Słowjenska

Wikipedija hsbwiki https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Specialnje Diskusija Wužiwar Diskusija z wužiwarjom Wikipedija Wikipedija diskusija Dataja Diskusija k dataji MediaWiki MediaWiki diskusija Předłoha Diskusija k předłoze Pomoc Pomoc diskusija Kategorija Diskusija ke kategoriji TimedText TimedText talk Modul Modul diskusija Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Słowjenska 0 61 391055 385780 2026-05-31T14:01:45Z J budissin 7 391055 wikitext text/x-wiki {{Stat |mjeno swójske=Republika Slovenija |mjeno serbske=Republika Słowjenska |wopon=Coat_of_Arms_of_Slovenia.svg |chorhoj=Flag_of_Slovenia.svg |ISO=SI |šěrina=46.15 |dołhota=15.05 |hłowne město=[[Ljubljana]] |wobydlerstwo=2126324 |lěto=2024 |přestrjeń=20273 |forma knježerstwa=[[republika]] |hłowa stata=statna prezidentka [[Nataša Pirc Musar]] |hłowa stata wot=2022 |šef knježerstwa=ministerski prezident [[Janez Janša]] |šef knježerstwa wot=2026 |měna=[[euro]] |hamtska rěč=[[słowjenšćina]] |připóznate mjeńšinowe rěče=[[italšćina]], [[madźaršćina]] |hymna=Zdravljica |časowe pasmo=[[UTC]]+1 |njewotwisnosć=[[25. junija]] [[1991]] wot [[Juhosłowjanska|Juhosłowjanskeje]] |awtowa značka=SLO |TLD=.sl |telefon=+386 |mapa=Slovenia in European Union.svg |imagemap=Europa1 }} '''Słowjenska''' ({{wrěči|sl}} ''Slovenija'') je mały njewotwisny [[stat]] w [[Srjedźna Europa|srjedźnej Europje]] z 2,1 milionom wobydlerjow a čłon [[Europska unija|Europskeje unije]] wot 1. meje 2004. Mjezuje z [[Jadranske morjo|Jadranskim morjom]] a [[Italska|Italskej]] na zapadźe, z [[Awstriska|Awstriskej]] na sewjeru, z [[Madźarska|Madźarskej]] na sewjerowuchodźe a z [[Chorwatska|Chorwatskej]] na juhu. == Geografija == Stolica a najwjetše město Słowjenskeje je [[Ljubljana]]. Słowjenska so rozpřestrěwa mjez Jadranskim morjom a Panonskej płoninu, mjez Julijskimi Alpami a [[Balkanska połkupa|Balkanom]]. Jeje najwyši wjeršk je [[Triglav]] (2864 m), kotryž je symbolisce na słowjenskej chorhoji zwobraznjeny. === Města === Z wulkim wotstawkom najwjetše město Słowjenskeje je stolica Ljubljana z 298.000 wobydlerjemi. Druhe słowjenske [[wulkoměsto]] je [[Maribor]] na wuchodźe ze 113.000 wobydlerjemi. Dalše nadregionalnje wažne města su [[Kranj]] wosrjedź kraja (57.000), [[Koper]] při morju (54.000) a [[Celje]] mjez Ljubljanu a Mariborom (50.000). == Politika == Něhdyša dźělna republika [[Juhosłowjanska|Juhosłowjanskeje]] je wot lěta 1991 njewotwisna, słuša wot 1. meje 2004 k Europskej uniji a wot 1. januara 2007 k [[europasmo|europasmu]]. == Žórła == <references /> == Wotkazy == {{Commonscat|Slovenia|Słowjenska}} * [http://www.slovenia.si/ Slovenia.si - Informacije wo Słowjenskej] * [http://www.vlada.si/en/ Słowjenske knježerstwo] * [http://slovenia.hiking.flowiktionary.org Mountains in Slovenia] {{Nawiblok |Europska Unija |Europa }} [[Kategorija:Słowjenska|!]] [[Kategorija:Stat w Europje]] [[Kategorija:Europska unija]] [[Kategorija:Čłonski stat NATO]] [[Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow]] 1vln78akdaqjf3csibz4rp6m900nim0 Letiska 0 2484 391051 376495 2026-05-31T13:54:15Z J budissin 7 update 391051 wikitext text/x-wiki {{Stat |ISO=LV |šěrina=56.9 |dołhota=24.8 |mjeno swójske=Latvijas Republika |mjeno serbske=Republika Letiska |wopon=Coat of Arms of Latvia.svg |chorhoj=Flag of Latvia.svg |wobydlerstwo=1978300 |lěto=2015 |wobydlerstwo-ref=[http://www.pmlp.gov.lv/lv/statistika/dokuments/2013/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Zarjad za statistiku Letiskeje] |přestrjeń=64589 |forma knježerstwa=[[republika]] |hłowa stata=prezident [[Edgars Rinkēvičs]] |hłowa stata wot=2023 |šef knježerstwa=ministerski prezident [[Andris Kulbergs]] |šef knježerstwa wot=2026 |měna=[[euro]] |hłowne město=[[Riga]] |hamtska rěč=[[letišćina]] |hymna=''Dievs, svētī Latviju'' |časowe pasmo=[[UTC]]+2 |njewotwisnosć=[[18. nowembra]] [[1918]] (wozjewjenje); [[21. awgusta]] [[1991]] (zaso docpěta) |TLD=.lv |telefon=+371 |mapa=Latvia in European Union.svg |imagemap=Europa1 }} '''Letiska''' ({{wrěči|lv}} ''Latvija'', serbsce prjedy tež ''Łotwa'')<ref>{{Jakubaš|162}}</ref> je srjedźny z třoch [[Baltikum|baltiskich krajow]]. Mjezuje z [[Litawska|Litawskej]] (dołhosć mjez 588 km) na juhu, z [[Běłoruska|Běłoruskej]] (167 km) na juhowuchodźe, z [[Ruska|Ruskej]] (282 km) na wuchodźe a z [[Estiska|Estiskej]] (343 km) na sewjerje. Wona je wot lěta 2004 z čłonom [[Europska unija|Europskeje unije]] a słuša wot 2014 k [[euro|europasmu]]. Stolica a najwjetše město je [[Riga]], ležaca při [[Zapadna Dwina|Daugavje]], najwažnišej rěce Letiskeje. == Rěče == Hłowna a hamtska rěč Letiskeje je [[letišćina]], baltiska rěč, kotraž je přiwuzna z [[litawšćina|litawšćinu]]. Wosebje we wjetšich městach rěči so pak tež [[ruščina|rusce]]. == Nóžki == <references/> == Wotkaz == {{Commonscat|Latvia|Letiska}} {{Nawiblok |Europska Unija |Europa }} [[Kategorija:Letiska|!]] [[Kategorija:Stat w Europje|!]] [[Kategorija:Europska unija]] [[Kategorija:Čłonski stat NATO]] [[Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow]] [[Kategorija:Załožene 1918]] th8y7i3qo4k8nh8adflqy19n1z2tv9s Předłoha:Amtěrowacy šefojo knježerstwa EU 10 31871 391050 390896 2026-05-31T13:53:06Z J budissin 7 391050 wikitext text/x-wiki {{Nawigaciska lajsta |titul=Amtěrowacy šefojo knježerstwa krajow [[Europska unija|Europskeje unije]] |wobrazPoz=1.8em |PozadkBarbaW=transparent |wobsah= [[Christian Stocker]] (Awstriska) | [[Bart de Wever]] (Belgiska) | [[Rumen Radew]] (Bołharska) | [[Nikos Christodoulidis]] (Cypernska) | [[Andrej Babiš]] (Čěska) | [[Mette Frederiksen]] (Danska) | [[Kristen Michal]] (Estiska) | [[Petteri Orpo]] (Finska) | [[Sébastien Lecornu]] (Francoska) | [[Kyriakos Mitsotakis]] (Grjekska) | [[Andrej Plenković]] (Chorwatska) | [[Micheál Martin]] (Irska) | [[Giorgia Meloni]] (Italska) | [[Andris Kulbergs]] (Letiska) | [[Inga Ruginienė]] (Litawska) | [[Luc Frieden]] (Luxemburgska) | [[Péter Magyar]] (Madźarska) | [[Robert Abela]] (Malta) | [[Friedrich Merz]] (Němska) | [[Rob Jetten]] (Nižozemska) | [[Donald Tusk]] (Pólska) | [[Luís Montenegro]] (Portugalska) | [[Ilie Bolojan]] (Rumunska) | [[Robert Fico]] (Słowakska) | [[Robert Golob]] (Słowjenska) | [[Pedro Sánchez]] (Španiska) | [[Ulf Kristersson]] (Šwedska) |wobraz=[[Dataja:Flag of Europe.svg|40px|Chorhoj Europskeje unije]] |align=center }}<noinclude> [[Kategorija:Předłoha:Europska unija]] [[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|EU]] </noinclude> fg9wk2dtqcq4mlwp058jzf1or9rldo2 391056 391050 2026-05-31T14:02:06Z J budissin 7 391056 wikitext text/x-wiki {{Nawigaciska lajsta |titul=Amtěrowacy šefojo knježerstwa krajow [[Europska unija|Europskeje unije]] |wobrazPoz=1.8em |PozadkBarbaW=transparent |wobsah= [[Christian Stocker]] (Awstriska) | [[Bart de Wever]] (Belgiska) | [[Rumen Radew]] (Bołharska) | [[Nikos Christodoulidis]] (Cypernska) | [[Andrej Babiš]] (Čěska) | [[Mette Frederiksen]] (Danska) | [[Kristen Michal]] (Estiska) | [[Petteri Orpo]] (Finska) | [[Sébastien Lecornu]] (Francoska) | [[Kyriakos Mitsotakis]] (Grjekska) | [[Andrej Plenković]] (Chorwatska) | [[Micheál Martin]] (Irska) | [[Giorgia Meloni]] (Italska) | [[Andris Kulbergs]] (Letiska) | [[Inga Ruginienė]] (Litawska) | [[Luc Frieden]] (Luxemburgska) | [[Péter Magyar]] (Madźarska) | [[Robert Abela]] (Malta) | [[Friedrich Merz]] (Němska) | [[Rob Jetten]] (Nižozemska) | [[Donald Tusk]] (Pólska) | [[Luís Montenegro]] (Portugalska) | [[Ilie Bolojan]] (Rumunska) | [[Robert Fico]] (Słowakska) | [[Janez Janša]] (Słowjenska) | [[Pedro Sánchez]] (Španiska) | [[Ulf Kristersson]] (Šwedska) |wobraz=[[Dataja:Flag of Europe.svg|40px|Chorhoj Europskeje unije]] |align=center }}<noinclude> [[Kategorija:Předłoha:Europska unija]] [[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|EU]] </noinclude> 8nu6eodq44djq7gn4xxby3gd5b60yy1 Předłoha:Zwjazkowi kanclerojo Awstriskeje 10 36524 391053 377235 2026-05-31T13:58:15Z J budissin 7 391053 wikitext text/x-wiki {{Nawigaciska lajsta |titul=Zwjazkowi kanclerojo [[Awstriska|Awstriskeje]] (2. republiki) |wobrazPoz=1.8em |PozadkBarbaW=transparent |wobsah= [[Karl Renner]] (1945) | [[Leopold Figl]] (1945–53) | [[Julius Raab]] (1953–61) | [[Alfons Gorbach]] (1961–64) | [[Josef Klaus]] (1964–70) | [[Bruno Kreisky]] (1970–83) | [[Fred Sinowatz]] (1983–86) | [[Franz Vranitzky]] (1986–97) | [[Viktor Klima]] (1997–2000) | [[Wolfgang Schüssel]] (2000–07) | [[Alfred Gusenbauer]] (2007/08) | [[Werner Faymann]] (2008–16) | [[Reinhold Mitterlehner]] (2016) | [[Christian Kern]] (2016/17) • [[Sebastian Kurz]] (2017–19) • [[Brigitte Bierlein]] (2019/20) • [[Sebastian Kurz]] (2020/21) • [[Alexander Schallenberg]] (2021) • [[Karl Nehammer]] (2021–25) • [[Christian Stocker]] (2025– ) |wobraz=[[Dataja:Austria Bundesadler.svg|40px|Wopon republiki Awstriskeje]] |align=center }}<noinclude> [[Kategorija:Předłoha:Awstriska]] [[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|Awstriska]] </noinclude> pu17kfj4vc9zw2kvbdgg09pkw9izwzk Předłoha:Ministerscy prezidenća Estiskeje 10 39025 391052 374616 2026-05-31T13:56:43Z J budissin 7 391052 wikitext text/x-wiki {{Nawigaciska lajsta |titul=[[Ministerski prezident|Ministerscy prezidenća]] [[Estiska|Estiskeje]] wot 1990 |align=center |wobrazPoz=1.8em |wobsah= [[Edgar Savisaar]] (1990–1992) | [[Tiit Vähi]] (1992) | [[Mart Laar]] (1992–1994) | [[Andres Tarand]] (1994–1995) | [[Tiit Vähi]] (1995–1997) | [[Mart Siimann]] (1997–1999) | [[Mart Laar]] (1999–2001) | [[Siim Kallas]] (2002–2003) | [[Juhan Parts]] (2003–2005) | [[Andrus Ansip]] (2005–2014) | [[Taavi Rõivas]] (2014–2016) | [[Jüri Ratas]] (2016–2021) | [[Kaja Kallas]] (2021–2024) | [[Kristen Michal]] (wot 2024) |wobraz=[[Dataja:Flag of Estonia.svg|40px]] }} <noinclude> [[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|Estiska]] [[Kategorija:Předłoha:Estiska]] </noinclude> dkl83eb3lqaazpphzclly868jwgu9ux Předłoha:Ministerscy prezidenća Słowjenskeje 10 39112 391054 390697 2026-05-31T14:01:21Z J budissin 7 391054 wikitext text/x-wiki {{Nawigaciska lajsta |titul=Ministerscy prezidenća [[Słowjenska|Słowjenskeje]] |wobrazPoz=1.8em |PozadkBarbaW=transparent |wobsah= [[Lojze Peterle]] | [[Janez Drnovšek]] | [[Andrej Bajuk]] | [[Janez Drnovšek]] | [[Anton Rop]] | [[Janez Janša]] | [[Borut Pahor]] | [[Janez Janša]] | [[Alenka Bratušek]] | [[Miro Cerar]] | [[Marjan Šarec]] | [[Janez Janša]] | [[Robert Golob]] | [[Janez Janša]] |wobraz=[[Dataja:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Slovenia.svg|40px|Chorhoj ministerskeho prezidenta]] |align=center }}<noinclude> [[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|Słowjenska]] [[Kategorija:Předłoha:Słowjenska]] </noinclude> gswg4mhqogl2chjwgbmxt2b8codgwqi Janez Janša 0 39369 391057 369957 2026-05-31T14:04:36Z J budissin 7 391057 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Janez Janša, EPP, 2025 (cropped).jpg|mini|upright|Janez Janša (2025)]] '''Ivan Janez Janša''' (* [[17. septembra]] [[1958]] w [[Ljubljana|Ljubljanje]]) je [[Słowjenska|słowjenski]] politikar, wot lěta 1993 předsyda [[Słowjenska demokratiska strona|Słowjenskeje demokratiskeje strony]] (SDS) a wot 22. meje 2026 štwórty raz z ministerskim prezidentom Słowjenskeje. Tute zastojnstwo měješe hižo wot 2004 do 2008, wot 2012 do 2013 a wot 2020 do 2022. Janša bě w 1980tych lětach aktiwny w komunistiskej młodźinskej organizaciji Słowjenskeje a wozjewješe kritiske nastawki w jeje časopisu ''Mladina''. Dla tutych aktiwitow bu 1988 k 18 měsacam jastwa zasudźeny. 1989 bě wobdźěleny na załoženju prěnjeje wjetšeje opozicionelneje strony Słowjenskeje, Słowjenskeje demokratiskeje unije (SDZ) a po tym jeje městopředsyda. Po dobyću wólbneho zwjazka DEMOS při prěnich demokratiskich wólbach 1990 sta so Janez Janša ze zakitowanskim ministrom a bě w tutej funkciji wyši rozkazowar słowjenskich jednotkow w dźesaćdnjowskej wójnje wo njewotwisnosć 1991. Po rozpušćenju koalicije DEMOS wosta zakitowanski minister a zastupi do Socialdemokratiskeje strony Słowjenskeje, kotraž so 2003 na Słowjensku demokratisku stronu přemjenowa. Při wólbach dnja 3. oktobra 2004 dósta SDS 30 % wolerskich hłosow a sta so tuž z najsylnišej stronu w parlamenće. Při wólbach 2008 zhubi knježerstwowa koalicija pod Janezom Janšu swoju wjetšinu na socialdemokratiski zwjazk. Po wólbach w decembrje 2011 twori Janša jako nawoda druheje najsylnišeje strony koaliciju z wjacorymi mjeńšimi srjedźno-prawicowymi stronami a sta so druhi raz z ministerskim prezidentom, zhubi zastojnstwo pak lěto pozdźišo po porokach korupcije, dla kotrychž bu tež zasudźeny. Při parlamentowych wólbach 2018 bu SDS znowa najsylniša strona, njenamaka pak dosć partnerow za koaliciju. Po wotstupje ministerskeho prezidenta [[Marjan Šarec|Marjana Šareca]] poradźi so Janši wutworjenje noweje koalicije ze štyrjoch stronow a sta so 13. měrca 2020 k třećemu razej z ministerskim prezidentom. == Pozicije == W zašłych lětach zastupuje Janša přiběrajcy kontrowersne pozicije. Tak dwěluje na čłowjeskim podźělu na globalnym woćoplenju a wupraji so za prawo na priwatne brónje. Na [[Twitter]]u rozšěrješe wjacore přinoški [[Identitarne hibanje|Identitarneho hibanja]]. Wón płaći jako wuski politiski zwjazkar dołholětneho madźarskeho premiera [[Viktor Orbán|Viktora Orbána]]. == Priwatne == Janša ma dwě dźěsći z prjedawšeho partnerstwa a dalšeho syna ze swojej tuchwilnej partnerku. == Wotkazy == {{Commonscat}} * {{DNB-Portal|119355752}} * [http://www.kpv.gov.si/index.php?id=225&L=1 Oficielna webstrona ministerskeho prezidenta] (słowjensce/jendźelsce) {{Nawiblok |Amtěrowacy šefojo knježerstwa EU |Ministerscy prezidenća Słowjenskeje}} {{DEFAULTSORT:Janša, Janez}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1958]] [[Kategorija:Słowjenski politikar]] [[Kategorija:Politikar (20. lětstotk)]] [[Kategorija:Politikar (21. lětstotk)]] [[Kategorija:Wosoba (Ljubljana)]] [[Kategorija:Amtěrowacy šef knježerstwa]] 7me0l7zxq67xq96jur6aeh9yb1rolhz