Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Litawska
0
2480
391594
388631
2026-07-17T16:33:25Z
J budissin
7
391594
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=LT
|šěrina=55.6
|dołhota=24.1
|mjeno swójske=Lietuvos Respublika
|mjeno serbske=Republika Litawska
|wopon=Coat of arms of Lithuania.svg
|chorhoj=Flag of Lithuania.svg
|wobydlerstwo=2897430
|lěto=2025
|přestrjeń=65300
|forma knježerstwa=[[republika]]
|hłowa stata=prezident<br />[[Gintaras Nausėda]]
|hłowa stata wot=2019
|šef knježerstwa=ministerski prezident<br />[[Mindaugas Sinkevičius]]
|šef knježerstwa wot=2026
|měna=[[euro]]
|hłowne město=[[Vilnius]]
|hamtska rěč=[[litawšćina]]
|hymna= ''Tautiška giesmė''
|časowe pasmo=[[UTC]]+1
|nastaće=
|njewotwisnosć=[[1918]], znowa [[11. měrca]] [[1990]] wot [[Sowjetski zwjazk|Sowjetskeho zwjazka]]
|TLD=.lt
|telefon=+370
|mapa=Lithuania in European Union.svg
|imagemap=Europa1
}}
'''Litawska''' ({{wrěči|lt}} ''Lietuva'') je najjužniši a najwjetši z třoch [[Baltikum|baltiskich krajow]]. Mjezuje z [[Letiska|Letiskej]] (dołhosć mjez 588nbsp;km) na sewjerje, z [[Běłoruska|Běłoruskej]] (660 km) na juhowuchodźe, z [[Pólska|Pólskej]] (103nbsp;km) a ruskej [[Oblasć Kaliningrad|Kaliningradskej oblasću]] (273nbsp;km) na juhozapadźe. Litawski pobrjóh [[Baltiske morjo|Baltiskeho morja]] je 91nbsp;km dołhi.
[[1253]] załoži so prěnje kralestwo Litawskeje. Wot 1569 hač do 1795 tworješe tehdyše wulkowojewódstwo Litawska hromadźe w kralestwom Pólskej uniju [[Pólsko-Litawska|Pólsko-Litawskeje]]. Jako republika wozjewi Litawska 1918 swoju njewotwisnosć. Po sowjetskej okupaciji dósta wona 1990 zaso statnu suwerenitu. W zwisku z rozšěrjenjom [[Europska unija|EU]] 2004 sta so Litawska z čłonom Europskeje unije a [[NATO]]. Wot 1. januara 2015 je Litawska 19. čłon Europasma.
Stolica a najwjetše město je [[Vilnius]]. Najwjetša rěka je [[Njemen]], kotryž druhe najwjetše město [[Kaunas]] přeběži a so do [[Kurski zaliw|Kurskeho zaliwa]] wuliwa.
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Lithuania|Litawska}}
{{Nawiblok
|Europska Unija
|Europa
}}
[[Kategorija:Litawska|!]]
[[Kategorija:Stat w Europje]]
[[Kategorija:Europska unija]]
[[Kategorija:Čłonski stat NATO]]
[[Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow]]
23gfnyxu0lt0v13vw2bk2b6ts8kk896
Ukraina
0
2498
391592
391089
2026-07-17T16:27:55Z
J budissin
7
391592
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|ISO=UA
|šěrina=50
|dołhota=31
|mjeno swójske=Україна {{ref-uk}}
|mjeno serbske=Ukraina
|wopon=Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
|chorhoj=Flag of Ukraine.svg
|wobydlerstwo=42854106
|lěto=2015
|přestrjeń=603700
|forma knježerstwa=[[republika]]
|hłowa stata=prezident<br />[[Wolodymyr Zelenskyj]] (Володимир Зеленський)
|hłowa stata wot=2019
|šef knježerstwa=ministerski prezident<br />[[Serhij Koreckyj]] (Сергій Корецький)
|šef knježerstwa wot=2026
|měna=[[ukrainska hriwna]]
|hłowne město=[[Kyjiw]]
|hamtska rěč=[[ukrainšćina]]
|připóznate mjeńšinowe rěče=[[krimtataršćina]], [[madźaršćina]], [[rumunšćina]], [[rušćina]]
|hymna=Šće ne wmerla Ukrajina i slawa, i wolja
|časowe pasmo=[[UTC]] +2
|njewotwisnosć=[[24. awgusta]] [[1991]] wot [[Sowjetski zwjazk|Sowjetskeho zwjazka]]
|TLD=.ua
|awtowa značka=UA
|telefon=+380
|mapa=Ukraine (claims hatched) in Europe.svg
|imagemap=Europa1
}}
'''Ukraina''' ({{wrěči|uk}} ''Україна'', starše serbske mjeno '''Wukrajina''')<ref name="rězak">{{Słownik Filipa Rězaka}}</ref><ref>Pomocny terminologiski słownik němsko-serbski, Berlin 1957</ref> je wulki njewotwisny [[stat]] we [[Wuchodna Europa|wuchodnej Europje]] a jedna z republikow nastatych po rozpadźe [[Sowjetski zwjazk|Sowjetskeho zwjazka]] w lěće [[1991]]. Wona je najwjetši kraj, kotryž leži dospołnje w Europje.
Kraj mjezuje z [[Ruska|Ruskej]] na wuchodźe, z [[Moldawska|Moldawskej]] a [[Rumunska|Rumunskej]] na juhozapadźe, na zapadźe z [[Madźarska|Madźarskej]], [[Słowakska|Słowakskej]] a [[Pólska|Pólskej]] a na sewjerje z [[Běłoruska|Běłoruskej]]. Južnu hranicu tworitej [[Čorne morjo|Čorne]] a [[Azowske morjo|Azowske morjo]]. Stolica a najwjetša metropola kraja je [[Kyjiw]], dalše wulkoměsta su [[Charkiw]], [[Dnipro]], [[Donjeck]], [[Odesa]] a [[Lwów]].
Nimo ukrainšćiny so předewšěm na wuchodźe a juhu kraja wjele [[rušćina|rusce]] rěči. Wuchod a juh stej tuž kulturno-politisce, na rozdźěl wot zapadneho krajneho dźěla, bóle na Rusku orientowanej.
[[Kyjiwska Rus]] bě srjedźowěkowski předchadnik dźensnišich statow Ruskeje, Běłoruskeje a Ukrainy. Narok na knjejstwo nad teritorijom dźensnišeje Ukrainy měnješe so wjacekróć. Wot rozpada Sowjetskeho zwjazka 1991 je Ukraina wot njewotwisna. W februarje 2014 wudyri po aneksiji połkupy [[Krim]] přez Rusku hač do dźensnišeho trajacy wobrónjeny konflikt mjez Ruskej a Ukrainu w dźělach wuchodneje Ukrainy. Krim a dźěle wuchodoukrainskeju oblasćow Donjeck a Luhansk su wot 2014 pod ruskej kontrolu.
Dnja 24. februara 2022 zahaji Ruska wojersku inwaziju do teritorija Ukrainy, kotruž nimale wšě staty na swěće raznje zasudźeja. Ukrainski prezident [[Wolodymyr Zelenskyj]] wozjewi dla ruskeje inwazije wójnski staw kaž tež wójnske prawo w kraju.
== Mjeno ==
Prěnje historiske naspomnjenje mjena ''Ukraina'' je z lěta [[1187]]. Wosebje w historiskich [[pólšćina|pólskich]] a [[rušćina|ruskich]] žórłach [[18. lětstotk|18.]] a [[19. lětstotk]]a je so pak husto tež mjeno wuchodneho dźěla '''Małorus'''<ref name="rězak"/> (''малоросіяни'') wužiwało, kotrež jewi so tež w serbskej literaturje do [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]].
== Rozrjadowanje ==
Ukraina wobsteji ze 24 [[oblasć]]ow, awtonomneje republiki [[Krim]] a dweju městow ze specialnym statusom ([[Sewastopol]] a hłowne město [[Kyjiw]]). Najwjetše města su Kyjiw, [[Charkiw]] a [[Dnipro]]. Krim a z njej město Sewastopol stejitej wot lěta 2014 pod kontrolu Ruskeje.
{{Dźělenje Ukrainy}}
== Žórła ==
<references />
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Ukraine|Ukraina}}
{{Europa}}
[[Kategorija:Ukraina|!]]
[[Kategorija:Stat w Europje]]
[[Kategorija:Čłonski stat Zjednoćenych narodow]]
9ulzoiidac54fkxsffpzxj6b7o8p2m4
Předłoha:Amtěrowacy šefojo knježerstwa EU
10
31871
391593
391056
2026-07-17T16:32:50Z
J budissin
7
akt
391593
wikitext
text/x-wiki
{{Nawigaciska lajsta
|titul=Amtěrowacy šefojo knježerstwa krajow [[Europska unija|Europskeje unije]]
|wobrazPoz=1.8em
|PozadkBarbaW=transparent
|wobsah=
[[Christian Stocker]] (Awstriska) |
[[Bart de Wever]] (Belgiska) |
[[Rumen Radew]] (Bołharska) |
[[Nikos Christodoulidis]] (Cypernska) |
[[Andrej Babiš]] (Čěska) |
[[Mette Frederiksen]] (Danska) |
[[Kristen Michal]] (Estiska) |
[[Petteri Orpo]] (Finska) |
[[Sébastien Lecornu]] (Francoska) |
[[Kyriakos Mitsotakis]] (Grjekska) |
[[Andrej Plenković]] (Chorwatska) |
[[Micheál Martin]] (Irska) |
[[Giorgia Meloni]] (Italska) |
[[Andris Kulbergs]] (Letiska) |
[[Mindaugas Sinkevičius]] (Litawska) |
[[Luc Frieden]] (Luxemburgska) |
[[Péter Magyar]] (Madźarska) |
[[Robert Abela]] (Malta) |
[[Friedrich Merz]] (Němska) |
[[Rob Jetten]] (Nižozemska) |
[[Donald Tusk]] (Pólska) |
[[Luís Montenegro]] (Portugalska) |
[[Ilie Bolojan]] (Rumunska) |
[[Robert Fico]] (Słowakska) |
[[Janez Janša]] (Słowjenska) |
[[Pedro Sánchez]] (Španiska) |
[[Ulf Kristersson]] (Šwedska)
|wobraz=[[Dataja:Flag of Europe.svg|40px|Chorhoj Europskeje unije]]
|align=center
}}<noinclude>
[[Kategorija:Předłoha:Europska unija]]
[[Kategorija:Předłoha:Nawigaciska lajsta Ministerscy prezidenća|EU]]
</noinclude>
a06pzempk5r6nmy87blujz0lol48q78
Wódriny łuh
0
34039
391597
345023
2026-07-18T06:41:01Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
391597
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Neuenhagenerinsel-34.jpg|thumb|upright|[[Neuenhagen]]ska kupa we Wódrinym łuze]]
[[Dataja:BahnhofZehden1940.JPG|thumb|right|Dwórnišćo Zehden (Cedynia) při nalětnim powodźenju w lěće 1940]]
'''Wódriny łuh''' ({{wrěči|dsb}} ''Odriny ług'',<ref>W internetowym słowniku: [http://www.dolnoserbski.de/dnw/dnw/oderbruch.html Odriny ług] {{ref-dsb}}</ref> {{wrěči|de}} ''Oderbruch'', {{wrěči|pl}} ''Kotlina Freienwaldzka'') je nutřkowny delta při [[Wódra|Wódrje]] na hranicy mjez [[Pólska|pólskimaj]] wojewódstwomaj [[Zapadopomorske wojewódstwo|Zapadna Pomorska]] a [[Lubušske wojewódstwo|Lubuš]] na wuchodźe a [[Braniborska|braniborskim]] [[Wokrjes Markowsko-Wódrjanski kraj|wokrjesom Markowsko-Wódrjanski kraj]] na zapadźe. Nadeńdźe so sewjernje [[Frankobrod nad Wódru|Frankobroda]] a sewjerowuchodnje [[Berlin]]a. Na juhu Wódrineho łuha, w [[Kostrin]]je, wuliwa so rěka [[Warta]] wotprawa do Wódry.
Němske mjeno ''-bruch'' pochadźa wot srjedźowysokoněmskeho słowa ''bruoch'' („bahno, łuh“).
== Sydlišća we Wódrinym łuze ==
Na zapadźe Wódry (w Braniborskej): [[Altreetz]], [[Alt Tucheband]], [[Bleyen]], [[Bad Freienwalde]], [[Golzow]], [[Gorgast]], [[Hathenow]], [[Hohenwutzen]], [[Küstrin-Kietz]], [[Kienitz]], [[Lebus]], [[Letschin]], [[Manschnow]], [[Neulewin]], [[Neulietzegöricke]], [[Neutrebbin]], [[Oderaue]], [[Ortwig]], [[Podelzig]], [[Rathstock]], [[Reitwein]], [[Wriezen]], [[Werbig]], [[Zechin]] a [[Groß Neuendorf]].
Na wuchodźe Wódry (w Pólskej): [[Kostrin]], [[Gozdowice]], [[Czelin]] a někotre wjesne dźěle gmejnow [[Mieszkowice]], [[Cedynia]] a [[Górzyca]].
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{commonscat|Oderbruch}}
* [https://web.archive.org/web/20101113235817/http://www.gedo-seelow.de/ Gewässer- und Deichverband Oderbruch]
* Ministerstwo za wobswět, strowotu a škit konsumentow kraja Braniborskeje: [http://www.mugv.brandenburg.de/cms/detail.php/171523 Alte Oder] {{ref-de}}
{{Coordinate |NS=52.70 |EW=14.25 |type=landmark |region=DE-BB |dim=60000 }}
[[Kategorija:Geografija Braniborskeje]]
[[Kategorija:Wokrjes Markowsko-Wódrjanski kraj]]
[[Kategorija:Wódra]]
[[Kategorija:Region w Europje]]
tfzd6gbtcuydxum0botg4y1isltx6ui
Myrnohrad
0
35183
391595
379362
2026-07-17T20:53:48Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
391595
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno swójske= Мирноград
|mjeno serbske= Myrnohrad
|wopon= Myrnohrad gerb big.png
|chorhoj= Myrnohrad flag.svg
|region-ISO=UA-14
|šěrina=48/18/00
|dołhota=37/15/00
|wysokosć= 183
|přestrjeń= 21
|wobydlerstwo= 49021
|staw=2016
|póstowe čisło= 85320 — 85329
|předwólba=6239
|webstrona=
|Adresa=
|mapa=
}}
[[Dataja:Stakhanov Coal Mine. Administrative Building.JPG|thumb|left]]
'''Myrnohrad''' ({{wrěči|uk|'' Мирноград''}}; {{wrěči|ru|''Мирноград''}}) je město w [[Oblasć Donjeck|Donjeckej oblasći]] na [[Ukraina|Ukrainje]]. Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje [[Donjeck]]a.
Ma něhdźe 49 tysac wobydlerjow.<ref>[https://web.archive.org/web/20160722124332/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2016/zb_nas_15.pdf Чисельнiсть наявного населення Украïни на сiчня 2016 року], Державна служба статистики Украïни, стр. 25</ref>
Sydlišćo je so w lěće 1911 załožiło a ma wot lěta 1965 měšćanske prawa.
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Myrnohrad}}
* [https://web.archive.org/web/20170713173533/http://dimitrov-rada.gov.ua/ Oficielne webstrony]
{{Oblasć Donjeck}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Donjeckej oblasći]]
[[Kategorija:Załožene 1911]]
ssplhqct6v8pncrli6nw4ogk77zn740
Viļaka
0
37701
391596
385419
2026-07-18T05:32:56Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
391596
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno serbske=
|mjeno swójske=
|wopon= Viļakas pilsētas ģerbonis.svg
|chorhoj = Flag of Viļaka.png
|šěrina=57/11/00
|dołhota=27/40/00
|region-ISO=LV
|wysokosć=
|přestrjeń= 6,37
|wobydlerstwo= 1407
|staw=2016
|póstowe čisło= LV-4583
|předwólba= 371
|Adresa=
|webstrona=
|wobraz=
|wopis wobraza=
}}
[[Dataja:Viļakas katoļu baznīca 2000-07-28.jpg|thumb|left]]
'''Viļaka''' ({{Audio|Lv-Viļaka.ogg|wurjekowanje}}; historiske němske mjeno – ''Marienhausen'') je městačko na wuchodźe [[Letiska|Letiskeje]], bjezposrědnje při [[Ruska|ruskej]] hranicy. Je zarjadniske sydło Viļakskeho wobwoda.
Leži při jězorje ze samsnym mjenom něhdźe 215 kilometrow juhowuchodnje [[Riga|Rigi]].
Ma něhdźe tysac wobydlerjow<ref>[https://web.archive.org/web/20161020093133/http://www.pmlp.gov.lv/lv/assets/documents/statistika/IRD2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās]</ref>, z toho někak 44 % Rusow.
Sydlišćo je so w lěće 1323 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1525 měšćanske prawa.
== Nóžki ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/153 Maryenhauz], Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa 1885.
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Viļaka}}
* [https://web.archive.org/web/20170802195426/http://vilaka.lv/ Oficialna strona]
{{Města w Letiskej}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1293]]
rd8c7x72prhdwsbymeonwu2nmhygib0