७-१९२६) || २४२ |- | २५१. || पत्र : सतीशचन्द्र मुकर्जीको (३०-७-१९२६) || २४३ |- | २५२. || पत्र : एस॰ एच॰ थत्तेको (३-७-१९२६) || २४३ |- | २५३. || पत्र : जमनालाल बजाजको (३०-७-१९२६) || २४४ |- | २५४. || पत्र : नानाभाई भट्टको (३०-७-१९२६) || २४५ |- | २५५. || पत्र : देवचन्द पारेखको (३०-७-१९२६) || २४६ |- | २५६. || पत्र : सज्जादीन मिर्जाको (३१-७-१९२६) || २४७ |- | २५७. || पत्र : बहरामजी खम्भाताको (३१-७-१९२६) || २४८ |- | २५८. || पत्र : फूलचन्द शाहको (३१-७-१९२६) || २४८ |- | २५९. || पत्र : गोरधनभाई मो॰ पटेलको (३१-७-१९२७) || २४९ |- | २६०. || प्रतिज्ञाका रहस्य (१-८-१९२६) || २४९ |- | २६१. || बालिकाका वध (१-८-१९२६) || २५१ |- | २६२. || भूल-सुधार (१-८-१९२६) || २५२ |- | २६३. || भिखारी साधु (१-८-१९२६) || २५३ |- | २६४. || पत्र : मु॰ रा॰ जयकरको (१-८-१९२६) || २५४ |- | २६५. || पत्र : विट्ठलभाई झ॰ पटेलको (१-८-१९२६) || २५५ |- | २६६. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (१-८-१९२६) || २५६ |- | २६७. || पत्र : विट्ठलदास जेराजाणीको (१-८-१९२६) || २५७ |- | २६८. || पत्र : हरिभाऊ उपाध्यायको (१-८-१९२६) || २५७ |- | २६९. || पत्र : एम॰ एल॰ गुप्ताको (१-८-१९२६) || २५८ |- | २७०. || सन्देश : जैन स्वयंसेवक सम्मेलनको (२-८-१९२६) || २५८ |- | २७१. || पत्र : ख्वाजाको (२-८-१९२६) || २५९ |- | २७२. || पत्र : छगनलाल पी॰ नाणावटीको (३-८-१९२६) || २५९ |- | २७३. || पत्र : देवदास गांधीको (३-८-१९२६) || २६० |- | २७४. || पत्र : मोहनलाल पण्ड्याको (३-८-१९२६) || २६१ |}<noinclude></noinclude> 79lrpi4s4l7pkfobtm5yb96sr8xsej4 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२६ 250 186604 675624 674105 2026-09-04T01:19:00Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|बाईस}}</noinclude>{|width=100% |- | २७५. || तार : जमनालाल बजाजको (३-८-१९२६ या उसके पश्चात्) || २६२ |- | २७६. || पत्र : क॰ नटराजनको (४-८-१९२६) || २६२ |- | २७७. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (४-८-१९२६) || २६४ |- | २७८. || पत्र : द॰ बा॰ कालेलकरको (४-८-१९२६) || २६५ |- | २७९. || पत्र : रमणीयराम गो॰ त्रिपाठीको (४-८-१९२६) || २६६ |- | २८०. || पत्र : राधाकृष्ण बजाजको (४-८-१९२६) || २६७ |- | २८१. || कर्नाटकमें खादी (५-८-१९२६) || २६८ |- | २८२. || अनीतिकी राहपर - ६ (५-८-१९२६) || २६९ |- | २८३. || थोपा हुआ वैधव्य (५-८-१९२६) || २७३ |- | २८४. || विद्यालयोंमें कताई (५-८-१९२६) || २७५ |- | २८५. || पत्र : धीरेन्द्रचन्द्र लाहिड़ीको (५-८-१९२६) || २७६ |- | २८६. || पत्र : बच्छराज जमनालालको (५-८-१९२६) || २७७ |- | २८७. || पत्र : प्रद्युम्नराय वी॰ शुक्लको (५-८-१९२६) || २७७ |- | २८८. || पत्र : जी॰ सीताराम शास्त्रीको (६-८-१९२६) || २७८ |- | २८९. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (६-८-१९२६) || २७८ |- | २९०. || पत्र : गंगाबहनको (६-८-१९२६) || २८० |- | २९१. || पत्र : आ॰ टे॰ गिडवानीको (६-८-१९२६) || २८० |- | २९२. || पत्र : छोटालाल गांधीको (६-८-१९२६) || २८१ |- | २९३. || पत्र : नानाभाई भट्टको (६-८-१९२६) || २८२ |- | २९४. || पत्र : रामानन्दको (६-८-१९२६) || २८३ |- | २९५. || पत्र : देवेन्द्रनाथ मैत्रको (७-८-१९२६) || २८३ |- | २९६. || पत्र : प्रभाशंकर पट्टणीको (७-८-१९२६) || २८४ |- | २९७. || पत्र : फूलचन्द कस्तूरचन्द शाहको (७-८-१९२६) || २८५ |- | २९८. || पत्र : मूलचन्द उ॰ पारेखको (७-८-१९२६) || २८५ |- | २९९. || पत्र : रामेश्वरको (७-८-१९२६) || २८६ |- | ३००. || बैल बनाम मोटर (८-८-१९२६) || २८६ |- | ३०१. || राष्ट्रीय शालाएँ (८-८-१९२६) || २८७ |- | ३०२. || आचार्य ध्रुव और राष्ट्रीय शिक्षा (८-८-१९२६) || २८९ |- | ३०३. || पत्र : एस्थर मेननको (८-८-१९२६) || २९० |- | ३०४. || पत्र : परशुरामको (८-८-१९२६) || २९१ |- | ३०५. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (१०-८-१९२६) || २९१ |- | ३०६. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१०-८-१९२६) || २९२ |}<noinclude></noinclude> kne6ala7zhun407re30y6o82xu2n293 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२८ 250 186606 675625 674462 2026-09-04T01:19:54Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|चौबीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ३३९. || 'नवजीवन' प्रेमियोंको (१९-८-१९२६) || ३२७ |- | ३४०. || पत्र : पूंजाभाई शाहको (१९-८-१९२६) || ३२८ |- | ३४१. || पत्र : रुस्तमजी वाछा गांधीको (१९-८-१९२६) || ३२८ |- | ३४२. || तार : डा॰ सत्यपालको (२०-८-१९२६) || ३२९ |- | ३४३. || तार : मोतीलाल नेहरूको (२०-८-१९२६) || ३२९ |- | ३४४. || पत्र : मुत्तुस्वामी मुदलीको (२०-८-१९२६) || ३३० |- | ३४५. || पत्र : एस्थर मेननको (२०-८-१९२६) || ३३० |- | ३४६. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (२०-८-१९२६) || ३३१ |- | ३४७. || पत्र : रेहाना तैयबजीको (२१-८-१९२६) || ३३२ |- | ३४८. || राष्ट्रीय शालाएँ (२२-८-१९२६) || ३३३ |- | ३४९. || पत्र : मथुरादास त्रिकमजीको (२२-८-१९२६) || ३३५ |- | ३५०. || पत्र : लक्ष्मीदास आसरको (२४-८-१९२६) || ३३५ |- | ३५१. || पत्र : अवन्तिकाबाई गोखलेको (२५-८-१९२६) || ३३६ |- | ३५२. || पत्र : नानाभाई भट्टको (२५-८-१९२६) || ३३७ |- | ३५३. || टिप्पणियाँ : बुद्धिमानीका कदम; गुजरातके आँकड़े (२६-८-१९२६) || ३३७ |- | ३५४. || आँखें खोलनेवाले आँकड़े (२६-८-१९२६) || ३३८ |- | ३५५. || बाल-विवाहका अभिशाप (२६-८-१९२६) || ३४१ |- | ३५६. || टिप्पणियाँ : मालवीयजी और बंगाल सरकार; हिन्दुस्तानियोंका निष्कासनरंगभेद विधेयक; इसके भयानक परिणाम (२६-८-१९२६) || ३४२ |- | ३५७. || केवल आपके लिए ही क्यों? (२६-८-१९२६) || ३४५ |- | ३५८. || पत्र : अली हसनको (२६-८-१९२६) || ३४७ |- | ३५९. || पत्र : आर॰ ए॰ ऐडम्सको (२६-८-१९२६) || ३४८ |- | ३६०. || पत्र : तुलसी मेहरको (२७-८-१९२६) || ३४९ |- | ३६१. || पत्र : मरीचिको (२७-८-१९२६) || ३४९ |- | ३६२. || पत्र : नानाभाई भट्टको (२७-८-१९२६) || ३५० |- | ३६३. || पत्र : जी॰ सीताराम शास्त्रीको (२८-८-१९२६) || ३५० |- | ३६४. || पत्र : अवधनन्दनको (२८-८-१९२६) || ३५१ |- | ३६५. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (२९-८-१९२६) || ३५२ |- | ३६६. || पत्र : रेहाना तैयबजीको (२९-८-१९२६) || ३५२ |- | ३६७. || पत्र : शम्भुशंकरको (३०-८-१९२६) || ३५३ |- | ३६८. || पत्र : सुरेशचन्द्र बनर्जीको (१-९-१९२६) || ३५४ |- | ३६९. || पत्र : एस॰ ई॰ स्टोक्सको (१-९-१९२६) || ३५५ |}<noinclude></noinclude> pydtn12fz5tbnejxz8ajs6pvnlxz2h6 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/२९ 250 186607 675626 674464 2026-09-04T01:20:32Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|पच्चीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ३७०. || पत्र : बी॰ एस॰ टी॰ स्वामीको (१-९-१९२६) || ३५६ |- | ३७१. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (१-९-१९२६) || ३५७ |- | ३७२. || तार : हरिहर शर्माको (१-९-१९२६ या उसके पश्चात्) || ३५७ |- | ३७३. || टिप्पणियाँ : एक महान् उद्योगपति; मजबूरी क्यों?; कुली-भरतीकी बुराई; हिन्दू-मुस्लिम ऐक्य संघ (२-९-१९२६) || ३५७ |- | ३७४. || राष्ट्रीय शालाएँ (२-९-१९२६) || ३५९ |- | ३७५. || विधवा विवाह (२-९-१९२६) || ३६१ |- | ३७६. || 'बाइबिल' पढ़नेका गुनाह (२-९-१९२६) || ३६२ |- | ३७७. || वीरोचित त्याग (२-९-१९२६) || ३६५ |- | ३७८. || जीवनदायी शक्तिका संचय (२-९-१९२६) || ३६५ |- | ३७९. || पत्र : प्रभुदास भीखाभाईको (२-९-१९२६) || ३६८ |- | ३८०. || पत्र : स्वामी राघवानन्दको (३-९-१९२६) || ३६९ |- | ३८१. || पत्र : नॉर्मन लीजको (३-९-१९२६) || ३७० |- | ३८२. || पत्र : देवदास गांधीको (४-९-१९२६) || ३७१ |- | ३८३. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (५-९-१९२६) || ३७२ |- | ३८४. || पत्र : द॰ बा॰ कालेलकरको (५-९-१९२६) || ३७३ |- | ३८५. || पत्र : बलवन्तराय पारेखको (५-९-१९२६) || ३७४ |- | ३८६. || पत्र : एस॰ आर॰ देशपाण्डेको (६-९-१९२६) || ३७४ |- | ३८७. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (७-९-१९२६) || ३७५ |- | ३८८. || पत्र : जुगलकिशोर बिड़लाको (७-९-१९२६) || ३७५ |- | ३८९. || पत्र : राजेन्द्रप्रसादको (७-९-१९२६) || ३७६ |- | ३९०. || पत्र : लालजी नारणजीको (७-९-१९२६) || ३७६ |- | ३९१. || पत्र : रेवाशंकर झवेरीको (७-९-१९२६) || ३७७ |- | ३९२. || पत्र : नौरोजी बेलगाँववालाको (७-९-१९२६) || ३७८ |- | ३९३. || पत्र : कालूराम बाजोरियाको (७-९-१९२६) || ३७९ |- | ३९४. || पत्र : नानाभाई भट्टको (७-९-१९२६) || ३८० |- | ३९५. || सन्देश : भवानीदयालको (७-९-१९२६) || ३८० |- | ३९६. || पत्र : जयसुखलाल कृष्णलाल मेहताको (७-९-१९२६ या उसके पश्चात्) || ३८१ |- | ३९७. || अकर्ममें कर्म, (८-९-१९२६) || ३८१ |- | ३९८. || पत्र : कृष्णकान्त मालवीयको (८-९-१९२६) || ३८४ |- | ३९९. || पत्र : मीठूबहन पेटिटको (८-९-१९२६) || ३८४ |- | ४००. || पत्र : ठाकोरदास सुखड़ियाको (८-९-१९२६) || ३८५ |}<noinclude></noinclude> 4seg3bsur5razggk1lob4qrgolsvv43 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३० 250 186608 675627 674467 2026-09-04T01:21:05Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|छब्बीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ४०१. || पत्र : प्यारेलाल नैयरको (८-९-१९२६) || ३८६ |- | ४०२. || पत्र : छोटालाल तेजपालको (८-९-१९२६) || ३८७ |- | ४०३. || विद्यार्थियोंकी दुर्दशा (९-९-१९२६) || ३८७ |- | ४०४. || अनीतिकी राहपर - ९ (९-९-१९२६) || ३८९ |- | ४०५. || टिप्पणियाँ : आगामी कांग्रेसके सभापति; अनुकरणीय; अछूतोंमें भी अछूत; झूठका अम्बार, (९-९-१९२६) || ३८९ |- | ४०६. || बालविवाहके समर्थनमें (९-९-१९२६) || ३९२ |- | ४०७. || श्रमका गौरव (९-९-१९२६) || ३९६ |- | ४०८. || कुएँसे निकले, खाईमें गिरे (९-९-१९२६) || ३९७ |- | ४०९. || पत्र : बम्बई विश्वविद्यालयके पंजीयकको (९-९-१९२६) || ४०० |- | ४१०. || पत्र : आ॰ टे॰ गिडवानीको (९-९-१९२६) || ४०० |- | ४११. || पत्र : जोजेफ बैप्टिस्टाको (९-९-१९२६) || ४०१ |- | ४१२. || पत्र : एस॰ डी॰ देवको (९-९-१९२६) || ४०१ |- | ४१३. || पत्र : देवराजको (९-९-१९२६) || ४०२ |- | ४१४. || पत्र : बेचर भाणजीको (९-९-१९२६) || ४०३ |- | ४१५. || पत्र : भीखाईजी पालमकोटको (९-९-१९२६) || ४०३ |- | ४१६. || पत्र : जी॰ एन॰ कानिटकरको (१०-९-१९२६) || ४०४ |- | ४१७. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (१०-९-१९२६) || ४०५ |- | ४१८. || पत्र : महाराजा नाभाको (१०-९-१९२६) || ४०५ |- | ४१९. || पत्र : एस॰ एस॰ मोटगीको (१०-९-१९२६) || ४०७ |- | ४२०. || पत्र : आर॰ सूर्यनारायण रावको (१०-९-१९२६) || ४०८ |- | ४२१. || पत्र : शौकत अलीको (१०-९-१९२६) || ४०९ |- | ४२२. || पत्र : वी॰ एन॰ आप्टेको (१०-९-१९२६) || ४०९ |- | ४२३. || पत्र : द॰ बा॰ कालेलकरको (१०-९-१९२६) || ४१० |- | ४२४. || पत्र : परमानन्द सैम्युअल्स लालको (११-९-१९२६) || ४११ |- | ४२५. || पत्र : लाला लाजपतरायको (११-९-१९२६) || ४१२ |- | ४२६. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (११-९-१९२६) || ४१२ |- | ४२७. || पत्र : नानाभाई भट्टको (११-९-१९२६) || ४१३ |- | ४२८. || सत्याग्रह अथवा दुराग्रह (१२-९-१९२६) || ४१३ |- | ४२९. || धर्म-संकट (१२-९-१९२६) || ४१५ |- | ४३०. || पत्र : विलियम डुलको (१२-९-१९२६) || ४१६ |- | ४३१. || पत्र : रेवरेंड डी॰ डब्ल्यू॰ ड्रयूको (१२-९-१९२६) || ४१७ |}<noinclude></noinclude> dn6tnd8pddivaev9cvh03ni1culy5j9 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३१ 250 186609 675628 674470 2026-09-04T01:21:35Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|सत्ताईस}}</noinclude>{|width=100% |- | ४३२. || पत्र : एम॰ मगरिजको (१२-९-१९२६) || ४१८ |- | ४३३. || पत्र : ऋषभदासको (१४-९-१९२६) || ४१९ |- | ४३४. || पत्र : पुरुषोत्तम पटवर्धनको (१४-९-१९२६) || ४२० |- | ४३५. || तार : ए॰ ए॰ पॉलको (१५-९-१९२६) || ४२१ |- | ४३६. || सन्देश : आफ्रिकी शिष्टमण्डलको (१५-९-१९२६) || ४२१ |- | ४३७. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (१५-९-१९२६) || ४२२ |- | ४३८. || पत्र : भवानीदयालको (१५-९-१९२६) || ४२३ |- | ४३९. || पत्र : मथुरादास त्रिकमजीको (१५-९-१९२६) || ४२४ |- | ४४०. || टिप्पणियाँ : शाहाबादके स्कूलोंमें चरखा; हिन्दुस्तानी पाठ्यपुस्तकें (१६-९-१९२६) || ४२४ |- | ४४१. || विद्यार्थियोंका धर्म (१६-९-१९२६) || ४२६ |- | ४४२. || मनोवृत्तियोंका प्रभाव (१६-९-१९२६) || ४२७ |- | ४४३. || अनिवार्य भरतीका विरोध (१६-९-१९२६) || ४३० |- | ४४४. || खादी कर्मचारी मण्डलके सम्बन्धमें (१६-९-१९२६) || ४३२ |- | ४४५. || पत्र : शौकत अलीको (१६-९-१९२६) || ४३४ |- | ४४६. || पत्र : प्राणजीवन मेहताको (१६-९-१९२६) || ४३५ |- | ४४7. || पत्र : एस्थर मेननको (१७-९-१९२६) || ४३५ |- | ४४८. || पत्र : फेंसिसका स्टेंडेनैथको (१७-९-१९२६) || ४३६ |- | ४४९. || पत्र : कुमारी हेलन हॉसडिंगको (१७-९-१९२६) || ४३७ |- | ४५०. || पत्र : वी॰ ए॰ वाडियाको (१७-९-१९२६) || ४३८ |- | ४५१. || पत्र : सेवकराम करमचन्दको (१७-९-१९२६) || ४३८ |- | ४५२. || पत्र : वी॰ एम॰ मजूमदारको (१७-९-१९२६) || ४४० |- | ४५३. || पत्र : गोपबन्धुदासको (१८-९-१९२६) || ४४१ |- | ४५४. || पत्र : प्यारेलालको (१८-९-१९२६) || ४४२ |- | ४५५. || पत्र : आर॰ के॰ करन्थाको (१८-९-१९२६) || ४४३ |- | ४५६. || पत्र : स्वामी कुवलयानन्दको (१८-९-१९२६) || ४४३ |- | ४५७. || पत्र : एस॰ नारायण अय्यरको (१८-९-१९२६) || ४४४ |- | ४५८. || एक पत्र (१८-९-१९२६) || ४४५ |- | ४५९. || पत्र : नरहरि परीखको (१८-९-१९२६) || ४४५ |- | ४६०. || टिप्पणियाँ : सनातन प्रश्न; परमेश्वरका ध्यान धरना चाहिये या नहीं?; अगर ध्यान जरूरी हो तो उसकी प्रक्रिया क्या हो?; ईश्वका रूप कैसा है?; चरखा और आत्मशुद्धि; पुराना चरखा-गीत (१९-९-१९२६) || ४४६ |- | ४६१. || भेंट : 'नेटाल एडवर्टाइजर' के प्रतिनिधिसे (१९-९-१९२६) || ४४८ |}<noinclude></noinclude> 5bzq8o4z4s9z3kl7yfe5nvg44lxhgl4 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३२ 250 186610 675629 674471 2026-09-04T01:25:24Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|अट्ठाईस}}</noinclude>{|width=100% |- | ४६२. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (१९-९-१९२६) || ४४९ |- | ४६३. || तार : जमनालाल बजाजको (२०-९-१९२६) || ४४९ |- | ४६४. || पत्र : ए॰ डब्ल्यू॰ बेकरको (२१-९-१९२६) || ४५० |- | ४६५. || पत्र : हरदयाल नागको (२१-९-१९२६) || ४५१ |- | ४६६. || पत्र : डा॰ सत्यपालको (२१-९-१९२६) || ४५१ |- | ४६७. || पत्र : मुन्नालाल जी॰ शाहको (२१-९-१९२६) || ४५२ |- | ४६८. || पत्र : रामेश्वरदास पोद्दारको (२१-९-१९२६) || ४५३ |- | ४६९. || मैसूरमें कताई (२३-९-१९२६) || ४५३ |- | ४७०. || निष्क्रिय प्रतिरोध, सही और गलत (२३-९-१९२६) || ४५४ |- | ४७१. || 'प्रार्थनामें विश्वास नहीं' (२३-९-१९२६) || ४५७ |- | ४७२. || स्वयंसेवकोंका धर्म (२३-९-१९२६) || ४५९ |- | ४७३. || उत्तर महाराष्ट्रमें खादीकी फेरी (२३-९-१९२६) || ४६० |- | ४७४. || लौटे हुए प्रवासी (२३-९-१९२६) || ४६१ |- | ४७५. || 'मैं' और 'मेरे' का अभिशाप (२३-९-१९२६) || ४६१ |- | ४७६. || टिप्पणियाँ : आगरावासी बी॰ को उत्तर; कुछ ही वर्ष पूर्व (२३-९-१९२६) || ४६२ |- | ४७७. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२३-९-१९२६ से पूर्व) || ४६३ |- | ४७८. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२३-९-१९२६) || ४६३ |- | ४७९. || पत्र : एमिल रॉनिंगरको (२३-९-१९२६) || ४६४ |- | ४८०. || पत्र : कोण्डा वेंकटप्पैयाको (२३-९-१९२६) || ४६५ |- | ४८१. || पत्र : जेड॰ एम॰ पैरेटको (२३-९-१९२६) || ४६६ |- | ४८२. || पत्र : नानालाल कविको (२४-९-१९२६) || ४६७ |- | ४८३. || पत्र : लक्ष्मीदास तेरसीको (२४-९-१९२६) || ४६७ |- | ४८४. || पत्र : जमनादास गांधीको (२४-९-१९२६) || ४६८ |- | ४८५. || तार : राघवदासको (२४-९-१९२६ या उसके पश्चात्) || ४६९ |- | ४८६. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (२५-९-१९२६) || ४६९ |- | ४८७. || पत्र : मोहनलालको (२५-९-१९२६) || ४७० |- | ४८८. || पत्र : रामेश्वरदास पोद्दारको (२५-९-१९२६) || ४७० |- | ४८९. || कातनेवालोंकी कठिनाई (२६-९-१९२६) || ४७१ |- | ४९०. || अभिभावकोंकी जिम्मेदारी (२६-९-१९२६) || ४७२ |- | ४९१. || तार : नेगापट्टम श्रमिक संघको (२७-९-१९२६ से पूर्व) || ४७३ |- | ४९२. || पत्र : रोहिणी पूवैयाको (२९-९-१९२६) || ४७३ |}<noinclude></noinclude> 8l8zqzd8hufmzapc7vk0osy7nrflm20 पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३३ 250 186611 675630 674692 2026-09-04T01:26:38Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|उनतीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ४९३. || टिप्पणियाँ : ताड़का रस निकालनेवालोंका संघ; शिक्षाकी धुरी; सुदूर तूतीकोरनमें; अ॰ भा॰ चरखा संघ; स्कूलोंमें तकली (३०-९-१९२६) || ४७४ |- | ४९४. || दक्षिण आफ्रिकाको (३०-९-१९२६) || ४७७ |- | ४९५. || राष्ट्रीय शिक्षा (३०-९-१९२६) || ४७९ |- | ४९६. || सार्वजनिक घरेलू धन्धा (३०-९-१९२६) || ४८० |- | ४९७. || पत्र : गोपबन्धु दासको (१-१०-१९२६) || ४८३ |- | ४९८. || एक पत्र (१-१०-१९२६) || ४८४ |- | ४९९. || पत्र : एच॰ एस॰ एल॰ पोलकको (१-१०-१९२६) || ४८४ |- | ५००. || पत्र : एन्ड्रयूज बहनोंको (१-१०-१९२६) || ४८५ |- | ५०१. || पत्र : बापूभाईको (१-१०-१९२६) || ४८६ |- | ५०२. || तार : ए॰ आई॰ काजीको (२-१०-१९२६) || ४८६ |- | ५०३. || पत्र : लालताप्रसाद शादको (२-१०-१९२६) || ४८७ |- | ५०४. || पत्र : आर॰ बी॰ ग्रेगको (२-१०-१९२६) || ४८८ |- | ५०५. || पत्र : गोरक्षा मण्डल, वाईको (२-१०-१९२६) || ४८९ |- | ५०६. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (२-१०-१९२६) || ४८९ |- | ५०७. || मढडा आश्रम (३-१०-१९२६) || ४९० |- | ५०८. || सस्ती खादी (३-१०-१९२६) || ४९२ |- | ५०९. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (३-१०-१९२६) || ४९२ |- | ५१०. || पत्र : मूलचन्द अग्रवालको (३-१०-१९२६) || ४९३ |- | ५११. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (३-१०-१९२६) || ४९४ |- | ५१२. || पत्र : कल्याणजी वि॰ मेहताको (५-१०-१९२६) || ४९४ |- | ५१३. || पत्र : पुरुषोत्तम पटवर्धनको (५-१०-१९२६) || ४९५ |- | ५१४. || पत्र : बलदेव शर्माको (६-१०-१९२६) || ४९५ |- | ५१५. || शाकाहार (७-१०-१९२६) || ४९६ |- | ५१६. || वही पुरानी दलील (७-१०-१९२६) || ४९७ |- | ५१७. || बालपत्नियोंके आँसू (७-१०-१९२६) || ४९९ |- | ५१८. || इन्हें सन्तोष चाहिए (७-१०-१९२६) || ५०० |- | ५१९. || भूल-सुधार (७-१०-१९२६) || ५०२ |- | ५२०. || पत्र : जेड॰ एम॰ पैरेटको (७-१०-१९२६) || ५०२ |- | ५२१. || पत्र : डा॰ मुरारीलालको (७-१०-१९२६) || ५०३ |- | ५२२. || पत्र : आर॰ गंगाधरनको (७-१०-१९२६) || ५०३ |- | ५२३. || पत्र : भवानीदयालको (७-१०-१९२६) || ५०४ |}<noinclude></noinclude> 2nq7137b1589uz6yzhbrersdbmmgycc पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३४ 250 186612 675631 674693 2026-09-04T01:27:17Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|तीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ५२४. || एक गश्ती चिट्ठी (८-१०-१९२६) || ५०५ |- | ५२५. || पत्र : अम्बिका प्रसादको (८-१०-१९२६) || ५०५ |- | ५२६. || तार : च॰ राजगोपालाचारीको (९-१०-१९२६) || ५०६ |- | ५२७. || क्या यह जीवदया है? - १ (१०-१०-१९२६) || ५०६ |- | ५२८. || पत्र : वी॰ ए॰ सुन्दरम्को (१०-१०-१९२६) || ५१० |- | ५२९. || पत्र : कृष्णदासको (१०-१०-१९२६) || ५१० |- | ५३०. || पत्र : बी॰ जी॰ हॉर्निमैनको (१०-१०-१९२६) || ५११ |- | ५३१. || वसीयतनामा (१०-१०-१९२६) || ५११ |- | ५३२. || पत्र : चन्द्रशंकरको (११-१०-१९२६) || ५१२ |- | ५३३. || जाति अभिमान (१४-१०-१९२६) || ५१३ |- | ५३४. || प्रश्नोत्तर (१४-१०-१९२६) || ५१४ |- | ५३५. || शब्दोंका अत्याचार (१४-१०-१९२६) || ५१५ |- | ५३६. || स्कूलोंमें तकली (१४-१०-१९२६) || ५२० |- | ५३७. || खादी प्रदर्शनियाँ (१४-१०-१९२६) || ५२० |- | ५३८. || सूतकी जाँच करनेकी सरल रीति (१४-१०-१९२६) || ५२१ |- | ५३९. || पत्र : क्षितीशचन्द्र दासगुप्तको (१४-१०-१९२६) || ५२२ |- | ५४०. || पत्र : नॉर्मन लीजको (१४-१०-१९२६) || ५२३ |- | ५४१. || पत्र : जुबेदा बानोको (१४-१०-१९२६) || ५२३ |- | ५४२. || पत्र : डा॰ परशुरामको (१४-१०-१९२६) || ५२४ |- | ५४३. || पत्र : मीराबहनको (१५-१०-१९२६) || ५२५ |- | ५४४. || पत्र : आठवलेको (१५-१०-१९२६) || ५२५ |- | ५४५. || पत्र : सतीशचन्द्र मुकर्जीको (१५-१०-१९२६) || ५२६ |- | ५४६. || तार : जमनालाल बजाजको (१६-१०-१९२६) || ५२७ |- | ५४७. || क्या यह जीवदया है? - २ (१७-१०-१९२६) || ५२७ |- | ५४८. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१७-१०-१९२६) || ५२९ |- | ५४९. || पत्र : देवचन्द पारेखको (१७-१०-१९२६) || ५३० |- | ५५०. || पत्र : बनारसीदास चतुर्वेदीको (१७-१०-१९२६) || ५३० |- | ५५१. || भेंट : एसोसिएटेड प्रेस ऑफ इंडियाके प्रतिनिधिसे (१७-१०-१९२६) || ५३१ |- | ५५२. || पत्र : जमनालाल बजाजको (१८-१०-१९२६) || ५३२ |- | ५५३. || पत्र : डा॰ वरदराजुलुको (२०-१०-१९२६) || ५३२ |- | ५५४. || जटिल प्रश्न (२१-१०-१९२६) || ५३२ |- | ५५५. || अहिंसाकी जटिल समस्याएँ (२१-१०-१९२६) || ५३५ |}<noinclude></noinclude> rhkvgltkzuckxg2vpaqbpuda4vm5g7d पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३५ 250 186613 675632 674695 2026-09-04T01:27:50Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|इकतीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ५५६. || अहिंसाके लिए कमर कसो (२१-१०-१९२६) || ५३५ |- | ५५७. || चरखेका अर्थशास्त्र (२१-१०-१९२६) || ५३८ |- | ५५८. || टिप्पणियाँ : भारतीय शिष्टमण्डल; कांग्रेस प्रदर्शनी (२१-१०-१९२६) || ५३८ |- | ५५९. || पत्र : सतीशचन्द्र दासगुप्तको (२१-१०-१९२६) || ५४० |- | ५६०. || पत्र : घनश्यामदास बिड़लाको (२१-१०-१९२६) || ५४१ |- | ५६१. || पत्र : चिमनलाल गुलाबचन्द वोराको (२१-१०-१९२६) || ५४१ |- | ५६२. || पत्र : ब्रजकृष्ण चाँदीवालाको (२३-१०-१९२६) || ५४२ |- | ५६३. || पत्र : तुलसी मेहरको (२३-१०-१९२६) || ५४२ |- | ५६४. || तार : सर्वेण्ट्स ऑफ इंडिया सोसायटीको (२३-१०-१९२६ या उसके पश्चात्) || ५४३ |- | ५६५. || क्या यह जीवदया है? - ३ (२४-१०-१९२६) || ५४३ |- | ५६६. || पत्र : रॉबर्ट शैमल्डको (२४-१०-१९२६) || ५४८ |- | ५६७. || पत्र : फैलिक्स बेलीको (२४-१०-१९२६) || ५४८ |- | ५६८. || पत्र : एल्स गिजेको (२४-१०-१९२६) || ५४९ |- | ५६९. || पत्र : वधूमल मंधीरमलको (२४-१०-१९२६) || ५५० |- | ५७०. || पत्र : नाजुकलाल चोकसीको (२४-१०-१९२६) || ५५० |- | ५७१. || पत्र : मोहनलाल मंगलदास शाहको (२४-१०-१९२६) || ५५१ |- | ५७२. || पत्र : भगवानजी पुरुषोत्तमको (२४-१०-१९२६) || ५५२ |- | ५७३. || भाषण : मजदूर संघ, अहमदाबादके वार्षिकोत्सवमें (२४-१०-१९२६) || ५५२ |- | ५७४. || सन्देश : 'फॉरवर्ड' को (२५-१०-१९२६) || ५५३ |- | ५७५. || पत्र : श्री और श्रीमती पोलकको (२६-१०-१९२६) || ५५४ |- | ५७६. || पत्र : सी॰ एफ॰ एन्ड्रयूजको (२६-१०-१९२६) || ५५५ |- | ५७७. || पत्र : देवचन्द पारेखको (२६-१०-१९२६) || ५५६ |- | ५७८. || पत्र : उदित मिश्रको (२७-१०-१९२६) || ५५६ |- | ५७९. || पत्र : एस्थर मेननको (२७-१०-१९२६) || ५५७ |- | ५८०. || पत्र : लालन पण्डितको (२७-१०-१९२६) || ५५७ |- | ५८१. || टिप्पणियाँ : पत्रकार मित्रोंसे; चेतावनी; उपवासके बारेमें; हिन्दू और हिन्दुत्व; चुंगीमें अवैध वसूली; (२८-१०-१९२६) || ५५८ |- | ५८२. || किसानोंके लिए एक नियामत (२८-१०-१९२६) || ५६१ |- | ५८३. || शोकांजलियाँ (२८-१०-१९२६) || ५६४ |- | ५८४. || पत्र : सम्पादकको (२९-१०-१९२६ से पूर्व) || ५६४ |- | ५८५. || पत्र : रोमाँ रोलाँको (२९-१०-१९२६) || ५६५ |}<noinclude></noinclude> 9tvfcu9l6lq1uxs8j53pb7w10uk1ygr पृष्ठ:सम्पूर्ण गाँधी वांग्मय Sampurna Gandhi, vol. 31.pdf/३६ 250 186614 675633 674702 2026-09-04T01:28:32Z AMAN KUMAR 6475 सुधार 675633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AMAN KUMAR" />{{center|बत्तीस}}</noinclude>{|width=100% |- | ५८६. || पत्र : वी॰ एस॰ श्रीनिवास शास्त्रीको (२९-१०-१९२६) || ५६६ |- | ५८७. || पत्र : के॰ विश्वेशनको (२९-१०-१९२६) || ५६७ |- | ५८८. || पत्र : वी॰ एम॰ तारकुण्डेको (३०-१०-१९२६) || ५६७ |- | ५८९. || पत्र : के॰ वीरभद्राचार्यलुको (३०-१०-१९२६) || ५६८ |- | ५९०. || पत्र : मोतीबहन चोकसीको (३०-१०-१९२६) || ५६९ |- | ५९१. || क्या यह जीवदया है? - ४ (३१-१०-१९२६) || ५६९ |- | ५९२. || पत्र : च॰ राजगोपालाचारीको (१-११-१९२६) || ५७२ |- | ५९३. || पत्र : ककलभाई कोठारीको (१-११-१९२६) || ५७३ |- | ५९४. || पत्र : डाह्याभाई म॰ पटेलको (३-११-१९२६) || ५७३ |- | ५९५. || लौटे हुए प्रवासी (४-११-१९२६) || ५७४ |- | ५९६. || टिप्पणियाँ : चरखा संघके सदस्य; इंग्लैंडसे (४-११-१९२६) || ५७५ |- | ५९७. || दक्षिण आफ्रिकामें अनिश्चित स्थिति (४-११-१९२६) || ५७६ |- | ५९८. || शुद्ध आचरणके लिए आग्रह (४-११-१९२६) || ५७८ |- | ५९९. || लकीरके फकीर (४-११-१९२६) || ५८१ |- | ६००. || अन्त्यजोंका पूजाधिकार (४-११-१९२६) || ५८३ |- | ६०१. || पत्र : नाथुभाई नेमीचन्द पारेखको (४-११-१९२६) || ५८४ |- | ६०२. || पत्र : जमनालाल बजाजको (४-११-१९२६) || ५८४ |- | || परिशिष्ट || |- | || {{gap}}१. नॉर्मन लीजका पत्र || ५८५ |- | || {{gap}}२. नॉर्मन लीजका पत्र || ५८८ |- | || {{gap}}३. नॉर्मन लीजका पत्र || ५९१ |- | || {{gap}}४. एक अपील || ५९२ |- | || {{gap}}५. भवानीदयालका पत्र || ५९६ |- | || {{gap}}६. बनारसीदास चतुर्वेदीका पत्र || ५९८ |- | || {{gap}}७. रोमाँ रोलाँका पत्र मीरा बहनके नाम || ६०० |- | || सामग्रीके साधन-सूत्र || ६०५ |- | || तारीखवार जीवन-वृत्तान्त || ६०६ |- | || शीर्षक-सांकेतिका || ६०७ |- | || सांकेतिका || ६१३ |}<noinclude></noinclude> s7a0h243g6uxpt4nben7c0xzqp11gxf