Peru

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hsb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>hsbwiki</dbname>
    <base>https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialnje</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskusija</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Wužiwar</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskusija z wužiwarjom</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedija diskusija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dataja</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskusija k dataji</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki diskusija</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Předłoha</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskusija k předłoze</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Pomoc diskusija</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskusija ke kategoriji</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul diskusija</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Peru</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12458</id>
    <revision>
      <id>391757</id>
      <parentid>381026</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T11:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martin Macha 2111</username>
        <id>20335</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>391757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1851" sha1="j55hna2x7ri7bt8b7zyjrr79dwbq7ss" xml:space="preserve">{{Stat
|mjeno swójske=Piruw Republika&lt;br /&gt;Piruw Suyu&lt;br /&gt;República del Perú
|mjeno serbske=Republika Peru 
|wopon = Escudo nacional del Perú.svg
|chorhoj = Flag of Peru.svg
|hamtska rěč = [[španišćina]], [[kečua]], [[aymara]]
|hłowne město = [[Lima]]
|forma knježerstwa = prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezidentka&lt;br&gt;[[Keiko Fujimori]]
|hłowa stata wot=2026
|šef knježerstwa=premier&lt;br&gt;[[Luis Galarreta]]
|šef knježerstwa wot=2026
|přestrjeń=1285216
|wobydlerstwo=34294231
|staw=2021
|wobydlerstwo-ref={{WFB|pe|2015}}
|ISO = PE
|šěrina=-8
|dołhota=-76
|měna = [[Sol]] (S/.)
|njewotwisnosć = [[1821]] wot [[Španiska|Španiskeje]]
|hymna = Somos libres, seámoslo siempre
|časowe pasmo = UTC-5
|TLD= .pe
|telefon = +51
|mapa = Peru on the globe (South America centered).svg
|imagemap = Južna Amerika Globus
}}
[[File:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|270px| Peru.]]
[[File:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|thumb|270px| Machu Picchu]]
'''Peru''' ({{wrěči|es}} ''República del Perú'') je njewotwisny [[stat]] w [[Andy|Andach]] při zapadnym přibrjoze [[Južna Amerika|Južneje Ameriki]]. Stolica a najwjetše město je [[Lima]]. Peru ma něhdźe 30 milionow wobydlerjow.

Hač do lěta [[1821]] bě Peru ze [[Španiska|španiskej]] koloniju.

== Geografija ==
Mjezuje z [[Ekwador]]om a [[Kolumbiska|Kolumbiskej]] na sewjeru, z [[Brazilska|Brazilskej]] na wuchodźe, z [[Boliwiska|Boliwiskej]] na juhowuchodźe a z [[Chilska|Chilskej]] na juhu. Zapadnu hranicu Peruwa twori pobrjóh [[Ćichi ocean|Ćicheho oceana]]. Na wuchodźe ma kraj podźěl na [[Amaconasowa nižina|Amaconasowej nižinje]], hdźež běži druha najdlěša rěka swěta, [[Amaconas]].

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{Commonscat}}

{{Južna Amerika}}

[[Kategorija:Stat w Južnej Americe]]
[[Kategorija:Peru| ]]</text>
      <sha1>j55hna2x7ri7bt8b7zyjrr79dwbq7ss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28262</id>
    <revision>
      <id>391754</id>
      <parentid>390829</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T13:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kulturne pomniki w Bjerwałdźe */ + wikidata</comment>
      <origin>391754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57197" sha1="j2yl0xke4z1ri13j7uc8jnph601zewe" xml:space="preserve">'''Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje''' wobsahuje 120 připóznatych pomnikow gmejny [[Hamor]] w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]], kotrež su w pomnikowej lisćinje Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit zapisane (staw: 15. apryla 2014).

== Legenda ==
* '''mjeno:''' pomjenowanje abo družina kulturneho pomnika
* '''połoženje:''' dróhowe mjeno a, je-li date, domowe čisło kulturneho pomnika. Po tutej adresy so lisćina zakładnje sortěruje. Wotkaz „karta“ wjedźe k wšelakorym kartam w syći a mjenuje koordinaty kulturneho pomnika.
* '''datowanje:''' podawa lěto dotwarjenja resp. dobu twarjenja. Rjadowanje po lěće je zmóžnjene. 
* '''wopisanje:''' twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebje kajkosće pomnika.
* '''ID:''' wot Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit wudate objektowe čisło kulturneho pomnika

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Bjerwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300343
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 1920te lěta
|datum-sort   = 1925
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Bärwalde Denkmal WK I (2).JPG
|commonscat  = Gedenkstein WKI Bärwalde
|wikidata    = Q49376631
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300344
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort   = 1500
|wopisanje   = [[Łućo|Łućanski]] mordarski a pokutny křiž; ze zarězanej hlebiju, w běhu wotbagrowanja Łuća do Bjerwałda zaměstnjeny, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Bärwalde, am Sühnekreuz NIK 5832.JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Bärwalde
|wikidata    = Q140858243
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299818
|mjeno       = Bjerwałdski hród 
|adresa      = Hrodowska aleja 1; 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.41106
|EW          = 14.52369
|datum       = napis 1922/1923 (wila fabrikantow); wokoło 1870; 1922/1923 (jama); 1930te lěta? (jěcharnja)
|datum-sort   = 1922
|wopisanje   = hród (poprawom wila fabrikantow) w krajnym/reformowym stilu, z hódnotnym wot ekspresionizma wobwliwowanym nutřkownym wuhotowanjom, přez torhož z wilu zwjazany krajny bydlenski dom, arkatur při južnym boku, při wuchodnym boku něhdyša jěcharnja a bydlenske twarjenje, kaž tež park (zahrodny pomnik) z kumštnej jamu; kompleks z wuznamom za městnostne, wuměłske a wosebje twarske stawizny
|wobraz      = Schloss Baerwalde.jpg
|commonscat  = Schloss Bärwalde
|wikidata    = Q49376646
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Cympl]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09303026
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 862 a1 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.30695
|EW          = 14.5941
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 75); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 75 KSKP.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985395
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km južnje Cympla
|adresa-sort = 
|NS          = 51.313786
|EW          = 14.615735
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Tauer Wegweiserstein Wackelstein.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985447
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 873 a4 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.319545
|EW          = 14.594767
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 76); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 76 KSKP.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985405
|mjeno       = Zajězdne wrota
|adresa      = Dubowy puć 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32645
|EW          = 14.61587
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = wobhrodźenje ze stołpomaj wrotow a něhdźe 50 płotowymi stołpami ze zornowca; wuznam za socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zu den Eichen 3, Einfahrt.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985404
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Klětnjanska 16
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3245263
|EW          = 14.6143413
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = tři pódlanske twarjenja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura z ornamentami, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zimpeler Str. 16.JPG
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269681
|mjeno       = Železniski móst
|adresa      = 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36304
|EW          = 14.514156
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = železniski móst; nitowana konstrukcija z wocla, wuznam za železniske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Eisenbahnbrücke (1).JPG
|commonscat  = Spreebrücke Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269512
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dwórnišćowa 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36516
|EW          = 14.50541
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; awtentiske, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bahnhofstraße 3 (1).JPG
|commonscat  = Bahnhofstraße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269203
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Delni Wujězd
|adresa      = Dwórnišćowa 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36352
|EW          = 14.50427
|datum       = 1870te lěta
|datum-sort  = 1875
|wopisanje   = přijimarnja, tworowy skład, nuznik, twarjenje z wuhnjom, wodowa wěža a dom čaroweho stražnika kaž tež bydlenski dom; wuznam za železniske techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Wasserturm.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269521
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646884
|EW          = 14.5100777
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z wobchodom; wuznam za twarske stawizny a napohlad dróhi
|wobraz      = Bautzener Straße 2 Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269520
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3644631
|EW          = 14.5096014
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bautzener Straße 3 (1).jpg
|commonscat  = Bautzener Straße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269523
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Hłowna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36521
|EW          = 14.51192
|datum       = drje 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Hauptstraße 1 (3).jpg
|commonscat  = Hauptstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269199
|mjeno       = Wujězdźanska cyrkej a kěrchow (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hłowna 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3647788
|EW          = 14.5069638
|datum       = 1711–1716 (cyrkej); srjedź 18.&amp;nbsp;lětstotka (rownišćo); 17.–19.&amp;nbsp;lětstotk (narowne pomniki)
|datum-sort  = 1716
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej ze 16 narownymi platami při sćěnje, wobhrodźenska murja z portalom a rownišćo Gersdorfskeje swójby z narownymaj platomaj (hlej tež obj. 09302927); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kirche Uhyst 1.JPG
|commonscat  = Kirche Uhyst‎ 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269201
|mjeno       = Dannebergowy dom 
|adresa      = Hłowna 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36464
|EW          = 14.5067
|datum       = 1745 (šula); srjedź 19.&amp;nbsp;lětstotka (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1745
|wopisanje   = zemjanski pedagogij a pódlanske twarjenje; w pódlanskim twarjenju napisy wójnskich zajatych z lěta 1945, zemjanski pedagogij w lěće 1782 přewzaty wot [[Ochranowska bratrowska wosada|Ochranowskeje wosady]]; wuznam za twarske a regionalne stawizny
|wobraz      = Dannenberghaus Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269522
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Farski puć 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646735
|EW          = 14.510441
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja statoka; tykowana bróžnja, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Scheune Pfarrweg 1, Uhyst.jpg
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269524
|mjeno       = Radnica
|adresa      = Hrodowska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36564
|EW          = 14.51058
|datum       = wokoło 1925
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = radnica; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst Rathaus (1).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269517
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36669
|EW          = 14.51123
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom; něhdyša pjekarnja kubła, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Schloßstraße 6 Uhyst.JPG
|commonscat  = Schloßstraße 6, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269516
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3669
|EW          = 14.51121
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; něhdyši zarjad, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst_Rentamt (2).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 7, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269515
|mjeno       = Točernja 
|adresa      = Hrodowska 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36703
|EW          = 14.51165
|datum       = 1866
|datum-sort  = 1866
|wopisanje   = točernja a spušćadło; nahladny twar z mjeńšim přitwarom, wobaj z cyhela, njeskromne wuhotowanje, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Schleiferei (02).JPG
|commonscat  = Schleiferei Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269513
|mjeno       = Wujězdźanski hród (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hrodowska 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36782
|EW          = 14.5105
|datum       = 1738–1742 (hród); wokoło 1850  (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1742
|wopisanje   = jednotliwe pomniki w ramiku cyłkowneho pomnika: hród, něhdyše hospodarske twarjenje a hródź, tři basenki a štyri pěskowcowe postawy (hlej tež obj. 09302961); wuznam za twarske, regionalne a wuměłstwowe stawizny
|wobraz      = Schloss Uhyst 6.JPG
|commonscat  = Schloss Uhyst
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269525
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Srjedźna
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3653309
|EW          = 14.5076232
|datum       = 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = wojerskej pomnikaj za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] a Němsko-francoskeje wójny 1871; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kriegerdenkmal Uhyst 1.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269519
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźna 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36587
|EW          = 14.51004
|datum       = po 1800
|datum-sort  = 1801
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = UhystMittelstr8.jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Dyrbach]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985414
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km wuchodnje Dyrbacha, blisko Holanskeho hata
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985424
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 5&lt;!-- Am Waldessaum--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3607514
|EW          = 14.6154905
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja z kładźitej sćěnu; přispomnjenja hódna konstrukcija, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985423
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Při lěsnej kromje 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36239
|EW          = 14.61532
|datum       = 18.&amp;nbsp;lětstotk do kónca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = štyri pódlanske twarjenja něhdyšeho wudwora [[Jamno]]wskeho ryćerkubła; wuznam za twarske a městnostne stawizny, dokumentacija trěbna
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985425
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36115
|EW          = 14.61627
|datum       = prawdźepodobnje po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bróžnja; twar z čerwjeneho cyhela, zdźeržany w prěnjotnej podobje, strukturny dźěl wobtwarjenja wjesneho jadra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985420
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Wowčernja
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3631961
|EW          = 14.6238598
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985419
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36322
|EW          = 14.62439
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom z droboweho drjewa; typiski twar za region, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985416
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3643
|EW          = 14.62427
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom, hródź a bróžnja třistronskeho dwora; něhdyša korčma, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985417
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a bróžnja burskeho statoka; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po strukturje a podobje, strukturelny dźěl sydlišća, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985418
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 6 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom něhdyšeho dwustronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985415
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Wowčernja 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3683305
|EW          = 14.6348383
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hródź a bróžnja třistronskeho dwora; awtentiski a za region typiski cyhelowy twar, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w Hamorje ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299816
|mjeno       = Pomnik
|adresa      = Stara Budyska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = po 1945
|datum-sort  = 1946
|wopisanje   = Pomnik woporam fašizma; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Denkmal Befreiung (10).JPG
|commonscat  = Denkmal für die Befreiung vom Faschismus in Boxberg (Oberlausitz)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300350
|mjeno       = Spušćadło
|adresa      = Stara Budyska, při spušćadle
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = spušćadło [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]]; wuznam za techniske stawizny
|wobraz      = Boxberg Wehr Schwarzer Schöps (06).jpg
|commonscat  = Schwarzer Schöps weir (Boxberg)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Klětno]]m (z [[Jamno]]m a [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnicu]]) ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985438
|mjeno       = Pomjatny kamjeń
|adresa      = při róžku Ernsta Thälmannowa/Dwórnišćowa
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = napis 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = Napoleonowy pomnik; stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985427
|mjeno       = Bydlenski dom železnicara
|adresa      = Dwórnišćowa 374
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34898
|EW          = 14.58997
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom železnicara a kólnja; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985426
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Klětno
|adresa      = Dwórnišćowa 375
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3488045
|EW          = 14.589876
|datum       = 1871
|datum-sort  = 1871
|wopisanje   = přijimarnja a wuhibkarnja dwórnišća; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = Jahmen - Bahnhof Klitten.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985428
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dyrbachska 357
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3534186
|EW          = 14.5930399
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenske a hospodarske twarjenje; něhdyši čeladny dom, najebać wulkich přetwarjenjow relewantne, w konteksće z ryćerkubłom, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985436
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Ernsta Thälmannowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3477886
|EW          = 14.6079788
|datum       = po 1950 (wojerski pomnik); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Jamno – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985439
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35094
|EW          = 14.5963
|datum       = napis 1923
|datum-sort  = 1923
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja statoka; w strukturje zdźeržane, jenički přikład swojeho razu we wsy, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985435
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34902
|EW          = 14.59853
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; měšeńca z krajnych a měšćanskich stilowych elementow, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985445
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3485186
|EW          = 14.6030792
|datum       = do 1850
|datum-sort  = 1849
|wopisanje   = něhdyši bydlenski dom z hródźu; w hornim poschodźe tykowany, konstrukcija zdźeržana, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Ernst-Thälmann-Straße 19, Klitten–2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985433
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Połpičanska 21
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347579
|EW          = 14.60361
|datum       = wokoło 1930
|datum-sort  = 1930
|wopisanje   = fara; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09302926
|mjeno       = Cyrkej a kěrchow w Klětnom (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Połpičanska 21 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347968
|EW          = 14.603184
|datum       = 1769–1773, po Dehio spočatk 17.&amp;nbsp;lětstotka a 1724 (cyrkej)
|datum-sort  = 1773
|wopisanje   = jednotliwy pomnik we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej, 11 narownych pomnikow při cyrkwi, kapała a wobhrodźenska murja z dwěmaj wrotomaj (hlej obj. 08985434); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno – Ewangelska cyrkej 2.jpg
|commonscat  = Evangelische Kirche Klitten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985430
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Połpičanska 222
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34416
|EW          = 14.59791
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje hóčkateho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985431
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Połpičanska 225
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34504
|EW          = 14.59902
|datum       = po zdaću do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu (tykowany) z hornjej lawbu a kładźitym přizemjom; twarskostawizniska wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985432
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Połpičanska 230 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34605
|EW          = 14.59994
|datum       = po 1920
|datum-sort  = 1921
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny 
|wobraz      = Wolešnica – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985441
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Jahnowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3537622
|EW          = 14.6090733
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] (turnowarjow); wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno Wojerski pomnik 1914–18.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985429
|mjeno       = Jamnowske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Naměsto MTS 344a; 345; 346; 347; 348; 348a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3523722
|EW          = 14.5948719
|datum       = napis 1767 (wěžička, wjertawce); 18./19.&amp;nbsp;lětstotk (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1767
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: jako toroži fungowacej hospodarskej twarjeni z markantnymaj wěžičkomaj, dalšej bydlenskej a hospodarskej twarjeni něhdyšeje kasarny, młynske twarjenje (z techniku), wobhrodźenje, wopomnjenska tafla, lawka, štyri mosćiki, hataj, dalša murja we wuchodnym dźělu parka, rownišćo z wobhrodźenjom a pawiljonomaj (hlej obj. 09302930); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Jahmen - Einfahrt zum Gutshof.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985437
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Dwórnišćowa/Róžowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3491338
|EW          = 14.5921328
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik (spominajo na Druhu pólsku armeju); stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985407
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Šulska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34057
|EW          = 14.61453
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; w eksponowanym połoženju, awtentiski a za region typiski, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985444
|mjeno       = Pjekarnja
|adresa      = Dróha młodźiny 59
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35009
|EW          = 14.59973
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = něhdyša pjekarnja; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985440
|mjeno       = Ew. starolutherska cyrkej
|adresa      = Dróha młodźiny 62a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3509269
|EW          = 14.5980889
|datum       = 1846
|datum-sort  = 1846
|wopisanje   = cyrkej starolutherskich; tykowana žurlowa cyrkej, delni dźěl wobmjetany cyhel, masiwna wěža z hawbu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klitten - evangelische Kirche der Altlutheraner.jpg
|commonscat  = Johanneskirche (Klitten)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985446
|mjeno       = Šula
|adresa      = Wilhelma Wanderowa 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3467199
|EW          = 14.6055352
|datum       = 1892
|datum-sort  = 1892
|wopisanje   = šula; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Košla|Košli]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985393
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = wosrjedź wsy
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Košla – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985658
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 251, ležownosć: 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.329232
|EW          = 14.551878
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 79); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 79 KS KP 2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985449
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 46, ležownosć: 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.340896
|EW          = 14.536855
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 80); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 80 KS KP 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985448
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 893 b6, Klětno, zahon 261/1 , ležownosć: 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.322659
|EW          = 14.581594
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 77); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 77 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985388
|mjeno       = Hospodarske twarjenje
|adresa      = Dróha nowoburow 438; 439; 442; 443&lt;!--Neubauernstraße--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32931
|EW          = 14.57754
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = hospodarskej twarjeni něhdyšeho kubła; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985390
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanska 405
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34088
|EW          = 14.57526
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom, bróžnja a pódlanskej twarjeni něhdyšeho štyristronskeho dwora; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Košla – čo 405.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985389
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 407
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34036
|EW          = 14.57491
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanske twarjenje něhdyšeho třistronskeho dwora; zdźeržane w prěnjotnej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985394
|mjeno       = Lipowy dwór
|adresa      = Nowowjesnjanska 409
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34111
|EW          = 14.57461
|datum       = jadro drje 18.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = korčma; drje najstarše twarjenje we wsy, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Košla – hosćenc.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985392
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 410
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34139
|EW          = 14.57468
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu ([[chěža ze stołom|ze stołom]]); w hornim poschodźe tykowany, w nimale prěnjotnej podobje zdźeržany, žadnostka w tym regionje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Wohnstallhaus (Umgebinde) Neudorfer Straße 410.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985391
|mjeno       = Wobhrodźenje zahrody
|adresa      = Łučny puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34254
|EW          = 14.5752541
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = 13 płotowych stołpow ze zornowca; wuznam za napohlad dróhi
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Krynhelecy|Krynhelecach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300351
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Krynhelecy, ležownosć: 1 (?)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3873319
|EW          = 14.6080109
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Sühnekreuz (3).JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277032
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Rěčičanska/Při młynskej hrjebi
|adresa-sort = 
|NS          = 51.387848
|EW          = 14.6084378
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Gefallenendenkmal (07).JPG
|commonscat  = Gefallenendenkmal Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277210
|mjeno       = Kulturny dom
|adresa      = Rěčičanska 17b
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38454
|EW          = 14.61393
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = kulturny dom; w runočasnym neoklasicizmu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Kulturhaus (4).JPG
|commonscat  = Kulturhaus Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300349
|mjeno       = Pakosničanski hród
|adresa      = Pakosničanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3880582
|EW          = 14.6214563
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (knježi dom); wokoło 1910 (pawiljon w zahrodźe)
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = knježi dom (z přitwarami a wuhotowanjom) wotbagrowaneje wjeski Pakosnica, z terasu, zahrodnym pawiljonom a parkom; knježi dom z interierom zažneho 20.&amp;nbsp;lětstotka, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Kringelsdorf Schadendorf Schloss.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277035
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Pakosničanska 11
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3878
|EW          = 14.62126
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja, zdźěla kładźita; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277031
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wylemojčanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3877123
|EW          = 14.6144164
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; wobmjetany twar z nabóčnym rizalitom a drjewjanym předtwarom při zachodźe, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Manjow]]je ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269529
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33945
|EW          = 14.50098
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; w jara prěnjotnym stawje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Eichenallee 4, Mönau (3).jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269528
|mjeno       = Hosćenc
|adresa      = Dubowa aleja 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3375706
|EW          = 14.5017675
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hosćenc ze žurlu; čerwjeny cyhel, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 15, Mönau.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269526
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33878
|EW          = 14.5026
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom, přitwar něhdyšeho hroda; klasicistiski wliw, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 28, Mönau (5).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Radšowk]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985408
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = 1 km wuchodnje Klětnoho při krajnej dróze
|adresa-sort = 
|NS          = 51.346664 
|EW          = 14.631277
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klein-Radisch Steinkreuz 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985412
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 200 m južnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985409
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Nowowjesnjanski puć, 100 m zapadnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985411
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34253
|EW          = 14.64392
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a bróžnja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry zdźeržany w strukturje a podobje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985410
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34201
|EW          = 14.6453
|datum       = napis 1902, kładźity twar snando starši (burska chěža)
|datum-sort  = 1902
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a kładźite twarjenje třistronskeho dwora; awtentisce zdźeržany, za region typiska cyhelowa architektura, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985413
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 13
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34184
|EW          = 14.64803
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; eksponowane połoženje, w podobje a strukturje do dalokeje měry zdźeržane, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rudej]]i ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269531
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Minakałska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.326639
|EW          = 14.475503
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = saksko-pruski měznik (KP, KS 94); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 94 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269530
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Minakałska 14a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3342
|EW          = 14.48734
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Milkler Straße 14, Rauden (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rychwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277052
|mjeno       = bróžnja kantora
|adresa      = Jahnowa, južny róžk kěrchowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380253
|EW          = 14.662918
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = přejězdna bróžnja; tykowana nad drobowym drjewom, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Kantorscheune (04).JPG
|commonscat  = Kantorscheune Reichwalde 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277053
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Jahnowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38041
|EW          = 14.66213
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 6 (2).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 6
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277054
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Jahnowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3795497
|EW          = 14.6632497
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z dźěłarničku; historistiske twarjenje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 14 (6b).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 14
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277050
|mjeno       = Stara póšta
|adresa      = Jahnowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37742
|EW          = 14.66486
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom; prěnjotna póšta, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 19 (1a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 19
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277049
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Jahnowa 50
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37411
|EW          = 14.6656744
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 50 (4a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 50
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277051
|mjeno       = Rychwałdska cyrkej a kěrchow
|adresa      = Cyrkwina hasa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380468209
|EW          = 14.662947
|datum       = w jadrje 1749 (cyrkej); po 1955 (wojerski pomnik 2. swětoweje wójny); po 1918 (wojerski pomnik 1. swětoweje wójny); 1917 (Lutherowy dub)
|datum-sort  = 1749
|wopisanje   = cyrkej z kěrchowom a wobhrodźenjom, wojerskimaj pomnikomaj za padnjenych swětoweju wójnow kaž tež Lutherowym dubom; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Rychwałd – Cyrkej.jpg
|commonscat  = Kirche Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277046
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźny puć 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3817307
|EW          = 14.6609744
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277078
|mjeno       = Pěčkec młyn 
|adresa      = Młynska 18
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37697
|EW          = 14.6679
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk (stare bydlenske); napis 1930 (nowe bydlenske); wokoło 1900 (młyn); wokoło 1900 (pódlanske twarjenje); wokoło 1920 (spušćadło)
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = młynski statok z młynskim twarjenjom a přitwarjenomaj bydlenskimaj, třomi pódlanskimi twarjenjemi, hołbjencom, dwórskej murju a stołpomaj při zajězdźe, plestrowanje dwora z małych zornowcow, spušćadło a pódlanske twarjenje młyna na tamnym boku Čorneho Šepca; wuznam za twarske, městnostne a techniske stawizny
|wobraz      = Fotothek df rp-e 0250063 Boxberg-O.L.-Reichwalde. Mühle.jpg
|commonscat  = Reichwalder Mühle
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277045
|mjeno       = Korčma
|adresa      = Roberta Kochowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1800
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = korčma ze žurlu; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299817
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = nakrajna chěža; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277041
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 13
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 2. třećina 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z wobhrodźenjom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277042
|mjeno       = Kowarnja
|adresa      = Roberta Kochowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1850, snadź starša
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kowarnja z techniskim wuhotowanjom; dźensa bydlenski dom, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277043
|mjeno       = Rychwałdske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Roberta Kochowa 21; 25
|adresa-sort = 
|NS          = 51.383889
|EW          = 14.662861
|datum       = wokoło 1750 (knježi dom); wokoło 1900 (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: knježi dom a hospodarske twarjenje ryćerkubła (hlej obj. 09277044, samsna adresa); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Reichwalde, Kulturdenkmal Rittergut Reichwalde, heute Schullandheim NIK 6131.jpg
|commonscat  = Rittergut Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277055
|mjeno       = Wuměnk
|adresa      = Domašojska 6&lt;!--Thomaswalder Str.--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37895
|EW          = 14.66058
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = wuměnk statoka z droboweho drjewa; wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Sprjowje|Sprjowjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277039
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42291
|EW          = 14.53633
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5857.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 1, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277040
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wjesna 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4256366
|EW          = 14.5372278
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = bydlenski dom statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277036
|mjeno       = Kapałka
|adresa      = Wjesna 7 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.425848
|EW          = 14.537644
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = kładźita kapałka z droboweho drjewa; nutřka pózdnjogotiski rězbarski wołtar, wuznam za twarske a městnostne stawizny, singulär
|wobraz      = Sprey - Schrotholzkirche 2014 (5).jpg
|commonscat  = Schrotholzkirche Sprey
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277037
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 17
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42341
|EW          = 14.53699
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5859.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 17, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277038
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 18a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42276
|EW          = 14.53743
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Schrotholzscheune, Dorfstraße 18a, Sprey – DSC 0109.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 18a, Sprey)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Tranje|Tranjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269532
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Rotdornallee
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3627371
|EW          = 14.4793257
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Mord- und Sühnekreuz Drehna (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Turjo|Turjom]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985399
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Dołhoboršćanska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32167
|EW          = 14.62575
|datum       = po 1800
|datum-sort  = 1801
|wopisanje   = kładźita bróžnja (najskerje z wuměnkom); regionalna wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str 1.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985398
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32174
|EW          = 14.6271
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, tři pódlanske twarjenja a plestrowanje štyristronskeho dwora; bydlenski dom z debjenkowymi elementami, wuznam za twarske stawizny a napohlad wsy
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 3.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985400
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Dołhoboršćanska 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32135
|EW          = 14.62684
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hospodarske twarjenje; prawdźepodobnje trawjenk, w za region typiskej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 4.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985401
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3214
|EW          = 14.62792
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura ze snadnej ornamentiku, wuznam za twarske a hospodarske stawizny, awtentiski
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 7.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985403
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Dołhoboršćanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3207141
|EW          = 14.6285595
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora, k tomu sydom płotowych stołpow ze zornowca; zdźeržana prěnjotna struktura, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 9, Hofansicht.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985396
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = We wólšinje 1&lt;!--Im Erlengrund--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3204
|EW          = 14.63782
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu, bróžnja a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; eksponowane połoženje, čerwjeny cyhel, za region typiski, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985397
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = We wólšinje 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32444
|EW          = 14.63202
|datum       = wokoło 1840 (burska chěža); 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (bróžnja)
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985402
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = We wólšinje 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32191
|EW          = 14.62903
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora kaž tež wobhrodźenje; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry prěnjotnje zdźeržany, wobhrodźenje z 13 płotowymi stołpami ze zornowca, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Im Erlengrund 12.JPG
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki we [[Wochozy|Wochozach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275948
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubčanski puć 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43109
|EW          = 14.60356
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Daubitzer Weg 30 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Daubitzer Weg 30
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275946
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43394
|EW          = 14.60363
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Parkstraße 8 (1).jpg
|commonscat  = Nochten Parkstraße 8
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275939
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 54
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42978
|EW          = 14.59759
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; žołty klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Nochten Parkstraße 54 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 54
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275945
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 111
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43374
|EW          = 14.60286
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6085.JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 111
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275942
|mjeno       = Wochožanska cyrkej
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.431418
|EW          = 14.5984923
|datum       = wokoło 1730 (cyrkej); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1730
|wopisanje   = cyrkej a wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Nochten Kirche.jpg
|commonscat  = Kirche Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275940
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć 74
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43161
|EW          = 14.59856
|datum       = wokoło 1900 (fara); do 1830 (bróžnja)
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = fara a kładźita bróžnja; twar z klinkra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6079.JPG
|commonscat  = Pfarrhaus Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275950
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Rychwałdski puć 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43164
|EW          = 14.60212
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bróžnja a wobhrodźenska murja; wuchodne twarjenje dwora, klinker, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6101.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 28
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275949
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Rychwałdski puć 34
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43045
|EW          = 14.60319
|datum       = 1926
|datum-sort  = 1926
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6106.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 34
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275944
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Čelnjanski puć 104
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43222
|EW          = 14.59911
|datum       = do 1830
|datum-sort  = 1829
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Žórła ==
* [https://web.archive.org/web/20141213043937/http://www.denkmalpflege.sachsen.de/610.htm Sakski krajny zarjad za pomnikoškit], [https://web.archive.org/web/20130411231053/http://www.lfd.sachsen.de/1406.htm lisćina pomnikow w datowej bance DIVIS], wurězk: Kulturdenkmale des Freistaates Sachsen, Landkreis Görlitz, staw: 15. apryla 2014 (dohlad přez awtora w Hornjołužiskej bibliotece wědomosćow w Zhorjelcu)

{{All Coordinates}}

[[Kategorija:Lisćina kulturnych pomnikow|Hamor]]
[[Kategorija:Hamor|!]]</text>
      <sha1>j2yl0xke4z1ri13j7uc8jnph601zewe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>391755</id>
      <parentid>391754</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T13:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kulturne pomniki w Turjom */ commonscat, wikidata</comment>
      <origin>391755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57541" sha1="a5d0tndkuzyg6e75m0i8a86o5rq5fjc" xml:space="preserve">'''Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje''' wobsahuje 120 připóznatych pomnikow gmejny [[Hamor]] w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]], kotrež su w pomnikowej lisćinje Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit zapisane (staw: 15. apryla 2014).

== Legenda ==
* '''mjeno:''' pomjenowanje abo družina kulturneho pomnika
* '''połoženje:''' dróhowe mjeno a, je-li date, domowe čisło kulturneho pomnika. Po tutej adresy so lisćina zakładnje sortěruje. Wotkaz „karta“ wjedźe k wšelakorym kartam w syći a mjenuje koordinaty kulturneho pomnika.
* '''datowanje:''' podawa lěto dotwarjenja resp. dobu twarjenja. Rjadowanje po lěće je zmóžnjene. 
* '''wopisanje:''' twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebje kajkosće pomnika.
* '''ID:''' wot Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit wudate objektowe čisło kulturneho pomnika

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Bjerwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300343
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 1920te lěta
|datum-sort   = 1925
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Bärwalde Denkmal WK I (2).JPG
|commonscat  = Gedenkstein WKI Bärwalde
|wikidata    = Q49376631
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300344
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort   = 1500
|wopisanje   = [[Łućo|Łućanski]] mordarski a pokutny křiž; ze zarězanej hlebiju, w běhu wotbagrowanja Łuća do Bjerwałda zaměstnjeny, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Bärwalde, am Sühnekreuz NIK 5832.JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Bärwalde
|wikidata    = Q140858243
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299818
|mjeno       = Bjerwałdski hród 
|adresa      = Hrodowska aleja 1; 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.41106
|EW          = 14.52369
|datum       = napis 1922/1923 (wila fabrikantow); wokoło 1870; 1922/1923 (jama); 1930te lěta? (jěcharnja)
|datum-sort   = 1922
|wopisanje   = hród (poprawom wila fabrikantow) w krajnym/reformowym stilu, z hódnotnym wot ekspresionizma wobwliwowanym nutřkownym wuhotowanjom, přez torhož z wilu zwjazany krajny bydlenski dom, arkatur při južnym boku, při wuchodnym boku něhdyša jěcharnja a bydlenske twarjenje, kaž tež park (zahrodny pomnik) z kumštnej jamu; kompleks z wuznamom za městnostne, wuměłske a wosebje twarske stawizny
|wobraz      = Schloss Baerwalde.jpg
|commonscat  = Schloss Bärwalde
|wikidata    = Q49376646
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Cympl]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09303026
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 862 a1 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.30695
|EW          = 14.5941
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 75); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 75 KSKP.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985395
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km južnje Cympla
|adresa-sort = 
|NS          = 51.313786
|EW          = 14.615735
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Tauer Wegweiserstein Wackelstein.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985447
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 873 a4 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.319545
|EW          = 14.594767
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 76); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 76 KSKP.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985405
|mjeno       = Zajězdne wrota
|adresa      = Dubowy puć 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32645
|EW          = 14.61587
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = wobhrodźenje ze stołpomaj wrotow a něhdźe 50 płotowymi stołpami ze zornowca; wuznam za socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zu den Eichen 3, Einfahrt.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985404
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Klětnjanska 16
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3245263
|EW          = 14.6143413
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = tři pódlanske twarjenja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura z ornamentami, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zimpeler Str. 16.JPG
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269681
|mjeno       = Železniski móst
|adresa      = 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36304
|EW          = 14.514156
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = železniski móst; nitowana konstrukcija z wocla, wuznam za železniske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Eisenbahnbrücke (1).JPG
|commonscat  = Spreebrücke Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269512
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dwórnišćowa 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36516
|EW          = 14.50541
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; awtentiske, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bahnhofstraße 3 (1).JPG
|commonscat  = Bahnhofstraße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269203
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Delni Wujězd
|adresa      = Dwórnišćowa 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36352
|EW          = 14.50427
|datum       = 1870te lěta
|datum-sort  = 1875
|wopisanje   = přijimarnja, tworowy skład, nuznik, twarjenje z wuhnjom, wodowa wěža a dom čaroweho stražnika kaž tež bydlenski dom; wuznam za železniske techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Wasserturm.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269521
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646884
|EW          = 14.5100777
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z wobchodom; wuznam za twarske stawizny a napohlad dróhi
|wobraz      = Bautzener Straße 2 Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269520
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3644631
|EW          = 14.5096014
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bautzener Straße 3 (1).jpg
|commonscat  = Bautzener Straße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269523
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Hłowna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36521
|EW          = 14.51192
|datum       = drje 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Hauptstraße 1 (3).jpg
|commonscat  = Hauptstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269199
|mjeno       = Wujězdźanska cyrkej a kěrchow (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hłowna 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3647788
|EW          = 14.5069638
|datum       = 1711–1716 (cyrkej); srjedź 18.&amp;nbsp;lětstotka (rownišćo); 17.–19.&amp;nbsp;lětstotk (narowne pomniki)
|datum-sort  = 1716
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej ze 16 narownymi platami při sćěnje, wobhrodźenska murja z portalom a rownišćo Gersdorfskeje swójby z narownymaj platomaj (hlej tež obj. 09302927); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kirche Uhyst 1.JPG
|commonscat  = Kirche Uhyst‎ 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269201
|mjeno       = Dannebergowy dom 
|adresa      = Hłowna 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36464
|EW          = 14.5067
|datum       = 1745 (šula); srjedź 19.&amp;nbsp;lětstotka (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1745
|wopisanje   = zemjanski pedagogij a pódlanske twarjenje; w pódlanskim twarjenju napisy wójnskich zajatych z lěta 1945, zemjanski pedagogij w lěće 1782 přewzaty wot [[Ochranowska bratrowska wosada|Ochranowskeje wosady]]; wuznam za twarske a regionalne stawizny
|wobraz      = Dannenberghaus Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269522
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Farski puć 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646735
|EW          = 14.510441
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja statoka; tykowana bróžnja, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Scheune Pfarrweg 1, Uhyst.jpg
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269524
|mjeno       = Radnica
|adresa      = Hrodowska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36564
|EW          = 14.51058
|datum       = wokoło 1925
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = radnica; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst Rathaus (1).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269517
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36669
|EW          = 14.51123
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom; něhdyša pjekarnja kubła, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Schloßstraße 6 Uhyst.JPG
|commonscat  = Schloßstraße 6, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269516
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3669
|EW          = 14.51121
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; něhdyši zarjad, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst_Rentamt (2).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 7, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269515
|mjeno       = Točernja 
|adresa      = Hrodowska 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36703
|EW          = 14.51165
|datum       = 1866
|datum-sort  = 1866
|wopisanje   = točernja a spušćadło; nahladny twar z mjeńšim přitwarom, wobaj z cyhela, njeskromne wuhotowanje, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Schleiferei (02).JPG
|commonscat  = Schleiferei Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269513
|mjeno       = Wujězdźanski hród (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hrodowska 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36782
|EW          = 14.5105
|datum       = 1738–1742 (hród); wokoło 1850  (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1742
|wopisanje   = jednotliwe pomniki w ramiku cyłkowneho pomnika: hród, něhdyše hospodarske twarjenje a hródź, tři basenki a štyri pěskowcowe postawy (hlej tež obj. 09302961); wuznam za twarske, regionalne a wuměłstwowe stawizny
|wobraz      = Schloss Uhyst 6.JPG
|commonscat  = Schloss Uhyst
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269525
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Srjedźna
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3653309
|EW          = 14.5076232
|datum       = 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = wojerskej pomnikaj za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] a Němsko-francoskeje wójny 1871; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kriegerdenkmal Uhyst 1.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269519
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźna 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36587
|EW          = 14.51004
|datum       = po 1800
|datum-sort  = 1801
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = UhystMittelstr8.jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Dyrbach]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985414
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km wuchodnje Dyrbacha, blisko Holanskeho hata
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985424
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 5&lt;!-- Am Waldessaum--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3607514
|EW          = 14.6154905
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja z kładźitej sćěnu; přispomnjenja hódna konstrukcija, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985423
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Při lěsnej kromje 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36239
|EW          = 14.61532
|datum       = 18.&amp;nbsp;lětstotk do kónca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = štyri pódlanske twarjenja něhdyšeho wudwora [[Jamno]]wskeho ryćerkubła; wuznam za twarske a městnostne stawizny, dokumentacija trěbna
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985425
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36115
|EW          = 14.61627
|datum       = prawdźepodobnje po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bróžnja; twar z čerwjeneho cyhela, zdźeržany w prěnjotnej podobje, strukturny dźěl wobtwarjenja wjesneho jadra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985420
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Wowčernja
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3631961
|EW          = 14.6238598
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985419
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36322
|EW          = 14.62439
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom z droboweho drjewa; typiski twar za region, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985416
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3643
|EW          = 14.62427
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom, hródź a bróžnja třistronskeho dwora; něhdyša korčma, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985417
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a bróžnja burskeho statoka; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po strukturje a podobje, strukturelny dźěl sydlišća, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985418
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 6 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom něhdyšeho dwustronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985415
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Wowčernja 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3683305
|EW          = 14.6348383
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hródź a bróžnja třistronskeho dwora; awtentiski a za region typiski cyhelowy twar, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w Hamorje ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299816
|mjeno       = Pomnik
|adresa      = Stara Budyska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = po 1945
|datum-sort  = 1946
|wopisanje   = Pomnik woporam fašizma; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Denkmal Befreiung (10).JPG
|commonscat  = Denkmal für die Befreiung vom Faschismus in Boxberg (Oberlausitz)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300350
|mjeno       = Spušćadło
|adresa      = Stara Budyska, při spušćadle
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = spušćadło [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]]; wuznam za techniske stawizny
|wobraz      = Boxberg Wehr Schwarzer Schöps (06).jpg
|commonscat  = Schwarzer Schöps weir (Boxberg)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Klětno]]m (z [[Jamno]]m a [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnicu]]) ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985438
|mjeno       = Pomjatny kamjeń
|adresa      = při róžku Ernsta Thälmannowa/Dwórnišćowa
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = napis 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = Napoleonowy pomnik; stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985427
|mjeno       = Bydlenski dom železnicara
|adresa      = Dwórnišćowa 374
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34898
|EW          = 14.58997
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom železnicara a kólnja; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985426
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Klětno
|adresa      = Dwórnišćowa 375
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3488045
|EW          = 14.589876
|datum       = 1871
|datum-sort  = 1871
|wopisanje   = přijimarnja a wuhibkarnja dwórnišća; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = Jahmen - Bahnhof Klitten.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985428
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dyrbachska 357
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3534186
|EW          = 14.5930399
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenske a hospodarske twarjenje; něhdyši čeladny dom, najebać wulkich přetwarjenjow relewantne, w konteksće z ryćerkubłom, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985436
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Ernsta Thälmannowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3477886
|EW          = 14.6079788
|datum       = po 1950 (wojerski pomnik); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Jamno – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985439
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35094
|EW          = 14.5963
|datum       = napis 1923
|datum-sort  = 1923
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja statoka; w strukturje zdźeržane, jenički přikład swojeho razu we wsy, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985435
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34902
|EW          = 14.59853
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; měšeńca z krajnych a měšćanskich stilowych elementow, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985445
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3485186
|EW          = 14.6030792
|datum       = do 1850
|datum-sort  = 1849
|wopisanje   = něhdyši bydlenski dom z hródźu; w hornim poschodźe tykowany, konstrukcija zdźeržana, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Ernst-Thälmann-Straße 19, Klitten–2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985433
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Połpičanska 21
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347579
|EW          = 14.60361
|datum       = wokoło 1930
|datum-sort  = 1930
|wopisanje   = fara; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09302926
|mjeno       = Cyrkej a kěrchow w Klětnom (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Połpičanska 21 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347968
|EW          = 14.603184
|datum       = 1769–1773, po Dehio spočatk 17.&amp;nbsp;lětstotka a 1724 (cyrkej)
|datum-sort  = 1773
|wopisanje   = jednotliwy pomnik we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej, 11 narownych pomnikow při cyrkwi, kapała a wobhrodźenska murja z dwěmaj wrotomaj (hlej obj. 08985434); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno – Ewangelska cyrkej 2.jpg
|commonscat  = Evangelische Kirche Klitten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985430
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Połpičanska 222
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34416
|EW          = 14.59791
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje hóčkateho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985431
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Połpičanska 225
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34504
|EW          = 14.59902
|datum       = po zdaću do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu (tykowany) z hornjej lawbu a kładźitym přizemjom; twarskostawizniska wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985432
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Połpičanska 230 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34605
|EW          = 14.59994
|datum       = po 1920
|datum-sort  = 1921
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny 
|wobraz      = Wolešnica – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985441
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Jahnowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3537622
|EW          = 14.6090733
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] (turnowarjow); wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno Wojerski pomnik 1914–18.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985429
|mjeno       = Jamnowske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Naměsto MTS 344a; 345; 346; 347; 348; 348a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3523722
|EW          = 14.5948719
|datum       = napis 1767 (wěžička, wjertawce); 18./19.&amp;nbsp;lětstotk (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1767
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: jako toroži fungowacej hospodarskej twarjeni z markantnymaj wěžičkomaj, dalšej bydlenskej a hospodarskej twarjeni něhdyšeje kasarny, młynske twarjenje (z techniku), wobhrodźenje, wopomnjenska tafla, lawka, štyri mosćiki, hataj, dalša murja we wuchodnym dźělu parka, rownišćo z wobhrodźenjom a pawiljonomaj (hlej obj. 09302930); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Jahmen - Einfahrt zum Gutshof.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985437
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Dwórnišćowa/Róžowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3491338
|EW          = 14.5921328
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik (spominajo na Druhu pólsku armeju); stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985407
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Šulska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34057
|EW          = 14.61453
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; w eksponowanym połoženju, awtentiski a za region typiski, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985444
|mjeno       = Pjekarnja
|adresa      = Dróha młodźiny 59
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35009
|EW          = 14.59973
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = něhdyša pjekarnja; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985440
|mjeno       = Ew. starolutherska cyrkej
|adresa      = Dróha młodźiny 62a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3509269
|EW          = 14.5980889
|datum       = 1846
|datum-sort  = 1846
|wopisanje   = cyrkej starolutherskich; tykowana žurlowa cyrkej, delni dźěl wobmjetany cyhel, masiwna wěža z hawbu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klitten - evangelische Kirche der Altlutheraner.jpg
|commonscat  = Johanneskirche (Klitten)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985446
|mjeno       = Šula
|adresa      = Wilhelma Wanderowa 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3467199
|EW          = 14.6055352
|datum       = 1892
|datum-sort  = 1892
|wopisanje   = šula; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Košla|Košli]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985393
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = wosrjedź wsy
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Košla – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985658
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 251, ležownosć: 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.329232
|EW          = 14.551878
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 79); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 79 KS KP 2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985449
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 46, ležownosć: 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.340896
|EW          = 14.536855
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 80); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 80 KS KP 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985448
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 893 b6, Klětno, zahon 261/1 , ležownosć: 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.322659
|EW          = 14.581594
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 77); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 77 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985388
|mjeno       = Hospodarske twarjenje
|adresa      = Dróha nowoburow 438; 439; 442; 443&lt;!--Neubauernstraße--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32931
|EW          = 14.57754
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = hospodarskej twarjeni něhdyšeho kubła; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985390
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanska 405
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34088
|EW          = 14.57526
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom, bróžnja a pódlanskej twarjeni něhdyšeho štyristronskeho dwora; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Košla – čo 405.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985389
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 407
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34036
|EW          = 14.57491
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanske twarjenje něhdyšeho třistronskeho dwora; zdźeržane w prěnjotnej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985394
|mjeno       = Lipowy dwór
|adresa      = Nowowjesnjanska 409
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34111
|EW          = 14.57461
|datum       = jadro drje 18.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = korčma; drje najstarše twarjenje we wsy, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Košla – hosćenc.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985392
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 410
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34139
|EW          = 14.57468
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu ([[chěža ze stołom|ze stołom]]); w hornim poschodźe tykowany, w nimale prěnjotnej podobje zdźeržany, žadnostka w tym regionje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Wohnstallhaus (Umgebinde) Neudorfer Straße 410.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985391
|mjeno       = Wobhrodźenje zahrody
|adresa      = Łučny puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34254
|EW          = 14.5752541
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = 13 płotowych stołpow ze zornowca; wuznam za napohlad dróhi
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Krynhelecy|Krynhelecach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300351
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Krynhelecy, ležownosć: 1 (?)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3873319
|EW          = 14.6080109
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Sühnekreuz (3).JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277032
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Rěčičanska/Při młynskej hrjebi
|adresa-sort = 
|NS          = 51.387848
|EW          = 14.6084378
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Gefallenendenkmal (07).JPG
|commonscat  = Gefallenendenkmal Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277210
|mjeno       = Kulturny dom
|adresa      = Rěčičanska 17b
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38454
|EW          = 14.61393
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = kulturny dom; w runočasnym neoklasicizmu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Kulturhaus (4).JPG
|commonscat  = Kulturhaus Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300349
|mjeno       = Pakosničanski hród
|adresa      = Pakosničanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3880582
|EW          = 14.6214563
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (knježi dom); wokoło 1910 (pawiljon w zahrodźe)
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = knježi dom (z přitwarami a wuhotowanjom) wotbagrowaneje wjeski Pakosnica, z terasu, zahrodnym pawiljonom a parkom; knježi dom z interierom zažneho 20.&amp;nbsp;lětstotka, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Kringelsdorf Schadendorf Schloss.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277035
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Pakosničanska 11
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3878
|EW          = 14.62126
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja, zdźěla kładźita; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277031
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wylemojčanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3877123
|EW          = 14.6144164
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; wobmjetany twar z nabóčnym rizalitom a drjewjanym předtwarom při zachodźe, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Manjow]]je ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269529
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33945
|EW          = 14.50098
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; w jara prěnjotnym stawje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Eichenallee 4, Mönau (3).jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269528
|mjeno       = Hosćenc
|adresa      = Dubowa aleja 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3375706
|EW          = 14.5017675
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hosćenc ze žurlu; čerwjeny cyhel, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 15, Mönau.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269526
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33878
|EW          = 14.5026
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom, přitwar něhdyšeho hroda; klasicistiski wliw, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 28, Mönau (5).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Radšowk]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985408
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = 1 km wuchodnje Klětnoho při krajnej dróze
|adresa-sort = 
|NS          = 51.346664 
|EW          = 14.631277
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klein-Radisch Steinkreuz 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985412
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 200 m južnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985409
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Nowowjesnjanski puć, 100 m zapadnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985411
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34253
|EW          = 14.64392
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a bróžnja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry zdźeržany w strukturje a podobje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985410
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34201
|EW          = 14.6453
|datum       = napis 1902, kładźity twar snando starši (burska chěža)
|datum-sort  = 1902
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a kładźite twarjenje třistronskeho dwora; awtentisce zdźeržany, za region typiska cyhelowa architektura, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985413
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 13
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34184
|EW          = 14.64803
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; eksponowane połoženje, w podobje a strukturje do dalokeje měry zdźeržane, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rudej]]i ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269531
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Minakałska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.326639
|EW          = 14.475503
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = saksko-pruski měznik (KP, KS 94); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 94 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269530
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Minakałska 14a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3342
|EW          = 14.48734
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Milkler Straße 14, Rauden (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rychwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277052
|mjeno       = bróžnja kantora
|adresa      = Jahnowa, južny róžk kěrchowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380253
|EW          = 14.662918
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = přejězdna bróžnja; tykowana nad drobowym drjewom, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Kantorscheune (04).JPG
|commonscat  = Kantorscheune Reichwalde 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277053
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Jahnowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38041
|EW          = 14.66213
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 6 (2).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 6
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277054
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Jahnowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3795497
|EW          = 14.6632497
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z dźěłarničku; historistiske twarjenje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 14 (6b).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 14
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277050
|mjeno       = Stara póšta
|adresa      = Jahnowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37742
|EW          = 14.66486
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom; prěnjotna póšta, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 19 (1a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 19
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277049
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Jahnowa 50
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37411
|EW          = 14.6656744
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 50 (4a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 50
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277051
|mjeno       = Rychwałdska cyrkej a kěrchow
|adresa      = Cyrkwina hasa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380468209
|EW          = 14.662947
|datum       = w jadrje 1749 (cyrkej); po 1955 (wojerski pomnik 2. swětoweje wójny); po 1918 (wojerski pomnik 1. swětoweje wójny); 1917 (Lutherowy dub)
|datum-sort  = 1749
|wopisanje   = cyrkej z kěrchowom a wobhrodźenjom, wojerskimaj pomnikomaj za padnjenych swětoweju wójnow kaž tež Lutherowym dubom; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Rychwałd – Cyrkej.jpg
|commonscat  = Kirche Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277046
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźny puć 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3817307
|EW          = 14.6609744
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277078
|mjeno       = Pěčkec młyn 
|adresa      = Młynska 18
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37697
|EW          = 14.6679
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk (stare bydlenske); napis 1930 (nowe bydlenske); wokoło 1900 (młyn); wokoło 1900 (pódlanske twarjenje); wokoło 1920 (spušćadło)
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = młynski statok z młynskim twarjenjom a přitwarjenomaj bydlenskimaj, třomi pódlanskimi twarjenjemi, hołbjencom, dwórskej murju a stołpomaj při zajězdźe, plestrowanje dwora z małych zornowcow, spušćadło a pódlanske twarjenje młyna na tamnym boku Čorneho Šepca; wuznam za twarske, městnostne a techniske stawizny
|wobraz      = Fotothek df rp-e 0250063 Boxberg-O.L.-Reichwalde. Mühle.jpg
|commonscat  = Reichwalder Mühle
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277045
|mjeno       = Korčma
|adresa      = Roberta Kochowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1800
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = korčma ze žurlu; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299817
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = nakrajna chěža; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277041
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 13
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 2. třećina 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z wobhrodźenjom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277042
|mjeno       = Kowarnja
|adresa      = Roberta Kochowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1850, snadź starša
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kowarnja z techniskim wuhotowanjom; dźensa bydlenski dom, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277043
|mjeno       = Rychwałdske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Roberta Kochowa 21; 25
|adresa-sort = 
|NS          = 51.383889
|EW          = 14.662861
|datum       = wokoło 1750 (knježi dom); wokoło 1900 (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: knježi dom a hospodarske twarjenje ryćerkubła (hlej obj. 09277044, samsna adresa); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Reichwalde, Kulturdenkmal Rittergut Reichwalde, heute Schullandheim NIK 6131.jpg
|commonscat  = Rittergut Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277055
|mjeno       = Wuměnk
|adresa      = Domašojska 6&lt;!--Thomaswalder Str.--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37895
|EW          = 14.66058
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = wuměnk statoka z droboweho drjewa; wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Sprjowje|Sprjowjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277039
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42291
|EW          = 14.53633
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5857.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 1, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277040
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wjesna 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4256366
|EW          = 14.5372278
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = bydlenski dom statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277036
|mjeno       = Kapałka
|adresa      = Wjesna 7 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.425848
|EW          = 14.537644
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = kładźita kapałka z droboweho drjewa; nutřka pózdnjogotiski rězbarski wołtar, wuznam za twarske a městnostne stawizny, singulär
|wobraz      = Sprey - Schrotholzkirche 2014 (5).jpg
|commonscat  = Schrotholzkirche Sprey
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277037
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 17
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42341
|EW          = 14.53699
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5859.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 17, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277038
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 18a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42276
|EW          = 14.53743
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Schrotholzscheune, Dorfstraße 18a, Sprey – DSC 0109.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 18a, Sprey)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Tranje|Tranjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269532
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Rotdornallee
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3627371
|EW          = 14.4793257
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Mord- und Sühnekreuz Drehna (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Turjo|Turjom]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985399
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Dołhoboršćanska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32167
|EW          = 14.62575
|datum       = po 1800
|datum-sort   = 1801
|wopisanje   = kładźita bróžnja (najskerje z wuměnkom); regionalna wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str 1.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 1 (Tauer)
|wikidata    = Q49376993
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985398
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32174
|EW          = 14.6271
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, tři pódlanske twarjenja a plestrowanje štyristronskeho dwora; bydlenski dom z debjenkowymi elementami, wuznam za twarske stawizny a napohlad wsy
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 3.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 3 (Tauer)
|wikidata    = Q49376996
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985400
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Dołhoboršćanska 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32135
|EW          = 14.62684
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = hospodarske twarjenje; prawdźepodobnje trawjenk, w za region typiskej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 4.JPG
|commonscat  = 
|wikidata    = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985401
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3214
|EW          = 14.62792
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura ze snadnej ornamentiku, wuznam za twarske a hospodarske stawizny, awtentiski
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 7.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 7 (Tauer)
|wikidata    = Q49377002
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985403
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Dołhoboršćanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3207141
|EW          = 14.6285595
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort   = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora, k tomu sydom płotowych stołpow ze zornowca; zdźeržana prěnjotna struktura, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 9, Hofansicht.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 9 (Tauer)
|wikidata    = Q49377005
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985396
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = We wólšinje 1&lt;!--Im Erlengrund--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3204
|EW          = 14.63782
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort   = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu, bróžnja a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; eksponowane połoženje, čerwjeny cyhel, za region typiski, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377010
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985397
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = We wólšinje 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32444
|EW          = 14.63202
|datum       = wokoło 1840 (burska chěža); 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (bróžnja)
|datum-sort   = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377013
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985402
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = We wólšinje 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32191
|EW          = 14.62903
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora kaž tež wobhrodźenje; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry prěnjotnje zdźeržany, wobhrodźenje z 13 płotowymi stołpami ze zornowca, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Im Erlengrund 12.JPG
|commonscat  = Im Erlengrund 12 (Tauer)
|wikidata    = Q49377016
}}
|}

== Kulturne pomniki we [[Wochozy|Wochozach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275948
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubčanski puć 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43109
|EW          = 14.60356
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Daubitzer Weg 30 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Daubitzer Weg 30
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275946
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43394
|EW          = 14.60363
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Parkstraße 8 (1).jpg
|commonscat  = Nochten Parkstraße 8
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275939
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 54
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42978
|EW          = 14.59759
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; žołty klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Nochten Parkstraße 54 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 54
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275945
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 111
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43374
|EW          = 14.60286
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6085.JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 111
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275942
|mjeno       = Wochožanska cyrkej
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.431418
|EW          = 14.5984923
|datum       = wokoło 1730 (cyrkej); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1730
|wopisanje   = cyrkej a wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Nochten Kirche.jpg
|commonscat  = Kirche Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275940
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć 74
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43161
|EW          = 14.59856
|datum       = wokoło 1900 (fara); do 1830 (bróžnja)
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = fara a kładźita bróžnja; twar z klinkra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6079.JPG
|commonscat  = Pfarrhaus Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275950
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Rychwałdski puć 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43164
|EW          = 14.60212
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bróžnja a wobhrodźenska murja; wuchodne twarjenje dwora, klinker, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6101.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 28
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275949
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Rychwałdski puć 34
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43045
|EW          = 14.60319
|datum       = 1926
|datum-sort  = 1926
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6106.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 34
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275944
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Čelnjanski puć 104
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43222
|EW          = 14.59911
|datum       = do 1830
|datum-sort  = 1829
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Žórła ==
* [https://web.archive.org/web/20141213043937/http://www.denkmalpflege.sachsen.de/610.htm Sakski krajny zarjad za pomnikoškit], [https://web.archive.org/web/20130411231053/http://www.lfd.sachsen.de/1406.htm lisćina pomnikow w datowej bance DIVIS], wurězk: Kulturdenkmale des Freistaates Sachsen, Landkreis Görlitz, staw: 15. apryla 2014 (dohlad přez awtora w Hornjołužiskej bibliotece wědomosćow w Zhorjelcu)

{{All Coordinates}}

[[Kategorija:Lisćina kulturnych pomnikow|Hamor]]
[[Kategorija:Hamor|!]]</text>
      <sha1>a5d0tndkuzyg6e75m0i8a86o5rq5fjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>391756</id>
      <parentid>391755</parentid>
      <timestamp>2026-08-04T14:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kulturne pomniki w Cymplu */ wikidata</comment>
      <origin>391756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57676" sha1="4ej5m3mt18anw35grcmp57n9cun4xb2" xml:space="preserve">'''Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje''' wobsahuje 120 připóznatych pomnikow gmejny [[Hamor]] w [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelskim wokrjesu]], kotrež su w pomnikowej lisćinje Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit zapisane (staw: 15. apryla 2014).

== Legenda ==
* '''mjeno:''' pomjenowanje abo družina kulturneho pomnika
* '''połoženje:''' dróhowe mjeno a, je-li date, domowe čisło kulturneho pomnika. Po tutej adresy so lisćina zakładnje sortěruje. Wotkaz „karta“ wjedźe k wšelakorym kartam w syći a mjenuje koordinaty kulturneho pomnika.
* '''datowanje:''' podawa lěto dotwarjenja resp. dobu twarjenja. Rjadowanje po lěće je zmóžnjene. 
* '''wopisanje:''' twarske a stawizniske drobnostki kulturneho pomnika, wosebje kajkosće pomnika.
* '''ID:''' wot Sakskeho krajneho zarjada za pomnikoškit wudate objektowe čisło kulturneho pomnika

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Bjerwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300343
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 1920te lěta
|datum-sort   = 1925
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Bärwalde Denkmal WK I (2).JPG
|commonscat  = Gedenkstein WKI Bärwalde
|wikidata    = Q49376631
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300344
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = při róžku Hrodowska/Łućanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4140139
|EW          = 14.5226623
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort   = 1500
|wopisanje   = [[Łućo|Łućanski]] mordarski a pokutny křiž; ze zarězanej hlebiju, w běhu wotbagrowanja Łuća do Bjerwałda zaměstnjeny, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Bärwalde, am Sühnekreuz NIK 5832.JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Bärwalde
|wikidata    = Q140858243
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299818
|mjeno       = Bjerwałdski hród 
|adresa      = Hrodowska aleja 1; 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.41106
|EW          = 14.52369
|datum       = napis 1922/1923 (wila fabrikantow); wokoło 1870; 1922/1923 (jama); 1930te lěta? (jěcharnja)
|datum-sort   = 1922
|wopisanje   = hród (poprawom wila fabrikantow) w krajnym/reformowym stilu, z hódnotnym wot ekspresionizma wobwliwowanym nutřkownym wuhotowanjom, přez torhož z wilu zwjazany krajny bydlenski dom, arkatur při južnym boku, při wuchodnym boku něhdyša jěcharnja a bydlenske twarjenje, kaž tež park (zahrodny pomnik) z kumštnej jamu; kompleks z wuznamom za městnostne, wuměłske a wosebje twarske stawizny
|wobraz      = Schloss Baerwalde.jpg
|commonscat  = Schloss Bärwalde
|wikidata    = Q49376646
}}
|}

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Cympl]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09303026
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 862 a1 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.30695
|EW          = 14.5941
|datum       = po 1815
|datum-sort   = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 75); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 75 KSKP.jpg
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49376739
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985395
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km južnje Cympla
|adresa-sort = 
|NS          = 51.313786
|EW          = 14.615735
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort   = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Tauer Wegweiserstein Wackelstein.jpg
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377087
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985447
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 873 a4 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.319545
|EW          = 14.594767
|datum       = po 1815
|datum-sort   = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 76); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 76 KSKP.jpg
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49376743
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985405
|mjeno       = Zajězdne wrota
|adresa      = Dubowy puć 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32645
|EW          = 14.61587
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort   = 1850
|wopisanje   = wobhrodźenje ze stołpomaj wrotow a něhdźe 50 płotowymi stołpami ze zornowca; wuznam za socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zu den Eichen 3, Einfahrt.JPG
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377092
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985404
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Cymplčanska 16
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3245263
|EW          = 14.6143413
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = tři pódlanske twarjenja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura z ornamentami, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Zimpel Zimpeler Str. 16.JPG
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377096
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Delni Wujězd|Delnim Wujězdźe]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269681
|mjeno       = Železniski móst
|adresa      = 
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36304
|EW          = 14.514156
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = železniski móst; nitowana konstrukcija z wocla, wuznam za železniske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Eisenbahnbrücke (1).JPG
|commonscat  = Spreebrücke Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269512
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dwórnišćowa 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36516
|EW          = 14.50541
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; awtentiske, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bahnhofstraße 3 (1).JPG
|commonscat  = Bahnhofstraße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269203
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Delni Wujězd
|adresa      = Dwórnišćowa 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36352
|EW          = 14.50427
|datum       = 1870te lěta
|datum-sort  = 1875
|wopisanje   = přijimarnja, tworowy skład, nuznik, twarjenje z wuhnjom, wodowa wěža a dom čaroweho stražnika kaž tež bydlenski dom; wuznam za železniske techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Wasserturm.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269521
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646884
|EW          = 14.5100777
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z wobchodom; wuznam za twarske stawizny a napohlad dróhi
|wobraz      = Bautzener Straße 2 Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269520
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Budyska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3644631
|EW          = 14.5096014
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Bautzener Straße 3 (1).jpg
|commonscat  = Bautzener Straße 3, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269523
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Hłowna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36521
|EW          = 14.51192
|datum       = drje 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Uhyst Hauptstraße 1 (3).jpg
|commonscat  = Hauptstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269199
|mjeno       = Wujězdźanska cyrkej a kěrchow (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hłowna 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3647788
|EW          = 14.5069638
|datum       = 1711–1716 (cyrkej); srjedź 18.&amp;nbsp;lětstotka (rownišćo); 17.–19.&amp;nbsp;lětstotk (narowne pomniki)
|datum-sort  = 1716
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej ze 16 narownymi platami při sćěnje, wobhrodźenska murja z portalom a rownišćo Gersdorfskeje swójby z narownymaj platomaj (hlej tež obj. 09302927); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kirche Uhyst 1.JPG
|commonscat  = Kirche Uhyst‎ 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269201
|mjeno       = Dannebergowy dom 
|adresa      = Hłowna 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36464
|EW          = 14.5067
|datum       = 1745 (šula); srjedź 19.&amp;nbsp;lětstotka (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1745
|wopisanje   = zemjanski pedagogij a pódlanske twarjenje; w pódlanskim twarjenju napisy wójnskich zajatych z lěta 1945, zemjanski pedagogij w lěće 1782 přewzaty wot [[Ochranowska bratrowska wosada|Ochranowskeje wosady]]; wuznam za twarske a regionalne stawizny
|wobraz      = Dannenberghaus Uhyst.JPG
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269522
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Farski puć 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3646735
|EW          = 14.510441
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja statoka; tykowana bróžnja, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Scheune Pfarrweg 1, Uhyst.jpg
|commonscat  = 
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269524
|mjeno       = Radnica
|adresa      = Hrodowska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36564
|EW          = 14.51058
|datum       = wokoło 1925
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = radnica; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst Rathaus (1).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 1, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269517
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36669
|EW          = 14.51123
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom; něhdyša pjekarnja kubła, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Schloßstraße 6 Uhyst.JPG
|commonscat  = Schloßstraße 6, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269516
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Hrodowska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3669
|EW          = 14.51121
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; něhdyši zarjad, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Uhyst_Rentamt (2).JPG
|commonscat  = Schloßstraße 7, Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269515
|mjeno       = Točernja 
|adresa      = Hrodowska 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36703
|EW          = 14.51165
|datum       = 1866
|datum-sort  = 1866
|wopisanje   = točernja a spušćadło; nahladny twar z mjeńšim přitwarom, wobaj z cyhela, njeskromne wuhotowanje, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = Uhyst Schleiferei (02).JPG
|commonscat  = Schleiferei Uhyst
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269513
|mjeno       = Wujězdźanski hród (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Hrodowska 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36782
|EW          = 14.5105
|datum       = 1738–1742 (hród); wokoło 1850  (pódlanske twarjenje)
|datum-sort  = 1742
|wopisanje   = jednotliwe pomniki w ramiku cyłkowneho pomnika: hród, něhdyše hospodarske twarjenje a hródź, tři basenki a štyri pěskowcowe postawy (hlej tež obj. 09302961); wuznam za twarske, regionalne a wuměłstwowe stawizny
|wobraz      = Schloss Uhyst 6.JPG
|commonscat  = Schloss Uhyst
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269525
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Srjedźna
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3653309
|EW          = 14.5076232
|datum       = 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = wojerskej pomnikaj za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] a Němsko-francoskeje wójny 1871; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kriegerdenkmal Uhyst 1.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269519
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźna 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36587
|EW          = 14.51004
|datum       = po 1800
|datum-sort  = 1801
|wopisanje   = nakrajne bydlenske; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = UhystMittelstr8.jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Dyrbach]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985414
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 1 km wuchodnje Dyrbacha, blisko Holanskeho hata
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985424
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 5&lt;!-- Am Waldessaum--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3607514
|EW          = 14.6154905
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja z kładźitej sćěnu; přispomnjenja hódna konstrukcija, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985423
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Při lěsnej kromje 13; 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36239
|EW          = 14.61532
|datum       = 18.&amp;nbsp;lětstotk do kónca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = štyri pódlanske twarjenja něhdyšeho wudwora [[Jamno]]wskeho ryćerkubła; wuznam za twarske a městnostne stawizny, dokumentacija trěbna
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985425
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Při lěsnej kromje 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36115
|EW          = 14.61627
|datum       = prawdźepodobnje po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bróžnja; twar z čerwjeneho cyhela, zdźeržany w prěnjotnej podobje, strukturny dźěl wobtwarjenja wjesneho jadra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985420
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Wowčernja
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3631961
|EW          = 14.6238598
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985419
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.36322
|EW          = 14.62439
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom z droboweho drjewa; typiski twar za region, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985416
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3643
|EW          = 14.62427
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom, hródź a bróžnja třistronskeho dwora; něhdyša korčma, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985417
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Wowčernja 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a bróžnja burskeho statoka; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po strukturje a podobje, strukturelny dźěl sydlišća, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985418
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wowčernja 6 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3640013
|EW          = 14.6246204
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom něhdyšeho dwustronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985415
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Wowčernja 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3683305
|EW          = 14.6348383
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hródź a bróžnja třistronskeho dwora; awtentiski a za region typiski cyhelowy twar, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w Hamorje ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299816
|mjeno       = Pomnik
|adresa      = Stara Budyska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = po 1945
|datum-sort  = 1946
|wopisanje   = Pomnik woporam fašizma; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Denkmal Befreiung (10).JPG
|commonscat  = Denkmal für die Befreiung vom Faschismus in Boxberg (Oberlausitz)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300350
|mjeno       = Spušćadło
|adresa      = Stara Budyska, při spušćadle
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4049867
|EW          = 14.5760374
|datum       = 1. połojca 20.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1925
|wopisanje   = spušćadło [[Čorny Šepc|Čorneho Šepca]]; wuznam za techniske stawizny
|wobraz      = Boxberg Wehr Schwarzer Schöps (06).jpg
|commonscat  = Schwarzer Schöps weir (Boxberg)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Klětno]]m (z [[Jamno]]m a [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnicu]]) ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985438
|mjeno       = Pomjatny kamjeń
|adresa      = při róžku Ernsta Thälmannowa/Dwórnišćowa
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = napis 1913
|datum-sort  = 1913
|wopisanje   = Napoleonowy pomnik; stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985427
|mjeno       = Bydlenski dom železnicara
|adresa      = Dwórnišćowa 374
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34898
|EW          = 14.58997
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom železnicara a kólnja; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985426
|mjeno       = Železniska čara Węgliniec–Wojerecy; dwórnišćo Klětno
|adresa      = Dwórnišćowa 375
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3488045
|EW          = 14.589876
|datum       = 1871
|datum-sort  = 1871
|wopisanje   = přijimarnja a wuhibkarnja dwórnišća; wuznam za twarske a železniske stawizny
|wobraz      = Jahmen - Bahnhof Klitten.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985428
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dyrbachska 357
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3534186
|EW          = 14.5930399
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenske a hospodarske twarjenje; něhdyši čeladny dom, najebać wulkich přetwarjenjow relewantne, w konteksće z ryćerkubłom, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985436
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Ernsta Thälmannowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3477886
|EW          = 14.6079788
|datum       = po 1950 (wojerski pomnik); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Jamno – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985439
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35094
|EW          = 14.5963
|datum       = napis 1923
|datum-sort  = 1923
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja statoka; w strukturje zdźeržane, jenički přikład swojeho razu we wsy, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985435
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34902
|EW          = 14.59853
|datum       = po 1900
|datum-sort  = 1901
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; měšeńca z krajnych a měšćanskich stilowych elementow, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985445
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Ernsta Thälmannowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3485186
|EW          = 14.6030792
|datum       = do 1850
|datum-sort  = 1849
|wopisanje   = něhdyši bydlenski dom z hródźu; w hornim poschodźe tykowany, konstrukcija zdźeržana, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Ernst-Thälmann-Straße 19, Klitten–2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985433
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Połpičanska 21
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347579
|EW          = 14.60361
|datum       = wokoło 1930
|datum-sort  = 1930
|wopisanje   = fara; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09302926
|mjeno       = Cyrkej a kěrchow w Klětnom (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Połpičanska 21 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.347968
|EW          = 14.603184
|datum       = 1769–1773, po Dehio spočatk 17.&amp;nbsp;lětstotka a 1724 (cyrkej)
|datum-sort  = 1773
|wopisanje   = jednotliwy pomnik we wobłuku cyłkowneho pomnika: cyrkej, 11 narownych pomnikow při cyrkwi, kapała a wobhrodźenska murja z dwěmaj wrotomaj (hlej obj. 08985434); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno – Ewangelska cyrkej 2.jpg
|commonscat  = Evangelische Kirche Klitten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985430
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Połpičanska 222
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34416
|EW          = 14.59791
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanske twarjenje hóčkateho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985431
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Połpičanska 225
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34504
|EW          = 14.59902
|datum       = po zdaću do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu (tykowany) z hornjej lawbu a kładźitym přizemjom; twarskostawizniska wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985432
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Połpičanska 230 (napřećo)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34605
|EW          = 14.59994
|datum       = po 1920
|datum-sort  = 1921
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny 
|wobraz      = Wolešnica – wojerski pomnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985441
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = Jahnowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3537622
|EW          = 14.6090733
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]] (turnowarjow); wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klětno Wojerski pomnik 1914–18.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985429
|mjeno       = Jamnowske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Naměsto MTS 344a; 345; 346; 347; 348; 348a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3523722
|EW          = 14.5948719
|datum       = napis 1767 (wěžička, wjertawce); 18./19.&amp;nbsp;lětstotk (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1767
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: jako toroži fungowacej hospodarskej twarjeni z markantnymaj wěžičkomaj, dalšej bydlenskej a hospodarskej twarjeni něhdyšeje kasarny, młynske twarjenje (z techniku), wobhrodźenje, wopomnjenska tafla, lawka, štyri mosćiki, hataj, dalša murja we wuchodnym dźělu parka, rownišćo z wobhrodźenjom a pawiljonomaj (hlej obj. 09302930); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Jahmen - Einfahrt zum Gutshof.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985437
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Dwórnišćowa/Róžowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3491338
|EW          = 14.5921328
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = wojerski pomnik (spominajo na Druhu pólsku armeju); stawizniski wuznam
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985407
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = Šulska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34057
|EW          = 14.61453
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; w eksponowanym połoženju, awtentiski a za region typiski, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985444
|mjeno       = Pjekarnja
|adresa      = Dróha młodźiny 59
|adresa-sort = 
|NS          = 51.35009
|EW          = 14.59973
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = něhdyša pjekarnja; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985440
|mjeno       = Ew. starolutherska cyrkej
|adresa      = Dróha młodźiny 62a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3509269
|EW          = 14.5980889
|datum       = 1846
|datum-sort  = 1846
|wopisanje   = cyrkej starolutherskich; tykowana žurlowa cyrkej, delni dźěl wobmjetany cyhel, masiwna wěža z hawbu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Klitten - evangelische Kirche der Altlutheraner.jpg
|commonscat  = Johanneskirche (Klitten)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985446
|mjeno       = Šula
|adresa      = Wilhelma Wanderowa 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3467199
|EW          = 14.6055352
|datum       = 1892
|datum-sort  = 1892
|wopisanje   = šula; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Košla|Košli]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985393
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = wosrjedź wsy
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = Košla – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985658
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 251, ležownosć: 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.329232
|EW          = 14.551878
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 79); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 79 KS KP 2.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985449
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Klětno, zahon 46, ležownosć: 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.340896
|EW          = 14.536855
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 80); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 80 KS KP 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985448
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Abt. 893 b6, Klětno, zahon 261/1 , ležownosć: 5
|adresa-sort = 
|NS          = 51.322659
|EW          = 14.581594
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = prusko-sakskej měznikaj (čo. 77); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 77 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985388
|mjeno       = Hospodarske twarjenje
|adresa      = Dróha nowoburow 438; 439; 442; 443&lt;!--Neubauernstraße--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32931
|EW          = 14.57754
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = hospodarskej twarjeni něhdyšeho kubła; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985390
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanska 405
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34088
|EW          = 14.57526
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom, bróžnja a pódlanskej twarjeni něhdyšeho štyristronskeho dwora; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Košla – čo 405.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985389
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 407
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34036
|EW          = 14.57491
|datum       = 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanske twarjenje něhdyšeho třistronskeho dwora; zdźeržane w prěnjotnej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985394
|mjeno       = Lipowy dwór
|adresa      = Nowowjesnjanska 409
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34111
|EW          = 14.57461
|datum       = jadro drje 18.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = korčma; drje najstarše twarjenje we wsy, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Košla – hosćenc.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985392
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Nowowjesnjanska 410
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34139
|EW          = 14.57468
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu ([[chěža ze stołom|ze stołom]]); w hornim poschodźe tykowany, w nimale prěnjotnej podobje zdźeržany, žadnostka w tym regionje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Wohnstallhaus (Umgebinde) Neudorfer Straße 410.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985391
|mjeno       = Wobhrodźenje zahrody
|adresa      = Łučny puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34254
|EW          = 14.5752541
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = 13 płotowych stołpow ze zornowca; wuznam za napohlad dróhi
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Krynhelecy|Krynhelecach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300351
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Krynhelecy, ležownosć: 1 (?)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3873319
|EW          = 14.6080109
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Sühnekreuz (3).JPG
|commonscat  = Sühnekreuz Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277032
|mjeno       = Wojerski pomnik
|adresa      = při róžku Rěčičanska/Při młynskej hrjebi
|adresa-sort = 
|NS          = 51.387848
|EW          = 14.6084378
|datum       = po 1918
|datum-sort  = 1919
|wopisanje   = wojerski pomnik za padnjenych [[Prěnja swětowa wójna|Prěnjeje swětoweje wójny]]; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Gefallenendenkmal (07).JPG
|commonscat  = Gefallenendenkmal Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277210
|mjeno       = Kulturny dom
|adresa      = Rěčičanska 17b
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38454
|EW          = 14.61393
|datum       = po 1950
|datum-sort  = 1951
|wopisanje   = kulturny dom; w runočasnym neoklasicizmu, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Kringelsdorf Kulturhaus (4).JPG
|commonscat  = Kulturhaus Kringelsdorf
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09300349
|mjeno       = Pakosničanski hród
|adresa      = Pakosničanska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3880582
|EW          = 14.6214563
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (knježi dom); wokoło 1910 (pawiljon w zahrodźe)
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = knježi dom (z přitwarami a wuhotowanjom) wotbagrowaneje wjeski Pakosnica, z terasu, zahrodnym pawiljonom a parkom; knježi dom z interierom zažneho 20.&amp;nbsp;lětstotka, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Boxberg Kringelsdorf Schadendorf Schloss.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277035
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Pakosničanska 11
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3878
|EW          = 14.62126
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bróžnja, zdźěla kładźita; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277031
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wylemojčanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3877123
|EW          = 14.6144164
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; wobmjetany twar z nabóčnym rizalitom a drjewjanym předtwarom při zachodźe, wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Manjow]]je ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269529
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33945
|EW          = 14.50098
|datum       = 1. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1825
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; w jara prěnjotnym stawje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Eichenallee 4, Mönau (3).jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269528
|mjeno       = Hosćenc
|adresa      = Dubowa aleja 15
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3375706
|EW          = 14.5017675
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = hosćenc ze žurlu; čerwjeny cyhel, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 15, Mönau.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269526
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubowa aleja 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.33878
|EW          = 14.5026
|datum       = wokoło 1840
|datum-sort  = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom, přitwar něhdyšeho hroda; klasicistiski wliw, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Eichenallee 28, Mönau (5).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Radšowk]]u ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985408
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = 1 km wuchodnje Klětnoho při krajnej dróze
|adresa-sort = 
|NS          = 51.346664 
|EW          = 14.631277
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = mordarski a pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Klein-Radisch Steinkreuz 1.jpg
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985412
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = 200 m južnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985409
|mjeno       = Kamjentny pućnik
|adresa      = Nowowjesnjanski puć, 100 m zapadnje wsy 
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kamjentny pućnik; wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985411
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 2
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34253
|EW          = 14.64392
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a bróžnja třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry zdźeržany w strukturje a podobje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985410
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34201
|EW          = 14.6453
|datum       = napis 1902, kładźity twar snando starši (burska chěža)
|datum-sort  = 1902
|wopisanje   = bydlenski dom, pódlanske twarjenje a kładźite twarjenje třistronskeho dwora; awtentisce zdźeržany, za region typiska cyhelowa architektura, eksponowane połoženje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985413
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Nowowjesnjanski puć 13
|adresa-sort = 
|NS          = 51.34184
|EW          = 14.64803
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotkaa
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; eksponowane połoženje, w podobje a strukturje do dalokeje měry zdźeržane, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rudej]]i ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269531
|mjeno       = Měznik
|adresa      = Minakałska
|adresa-sort = 
|NS          = 51.326639
|EW          = 14.475503
|datum       = po 1815
|datum-sort  = 1816
|wopisanje   = saksko-pruski měznik (KP, KS 94); stawizniski wuznam
|wobraz      = Grenzstein 94 KS KP.JPG
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269530
|mjeno       = Burska chěža
|adresa      = Minakałska 14a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3342
|EW          = 14.48734
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Milkler Straße 14, Rauden (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Rychwałd]]źe ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277052
|mjeno       = bróžnja kantora
|adresa      = Jahnowa, južny róžk kěrchowa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380253
|EW          = 14.662918
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = přejězdna bróžnja; tykowana nad drobowym drjewom, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Kantorscheune (04).JPG
|commonscat  = Kantorscheune Reichwalde 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277053
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Jahnowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.38041
|EW          = 14.66213
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 6 (2).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 6
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277054
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Jahnowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3795497
|EW          = 14.6632497
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z dźěłarničku; historistiske twarjenje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 14 (6b).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 14
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277050
|mjeno       = Stara póšta
|adresa      = Jahnowa 19
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37742
|EW          = 14.66486
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom; prěnjotna póšta, wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 19 (1a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 19
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277049
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Jahnowa 50
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37411
|EW          = 14.6656744
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Reichwalde Jahnstraße 50 (4a).JPG
|commonscat  = Reichwalde Jahnstraße 50
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277051
|mjeno       = Rychwałdska cyrkej a kěrchow
|adresa      = Cyrkwina hasa
|adresa-sort = 
|NS          = 51.380468209
|EW          = 14.662947
|datum       = w jadrje 1749 (cyrkej); po 1955 (wojerski pomnik 2. swětoweje wójny); po 1918 (wojerski pomnik 1. swětoweje wójny); 1917 (Lutherowy dub)
|datum-sort  = 1749
|wopisanje   = cyrkej z kěrchowom a wobhrodźenjom, wojerskimaj pomnikomaj za padnjenych swětoweju wójnow kaž tež Lutherowym dubom; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Rychwałd – Cyrkej.jpg
|commonscat  = Kirche Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277046
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Srjedźny puć 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3817307
|EW          = 14.6609744
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277078
|mjeno       = Pěčkec młyn 
|adresa      = Młynska 18
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37697
|EW          = 14.6679
|datum       = 19.&amp;nbsp;lětstotk (stare bydlenske); napis 1930 (nowe bydlenske); wokoło 1900 (młyn); wokoło 1900 (pódlanske twarjenje); wokoło 1920 (spušćadło)
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = młynski statok z młynskim twarjenjom a přitwarjenomaj bydlenskimaj, třomi pódlanskimi twarjenjemi, hołbjencom, dwórskej murju a stołpomaj při zajězdźe, plestrowanje dwora z małych zornowcow, spušćadło a pódlanske twarjenje młyna na tamnym boku Čorneho Šepca; wuznam za twarske, městnostne a techniske stawizny
|wobraz      = Fotothek df rp-e 0250063 Boxberg-O.L.-Reichwalde. Mühle.jpg
|commonscat  = Reichwalder Mühle
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277045
|mjeno       = Korčma
|adresa      = Roberta Kochowa 6
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1800
|datum-sort  = 1800
|wopisanje   = korčma ze žurlu; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09299817
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = do 1800
|datum-sort  = 1799
|wopisanje   = nakrajna chěža; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277041
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Roberta Kochowa 13
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = 2. třećina 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort  = 1845
|wopisanje   = bydlenski dom z wobhrodźenjom; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277042
|mjeno       = Kowarnja
|adresa      = Roberta Kochowa 14
|adresa-sort = 
|NS          = 
|EW          = 
|datum       = wokoło 1850, snadź starša
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kowarnja z techniskim wuhotowanjom; dźensa bydlenski dom, wuznam za twarske a techniske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277043
|mjeno       = Rychwałdske ryćerkubło (cyłkowny pomnik) 
|adresa      = Roberta Kochowa 21; 25
|adresa-sort = 
|NS          = 51.383889
|EW          = 14.662861
|datum       = wokoło 1750 (knježi dom); wokoło 1900 (hospodarske twarjenje)
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = jednotliwe pomniki we wobłuku cyłkowneho pomnika: knježi dom a hospodarske twarjenje ryćerkubła (hlej obj. 09277044, samsna adresa); wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Sachsen, Reichwalde, Kulturdenkmal Rittergut Reichwalde, heute Schullandheim NIK 6131.jpg
|commonscat  = Rittergut Reichwalde
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277055
|mjeno       = Wuměnk
|adresa      = Domašojska 6&lt;!--Thomaswalder Str.--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.37895
|EW          = 14.66058
|datum       = wokoło 1860
|datum-sort  = 1860
|wopisanje   = wuměnk statoka z droboweho drjewa; wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Sprjowje|Sprjowjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277039
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42291
|EW          = 14.53633
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5857.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 1, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277040
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Wjesna 6
|adresa-sort = 
|NS          = 51.4256366
|EW          = 14.5372278
|datum       = wokoło 1910
|datum-sort  = 1910
|wopisanje   = bydlenski dom statoka; wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277036
|mjeno       = Kapałka
|adresa      = Wjesna 7 (pódla)
|adresa-sort = 
|NS          = 51.425848
|EW          = 14.537644
|datum       = wokoło 1750
|datum-sort  = 1750
|wopisanje   = kładźita kapałka z droboweho drjewa; nutřka pózdnjogotiski rězbarski wołtar, wuznam za twarske a městnostne stawizny, singulär
|wobraz      = Sprey - Schrotholzkirche 2014 (5).jpg
|commonscat  = Schrotholzkirche Sprey
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277037
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 17
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42341
|EW          = 14.53699
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Boxberg, Ortsteil Sprey, Schrotholzscheune NIK 5859.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 17, Sprey)
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09277038
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Wjesna 18a
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42276
|EW          = 14.53743
|datum       = wokoło 1850
|datum-sort  = 1850
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Schrotholzscheune, Dorfstraße 18a, Sprey – DSC 0109.JPG
|commonscat  = Schrotholzscheune (Dorfstraße 18a, Sprey)
}}
|}

== Kulturne pomniki w [[Tranje|Tranjach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09269532
|mjeno       = Mordarski a pokutny křiž
|adresa      = Rotdornallee
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3627371
|EW          = 14.4793257
|datum       = 15./16.&amp;nbsp;lětstotk
|datum-sort  = 1500
|wopisanje   = pokutny křiž; wuznam za městnostne stawizny
|wobraz      = Mord- und Sühnekreuz Drehna (2).jpg
|commonscat  = 
}}
|}

== Kulturne pomniki w&amp;nbsp;[[Turjo|Turjom]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985399
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Dołhoboršćanska 1
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32167
|EW          = 14.62575
|datum       = po 1800
|datum-sort   = 1801
|wopisanje   = kładźita bróžnja (najskerje z wuměnkom); regionalna wosebitostka, wuznam za twarske a socialne stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str 1.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 1 (Tauer)
|wikidata    = Q49376993
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985398
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32174
|EW          = 14.6271
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom, tři pódlanske twarjenja a plestrowanje štyristronskeho dwora; bydlenski dom z debjenkowymi elementami, wuznam za twarske stawizny a napohlad wsy
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 3.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 3 (Tauer)
|wikidata    = Q49376996
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985400
|mjeno       = Pódlanske twarjenje
|adresa      = Dołhoboršćanska 4
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32135
|EW          = 14.62684
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = hospodarske twarjenje; prawdźepodobnje trawjenk, w za region typiskej podobje, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 4.JPG
|commonscat  = 
|wikidata    = 
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985401
|mjeno       = Štyristronski dwór
|adresa      = Dołhoboršćanska 7
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3214
|EW          = 14.62792
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom a tři pódlanske twarjenja štyristronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura ze snadnej ornamentiku, wuznam za twarske a hospodarske stawizny, awtentiski
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 7.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 7 (Tauer)
|wikidata    = Q49377002
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985403
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = Dołhoboršćanska 9
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3207141
|EW          = 14.6285595
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort   = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora, k tomu sydom płotowych stołpow ze zornowca; zdźeržana prěnjotna struktura, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Förstgener Str. 9, Hofansicht.JPG
|commonscat  = Förstgener Straße 9 (Tauer)
|wikidata    = Q49377005
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985396
|mjeno       = Bydlenski dom z hródźu
|adresa      = We wólšinje 1&lt;!--Im Erlengrund--&gt;
|adresa-sort = 
|NS          = 51.3204
|EW          = 14.63782
|datum       = kónc 19.&amp;nbsp;lětstotka
|datum-sort   = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu, bróžnja a pódlanske twarjenje třistronskeho dwora; eksponowane połoženje, čerwjeny cyhel, za region typiski, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377010
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985397
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = We wólšinje 3
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32444
|EW          = 14.63202
|datum       = wokoło 1840 (burska chěža); 2. połojca 19.&amp;nbsp;lětstotka (bróžnja)
|datum-sort   = 1840
|wopisanje   = bydlenski dom a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora; za region typiska cyhelowa architektura, zdźeržany po podobje a strukturje, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
|wikidata    = Q49377013
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 08985402
|mjeno       = Třistronski dwór
|adresa      = We wólšinje 12
|adresa-sort = 
|NS          = 51.32191
|EW          = 14.62903
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort   = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom z hródźu a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora kaž tež wobhrodźenje; za region typiska cyhelowa architektura, do dalokeje měry prěnjotnje zdźeržany, wobhrodźenje z 13 płotowymi stołpami ze zornowca, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Boxberg, OT Tauer Im Erlengrund 12.JPG
|commonscat  = Im Erlengrund 12 (Tauer)
|wikidata    = Q49377016
}}
|}

== Kulturne pomniki we [[Wochozy|Wochozach]] ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275948
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Dubčanski puć 30
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43109
|EW          = 14.60356
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Daubitzer Weg 30 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Daubitzer Weg 30
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275946
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 8
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43394
|EW          = 14.60363
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny 
|wobraz      = Nochten Parkstraße 8 (1).jpg
|commonscat  = Nochten Parkstraße 8
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275939
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 54
|adresa-sort = 
|NS          = 51.42978
|EW          = 14.59759
|datum       = wokoło 1890
|datum-sort  = 1890
|wopisanje   = bydlenski dom burskeho statoka; žołty klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Nochten Parkstraße 54 (1).JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 54
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275945
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Parkowa 111
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43374
|EW          = 14.60286
|datum       = wokoło 1900
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6085.JPG
|commonscat  = Nochten Parkstraße 111
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275942
|mjeno       = Wochožanska cyrkej
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć
|adresa-sort = 
|NS          = 51.431418
|EW          = 14.5984923
|datum       = wokoło 1730 (cyrkej); po 1918 (wojerski pomnik); po 1945 (wojerski pomnik)
|datum-sort  = 1730
|wopisanje   = cyrkej a wojerski pomnik za padnjenych swětoweju wójnow; wuznam za twarske a městnostne stawizny
|wobraz      = Nochten Kirche.jpg
|commonscat  = Kirche Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275940
|mjeno       = Fara 
|adresa      = Pawoła Krawcowy puć 74
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43161
|EW          = 14.59856
|datum       = wokoło 1900 (fara); do 1830 (bróžnja)
|datum-sort  = 1900
|wopisanje   = fara a kładźita bróžnja; twar z klinkra, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6079.JPG
|commonscat  = Pfarrhaus Nochten
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275950
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Rychwałdski puć 28
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43164
|EW          = 14.60212
|datum       = wokoło 1880
|datum-sort  = 1880
|wopisanje   = bróžnja a wobhrodźenska murja; wuchodne twarjenje dwora, klinker, wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6101.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 28
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275949
|mjeno       = Bydlenski dom
|adresa      = Rychwałdski puć 34
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43045
|EW          = 14.60319
|datum       = 1926
|datum-sort  = 1926
|wopisanje   = bydlenski dom; klinker, wuznam za twarske stawizny
|wobraz      = Sachsen, Nochten NIK 6106.JPG
|commonscat  = Nochten Reichwalder Weg 34
}}

{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID          = 09275944
|mjeno       = Bróžnja
|adresa      = Čelnjanski puć 104
|adresa-sort = 
|NS          = 51.43222
|EW          = 14.59911
|datum       = do 1830
|datum-sort  = 1829
|wopisanje   = kładźita bróžnja; wuznam za twarske a hospodarske stawizny
|wobraz      = 
|commonscat  = 
}}
|}

== Žórła ==
* [https://web.archive.org/web/20141213043937/http://www.denkmalpflege.sachsen.de/610.htm Sakski krajny zarjad za pomnikoškit], [https://web.archive.org/web/20130411231053/http://www.lfd.sachsen.de/1406.htm lisćina pomnikow w datowej bance DIVIS], wurězk: Kulturdenkmale des Freistaates Sachsen, Landkreis Görlitz, staw: 15. apryla 2014 (dohlad přez awtora w Hornjołužiskej bibliotece wědomosćow w Zhorjelcu)

{{All Coordinates}}

[[Kategorija:Lisćina kulturnych pomnikow|Hamor]]
[[Kategorija:Hamor|!]]</text>
      <sha1>4ej5m3mt18anw35grcmp57n9cun4xb2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>