Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Sokolnik
0
10357
391804
391784
2026-08-09T21:49:12Z
Gumideck
12564
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej]] bu wotstronjena z [[Wikipedija:Specialne funkcije/HotCats|HotCat]]
391804
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik hora
| mjeno=Sokolnik
| druhe mjeno={{lang|de|Valtenberg}}
| wobraz=Valtenberg 01.jpg
| wopis wobraza=Pohlad na Sokolnik ze sewjera
| wysokosć=586,4
| šěrina=51/4/30/N
| dołhosć=14/16/42/O
| region-ISO=DE-SN
| masiw=[[Łužiske hory]]
| kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]], [[křemjeń]]
}}
'''Sokolnik''' ({{wrěči|de|''Valtenberg''}}) je z 586 metrami<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1 : 10 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-26|language=němsce}}</ref> najwyše wuhorbjenje [[Łužiske hory|Łužiskich hór]] w [[Sakska|Sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Při južnym zwisu je w starym [[Podkopk|podkopku]] žórło [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]], kotraž so pola [[Pěrno|Pěrna]] do [[Łobjo|Łobja]] wuliwa. Wjeršk a sewjerozapadny bok hory zestajitej so z dwubłyšćinkateho [[granodiorit]]a, mjeztym zo so pod horu łužiski granodiorit namaka.
== Mjeno ==
Hora naspomni so prěni króć pisomnje w Hornjołužiskej hraničnej lisćinje z lěta 1241, hdźež mjenuje so ''Isenberch''. Mjeno pochadźa wot srjedźowysokoněmskeho słowa ''Isen'' (železo) a woznamjenja tuž Železna hora. Wot 18. lětstotka wužiwaše so za horu němske mjeno ''Falckenberg'' (Falcke = Sokol, Berg = hora), z kotrehož so poněčim wuwi dźensniše mjeno ''Valtenberg''. Serbske mjeno ''Sokolnik'' ma samsny woznam.<ref name=WdH">{{WdH|17}}</ref> Mjeno Valtenberg bu w běhu 19. lětstotka tež mylnje wot muskeho mjena Valentin abo słowjanskeho boha Swantowita wotwodźowane.<ref name="příběhy">{{Literatura|awtor=Marek Řeháček, Jan Pikous, Karel Stein, Petr Zámiš|titul=Příběhy rozhleden Českosaského Švýcarska|nakładnistwo=Nakladatelství Petr Polda|městno=[[Liberec]]|lěto=2015|nakład=1.|strony=151–157|ISBN=978-80-905590-5-9|komentar=čěsce}}</ref>
== Přirodne poměry ==
=== Połoženje ===
Hora leži na teritoriju zwjazkoweho kraja [[Sakska|Sakskeje]] při hranicy wokrjesow [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]] a [[Wokrjes Budyšin|Budyšin]]. Sewjerozapadne hač wuchodne skłoniny a wjeršk słušeja ke gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]], sewjerozapadne hač juhozapadne skłoniny ke gmejnje [[Smělna-Póckowy]] (gmejnski dźěl [[Póckowy]]) a juhozapadne hač wuchodne skłoniny k městu [[Neustadt in Sachsen|Neustadt w Sakskej]] (měšćanski dźěl [[Berthelsdorf (Neustadt in Sachsen)|Berthelsdorf]]). Najbliši sydlišćo je Wjazońca (něhdźe 2,5 kilometrow). Sokolnik je dźěl lěsneje kónčiny [[Hohwald]] a zdobom jeje najwyši dypk.<ref name="topo" /><ref name="mapycom">{{Cite web|url=https://mapy.com/s/cebucumuka|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2026-07-26|language=němsce}}</ref>
=== Geomorfologija ===
Sokolnik je 586 metrow wysoki krótki hórski chribjet.<ref name="topo" /> Hora přisłuša sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]], hdźež je najwyša hora a pjata najwyša hora w cyłych Łužiskich horach, a tež jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2026-07-26|language=němsce}}</ref> Zdobom je wón najwyša hora Budyskeho wokrjesa. Najbliše pomjenowane hory su [[Dawidowa hórka]] (420 m) 1,7 kilometrow sewjerowuchodnje, [[Lipowa hora]] (459 m) 2,1 kilometer sewjerowuchodnje, [[Vogelberg]] (462 m) 2,6 kilometrow wuchodnje, [[Goldberg]] (472 m) 2,9 kilometrow juhowuchodnje, [[Buková hora|Bukowa hora]] (512 m) 3,1 kilometer juhowuchodnje, [[Angstberg]] (519 m) 1,3 kilometry južnje, [[Rückenberg]] (479 m) 1,9 kilometrow zapadnje a [[Steinberg (Smělna-Póckowy)|Steinberg]] (321 m) 2 kilometraj sewjerozapadnje.<ref name="mapycom" />
=== Geologija a pódy ===
Sewjerozapadne skłoniny a wjeršk Sokolnika wobsteja z dwubłyšćinkateho granodiorita a zbytk geologiskeje podłohi twori łužiski granodiorit. Wobě kamjeniznje stej přez 500 milionow lět starej, při čimž je dwubłyšćinkaty granodiorit starši. Łužiski granodiorit ma srjedźne zorna, šěromódru barbu a wobsteji z běłych [[žiwc]]ow, šěromódreho [[Křemjeń|křemjenja]], ćmoweje [[Błyšćinka|błyšćinki]] (biotita) a čorneho [[amfibol]]a. Přećiwo tomu ma dwubłyšćinkaty granodiorit drobna zorna, zwjetša je šěry a wobsteji tež z běłych žiwcow, šěromódreho křemjenja, ćmoweje błyšćinki (biotita) a tež swětłe błyšćinki (muskovita). Rozprochnawjene granodiority maja brunu hač zerzawu barbu. Husto namakaja so w nich [[xenolit]]y šěrawcoweho [[hornowc]]a a žiłki granodioritoweho [[porfyr]]a. Granodioritowu podłohu myla žiłki [[dolerit]]a, kotrež su něhdźe 450 milionow lět stare. Dolerit je čornoběły, ma srjedźne zorna a jeho najwjetši žiłka ćehnje so do juhowuchodneho směra we wysokosći wot 560 do 520 metrow. Dale so na Sokolniku namakaja žiłowy křemjeń, [[bazanit]] a [[hematit]] (krejowc), kotryž so tu hižo wot srjedźowěka wudobywaše.<ref name=WdH" /><ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-24|language=němsce}}</ref><ref name="Opletal">{{Literatura|awtor=Mojmír Opletal a kol.|titul=Vysvětlivky k základní geologické mapě České republiky 1 : 25 000. 02–214 Dolní Poustevna a 02–223 Mikulášovice|nakładnistwo=Česká geologická služba|městno=Praha|strony=12|ISBN=80-7075-639-X|lěto=2006|originalna rěč=cs}}</ref>
Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]]. Podłu rěčkow namakaja so glej hač koluvisol, ewentualnje pseudoglej. Na zapadnej skłoninje jewi so tež niłke bahno.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-26|language=němsce}}</ref>
<gallery>
MRGS 522 - lužický granodiorit.jpg|<center>Łužiski granodiorit</center>
MRGS 521 - dvojslídý granodiorit.jpg|<center>Dwubłyšćinkaty granodiorit</center>
MRGS 526 - porfyr.jpg|<center>Granodioritowy porfyr</center>
MRGS 524 - dolerit.jpg|<center>Dolerit</center>
MRGS 527 - křemen.jpg|<center>Křemjeń</center>
MRGS 529 - granodiorit s křemenem a hematitem.jpg|<center>Granodiorit z hematitom</center>
MRGS 528 - bazanit.jpg|<center>Bazanit</center>
</gallery>
=== Wodźizny ===
[[Dataja:Wesenitzquelle 01.jpg|mini|Žórło Wjazońcy]]
Granodiorit, kotryž leži w podłoze Sokolnika, twori wjele puklinow. W nich so hromadźi woda, kotraž je žórło mnohich rěčkow. Nimale cyła hórka słuša k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]], kotraž so wužórli njedaloko wjerška w starym podkopku we wysokosći 515 metrow. Z hory ćeče najprjedy do južneho a po tym do wuchodneho směra a w [[Pěrno|Pěrnje]] so wuliwa wotprawa do [[Łobjo|Łobja]]. W dole mjez Sokolnikom a [[Vogelberg]]om so wužórli [[Rotes Floß]], kotryž je lěwy přitok Wjazońcy. Na zapadnej skłoninje so wužórli rěčka [[Wiedwasser]], kotraž je tohorunja lěwy přitok Wjazońcy. W dole mjez Sokolnikom a [[Angstberg]]om južnje pod horu so wužórli [[Lohbach]]. Tutón słuša k přitočnišću [[Polnica|Polnicy]], do kotrejež so wuliwa w [[Neustadt in Sachsen|Neustadće w Sakskej]]. Wšitke rěčki słušeja tuž k přitočnišću Łobja a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]].<ref name="topo" /><ref name=WdH" />
=== Klima ===
Na Sokolniku njeje žana stajna wjedrowa stacija (najbliša je w [[Załom]]ju), čehoždla trochuja so klimowe daty na zakładźe połoženja a wysokosće. Hora słuša do klimoweho typa włóžne delnje hory, za kotrež su charakteristiske temperatury wot 6,5 do 7,2 °C a [[spadki]] wot 750 do 900 milimetrow wob lěto. Přerězna lětna temperatura powětra wučinja hladajo na wysokosć 5,8 °C, štož je wjace hač 1 °C niže hač zwučene we Łužiskich horach. Najćopliši měsac je přerěznje julij a najzymniši januar. Přerězne lětne spadki su hladajo na wysokosć wyše hač we wokolinje a docpěwaja hódnoty 950 milimetrow. Wegetaciska perioda traje něhdźe 210 dnjow. Wětřik duje přewažnje ze zapada.<ref name="Melichar">{{Literatura|awtor=Jaroslav Melichar a kol.|titul=Vlastivěda Šluknovského výběžku pro školy a veřejnost|nakładnistwo=Sdružení pro rozvoj Šluknovska|městno=[[Šluknov]]|lěto=2008|strony=19–21|ISBN=978-80-254-1704-1}}</ref><ref>{{Literatura|awtor=Karl Mannsfeld, Olaf Bastian|titul=Sächsische Landschaften: Zwischen Dübener Heide und Zittauer Gebirge|nakładnistwo=Edition Leipzig|městno=[[Leipzig]]|lěto=2012|strony=262|ISBN=978-3361006782}}</ref><ref>{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen: Klima / Hydrologie|url=https://arcg.is/jK5fj1|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2026-07-27|language=němsce}}</ref>
=== Rostlinstwo ===
Přewažna wjetšina Sokolnika je z hospodarskim jehlinowym abo měšanym lěsom porosćena. Potencielna přirodna wegetacija, kotraž so wot 18. lětstotka přeměni, je bukowina z přewahu bukow, jědlow a lipow. Najbóle rozšěrjeny jehlinowc je [[wšědny šmrěk]] (''Picea abies''), mjenje zastupjeny je [[europski larik]] (''Larix decidua'') a prěnjotna [[běła jědla]] (''Abies alba'') je so nimale zhubiła. Najbóle zastupjeny lisćowc je [[lěsny buk]] (''Fagus sylvatica'') a dale wustupuja [[wšědna jaseń]] (''Fraxinus excelsior''), [[hórski wjaz]] (''Ulmus glabra'') a [[Čećikaty dub|čećikaty]] (''Quercus petraea'') a [[šiškaty dub]] (''Quercus robur''). Mjez kerkami je rozšěrjeny [[ćernjowc]] (''Rubus''), wot kotrehož jewi so něhdźe 20 družin. Ze zelow su [[wšědna čornica]] (''Actaea spicata''), [[zažny łyknowc]] (''Daphne mezereum''), [[hórski rozraz]] (''Veronica montana''), [[wulka kuzłarnička]] (''Circaea lutetiana''), [[mała kuzłarnička]] (''Circaea alpina''), [[srěnja kuzłarnička]] (''Circaea x intermedia''), [[hajowy staršik]] (''Senecio nemorensis''), [[blakaty klep]] (''Arum maculatum''), [[běła zubica]] (''Dentaria enneaphyllos''), [[wšědna štwórica]] (''Paris quadrifolia''), [[čerwjeny naporst]] (''Digitalis purpurea'') abo [[kwětkata kokorička]] (''Polygonatum multiflorum'') zastupjene. Rozšěrjene trawy su [[lěsna dornica]] (''Festuca altissima''), [[lěsna pjerchowanka]] (''Milium effusum''), [[wisaty paćernik]] (''Melica nutans''), [[drobny paćernik]] (''Melica uniflora'') a (''Hordelymus europaeus''). Při nadrobnym přeslědźenju sewjerneje skłoniny zličichu 10 družin [[Paproćizny|paproćiznow]], 54 družin [[Lapkojte mochy|lapkojtych mochow]], 75 družin [[Bahnjowky|bahnjowkow]], 27 družin [[Křemjenčki|křemjenčkow]] a 75 družin [[Mochi|mochow]], z kotrychž je zajimawy rědki [[Swěćacy moch|swěćacy moch]] (''Schistostega pennata''). Z [[Lišawy|lišawow]] je rozšěrjeny (Chrysothrix chlorina). Sewjernje pod horu namaka so wobšěrna [[Wólša|wólšina]] (1,5 hektara), w kotrejž rostu [[bahnojty paproć]] (''Thelypteris palustris'') abo [[rozlatčena rězna]] (''Carex paniculata'').<ref name=WdH" />
=== Zwěrinstwo ===
Družinowa składba tudyšeje fawny ma přewažnje lěsny charakter a wustupuja tu družiny zwučene w druhich dźělach Łužiskich horow. Jara wjele tu wustupuja [[lěsny jeleń]] (''Cervus elaphus''), [[sorna]] (''Capreolus capreolus'') a [[dźiwje swinjo]] (''Sus scrofa''), dale mjeńše [[rubježne zwěrjata]] kaž [[čerwjena liška]] (''Vulpes vulpes''), [[europski šwinc]] (''Meles meles''), [[štomova kuna]] (''Martes martes'') a [[skalna kuna]] (''Martes foina''). Wot zymy 2011/2012 wobkedźbuja so prawidłownje [[wjelk]]i (''Canis lupus''). Z druhich [[Cycaki|cycakow]] su rozšěrjene na přikład [[europska wjewjerčka]] (''Sciurus vulgaris''), [[lěsna myška]] (''Muscardinus avellanarius'') abo wšelake družiny [[njetopyr]]jow (''Microchiroptera''). [[Rubježne ptaki]] zastupuja [[pašturlica]] (''Buteo buteo'') abo [[wulki jatřob]] (''Astur gentilis''), [[sowy]] potom [[šubut]] (''Bubo bubo'') abo [[kiwka]] (''Strix aluco'') a z druhich ptačkow su rozšěrjenja [[čorny dypornak]] (''Dryocopus martius''), [[pisany dypornak]] (''Dendrocopos major''), [[šěry dypornak]] (''Picus canus''), [[škrěkawa]] (''Garrulus glandarius''), [[spěwna drózna]] (''Turdus philomelos''), [[čerwjeny ročk]] (''Erithacus rubecula'') abo [[sykorka čornohłownik]] (''Periparus ater'').<ref name="Melichar" /><ref>{{Cite web|title=Wolf in Sachsen|url=https://www.wolf.sachsen.de/|publisher=
Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie|accessdate=2026-07-29|language=němsce}}</ref>
=== Krajinoškit ===
Cyły Sokolnik leži w [[Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]], kotraž bu w lěće 1999 załožena. Wjeršk a južne hač zapadne skłoniny hory leža w ptakoškitnej krajinje ''Hohwald a Sokolnik''. Samsny teritorij leži w europsce wuznamnym stejnišću ''Hohwald a Sokolnik'' a sewjernje pod horu trjechi europsce wuznamna kónčina ''Hornja Wjazońca a pódlanske rěki''.<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2026-07-30|language=němsce}}</ref> Mjez lětomaj 1961 a 1966 bě Sokolnik dźěl přirodoškitneho pasma ''W Hohwaldźe''. Na zapadnej skłoninje leži přirodny pomnik ''Jasenjowo-klonowy lěs'' z přestrjenju 2,5 hektara a sewjernje pod horu přirodny pomnik ''Wólšina při sewjernej podnoze Sokolnika'' z přestrjenju 2,6 hektara.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=051208c2-6f71-4a42-9208-c26f71ca4293|title=Naturschutz: Flächennaturdenkmäler|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-30|language=němsce}}</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Sokolnik.jpg|mini|Wěža krala Jana na wjeršku Sokolnika]]
Prěnje pisomne naspomnjenje hory steji Hornjołužiskej hraničnej lisćinje z lěta 1241. Mjeno Železna hora zwisuje z wudobywanjom železowych rudow, kotrež wotmě so buď na horje samej abo sewjernje pod horu. Přez Sokolnik wjedźeše tehdy hranica mjez [[Čěske kralestwo|Čěskim kralestwom]] a [[Mišnjanske markhrabinstwo|Mišnjanskim markhrabinstwom]]. Čěski dźěl přisłušeše knjejstwu [[Hohnstein (Sakska Šwica)|Hohnstein]] a w 15. lětstotku tež Wildenstein. Wot lěta 1451 słušeše čěski dźěl [[Sakske kurwjerchowstwo|Sakskemu kurwjerchowstwu]].<ref name="Meiche">{{Literatura|awtor=Alfred Meiche|titul=Historisch-Topographische Beschreibung der Amtshauptmannschaft Pirna|nakładnistwo=Buchdruckerei der Wilhelm und Bertha v. Baensch Stiftung|městno=[[Drježdźany|Dresden]]|lěto=1927|strony=123}}</ref>
Na wjeršku steješe něhdy kamjentna murja njeznateho pochada a staroby, kotraž so hród mjenowaše. Murju naspomnja tež w lěće 1590 Matthias Oeder a w běhu 18. lětstotka bu wjackróć wobšěrna kruhowa murja wopisana. W lětach 1698, 1730 a 1764 wotměwachu so geologiske naprašowanja. Wot lěta 1752 wotměwaše so wudobywanje křemjenja w podkopku z mjenom ''Valentin-Erbstolln am Falckenberge''. Wočakowane mineralije (železowe rudy abo [[złoto]]) njejsu tu we wjetšich mnóstwach namakali, čehoždla so wudobywanje 1762 skónči.<ref name=WdH" /><ref name="Meiche" />
Wot lěta 1857 steji na wjeršku Sokolnika kamjentna wuhladna wěža. Dwě lěće pozdźišo natwarichu kamjentnu hórsku bawdu, kotraž naruna prjedawši drjewjane twarjenje. W lěće 1864 natwarichu na wjeršku kamjentny stołp w ramiku kralowske sakskeje triangulacije (stacija ''No. 6 Valtenberg'').<ref name=WdH" />
Mjez lětomaj 1945 hač 1961 so wuhladna wěža zawrě, dokelž wužiwaše wjeršk hory policija. Nimo toho so 1951 korčma wotpali a hakle 1977 ponowichu. Wot lěta 2006 do 2008 wotmě so saněrowanje wuhladneje wěže. Tuta bě wopak wuwjedźena, wěžu wobškodźichu sylne dešće, a tak dyrbješe so wuhladna wěža mjez lětomaj 2011 hač 2013 zawrěć a znowa rekonstruować. Swjatočne zahajenje wotmě so 31. julija 2013.<ref>{{Cite web|first=Ivo|last=Šafus|url=https://www.cokolivokoli.cz/28366-rozhledna-valtenberg/|title=Rozhledna Valtenberg|publisher=cokoli v okolí.cz|accessdate=2026-08-01|date=2019-07-27|language=čěsce}}</ref> W lěće 2022 wotewrě so a swjatočnje poswjeći hórska kapałka. Mjez lětomaj 2023 hač 2025 bu wuhladna wěža z hosćencom znowa zawrěne. Poslednje saněrowanje, wosebje hórske bawdy, wotmě so w lěće 2025.<ref>{{Cite web|first=Stephanie|last=Schulze|first2=Matthias|last2=Zilch|url=https://www.radiolausitz.de/beitrag/vaultenbergbude-neue-paechtervertrag-unterschrieben-881190/|title=Valtenbergbaude öffnet wieder!|publisher=Radio Lausitz|accessdate=2026-08-01|date=2025-10-21|language=němsce}}</ref>
== Twarjenja ==
Wot lěta 1857 steji na wjeršku wuhladna wěža pomjenowana [[wěža krala Jana]], kotraž so po planach [[Žitawa|Žitawskeho]] architekta [[Carl August Schramm|Carla Augusta Schramma]] (1807–1869) natwari. Wěža je 22 metrow wysoka a k wuhladnej platformje wjedźe 127 schodow. Twarjenje je natwarjene z łužiskeho [[granodiorit]]a, ma kwadrowu formu a wjeršk je cymbrami zakónčeny. Na prědnjej stronje wěže je wopon swobodneho knjeza Oppen-Huldenberga, tabela z mjenami wosobow, kotrež su sej wo twar zasłuža a pozłoćany portret krala [[Jan Sakski|Jana]] (1801–1873) z němskim napisom ''Johann v. Gottes Gnaden König von Sachsen'' (serbsce ''Jan z Božeje hnady kral Sakskeje'').<ref name="příběhy" />
Na wěžu nawjazuje niske twarjenje bawdy.
== Rozhlad ==
Z wěže krala Jana saha wuhlad přez Hornjołužiske hory hač do [[Žitawske horiny|Žitawskich horin]] a tež hač do [[Połobske pěskowčiny|Połobskich pěskowčin]] a k hrjebjenju [[Rudne hory|Rudnych hór]]. Při dobrych wobstejnosćach stej tež hrjebjeni [[Jizerske hory|Jizerskich horin]] a [[Kyrkonoše|Kyrkonošow]] widźomnej.
== Puće na wjeršk ==
* Nad horu wjedźe mnoho turistiskich pućow, znaty je [[Hornjołužiski nahórski puć]], kotrež wšě wuznamne łužiske hory přeprěkuje.
* Jako wuchadźišćo za najkrótši nastup móže dwórnišćo ''Wjazońca-zapad'' słužić, wottam wjedźe puć přez ''zelenu'' markěrowanu šćežku na wjeršk.
* Tež korčma ''Hohwaldschänke'' při [[statna dróha|statnej dróze]] [[Neustadt in Sachsen]] - [[Wołbramecy]] je přihódne wuchadźišćo za zalězenje hory. Wottam slěduje so puć markěrowany z ''módrym'' znamjenjom.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* {{WdH|17}}
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|Valtenberg|Sokolnik}}
* [https://mapy.com/s/cebucumuka Mapy.com: pućowanska karta, Sokolnik a wokolina]
* [https://valtenberg.de/ Oficialna webstrona hórskeje bawdy a wuhladne wěže Sokolnik]
* [https://www.neukirch-lausitz.de/de/valtenberg.html Sokolnik na webstronje gmejny Wjazońcy]
{{Łužiske hory}}
[[Kategorija:Hora w Sakskej]]
[[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Neustadt w Sakskej]]
[[Kategorija:Wjazońca]]
[[Kategorija:Hora w Europje]]
[[Kategorija:Łužiske hory]]
nef0ocau5h1ssuqayfmjz3mosroe9gs
Sprjewja
0
13177
391797
391546
2026-08-09T20:37:56Z
J budissin
7
391797
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Sprjewja
|Originalne mjeno = Sprjewja/Spree/Spréva
|Wobraz = Bautzen Friedensbrücke 2.JPG
|Wopisanje = Sprjewja pod [[Móst měra|Mostom měra]] w [[Budyšin]]je
|Běži přez = [[Němska|Němsku]] ([[Sakska|Saksku]] a [[Braniborska|Braniborsku]]); [[Čěska|Čěsku]]
|Žórło = [[Ebersbach/Sa.|Habrachćicy]]-''Spreedorf'', [[Nowe Jěžercy]] a pola [[Kotmar|Kotmarja]]
|Wuliw = w [[Berlin]]je do [[Habola|Habole]]
|Žórło-šěrina = 51/00/34
|Žórło-dołhota = 14/39/01
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 52/32/10
|Wuliw-dołhota = 13/12/32
|Wuliw-ISO = DE-BE
|Mapa = Karte des Flusses Spree.gif
|Wopisanje mapy = Karta rěčneho běha
|Mórski basenk = [[Habola]] → [[Łobjo]] → '''[[Sewjerne morjo]]'''
|Rěčina = [[Lubata]], [[Čorny Šepc]], [[Małksa]], [[Brěšća]], [[Dubja]]
|Dołhosć = 380
|Přestrjeń rěčiny = 9.793
|Spad rěki = 1,05
|Wysokosć žórła = 430
|Wysokosć wuliwa = 29
|Commons = Spree
}}
[[Dataja:Spree_bei_L%C3%BCbben.JPG|thumb|left|Sprjewja w Błótach blisko Lubina]]
[[Dataja:Spreequelle_Kottmar_LC0007.jpg|thumb|left|Jedne z třoch žórłow Sprjewje při Kotmarju]]
'''Sprjewja''' ({{wrěči|dsb}} tež ''Rěka''; {{wrěči|cs|''Spréva''}}, {{wrěči|de|''Spree''}}) je něhdźe 400 kilometrow dołha rěka we [[Łužica|Łužicy]] na wuchodźe [[Němska|Němskeje]] a sewjeru [[Čěska|Čěskeje]], kotraž ćeče přez zwjazkowe kraje [[Sakska]], [[Braniborska]] a [[Berlin]].
Wužórli so we [[Łužica|Łužiskich]] horach z třoch žórłow: w [[Habrachćicy|Habrachćicach]], [[Nowe Jěžercy|Nowych Jěžercach]] a při [[Kotmar]]ju. Z horow běži rěka přez [[Šěrachow-Korzym]], [[Budestecy]] a hłuboki doł mjez [[Hornja Hórka|Hornjej Hórku]] a [[Budyšin]]om do Łužiskeje nižiny a přez [[Hornjołužiska hola a hatowa krajina|holansku a hatowu krajinu]] kaž tež [[Łužiski brunicowy rewěr]] a městačko [[Grodk]] dale do [[Delnja Łužica|Delnjeje Łužicy]]. Jako znutřkowne [[delta]] Sprjewje nadeńdu so za [[Choćebuz]]om [[Błóta]], kotrež so w [[Gójacki jězor|Gójackim jězorje]] kónča. W [[Berlin]]je wuliwa so Sprjewja do [[Habola|Habole]], kotraž je krótša a mjeńša hač Sprjewja.
Na swojim běhu wužiwa so rěka dwójce za zastaranje [[spjaty jězor|spjateju jězorow]], mjenujcy w [[Rěčna zawěra Budyšin|Budyšinje]] a pola [[Grodkowski spjaty jězor|Grodka]]. Wobaj jězoraj słužitej zastaranju łužiskich brunicowych milinarnjow z wodu.
[[Wódrino-Sprjewiny kanal]] zwjazuje Sprjewju blisko [[Přibor]]a z [[Wódra|Wódru]].
''Hlej tež:'' [[:Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi|Nastawki wo při Sprjewi ležacych sydlišćach]]
== Pegele ==
Měrjenske stacije podłu hornjołužiskeho wotrězka rěki su w [[Nowosólc-Horni Hródk|Nowosólcu-Hornim Hródku]], w [[Šěrachow-Korzym|Šěrachowje]], w Budyšinje, při Budyskej rěčnej zawěrje, w [[Lěskej]], [[Sprjowje|Sprjowjach]] a [[Sprjejcy|Sprjejcach]].<ref>{{Internetowe žórło|url=https://www.umwelt.sachsen.de/umwelt/infosysteme/hwims/portal/web/wasserstand-flussgebiet-108|titul=Flussgebiet Schwarze Elster|přistup=2026-08-09|rěč=de}}</ref>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Spree|Sprjewja}}
== Nóžki ==
<references />
[[Kategorija:Rěka w Berlinje]]
[[Kategorija:Rěka w Braniborskej]]
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Rěka w Čěskej]]
[[Kategorija:Sprjewja| ]]
[[Kategorija:Rěka we Łužicy]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|2]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
[[Kategorija:Geografija Budyšina]]
fngbmgezxn4bpm6e5u0wz2mi1ova8lo
Čornica (rěka)
0
15439
391796
391560
2026-08-09T20:33:07Z
J budissin
7
391796
wikitext
text/x-wiki
{{Podobne hesło
|tema1=[[rěka]]
|hesło2=[[Čornica (ród)]]
|tema2=[[rostlina]]
|dalše=[[Čornica]]
}}
{{Infokašćik rěka
|Mjeno = Čornica
|Originalne mjeno = Hoyerswerdaer Schwarzwasser
|Wobraz = Göda Muschelwitz Aerial 03.jpg
|Wopisanje = Renaturěrowana Čornica blisko [[Myšecy|Myšec]]
|Běži přez = [[Wokrjes Budyšin|Budyski wokrjes]], [[Sakska]]
|Žórło = při [[Honak]]u pola [[Trjechow]]a
|Wuliw = pola [[Wojerecy|Wojerec]] do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]
|Žórło-šěrina = 51/06/36
|Žórło-dołhota = 14/16/07
|Žórło-ISO = DE-SN
|Wuliw-šěrina = 51/25/15
|Wuliw-dołhota = 14/15/03
|Mórski basenk = [[Čorny Halštrow]] → [[Łobjo]] → '''[[Sewjerne morjo]]'''
|Rěčina = [[Slěborna woda]], [[Dołha woda]], [[Bóšičanska woda]]
|Dołhosć = 47
|Přestrjeń rěčiny = 248
|Spad rěki =
|Wysokosć žórła = 419
|Wysokosć wuliwa = 118
}}
'''Čornica''' ({{wrěči|de}} ''Schwarzwasser'') je [[rěka|rěčka]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a prawy přitok [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]].
Wona so wužórli pod [[Honak]]om pola [[Trjechow]]a a ćeče potom přez [[Smělna|Smělnu]], [[Zemicy]] a [[Čerwjene Noslicy]] do [[Spytecy|Spytec]], hdźež so z Nowšanskej wodu zjednoći. Za Spytecami přidruži so wotlěwa z [[Wjelkowy|Wjelkowow]] pochadźaca [[Slěborna woda]]. Čornica sama běži dale přez [[Njezdašecy|Njezdašansku skału]] a nimo [[Koblicy (Hodźij)|Koblic]] a [[Běčicy|Běčic]], hdźež jej wotprawa [[Dołha woda]] přiběži. Za mostom [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi A4]] sćěhuja [[Prěčecy]] a [[Myšecy]]. Přez [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]] a [[Haslow]] a nimo [[Zarěč]]a a [[Łuh (Njeswačidło)|Łuha]] ćeče rěčka do [[Njeswačidło|Njeswačidła]], hdźež so [[Bóščanska woda]] wot zapada do Čornicy wuliwa. Zady Njeswačidła běži Čornica přez [[Šešow]] a [[Rakecy]]. W tutej kónčinje so wjele hatow namaka. Pola [[Wulke Zdźary|Wulkich Zdźar]] so dźěl wody do [[Hórnikečanski jězor|Hórnikečanskeho jězora]] lije.
Blisko [[Wojerecy|Wojerec]] wuběži Čornica do [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]].
Čornica je so za čas NDR, wosebje w 1960tych a 1970tych lětach, do wulkeje měry zrunała, zo by so pódlanska niwa jako łuka wužiwała. Na wotrězku mjez [[Prěčecy|Prěčecami]] a [[Haslow]]om je so zrunana rěka w lětomaj 2023 a 2024 zaso renaturěrowała.
Tohorunja za NDRski čas natwarichu w hornim přitočnišću Čornicy dwě spjatnišći, zo by so delni běh lěpje před [[wulka woda|wulkej wodu]] škitało: při Dołhej wodźe pola [[Hodźij]]a a při Čornicy samej mjez Tumicami a [[Karlecy|Karlecami]]. Třeći a najwjetši planowany jězor měješe pola Njezdašec nastać, hdźež su hač do dźensnišeho powostanki tunla za wodu widźeć.
''Hlej tež:'' [[:Kategorija:Sydlišćo při Čornicy|Nastawki wo při Čornicy ležacych sydlišćach]]
[[Dataja:Fotothek df rp-a 0570051 Göda-Dreikretscham. Fischermühle am Schwarzwasser.jpg|thumb|left|[[Čornica (rěka)|Čornica]] w [[Haslow]]je (1978)]]
== Pegele ==
Měrjenskej staciji podłu Čornicy stej w Prěčecach a Šešowje.<ref>{{Internetowe žórło|url=https://www.umwelt.sachsen.de/umwelt/infosysteme/hwims/portal/web/wasserstand-flussgebiet-104|titul=Flussgebiet Schwarze Elster|přistup=2026-08-09|rěč=de}}</ref>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Hoyerswerdaer Schwarzwasser|Čornica}}
== Nóžki ==
<references />
[[Kategorija:Rěka w Sakskej]]
[[Kategorija:Čornica| ]]
[[Kategorija:Čorny Halštrow]]
[[Kategorija:Zemicy-Tumicy]]
[[Kategorija:Dobruša-Huska]]
[[Kategorija:Hodźij]]
[[Kategorija:Njeswačidło]]
[[Kategorija:Rakecy]]
[[Kategorija:Kulow]]
[[Kategorija:Rěka w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Přitočnišćo Łobja|2]]
[[Kategorija:Rěka w Europje]]
flesso5nec9ttgswmhm2r8b9pegq3ki
Kolumbiska
0
18582
391793
336049
2026-08-09T13:43:33Z
Martin Macha 2111
20335
/* */
391793
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|mjeno swójske=República de Colombia
|mjeno serbske=Republika Kolumbiska
|wopon=Coat of arms of Colombia.svg
|chorhoj=Flag_of_Colombia.svg
|hesło=Libertad y Orden
|hesło-serbsce=Swoboda a porjad
|hamtska rěč=[[španišćina]]
|hłowne město=[[Bogotá]]
|forma knježerstwa=prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezident<br />[[Abelardo de la Espriella]]
|přestrjeń=1138910
|wobydlerstwo=46736728
|lěto=2015
|wobydlerstwo-ref={{WFB|co|2015}}
|ISO=CO
|šěrina=4
|dołhota=74
|měna=[[kolumbiski peso]]
|njewotwisnosć=[[1810]] wot [[Španiska|Španiskeje]]
|hymna=¡Oh Gloria inmarcesible!
|časowe pasmo=[[koordinowany swětowy čas|UTC]]-5
|TLD=.co
|telefon=+57
|znamjo na awće=CO
|mapa=Colombia on the globe (San Andrés and Providencia special) (Americas centered).svg
|imagemap=Amerika Globus
}}
'''Kolumbiska''' ({{wrěči|es}} ''Colombia'') je njewotwisny [[stat]] na sewjerozapadźe [[Južna Amerika|Južneje Ameriki]]. [[Stolica]] a najwjetše město je [[Bogotá]].
Kraj bu pomjenowany po wotkrywarju [[Amerika|Ameriki]], [[Christoph Kolumbus|Christophu Kolumbusu]].
== Geografija ==
Kraj leži při [[ekwator]]je a mjezuje z [[Panama|Panamu]] na sewjerozapadźe, [[Venezuela|Venezuelu]] na wuchodźe, [[Brazilska|Brazilskej]] w [[Amaconasowa nižina|Amaconasowej nižinje]] na juhowuchodźe a z [[Peru|Peruwom]] a [[Ekwador]]om na juhu. Na sewjeru twori pobrjóh [[Karibiske morjo|Karibiskeho morja]] přirodnu hranicu, na zapadźe [[Ćichi ocean]].
Najwyšej horje stej Pico Cristobal Colon a Pico Simon Bolivar (5775 m nad mórskej hładźinu). Wobě słušatej k sewjernym wuběžkam [[Andy|Andow]].
=== Města ===
Najwjetše města su:
* [[Bogota]] - 10 000 000 wobydlerjow
* [[Cali]] - 4 203 800 wobydlerjow
* [[Medellin]] - 3 932 400 wobydlerjow
* [[Barranquilla]] - 2 298 400 wobydlerjow
* [[Cartagena]] - 1 553 900 wobydlerjow
== Stawizny ==
Hač do lěta [[1810]] bě Kolumbiska ze [[Španiska|španiskej]] koloniju.
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Colombia|Kolumbiska}}
{{Južna Amerika}}
[[Kategorija:Kolumbiska| ]]
[[Kategorija:Stat w Južnej Americe]]
ctzi11k1zy140fucdsfzg3d7yjt6dh0
391794
391793
2026-08-09T13:47:30Z
Martin Macha 2111
20335
/* */
391794
wikitext
text/x-wiki
{{Stat
|mjeno swójske=República de Colombia
|mjeno serbske=Republika Kolumbiska
|wopon=Coat of arms of Colombia.svg
|chorhoj=Flag_of_Colombia.svg
|hesło=Libertad y Orden
|hesło-serbsce=Swoboda a porjad
|hamtska rěč=[[španišćina]]
|hłowne město=[[Bogotá]]
|forma knježerstwa=prezidialna [[republika]]
|hłowa stata=prezident<br />[[Abelardo de la Espriella]]
|přestrjeń=1141748
|wobydlerstwo=53399171
|lěto=2026
|wobydlerstwo-ref={{WFB|co|2026}}
|ISO=CO
|šěrina=4
|dołhota=74
|měna=[[kolumbiski peso]]
|njewotwisnosć=[[1810]] wot [[Španiska|Španiskeje]]
|hymna=¡Oh Gloria inmarcesible!
|časowe pasmo=[[koordinowany swětowy čas|UTC]]-5
|TLD=.co
|telefon=+57
|znamjo na awće=CO
|mapa=Colombia on the globe (San Andrés and Providencia special) (Americas centered).svg
|imagemap=Amerika Globus
}}
'''Kolumbiska''' ({{wrěči|es}} ''Colombia'') je njewotwisny [[stat]] na sewjerozapadźe [[Južna Amerika|Južneje Ameriki]]. [[Stolica]] a najwjetše město je [[Bogotá]].
Kraj bu pomjenowany po wotkrywarju [[Amerika|Ameriki]], [[Christoph Kolumbus|Christophu Kolumbusu]].
== Geografija ==
Kraj leži při [[ekwator]]je a mjezuje z [[Panama|Panamu]] na sewjerozapadźe, [[Venezuela|Venezuelu]] na wuchodźe, [[Brazilska|Brazilskej]] w [[Amaconasowa nižina|Amaconasowej nižinje]] na juhowuchodźe a z [[Peru|Peruwom]] a [[Ekwador]]om na juhu. Na sewjeru twori pobrjóh [[Karibiske morjo|Karibiskeho morja]] přirodnu hranicu, na zapadźe [[Ćichi ocean]].
Najwyšej horje stej Pico Cristobal Colon a Pico Simon Bolivar (5775 m nad mórskej hładźinu). Wobě słušatej k sewjernym wuběžkam [[Andy|Andow]].
=== Města ===
Najwjetše města su:
* [[Bogota]] - 10 000 000 wobydlerjow
* [[Cali]] - 4 203 800 wobydlerjow
* [[Medellin]] - 3 932 400 wobydlerjow
* [[Barranquilla]] - 2 298 400 wobydlerjow
* [[Cartagena]] - 1 553 900 wobydlerjow
== Stawizny ==
Hač do lěta [[1810]] bě Kolumbiska ze [[Španiska|španiskej]] koloniju.
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Colombia|Kolumbiska}}
{{Južna Amerika}}
[[Kategorija:Kolumbiska| ]]
[[Kategorija:Stat w Južnej Americe]]
92n77bymr3iz03uuvjzrkf7j9eo46ba
Minakał
0
22995
391795
388966
2026-08-09T14:35:01Z
J budissin
7
/* Wosobiny */ +1
391795
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Minakał
|mjeno němske=Milkel
|šěrina=51/17/55
|dołhota=14/27/29
|gmejna=Radwor
|zagmejnowanje=1999
|přestrjeń=1,64
|wysokosć=136
|póstowe čisło=02627
|předwólba=035934
|wobraz=Milkel Schloss 1.JPG
|wopis wobraza=Minakałski hród
|mjeno wobydlerja=Minakałčan
|adjektiw=Minakałski
}}
'''Minakał''' ({{wrěči|de}} ''Milkel'') je cyrkwinska wjes na sewjerowuchodźe [[wokrjes Budyšin|Budyskeho wokrjesa]] w [[Sakska|Sakskej]]. Wona słuša k [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] a wot 1. januara 1999 k [[Radwor]]skej gmejnje. Minakał leži w [[serbski sydlenski rum|serbskim sydlenskim rumje]] a ma {{WOB|Radwor|Minakał}}<ref>{{WOBD|Radwor}}; {{WOBŽ|Radwor}}</ref> wobydlerjow. Do Minakała słuša wjesny dźěl [[Hat (Radwor)|Hat]] ''(Teicha)''.
== Geografija ==
Wjeska leži 15 kilometrow sewjernje [[Budyšin]]a w [[Hornjołužiska hola a hatowa krajina|krajinje hornjołužiskeje hole a hatow]] we wysokosći 136 metrow [[Wysokosć nad mórskej hładźinu|nad normalnej nulu]]. Wokolina je poměrnje płona a charakteristiska přez [[rěka|rěki]] a přirodne a rybjace [[hat|haty]]. We wsy wuliwa so rěčka [[Łomšćanka]] do [[Mała Sprjewja|Małeje Sprjewje]], promjenja [[Sprjewja|Sprjewje]].
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Deleńki, Rěžowač = stary hat, Milany, Bródki, Wuheńc, Łužk, Křiz-hat, Čorny łuh, Běły łuh, Ćernjanski hat.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 11 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/13/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Minakał Cyrkej.JPG|mini|upright|[[Minakałska cyrkej|Ewangelska cyrkej w Minakale]]]]
Wjeska so prěni raz 1322 jako ''Milekal'' naspomni a ryćerkubło prěni raz w lěće 1430.<ref name="digit">{{HOV|Milkel|Minakał}}</ref> W lětomaj 1556 a 1752 so cyła wjes nimo cyrkwje wotpali.<ref name="Heise">''Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen nach der Natur neu aufgenommen von F. Heise, Architect. III. Section: Markgrafenthum Oberlausitz'', Leipzig, um 1860. {{ref-de}}</ref>
Po [[Wienski kongres|Wienskim kongresu]] zwosta wjes w Sakskej.
Dnja 29. oktobra 1922 załožichu Minakałscy Serbja swoje towarstwo „Statok“, kotremuž přisłušachu šěsć lět pozdźišo na 80 čłonow z Minakała kaž tež z wokolnych wsow Lipiča, Psowjow, Wjesela, Drobow a Łomska. Wot 1925/26 měješe „Statok“ tež swójski chór pod nawodom Emila Krawca-Schneidera, bratra [[Bjarnat Krawc|Bjarnata Krawca]], kaž tež dźiwadłowu skupinu. Kónc 1920tych lět nawjedowaše chór wěstu chwilu tež wučer [[Jan Lajnert]]. Jako čłonske towarstwo [[Domowina|Domowiny]] dyrbješe tež Minakałski cyłk swoju dźěławosć 1937 zastajić. W lěće 1958 spožči so Minakałskej Domowinskej skupinje čestne mjeno „Statok“.<ref>''STATOK jemu rěkachu.'' W Předźenaku, 16. septembra 1972, str. 8.</ref>
Hač do kónca lěta 1998 běše Minakał samostatna gmejna, so pak 1. januara 1999 Radworjej přidruži.
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lětomaj 1884/85 zliči [[Arnošt Muka]] w Minakale 436 wobydlerjow, z kotrychž běchu 389 Serbow (štož wotpowědowaše 89 %).<ref>{{Černik|56}}</ref> [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot hišće 57,1 %.<ref>{{Elle1995|245|769|305|26|108|330}}</ref>
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 366 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 47,2 lět (Sakska: 46,4).<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625490.pdf Wuslědki ludličenja 2011 za Radwor (pdf)]</ref>
=== Wosada ===
Do [[Minakałska cyrkej|Minakałskeje ewangelskeje wosady]] – dźensa dźěl wosady Minakał-Łupoj – słušeja wsy [[Droby]], [[Chróst]], [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej]], [[Łomsk (Radwor)|Łomsk]], [[Lipič]], [[Psowje]] a [[Wjesel]].
== Wosobiny ==
* [[Jan Langa]] (1669–1727), Minakałski farar wot 1710 do 1727
* [[Otto Wünsche]] (1839–1905), biologa, botanikar a mykologa; rodźeny w Minakale
* [[Handrij Šała]] (1843–1915), wučer a składnostny basnik; rodźeny w Minakale
''Za dalšich fararjow hlej zapisk wo [[Minakałska cyrkej|Minakałskej cyrkwi]].''
== Literatura ==
* {{WdH|67|148–153|lema=Milkel/Minakał mit Teicha/Hat}}
== Žórła ==
<references />
[[Dataja:Radibor Milkel Aerial alt.jpg|mini|center|upright=1.8|Powětrowy wobraz Minakała a hatow z juha]]
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Milkel/Minakał|Minakał}}
{{Wjesne dźěle Radworja}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Radwor|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1322]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Małej Sprjewi]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1999]]
to559x06gvyhfo256lcz1w0f10s5bdz
Wěža princa Bjedricha Awgusta
0
41256
391802
391653
2026-08-09T21:47:47Z
Gumideck
12564
kluč
391802
wikitext
text/x-wiki
{{Zajimawostka
|Тyp = wuhladna wěža
|Hornjoserbske mjeno = Wěža princa Bjedricha Awgusta
|Originalne mjeno = Prinz-Friedrich-August Turm
|Wobraz = Sohland-Neudorf-Turm-1.jpg
|Wopisanje wobraza = Wuhladna wěža w lěće 2021
|Status =
|Kraj = Sakska
|Mjeno połoženja = Gmejna
|Połoženje = Załom
|Koordinaty = {{coord|51|1|59.630|N|14|23|36.674|E|type:landmark_region:SN|scale=5000}}
|Prěnje naspomnjenje =
|Załoženje = 1900
|Commons = Prinz-Friedrich-August Baude
}}
'''Wěža princa Bjedricha Awgusta''' ({{wrěči|de}} ''Prinz-Friedrich-August Turm'') je wuhladna wěža na [[Wyšina princa Bjedricha Awgusta|Wyšinje princa Bjedricha Awgusta]] (469 m) w gmejnje [[Załom]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Wona bu w lěće 1900 natwarjena a je 20 metrow wysoka.
== Stawizny ==
Twar wuhladneje wěže a hórskeje bawdy započa so w lěće 1900. Zasłuža sej wo nju Carl Arthur Zosel a August Rössler ze Załomja a Max Rengel z [[Wjelećin]]a. Samsne lěto so dokónči a swjatočnje wotewrě. Wěža bu pomjenowana po tehdyšim sakskim krónowym princu [[Bjedrich Awgust III.|Bjedrichu Awgustu]] (1865–1932). W lěće 1929 kupi wěžu swójba Oswald, kotraž bě wot 1932 do 1934 hórsku bawdu přetwariła, rozšěriła a wuhladnu wěžu třěšić dała. Po kóncu [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]] přemjenowa so bawda na Hraničnu bawdu (Grenzbaude). Wot srjedź 50. lět 20. lětstotka přewza wjednistwo bawdy a wuhladneje wěže statna towaršnosć. Po tym měnješe so husto personal bawdy, twar rozpadny a w lěće 1960 zawrě wuhladna wěža. Mjez lětomaj 1992 a 1993 je wuhladna wěža z bawdow powšitkownu rekonstrukciju wobstała a wuhladna wěža so zjawnosći znowa spřistupni.<ref name="příběhy">{{Literatura|awtor=Marek Řeháček, Jan Pikous, Petr Kurtin|titul=Příběhy lužických rozhleden|nakładnistwo=Pavel Akrman – Epicentrum|městno=[[Liberec]]|lěto=2012|nakład=1.|strony=152–155|ISBN=978-80-905364-0-1|komentar=čěsce}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kunoth|first=Knuth-Michael|url=https://www.radiolausitz.de/beitrag/prinzenbaude-in-sohland-wieder-verpachtet-liebe-auf-den-ersten-blick-869522/|title=Prinzenbaude in Sohland wieder verpachtet: „Liebe auf den ersten Blick“|publisher=Radio Lausitz|date=2025-06-15|accessdate=2025-08-19|language=němsce}}</ref>
== Wopisanje ==
Wuhladna wěža a hórska bawda tworitej zhromadnje twarjenje, kotrež je zapisane jako kulturny pomnik z čisłom 03300881.<ref name="denkmalliste">{{Cite web|title=Denkmalpflege in Sachsen|url=https://denkmalliste.denkmalpflege.sachsen.de/CardoMap/Denkmalliste_Report.aspx?HIDA_Nr=09300881|publisher=Landesamt für Denkmalpflege Sachsen|accessdate=2025-08-19|language=němsce}}</ref> Wěža je 20 metrow wysoka, steji na kwadratiskim počasu a na wuhladnu platformu wjedźe 109 schodow. Prěnjotnje skónči so z wuhladnej platformu, wot 30. lět 20. lětstotka ma třěchu. Na balkonje z kowatym wobłoženjom steja iniciale F. A. Nad hłownym zachodom je připrawjena kamjentna wopomnjenska tafla z napisom: ''Seiner Königlichen Hoheit, dem Prinzen Friedrich August, Herzog zu Sachsen, ehrerbietigst gewidmet von der Besitzern, 1900'' (serbsce: ''Jeho kralowskej wyšnosći, princej Bjedrichej Awgustej, wójwodźe w Sakskej, najčestnišo wěnowany wot wobsedźerjow, 1900''). Twarjenje je w domizniskim stilu natwarjene.<ref name="příběhy" />
== Turistika ==
K wuhladowej wěži wjedu wjacore pućowanske šćežki. Wot němsko-čěskeje statneje hranicy je to žołta šćežka (smužka), wot załomskeje hwězdarnje wjedźe čerwjena šćežka. Zelena dalokowobchadna šćežka wjedźe do jednoho směra na [[Budyšin]] a do druheho směra na [[Wulki Pichow]] (498 m). Žołta šćežka (dypk) je kołopućowanski puć wokoło Załomja. Wuhladna wěža skići wuhlad na łužiski kaž tež čěski dźěl [[Łužiske hory|Łužiskich horow]].<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/panohobuga|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-08-19|language=čěsce}}</ref>
== Galerija ==
<gallery>
08595-Sohland-1907-Prinz-Friedrich-August-Turm-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|<center>Wuhladna wěža na pohladnicy z lětom 1907</center>
Prinz-Friedrich-August Baude (1).jpg|<center>Wuhladna wěža z hórskej bawdu</center>
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Marek Řeháček, Jan Pikous, Petr Kurtin|titul=Příběhy lužických rozhleden|nakładnistwo=Pavel Akrman – Epicentrum|městno=[[Liberec]]|lěto=2012|nakład=1.|strony=224|ISBN=978-80-905364-0-1|komentar=čěsce}}
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|Prinz-Friedrich-August Baude|Wěža princa Bjedricha Awgusta}}
* [https://www.facebook.com/profile.php?id=61577982312338 Oficialna facebookowa strona: Prinz Friedrich August Baude]
* [https://www.sohland.de/verzeichnis/objekt.php?mandat=64221 Gmejna Załom: Prinz-Friedrich-August-Turm]
[[Kategorija:Załom]]
[[Kategorija:Załožene 1900]]
[[Kategorija:Twarjenje w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej|princa Bjedricha Awgusta]]
jmc94bx2pr6053xh2nuu7moqqjcj4by
Wěža krala Jana
0
41702
391801
391783
2026-08-09T21:46:39Z
Gumideck
12564
kluč
391801
wikitext
text/x-wiki
{{Zajimawostka
|Тyp = wuhladna wěža
|Hornjoserbske mjeno = Wěža krala Jana
|Originalne mjeno = König-Johann-Turm
|Wobraz = König-Johann-Turm Valtenberg 01.jpg
|Wopisanje wobraza = Wuhladna wěža w lěće 2026
|Status =
|Kraj = Sakska
|Mjeno połoženja = Gmejna
|Połoženje = [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]]
|Koordinaty = {{coord|51|4|26.684|N|14|16|43.261|E|type:landmark_region:SN|scale=5000}}
|Prěnje naspomnjenje =
|Załoženje = 1857
|Commons = König-Johann-Turm Valtenberg
}}
'''Wěža krala Jana''' ({{wrěči|de}} ''König-Johann-Turm'') je wuhladna wěža na [[Sokolnik]]u (586 m) w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Wona bu w lěće 1857 natwarjena a je 22 metrow wysoka.
== Stawizny ==
W prěnjej połojcy 19. lětstotka steješe na wjeršku Sokolnika mócny [[buk]], ke kotremuž njedźelu rěbl připrawichu a kotrehož króna skićeše wuhlad do šěrokeje wokoliny. Z ideju wuhladnu wěžu twarić přińdźe w lěće 1855 ''Towaršnosć entuziastiskich přećelow rjaneje přirody'' pod nawodom nadlěsneho Morica Bachmanna, kotraž wubra pjenjezy we wokolnych gmejnach a zawěsći tež přihłosowanje wot wobsedźerja hory, swobodneho knjeza Alberta von Oppen-Huldenberga (1810–1889). Plany za wuhladnu wěžu je [[Žitawa|Žitawski]] architekt [[Carl August Schramm]] (1807–1869) zdźěłał a twar nawjedowaše twarski mišter Marx z [[Langburkersdorf]]a. Twar sam traješe 150 dnjow a płaćeše 1775 tolerjow. Wěža bu po štwórtym sakskim kralu [[Jan Sakski|Janje]] (1801–1873) pomjenowana. Dokónčenu wuhladnu wěžu su zhromadnje z hórskej bawdu swjatočnje wotewrěli (při dešćikojtym wjedrje) 1. julija 1857.
Hižo w lěće 1859 wotpali so drjewjana hórska bawda (najskerje bě ju něchtó zapalił) a město njeje nowu murjowu natwarichu. Tuta njeskićeše w dalšich lětach jenož jědź a piće, ale tež přebytk. W lěće 1865 wuhladnnu wěžu wosobinsce wopyta kral Jan. W lěće 1938 wutwarichu studnju, dokelž dyrbješe so dotal woda dodawać. Bawda wotpali so dnja 28. februara 1951. Wuhladna wěža wosta njepřistupna, dokelž ju policija wužiwaše. W lěće 1960 započa klempnerski mišter Walter Hultsch z Wjazońcy znowawotewrjenje wuhladneje wěže přesadźić, štož so w slědowacym lěće 1961 poradźi. Nowa hórska bawda so hakle 1977 dźakowano dźěłu entuziastow a brigadowarjow natwari.
Mjez lětomaj 2006 hač 2008 wotmě so cyłkowne saněrowanje wuhladneje wěže, kotrež pak so njeporadźi. Twar bu tuž wot lěta 2011 do 2013 zawrjeny a dyrbješe so znowa saněrować. Jeho swjatočne wotewrjenje slědowaše 31. julija 2013 na 166. róčnicu. Mjez lětomaj 2023 a 2025 njebě wuhladna wěža dla zwady z wotnajerjom zjawnosći přistupna.<ref name="příběhy">{{Literatura|awtor=Marek Řeháček, Jan Pikous, Karel Stein, Petr Zámiš|titul=Příběhy rozhleden Českosaského Švýcarska|nakładnistwo=Nakladatelství Petr Polda|městno=[[Liberec]]|lěto=2015|nakład=1.|strony=151–157|ISBN=978-80-905590-5-9|komentar=čěsce}}</ref><ref name="cokoli" />
== Wopisanje ==
Wuhladna wěža dopomina ze swojim napohladom na wuhladnu wěžu na [[Čornobóh]]u. Ma formu kwadra a je z cymbrami zakónčena. Wona je 22 metrow wysoka a k wuhladnej platformje wjedźe 127 schodow. Natwarjena je z łužiskeho [[granodiorit]]a, kotrehož dźěl pochadźa ze starych murjow, kotrež na wjeršku hory stejachu. Na prědnjej stronje wěže je wopon swobodneho knjeza Oppen-Huldenberga, tabela z mjenami wosobow, kotrež su sej wo twar zasłuža a pozłoćany portret krala Jana z němskim napisom ''Johann v. Gottes Gnaden König von Sachsen'' (serbsce ''Jan z Božeje hnady kral Sakskeje''). Na wěžu nawjazuje niske twarjenje hosćenca (bawdy).<ref name="příběhy" />
== Turistika ==
Wuhladna wěža je woblubowany turistiski cil a tohodla wjedźe k njej wulka ličba pućowanskich šćežkow. Wot dwórnišća ''Wjazońca (Łužica) zapad'' wjedźetej dwě šćežce (čerwjena a zelena) a z Wjazońcy a [[Dawidowa hórka|Dawidoweje hórki]] (420 m) wjedźe zelena šćežka. Z wuchoda wjedźe z [[Rynar]]ja čerwjena šćežka. Z juha wjedźe čerwjena šćežka z [[Wołbramecy|Wołbramec]], módra wot čěsko-němskeje statneje hranicy, čerwjena a módra z [[Neustadt in Sachsen|Neustadta w Sakskej]] a žołta z [[Póckowy|Póckowow]]. Wěža skići kruhojty wuhlad do [[Łužiske hory|Łužiskich horow]], [[Łužiske horiny|Łužiskich horin]] abo do [[Hornja Łužica|Hornjeje Łužicy]]. Derje widźomne su hory [[Tanečnice]] (599 m), [[Kotmar]] (582 m) abo [[Jedlová]] (776 m).<ref name="cokoli">{{Cite web|first=Ivo|last=Šafus|url=https://www.cokolivokoli.cz/28366-rozhledna-valtenberg/|title=Rozhledna Valtenberg|publisher=cokoli v okolí.cz|accessdate=2026-08-02|date=2019-07-27|language=čěsce}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/cebucumuka|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2026-08-02|language=němsce}}</ref>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Marek Řeháček, Jan Pikous, Karel Stein, Petr Zámiš|titul=Příběhy rozhleden Českosaského Švýcarska|nakładnistwo=Nakladatelství Petr Polda|městno=[[Liberec]]|lěto=2015|nakład=1.|strony=224|ISBN=978-80-905590-5-9|komentar=čěsce}}
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|König-Johann-Turm Valtenberg|Wěža krala Jana}}
* [https://mapy.com/s/cebucumuka Mapy.com: pućowanska karta, wěža krala Jana a wokolina]
* [https://valtenberg.de/ Oficialna webstrona hórskeje bawdy a wuhladne wěže Sokolnik]
* [https://www.neukirch-lausitz.de/de/valtenberg.html Sokolnik na webstronje gmejny Wjazońcy]
[[Kategorija:Wjazońca]]
[[Kategorija:Załožene 1857]]
[[Kategorija:Twarjenje w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej|krala Jana]]
89murkllvb4ntvyjk0jkmtthlr5nxjh
Wěža při Ćežkej horje
0
41708
391798
2026-08-09T21:25:59Z
Gumideck
12564
wuhladna wěža
391798
wikitext
text/x-wiki
{{Zajimawostka
|Тyp = wuhladna wěža
|Hornjoserbske mjeno = Wěža při Ćežkej horje
|Originalne mjeno = Turm am Schweren Berg
|Wobraz = Aussichtsturm am Schweren Berg Weißwasser.jpg
|Wopisanje wobraza = Wuhladna wěža w lěće 2016
|Status =
|Kraj = Sakska
|Mjeno połoženja = Město
|Połoženje = [[Běła Woda]]
|Koordinaty = {{coord|51|29|14.980|N|14|37|19.831|E|type:landmark_region:SN|scale=5000}}
|Prěnje naspomnjenje =
|Załoženje = 2008
|Commons = Turm am Schweren Berg
}}
'''Wěža při Ćežkej horje''' ({{wrěči|de}} ''Turm am Schweren Berg'') je wuhladna wěža južnje wot města [[Běła Woda]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Wona bu w lěće 2008 natwarjena a je 32 metrow wysoka. Twar wobsteji z wocloweho betona, ma štyri wuhladne platformy a k wjeršku wjedźe 166 schodow. Wěžu da energijowy koncern [[Vattenfall]] na kromje [[Brunica|brunicoweje]] [[Wochožanska jama|Wochožanskeje jamy]] natwarić. Wona skići wuhlad na rekultiwowany kaž aktiwny dźěl jamy, [[Hamorska milinarnja|Hamorsku milinarnju]] a tež [[Milinarnja Čorna Pumpa|milinarnju Čornu Pumpu]], panoramu města Běła Woda a jeho wokolinu. Na wěžu nawjazuje twarjenje ''Komunikaciskeho a škitanskeho centruma Běła Woda''.
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|Turm am Schweren Berg|wěža při Ćežkej horje}}
* [https://mapy.com/s/rakokahafa Mapy.com: pućowanska karta, wěža při Ćežkej horje a wokolina]
* [https://www.kuladig.de/Objektansicht/BKM-30800047 Aussichtsturm „Am Schweren Berg“]
* [https://www.sachsen-erkunden.de/aussichtsturm-zum-schweren-berg-weisswasser/ Aussichtsturm am Schweren Berg in Weißwasser – Tagebau trifft Rekultivierung]
[[Kategorija:Běła Woda]]
[[Kategorija:Załožene 2008]]
[[Kategorija:Twarjenje w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej]]
7dkk348szujgkq65gmuw2hrzv3g68fa
391803
391798
2026-08-09T21:48:54Z
Gumideck
12564
kluč
391803
wikitext
text/x-wiki
{{Zajimawostka
|Тyp = wuhladna wěža
|Hornjoserbske mjeno = Wěža při Ćežkej horje
|Originalne mjeno = Turm am Schweren Berg
|Wobraz = Aussichtsturm am Schweren Berg Weißwasser.jpg
|Wopisanje wobraza = Wuhladna wěža w lěće 2016
|Status =
|Kraj = Sakska
|Mjeno połoženja = Město
|Połoženje = [[Běła Woda]]
|Koordinaty = {{coord|51|29|14.980|N|14|37|19.831|E|type:landmark_region:SN|scale=5000}}
|Prěnje naspomnjenje =
|Załoženje = 2008
|Commons = Turm am Schweren Berg
}}
'''Wěža při Ćežkej horje''' ({{wrěči|de}} ''Turm am Schweren Berg'') je wuhladna wěža južnje wot města [[Běła Woda]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Wona bu w lěće 2008 natwarjena a je 32 metrow wysoka. Twar wobsteji z wocloweho betona, ma štyri wuhladne platformy a k wjeršku wjedźe 166 schodow. Wěžu da energijowy koncern [[Vattenfall]] na kromje [[Brunica|brunicoweje]] [[Wochožanska jama|Wochožanskeje jamy]] natwarić. Wona skići wuhlad na rekultiwowany kaž aktiwny dźěl jamy, [[Hamorska milinarnja|Hamorsku milinarnju]] a tež [[Milinarnja Čorna Pumpa|milinarnju Čornu Pumpu]], panoramu města Běła Woda a jeho wokolinu. Na wěžu nawjazuje twarjenje ''Komunikaciskeho a škitanskeho centruma Běła Woda''.
== Wotkazy ==
* {{Commonscat|Turm am Schweren Berg|wěža při Ćežkej horje}}
* [https://mapy.com/s/rakokahafa Mapy.com: pućowanska karta, wěža při Ćežkej horje a wokolina]
* [https://www.kuladig.de/Objektansicht/BKM-30800047 Aussichtsturm „Am Schweren Berg“]
* [https://www.sachsen-erkunden.de/aussichtsturm-zum-schweren-berg-weisswasser/ Aussichtsturm am Schweren Berg in Weißwasser – Tagebau trifft Rekultivierung]
[[Kategorija:Běła Woda]]
[[Kategorija:Załožene 2008]]
[[Kategorija:Twarjenje w Zhorjelskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej|při Ćežkej horje]]
5olbks10jdg4jlyulbgxepm1sz3dwbj
Turm am Schweren Berg
0
41709
391799
2026-08-09T21:29:30Z
Gumideck
12564
dalesposrědkowanje z němskeho mjena
391799
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Wěža při Ćežkej horje]]
8e5gni8vz4nmkmodoqg4fs3rxfnmchz
Kategorija:Załožene 2008
14
41710
391800
2026-08-09T21:35:11Z
Gumideck
12564
kat
391800
wikitext
text/x-wiki
{{Załoženje po lěće|2008}}
[[Kategorija:Załožene w 2000tych lětach|2008]]
7w7lwmcvl0np5v8djssq9b4ecgdskyp
Wužiwar:J budissin/Radwor
2
41711
391805
2026-08-10T08:07:09Z
J budissin
7
nowa strona: '''Lisćina kulturnych pomnikow w Radworju''' wobsahuje pŕipóznate kulturne pomniki w [[Radwor]]skej gmejnje a wšěch gmejnskich dźělach, kotrež běchu so hač do septembra 2024 wot krajneho zarjada za pomnikoškit zapisali – bjez archeologiskich pomnikow. {{All Coordinates|pos=inline}} == Legenda == {{Lisćina pomnikow Sakska (legenda)}} == Radwor == {{All Coordinates|pos=right|section=Radwor}} {{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}} {{Lisćina pomnikow S…
391805
wikitext
text/x-wiki
'''Lisćina kulturnych pomnikow w Radworju''' wobsahuje pŕipóznate kulturne pomniki w [[Radwor]]skej gmejnje a wšěch gmejnskich dźělach, kotrež běchu so hač do septembra 2024 wot krajneho zarjada za pomnikoškit zapisali – bjez archeologiskich pomnikow.
{{All Coordinates|pos=inline}}
== Legenda ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (legenda)}}
== Radwor ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Radwor}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253169
|mjeno = Pokutny kŕiž
|adresa = (na kóncu smy směr na Boranecy, na polu)
|adresa-sort =
|NS = 51.241130
|EW = 14.401230
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Radwor – kamjentny křiž při starym Budyskim puću.jpg
|commonscat =
|wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306608
|mjeno = Modlerski stołp
|adresa = (Flurstück 56)
|adresa-sort =
|NS = 51.24475
|EW = 14.40156
|datum = 1811 aufgestellt
|datum-sort = 1811
|wopisanje = Bestehend aus schlichter klassizistischer Säule und Tabernakel mit Reliefs sowie Bekrönung durch kleines lateinisches Kreuz, ortsbildprägende und regionalgeschichtliche Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
|wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304050
|mjeno = Radworske ryćerkubło a kubłowy park (cyłkowny pomnik)
|adresa = Am Schloß 1, 2, 3, 4, 5, 6 (Dorfplatz 30, 31; Am Kohlegraben 1; Brohnaer Weg 1; Alois-Andritzki-Straße 4)
|adresa-sort =
|NS = 51.244953
|EW = 14.396228
|datum = 1719 (Rittergut); 1. połojca 19. lětstotk (Gutsarbeiterhäuser Brohnaer Weg 1, Am Schloss 1 sowie Wohnhaus Am Kohlegraben 1); 2. połojca 19. lětstotk (zwei Gutsscheunen); um 1900 (Wohn- und Wirtschaftsgebäude Am Schloß 5/6 und südliches Stall-Scheunengebäude); um 1900 (Wohnhaus Am Schloß 2)
|datum-sort = 1719
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Radibor ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Schloss (Am Schloss 3), zwei Pavillons und Reste der [[Einfriedung]]smauer (siehe Obj. 09253156, Am Schloß 3), Gesindewohnhaus (Am Schloß 4, siehe Obj. 09253157), Torhaus (siehe Obj. 09253164, Dorfplatz 30, 31), Gutspark mit Schlossteich ([[Gartendenkmal]]) und folgenden Sachgesamtheitsteilen: östliches Wohn- und Wirtschaftsgebäude (Am Schloß 5, 6), daneben stehende Scheune, westliche Scheune mit angebauten Stallgebäuden und nordwestlicher Anbau am Gesindewohnhaus des südwestlichen Wirtschaftshofes und südliches Stall-Scheunengebäude des südwestlichen Wirtschaftshofes (ohne Anbauten auf Nordseite, Alois-Andritzki-Straße 4) sowie nordöstliches Wohngebäude (Am Kohlegraben 1), zwei Gutsarbeiterhäuser (Brohnaer Weg 1, Am Schloss 1) und Wohnhaus (Am Schloss 2) des Schlossareals; bau-, orts- und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung. Südliches Stall-Scheunengebäude des südwestlichen Wirtschaftshofes: im Erdgeschoss durchgängig in voller Länge des Gebäudes Stall mit [[Kappengewölbe]]n, im Obergeschoss Heuboden und Speicher.
|wobraz = Radibor - Am Schloß - Schloss Radibor 07 ies.jpg
|commonscat = Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Schloss (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|Artikel = Schloss Radibor
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245280
|EW = 14.395695
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor; [[Herrenhaus (Gebäude)|Herrenhaus]] als zweigeschossiger, massiver Bau mit griechisch gegiebeltem [[Mittelrisalit]], [[Mansarddach]] mit [[Dachhaus|Dachhäuschen]], Portal mit [[Toskanische Ordnung|toskanischen]] [[Pilaster]]n, auf den [[Kapitell]]en sitzende [[Relief]]figuren, im Torscheitel Wappen, [[Freitreppe]], baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Fenster im Erdgeschoss zugesetzt, [[Kartusche (Kunst)|Kartusche]] im Giebel, Front mit sieben [[Achse (Architektur)|Achsen]], seitlich acht Achsen.
|wobraz = Radibor - Am Schloß - Schloss Radibor 05 ies.jpg
|commonscat = Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Zwei Pavillons (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245676
|EW = 14.395250
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Rittergut Radibor
|wobraz = 20060602090DR Radibor Rittergut Schloß.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Reste der Einfriedungsmauer (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245627
|EW = 14.396445
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253157
|mjeno = Gesindewohnhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 4
|adresa-sort =
|NS = 51.245141
|EW = 14.395037
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Radworski hród; Obergeschoss zum Teil [[Fachwerkhaus|Fachwerk]] (ausgemauert), ältester bestehender Teil des Gutshofs, wuznam za twarske a lokalne stawizny. Frontfenster im Obergeschoss original, mit Winterfenstern, [[Granit]]-Türgewände.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253179
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Dwórnišćo
|adresa-sort = Dwórnišćo 0
|NS = 51.239706
|EW = 14.379213
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Wegkreuz Schwarzadler(Radibor).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253178
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Dwórnišćo (Richtung Schwarzadler)
|adresa-sort = Dwórnišćo 0
|NS = 51.241766
|EW = 14.385622
|datum = napisane 1873
|datum-sort = 1873
|wopisanje = [[Kruzifix]] auf profiliertem Granitsockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž při puću do Čorneho Hodlerja.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253203
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 1
|adresa-sort =
|NS = 51.239712
|EW = 14.378861
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Weitgehend original erhaltenes Beispiel für [[Späthistorismus|späthistoristische]] Eisenbahnarchitektur nach 1900, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines anderthalbgeschossiges Wohnhaus für Eisenbahnbeamte, Teil eines Ensembles, Giebel und obere Wandteile holzverziert, Segmentbogenfenster, [[Satteldach]]
|wobraz = Eisenbahnerwohnhaus Bahnhof 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253204
|mjeno = Empfangsgebäude des [[Bahnhof Radibor (Sachs)|Bahnhofs Radibor]]
|adresa = Dwórnišćo 2, 3
|adresa-sort =
|NS = 51.240277
|EW = 14.378092
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines Ensembles, baugeschichtlich und eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, zweieinhalbgeschossiger Hauptbau, eineinhalbgeschossiger Verbindungsbau und niedrigerer Seitenbau, unregelmäßig in Grundriss und Dachlandschaft, überstehende [[Krüppelwalmdach|Krüppelwalmdächer]], Giebel und obere Wandteile verbrettert, Segmentbogenfenster teilweise verändert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 2.JPG
|commonscat = Bahnhof Radibor (Sachs)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253205
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 4
|adresa-sort =
|NS = 51.239895
|EW = 14.377989
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines weitgehend original erhaltenen kaiserzeitlichen Eisenbahn-Bauensembles, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines eingeschossiges Wohnhaus mit Ausbau des Krüppelwalmdachs, Giebel und obere Wandteile verbrettert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253206
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 5
|adresa-sort =
|NS = 51.239519
|EW = 14.377821
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines weitgehend original erhaltenen Eisenbahn-Bauensembles der Kaiserzeit, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines Wohnhaus aus Backstein, Giebel und obere Wandteile verbrettert, Giebelfenster ornamental bekrönt, weiter Satteldachüberstand, Fenster zum Teil stark verändert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253163
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes
|adresa-sort = Nawjes 0
|NS = 51.244942
|EW = 14.398185
|datum = napisane 1855
|datum-sort = 1855
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Widmungstafel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor Nawjes Swjaty křiž.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253162
|mjeno = Swjaty křiž z wobhrodźenjom
|adresa = Nawjes
|adresa-sort = Nawjes 0
|NS = 51.244676
|EW = 14.397382
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Aus Stein auf breitem Sockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radibor - Dorfplatz 05 ies.jpg
|commonscat = Swjaty křiž na Radworskej nawsy
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253161
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes 5
|adresa-sort = Nawjes 05
|NS = 51.244080
|EW = 14.398080
|datum = napisane 1867
|datum-sort = 1867
|wopisanje = krucifiks z kowaneho železa na profilowanym podstołpje ze zornowca, z napisom, wuznam za regionalne stawizny, napis: „Gott zu Ehren“ und sorbischer Text
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253166
|mjeno = Domske z hródźu
|adresa = Nawjes 19
|adresa-sort =
|NS = 51.245525
|EW = 14.398651
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, eines der wenigen weitgehend original erhaltenen Gebäude mit Holzkonstruktion in der Umgebung, baugeschichtlich von Bedeutung, Erdgeschoss Fenster verändert, im Obergeschoss gesprosst und in Originalgröße
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253167
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes 19 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245198
|EW = 14.398731
|datum = napisane 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Nawjes čo 19.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253164
|mjeno = Torhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Nawjes 30, 31
|adresa-sort =
|NS = 51.244752
|EW = 14.396497
|datum = w jadrje ze 17. lětstotka
|datum-sort = 1650
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor; zweigeschossiges, massives Haus mit großer gewölbter Tordurchfahrt, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und ortsbildprägend von Bedeutung, Sprossenfenster, Krüppelwalmdach
|wobraz = Radibor - Dorfplatz-Am Schloß - Torhaus Schloss Radibor 01 ies.jpg
|commonscat = Torhaus Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253165
|mjeno = Wołtarnišćo a sakristija stareje wosadneje cyrkwje a wobdawaca wobhrodźenska murja
|adresa = Nawjes 32
|adresa-sort =
|NS = 51.244602
|EW = 14.396208
|datum = 15. lětstotk
|datum-sort = 1450
|wopisanje = Nur noch der dreiseitig geschlossenen Chor und Sakristei vorhanden, alle anderen Bauteile wurden 1896 nach Neubau an anderer Stelle abgebrochen, Erdgeschoss des ehemaligen Turmes ebenfalls erhalten, innen Holzstatue Maria (14. lětstotk) und Altarschrein (15. lětstotk), baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Biberschwanzdeckung um die Grate herumgeführt.<ref group="Ausführlich">[[Dehio-Handbuch]] der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Alte kath. Pfarrkirche. Im 15. lětstotk erbaut, nur noch der dreiseitig geschlossene, von Strebepfeilern umgebene Chor mit Sakristei erhalten, das Schiff 1896 nach einem Neubau an anderer Stelle abgerissen. Restaurierung 1995/96. Stimmungsvoller Innenraum, Tonnengewölbe mit Stichkappen, bezeichnet 1680, die Ansätze der Stichkappen mit Engelsköpfen. Exemplarisch an einem Fenster freigelegte [[Gotik|gotische]] Malerei einer gequaderten Rahmung sowie unterhalb des Fensters ein Weihekreuz. An der Nordseite Malerei vermutlich um 1680, unter einem prächtigen Baldachin reiche Draperie und um eine Konsole geschwungene Palmenzweige. Dazwischen ein gotisches Sakramentshäuschen mit filigranem Astwerk, bezeichnet 1519, mit hl. Barbara und Jakobus d. Ä. mit Steinmetzzeichen des Wolff Hrabisch (Kirche in Göda, Kr. Bautzen). In der Sakristei unvollständiges Netzgewölbe, die doppelt gekehlten Rippen bemalt, die rechteckigen Schlusssteine am Gewölbeansatz aufgemalt. Ausstattungsstücke in der Neuen Kirche.</ref>
|wobraz = Radibor - Dorfplatz - Alte Pfarrkirche 02 ies.jpg
|commonscat = Alte Pfarrkirche (Radibor)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253158
|mjeno = Cyrkej swjateje Marije, kralowny róžowca
|adresa = dr. Marje Grólmusec 1
|adresa-sort =
|NS = 51.242810
|EW = 14.396636
|datum = napisane 1895 (zakładny kamjeń)
|datum-sort = 1895
|wopisanje = Dreischiffige [[neoromanisch]]e Basilika mit halbrunder Apsis, mächtiger Turm mit Rautendach, Zyklopenmauerwerk, innen hölzerne Madonnenstatue 15. lětstotk, ansonsten zeitgenössische Ausstattung, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Buntverglasung, Rundbogenfries, stand bis 2011 irrtümlich unter Kirchweg 2 in der Denkmalliste<ref group="Ausführlich">Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Neue kath. Pfarrkirche, Rosenkranzkirche. Mächtige neuromanische Pfeilerbasilika, 1895 von [[Ernst Giese (Architekt)|Ernst Giese]] errichtet. Bruchsteinbau, das lange Schiff mit Lisenen und Rundbogenfriesen, Satteldach, eingezogener Chor mit Apsis und rundbogigen Blendbögen sowie Anbauten. Die als Zweiturmfassade geplante Westseite nur mit massivem Nordturm mit Faltdach ausgeführt. Rundbogiges, von Säulen gerahmtes Portal mit Freitreppe, darüber in einer Nische Maria mit Christuskind als Himmelskönigin auf einer Mondsichel, Dreieckgiebel. Weiträumiger Innenraum, das Mittelschiff mit offenem, farbig gefasstem Dachstuhl, die Seitenschiffe mit flachen Holzbalkendecken. Der Triumphbogen bemalt mit Ranken und Medaillons mit Evangelisten, in der Kalotte der Chorapsis Christus in einer Mandorla und die Evangelistensymbole. Im Westen über der Eingangshalle geräumige Empore. Zahlreiche Ausstattungsstücke aus der Erbauungszeit der Kirche, besonders hervorzuheben das aufwendige Altarziborium sowie die beiden Seitenaltäre. Aus der alten Pfarrkirche mehrere Ausstattungsstücke: Schöne barocke Verkündigungsgruppe, Holz, farbig gefasst, Ende 17. lětstotk. Bewegte Figuren von Petrus- und Paulus, Holz, farbig gefasst, um 1690. Anna Selbdritt, Holz mit Resten einer modernen Fassung, um 1490. Vermutlich spätgotische Madonnenfigur und zehn kleine Apostel, Holz, farbig gefasst, mit modernen Ergänzungen. Reich gestaltete Holztaufe mit kurzem Fuß und hoher Kuppa, Ende 18. lětstotk, farbig gefasst, der Deckel mit Puttenköpfen vor Volutenanschwüngen und bekrönender Figurengruppe der Taufe Christi. Jehmlich-Orgel von 1883, von Eule 1938 umgebaut.</ref>
|wobraz = Radibor - Dr.-Maria-Grollmuß-Straße - Maria Rosenkranzkönigin 03 ies.jpg
|commonscat = Swj. Marija, kralowna róžowca
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253159
|mjeno = Serbska šula, před njej pomnik za dr. [[Marja Grólmusec|Marju Grólmusec]]
|adresa = dr. Marje Grólmusec 3
|adresa-sort =
|NS = 51.242231
|EW = 14.396196
|datum = 1927
|datum-sort = 1927
|wopisanje = Putzbau mit Walmdach und Dachreiter, Freitreppe vor Haupteingang, Denkmal Stele mit Frauenbüste, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Sprossenfenster, Wetterfahne, Basis rustiziert, Eingangshäuschen mit geschwungenem Giebel
|wobraz = Radwor - Serbska wyša šula 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253173
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Jakuba Lorenca Zalěskeho 4 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.244456
|EW = 14.399495
|datum = napisane 1841
|datum-sort = 1841
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Dróha Jakuba Lorenca-Zalěskeho čo 4.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253168
|mjeno = [[Křižna cyrkej (Radwor)|Křižna cyrkej]] a wobhrodźenska murja
|adresa = Jakuba Lorenca Zalěskeho 7
|adresa-sort =
|NS = 51.244521
|EW = 14.401212
|datum = spočatki ze 14. lětstotka
|datum-sort = 1350
|wopisanje = Putzbau mit eingezogenem Chor, umgeben von Strebepfeilern, Satteldach mit Dachreiter, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, stand bis 2011 irrtümlich unter Lilienstraße in der Denkmalliste.
Kath. Kreuzkirche (Lilienstraße/J.-L.-Zaleskistraße). Auf einem Friedhof stehende, schlichte Saalkirche. Kern aus dem 14. lětstotk 1887/88 erneuert, Putzbau mit eingezogenem Chor und 3/8-Schluss, umgeben von Strebepfeilern, die Westwand mit einem Mittelpfeiler, Satteldach mit Dachreiter. Der helle Innenraum mit flacher Putzdecke mit einfacher Kehlung, Triumphbogen. Im Westen Holzempore.<ref name="Dehio" />
|wobraz = Radwor - Křižna cyrkej 1.JPG
|commonscat = Kreuzkirche (Radibor)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253160
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = blisko Cyrkwinskeho puća 1 (Ecke Dr.-Maria-Grollmuß-Straße)
|adresa-sort = Cyrkwinski puć 01
|NS = 51.243374
|EW = 14.396368
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Cyrkwinski puć čo 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253176
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Młynske chěže 6 (blisko)
|adresa-sort = Młynske chěže 06
|NS = 51.247198
|EW = 14.390954
|datum = napisane 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Reliefs, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Młynske chěže čo 6.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253177
|mjeno = Domske a pódlanskej twarjeni eines Dreiseithofes, mit Einfriedungsmauer
|adresa = Młynske chěže 21
|adresa-sort =
|NS = 51.248228
|EW = 14.391017
|datum = 2. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Domske Putzbau mit zwei Rundbogenfenstern im Giebel und Satteldach, weitgehend im originalen Aussehen erhalten, die Siedlung „Mühlhäuser“ prägendes Ensemble, wuznam za twarske a hospodarske stawizny, Winterfenster, ursprünglich Schloss-Forsthaus
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253174
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = Pod dubami (Ecke Alois-Andritzki-Straße)
|adresa-sort =
|NS = 51.244145
|EW = 14.393008
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Radwor – kamjentny pućnik Pod dubami (2020) 1.jpg
|commonscat = Kamjentny pućnik w Radworju, Pod dubami
|Wikidata = Q49410465
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253175
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Na wětrniku 7 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245663
|EW = 14.388649
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny, bis 2011 irrtümlich unter Windmühle 7 (blisko) in der Denkmalliste
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Na wětrniku čo 7.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Boranecy]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Boranecy}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253170
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (mjez Radworjom a Boranecami)
|adresa-sort =
|NS = 51.238625
|EW = 14.406818
|datum = napisane 1896
|datum-sort = 1896
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Boranecy – křiž při Radworskim puću 3.jpg
|commonscat = Swjaty křiž mjez Boranecami a Radworjom
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253171
|mjeno = Domske z hródźu
|adresa = Boranecy 26
|adresa-sort =
|NS = 51.234475
|EW = 14.409985
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verschalt, mit Dachüberstand, einziges weitgehend original erhaltenes Fachwerkhaus im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster Originalgröße, Erdgeschoss verändert
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253172
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Boranecy 26 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.234351
|EW = 14.410239
|datum = napisane 1818
|datum-sort = 1818
|wopisanje = Kruzifix auf spindelförmigem Granitsockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Bronjo]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Brohna}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253197
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (směr na Nowe Bronjo, wotbóčka do Bronja)
|adresa-sort =
|NS = 51.257004
|EW = 14.403579
|datum = 1. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1825
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Wegestein (Richtung Neubrohna, Abzweig Brohna).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253196
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (na kóncu smy směr na Radwor)
|adresa-sort =
|NS = 51.252356
|EW = 14.398260
|datum = napisane 1786
|datum-sort = 1786
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, krucifiks na prostym podstołpje ze zornowca
|wobraz = Bronjo Swjaty křiž 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306952
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo 8 (vor)
|NS = 51.25339
|EW = 14.39681
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253194
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo 17 (vor)
|adresa-sort =
|NS = 51.253199
|EW = 14.397603
|datum = napisane 1888
|datum-sort = 1888
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf profiliertem und reliefiertem Granitsockel
|wobraz = Bronjo Swjaty křiž 2.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253195
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo (nawjes)
|adresa-sort =
|NS = 51.253369
|EW = 14.397273
|datum = napisane 1828
|datum-sort = 1828
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf spindelförmigem Sockel
|wobraz = Bronjo Stołp.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306996
|mjeno = Milchrampe
|adresa = Nawjes
|NS = 51.25335
|EW = 14.39710
|datum = wokoło 1950
|datum-sort = 1950
|wopisanje = Aus Bruchsteinen gemauert, von hohem Authentizitätsgrad und ortsgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
|}
== [[Camina]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Camina}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306767
|mjeno = Granitsockelstein eines ehemaligen Kruzifixes
|adresa = (Flurstück 181)
|NS = 51.25731
|EW = 14.44016
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Kreuzaufsatz fehlt, oben abgerundeter Stein ohne Beschriftung oder Gravur, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306768
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (Flurstück 70)
|adresa-sort =
|NS = 51.258625
|EW = 14.426589
|datum = 1860
|datum-sort = 1860
|wopisanje = Granit, regelmäßig bearbeiteter plattiger Granitstein, oben bogenförmig abgeschlossen, an der nach Süden weisender Schauseite ein im Umriss vertieft ausgehauenes Johanniterkreuz, von regionalgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz = Camina Steinkreuz II.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306769
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (Flurstück 70)
|adresa-sort =
|NS = 51.258717
|EW = 14.426764
|datum = 14. lětstotk
|datum-sort = 1350
|wopisanje = Granit, niedriger Block mit rechteckigem Querschnitt und abgeschrägter Kopfostseite, an Westseite eingekürztes Kreuz mit sich zur Kreuzung hin verjüngenden Kreuzbalken an Ostseite Ritzzeichnung eines linearen Kreuzes, schlecht sichtbar, von regionalgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz = Camina Steinkreuz I.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306770
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (Flurstück 185/1)
|NS = 51.25651
|EW = 14.44052
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Schmiedeeisernes Kruzifix auf [[Sandstein]]-[[Postament]] (mit Inschrift MDCCCCX bezeichnet), regionalgeschichtlich bedeutend
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253189
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (na kóncu smy směrGrünbusch)
|adresa-sort =
|NS = 51.256053
|EW = 14.424197
|datum = napisane 1892
|datum-sort = 1892
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, sorbische Inschrift, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – swjaty křiž 1 01.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253187
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (an der Straße von Luttowitz/Abzweig nach Camina)
|adresa-sort =
|NS = 51.251026
|EW = 14.425196
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Kamjenej – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253192
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Camina (Ortsmitte)
|adresa-sort =
|NS = 51.254633
|EW = 14.421111
|datum = napisane 1865
|datum-sort = 1865
|wopisanje = Schmiedeeisernes krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Inschrift, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – křiž na nawsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253191
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Camina (na kóncu smy směrRadibor)
|adresa-sort =
|NS = 51.253550
|EW = 14.420993
|datum = napisane 1822
|datum-sort = 1822
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – swjaty křiž při Radworskim puću 3.jpg
|commonscat = Swjaty křiž w Kamjenej (1822)
}}
|}
== [[Cölln (Radibor)|Cölln]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Cölln}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300757
|mjeno = Denkmalschutzgebiet Ortslage Cölln
|adresa = Wjesna łučina
|NS = 51.22669
|EW = 14.38845
|datum =
|datum-sort =
|wopisanje = Denkmalschutzgebiet Ortslage Cölln
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253100
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (am Ortsausgang, 500 m Richtung Schwarzadler)
|adresa-sort =
|NS = 51.230267
|EW = 14.377656
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Betkreuz auf Granitsockel, Kruzifix mit zwei weiteren Heiligen
|wobraz = Chelno – swjaty křiž při kružnym wobchadźe.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253099
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (zwischen Cölln und Galgenschänke)
|adresa-sort =
|NS = 51.225343
|EW = 14.397875
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix mit sorbischer Inschrift auf profiliertem Granitsockel
|wobraz = Chelno – swjaty křiž wuchodnje wsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253093
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = Wjesna łučina (der Haltestelle gegenüber)
|adresa-sort = Wjesna łučina 0
|NS = 51.226365
|EW = 14.389757
|datum = 1. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Verkehrshistorisch von Bedeutung, Granit
|wobraz = Chelno – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253092
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wjesna łučina (bei der Haltestelle)
|adresa-sort = Wjesna łučina 0
|NS = 51.226471
|EW = 14.389628
|datum = napisane 1880
|datum-sort = 1880
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, steinernes Betkreuz auf klassizistisch profiliertem Sockel, neben Christus zwei Figuren: Maria und vermutlich Johannes der Täufer, deutsche Inschrift wahrscheinlich Liedtext, renoviert 1973
|wobraz = WK-Cölln-Dorfaue.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253090
|mjeno = Scheune
|adresa = Wjesna łučina 8
|adresa-sort = Wjesna łučina 08
|NS = 51.226852
|EW = 14.386526
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Bruchsteinbau mit Durchfahrt, traufständig, von großer Wirkung auf den zentralen Anger, baugeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253091
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wjesna łučina 15 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.227045
|EW = 14.388370
|datum = napisane 1809 (Sockel)
|datum-sort = 1809
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf spindelförmigem Granitsockel, sorbische Aufschrift: „Chrysće Kralo škituj nas tón a wšón čas!“
|wobraz = Chelno – swjaty křiž Wjesna łučina 15.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253094
|mjeno = Domske z hródźu (Umgebinde)
|adresa = Wjesna łučina 19
|adresa-sort =
|NS = 51.226689
|EW = 14.390215
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Weitgehend original erhaltenes einziges Gebäude dieser Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Umgebinde, sehr niedrig, ausgemauert mit großem Überstand des Obergeschosses, Fachwerk
|wobraz = Domske z hródźu (Umgebinde) Dorfaue 19.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253097
|mjeno = Domske mit Oberlaube
|adresa = Wjesna łučina 20
|adresa-sort =
|NS = 51.226237
|EW = 14.388694
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk verputzt, baugeschichtlich von Bedeutung, in offener Bebauung, alter Baukörper erhalten, Giebelstellung zum Dorfplatz, Fenster gesprosst und in originaler Größe, Biberschwanzdeckung
|wobraz = Chelno – Wjesna łučina 20.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253098
|mjeno = Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny
|adresa = Wjesna łučina 20 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226619
|EW = 14.388611
|datum = napisane 1920
|datum-sort = 1920
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny, Granitstele mit Inschrift und Eisernem Kreuz
|wobraz = Chelno Wojerski pomnik 3.jpg
|commonscat = Kriegerdenkmal Cölln
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253095
|mjeno = Domske (nur vorderer Teil)
|adresa = Wjesna łučina 21
|adresa-sort =
|NS = 51.226527
|EW = 14.390579
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, eines der wenigen ursprünglich erhaltenen Gebäude im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Dachüberstand, mit später ausgemauerten Streben, Fenster gesprosst und in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253096
|mjeno = Seitengebäude
|adresa = Wjesna łučina 23
|adresa-sort =
|NS = 51.226419
|EW = 14.391011
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, im Ort selten gewordene Holzkonstruktion, baugeschichtlich von Bedeutung, Erdgeschoss massiv, Granitgewände
|wobraz = Chelno – Wjesna łučina 23.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300740
|mjeno = Kugelhaus (cyłkowny pomnik)
|adresa = Wojerowska 7
|adresa-sort = Wojerowska 07
|NS = 51.222357
|EW = 14.387895
|datum = 1932–1936
|datum-sort = 1936
|wopisanje = cyłkowny pomnik Kugelhaus ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Künstlervilla und Garteneinfriedung (siehe Obj. 09253085) sowie Villengarten (Gartendenkmal); künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, Gesamtkunstwerk Kugelhaus mit Garten
|wobraz = Kugelhaus von Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253085
|mjeno = Künstlervilla und Garteneinfriedung (jednotliwy pomnik k ID čo. 09300740)
|adresa = Wojerowska 7
|adresa-sort = Wojerowska 07
|NS = 51.222210
|EW = 14.388046
|datum = 1932–1936
|datum-sort = 1936
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Kugelhaus; künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung. Pittoresker Zentralbau mit vier Seiten-Turmansätzen, darüber [[Beton]]-Strahlenkranz und namengebendes Kugeldach, Architekt war Kurt Domschke (1889–1975, lernte bei Heinrich Tessenow in Berlin), innen ebenfalls jedes Detail selbst gearbeitet im Sinn eines [[Gesamtkunstwerk]]s.
|wobraz = Kugelhaus von Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253087
|mjeno = Domske
|adresa = Wojerowska 9
|adresa-sort = Wojerowska 09
|NS = 51.222849
|EW = 14.387737
|datum = Kern 1870; nach 1948
|datum-sort = 1870
|wopisanje = Künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, nach dem Zweiten Weltkrieg im Sinne der Formensprache der 1920er Jahre umgestaltete ehemalige Bäckerei, vielgestaltiges Dach, Sprossenfenster, Architekt: Kurt Domschke (1889–1975)
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300741
|mjeno = Villa Domschke (cyłkowny pomnik)
|adresa = Wojerowska 10
|adresa-sort =
|NS = 51.222430
|EW = 14.389159
|datum = 1955
|datum-sort = 1955
|wopisanje = cyłkowny pomnik Villa Domschke ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Villa und Garteneinfriedung (siehe Obj. 09253086) sowie Villengarten (Gartendenkmal); künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, Gesamtkunstwerk Villa Domschke mit Garten
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253086
|mjeno = Villa und Garteneinfriedung (jednotliwy pomnik k ID čo. 09300741)
|adresa = Wojerowska 10
|adresa-sort =
|NS = 51.222340
|EW = 14.388941
|datum = 1955
|datum-sort = 1955
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Villa Domschke; korrespondierend mit dem gegenüberliegenden Kugelhaus vom gleichen Architekten, künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung. Villa auf rechteckigem Grundriss, mit dominantem Okulusgiebel, zum Teil pittoreske Formen, Garteneinfriedung mit kunstvollem Tor, Architekt: Kurt Domschke (1889–1975), lernte bei Tessenow in Berlin, innen ebenfalls jedes Detail selbst gearbeitet – im Sinne der Idee des Gesamtkunstwerkes.
|wobraz = Landhaus in Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253088
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wojerowska 11 (gegenüber)
|adresa-sort =
|NS = 51.223209
|EW = 14.387761
|datum = napisane 1794
|datum-sort = 1794
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, spindelförmiger Granitsockel und schmiedeeisernes Kreuz mit goldgefasstem Christus
|wobraz = WK-Cölln-B96-Abzweig-Radibor.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253210
|mjeno = Ehemalige Bäckerei mit Bestandteilen der technischen Ausstattung
|adresa = Wojerowska 26
|adresa-sort =
|NS = 51.225780
|EW = 14.385650
|datum = Vor 1850, Anbau später
|datum-sort = 1840
|wopisanje = Ortsgeschichtlich und technikgeschichtlich von Bedeutung. Gebäude mit weitgehend originalem und gutem Erhaltungszustand. Ebenfalls geschlossen erhaltenes Anwesen mit Nebengebäuden in Form eines Gehöftes. Zweigeschossiger Massivbau mit Krüppelwalmdach, Granitgewänden (überputzt), die von sonstigem Fassadenputz farbig abgesetzt sind, massiver straßenseitiger Eingangsvorbau, Granitpfeiler rechts und links der seitlichen Eingangstür, im Inneren noch Teile der ursprünglichen technischen Ausstattung erhalten (z. B. Backofen). Unterschutzstellung auf Anregung des Landratsamts Bautzen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253089
|mjeno = Domske z hródźu und drei Seitengebäude sowie Toreinfahrt, Taubenhaus und Betkreuz eines Bauernhofes
|adresa = Wojerowska 29
|adresa-sort =
|NS = 51.225460
|EW = 14.385479
|datum = Kern 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Große Einheitlichkeit, baugeschichtlich und ortsgeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung
|wobraz = Domske z hródźu und drei Seitengebäude sowie Toreinfahrt, Taubenhaus und Betkreuz eines Bauernhofes Hoyerswerdaer Straße 29.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Droben]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Droben}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305606
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 100 sowie vier Läufersteine
|adresa = (Flurstück 501)
|adresa-sort =
|NS = 51.296229
|EW = 14.399524
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 100 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie; zugehörig vier Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den Landesfarben grün-weiß/schwarz-weiß) sind noch schemenhaft erkennbar.
|Bild = Grenzstein 100 KS KP-01.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Lippitsch]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Lippitsch}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305597
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 96 sowie 12 Läufersteine
|adresa = (Flurstück 1139)
|adresa-sort =
|NS = 51.337179
|EW = 14.440763
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 96 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig 12 Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den jeweiligen Landesfarben KS – grün-weiß, KP – schwarz-weiß) sind erhalten.
|Bild = Grenzstein 96 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305602
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 97 sowie vier Läufersteine
|adresa = (Flurstück 1101)
|adresa-sort =
|NS = 51.326717
|EW = 14.432906
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 97 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig vier Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie.
|Bild = Grenzstein 97 KS KP.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305603
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 98
|adresa = (Flurstück 902/3)
|adresa-sort =
|NS = 51.320031
|EW = 14.425222
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 98 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie.
|Bild = Grenzstein 98 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304047
|mjeno = Rittergut und Gutspark Lippitsch (cyłkowny pomnik)
|adresa = Am Rittergut 1, 2, 3, 4, 5 (Mühlgasse 4, 6)
|adresa-sort =
|NS = 51.312955
|EW = 14.440093
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Lippitsch ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Herrenhaus (Nr. 1) und Brunnenschale im Park (siehe Obj. 09253237, gleiche Anschrift), Gutspark (Gartendenkmal) sowie südliches Wirtschaftsgebäude (Nr. 3 – bestehend aus Scheune und Wohnteil, westliches Wirtschaftsgebäude (Nr. 5 – bestehend aus Scheune und Wohnteil), nordwestliche Scheune (Nr. 4), nordwestliches Wirtschaftsgebäude (Mühlgasse 4, 6 – heute Wohnhaus), nordöstliches Gutsverwalterhaus (Nr. 2) und Reste der Einfriedungsmauer als Sachgesamtheitsteile; baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253237
|mjeno = Herrenhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304047)
|adresa = Am Rittergut 1
|adresa-sort =
|NS = 51.312508
|EW = 14.441516
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Lippitsch; Gebäude eineinhalbgeschossig, massiv, mit großen Fenstern (Winterfenster erhalten), mit prägendem Krüppelwalmdach und Freitreppe, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253237
|mjeno = Brunnenschale im Park (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304047)
|adresa = Am Rittergut 1
|adresa-sort =
|NS = 51.312777
|EW = 14.441519
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Lippitsch
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Luppa (Radibor)|Luppa]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Luppa}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253202
|mjeno = Denkmal für die Gefallenen des Ersten Weltkrieges
|adresa = Luppa (vor der Kirche)
|adresa-sort = Luppa 0
|NS = 51.266660
|EW = 14.398684
|datum = Nach 1918
|datum-sort = 1920
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Łupoj Wojerski pomnik.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253201
|mjeno = [[Kirche Luppa (Radibor)|Kirche Luppa]]
|adresa = Luppa
|adresa-sort = Luppa 0
|NS = 51.266703
|EW = 14.399102
|datum = 1879
|datum-sort = 1879
|wopisanje = Einfache Saalkirche mit quadratischem Westturm, gotisierender Bruchsteinbau, 3/8-Chorschluss und Satteldach, bau- und wuznam za lokalne stawizny.
Evangelische Pfarrkirche. [[Neogotik|Neugotischer]] Bruchsteinbau, Ende 19. lětstotk, mit 3/8-Chorschluss und Satteldach, quadratischer Westturm mit Helmdach. Heller, einschiffiger Innenraum über vier Joche mit Kreuzrippengewölbe, die filigranen Rippen ziegelfarben gefasst. Im Westen tiefe Orgelempore aus Holz. Eule-Orgel von 1880.<ref name="Dehio">Barbara Bechter, Wiebke Fastenrath (Bearb.): ''[[Dehio-Handbuch]] der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1, Regierungsbezirk Dresden.'' Deutscher Kunstverlag, München / Berlin 1996, ISBN 3-422-03043-3, S. #.</ref>
|wobraz = Łupjanska cyrkej 1.JPG
|commonscat = Dorfkirche Luppa
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304138
|mjeno = Herrenhaus des ehemaligen Rittergutes mit Einfriedungsmauer
|adresa = Luppa 1a
|adresa-sort = Luppa 01
|NS = 51.265215
|EW = 14.396917
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Baugeschichtlicher und ortsgeschichtlicher Zeugniswert, ortsbildprägende Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Luppedubrau]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Luppedubrau}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253200
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (na kóncu smy směrLuppa)
|adresa-sort =
|NS = 51.276018
|EW = 14.388613
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Kamjentny pućnik (na kóncu smy směrLuppa).jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Luttowitz]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Luttowitz}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253183
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (am Ortsausgang)
|adresa-sort =
|NS = 51.239438
|EW = 14.424643
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Lutobč – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253184
|mjeno = Domske z hródźu mit Oberlaube
|adresa = Am Eiskeller 5
|adresa-sort =
|NS = 51.242080
|EW = 14.419973
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss und Giebel Fachwerk verbrettert, Dachüberstand, einziges im ursprünglichen Aussehen erhaltenes Wohnhaus mit Holzkonstruktion, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster in den Größen zum Teil verändert, Baukörper jedoch ursprünglich
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Merka (Radibor)|Merka]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Merka}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253185
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Dorfstraße 11 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245492
|EW = 14.429607
|datum = napisane 1886
|datum-sort = 1886
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253208
|mjeno = Östliches Wohnstallhaus und Scheune über Eck
|adresa = Dorfstraße 12
|adresa-sort =
|NS = 51.245406
|EW = 14.430571
|datum = Türgewände bezeichnet mit 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Beide Gebäude Obergeschoss Fachwerk verbrettert, baugeschichtlich von Bedeutung, Dach erneuert
|wobraz = Östliches Wohnstallhaus und Scheune über Eck Dorfstraße 12.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253186
|mjeno = Domske z hródźu eines Dreiseithofes
|adresa = Dorfstraße 14
|adresa-sort =
|NS = 51.245466
|EW = 14.431222
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, Frackdach, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster originale Größe
|wobraz = Domske z hródźu eines Dreiseithofes Dorfstraße 14.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Milkel]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Milkel}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305596
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 95 sowie 19 Läufersteine
|adresa = (Flurstück 2162)
|adresa-sort =
|NS = 51.346220
|EW = 14.465148
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 95 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig 19 Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den jeweiligen Landesfarben KS – grün-weiß, KP – schwarz-weiß) sind erhalten.
|Bild = Grenzstein 95 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253239
|mjeno = Grabstätte von Einsiedel (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = (östlich von Milkel)
|adresa-sort =
|NS = 51.300508
|EW = 14.467926
|datum = 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; Gruftbau mit repräsentativer Eingangsfront mit Wappen und vorgelagerter dreistufiger Treppe, bau-, orts-, sozial- und kulturgeschichtlicher Wert. Eingang vorgezogen, Steinquadermauerwerk mit aufwändigem Wappen über geschweiftem Türbogen, profiliertes Traufgesims, auf dem Dach Kreuzaufsatz als Bekrönung Rundbau mit glattgeputzter Außenhaut, Stufen geschweift ansteigend.
|wobraz = Milkel Gruft.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253236
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (am Abzweig nach Droben)
|adresa-sort =
|NS = 51.292280
|EW = 14.443660
|datum = 16./17. lětstotk
|datum-sort = 1600
|wopisanje = Mit eingehauenem Malteserkreuz, wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Droben Steinkreuz I.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253235
|mjeno = Steinkreuz
|adresa = (am Abzweig nach Droben)
|adresa-sort =
|NS = 51.292280
|EW = 14.443660
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = Nordostarm fehlt, wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Droben Steinkreuz II.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253225
|mjeno = Domske
|adresa = Hauptstraße 17
|adresa-sort =
|NS = 51.301431
|EW = 14.455620
|datum = 18. lětstotk, später überformt
|datum-sort = 1750
|wopisanje = Putzbau über T-förmigem Grundriss, Mansardwalmdach, womöglich ursprünglich zum Schlosskomplex gehörig, baugeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253987
|mjeno = Torwächterhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Hauptstraße 18
|adresa-sort =
|NS = 51.301340
|EW = 14.456247
|datum = wokoło 1720, später überformt
|datum-sort = 1720
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; eingeschossiges Wohnhaus, Mansarddach mit Gaupen, Winterfenster, Schlagläden, fungierte als Torhaus zum Park von Schloss Milkel, in diesem Zusammenhang von elementarer Bedeutung, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Winterfenster, Schlagläden, zum größten Teil originale Fenster, Biberschwanzdeckung.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253227
|mjeno = Pfarrhaus
|adresa = Kirchstraße 6
|adresa-sort =
|NS = 51.298209
|EW = 14.458268
|datum = wokoło 1750
|datum-sort = 1750
|wopisanje = Massives, zweigeschossiges Pfarrhaus mit steilem Walmdach, Resten von Putzgliederung und profiliertem Granitportal, wuznam za lokalne stawizny und weitgehend ursprünglich erhalten, alte Biberschwanzdeckung, Winterfenster
|wobraz = Pfarrhaus Kirchstraße 6.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253230
|mjeno = Einfriedungsmauer
|adresa = Kirchstraße 6 (gegenüber)
|adresa-sort =
|NS = 51.298140
|EW = 14.458474
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Feldsteinmauer, straßenbildprägend von Bedeutung
|wobraz = Einfriedungsmauer Kirchstraße 6 (gegenüber).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253228
|mjeno = [[Kirche Milkel|Kirche mit Kirchhof und Einfriedung]], Aufbahrungshäuschen (ehemaliges Grufthaus), Denkmal für die Gefallenen des Ersten Weltkrieges und vier Grabmale
|adresa = Kirchstraße 8
|adresa-sort =
|NS = 51.297947
|EW = 14.457929
|datum = 1857 (Folgebau einer älteren Kirche); 19. lětstotk (Aufbahrungshalle); 17./18. lětstotk (Grabmal); nach 1918 (Kriegerdenkmal)
|datum-sort = 1857
|wopisanje = Neugotische Saalkirche, von Strebepfeilern umgebener Putzbau mit Rundbogenfenstern, eingezogener dreiseitig geschlossener Chor, Anbauten an Nord- und Ostseite, Satteldach, massiver quadratischer Westturm, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Kanzelaltar von 1686, Kriegerdenkmal 1. Weltkrieg: sich verjüngender, frei stehender Pfeiler mit Soldatenhelm.<ref group="Ausführlich">Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Evangelische Pfarrkirche. Neugotische Saalkirche, Anfang 14. lětstotk, nach einem Brand 1550 neu erbaut, 1616 erweitert, 1744, 1827 und 1838 umfassende Reparaturarbeiten, 1857 Neubau unter Einbeziehung älterer Teile, 1890 innen erneuert. Von Strebepfeilern umgebener Putzbau mit Rundbogenfenstern, eingezogenem dreiseitig geschlossenem Chor sowie Anbauten an der Ost- und Nordseite, Satteldach. Massiver quadratischer Westturm, das Glockengeschoss mit abgeschrägten Ecken, abgeknicktes Helmdach. Turm und Westfassade mit Lisenen und Rundbogenfriesen gestaltet. Der Innenraum mit flacher, durch ein schmales Gesims abgesetzter Putzdecke. Eingeschossige, schlicht gefasste Holzemporen an drei Seiten. An der Nordseite des Chores Logen mit Rundbogen- und Segmentbogenfenstern sowie Buntglasfenster mit den Evangelisten umgeben von Weinreben, 2. połojca 19. lětstotk, bezeichnet mit „W. Franke“.<br />Ausstattung: Prächtiger, weiß-gold gefasster Kanzelaltar aus Holz, bezeichnet mit 1686. Neben der Altarmensa große rankengeschmückte Konsolen mit Putten, auf denen Postamente mit Säulen stehen. Dazwischen die Kanzel, gestützt von einem mit reichem Rankenwerk umgebenen Engel, der Kanzelkorb mit Hochrelief, Darstellung der Dreifaltigkeit, seitlich der Kanzel kräftige Festons. Über der rundbogigen Kanzeltür mit Muschel ein Rankenfries sowie ein abschließendes, sich über den Säulen verkröpfendes Gesims und seitliche Anschwünge. Neben den Säulen Petrus und Paulus mit reich drapierten Gewändern. Der Giebel des Altars mit einer ovalen Bildtafel mit der Geburt Christi, umrahmt von reichem Rankenwerk. Seitlich, über den Säulen, zwei Engel mit Palmenzweigen. Auf dem abschließenden Rundgiebel ein Kruzifix und zwei Putten. Weiß-gold gefasste Holzkanzel, 18. lětstotk, auf einer Säule ruhende Kuppa mit Blattranken bemalt, der Deckel mit einer großen stilisierten Blüte. Schuster-Orgel von 1950. Großes Sandstein-Epitaph für Johann von Ponickau († 1721), über einem Sockel mit Wappen eine große Schriftkartusche mit Ranken, auf seitlichen Postamenten zwei gefasste weibliche Holzfiguren, Ecclesia und Fortitudo. Auf dem abschließenden Segmentgiebel eine bewegte Chronosfigur und zwei trauernde Putten.<br />An den Außenwänden Sandstein-Grabmal der Katharina von Schreibersdorf († 1604), Relief einer betenden Frau mit Haube und Umhang. Denkmal des Joseph von Gersdorf (?, † 1608), ganzfiguriges Relief eines Ritters. Denkmal des Heinrich von Gersdorf († 1628), Ritter in vollständiger Rüstung mit Feldbinde. Denkmal des Melchior von Löben († 1617), vor einer angedeuteten Nische mit Rankenwerk Ritter in prächtiger Rüstung mit Feldbinde, seitlich Wappen, halbkreisförmiger Aufsatz mit Inschrift.</ref>
|wobraz = Kirche Milkel 2.JPG
|commonscat = Kirche Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253232
|mjeno = Domske
|adresa = Klixer Straße 7
|adresa-sort =
|NS = 51.297364
|EW = 14.458432
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Obergeschoss und Giebel Fachwerk, stattlicher Baukörper mit Krüppelwalmdach, baugeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung, alte Biberschwanzdeckung, Fenster originale Größe, Fachwerk aufgebrettert, wahrscheinlich wärmegedämmt
|wobraz = MilkerKlixer7.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253233
|mjeno = Gräflich Einsiedelsche Beschlag-Schmiede
|adresa = Klixer Straße 9a
|adresa-sort =
|NS = 51.297181
|EW = 14.459502
|datum = napisane 1860
|datum-sort = 1860
|wopisanje = Putzbau mit überstehendem Satteldach, schmalem Vorbau und rhythmisierenden Fenstern mit Rundbogenabschluss, Steinwappen über Tür, ortshistorisch von Bedeutung
|wobraz = Gräflich Einsiedelsche Beschlag-Schmiede Klixer Straße 9a.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09303227
|mjeno = Rittergut und Gutspark Milkel (cyłkowny pomnik)
|adresa = Schloß Milkel 1, 1a, 1b (Zum Rittergut 2; Hauptstraße 18)
|adresa-sort =
|NS = 51.299929
|EW = 14.460213
|datum = 16. lětstotk (Rittergut); um 1720 (Umbau); Anfang 1840er Jahre (Gutspark)
|datum-sort = 1550
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Milkel ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Schloss, zwei Kavaliershäuser und zwei Toranlagen sowie Brunnen (siehe Obj. 09253240, gleiche Anschrift), Grabstätte von Einsiedel als Gruftbau (siehe Obj. 09253239), Torwächterhaus (siehe Obj. 09253987, Hauptstraße 18), Gesindehaus (siehe Obj. 09253226, Zum Rittergut 2) sowie englischer Landschaftspark einschließlich sogenannter „ornamented farm“ und einzelner Eiche als Rest einer ehemaligen Allee (Gartendenkmal); orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Eiche als Rest einer ehemaligen Allee (Flurst. 1760/1).
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark 01 ies.jpg
|commonscat = Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = [[Barockschloss Milkel]] (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Schloß Milkel 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.299789
|EW = 14.460753
|datum = 16. lětstotk
|datum-sort = 1550
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Stattlicher elfachsiger Bau mit dreiachsigem, giebelbekrönten Mittelrisalit, Mansarddach mit zwei runden dreigeschossigen Flankentürmen mit Kuppeldach, zweiarmige Freitreppe mit elegantem Schwung, korrespondierend mit dem Balkon der Beletage, Rückseite mit Loggia ([[Renaissance]]-Zitat, 19. lětstotk), Souterrain mit Brunnenbecken und Maske
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark+Schloss 01 ies.jpg
|commonscat = Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Zwei Kavaliershäuser (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Schloß Milkel 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.300243
|EW = 14.460348
|datum = wokoło 1720
|datum-sort = 1720
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Nebengebäude zweigeschossig mit Walmdächern und Fledermausgaupen.
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Kavaliershaus 02 ies.jpg
|commonscat = Kavaliershaus Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Zwei Toranlagen (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Schloß Milkel 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.301199
|EW = 14.456331
|datum = wokoło 1920
|datum-sort = 1920
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark - Brandenburger Tor 02 ies.jpg
|commonscat = Toranlagen Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Brunnen, Brücke und sechs Sandsteinskulpturen (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Schloß Milkel 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.300271
|EW = 14.459866
|datum = 18. lětstotk (Statuen); 1917 (Brücke)
|datum-sort = 1750
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung, sechs Sandsteinskulpturen, Sichtachse im Park betont
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark - Sandsteinbrücke 02 ies.jpg
|commonscat = Schlosspark Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253231
|mjeno = Zwei Mord- und Sühnekreuze
|adresa = Zum Großteich 1 (gegenüber)
|adresa-sort =
|NS = 51.297248
|EW = 14.457886
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Radibor Milkel Steinkreuz 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253226
|mjeno = Gesindehaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Zum Rittergut 2
|adresa-sort =
|NS = 51.299002
|EW = 14.459479
|datum = 18. lětstotk
|datum-sort = 1750
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; stattliches, zweigeschossiges massives Wohnhaus mit steilem, dominanten Krüppelwalmdach mit Fledermausgaupen, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, alte Biberschwanzdeckung
|wobraz = Gesindehaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227) Zum Rittergut 2.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Milkwitz]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Milkwitz}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253025
|mjeno = Domske eines Gehöfts
|adresa = Milkwitz 2
|adresa-sort = Milkwitz 02
|NS = 51.230616
|EW = 14.364104
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, Dachüberstand, weitgehend original erhalten, einziges erhaltenes Beispiel seiner Art im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster in originaler Größe, bis 2012 irrtümlich unter Nummer 4 in der Denkmalliste
|wobraz = Miłkecy – domske čo 2.jpg
|commonscat =
|Wikidata = Q49410742
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253023
|mjeno = Wohnmühlenhaus, Schneidemühle und Wirtschaftsgebäude mit Hakengrundriss eines Mühlengehöfts
|adresa = Milkwitz 14
|adresa-sort =
|NS = 51.231406
|EW = 14.361105
|datum = 1. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Mühlenwohnhaus Obergeschoss Fachwerk verbrettert, Dachgaupen, Erdgeschoss Granitgewände, kleines Wirtschaftsgebäude: massiv, mit Resten von Putzgliederung, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und technikgeschichtlich von Bedeutung, Wohnhaus mit alter Biberschwanzdeckung
|wobraz = Miłkecy 2008.jpg
|commonscat = Milkwitzer Mühle
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253022
|mjeno = Rittergut und Gutspark Milkwitz (cyłkowny pomnik)
|adresa = Milkwitz 17, 18, 19, 20, 21, 21a, 22, 23, 24, 25, 26
|adresa-sort =
|NS = 51.231073
|EW = 14.358764
|datum = wokoło 1900 (im Kern wahrscheinlich älter)
|datum-sort = 1900
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Milkwitz ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Brücke und Einfriedungsmauer sowie Haustür am ehemaligen Herrenhaus Nr. 26 (siehe Obj. 09301687, gleiche Anschrift), Gutspark (Gartendenkmal) sowie folgenden Sachgesamtheitsteilen: Herrenhaus Nr. 26, vier ehemaligen Wirtschaftsgebäude Nr. 18, 22, 23/24, 25, zwei Stallgebäude Nr. 19, 21a und zwei ehemalige Kavaliershäuser Nr. 20, 21 einer weitgehend authentisch erhaltenen Anlage um einen rechteckigen Wirtschaftshof; baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny.
* Herrenhaus mit originaler zweiflügeliger Haustür (Einzeldenkmal), Gebäude tot saniert.
* Stallgebäude Nummer 19 mit originaler Kubatur und Proportionen, innen zwei Reihen originale schmiedeeiserne Säulen erhalten, preußische Kappen, Bruchsteinmauerwerk verputzt mit zum Teil großflächigen Ziegelausfüllungen, hofseitig Schüttöffnungen im Dachgeschoss, umlaufendes Ziegelprofil (Gurtband) über Erdgeschoss, Granitsockel, teilweise hofseitig veränderte Öffnungen.
* Kavaliershäuser (Nummer 20, 21) an jeweilige Stallgebäude unmittelbar baulich angeschlossen, quadratischer Grundriss, Zeltdach
* Park (Gartendenkmal): mit historischem Baumbestand, durch Brücke (Einzeldenkmal) mit kleiner kreisrunder Insel verbunden (diese lt. Auskunft von Landratsamt Bautzen/Untere Denkmalschutzbehörde ehemaliger Standort einer mittelalterlichen Wasserschlossanlage)
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09301687
|mjeno = Brücke und Einfriedungsmauer (jednotliwy pomnik k ID čo. 09253022)
|adresa = Milkwitz 26
|adresa-sort =
|NS = 51.231117
|EW = 14.359006
|datum = wokoło 1900 (Einfriedung)
|datum-sort = 1900
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut; baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Originale zweiflügelige Haustür, Holz, reich ornamentiert mit schmiedeeisernen Fenstervergitterungen, [[jugendstil]]ig
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09301687
|mjeno = Haustür am ehemaligen Herrenhaus Nr. 26 (jednotliwy pomnik k ID čo. 09253022)
|adresa = Milkwitz 26
|adresa-sort =
|NS = 51.230623
|EW = 14.358095
|datum = wokoło 1900
|datum-sort = 1900
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkwitz; wuznam za lokalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Quoos (Radibor)|Quoos]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Quoos}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253182
|mjeno = Rittergut Quoos; Herrenhaus und ein Wirtschaftsgebäude des ehemaligen Gutshofes
|adresa = Quoos 1, 1a
|adresa-sort = Quoos 01
|NS = 51.250992
|EW = 14.368147
|datum = napisane 1804 (Herrenhaus); um 1850 (Wirtschaftsgebäude)
|datum-sort = 1804
|wopisanje = Ortsbildprägende Anlage, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Herrenhaus mit Mansarddach, verputzt, Wirtschaftsgebäude in Bruchstein mit Krüppelwalmdach und Granitgewänden.
Ehemaliges Rittergut (Nummer 1/1a). Herrenhaus, bezeichnet mit 1804. Stattlicher zweigeschossiger Barockbau mit Mansardwalmdach, die schlichte Putzfassade mit flachem dreiachsigem Mittelrisalit. Zweigeschossiges Wirtschaftsgebäude mit Krüppelwalmdach, um 1850.<ref name="Dehio" />
|wobraz = Chasowski hród 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253181
|mjeno = Domske z hródźu mit integriertem Wirtschaftsteil
|adresa = Quoos 26
|adresa-sort =
|NS = 51.250574
|EW = 14.366818
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Einziges, im ursprünglichen Aussehen erhaltenes Haus in Holzbauweise im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Obergeschoss Fachwerk, Fenster im Obergeschoss gesprosst und in originaler Größe, Erdgeschoss geringfügig verändert
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Schwarzadler]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Schwarzadler}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253180
|mjeno = Domske, zwei Seitengebäude und Scheune eines Vierseithofes, mit intakter Hofpflasterung und Torbogen
|adresa = Schwarzadler 9
|adresa-sort =
|NS = 51.237761
|EW = 14.370979
|datum = 1. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Domske Obergeschoss Fachwerk verputzt, ein Seitengebäude mit hölzernem Treppenaufgangm, Struktur von großer Seltenheit im nördlichen Landkreis, baugeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung, Fenster des Wohnhauses in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Strohschütz]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Strohschütz}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253019
|mjeno = Swjaty křiž mit Einfriedung
|adresa = (Abzweig nach Strohschütz)
|adresa-sort =
|NS = 51.222580
|EW = 14.340274
|datum = Sockel bezeichnet mit 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, profilierter Granitsockel mit sorbischer Inschrift gold und schwarz gefasstes Betkreuz, Kreuzenden mit Blattornament, Pietà unten mit weiterer Figur, gerahmt von ionischen Halbsäulen, darüber zwei Putti, schmiedeeiserner Einfriedung, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž při pomniku 2.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253018
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (200 m südlich des Ortseingang Strohschütz)
|adresa-sort =
|NS = 51.224163
|EW = 14.342970
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny, Granit
|wobraz = Stróžišćo – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253017
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (Ortsausgang Strohschütz, Richtung Sandhocken)
|adresa-sort =
|NS = 51.225910
|EW = 14.348395
|datum = napisane 1869
|datum-sort = 1869
|wopisanje = Goldgefasstes krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny, Inschrift: „Anna Wosky“ und „1869“, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž wuchodnje wsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09252234
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (an der Straße von Schmochtitz nach Loga)
|adresa-sort =
|NS = 51.221696
|EW = 14.342544
|datum = Spätmittelalterlich
|datum-sort = 1475
|wopisanje = Spätmittelalterlicher Stein mit Maltheserkreuz, wuznam za lokalne stawizny, mit Malteserkreuz (Kreuzstein 48, als Bodendenkmal erfasst), bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – křižny kamjeń.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253020
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Strohschütz 1 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226355
|EW = 14.345209
|datum = Sockel bezeichnet mit 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = Kruzifix auf 2 m hohem, profilierten Granitsockel, Inschrift sowie Dreieck „JHS“, wuznam za regionalne stawizny, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž čo 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253021
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Strohschütz 2 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226436
|EW = 14.345509
|datum = napisane 1801
|datum-sort = 1801
|wopisanje = Hölzernes Kruzifix an der Wohnhauswand des Vierseithofes, Christus mit Dornenkrone, wuznam za regionalne stawizny, Christusfigur stammt vom Betkreuz am Feldweg südöstlich des Ortes, mit späterem Holzkreuz, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž čo 2.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Teicha (Radibor)|Teicha]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Teicha}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253224
|mjeno = Domske z hródźu mit integrierter Scheune
|adresa = Raudener Straße 6
|adresa-sort =
|NS = 51.303979
|EW = 14.457159
|datum = 1. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk verbrettert, Schmalseite verputzt, alter Dachstuhl, einziges, weitgehend ursprünglich erhaltenes Haus mit Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster gesprosst und in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253241
|mjeno = Wappen
|adresa = Zum Alten Vorwerk 2
|adresa-sort =
|NS = 51.305648
|EW = 14.461047
|datum = 18. lětstotk
|datum-sort = 1750
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== Ehemalige Denkmäler ==
=== Ehemaliges Denkmal ([[Grünbusch]]) ===
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253188
|ehemalig = 1
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (Gemarkung Camina, Flurstück 71)
|adresa-sort =
|NS = 51.256691
|EW = 14.427116
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny.
Zwischen April und September 2017 aus der Denkmalliste gestrichen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
=== Ehemaliges Denkmal (Luttowitz) ===
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253207
|ehemalig = 1
|mjeno = Östliches Seitengebäude eines Bauernhofes
|adresa = Radiborer Straße 3
|adresa-sort =
|NS = 51.239697
|EW = 14.420023
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Mit Ausgedinge, Obergeschoss Fachwerk, Hofseite und Giebel verbrettert, Krüppelwalmdach, zusammen mit Haus Am Eiskeller 5 das einzige erhaltene Gebäude mit unveränderter Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung.
Zwischen 2017 und 2019 abgebrochen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== Tabellenlegende ==
{{Legende Kulturdenkmal Sachsen}}
== Anmerkungen ==
{{Rechtliche Hinweise für die sächsischen Denkmallisten}}
== Ausführliche Denkmaltexte ==
<references group="Ausführlich" />
== Quellen ==
* [[Denkmalliste|Denkmalschutzliste]] des Landesamtes für Denkmalpflege Sachsen, Stand vom 15. April 2014
* [https://cardomap.idu.de/lrabz/LRABZ.aspx?permalink=1dlzqXE3 Geoportal des Landkreises Bautzen], abgerufen am 27. Juni 2017
* {{Denkmalliste Sachsen Quelle}}, abgerufen am 1. September 2024
== Einzelnachweise ==
<references />
== Weblinks ==
{{Commonscat|Cultural heritage monuments in Radibor|Kulturdenkmale in Radibor}}
{{Navigationsleiste Kulturdenkmale im Landkreis Bautzen}}
<!--
[[Kategorija:Liste (Kulturdenkmale in Sachsen)|Radibor]]
[[Kategorija:Kulturdenkmal in Radibor|!Kulturdenkmale]]
-->
rwj0kogwouoeb361vle4fgekvykctcm
391806
391805
2026-08-10T11:33:33Z
J budissin
7
391806
wikitext
text/x-wiki
'''Lisćina kulturnych pomnikow w Radworju''' wobsahuje pŕipóznate kulturne pomniki w [[Radwor]]skej gmejnje a wšěch gmejnskich dźělach, kotrež běchu so hač do septembra 2024 wot krajneho zarjada za pomnikoškit zapisali – bjez archeologiskich pomnikow.
{{All Coordinates|pos=inline}}
== Legenda ==
{{Lisćina pomnikow Sakska (legenda)}}
== Radwor ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Radwor}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253169
|mjeno = Pokutny kŕiž
|adresa = (na kóncu smy směr na Boranecy, na polu)
|adresa-sort =
|NS = 51.241130
|EW = 14.401230
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Radwor – kamjentny křiž při starym Budyskim puću.jpg
|commonscat =
|wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306608
|mjeno = Modlerski stołp
|adresa = (Flurstück 56)
|adresa-sort =
|NS = 51.24475
|EW = 14.40156
|datum = 1811 aufgestellt
|datum-sort = 1811
|wopisanje = Bestehend aus schlichter klassizistischer Säule und Tabernakel mit Reliefs sowie Bekrönung durch kleines lateinisches Kreuz, ortsbildprägende und regionalgeschichtliche Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
|wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304050
|mjeno = Radworske ryćerkubło a kubłowy park (cyłkowny pomnik)
|adresa = Am Schloß 1, 2, 3, 4, 5, 6 (Dorfplatz 30, 31; Am Kohlegraben 1; Brohnaer Weg 1; Alois-Andritzki-Straße 4)
|adresa-sort =
|NS = 51.244953
|EW = 14.396228
|datum = 1719 (Rittergut); 1. połojca 19. lětstotk (Gutsarbeiterhäuser Brohnaer Weg 1, Am Schloss 1 sowie Wohnhaus Am Kohlegraben 1); 2. połojca 19. lětstotk (zwei Gutsscheunen); um 1900 (Wohn- und Wirtschaftsgebäude Am Schloß 5/6 und südliches Stall-Scheunengebäude); um 1900 (Wohnhaus Am Schloß 2)
|datum-sort = 1719
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Radibor ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Schloss (Am Schloss 3), zwei Pavillons und Reste der [[Einfriedung]]smauer (siehe Obj. 09253156, Am Schloß 3), Gesindewohnhaus (Am Schloß 4, siehe Obj. 09253157), Torhaus (siehe Obj. 09253164, Dorfplatz 30, 31), Gutspark mit Schlossteich ([[Gartendenkmal]]) und folgenden Sachgesamtheitsteilen: östliches Wohn- und Wirtschaftsgebäude (Am Schloß 5, 6), daneben stehende Scheune, westliche Scheune mit angebauten Stallgebäuden und nordwestlicher Anbau am Gesindewohnhaus des südwestlichen Wirtschaftshofes und südliches Stall-Scheunengebäude des südwestlichen Wirtschaftshofes (ohne Anbauten auf Nordseite, Alois-Andritzki-Straße 4) sowie nordöstliches Wohngebäude (Am Kohlegraben 1), zwei Gutsarbeiterhäuser (Brohnaer Weg 1, Am Schloss 1) und Wohnhaus (Am Schloss 2) des Schlossareals; bau-, orts- und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung. Südliches Stall-Scheunengebäude des südwestlichen Wirtschaftshofes: im Erdgeschoss durchgängig in voller Länge des Gebäudes Stall mit [[Kappengewölbe]]n, im Obergeschoss Heuboden und Speicher.
|wobraz = Radibor - Am Schloß - Schloss Radibor 07 ies.jpg
|commonscat = Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Schloss (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|Artikel = Schloss Radibor
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245280
|EW = 14.395695
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor; [[Herrenhaus (Gebäude)|Herrenhaus]] als zweigeschossiger, massiver Bau mit griechisch gegiebeltem [[Mittelrisalit]], [[Mansarddach]] mit [[Dachhaus|Dachhäuschen]], Portal mit [[Toskanische Ordnung|toskanischen]] [[Pilaster]]n, auf den [[Kapitell]]en sitzende [[Relief]]figuren, im Torscheitel Wappen, [[Freitreppe]], baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Fenster im Erdgeschoss zugesetzt, [[Kartusche (Kunst)|Kartusche]] im Giebel, Front mit sieben [[Achse (Architektur)|Achsen]], seitlich acht Achsen.
|wobraz = Radibor - Am Schloß - Schloss Radibor 05 ies.jpg
|commonscat = Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Zwei Pavillons (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245676
|EW = 14.395250
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Rittergut Radibor
|wobraz = 20060602090DR Radibor Rittergut Schloß.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253156
|mjeno = Reste der Einfriedungsmauer (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 3
|adresa-sort =
|NS = 51.245627
|EW = 14.396445
|datum = 1709
|datum-sort = 1709
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253157
|mjeno = Gesindewohnhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Am Schloß 4
|adresa-sort =
|NS = 51.245141
|EW = 14.395037
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Radworski hród; Obergeschoss zum Teil [[Fachwerkhaus|Fachwerk]] (ausgemauert), ältester bestehender Teil des Gutshofs, wuznam za twarske a lokalne stawizny. Frontfenster im Obergeschoss original, mit Winterfenstern, [[Granit]]-Türgewände.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253179
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Dwórnišćo
|adresa-sort = Dwórnišćo 0
|NS = 51.239706
|EW = 14.379213
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Wegkreuz Schwarzadler(Radibor).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253178
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Dwórnišćo (Richtung Schwarzadler)
|adresa-sort = Dwórnišćo 0
|NS = 51.241766
|EW = 14.385622
|datum = napisane 1873
|datum-sort = 1873
|wopisanje = [[Kruzifix]] auf profiliertem Granitsockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž při puću do Čorneho Hodlerja.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253203
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 1
|adresa-sort =
|NS = 51.239712
|EW = 14.378861
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Weitgehend original erhaltenes Beispiel für [[Späthistorismus|späthistoristische]] Eisenbahnarchitektur nach 1900, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines anderthalbgeschossiges Wohnhaus für Eisenbahnbeamte, Teil eines Ensembles, Giebel und obere Wandteile holzverziert, Segmentbogenfenster, [[Satteldach]]
|wobraz = Eisenbahnerwohnhaus Bahnhof 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253204
|mjeno = Empfangsgebäude des [[Bahnhof Radibor (Sachs)|Bahnhofs Radibor]]
|adresa = Dwórnišćo 2, 3
|adresa-sort =
|NS = 51.240277
|EW = 14.378092
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines Ensembles, baugeschichtlich und eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, zweieinhalbgeschossiger Hauptbau, eineinhalbgeschossiger Verbindungsbau und niedrigerer Seitenbau, unregelmäßig in Grundriss und Dachlandschaft, überstehende [[Krüppelwalmdach|Krüppelwalmdächer]], Giebel und obere Wandteile verbrettert, Segmentbogenfenster teilweise verändert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 2.JPG
|commonscat = Bahnhof Radibor (Sachs)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253205
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 4
|adresa-sort =
|NS = 51.239895
|EW = 14.377989
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines weitgehend original erhaltenen kaiserzeitlichen Eisenbahn-Bauensembles, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines eingeschossiges Wohnhaus mit Ausbau des Krüppelwalmdachs, Giebel und obere Wandteile verbrettert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253206
|mjeno = Eisenbahnerwohnhaus
|adresa = Dwórnišćo 5
|adresa-sort =
|NS = 51.239519
|EW = 14.377821
|datum = wokoło 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = Teil eines weitgehend original erhaltenen Eisenbahn-Bauensembles der Kaiserzeit, eisenbahngeschichtlich von Bedeutung, kleines Wohnhaus aus Backstein, Giebel und obere Wandteile verbrettert, Giebelfenster ornamental bekrönt, weiter Satteldachüberstand, Fenster zum Teil stark verändert
|wobraz = Radworske dwórnišćo 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253163
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes
|adresa-sort = Nawjes 0
|NS = 51.244942
|EW = 14.398185
|datum = napisane 1855
|datum-sort = 1855
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Widmungstafel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor Nawjes Swjaty křiž.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253162
|mjeno = Swjaty křiž z wobhrodźenjom
|adresa = Nawjes
|adresa-sort = Nawjes 0
|NS = 51.244676
|EW = 14.397382
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Aus Stein auf breitem Sockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radibor - Dorfplatz 05 ies.jpg
|commonscat = Swjaty křiž na Radworskej nawsy
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253161
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes 5
|adresa-sort = Nawjes 05
|NS = 51.244080
|EW = 14.398080
|datum = napisane 1867
|datum-sort = 1867
|wopisanje = krucifiks z kowaneho železa na profilowanym podstołpje ze zornowca, z napisom, wuznam za regionalne stawizny, napis: „Gott zu Ehren“ und sorbischer Text
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253166
|mjeno = Domske z hródźu
|adresa = Nawjes 19
|adresa-sort =
|NS = 51.245525
|EW = 14.398651
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, eines der wenigen weitgehend original erhaltenen Gebäude mit Holzkonstruktion in der Umgebung, baugeschichtlich von Bedeutung, Erdgeschoss Fenster verändert, im Obergeschoss gesprosst und in Originalgröße
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253167
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Nawjes 19 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245198
|EW = 14.398731
|datum = napisane 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Nawjes čo 19.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253164
|mjeno = Torhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304050)
|adresa = Nawjes 30, 31
|adresa-sort =
|NS = 51.244752
|EW = 14.396497
|datum = w jadrje ze 17. lětstotka
|datum-sort = 1650
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Radibor; zweigeschossiges, massives Haus mit großer gewölbter Tordurchfahrt, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und ortsbildprägend von Bedeutung, Sprossenfenster, Krüppelwalmdach
|wobraz = Radibor - Dorfplatz-Am Schloß - Torhaus Schloss Radibor 01 ies.jpg
|commonscat = Torhaus Schloss Radibor
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253165
|mjeno = Wołtarnišćo a sakristija stareje wosadneje cyrkwje a wobdawaca wobhrodźenska murja
|adresa = Nawjes 32
|adresa-sort =
|NS = 51.244602
|EW = 14.396208
|datum = 15. lětstotk
|datum-sort = 1450
|wopisanje = Nur noch der dreiseitig geschlossenen Chor und Sakristei vorhanden, alle anderen Bauteile wurden 1896 nach Neubau an anderer Stelle abgebrochen, Erdgeschoss des ehemaligen Turmes ebenfalls erhalten, innen Holzstatue Maria (14. lětstotk) und Altarschrein (15. lětstotk), baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Biberschwanzdeckung um die Grate herumgeführt.<ref group="Ausführlich">[[Dehio-Handbuch]] der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Alte kath. Pfarrkirche. Im 15. lětstotk erbaut, nur noch der dreiseitig geschlossene, von Strebepfeilern umgebene Chor mit Sakristei erhalten, das Schiff 1896 nach einem Neubau an anderer Stelle abgerissen. Restaurierung 1995/96. Stimmungsvoller Innenraum, Tonnengewölbe mit Stichkappen, bezeichnet 1680, die Ansätze der Stichkappen mit Engelsköpfen. Exemplarisch an einem Fenster freigelegte [[Gotik|gotische]] Malerei einer gequaderten Rahmung sowie unterhalb des Fensters ein Weihekreuz. An der Nordseite Malerei vermutlich um 1680, unter einem prächtigen Baldachin reiche Draperie und um eine Konsole geschwungene Palmenzweige. Dazwischen ein gotisches Sakramentshäuschen mit filigranem Astwerk, bezeichnet 1519, mit hl. Barbara und Jakobus d. Ä. mit Steinmetzzeichen des Wolff Hrabisch (Kirche in Göda, Kr. Bautzen). In der Sakristei unvollständiges Netzgewölbe, die doppelt gekehlten Rippen bemalt, die rechteckigen Schlusssteine am Gewölbeansatz aufgemalt. Ausstattungsstücke in der Neuen Kirche.</ref>
|wobraz = Radibor - Dorfplatz - Alte Pfarrkirche 02 ies.jpg
|commonscat = Alte Pfarrkirche (Radibor)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253158
|mjeno = Cyrkej swjateje Marije, kralowny róžowca
|adresa = dr. Marje Grólmusec 1
|adresa-sort =
|NS = 51.242810
|EW = 14.396636
|datum = napisane 1895 (zakładny kamjeń)
|datum-sort = 1895
|wopisanje = Dreischiffige [[neoromanisch]]e Basilika mit halbrunder Apsis, mächtiger Turm mit Rautendach, Zyklopenmauerwerk, innen hölzerne Madonnenstatue 15. lětstotk, ansonsten zeitgenössische Ausstattung, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Buntverglasung, Rundbogenfries, stand bis 2011 irrtümlich unter Kirchweg 2 in der Denkmalliste<ref group="Ausführlich">Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Neue kath. Pfarrkirche, Rosenkranzkirche. Mächtige neuromanische Pfeilerbasilika, 1895 von [[Ernst Giese (Architekt)|Ernst Giese]] errichtet. Bruchsteinbau, das lange Schiff mit Lisenen und Rundbogenfriesen, Satteldach, eingezogener Chor mit Apsis und rundbogigen Blendbögen sowie Anbauten. Die als Zweiturmfassade geplante Westseite nur mit massivem Nordturm mit Faltdach ausgeführt. Rundbogiges, von Säulen gerahmtes Portal mit Freitreppe, darüber in einer Nische Maria mit Christuskind als Himmelskönigin auf einer Mondsichel, Dreieckgiebel. Weiträumiger Innenraum, das Mittelschiff mit offenem, farbig gefasstem Dachstuhl, die Seitenschiffe mit flachen Holzbalkendecken. Der Triumphbogen bemalt mit Ranken und Medaillons mit Evangelisten, in der Kalotte der Chorapsis Christus in einer Mandorla und die Evangelistensymbole. Im Westen über der Eingangshalle geräumige Empore. Zahlreiche Ausstattungsstücke aus der Erbauungszeit der Kirche, besonders hervorzuheben das aufwendige Altarziborium sowie die beiden Seitenaltäre. Aus der alten Pfarrkirche mehrere Ausstattungsstücke: Schöne barocke Verkündigungsgruppe, Holz, farbig gefasst, Ende 17. lětstotk. Bewegte Figuren von Petrus- und Paulus, Holz, farbig gefasst, um 1690. Anna Selbdritt, Holz mit Resten einer modernen Fassung, um 1490. Vermutlich spätgotische Madonnenfigur und zehn kleine Apostel, Holz, farbig gefasst, mit modernen Ergänzungen. Reich gestaltete Holztaufe mit kurzem Fuß und hoher Kuppa, Ende 18. lětstotk, farbig gefasst, der Deckel mit Puttenköpfen vor Volutenanschwüngen und bekrönender Figurengruppe der Taufe Christi. Jehmlich-Orgel von 1883, von Eule 1938 umgebaut.</ref>
|wobraz = Radibor - Dr.-Maria-Grollmuß-Straße - Maria Rosenkranzkönigin 03 ies.jpg
|commonscat = Swj. Marija, kralowna róžowca
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253159
|mjeno = Serbska šula, před njej pomnik za dr. [[Marja Grólmusec|Marju Grólmusec]]
|adresa = dr. Marje Grólmusec 3
|adresa-sort =
|NS = 51.242231
|EW = 14.396196
|datum = 1927
|datum-sort = 1927
|wopisanje = Putzbau mit Walmdach und Dachreiter, Freitreppe vor Haupteingang, Denkmal Stele mit Frauenbüste, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, Sprossenfenster, Wetterfahne, Basis rustiziert, Eingangshäuschen mit geschwungenem Giebel
|wobraz = Radwor - Serbska wyša šula 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253173
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Jakuba Lorenca Zalěskeho 4 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.244456
|EW = 14.399495
|datum = napisane 1841
|datum-sort = 1841
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Dróha Jakuba Lorenca-Zalěskeho čo 4.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253168
|mjeno = [[Křižna cyrkej (Radwor)|Křižna cyrkej]] a wobhrodźenska murja
|adresa = Jakuba Lorenca Zalěskeho 7
|adresa-sort =
|NS = 51.244521
|EW = 14.401212
|datum = spočatki ze 14. lětstotka
|datum-sort = 1350
|wopisanje = Putzbau mit eingezogenem Chor, umgeben von Strebepfeilern, Satteldach mit Dachreiter, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, stand bis 2011 irrtümlich unter Lilienstraße in der Denkmalliste.
Kath. Kreuzkirche (Lilienstraße/J.-L.-Zaleskistraße). Auf einem Friedhof stehende, schlichte Saalkirche. Kern aus dem 14. lětstotk 1887/88 erneuert, Putzbau mit eingezogenem Chor und 3/8-Schluss, umgeben von Strebepfeilern, die Westwand mit einem Mittelpfeiler, Satteldach mit Dachreiter. Der helle Innenraum mit flacher Putzdecke mit einfacher Kehlung, Triumphbogen. Im Westen Holzempore.<ref name="Dehio" />
|wobraz = Radwor - Křižna cyrkej 1.JPG
|commonscat = Kreuzkirche (Radibor)
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253160
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = blisko Cyrkwinskeho puća 1 (Ecke Dr.-Maria-Grollmuß-Straße)
|adresa-sort = Cyrkwinski puć 01
|NS = 51.243374
|EW = 14.396368
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Cyrkwinski puć čo 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253176
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Młynske chěže 6 (blisko)
|adresa-sort = Młynske chěže 06
|NS = 51.247198
|EW = 14.390954
|datum = napisane 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Reliefs, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Młynske chěže čo 6.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253177
|mjeno = Domske a pódlanskej twarjeni třistronskeho dwora, mit Einfriedungsmauer
|adresa = Młynske chěže 21
|adresa-sort =
|NS = 51.248228
|EW = 14.391017
|datum = 2. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Domske Putzbau mit zwei Rundbogenfenstern im Giebel und Satteldach, weitgehend im originalen Aussehen erhalten, die Siedlung „Mühlhäuser“ prägendes Ensemble, wuznam za twarske a hospodarske stawizny, Winterfenster, ursprünglich Schloss-Forsthaus
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253174
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = Pod dubami (Ecke Alois-Andritzki-Straße)
|adresa-sort =
|NS = 51.244145
|EW = 14.393008
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Radwor – kamjentny pućnik Pod dubami (2020) 1.jpg
|commonscat = Kamjentny pućnik w Radworju, Pod dubami
|Wikidata = Q49410465
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253175
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Na wětrniku 7 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245663
|EW = 14.388649
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny, bis 2011 irrtümlich unter Windmühle 7 (blisko) in der Denkmalliste
|wobraz = Radwor – swjaty křiž Na wětrniku čo 7.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Boranecy]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Boranecy}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253170
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (mjez Radworjom a Boranecami)
|adresa-sort =
|NS = 51.238625
|EW = 14.406818
|datum = napisane 1896
|datum-sort = 1896
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Boranecy – křiž při Radworskim puću 3.jpg
|commonscat = Swjaty křiž mjez Boranecami a Radworjom
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253171
|mjeno = Domske z hródźu
|adresa = Boranecy 26
|adresa-sort =
|NS = 51.234475
|EW = 14.409985
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verschalt, mit Dachüberstand, einziges weitgehend original erhaltenes Fachwerkhaus im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster Originalgröße, Erdgeschoss verändert
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253172
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Boranecy 26 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.234351
|EW = 14.410239
|datum = napisane 1818
|datum-sort = 1818
|wopisanje = Kruzifix auf spindelförmigem Granitsockel, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Bronjo]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Brohna}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253197
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (směr na Nowe Bronjo, wotbóčka do Bronja)
|adresa-sort =
|NS = 51.257004
|EW = 14.403579
|datum = 1. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1825
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Wegestein (Richtung Neubrohna, Abzweig Brohna).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253196
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (na kóncu smy směr na Radwor)
|adresa-sort =
|NS = 51.252356
|EW = 14.398260
|datum = napisane 1786
|datum-sort = 1786
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, krucifiks na prostym podstołpje ze zornowca
|wobraz = Bronjo Swjaty křiž 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306952
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo 8 (vor)
|NS = 51.25339
|EW = 14.39681
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253194
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo 17 (vor)
|adresa-sort =
|NS = 51.253199
|EW = 14.397603
|datum = napisane 1888
|datum-sort = 1888
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf profiliertem und reliefiertem Granitsockel
|wobraz = Bronjo Swjaty křiž 2.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253195
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Bronjo (nawjes)
|adresa-sort =
|NS = 51.253369
|EW = 14.397273
|datum = napisane 1828
|datum-sort = 1828
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf spindelförmigem Sockel
|wobraz = Bronjo Stołp.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306996
|mjeno = Milchrampe
|adresa = Nawjes
|NS = 51.25335
|EW = 14.39710
|datum = wokoło 1950
|datum-sort = 1950
|wopisanje = Aus Bruchsteinen gemauert, von hohem Authentizitätsgrad und ortsgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
|}
== [[Camina]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Camina}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306767
|mjeno = Granitsockelstein eines ehemaligen Kruzifixes
|adresa = (Flurstück 181)
|NS = 51.25731
|EW = 14.44016
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Kreuzaufsatz fehlt, oben abgerundeter Stein ohne Beschriftung oder Gravur, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306768
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (Flurstück 70)
|adresa-sort =
|NS = 51.258625
|EW = 14.426589
|datum = 1860
|datum-sort = 1860
|wopisanje = Granit, regelmäßig bearbeiteter plattiger Granitstein, oben bogenförmig abgeschlossen, an der nach Süden weisender Schauseite ein im Umriss vertieft ausgehauenes Johanniterkreuz, von regionalgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz = Camina Steinkreuz II.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306769
|mjeno = Kreuzstein
|adresa = (Flurstück 70)
|adresa-sort =
|NS = 51.258717
|EW = 14.426764
|datum = 14. lětstotk
|datum-sort = 1350
|wopisanje = Granit, niedriger Block mit rechteckigem Querschnitt und abgeschrägter Kopfostseite, an Westseite eingekürztes Kreuz mit sich zur Kreuzung hin verjüngenden Kreuzbalken an Ostseite Ritzzeichnung eines linearen Kreuzes, schlecht sichtbar, von regionalgeschichtlicher Bedeutung
|wobraz = Camina Steinkreuz I.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09306770
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (Flurstück 185/1)
|NS = 51.25651
|EW = 14.44052
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Schmiedeeisernes Kruzifix auf [[Sandstein]]-[[Postament]] (mit Inschrift MDCCCCX bezeichnet), regionalgeschichtlich bedeutend
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253189
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (na kóncu smy směrGrünbusch)
|adresa-sort =
|NS = 51.256053
|EW = 14.424197
|datum = napisane 1892
|datum-sort = 1892
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, sorbische Inschrift, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – swjaty křiž 1 01.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253187
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (an der Straße von Luttowitz/Abzweig nach Camina)
|adresa-sort =
|NS = 51.251026
|EW = 14.425196
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Kamjenej – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253192
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Camina (Ortsmitte)
|adresa-sort =
|NS = 51.254633
|EW = 14.421111
|datum = napisane 1865
|datum-sort = 1865
|wopisanje = Schmiedeeisernes krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, mit Inschrift, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – křiž na nawsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253191
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Camina (na kóncu smy směrRadibor)
|adresa-sort =
|NS = 51.253550
|EW = 14.420993
|datum = napisane 1822
|datum-sort = 1822
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz = Kamjenej – swjaty křiž při Radworskim puću 3.jpg
|commonscat = Swjaty křiž w Kamjenej (1822)
}}
|}
== [[Cölln (Radibor)|Cölln]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Cölln}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300757
|mjeno = Denkmalschutzgebiet Ortslage Cölln
|adresa = Wjesna łučina
|NS = 51.22669
|EW = 14.38845
|datum =
|datum-sort =
|wopisanje = Denkmalschutzgebiet Ortslage Cölln
|wobraz =
|commonscat =
|Wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253100
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (am Ortsausgang, 500 m Richtung Schwarzadler)
|adresa-sort =
|NS = 51.230267
|EW = 14.377656
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Betkreuz auf Granitsockel, Kruzifix mit zwei weiteren Heiligen
|wobraz = Chelno – swjaty křiž při kružnym wobchadźe.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253099
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (zwischen Cölln und Galgenschänke)
|adresa-sort =
|NS = 51.225343
|EW = 14.397875
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix mit sorbischer Inschrift auf profiliertem Granitsockel
|wobraz = Chelno – swjaty křiž wuchodnje wsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253093
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = Wjesna łučina (der Haltestelle gegenüber)
|adresa-sort = Wjesna łučina 0
|NS = 51.226365
|EW = 14.389757
|datum = 1. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Verkehrshistorisch von Bedeutung, Granit
|wobraz = Chelno – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253092
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wjesna łučina (bei der Haltestelle)
|adresa-sort = Wjesna łučina 0
|NS = 51.226471
|EW = 14.389628
|datum = napisane 1880
|datum-sort = 1880
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, steinernes Betkreuz auf klassizistisch profiliertem Sockel, neben Christus zwei Figuren: Maria und vermutlich Johannes der Täufer, deutsche Inschrift wahrscheinlich Liedtext, renoviert 1973
|wobraz = WK-Cölln-Dorfaue.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253090
|mjeno = Scheune
|adresa = Wjesna łučina 8
|adresa-sort = Wjesna łučina 08
|NS = 51.226852
|EW = 14.386526
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Bruchsteinbau mit Durchfahrt, traufständig, von großer Wirkung auf den zentralen Anger, baugeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253091
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wjesna łučina 15 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.227045
|EW = 14.388370
|datum = napisane 1809 (Sockel)
|datum-sort = 1809
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, Kruzifix auf spindelförmigem Granitsockel, sorbische Aufschrift: „Chrysće Kralo škituj nas tón a wšón čas!“
|wobraz = Chelno – swjaty křiž Wjesna łučina 15.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253094
|mjeno = Domske z hródźu (Umgebinde)
|adresa = Wjesna łučina 19
|adresa-sort =
|NS = 51.226689
|EW = 14.390215
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Weitgehend original erhaltenes einziges Gebäude dieser Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Umgebinde, sehr niedrig, ausgemauert mit großem Überstand des Obergeschosses, Fachwerk
|wobraz = Domske z hródźu (Umgebinde) Dorfaue 19.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253097
|mjeno = Domske mit Oberlaube
|adresa = Wjesna łučina 20
|adresa-sort =
|NS = 51.226237
|EW = 14.388694
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk verputzt, baugeschichtlich von Bedeutung, in offener Bebauung, alter Baukörper erhalten, Giebelstellung zum Dorfplatz, Fenster gesprosst und in originaler Größe, Biberschwanzdeckung
|wobraz = Chelno – Wjesna łučina 20.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253098
|mjeno = Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny
|adresa = Wjesna łučina 20 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226619
|EW = 14.388611
|datum = napisane 1920
|datum-sort = 1920
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny, Granitstele mit Inschrift und Eisernem Kreuz
|wobraz = Chelno Wojerski pomnik 3.jpg
|commonscat = Kriegerdenkmal Cölln
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253095
|mjeno = Domske (nur vorderer Teil)
|adresa = Wjesna łučina 21
|adresa-sort =
|NS = 51.226527
|EW = 14.390579
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, eines der wenigen ursprünglich erhaltenen Gebäude im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Dachüberstand, mit später ausgemauerten Streben, Fenster gesprosst und in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253096
|mjeno = Seitengebäude
|adresa = Wjesna łučina 23
|adresa-sort =
|NS = 51.226419
|EW = 14.391011
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, im Ort selten gewordene Holzkonstruktion, baugeschichtlich von Bedeutung, Erdgeschoss massiv, Granitgewände
|wobraz = Chelno – Wjesna łučina 23.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300740
|mjeno = Kugelhaus (cyłkowny pomnik)
|adresa = Wojerowska 7
|adresa-sort = Wojerowska 07
|NS = 51.222357
|EW = 14.387895
|datum = 1932–1936
|datum-sort = 1936
|wopisanje = cyłkowny pomnik Kugelhaus ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Künstlervilla und Garteneinfriedung (siehe Obj. 09253085) sowie Villengarten (Gartendenkmal); künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, Gesamtkunstwerk Kugelhaus mit Garten
|wobraz = Kugelhaus von Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253085
|mjeno = Künstlervilla und Garteneinfriedung (jednotliwy pomnik k ID čo. 09300740)
|adresa = Wojerowska 7
|adresa-sort = Wojerowska 07
|NS = 51.222210
|EW = 14.388046
|datum = 1932–1936
|datum-sort = 1936
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Kugelhaus; künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung. Pittoresker Zentralbau mit vier Seiten-Turmansätzen, darüber [[Beton]]-Strahlenkranz und namengebendes Kugeldach, Architekt war Kurt Domschke (1889–1975, lernte bei Heinrich Tessenow in Berlin), innen ebenfalls jedes Detail selbst gearbeitet im Sinn eines [[Gesamtkunstwerk]]s.
|wobraz = Kugelhaus von Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253087
|mjeno = Domske
|adresa = Wojerowska 9
|adresa-sort = Wojerowska 09
|NS = 51.222849
|EW = 14.387737
|datum = Kern 1870; nach 1948
|datum-sort = 1870
|wopisanje = Künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, nach dem Zweiten Weltkrieg im Sinne der Formensprache der 1920er Jahre umgestaltete ehemalige Bäckerei, vielgestaltiges Dach, Sprossenfenster, Architekt: Kurt Domschke (1889–1975)
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09300741
|mjeno = Villa Domschke (cyłkowny pomnik)
|adresa = Wojerowska 10
|adresa-sort =
|NS = 51.222430
|EW = 14.389159
|datum = 1955
|datum-sort = 1955
|wopisanje = cyłkowny pomnik Villa Domschke ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Villa und Garteneinfriedung (siehe Obj. 09253086) sowie Villengarten (Gartendenkmal); künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung, Gesamtkunstwerk Villa Domschke mit Garten
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253086
|mjeno = Villa und Garteneinfriedung (jednotliwy pomnik k ID čo. 09300741)
|adresa = Wojerowska 10
|adresa-sort =
|NS = 51.222340
|EW = 14.388941
|datum = 1955
|datum-sort = 1955
|wopisanje = Einzeldenkmale der Sachgesamtheit Villa Domschke; korrespondierend mit dem gegenüberliegenden Kugelhaus vom gleichen Architekten, künstlerisch und baugeschichtlich von Bedeutung. Villa auf rechteckigem Grundriss, mit dominantem Okulusgiebel, zum Teil pittoreske Formen, Garteneinfriedung mit kunstvollem Tor, Architekt: Kurt Domschke (1889–1975), lernte bei Tessenow in Berlin, innen ebenfalls jedes Detail selbst gearbeitet – im Sinne der Idee des Gesamtkunstwerkes.
|wobraz = Landhaus in Cölln.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253088
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wojerowska 11 (napřećo)
|adresa-sort =
|NS = 51.223209
|EW = 14.387761
|datum = napisane 1794
|datum-sort = 1794
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, spindelförmiger Granitsockel und schmiedeeisernes Kreuz mit goldgefasstem Christus
|wobraz = WK-Cölln-B96-Abzweig-Radibor.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253210
|mjeno = Ehemalige Bäckerei mit Bestandteilen der technischen Ausstattung
|adresa = Wojerowska 26
|adresa-sort =
|NS = 51.225780
|EW = 14.385650
|datum = Vor 1850, Anbau später
|datum-sort = 1840
|wopisanje = Ortsgeschichtlich und technikgeschichtlich von Bedeutung. Gebäude mit weitgehend originalem und gutem Erhaltungszustand. Ebenfalls geschlossen erhaltenes Anwesen mit Nebengebäuden in Form eines Gehöftes. Zweigeschossiger Massivbau mit Krüppelwalmdach, Granitgewänden (überputzt), die von sonstigem Fassadenputz farbig abgesetzt sind, massiver straßenseitiger Eingangsvorbau, Granitpfeiler rechts und links der seitlichen Eingangstür, im Inneren noch Teile der ursprünglichen technischen Ausstattung erhalten (z. B. Backofen). Unterschutzstellung auf Anregung des Landratsamts Bautzen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253089
|mjeno = Domske z hródźu und drei Seitengebäude sowie Toreinfahrt, Taubenhaus und Betkreuz eines Bauernhofes
|adresa = Wojerowska 29
|adresa-sort =
|NS = 51.225460
|EW = 14.385479
|datum = Kern 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Große Einheitlichkeit, baugeschichtlich und ortsgeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung
|wobraz = Domske z hródźu und drei Seitengebäude sowie Toreinfahrt, Taubenhaus und Betkreuz eines Bauernhofes Hoyerswerdaer Straße 29.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Droben]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Droben}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305606
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 100 sowie vier Läufersteine
|adresa = (Flurstück 501)
|adresa-sort =
|NS = 51.296229
|EW = 14.399524
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 100 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie; zugehörig vier Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den Landesfarben grün-weiß/schwarz-weiß) sind noch schemenhaft erkennbar.
|Bild = Grenzstein 100 KS KP-01.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Lippitsch]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Lippitsch}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305597
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 96 sowie 12 Läufersteine
|adresa = (Flurstück 1139)
|adresa-sort =
|NS = 51.337179
|EW = 14.440763
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 96 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig 12 Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den jeweiligen Landesfarben KS – grün-weiß, KP – schwarz-weiß) sind erhalten.
|Bild = Grenzstein 96 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305602
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 97 sowie vier Läufersteine
|adresa = (Flurstück 1101)
|adresa-sort =
|NS = 51.326717
|EW = 14.432906
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 97 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig vier Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie.
|Bild = Grenzstein 97 KS KP.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305603
|mjeno = [[Liste der Sächsisch-Preußischen Grenzsteine|Sächsisch-Preußischer Grenzstein]]: Pilar Nr. 98
|adresa = (Flurstück 902/3)
|adresa-sort =
|NS = 51.320031
|EW = 14.425222
|datum = Nach 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 98 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie.
|Bild = Grenzstein 98 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304047
|mjeno = Rittergut und Gutspark Lippitsch (cyłkowny pomnik)
|adresa = Am Rittergut 1, 2, 3, 4, 5 (Mühlgasse 4, 6)
|adresa-sort =
|NS = 51.312955
|EW = 14.440093
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Lippitsch ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Herrenhaus (Nr. 1) und Brunnenschale im Park (siehe Obj. 09253237, gleiche Anschrift), Gutspark (Gartendenkmal) sowie südliches Wirtschaftsgebäude (Nr. 3 – bestehend aus Scheune und Wohnteil, westliches Wirtschaftsgebäude (Nr. 5 – bestehend aus Scheune und Wohnteil), nordwestliche Scheune (Nr. 4), nordwestliches Wirtschaftsgebäude (Mühlgasse 4, 6 – heute Wohnhaus), nordöstliches Gutsverwalterhaus (Nr. 2) und Reste der Einfriedungsmauer als Sachgesamtheitsteile; baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253237
|mjeno = Knježi dom (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304047)
|adresa = Am Rittergut 1
|adresa-sort =
|NS = 51.312508
|EW = 14.441516
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Lippitsch; Gebäude eineinhalbgeschossig, massiv, mit großen Fenstern (Winterfenster erhalten), mit prägendem Krüppelwalmdach und Freitreppe, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253237
|mjeno = Brunnenschale im Park (jednotliwy pomnik k ID čo. 09304047)
|adresa = Am Rittergut 1
|adresa-sort =
|NS = 51.312777
|EW = 14.441519
|datum = 2. połojca 18. lětstotk
|datum-sort = 1775
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Lippitsch
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Łupjanska Dubrawka]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Łupjanska Dubrawka}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253200
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (na kóncu wsy směr na Łupoj)
|adresa-sort =
|NS = 51.276018
|EW = 14.388613
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Wegestein (Ortsausgang Richtung Luppa).jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Łupoj]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Luppa}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253202
|mjeno = Pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny
|adresa = Łupoj (vor der Kirche)
|adresa-sort = Łupoj 0
|NS = 51.266660
|EW = 14.398684
|datum = po 1918
|datum-sort = 1920
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Łupoj Wojerski pomnik.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253201
|mjeno = [[Łupjanska cyrkej]]
|adresa = Łupoj
|adresa-sort = Łupoj 0
|NS = 51.266703
|EW = 14.399102
|datum = 1879
|datum-sort = 1879
|wopisanje = prosta žurłowa cyrkej z kwadratiskej wěžu na zapadźe, gotisierender Bruchsteinbau, 3/8-Chorschluss und Satteldach, bau- und wuznam za lokalne stawizny.
Evangelische Pfarrkirche. [[Neogotik|Neugotischer]] Bruchsteinbau, Ende 19. lětstotk, mit 3/8-Chorschluss und Satteldach, quadratischer Westturm mit Helmdach. Heller, einschiffiger Innenraum über vier Joche mit Kreuzrippengewölbe, die filigranen Rippen ziegelfarben gefasst. Im Westen tiefe Orgelempore aus Holz. Eule-Orgel von 1880.<ref name="Dehio">Barbara Bechter, Wiebke Fastenrath (Bearb.): ''[[Dehio-Handbuch]] der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1, Regierungsbezirk Dresden.'' Deutscher Kunstverlag, München / Berlin 1996, ISBN 3-422-03043-3, S. #.</ref>
|wobraz = Łupjanska cyrkej 1.JPG
|commonscat = Dorfkirche Luppa
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09304138
|mjeno = Knježi dom něhdyšeho ryćerkubła z wobhrodźenskej murju
|adresa = Luppa 1a
|adresa-sort = Luppa 01
|NS = 51.265215
|EW = 14.396917
|datum = 2. połojca 19. lětstotk
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Baugeschichtlicher und ortsgeschichtlicher Zeugniswert, ortsbildprägende Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Lutobč]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Lutobč}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253183
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (na kóncu wsy)
|adresa-sort =
|NS = 51.239438
|EW = 14.424643
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny
|wobraz = Lutobč – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253184
|mjeno = Domske z hródźu z hornjej łubju
|adresa = Při lódnicy 5
|adresa-sort =
|NS = 51.242080
|EW = 14.419973
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss und Giebel Fachwerk verbrettert, Dachüberstand, einziges im ursprünglichen Aussehen erhaltenes Wohnhaus mit Holzkonstruktion, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster in den Größen zum Teil verändert, Baukörper jedoch ursprünglich
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Měrkow]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Měrkow}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253185
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Wjesna 11 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.245492
|EW = 14.429607
|datum = napisane 1886
|datum-sort = 1886
|wopisanje = krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253208
|mjeno = Östliches Wohnstallhaus und Scheune über Eck
|adresa = Wjesna 12
|adresa-sort =
|NS = 51.245406
|EW = 14.430571
|datum = Türgewände bezeichnet mit 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Beide Gebäude Obergeschoss Fachwerk verbrettert, baugeschichtlich von Bedeutung, Dach erneuert
|wobraz = Östliches Wohnstallhaus und Scheune über Eck Dorfstraße 12.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253186
|mjeno = Domske z hródźu třistronskeho dwora
|adresa = Wjesna 14
|adresa-sort =
|NS = 51.245466
|EW = 14.431222
|datum = wokoło 1800
|datum-sort = 1800
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, Frackdach, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster originale Größe
|wobraz = Wohnstallhaus eines Dreiseithofes Dorfstraße 14.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Minakał]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Minakał}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09305596
|mjeno = Saksko-pruski měznik: Pilar čo. 95 sowie 19 Läufersteine
|adresa = (ležownosć 2162)
|adresa-sort =
|NS = 51.346220
|EW = 14.465148
|datum = po 1828
|datum-sort = 1829
|wopisanje = Siehe auch Sachgesamtheitsdokument – Obj. 09305644; vermessungsgeschichtlich und landesgeschichtlich von Bedeutung als Zeitdokument der historischen Grenzziehung zwischen Sachsen und Preußen nach dem Wiener Kongress 1815. Pyramidenstumpf (Grundmaß 53 × 53 cm) aus Granit mit gegenüberliegend eingemeißelter Nummer 95 und Landeskürzel K.P./ K.S. direkt auf der Grenzlinie, zugehörig 19 Läufersteine in unregelmäßigen Abständen auf der Grenzlinie. Reste der Farbfassung (gezackte Bordüren in den jeweiligen Landesfarben KS – grün-weiß, KP – schwarz-weiß) sind erhalten.
|Bild = Grenzstein 95 KS KP 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253239
|mjeno = Grabstätte von Einsiedel (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = (wuchodnje Minakała)
|adresa-sort =
|NS = 51.300508
|EW = 14.467926
|datum = 1905
|datum-sort = 1905
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; Gruftbau mit repräsentativer Eingangsfront mit Wappen und vorgelagerter dreistufiger Treppe, bau-, orts-, sozial- und kulturgeschichtlicher Wert. Eingang vorgezogen, Steinquadermauerwerk mit aufwändigem Wappen über geschweiftem Türbogen, profiliertes Traufgesims, auf dem Dach Kreuzaufsatz als Bekrönung Rundbau mit glattgeputzter Außenhaut, Stufen geschweift ansteigend.
|wobraz = Milkel Gruft.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253236
|mjeno = Křižny kamjeń
|adresa = (při wotbóčce do Drobow)
|adresa-sort =
|NS = 51.292280
|EW = 14.443660
|datum = 16./17. lětstotk
|datum-sort = 1600
|wopisanje = ze zadypanym malteskim křižom; wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Droben Steinkreuz I.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253235
|mjeno = Kamjentny křiž
|adresa = (při wotbóčce do Drobow)
|adresa-sort =
|NS = 51.292280
|EW = 14.443660
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = sewjerowuchodna ruka pobrachuje; wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Droben Steinkreuz II.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253225
|mjeno = Domske
|adresa = Hłowna 17
|adresa-sort =
|NS = 51.301431
|EW = 14.455620
|datum = 18. lětstotk, später überformt
|datum-sort = 1750
|wopisanje = Putzbau über T-förmigem Grundriss, Mansardwalmdach, womöglich ursprünglich zum Schlosskomplex gehörig, baugeschichtlich von Bedeutung
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253987
|mjeno = Torwächterhaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Hłowna 18
|adresa-sort =
|NS = 51.301340
|EW = 14.456247
|datum = wokoło 1720, pozdźišo přetwarjene
|datum-sort = 1720
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; eingeschossiges Wohnhaus, Mansarddach mit Gaupen, Winterfenster, Schlagläden, fungierte als Torhaus zum Park von Schloss Milkel, in diesem Zusammenhang von elementarer Bedeutung, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Winterfenster, Schlagläden, zum größten Teil originale Fenster, Biberschwanzdeckung.
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253227
|mjeno = Fara
|adresa = Cyrkwinska 6
|adresa-sort =
|NS = 51.298209
|EW = 14.458268
|datum = wokoło 1750
|datum-sort = 1750
|wopisanje = masiwna, dwuposchodowa fara mit steilem Walmdach, Resten von Putzgliederung und profiliertem Granitportal, wuznam za lokalne stawizny und weitgehend ursprünglich erhalten, alte Biberschwanzdeckung, Winterfenster
|wobraz = Pfarrhaus Kirchstraße 6.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253230
|mjeno = Wobhrodźenska murja
|adresa = Cyrkwinska 6 (napřećo)
|adresa-sort =
|NS = 51.298140
|EW = 14.458474
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Feldsteinmauer, straßenbildprägend von Bedeutung
|wobraz = Einfriedungsmauer Kirchstraße 6 (gegenüber).jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253228
|mjeno = [[Minakałska cyrkej|Minakałska cyrkej z kěrchowom a wobhrodźenjom]], ćěłownja (ehemaliges Grufthaus), pomnik za padnjenych Prěnjeje swětoweje wójny a štyri narowne kamjenje
|adresa = Cyrkwinska 8
|adresa-sort =
|NS = 51.297947
|EW = 14.457929
|datum = 1857 (naslědnica staršeje cyrkwje); 19. lětstotk (ćěłownja); 17./18. lětstotk (narowne kamjenje); po 1918 (wojerski pomnik)
|datum-sort = 1857
|wopisanje = Neugotische Saalkirche, von Strebepfeilern umgebener Putzbau mit Rundbogenfenstern, eingezogener dreiseitig geschlossener Chor, Anbauten an Nord- und Ostseite, Satteldach, massiver quadratischer Westturm, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Kanzelaltar von 1686, Kriegerdenkmal 1. Weltkrieg: sich verjüngender, frei stehender Pfeiler mit Soldatenhelm.<ref group="Ausführlich">Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler, Sachsen, Band 1:<br />Evangelische Pfarrkirche. Neugotische Saalkirche, Anfang 14. lětstotk, nach einem Brand 1550 neu erbaut, 1616 erweitert, 1744, 1827 und 1838 umfassende Reparaturarbeiten, 1857 Neubau unter Einbeziehung älterer Teile, 1890 innen erneuert. Von Strebepfeilern umgebener Putzbau mit Rundbogenfenstern, eingezogenem dreiseitig geschlossenem Chor sowie Anbauten an der Ost- und Nordseite, Satteldach. Massiver quadratischer Westturm, das Glockengeschoss mit abgeschrägten Ecken, abgeknicktes Helmdach. Turm und Westfassade mit Lisenen und Rundbogenfriesen gestaltet. Der Innenraum mit flacher, durch ein schmales Gesims abgesetzter Putzdecke. Eingeschossige, schlicht gefasste Holzemporen an drei Seiten. An der Nordseite des Chores Logen mit Rundbogen- und Segmentbogenfenstern sowie Buntglasfenster mit den Evangelisten umgeben von Weinreben, 2. połojca 19. lětstotk, bezeichnet mit „W. Franke“.<br />Ausstattung: Prächtiger, weiß-gold gefasster Kanzelaltar aus Holz, bezeichnet mit 1686. Neben der Altarmensa große rankengeschmückte Konsolen mit Putten, auf denen Postamente mit Säulen stehen. Dazwischen die Kanzel, gestützt von einem mit reichem Rankenwerk umgebenen Engel, der Kanzelkorb mit Hochrelief, Darstellung der Dreifaltigkeit, seitlich der Kanzel kräftige Festons. Über der rundbogigen Kanzeltür mit Muschel ein Rankenfries sowie ein abschließendes, sich über den Säulen verkröpfendes Gesims und seitliche Anschwünge. Neben den Säulen Petrus und Paulus mit reich drapierten Gewändern. Der Giebel des Altars mit einer ovalen Bildtafel mit der Geburt Christi, umrahmt von reichem Rankenwerk. Seitlich, über den Säulen, zwei Engel mit Palmenzweigen. Auf dem abschließenden Rundgiebel ein Kruzifix und zwei Putten. Weiß-gold gefasste Holzkanzel, 18. lětstotk, auf einer Säule ruhende Kuppa mit Blattranken bemalt, der Deckel mit einer großen stilisierten Blüte. Schuster-Orgel von 1950. Großes Sandstein-Epitaph für Johann von Ponickau († 1721), über einem Sockel mit Wappen eine große Schriftkartusche mit Ranken, auf seitlichen Postamenten zwei gefasste weibliche Holzfiguren, Ecclesia und Fortitudo. Auf dem abschließenden Segmentgiebel eine bewegte Chronosfigur und zwei trauernde Putten.<br />An den Außenwänden Sandstein-Grabmal der Katharina von Schreibersdorf († 1604), Relief einer betenden Frau mit Haube und Umhang. Denkmal des Joseph von Gersdorf (?, † 1608), ganzfiguriges Relief eines Ritters. Denkmal des Heinrich von Gersdorf († 1628), Ritter in vollständiger Rüstung mit Feldbinde. Denkmal des Melchior von Löben († 1617), vor einer angedeuteten Nische mit Rankenwerk Ritter in prächtiger Rüstung mit Feldbinde, seitlich Wappen, halbkreisförmiger Aufsatz mit Inschrift.</ref>
|wobraz = Kirche Milkel 2.JPG
|commonscat = Kirche Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253232
|mjeno = Domske
|adresa = Klukšanska 7
|adresa-sort =
|NS = 51.297364
|EW = 14.458432
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Obergeschoss und Giebel Fachwerk, stattlicher Baukörper mit Krüppelwalmdach, baugeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung, alte Biberschwanzdeckung, Fenster originale Größe, Fachwerk aufgebrettert, wahrscheinlich wärmegedämmt
|wobraz = MilkerKlixer7.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253233
|mjeno = Gräflich Einsiedelsche Beschlag-Schmiede
|adresa = Klukšanska 9a
|adresa-sort =
|NS = 51.297181
|EW = 14.459502
|datum = napisane 1860
|datum-sort = 1860
|wopisanje = Putzbau mit überstehendem Satteldach, schmalem Vorbau und rhythmisierenden Fenstern mit Rundbogenabschluss, Steinwappen über Tür, ortshistorisch von Bedeutung
|wobraz = Gräflich Einsiedelsche Beschlag-Schmiede Klixer Straße 9a.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09303227
|mjeno = Rittergut und Gutspark Milkel (cyłkowny pomnik)
|adresa = Minakałski hród1, 1a, 1b (Zum Rittergut 2; Hauptstraße 18)
|adresa-sort =
|NS = 51.299929
|EW = 14.460213
|datum = 16. lětstotk (ryćerkubło); wokoło 1720 (přetwar); spočatk 1840tych lět (park)
|datum-sort = 1550
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Milkel ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Schloss, zwei Kavaliershäuser und zwei Toranlagen sowie Brunnen (siehe Obj. 09253240, gleiche Anschrift), Grabstätte von Einsiedel als Gruftbau (siehe Obj. 09253239), Torwächterhaus (siehe Obj. 09253987, Hauptstraße 18), Gesindehaus (siehe Obj. 09253226, Zum Rittergut 2) sowie englischer Landschaftspark einschließlich sogenannter „ornamented farm“ und einzelner Eiche als Rest einer ehemaligen Allee (Gartendenkmal); orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Eiche als Rest einer ehemaligen Allee (Flurst. 1760/1).
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark 01 ies.jpg
|commonscat = Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = [[Minakałski hród]] (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Minakałski hród 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.299789
|EW = 14.460753
|datum = 16. lětstotk
|datum-sort = 1550
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Stattlicher elfachsiger Bau mit dreiachsigem, giebelbekrönten Mittelrisalit, Mansarddach mit zwei runden dreigeschossigen Flankentürmen mit Kuppeldach, zweiarmige Freitreppe mit elegantem Schwung, korrespondierend mit dem Balkon der Beletage, Rückseite mit Loggia ([[Renaissance]]-Zitat, 19. lětstotk), Souterrain mit Brunnenbecken und Maske
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark+Schloss 01 ies.jpg
|commonscat = Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Zwei Kavaliershäuser (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Minakałski hród 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.300243
|EW = 14.460348
|datum = wokoło 1720
|datum-sort = 1720
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung. Nebengebäude zweigeschossig mit Walmdächern und Fledermausgaupen.
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Kavaliershaus 02 ies.jpg
|commonscat = Kavaliershaus Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Zwei Toranlagen (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Minakałski hród 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.301199
|EW = 14.456331
|datum = wokoło 1920
|datum-sort = 1920
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; orts-, bau-, sozial- und kulturgeschichtlich von Bedeutung
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark - Brandenburger Tor 02 ies.jpg
|commonscat = Toranlagen Schloss Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253240
|mjeno = Studnja, móst a šěsć postawow z pěskowca (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Minakałski hród 1, 1a, 1b
|adresa-sort =
|NS = 51.300271
|EW = 14.459866
|datum = 18. lětstotk (postawy); 1917 (móst)
|datum-sort = 1750
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Minakałske ryćerkubło; wuznam za lokalne, twarske, socialne a kulturne stawizny, sechs Sandsteinskulpturen, Sichtachse im Park betont
|wobraz = Radibor Milkel - Schloß Milkel - Schlosspark - Sandsteinbrücke 02 ies.jpg
|commonscat = Schlosspark Milkel
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253231
|mjeno = Pokutnej křižej
|adresa = K wulkemu hatej 1 (napřećo)
|adresa-sort =
|NS = 51.297248
|EW = 14.457886
|datum = 15.–17. lětstotk
|datum-sort = 1500
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz = Radibor Milkel Steinkreuz 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253226
|mjeno = Gesindehaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227)
|adresa = Zum Rittergut 2
|adresa-sort =
|NS = 51.299002
|EW = 14.459479
|datum = 18. lětstotk
|datum-sort = 1750
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkel; stattliches, zweigeschossiges massives Wohnhaus mit steilem, dominanten Krüppelwalmdach mit Fledermausgaupen, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny, alte Biberschwanzdeckung
|wobraz = Gesindehaus (jednotliwy pomnik k ID čo. 09303227) Zum Rittergut 2.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Miłkecy]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Miłkecy}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253025
|mjeno = Domske statoka
|adresa = Miłkecy 2
|adresa-sort = Miłkecy 02
|NS = 51.230616
|EW = 14.364104
|datum = 2. połojca 18. lětstotka
|datum-sort = 1775
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk, Giebel verbrettert, Dachüberstand, weitgehend original erhalten, einziges erhaltenes Beispiel seiner Art im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster in originaler Größe, bis 2012 irrtümlich unter Nummer 4 in der Denkmalliste
|wobraz = Miłkecy – domske čo 2.jpg
|commonscat =
|Wikidata = Q49410742
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253023
|mjeno = Wohnmühlenhaus, Schneidemühle und Wirtschaftsgebäude mit Hakengrundriss eines Mühlengehöfts
|adresa = Miłkecy 14
|adresa-sort =
|NS = 51.231406
|EW = 14.361105
|datum = 1. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Mühlenwohnhaus Obergeschoss Fachwerk verbrettert, Dachgaupen, Erdgeschoss Granitgewände, kleines Wirtschaftsgebäude: massiv, mit Resten von Putzgliederung, baugeschichtlich, ortsgeschichtlich und technikgeschichtlich von Bedeutung, Wohnhaus mit alter Biberschwanzdeckung
|wobraz = Milkwitz 2008.jpg
|commonscat = Milkwitzer Mühle
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253022
|mjeno = Rittergut und Gutspark Milkwitz (cyłkowny pomnik)
|adresa = Miłkecy 17, 18, 19, 20, 21, 21a, 22, 23, 24, 25, 26
|adresa-sort =
|NS = 51.231073
|EW = 14.358764
|datum = wokoło 1900 (im Kern wahrscheinlich älter)
|datum-sort = 1900
|wopisanje = cyłkowny pomnik Rittergut Milkwitz ze slědowacymi jednotliwymi pomnikami: Brücke und Einfriedungsmauer sowie Haustür am ehemaligen Herrenhaus Nr. 26 (siehe Obj. 09301687, gleiche Anschrift), Gutspark (Gartendenkmal) sowie folgenden Sachgesamtheitsteilen: Herrenhaus Nr. 26, vier ehemaligen Wirtschaftsgebäude Nr. 18, 22, 23/24, 25, zwei Stallgebäude Nr. 19, 21a und zwei ehemalige Kavaliershäuser Nr. 20, 21 einer weitgehend authentisch erhaltenen Anlage um einen rechteckigen Wirtschaftshof; baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny.
* Herrenhaus mit originaler zweiflügeliger Haustür (Einzeldenkmal), Gebäude tot saniert.
* Stallgebäude Nummer 19 mit originaler Kubatur und Proportionen, innen zwei Reihen originale schmiedeeiserne Säulen erhalten, preußische Kappen, Bruchsteinmauerwerk verputzt mit zum Teil großflächigen Ziegelausfüllungen, hofseitig Schüttöffnungen im Dachgeschoss, umlaufendes Ziegelprofil (Gurtband) über Erdgeschoss, Granitsockel, teilweise hofseitig veränderte Öffnungen.
* Kavaliershäuser (Nummer 20, 21) an jeweilige Stallgebäude unmittelbar baulich angeschlossen, quadratischer Grundriss, Zeltdach
* Park (Gartendenkmal): mit historischem Baumbestand, durch Brücke (Einzeldenkmal) mit kleiner kreisrunder Insel verbunden (diese lt. Auskunft von Landratsamt Bautzen/Untere Denkmalschutzbehörde ehemaliger Standort einer mittelalterlichen Wasserschlossanlage)
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09301687
|mjeno = Móst a wobhrodźenska murja (jednotliwy pomnik k ID čo. 09253022)
|adresa = Miłkecy 26
|adresa-sort =
|NS = 51.231117
|EW = 14.359006
|datum = wokoło 1900 (wobhrodźenje)
|datum-sort = 1900
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut; baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Originale zweiflügelige Haustür, Holz, reich ornamentiert mit schmiedeeisernen Fenstervergitterungen, [[jugendstil]]ig
|wobraz =
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09301687
|mjeno = Durje pŕi něhdyšim knježim domje čo. 26 (jednotliwy pomnik k ID čo. 09253022)
|adresa = Miłkecy 26
|adresa-sort =
|NS = 51.230623
|EW = 14.358095
|datum = wokoło 1900
|datum-sort = 1900
|wopisanje = jednotliwy pomnik cyłkowneho pomnika Rittergut Milkwitz; wuznam za lokalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Chasow]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Chasow}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253182
|mjeno = Chasowske ryćerkubło; Herrenhaus und ein Wirtschaftsgebäude des ehemaligen Gutshofes
|adresa = Chasow 1, 1a
|adresa-sort = Chasow 01
|NS = 51.250992
|EW = 14.368147
|datum = napisane 1804 (Herrenhaus); um 1850 (Wirtschaftsgebäude)
|datum-sort = 1804
|wopisanje = Ortsbildprägende Anlage, baugeschichtlich und wuznam za lokalne stawizny. Herrenhaus mit Mansarddach, verputzt, Wirtschaftsgebäude in Bruchstein mit Krüppelwalmdach und Granitgewänden.
Ehemaliges Rittergut (Nummer 1/1a). Herrenhaus, bezeichnet mit 1804. Stattlicher zweigeschossiger Barockbau mit Mansardwalmdach, die schlichte Putzfassade mit flachem dreiachsigem Mittelrisalit. Zweigeschossiges Wirtschaftsgebäude mit Krüppelwalmdach, um 1850.<ref name="Dehio" />
|wobraz = Chasowski hród 1.JPG
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253181
|mjeno = Domske z hródźu mit integriertem Wirtschaftsteil
|adresa = Chasow 26
|adresa-sort =
|NS = 51.250574
|EW = 14.366818
|datum = 2. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1875
|wopisanje = Einziges, im ursprünglichen Aussehen erhaltenes Haus in Holzbauweise im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Obergeschoss Fachwerk, Fenster im Obergeschoss gesprosst und in originaler Größe, Erdgeschoss geringfügig verändert
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Čorny Hodler]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Čorny Hodler}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253180
|mjeno = Domske, zwei Seitengebäude und Scheune eines Vierseithofes, mit intakter Hofpflasterung und Torbogen
|adresa = Čorny Hodler 9
|adresa-sort =
|NS = 51.237761
|EW = 14.370979
|datum = 1. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Domske w hornim poschodźe Fachwerk verputzt, ein Seitengebäude mit hölzernem Treppenaufgangm, Struktur von großer Seltenheit im nördlichen Landkreis, baugeschichtlich und wirtschaftsgeschichtlich von Bedeutung, Fenster des Wohnhauses in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== [[Stróžišćo]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Stróžišćo}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253019
|mjeno = Swjaty křiž z wobhrodźenjom
|adresa = (wotbóčka do Stróžišća)
|adresa-sort =
|NS = 51.222580
|EW = 14.340274
|datum = při podstołpje napisane 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = wuznam za regionalne stawizny, profilierter Granitsockel mit sorbischer Inschrift gold und schwarz gefasstes Betkreuz, Kreuzenden mit Blattornament, Pietà unten mit weiterer Figur, gerahmt von ionischen Halbsäulen, darüber zwei Putti, schmiedeeiserner Einfriedung, do 2012 mylnje pod Miłkecami w lisćinje
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž při pomniku 2.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253018
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (200 m južnje Stróžišća)
|adresa-sort =
|NS = 51.224163
|EW = 14.342970
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny, zornowc
|wobraz = Stróžišćo – kamjentny pućnik.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253017
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = (na kóncu Stróžišća, Richtung Sandhocken)
|adresa-sort =
|NS = 51.225910
|EW = 14.348395
|datum = napisane 1869
|datum-sort = 1869
|wopisanje = Goldgefasstes krucifiks na profilowanym podstołpje ze zornowca, wuznam za regionalne stawizny, Inschrift: „Anna Wosky“ und „1869“, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž wuchodnje wsy.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09252234
|mjeno = Křižny kamjeń
|adresa = (při puću ze Smochćic do Łahowa)
|adresa-sort =
|NS = 51.221696
|EW = 14.342544
|datum = pózdni srjedźowěk
|datum-sort = 1475
|wopisanje = Spätmittelalterlicher Stein mit Maltheserkreuz, wuznam za lokalne stawizny, mit Malteserkreuz (Kreuzstein 48, als Bodendenkmal erfasst), bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – křižny kamjeń.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253020
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Stróžišćo 1 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226355
|EW = 14.345209
|datum = Sockel bezeichnet mit 1884
|datum-sort = 1884
|wopisanje = Kruzifix auf 2 m hohem, profilierten Granitsockel, Inschrift sowie Dreieck „JHS“, wuznam za regionalne stawizny, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž čo 1.jpg
|commonscat =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253021
|mjeno = Swjaty křiž
|adresa = Stróžišćo 2 (blisko)
|adresa-sort =
|NS = 51.226436
|EW = 14.345509
|datum = napisane 1801
|datum-sort = 1801
|wopisanje = drjewjany krucifiks an der Wohnhauswand des Vierseithofes, Christus mit Dornenkrone, wuznam za regionalne stawizny, Christusfigur stammt vom Betkreuz am Feldweg südöstlich des Ortes, mit späterem Holzkreuz, bis 2012 irrtümlich unter Ortsteil Milkwitz in der Denkmalliste
|wobraz = Stróžišćo – swjaty křiž čo 2.jpg
|commonscat =
}}
|}
== [[Hat (Radwor)|Hat]] ==
{{All Coordinates|pos=right|section=Hat}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253224
|mjeno = Domske z hródźu z integrowanej bróžnju
|adresa = Rudźanska 6
|adresa-sort =
|NS = 51.303979
|EW = 14.457159
|datum = 1. połojca 19. lětstotka
|datum-sort = 1825
|wopisanje = Obergeschoss Fachwerk verbrettert, Schmalseite verputzt, alter Dachstuhl, einziges, weitgehend ursprünglich erhaltenes Haus mit Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich von Bedeutung, Fenster gesprosst und in originaler Größe
|wobraz =
|commonscat =
|wikidata =
}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253241
|mjeno = Wopon
|adresa = Zum Alten Vorwerk 2
|adresa-sort =
|NS = 51.305648
|EW = 14.461047
|datum = 18. lětstotk
|datum-sort = 1750
|wopisanje = wuznam za lokalne stawizny
|wobraz =
|commonscat =
|wikidata =
}}
|}
== Ehemalige Denkmäler ==
=== Ehemaliges Denkmal ([[Grünbusch]]) ===
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253188
|ehemalig = 1
|mjeno = Kamjentny pućnik
|adresa = (Gemarkung Camina, Flurstück 71)
|adresa-sort =
|NS = 51.256691
|EW = 14.427116
|datum = 19. lětstotk
|datum-sort = 1850
|wopisanje = wuznam za wobchadne stawizny.
Zwischen April und September 2017 aus der Denkmalliste gestrichen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
=== Ehemaliges Denkmal (Luttowitz) ===
{{Lisćina pomnikow Sakska (hłowa tabulki)}}
{{Lisćina pomnikow Sakska (linka tabulki)
|ID = 09253207
|ehemalig = 1
|mjeno = Östliches Seitengebäude eines Bauernhofes
|adresa = Radworska 3
|adresa-sort =
|NS = 51.239697
|EW = 14.420023
|datum = wokoło 1850
|datum-sort = 1850
|wopisanje = Mit Ausgedinge, Obergeschoss Fachwerk, Hofseite und Giebel verbrettert, Krüppelwalmdach, zusammen mit Haus Am Eiskeller 5 das einzige erhaltene Gebäude mit unveränderter Holzkonstruktion im Ort, baugeschichtlich und straßenbildprägend von Bedeutung.
Zwischen 2017 und 2019 abgebrochen.
|wobraz =
|commonscat =
}}
|}
== Tabellenlegende ==
{{Legende Kulturdenkmal Sachsen}}
== Anmerkungen ==
{{Rechtliche Hinweise für die sächsischen Denkmallisten}}
== Ausführliche Denkmaltexte ==
<references group="Ausführlich" />
== Quellen ==
* [[Denkmalliste|Denkmalschutzliste]] des Landesamtes für Denkmalpflege Sachsen, Stand vom 15. April 2014
* [https://cardomap.idu.de/lrabz/LRABZ.aspx?permalink=1dlzqXE3 Geoportal des Landkreises Bautzen], abgerufen am 27. Juni 2017
* {{Denkmalliste Sachsen Quelle}}, abgerufen am 1. September 2024
== Nóžki ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Cultural heritage monuments in Radibor|Kulturne pomniki w Radworju}}
{{Kulturne pomniki w Budyskim wokrjesu}}
<!--
[[Kategorija:Lisćina kulturnych pomnikow|Radwor]]
[[Kategorija:Radwor|!]]-->
a8xino4phubwzldbl79lfwt9e6bqhb1