Wikipedija hsbwiki https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Specialnje Diskusija Wužiwar Diskusija z wužiwarjom Wikipedija Wikipedija diskusija Dataja Diskusija k dataji MediaWiki MediaWiki diskusija Předłoha Diskusija k předłoze Pomoc Pomoc diskusija Kategorija Diskusija ke kategoriji TimedText TimedText talk Modul Modul diskusija Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 10496 392488 392265 2026-09-13T17:49:14Z Gumideck 12564 wotkaz 392488 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno němske=Steinigtwolmsdorf |mjeno serbske=Wołbramecy |genitiw=Wołbramec |šěrina=51/04 |dołhota=14/21 |karta=Steinigtwolmsdorf in BZ.svg |region-ISO=DE-SN |gmejnske čisło=14625590 |wysokosć=394 |póstowe čisło=01904 |předwólba=035951 |adresa=Am Markt 1<br />01904 Steinigtwolmsdorf |webstrona=[http://www.steinigtwolmsdorf.com/ steinigtwolmsdorf.com] |wjesnjanostka=Kathrin Gessel |strona=CDU |wobraz=Steinigtwolmsdorf, center - d.jpg |wopis wobraza=Nawjes z radnicu }} '''Wołbramecy'''<ref>{{Jakubaš|419}}</ref> ({{wrěči|de}} ''Steinigtwolmsdorf'') su [[Hornja Łužica|hornjołužiska]] wjes a gmejna w [[Wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] na juhowuchodźe [[Sakska|Sakskeje]], při samej mjez z [[Čěska|Čěskej]]. == Mjeno == Němske mjeno lěsneho łanowca woznamjenja něšto podobne kaž „sydlišćo Wołbrama na kamjentnej pódźe“.<ref>{{Meschgang1973|133}}</ref> == Stawizny == Hłowne sydlišćo Wołbramecy je so wokoło lěta [[1250]] załožiło; prěnje historiske naspomnjenje jako knježe sydło ''Stenycht Wolfersdorff'' běše pak hakle w lěće [[1442]].<ref name="HOV">{{HOV|Steinigtwolmsdorf|Wołbramecy}}</ref> == Geografija == Wołbramecy leža we wuchodnym dźělu Sakskeje na teritoriju Hornjeje Łužicy a na samym juhu Budyskeho wokrjesa. Su něhdźe 12 kilometrow sewjerowuchodnje [[Neustadt in Sachsen|Neustadta]], sydom kilometrow sewjernje čěskeje [[Lobendava|Lobendavy]], 16 kilometrow juhowuchodnje [[Biskopicy|Biskopic]] a něhdźe 19 kilometrow juhozapadnje wokrjesneho města [[Budyšin]]a. Južna hranica gmejny je zdobom čěsko-němska statna hranica a zhromadnje ze zapadnej gmejnskej hranicu tež historiska hranica Hornjeje Łužicy. Cyłkowna přestrjeń gmejny wučinja 18,03 km². Na juhu mjezuje z čěskimaj gmejnomaj [[Lobendava]] (wjesny dźěl [[Severní]]) a [[Lipová u Šluknova|Lipová]] (wjesny dźěl [[Liščí]]), na wuchodźe ze [[Załom]]jom (gmejnski dźěl [[Wernarjecy]]) a z městom [[Šěrachow-Korzym]] (měšćanski dźěl [[Nowy Šěrachow]]), na sewjeru z městom [[Wjelećin]]om (měšćanskej dźělej Wjelećin a [[Tućicy]]), na sewjerozapadźe z gmejnu [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcu]] a na zapadźe z městom [[Neustadt in Sachsen]] (měšćanski dźěl [[Berthelsdorf (Neustadt in Sachsen)|Berthelsdorf]]).<ref name="DTK">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html|title=Sachsen: Ortsteile|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-28|language=němsce}}</ref> Geomorfologisce słuša cyły teritorij gmejny k [[Łužiske hory|Łužiskim horam]]. Najwyši dypk je [[Motydłowska wyšina]] (504&nbsp;m) a dalše wuznamne dypki su [[Hutberg (Wołbramecy)|Hutberg]] (503&nbsp;m), [[Grenzberg]] (480&nbsp;m), [[Mannsberg]] (464&nbsp;m), [[Vogelberg]] (462&nbsp;m), [[Sydom lipow]] (454&nbsp;m), [[Höllenhübel]] (451&nbsp;m), [[Steinberg (Wołbramecy, 445 m)|Steinberg]] (445&nbsp;m), [[Cyrkwinska hora]] (431&nbsp;m) a druhi [[Steinberg (Wołbramecy, 392 m)|Steinberg]] (392&nbsp;m).<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-28|language=němsce}}</ref> Typiska kamjenizna je [[granodiorit]]. We Wołbramecach jewitej so předewšěm małozornaty dwubłyšćinkaty granodiorit a mjenje srjedźozornateho łužiskeho granodiorita. Na mnohich městnach namakaja so žiłki [[dolerit]]a a dale wustupuja na přikład [[hornowc]], [[amfibolit]] abo [[šěrawc]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=6b219458-1432-4dac-a194-5814320dac2c|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-17|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a dale zastupjene su tež parabruna póda, regosol, glej abo [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-17|language=němsce}}</ref> Cyła gmejna słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a tuž [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwuznamniša rěka je [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]], do kotrejež wuliwa so wotprawa Wołbramečanska rěčka. Do wuchodneho směra ćečetej Kaltbach a Steinbergwasser, kotrejž słušatej k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]]. Teritorij gmejny leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. Zapadna kroma gmejny słuša k lěsnej kónčinje [[Hohwald]].<ref name="DTK" /> == Wobydlerstwo == Ličba wobydlerjow gmejny ma trajnje spadowacu tendencu. Samostatne Wołbramecy docpěchu maksimalnu ličbu wobydlerjow hnydom po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] dla přesydlencow; w lěće 1950 mějachu 2720&nbsp;wobydlerjow, w lěće 1990 pak jenož hišće 2011&nbsp;wobydlerjow. Po zagmejnowanju Rynarja a Motydła stupaše ličba wobydlerjow na 3571 (lěto 2000), spadny pak wot toho časa na 2717 (31.&nbsp;decembra 2023).<ref name="HOV" /> Po censusu 2022 wučini přerězna staroba wobydlerjow tehdy 50,3&nbsp;lět, při čimž docpě pola žonow 51,3&nbsp;lěta a pola mužow 49,3&nbsp;lěta. K ewangelskemu wuznaću wuznawachu so 42,7&nbsp;% wobydlerjow (w lěće 2011 bě jich 52,1&nbsp;%) a katolskemu 2,7&nbsp;% (w lěće 2011 bě jich 2,8&nbsp;%).<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20200514234546/https://ergebnisse.zensus2011.de/|publisher=Statistische Ämter des Bundes und der Länder|title=Zensus 2011: Steinigtwolmsdorf|accessdate=2017-10-21|laguage=německy}}</ref><ref name="Zensus2022">{{Cite web|url=https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_steinigtwolmsdorf.pdf|title=Bevölkerung, Haushalte, Familien und deren Wohnsituation am 15. Mai 2022. Gemeinde Steinigtwolmsdorf|publisher=Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen|accessdate=2025-08-30|language=německy}}</ref> == Zajimawostki == * šulski muzej * cyrkej Wołbramecy z lěta 1861 * najmjeńša chěža ze stołom w [[Rynar]]ju * lipa Birkgutlinde, na 550 lět stara, wobjim zdónka 8,15 m * wjes [[Motydło]], najwyše ležace sydlišćo Hornjeje Łužicy z wjele [[Chěža ze stołom|chěžemi ze stołom]] == Gmejnske dźěle == K Wołbramečanskej gmejnje słušeja wjesne dźěle Wołbramecy, [[Rynar]] (wot 1995) a [[Motydło]] (wot 1999).<ref name="ortsteile">{{Cite web|url=https://www.lds.sachsen.de/kommunal21/?art_param=339&NR_KRS=14625|title=Gemeindeverzeichnis. Landkreis Bautzen|publisher=Landesdirektion Sachsen|accessdate=2025-08-28|language=němsce}}</ref> == Politika == Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 1|52 (Budyšin 1)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]]. == Wobchad == Gmejna leži při zwjazkowej dróze [[Zwjazkowa dróha B 98|B 98]] [[Biskopicy]]–[[Wopaka]]. Najbliše dwórnišćo je [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]]-wuchod při železniskej čarje Drježdźany–Žitawa. == Literatura == * {{WdH|12|196sl}} == Nóžki == <references /> == Wotkazaj == {{Commonscat|Steinigtwolmsdorf|Wołbramecy}} * {{HOV|Steinigtwolmsdorf|Wołbramecy}} {{Wokrjes Budyšin}} [[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]] [[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Gmejna w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy|!]] [[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1442]] 91uum06khvxq174fh5jyi4e3as6v3r7 0 15134 392499 391072 2026-09-14T05:33:27Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 392499 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik rostlina |mjeno=Wokołkowe rostliny |wobraz=Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg |wopis wobraza=Ilustracija [[anis]]a (''Pimpinella anisum'')(Koehler 1887) |wulkosć=250px |klasa0=[[Eudikotyledony]]<br />[[Jadrowe eudikotyledony]] |podklasa0=[[Asteridy]]<br />[[Euasteridy II]] |porjad=(Apiales) |swójba=Wokołkowe rostliny (Apiaceae) |wědomostne mjeno=Apiaceae Umbelliferae ''nom.cons.'' |slědźer=[[John Lindley|Lindl.]] |lěto= }} '''Wokołkowe rostliny''' (''Apiaceae'', prjedy ''Umbelliferae'') su swójba symjencowych rostlinow (''Spermatophytina''). == Systematika == [[Takson#Synonymy|Synonymy]] za Apiaceae Lindl. su Actinotaceae A.I.Konstant. & Melikyan, Ammiaceae Bercht. & J.Presl, Angelicaceae Martinov, Daucaceae Martinov, Ferulaceae Sacc., Saniculaceae Bercht. & J. Presl, Umbelliferae Juss., nom. cons. <ref name="GRIN">[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?77 Zapisk při GRIN.]</ref>. Sotrowski taxon wokołkowych rostlinow znutřka porjada [[Apiales]] je skupina z [[Klebsamengewächse|Pittosporaceae]], [[Araliaceae]] a [[Myodocarpaceae]]. <ref name="APG">[http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/orders/apialesweb.htm#Apiales APG-strona wo Apiales]</ref> Swójba wobsahuje něhdźe 434 [[ród (biologija)|rodow]] <ref name="GRIN"/> z něhdźe 3780 [[družina (biologija)|družinami]]. Swójba so z lěta 2010 hižo jenož do třoch podswójbow rozrjaduje.<ref name="Magee et al. 2010">Anthony R. Magee, Carolina I. Calviño, Mei (Rebecca) Liu, Stephen R. Downie, Patricia M. Tilney & Ben-Erik van Wyk: ''New tribal delimitations for the early diverging lineages of Apiaceae subfamily Apioideae'', W: ''Taxon'', 59 (2), 2010, S. 567–580: [https://web.archive.org/web/20120118120524/http://www.life.illinois.edu/downie/Tribal_Delimitations.pdf PDF-Online.]</ref> [[Dataja:Flannel Flower Henry Head2 email.jpg|miniatur|''[[Actinotus helianthi]]''.]] * [[Mackinlayoideae]] Plunkett & Lowry su zwjetša wodrjewjace rostliny. Najwjetše družiny rostu w regionach wokoło južneho Pacifika, ród ''Centella'' předewšěm w Južnej Africe. Eksistuje šěsć rodow ze 67 družinami <ref name="PlunkettEtAl2004"> Gregory M. Plunkett, G. T. Chandler, P. P. Lowry II, S. M. Pinney & T. S. Sprenkle: ''Recent advances in understanding Apiales and a revised classification'', W: ''South African Journal of Botany'', Volume 70, čo. 3, 2004, s. 371–381. </ref>: ** ''[[Actinotus]]'' Labill.: Z něhdźe 18 družinami. ** ''[[Apiopetalum]]'' Baill. ** ''[[Centella]]'' L.: Z něhdźe 40 družinami, na př. ''[[Centella asiatica]]'' ** ''[[Mackinlaya]]'' F.Muell. ** ''[[Micropleura]]'' Lag. ** ''[[Platysace]]'' Bunge ** ''[[Xanthosia]]'' Rudge [[Dataja:Yareta Peru.jpg|thumb|[[Yareta]] (''Azorella yareta'')]] * [[Azorelloideae]] Plunkett & Lowry wustupuja w južnej Americe, Awstraliji a na Antarktisy. Wone wobsedźa wulki nucellus, tetrasporowy embryjowy měšk. Płody maja [[Lignin|lignifikowany]] perisperm. Wone wobsahuja něhdźe 21 hač 23 rodow ze 155 družinami <ref name="LuiEtAl2009"> M. Liu, B.-E. Van Wyk, P. M. Tilney, Gregory M. Plunkett & P. P. Lowry II: ''Evidence from fruit structure supports in general the circumscription of Apiaceae subfamily Azorelloideae'', W: ''Plant Systematics and Evolution'', 280, 2009, S. 1-13.</ref>: ** ''[[Asteriscium]]'' Cham. & Schltdl. ** ''[[Azorella]]'' Lam.; inkluziwnje ''Fragosa'' Ruiz & Pav., ''Laretia'', ''Mulinum'') ze 70 družinami, pod tym: [[Yareta]] (''Azorella compacta'') ** ''[[Bolax]]'' Comm. ex Juss. ** ''[[Bowlesia]]'' Ruiz & Pav. ** ''[[Dichosciadium]]'' Domin ** ''[[Dickinsia]]'' Franch. ** ''[[Diplaspis]]'' Hook. f. ** ''[[Diposis]]'' DC. ** ''[[Domeykoa]]'' Phil. ** ''[[Drusa]]'' DC. ** ''[[Eremocharis]]'' Phil. ** ''[[Gymnophyton]]'' Clos ** ''[[Hermas (Gattung)|Hermas]]'' L. ** ''[[Homalocarpus]]'' Hook. & Arn. ** ''[[Huanaca]]'' Cav. ** ''[[Laretia]]'' Gillies & Hook. ** ''[[Mulinum]]'' Pers. ** ''[[Oschatzia]]'' Walp. ** ''[[Pozoa]]'' Lag. ** ''[[Schizeilema]]'' (Hook. f.) Domin ** ''[[Spananthe]]'' Jacq. [[Dataja:Opopanax chironium0.jpg|miniatur|''[[Opopanax chironium]]'']] * [[Apioideae]] Drude, inkluziwnje taksony něhdyšich Saniculoideae Burnett.<ref name="Magee et al. 2010"/> Tuta podswójba njewobsedźi žane pódlanske łopjena. Samenanlagen su tenuinucellat, Endokarp wobsteji z woršty bańkow a njeje lignifikowany. Łopjena su zwjetša wjacekróć dźělene abo njedźělene. Kwětnistwa su zwjetša dwójne wokołki. Dźělne płody móžeja Fruchthalter (karpophor) měć a wobsedźa wjace mjenje wurazne wolijowe chódby. Wone maja terpenoidy kaurenoweho typa. Eksistuje nětko z taksonami něhdyšich Saniculoideae wjace hač 400 rodow z něhdźe 3500 družinami. Wone su swětodaloko rozšěrjene, tola ze ćežišćom w sewjernych temperatnych conach. Někotre taksony su wodrjewjene, na&nbsp;př. někotre družiny wot ''Bupleurum'' a ''Myrrhidendron''. Ličba chromozomow je n&nbsp;=&nbsp;11 (8, 9, 12). Wo znutřkownej systematice tuteje podswójby hlej [[Apioideae|Hłowny nastawk: Apioideae]]. == Nóžki == {{referency|2|schowajomny=haj}} == Wotkazy == {{commons|Apiaceae}} [[Kategorija:Rostliny]] d31ywky00dnajiby841r2iv56a0ftot 0 15679 392476 392264 2026-09-13T17:20:53Z Gumideck 12564 wotkaz 392476 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno=Mnišonc | druhe mjeno={{lang|de|Mönchswalder Berg}} | wobraz=Mönchswalder06.jpg | wopis wobraza=Rozhladnja na wjeršku | wysokosć=448 | šěrina=51/7/0/N | dołhosć=14/25/0/O | region-ISO=DE-SN | masiw=[[Łužiske hory]] | prěnje zalězenje= | puć= | typ= | kamjenizna=[[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Mnišonc''' (tež ''Mnišonska hora''; {{wrěči|de|''Mönchswalder Berg''}}) je 448&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka [[hora]] we [[Łužiske hory|Łužiskich horach]]. Wón namaka so w [[wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] w [[Sakska|Sakskej]], přibližnje tři kilometry sewjernje wot [[Wjelećin]]a. Na wjeršku Mnišonca steji hórska chata z wuhladowej wěžu a wusyłanski sćežor firmy Deutsche Telekom. == Mjeno == Najstarše znate pomjenowanje hory běše ''Wetzkischer Wald'' abo tež ''Wilthener Berg'' (Wjelećanska hora). W lěće 1558 załožichu klóšter a pozdźišo tež wjes [[Mnišonc (Hornja Hórka)|Mnišonc]] (Mönchswalde) a hórka poča so po njej mjenować Mnišonc, resp. Mönchswalder Berg. Němske mjeno wobsteji ze słowow ''Mönch'' (mnich), ''Wald'' (lěs) a ''Berg'' (hora), serbske mjeno wotwodźuje so potom tež wot słowa mnich.<ref>{{WdH|12}}</ref> == Přirodne poměry == Južny a zapadny dźěl hory a tež wjeršk leži na teritoriju města Wjelećina, sewjerne skłoniny přisłušeja gmejnje [[Hornja Hórka]] (wjesne dźěle Hornja Hórka, [[Mnišonc (Hornja Hórka)|Mnišonc]] a [[Debsecy]]) a wuchodny [[Budestecy|Budestečanskej]] gmejnje (wjesny dźěl [[Zahor]]) a městu [[Šěrachow-Korzym]] (měšćanski dźěl [[Bójswecy]]). Mnišonc přisłuša němskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-23|language=němsce}}</ref> Na zapadźe na Mnišonc nawjazuje [[Worjołc]] (434&nbsp;m) a na wuchodźe [[Słónčna hora]] (384&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a žiłka [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najrozšěrjeniši pódowy typ je [[bruna póda]] a dale tež wustupuje [[pseudoglej]] a glej hač koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-22|language=němsce}}</ref> Na sewjerozapadnej skłoninje žórli Mnišonska rěčka, pola južne skłoniny běži [[Butřanka]] a pola wuchodnej [[Sprjewja]]. Cyła hórka słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Přewažny dźěl hory je zalěsnjeny lisćowym hač měšanym lěsom. Mnišonc leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Wuhladna wěža a hórska bawda == W lěće 1884 załoži so Budyske hórske towarstwo w Sprjewinym dole (''Bautzener Gebirgsverein im Spreetal''), kotrež započa wuhladnicu a hórsku bawdu twarić. Zakładny kamjeń twara połožichu 1.&nbsp;meje 1884 a swjatočnje 23.&nbsp;septembra 1885 wotewrěchu. Wuhladna wěža je 23&nbsp;metrow wysoka a 104&nbsp;schodow na nju wjedźe. W 80.&nbsp;lětach 20.&nbsp;lětstotka dyrbješe so rozpadana wuhladna wěža zawrěć, w lěće 1995 pak přeńdźe cyłkowne saněrowanje a so znowa wotewrě. Hórska bawda je w šwicarskim stilu natwarjena.<ref>{{Cite web|url=https://wincontact32naturwunder.blogspot.com/2020/10/der-aussichtsturm-auf-dem-monchswalder.html|title=Der Aussichtsturm auf dem Mönchswalder Berg|accessdate=2025-08-23|language=němsce}}</ref> == Rozhlad == Najlěpši rozhlad ma wopytowar wot wuhladoweje wěže. Wot tam su [[Łysa]], [[Jedlová]], [[Motydłowska wyšina]], [[Wulki Pichow]] a [[Sokolnik]] kaž tež [[Hamorska milinarnja]] widźeć. Při dobrym wjedrje móžeš w dalinje tež [[Kyrkonoše]] z wjerškom [[Sněžka|Sněžki]], [[Jizerske horiny]], [[Jěšćed]] a někotre wjerški [[Sakska Šwica|Sakskeje Šwicy]] spóznać. == Galerija == <gallery> 25829-Bautzen-1932-Blick über Großpostwitz nach dem Mönchswalder Berg-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|<center>Pohladnica z&nbsp;lětom 1932</center> 15080-Mönchswalde-1912-Mönchswalder Berg-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|<center>Wuhledowa wěža a&nbsp;hórska bawda na&nbsp;pohladnicy z&nbsp;lětom 1912</center> Wulki Pichow, Mnišonc, Słónčna hora 02.jpg|<center>Pohlad z&nbsp;Běłobóha</center> </gallery> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Mönchswalder Berg|Mnišonc}} * [https://mapy.com/s/pasocahuba Mapy.com: pućowanska karta , Mnišonc a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej]] [[Kategorija:Hornja Hórka]] [[Kategorija:Wjelećin]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] bga1jw4hvi7llhphzg5kmegg9wjhabt 0 15688 392487 392266 2026-09-13T17:46:48Z Gumideck 12564 wotkaz 392487 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno=Wulki Pichow | druhe mjeno={{lang|de|Großer Picho}} | wobraz=Picho.jpg | wysokosć=498,3 | šěrina=51/6/32/N | dołhosć=14/21/11/O | region-ISO=DE-SN | masiw=[[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Wulki Pichow''' ({{wrěči|de|''Großer Picho''}}) je 498&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka [[hora]] we [[Łužiske hory|Łužiskich horach]]. Wón namaka so w [[wokrjes Budyšin|Budyskim wokrjesu]] w [[Sakska|Sakskej]], přibližnje štyri kilometry sewjerowuchodnje wot [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] a tři kilometry juhowuchodnje wot [[Huska|Huski]]. Na wjeršku Wulkeho Pichowa stejitej hórska korčma a wusyłanski sćežor firmy Deutsche Telekom. [[Dataja:Fotothek df rp-c 0060062 Doberschau-Gaußig-Diehmen. Blick vom Windmühlenberg auf den Picho.jpg|thumb|left|Pohlad na Wulki Pichow wot [[Demjany|Demjanow]] (1968)]] == Přirodne poměry == Južne a juhowuchodne skłoniny a tež wjeršk leža na teritoriju města [[Wjelećin]]a (měšćanskej dźělej [[Tućicy]] a Wjelećin), sewjerny dźěl hory pak słuša gmejnje [[Dobruša-Huska]] (gmejnskej dźělej [[Drječin]] a [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]]). Hora přisłuša sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-11-02|language=němsce}}</ref> Sewjerozapadnje pod horu skónči so Łužiske hory a započina so najwuchodniši cyp [[Zapadołužiska pahórčina|Zapadołužiskeje pahórčiny]]. Na juhu nawjazuje [[Darinska hora]] (491&nbsp;m) a na sewjeru [[Kapałowa hora]] (354&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a tež žiłka [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Na sewjerozapadnej skłoninje namaka so zawrjena skała a mjeńši skała leži njedaloko wjerška. Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a w delnich dźělach skłoninow namakaja so tež eroděrowana parabruna póda, regosol a [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-11-02|language=němsce}}</ref> Južnje pod horu wužórli so a ćeče na wuchod Butřanka a sewjernje pod horu wužórli so Langes Wasser. Wobě rěčce słušatej k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]], jeničce juhozapadna skłonina słuša k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wjetšina hory je přewažnje porosćena z měšanym lěsom. Wulki Pichow leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]] a w europsce wuznamnej kónčinje ''Bukowa lěsna kónčina Wjelećin''.<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-11-02|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Großer Picho|Wulki Pichow}} * [https://mapy.com/s/nedofozoko Mapy.com: pućowanska karta, Wulki Pichow a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Dobruša-Huska]] [[Kategorija:Wjelećin]] [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] g7hd0bnrk3fud061p22a580yxlkusf4 0 16839 392500 370880 2026-09-14T05:47:03Z J budissin 7 392500 wikitext text/x-wiki {{Město DE |mjeno serbske=Derbno |wopon=Wappen Doebern.png |chorhoj=Flag red yellow blue 5x3.svg |šěrina=51/37/00 |dołhota=14/36/00 |region-ISO=DE-BB |karta=Döbern in SPN.png |gmejnske čisło=12071044 |wysokosć=144 |póstowe čisło=03159 |předwólba=035600 |webstrona=[http://www.doebern.de/ doebern.de] |měšćanosta=Frank Mader |strona=bjez }} '''Derbno''' (prjedy tež ''Dobryń''; {{wrěči|de}} ''Döbern'') je [[Delnja Łužica|delnjołužiske]] městačko w&nbsp;[[Braniborska|braniborskim]] [[wokrjes Sprjewja-Nysa|wokrjesu Sprjewja-Nysa]] a zarjadniske sydło [[Hamt Derbno-kraj|Derbnjanskeho hamta]]. == Geografija == Derbno leži někak pjećadwaceći kilometrow juhowuchodnje [[Choćebuz]]a a pjatnaće kilometrow južnje [[Baršć]]a, wuchodnje [[Grodk]]a a sewjerozapadnje [[Mužakow]]a. === Wobchad === Přez město wjedźe [[zwjazkowa dróha 115]] ([[Zhorjelc]]–[[Mužakow]]–[[Baršć]]–[[Lubin (Błóta)|Lubin]]–[[Gólišyn]]–[[Jutrobóh]]) a někak tři kilometry wot města běži [[zwjazkowa dróha 156]] ([[Rań]]–[[Krušwica]]–[[Budyšin]]). == Gmejnske dźěle == K Derbnu słušeja gmejnski dźěl [[Dubrawka (Derbno)|Dubrawka]] ''(Eichwege)'' a bydlišća [[Brjazyna (Derbno)|Brjazyna]] ''(Birkenhain)'', [[Derbnojska Granica]] ''(Döberner Grenze)'' a [[Derbnojski Młyn]] ''(Döberner Mühle)''. == Stawizny == Derbno ma wot 3. oktobra 1969 měšćanske prawo. === Wobydlerstwo === Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] ''Statistice Łužiskich Serbow'' běše srjedź 1880tych lět wot cyłkownje 484 wobydlerjow hišće połsta serbskorěčnych (10&nbsp;%).<ref>{{Černik}}</ref> Derbno ležeše tehdy při wuchodnej kromje serbskorěčneho teritorija. == Žórła == <references /> == Wotkazaj == * [http://www.doebern.de/ Oficialne stronki] {{ref-de}} {{Dsb-mjena|Derbno|1157683}} {{Wokrjes Sprjewja-Nysa}} [[Kategorija:Město w Braniborskej]] [[Kategorija:Sydlišćo w Delnjej Łužicy]] [[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Sprjewja-Nysa]] 9vd6d0w383rinm8xfx976jenfr670oz 4 27476 392503 392314 2026-09-14T05:57:50Z J budissin 7 392503 wikitext text/x-wiki <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłych 6 měsacow zapodać! --><onlyinclude> <small>13.09.:</small> [[Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory]] – [[Paproćizny]] <small>24.08.:</small> [[Ḿ]] – [[Ṕ]] <small>23.08.:</small> [[Numerus]] – [[dual]] <small>22.08.:</small> [[Sokoł]] <small>16.08.:</small> [[Brězowske hrodźišćo]] – [[Łužiski had]] <small>15.08.:</small> [[Stołpinski hamt]] <small>12.08.:</small> [[Horjanski jězor]] <small>08.07.:</small> [[Póckowy]] <small>07.07.:</small> [[Arnošt Bart (1903)]] <small>06.07.:</small> [[Słanknowski wuběžk]] – [[Jitrovník]] <small>27.06.:</small> [[Dobroščanka]] <small>24.06.:</small> [[Šwobičanska woda]] <small>21.06.:</small> [[Slavenka Drakulić]] <small>11.06.:</small> [[Theresa Jacobsowa]] <small>06.06.:</small> [[Shakira]] <small>05.06.:</small> [[Dacit]] <small>26.05.:</small> [[Křesćan Bart]] <small>05.05.:</small> [[Serbska narodna drasta]] <small>03.05.:</small> [[Syenit]] – [[Čorny lěs]] <small>20.03.:</small> [[Jan Hajnca]] <small>13.03.:</small> [[Diakon]] – [[Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo]] <small>16.02.:</small> [[Manfred Laduš]] </onlyinclude> <small>09.01.:</small> [[Usedom]] <small>05.01.:</small> [[Kamjentna Wólšinka]] <small>04.01.:</small> [[Hóznica]] – [[Hana Rězakec]] – [[Hana]] <small>23.12.:</small> [[Patoržica]] <small>22.12.:</small> [[Chris Rea]] <small>21.12.:</small> [[Čertowa klětka]] <small>07.12.:</small> [[Seminarska hasa]] <small>06.12.:</small> [[Měrćin Kaltšmit]] <small>02.12.:</small> [[Pětš Šurman]] <small>30.11.:</small> [[Wusoki Bukow]] <small>29.11.:</small> [[Jan Hus]] <small>24.11.:</small> [[Serbske wolerske zjednoćenstwo]] <small>15.11.:</small> [[Bohuměr Leska]] <small>10.11.:</small> [[Łužiske železniske towarstwo]] <small>9.11.:</small> [[Erwin Hanuš]] – [[Flyns]] – [[Dunning-Krugerowy efekt]] <small>8.11.:</small> [[Basketball]] <small>28.10.:</small> [[Deklinacija]] <small>27.10.:</small> [[Prepozicija]] – [[Instrumental]] – [[Konjunktiw]] <small>24.10.:</small> [[Darinska hora]] <small>15.10.:</small> [[Nacionalsocialistiska němska dźěłaćerska strona]] – [[Ernst Wjezar]] <small>12.10.:</small> [[Póstowe naměsto]] – [[Hendrich Głowan]] – [[Huštań]] <small>26.9.:</small> [[Wuchodoněmska železnica]] <small>21.9.:</small> [[Severní]] <small>14.9.:</small> [[Strach]] <small>1.9.:</small> [[Zoran Milanović]] <small>7.8.:</small> [[Karol Nawrocki]] <small>3.8.:</small> [[Keir Starmer]] <small>1.8.:</small> [[Marija Měrćinowa]] <small>28.7.:</small> [[Hora]] <small>26.7.:</small> [[Zornowc]] <small>24.7.:</small> [[Ozzy Osbourne]] <small>22.7.:</small> [[Braniborske markhrabinstwo]] <small>12.7.:</small> [[Steinhudske morjo]] – [[Zwěrinski jězor]] <small>11.7.:</small> [[Borneo]] <small>9.7.:</small> [[Friedrich Merz]] <small>27.6.:</small> [[Albert Hofmann]] <small>9.6.:</small> [[Ruski nadpad na Ukrainu]] <small>4.2.:</small> [[Měrćin Kral]] <small>3.2.:</small> [[Konrad Zenda]] <small>30.12.:</small> [[Michał Pětranc]] <small>22.12.:</small> [[Jama (Wóspork)]] – [[Oberhausen]] <small>15.12.:</small> [[Krefeld]] <small>29.11.:</small> [[Lubjenc (hora)]] <small>28.11.:</small> [[Dźingis Chan]] <small>13.11.:</small> [[Pazorki]] <small>8.11.:</small> [[Zwjazk Sahry Wagenknecht]] <small>29.10.:</small> [[Vietnamšćina]] <small>25.10.:</small> [[Hańža Winarjec-Orsesowa]] <small>11.10.:</small> [[Tanečnice]] <small>3.10.:</small> [[Brěznica]] <small>4.9.:</small> [[Matthias Theodor Vogt]] – [[Sabine Asmus]] – [[Beat Siebenhaar]] <small>15.1.:</small> [[Pawoł Šołta (1934)]] <small>1.1.:</small> [[Sydlišćo měšćanskeho typa]] <small>27.12.:</small> [[Jurij Łušćanski]] <small>9.12.:</small> [[Judith Kubicec]] <small>14.10.:</small> [[Angela Stachowa]] <small>27.7.:</small> [[Jindřich Vacek]] <small>23.7.:</small> [[Kompjuterowa tastatura]] <small>4.4.:</small> [[Długi]] <small>2.4.:</small> [[Kosowiki]] <small>1.4.:</small> [[Čěski móst]] – [[Petra Čagalj Sejdi]] <small>30.3.:</small> [[Chěža ze stołom]] – [[Nowe Demjany]] – [[Nowe Družkecy]] <small>11.3.:</small> [[Petr Pavel]] <small>26.2.:</small> [[Němsko-francoska wójna]] <small>25.2.:</small> [[Teologija]] <small>22.2.:</small> [[Nowe Spytecy]] <small>7.2.:</small> [[Madlena Nasticcyna]] <small>4.2.:</small> [[Lena (předmjeno)]] <small>28.1.:</small> [[Reformacija]] – [[Zarjadniski zwjazk Dźěže]] <small>14.1.:</small> [[Jeff Beck]] <small>11.1.:</small> [[Lipinki]] <small>6.1.:</small> [[Pawoł Nowotny]] <small>5.1.:</small> [[Christiana Piniekowa]] <small>1.1.:</small> [[Schengenski rum]] <small>4.12.:</small> [[Lěsnica]] <small>16.11.:</small> [[Statna hranica]] <small>11.11.:</small> [[Richard Zahrodnik]] <small>4.11.:</small> [[Marcel Brauman]] <small>27.10.:</small> [[Chiemski jězor]] <small>25.10.:</small> [[Rishi Sunak]] <small>23.10.:</small> [[Ladinšćina]] <small>20.10.:</small> [[Jill-Francis Ketlicojc]] – [[Katrin Göring-Eckardt]] <small>1.10.:</small> [[Sotra.app]] <small>30.9.:</small> [[Simon Brězan]] <small>9.9.:</small> [[Charles III.]] <small>7.9.:</small> [[Liz Truss]] <small>4.9.:</small> [[Serbske ewangelske towarstwo]] <small>31.8.:</small> [[Michail Sergejewič Gorbačow|Michail Gorbačow]] <small>19.8.:</small> [[Narodny park Sakska Šwica]] – [[Mjezynarodna swětnišćowa stacija]] – [[Astronomija]] <small>18.8.:</small> [[Kinsporska hola]] – [[Mužakowski zahork]] <small>15.8.:</small> [[Triglavski narodny park]] <small>28.7.:</small> [[Požčonka]] <small>13.7.:</small> [[Aleksander Wulki]] <small>2.7.:</small> [[Bjarnat Nowak]] <small>9.6.:</small> [[Narodny park]] <small>11.4.:</small> [[Mikławš Jakubica]] <small>16.2.:</small> [[Krajnoradny zarjad]] <small>5.2.:</small> [[Georgij Konstantinowič Žukow]] <small>26.1.:</small> [[Jan Awgust Kerk]] <small>25.1.:</small> [[Handrij Kerk]] <small>10.1.:</small> [[Gerhard Schöne]] <small>8.1.:</small> [[Maćična peticija]] <small>28.12.:</small> [[Humboldtowa uniwersita]] – [[Lew Dawidowič Trockij]] – [[Franz Müntefering]] <small>27.12.:</small> [[Christine Lambrecht]] <small>25.12.:</small> [[Steffi Lemke]] – [[Svenja Schulze]] <small>24.12.:</small> [[Nancy Faeser]] <small>19.12.:</small> [[Pólsko-Litawska]] <small>15.12.:</small> [[Karl Lauterbach]] – [[Grünhainichen]] <small>14.12.:</small> [[Pandemija koronawirusa]] – [[Seiffen]] <small>13.12.:</small> [[Christian Lindner]] – [[Hubertus Heil]] <small>12.12.:</small> [[Kolektiw Klanki]] – [[Kabinet Scholz]] <small>6.12.:</small> [[Olaf Scholz]] <small>5.12.:</small> [[Johanngeorgenstadt]] – [[Darmstadt]] <small>2.12.:</small> [[Warnočanska generacija]] <small>29.11.:</small> [[Maja Nagelowa]] <small>20.11.:</small> [[Oberwiesenthal]] <small>26.7.:</small> [[Pismikowa keklija]] <small>24.7.:</small> [[Knježa z Kamjenca]] <small>12.7.:</small> [[Praski měr (1635)]] – [[Neues Lausitzisches Magazin]] <small>7.7.:</small> [[Hermann Knothe]] <small>16.6.:</small> [[Marja Krawcec]] <small>6.5.:</small> [[Pawoł Jenka]] <small>28.4.:</small> [[Šćežka Ćišinskeho]] <small>17.3.:</small> [[Třělany]] <small>15.3.:</small> [[Mikławš Joachim Wićaz]] <small>14.3.:</small> [[Maćijowa wěža]] <small>7.3.:</small> [[Michał Mič]] <small>4.3.:</small> [[Smolerjec kniharnja]] <small>23.2.:</small> [[Gustaw Mertin]] <small>22.2.:</small> [[Zdeněk Miler]] – [[Hanuš Knjez]] <small>13.2.:</small> [[Dorothea Šołćina]] – [[Bólašojce]] – [[Bukow (Kalawa)]] – [[Młoźe]] <small>12.2.:</small> [[Mać Tereza]] – [[Bosćan Tecelin Mět]] <small>11.2.:</small> [[Victor Klemperer]] <small>30.1.:</small> [[Hamtske hejtmanstwo]] <small>29.1.:</small> [[Měrćin Kerk]] <small>26.1.:</small> [[Palenc (spěw)]] – [[Ganges]] <small>25.1.:</small> [[Pětr Bjedrich Halka]] – [[Jan Vogel]] <small>24.1.:</small> [[Korla Benjamin Hatas|Korla Hatas]] <small>23.1.:</small> [[Romuald Domaška]] <small>14.1.:</small> [[Měrćin Wałda]] <small>13.1.:</small> [[Ludmila Nawka]] <small>12.1.:</small> [[Matej Bogumił Broniš]] <small>11.1.:</small> [[Handrij Suška]] <small>9.1.:</small> [[Rampice]] – [[Jan Boguměr Rychtar]] <small>5.1.:</small> [[Serbska narodna zhromadźizna]] – [[Ludmila Budarjowa]] <small>3.1.:</small> [[Mikławš Hicka]] – [[Jan Kokla]] – [[Karlo Kito Dalej]] – [[Michał Wincar]] – [[Jan Handrij Wyrgač]] – [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]] <small>2.1.:</small> [[Karlowy móst]] – [[Jurij Józef Šimon]] – [[Ernst Bohuwěr Sommer]] – [[Jan Krušwica]] <small>29.12.:</small> [[Ewa Siatkowska]] <small>23.12.:</small> [[Toni Bruk]] <small>5.12.:</small> [[Jurij Wuješ]] <small>3.12.:</small> [[Bukowka (Radwor)]] <small>1.12.:</small> [[Anja Kochojc]] <small>22.11.:</small> [[Hajnicy]] <small>21.11.:</small> [[Pětr Hila]] <small>20.11.:</small> [[Matej Dołhi]] – [[Jan Pjech]] <small>18.11.:</small> [[Handrij Palman]] <small>17.11.:</small> [[Michał Raca]] <small>16.11.:</small> [[Jan Hórčanski]] – [[Jan Haješ]] <small>13.11.:</small> [[Johann Gottfried Schmutz]] <small>9.11.:</small> [[Hošic hasa]] <small>8.11.:</small> [[Jan Renč (1884)]] – [[Gerhard Renč]] – [[Josef Bláha]] <small>5.11.:</small> [[Hync Rychtaŕ]] <small>30.10.:</small> [[Janka Kupala]] – [[Sherlock Holmes]] <small>24.9.:</small> [[Nowa Wjas (Gatojce)]] – [[Hus]] <small>22.9.:</small> [[Myšyn]] <small>21.9.:</small> [[Sewjerowuchodny wobkruh]] – [[Domašojce (Drjowk)]] – [[Chusej]] – [[Jazorki]] – [[Lubošc]] – [[Lutol]] – [[Maliń]] – [[Źiwize]] <small>19.9.:</small> [[Sakski serbski zakoń]] – [[Hórnikečanski jězor (gmejna)]] <small>17.9.:</small> [[Kłóčow]] <small>8.9.:</small> [[Benjamin Běgaŕ]] <small>7.9.:</small> [[Handrij Brósk]] <small>14.8.:</small> [[Mjertyn Moń]] – [[Mjertyn]] <small>13.8.:</small> [[Aljaksandr Lukašenka]] <small>9.8.:</small> [[Jürgen Maćij]] <small>7.8.:</small> [[Ulrich Pogoda]] <small>25.7.:</small> [[Lěšće]] <small>24.7.:</small> [[Myto Miny Witkojc]] <small>14.7.:</small> [[Wuhančicy-Koblica]] <small>10.7.:</small> [[Azerbajdźanska demokratiska republika]] <small>29.6.:</small> [[Bobolce]] <small>26.6.:</small> [[Lědy]] <small>20.6.:</small> [[Helmut Jenč]] <small>19.6.:</small> [[Serbski wučerski wustaw]] <small>28.5.:</small> [[Manfred Starosta]] <small>15.5.:</small> [[Złokomorowska narěč]] <small>14.5.:</small> [[Ernst Eichler]] <small>10.5.:</small> [[Oberlichtenau]] <small>20.4.:</small> [[Dwurěčne znamješka]] – [[Jurij Knebel]] <small>15.4.:</small> [[Peter Tschentscher]] <small>3.4.:</small> [[Modlerski stołp wuchodnje Sernjan]] <small>2.4.:</small> [[Bruki]] – [[Insekty]] <small>29.3.:</small> [[Marja Elikowska-Winklerowa]] <small>22.3.:</small> [[Igor Matovič]] <small>16.3.:</small> [[Janez Janša]] <small>5.3.:</small> [[Chryša Šlenkar]] <small>4.3.:</small> [[Curt Handrik]] <small>28.2.:</small> [[Julius Herman Gólč]] <small>25.2.:</small> [[Jan Gólč]] <small>23.2.:</small> [[Jan Korla Renč]] <small>22.2.:</small> [[Lukas Rietzschel]] – [[Ketličanska cyrkej]] <small>20.2.:</small> [[Chwačanska cyrkej]] <small>19.2.:</small> [[Cyrkej Jězusoweje wutroby]] <small>17.2.:</small> [[Černsk]] – [[Michał Kokla]] – [[Byčin]] <small>15.2.:</small> [[Digraf]] <small>12.2.:</small> [[Herman Kilian]] – [[Stawizny Serbow (rjad)]] – [[Jan Šołta]] <small>16.1.:</small> [[Michail Mišustin]] – [[Michail]] <small>15.1.:</small> [[Hornjołužiske hona]] <small>13.1.:</small> [[Sanna Marin]] – [[Luise Neuhaus-Wartenberg]] <small>8.1.:</small> [[Jizerske horiny]] – [[Kabinet Kretschmer II]] – [[Kretschmer]] <small>6.1.:</small> [[Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)]] <small>30.12.:</small> [[Manfred Stolpe]] <small>28.12.:</small> [[Mustafa Kemal Atatürk]] <small>27.12.:</small> [[Ajaccio]] <small>25.12.:</small> [[Korsišćina]] <small>2.12.:</small> [[Pedro Sánchez]] – [[Paolo Gentiloni]] <small>1.12.:</small> [[Marjan Šarec]] <small>21.11.:</small> [[Jakub Korjeńk]] <small>14.11.:</small> [[Hinc Roj]] <small>6.11.:</small> [[Handrij Ruška]] <small>4.11.:</small> [[Mikławš Truc]] <small>3.11.:</small> [[Arnošt Bohuwěr Jakub]] <small>24.10.:</small> [[Jurij Jakub]] <small>22.10.:</small> [[Njeswačanska cyrkej]] <small>21.10.:</small> [[Franc Rajš]] <small>14.10.:</small> [[Jan Wjela (1920)]] <small>20.8.:</small> [[Pawoł Njek]] – [[Hórnikowa knihownja]] <small>8.8.:</small> [[Pawoł Šołta]] <small>24.7.:</small> [[Swójbne mjeno]] <small>20.6.:</small> [[Jurij Handrik]] – [[Jurij Kubaš-Worklečan]] <small>15.6.:</small> [[Zuzana Čaputová]] <small>8.6.:</small> [[Bjarnat Wawrik]] – [[Andrej Babiš]] – [[Jiří Rusnok]] – [[Vladimír Špidla]] <small>5.6.:</small> [[Jakub Šajba]] – [[Sebastian Krumbiegel]] <small>3.6.:</small> [[Brigitte Bierlein]] <small>28.5.:</small> [[Wolodymyr Zelenskij]] <small>14.5.:</small> [[Jakub Anton Kilian]] – [[Jurij Hawštyn Swětlik]] <small>1.5.:</small> [[Pawoł Erich Krawc]] – [[Rownjanski kěrchow]] <small>24.4.:</small> [[Jan Bohuchwał Dejka]] <small>14.4.:</small> [[Nowe Małsecy]] <small>13.4.:</small> [[Budyska radnica]] – [[Radnica]] – [[Južne předměsto]] – [[Zapadne předměsto]] <small>9.4.:</small> [[Wuježčanska woda]] <small>25.3.:</small> [[Serbska chorhoj]] – [[Trikolora]] <small>14.3.:</small> [[Albert Einstein]] <small>7.2.:</small> [[Alfred Krawc]] <small>31.1.:</small> [[Jan Jurij Vogel]] – [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow]] <small>24.1.:</small> [[Serbske Słowo]] <small>22.1.:</small> [[Bremerhaven]] <small>21.1.:</small> [[Ostrava]] – [[Kraj (Čěska)]] – [[Jihlava]] <small>14.1.:</small> [[Jan Haša]] <small>13.1.:</small> [[Gusta Hatas]] – [[Jan Michał Haška]] <small>10.1.:</small> [[Milan Hrabal]] <small>6.1.:</small> [[Ochranowska bratrowska wosada]] <small>21.12.:</small> [[Delni Wunjow]] <small>19.12.:</small> [[Jan Awgust Jenč]] – [[Harry S. Truman]] <small>18.12.:</small> [[Franklin D. Roosevelt]] <small>17.12.:</small> [[Bjarnat Rjenč]] <small>13.12.:</small> [[Tšěšojce]] – [[Žymjerojce]] <small>12.12.:</small> [[Brunicowa jama Wjelcej-juh]] <small>11.12.:</small> [[Brunicowa jama Janšojce]] <small>10.12.:</small> [[Mužakowske stawowe knjejstwo]] <small>8.12.:</small> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] – [[Völklingen]] <small>4.12.:</small> [[Olsztyn]] <small>30.11.:</small> [[Miroslav Lajčák]] – [[Poprad]] – [[Wysoke Tatry]] – [[Banská Bystrica]] <small>16.11.:</small> [[Jan Rawp]] – [[Rolf Hoppe]] <small>12.11.:</small> [[Serbski narodny wuběrk]] – [[Dołha woda]] <small>9.11.:</small> [[Wiwalca]] <small>7.11.:</small> [[Wjacław Warichius]] <small>6.11.:</small> [[Rakečanska cyrkej]] <small>31.10.:</small> [[Ludwig Ela]] – [[Karpaty]] – [[Dróhowc]] <small>30.10.:</small> [[Wulka Nydej]] – [[Chrysta Meškankowa]] – [[Mikławš Bejmak]] <small>28.10.:</small> [[Kinajcht]] – [[Ratarjecy]] – [[Bessarabska]] – [[Prut]] <small>27.10.:</small> [[Kito Mudra]] <small>26.10.:</small> [[Bukojna (Kulow)]] – [[Jurij Mucha]] – [[Awgust Lapštich]] <small>25.10.:</small> [[Jan Arnošt Frajšlag]] <small>22.10.:</small> [[Krajnostawski wučerski seminar]] – [[Hendrich Awgust Krygar]] – [[Zajdow]] – [[Jan Awgust Kapler]] – [[Jan Bohumił Junghänel]] <small>21.10.:</small> [[Pawoł Krawc (1901)]] – [[Pawoł Božidar Kapler]] <small>17.10.:</small> [[Korla Wyrgač]] – [[Wólby do sakskeho krajneho sejma 2014]] <small>15.10.:</small> [[Markus Söder]] <small>12.10.:</small> [[Franc Šěn]] <small>10.10.:</small> [[Bobošojce]] <small>7.10.:</small> [[Nowe Koporcy]] <small>5.10.:</small> [[Kotmar (gmejna)]] <small>3.10.:</small> [[Dźeń němskeje jednoty]] <small>1.10.:</small> [[Charles Aznavour]] – [[Rogozno (Kopańce)]] – [[Žargoń]] <small>4.9.:</small> [[Serbska młodźina]] – [[Pawoł Šenkar]] <small>28.8.:</small> [[Jurij Gustaw Zarjenk]] <small>27.8.:</small> [[Walter Wenzel]] <small>26.8.:</small> [[Jan Šěca]] – [[Celowc]] <small>25.8.:</small> [[Klukšanska cyrkej]] – [[Kryšan Bjedrich Faber]] – [[Jurij Křižank]] – [[Amudarja]] – [[Kyzylkum]] <small>24.8.:</small> [[Karakum]] <small>23.8.:</small> [[Jan Jurij Temler]] <small>20.8.:</small> [[Kofi Annan]] <small>13.8.:</small> [[Jakub Nowak-Kašćanski]] <small>12.7.:</small> [[Marja Simonowa]] – [[Wotrowske hrodźišćo]] – [[Klement Gottwald]] <small>2.7.:</small> [[Nowa Łuka]] – [[Bobolcy]] <small>29.6.:</small> [[Babin]] <small>28.6.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Njebjelčicach]] <small>26.6.:</small> [[Horjany]], [[Delany (krajina)|Delany]] <small>25.6.:</small> [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]] <small>21.6.:</small> [[Gerhard Gundermann]] <small>20.6.:</small> [[Korla Božidar Křižan]] <small>19.6.:</small> [[Daški]] – [[Klóšter]] <small>18.6.:</small> [[Acory]] <small>14.6.:</small> [[Euroregion Nysa]] <small>13.6.:</small> [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] – [[Gmina Zgorzelec]] <small>12.6.:</small> [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski]] <small>7.6.:</small> [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]] <small>6.6.:</small> [[Słónco]] <small>5.6.:</small> [[Beno Mět]] – [[Ken Follett]] <small>11.5.:</small> [[Jan Balthasar Langa]] – [[Jan Bjedrich Langa (1709)]] – [[Jan Bjedrich Langa (1738)]] <small>10.5.:</small> [[Łužica (časopis)]] – [[Matej Handrik]] – [[Mikławš Cyž]] <small>8.5.:</small> [[Josef Páta]] – [[Mikławš Jacsławk]] – [[Jurij Słodeńk]] – [[Jan Laras]] <small>7.5.:</small> [[Narva]] <small>6.5.:</small> [[Bambruch]] – [[Bukowc]] – [[Njeradecy]] – [[Brětnja-Michałki]] <small>5.5.:</small> [[Bože ćěło]] <small>2.5.:</small> [[Struga]] <small>26.4.:</small> [[Jurij Delenk]] – [[Mehmed Meša Selimović]] <small>17.4.:</small> [[Zielona Góra]] <small>15.4.:</small> [[Ćeleńc]] <small>14.4.:</small> [[Serbske šulske towarstwo]] <small>5.4.:</small> [[Srjedźna Azija]] – [[Wuchodna Azija]] <small>4.4.:</small> [[Žičenk]] – [[Přezdrěnk]] <small>3.4.:</small> [[Nowe Błohašecy]] <small>1.4.:</small> [[Olba]] <small>25.3.:</small> [[Peter Pellegrini]] <small>20.3.:</small> [[Helmut Hupac]] <small>28.2.:</small> [[Arnošt Bjedrich Šołta]] – [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] – [[Lisćina Mišnjanskich markhrabjow]] <small>27.2.:</small> [[Mišnjanske markhrabinstwo]] <small>26.2.:</small> [[Jan Łahoda]] <small>21.2.:</small> [[Serbska šula]] <small>17.2.:</small> [[Herman Šleca]] – [[Hanamarja Šěrcec]] <small>14.2.:</small> [[Hrjehor Martini]] – [[Handrij Mehliš]] <small>10.2.:</small> [[Bertolt Brecht]] – [[Ottawa]] – [[Bermuda]] – [[Nassau]] – [[Andorra la Vella]] <small>9.2.:</small> [[Vientiane]] <small>8.2.:</small> [[Maseru]] <small>5.2.:</small> [[Bissau]] <small>4.2.:</small> [[Accra]] – [[Libreville]] – [[Jörg Urban]] <small>3.2.:</small> [[Santo Domingo]] – [[Asmara]] – [[Belmopan]] – [[Bangui]] – [[Porto Novo]] <small>2.2.:</small> [[Alexander Dierks]] <small>29.1.:</small> [[Viorica Dăncilă]] <small>27.1.:</small> [[Jiří Drahoš]] <small>24.1.:</small> [[Jurij Malink]] <small>23.1.:</small> [[Georg Baselitz]] – [[Dübenska hola]] <small>22.1.:</small> [[Karlheinz Blaschke]] <small>21.1.:</small> [[Krostitz]] <small>18.1.:</small> [[Ludmila Mětškowa]] – [[Wendenabteilung]] <small>17.1.:</small> [[Literarne myto Domowiny]] <small>16.1.:</small> [[Izolda Gardošowa]] – [[Arzberg]] <small>14.1.:</small> [[Kózle (Drjowk)]] <small>13.1.:</small> [[Gröditz (Mišno)]] <small>4.1.:</small> [[Budyski měr]] <small>27.12.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach|Kulturne pomniki w Chrósćicach]] <small>23.12.:</small> [[Přibysław]] <small>21.12.:</small> [[Malu Dreyer]] <small>19.12.:</small> [[Winfried Kretschmann]] – [[Oldenburg]] – [[Matthias Haß]] – [[Bruno Kreisky]] <small>18.12.:</small> [[Sebastian Kurz]] <small>14.12.:</small> [[Mateusz Morawiecki]] <small>13.12.:</small> [[Gabriela Šmajdźina]] – [[Barbara Klepsch]] – [[Markus Ulbig]] – [[Georg Unland]] <small>9.12.:</small> [[Michael Kretschmer]] <small>8.12.:</small> [[Krabat]] – [[Bjedrich August Bergan]] – [[Jan Ćichor]] – [[Oswald Mrózak]] <small>7.12.:</small> [[Ernst Bohachwał Rychtar]] – [[Jan Rychtar]] – [[Jan Wjela (farar)]] <small>20.11.:</small> [[Gerat Wornar]] – [[Wylem Janhoefer]] <small>19.11.:</small> [[Hradec Králové]] – [[Jičín]] – [[Harrachov]] <small>8.11.:</small> [[Neville Chamberlain]] <small>6.11.:</small> [[Karel Zeman]] <small>5.11.:</small> [[Jakub Nowak-Horjanski]] – [[Mnichowske zrěčenje]] – [[Mělník]] – [[Trutnov]] <small>4.11.:</small> [[Leonard Cohen]] <small>3.11.:</small> [[Georg Körner]] <small>25.10.:</small> [[Błótowska železnica]] <small>18.10.:</small> [[Bodo Ramelow]] <small>6.9.:</small> [[Křišow]] <small>5.9.:</small> [[Słowacy]] – [[Češa]] <small>4.9.:</small> [[Wjerina chěžka]] <small>3.9.:</small> [[Grodkowski spjaty jězor]] <small>2.9.:</small> [[Klaipėda]] <small>1.9.:</small> [[Kermuša]] <small>23.8.:</small> [[Jaseńca (Kubšicy)]] – [[Tuchor]] <small>17.8.:</small> [[Radworski Haj]] – [[Nowe Boranecy]] <small>14.8.:</small> [[Wódrino-Sprjewiny kanal]] – [[Spreenhagen]] <small>9.8.:</small> [[Sonja Wölkowa]] – [[Sprjojcy]] <small>6.8.:</small> [[Mikławš Kral]] <small>5.8.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach|Kulturne pomniki w Bóšicach]] <small>4.8.:</small> [[Mała Dubrawa]] <small>13.7.:</small> [[Michałska cyrkej]] <small>11.7.:</small> [[Tuchorski kěrchow]] <small>7.7.:</small> [[Božidar Dobrucky]] <small>5.7.:</small> [[Handroš Tara]] <small>20.6.:</small> [[Bohata wěža]] <small>15.6.:</small> [[Józef Jakubaš]] – [[Rixdorf]] – [[Leo Varadkar]] <small>11.6.:</small> [[Jan Wilhelm Buk]] <small>5.6.:</small> [[Taras Šewčenko]] <small>4.6.:</small> [[Swjatki]] <small>2.6.:</small> [[Holocaust]] – [[Bilhorod-Dnistrowskyj]] <small>31.5.:</small> [[Podolska]] <small>29.5.:</small> [[Wiki (wjes)]] <small>28.5.:</small> [[Sewjerny čop]] <small>26.5.:</small> [[Černiwci]] – [[Zasrjew]] <small>25.5.:</small> [[Kamjanec-Podilskyj]] <small>23.5.:</small> [[Ostroh]] – [[Dubno]] <small>21.5.:</small> [[Halyč]] – [[Horodenka]] <small>19.5.:</small> [[Tysa]] <small>14.5.:</small> [[Emmanuel Macron]] <small>13.5.:</small> [[Jan Bjarnat Krušwica]] – [[Belfast]] – [[Phil Collins]] <small>12.5.:</small> [[Wódriny łuh]] <small>11.5.:</small> [[Złota ryba]] – [[Karp]] – [[Azerbajdźanšćina]] <small>10.5.:</small> [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]] <small>5.5.:</small> [[Jurij Arnošt Wanak]] <small>4.5.:</small> [[Jakub Rachlowc]] <small>26.4.:</small> [[Łakoma]] <small>25.4.:</small> [[Bageńc]] – [[Dubrawka (Kopańce)]] – [[Wjelike Dobrynje]] – [[Wóseńk]] – [[Hažow]] <small>23.4.:</small> [[Georgišćina]] – [[Dešank]] – [[Kibuš]] – [[Módłej]] – [[Rogeńc]] – [[Žylowk]] <small>22.4.:</small> [[Jan Awgust Měrćink]] – [[Tydźenska Nowina]] – [[Jutnička]] – [[Sewjerozapadna pasaža]] <small>21.4.:</small> [[Ararat]] – [[Kerkojce]] – [[Aras]] <small>20.4.:</small> [[Sewan]] <small>18.4.:</small> [[Mortwa holčka]] <small>16.4.:</small> [[Jutry]] <small>15.4.:</small> [[Republika Nahórski Karabach]] <small>13.4.:</small> [[Frank Stübner]] – [[Hokkaido]] – [[Nowe Zdźarki]] <small>11.4.:</small> [[Filip]] – [[Matej]] <small>10.4.:</small> [[Kamčatka]] <small>9.4.:</small> [[Beringowy přeliw]] – [[Sachalin]] <small>8.4.:</small> [[Kurile]] <small>6.4.:</small> [[Hranica]] <small>3.4.:</small> [[Handrij Falka]] <small>2.4.:</small> [[Amur]] – [[George Washington]] – [[Bosna]] <small>1.4.:</small> [[Sima Milutinović]] <small>28.3.:</small> [[Edward Wornar]] <small>25.3.:</small> [[Tuzla]] <small>20.3.:</small> [[Helgoland]] – [[Sylt]] – [[Amrum]] – [[Föhr]] <small>3.3.:</small> [[Delnje Brusy]] <small>2.3.:</small> [[Rory Gallagher]] – [[Nowe Poršicy]] <small>1.3.:</small> [[Wuričanski stołp]] <small>15.2.:</small> [[Jan Hempel]] <small>14.2.:</small> [[Hiiumaa]] <small>13.2.:</small> [[Pjer Žalica]] <small>12.2.:</small> [[Saaremaa]] <small>8.2.:</small> [[Jan Gelanski]] <small>7.2.:</small> [[Hrodźišćo (twarjenje)]] <small>5.2.:</small> [[Škrěkawa]] <small>4.2.:</small> [[Kopšinjanske hrodźišćo]] <small>1.2.:</small> [[Julius Eduard Wjelan]] – [[Karpacz]] <small>31.1.:</small> [[Hrubý Jeseník]] <small>30.1.:</small> [[Erwin Strittmatter]] <small>24.1.:</small> [[Andrzej Duda]] <small>19.1.:</small> [[Jurij Grós]] – [[Jurij Čornak]] <small>11.1.:</small> [[Michał Lešawa]] – [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]] <small>10.1.:</small> [[Bosćij Michał Wićaz]] <small>9.1.:</small> [[Genua]] – [[Lille]] – [[Cork]] <small>8.1.:</small> [[Graz]] – [[Linz]] <small>7.1.:</small> [[Rotterdam]] – [[Mário Soares]] <small>6.1.:</small> [[Porto]] – [[Bosporus]] <small>5.1.:</small> [[Avignon]] – [[Bergen (Norwegska)]] – [[Bologna]] <small>4.1.:</small> [[Antwerpen]] – [[Sołun]] – [[Aarhus]] – [[Kattegat]] <small>2.1.:</small> [[20.&nbsp;lětstotkaaaaaaa]] <small>1.1.:</small> [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja]] – [[Friedrich Schiller]] – [[Johann Wolfgang von Goethe]] – [[Měrćin Salowski]] <!--2016--> <small>20.12.:</small> [[Wochožanska jama]] <small>15.12.:</small> [[Georg Milbradt]] <small>14.12.:</small> [[Sandźak]] <small>5.12.:</small> [[Złoto]] – [[Kopor]] – [[Cynk]] <small>4.12.:</small> [[Slěbro]] – [[Aue]] – [[Alexander Van der Bellen]] <small>27.11.:</small> [[Hispaniola]] – [[Wolfsburg]] – [[Flensburg]] <small>26.11.:</small> [[Basel]] – [[New Jersey]] – [[Neretva]] <small>25.11.:</small> [[Dubrovnik]] – [[Indus]] – [[Ulm]] – [[New Mexico]] <small>22.11.:</small> [[Susann Šenkec]] <small>19.11.:</small> [[Bělsko]] <small>9.11.:</small> [[Bill Clinton]] – [[Jimmy Carter]] <small>7.11.:</small> [[Michał Mjeń]] – [[Niagaraske wodopady]] – [[Nevada]] – [[Oregon]] <small>6.11.:</small> [[Arnošt Holan]] – [[Nowa Jendźelska]] – [[Michigan]] – [[Wisconsin]] – [[Detroit]] <small>2.11.:</small> [[Wulke jězory]] – [[Texas]] – [[Louisiana]] – [[Pennsylvania]] <small>21.10.:</small> [[Mikławšk (Budyšin)]] <small>21.10.:</small> [[Elbrus]] <small>20.10.:</small> [[Kilimandźaro]] <small>19.10.:</small> [[Bob Dylan]] – [[Dažink]] – [[Wysočiny]] – [[Popica]] – [[Mount Everest]] <small>18.10.:</small> [[Novi Sad]] – [[Matica srpska]] <small>17.10.:</small> [[Rubježny hród]] <small>16.10.:</small> [[Tartu]] – [[Wismar]] – [[Stralsund]] – [[Greifswald]] – [[Warta]] – [[Pärnu]] – [[Kaunas]] – [[Kołobrzeg]] <small>7.10.:</small> [[Theodor Heuss]] <small>5.10.:</small> [[Wjelk]] <small>28.9.:</small> [[Norilsk]] – [[Jakutsk]] – [[Chabarowsk]] <small>27.9.:</small> [[Kukow]] <small>25.9.:</small> [[Paliwaka]] <small>13.9.:</small> [[Mikroneziska]] – [[Karoliny]] – [[Palau]] – [[Niue]] <small>12.9.:</small> [[Zwjazk šesćiměstow]] <small>11.9.:</small> [[Klěšnik]] – [[Peter Handke]] – [[Bliski wuchod]] – [[Fryco Latk]] – [[Zoran Stefanović]] <small>9.9.:</small> [[Parcow]] <small>8.9.:</small> [[Kisylk]] – [[Kołpin]] <small>6.9.:</small> [[Marko Grojlich]] – [[Čelno]] <small>21.7.:</small> [[Zadar]] – [[Karlovac]] – [[Čakovec]] – [[Varaždin]] <small>20.7.:</small> [[Swětowe herbstwo]] <small>18.7.:</small> [[Mailand]] – [[Bydgoszcz]] <small>17.7.:</small> [[Robert Fico]] – [[Aleksandar Vučić]] – [[Milo Đukanović]] – [[Edi Rama]] – [[Miro Cerar]] – [[Mariano Rajoy]] – [[Stefan Löfven]] – [[Erna Solberg]] – [[Benjamin Netanjahu]] <small>16.7.:</small> [[Algirdas Butkevičius]] – [[Xavier Bettel]] – [[António Costa]] <small>15.7.:</small> [[Bojko Borisow]] – [[Taavi Rõivas]] – [[Enda Kenny]] – [[Māris Kučinskis]] <small>13.7.:</small> [[Beata Szydło]] – [[Viktor Orbán]] – [[Bohuslav Sobotka]] <small>5.7.:</small> [[Arnošt Simon]] – [[Lipa Serbska]] <small>17.6.:</small> [[Jan Arnošt Hančka]] – [[Franc Józef I.]] <small>16.6.:</small> [[Pečora (rěka)]] <small>15.6.:</small> [[Jan Karlo Fryco Swora]] – [[Hanzo Juro Swora]] – [[Tšadow (Grodk)]] <small>14.6.:</small> [[Lisćina rěkow w Europje]] <small>10.6.:</small> [[Měrćin Weclich]] <small>9.6.:</small> [[Serbska wubranka]] – [[Južny Tirol]] – [[Błotań]] <small>8.6.:</small> [[Božidar Šěca]] <small>7.6.:</small> [[Jan Bohuwěr Mučink]] <small>1.6.:</small> [[Kentucky]] – [[Kansas]] – [[Iowa]] <small>31.5.:</small> [[Idaho]] – [[Indiana]] <small>17.5.:</small> [[Cvikov]] <small>16.5.:</small> [[Łužiske horiny]] – [[Sudety]] – [[Kirnitzsch]] – [[Połobske pěskowčiny]] <small>15.5.:</small> [[Kyrkonoše]] – [[Ploučnice]] – [[Kamenice (Łobjo)]] – [[Srbská Kamenice]] – [[‎Růžová]] <small>14.5.:</small> [[Česká Lípa]] – [[Rumburk]] – [[Kytlice]] <small>11.5.:</small> [[Krásná Lípa]] <small>4.5.:</small> [[Lěto wulkich wohenjow]] – [[Cheb]] <small>3.5.:</small> [[Korla Awgust Jenč]] – [[Měrćin Bałcar]] – [[Jan Ast]] – [[Kito Albin]] – [[Bedřich Hacar]] <small>1.5.:</small> [[Jan Žur]] – [[Michał Žur]] – [[Mikławš Žur]] – [[Jakub Žur (1754)]] – [[Jakub Žur (1821)]] <small>30.4.:</small> [[Jurij Žur (1788)]] <small>24.4.:</small> [[Depsk]] – [[Gołynk]] – [[Zaspy]] – [[Rogozno (Choćebuz)]] – [[Žylow]] <small>23.4.:</small> [[Herbert Nowak]] – [[Nowogrodziec]] <small>22.4.:</small> [[Zgorzelec]] <small>19.4.:</small> [[Caracas]] – [[Canberra]] <small>17.4.:</small> [[La Paz]] – [[Sucre]] <small>16.4.:</small> [[Montevideo]] – [[Asunción]] <small>15.4.:</small> [[Quito]] – [[Lima]] <small>13.4.:</small> [[Alexander Ahrens]] <small>23.3.:</small> [[Chołmy]] <small>22.3.:</small> [[Wjerbjež]] – [[Łanowc]] <small>14.3.:</small> [[Frauke Petry]] <small>13.3.:</small> [[Nadźanecy]] – [[Smělna]] <small>12.3.:</small> [[Wjelkowy]] <small>8.3.:</small> [[Dietrich Šołta]] <small>8.3.:</small> [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje]] <small>6.3.:</small> [[Železniska čara Lubij–Radwor]] – [[Nordhausen]] – [[Eisenach]] – [[Gotha]] – [[Suhl]] – [[Starohród]] – [[Werra]] – [[Fulda (rěka)]] – [[Eberswalde]] – [[Rathenow]] – [[Schwedt]] <small>5.3.:</small> [[Europski šwinc]] – [[Britiske kupy]] – [[Irske morjo]] – [[Shetlandske kupy]] – [[Archipel]] – [[Anglesey]] – [[Erlangen]] – [[Fürth]] – [[Ingolstadt]] – [[Horst Seehofer]] – [[Würzburg]] – [[Regnitz]] – [[Koblenz]] – [[Trier]] <small>3.3.:</small> [[Kupa]] – [[Nowa Gineja]] – [[Baffinska kupa]] – [[Ellesmerska kupa]] <small>2.3.:</small> [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy]] – [[Železniska čara Njeswačidło–Wětrow‎|Njeswačidło–Wětrow]] <small>29.2.:</small> [[Osnabrück]] <small>21.2.:</small> [[Lěhnica]] – [[Jelenia Góra]] – [[Świdnica]] <small>20.2.:</small> [[Umberto Eco]] – [[Gdynia]] – [[Sopot]] <small>19.2.:</small> [[Brest (Běłoruska)]] – [[Homel]] – [[Hrodna]] – [[Mahiljow]] – [[Wicebsk]] – [[Pinsk]] – [[Baranawičy]] <small>12.2.:</small> [[Dalmaciska]] – [[Lisćina chorwatskich kupow]] – [[Korčula]] – [[Lošinj]] – [[Krk]] <small>11.2.:</small> [[Pag]] – [[Brač]] – [[Hvar]] <small>10.2.:</small> [[Lastovo]] – [[Cres]] – [[Šolta]] – [[Rab]] – [[Vis]] – [[Mljet]] <small>8.2.:</small> [[Roger Willemsen]] <small>7.2.:</small> [[Lampedusa]] <small>6.2.:</small> [[Capri]] <small>2.2.:</small> [[Sroka]] <small>24.1.:</small> [[Błótoń]] <small>23.1.:</small> [[Smrk]] – [[Jizera]] <small>18.1.:</small> [[Illinois]] <small>15.1.:</small> [[Hawaii]] <small>14.1.:</small> [[Lutz Hillmann]] <small>11.1.:</small> [[David Bowie]] – [[Arizona]] <small>10.1.:</small> [[Mikławš Zarjenk]] <small>9.1.:</small> [[Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow]] – [[Awtonomny wokrjes Nencow]] <small>8.1.:</small> [[Jan Handrik]] – [[Lena]] – [[Irtyš]] – [[Jenisej]] <small>7.1.:</small> [[Klóšter Marijiny doł]] – [[William Shakespeare]] – [[Alfred Měškank]] – [[Jamalska połkupa]] <small>5.1.:</small> [[Kinič]] <small>3.1.:</small> [[Bałdrijanecy]] – [[Dźibrachćicy]] – [[Kadłobja]] <!--2015--> <small>31.12.:</small> [[Alwin Mitaš]] – [[Alfred Mitaš]] – [[Michał Bjedrich]] – [[Joschka Fischer]] – [[Michał Frencel (1667)]] – [[Salomon Bohuchwał Frencel]] <small>30.12.:</small> [[Swjatopluk I.]] <small>27.12.:</small> [[Morawa (rěka)]] <small>25.12.:</small> [[Brno hłowne dwórnišćo]] <small>25.12.:</small> [[Wulkomorawske mócnarstwo]] – [[Michail Iwanowič Kalinin]] <small>24.12.:</small> [[Křič]] – [[Orenburg]] <small>22.12.:</small> [[Zwjazkowy kancler (Němska)]] – [[Abchaziska]] – [[Šwobicy]] – [[Brunow]] – [[Běła (Hornja Łužica)]] – [[Wukecy]] – [[Zapadoarmenšćina]] – [[Kočo Racin]] <small>21.12.:</small> [[Kirow]] – [[Sergej Mironowič Kirow‎]] – [[Južna Osetska]] <small>20.12.:</small> [[Tachantska cyrkej swj. Pětra]] – [[Ludowa republika Donjeck]] – [[Ludowa republika Luhansk]] <small>16.12.:</small> [[Złoty]] – [[Kama]] – [[Oka]] <small>12.12.:</small> [[Jurij Wićaz]] – [[Moskwa (rěka)]] – [[Slavica Ćukteraš]] <small>11.12.:</small> [[Jan Andricki]] – [[Mikławš Čórlich]] – [[Jakub Nowak]] – [[Beno Pětr Šołta]] – [[Serbski kulturny leksikon]] <small>10.12.:</small> [[Bolgar]] <small>08.12.:</small> [[Ilija Dźuvalekovski]] – [[Kaliopi]] <small>06.12.:</small> [[Milčo Mančevski]] <small>30.11.:</small> [[Bielefeld]] – [[Münster]] <small>29.11.:</small> [[Duisburg]] – [[Wuppertal]] – [[Bochum]] – [[Ruhr]] <small>24.11.:</small> [[Branibor]] <small>23.11.:</small> [[Dortmund]] – [[Essen]] <small>22.11.:</small> [[Neckar]] – [[Lisćina najwjetšich městow w Němskej]] <small>20.11.:</small> [[Weimar]] – [[UNESCO]] <small>19.11.:</small> [[Meter]] <small>18.11.:</small> [[Hród]] – [[Saar]] – [[Mosela]] <small>16.11.:</small> [[Zwjazkowa rada]] – [[Město]] – [[Wulkoměsto]] <small>15.11.:</small> [[Republika]] – [[Monarchija]] – [[Kralestwo]] – [[Kral]] – [[Aachen]] – [[Firefox za iOS]] <small>08.11.:</small> [[Pětš Janaš]] – [[Hrodźiško]] <small>07.11.:</small> [[Handrij Lubjenski]] – [[Kabinet Biedenkopf II]], [[Kabinet Biedenkopf III|III]] – [[Kabinet Milbradt I]], [[Kabinet Milbradt II|II]] – [[Ludwigshafen]] – [[Karlsruhe]] <small>06.11.:</small> [[Kurt Biedenkopf]] – [[Kabinet Biedenkopf I]] – [[Lubina Holanec-Rawpowa]] – [[Jan Arnošt Holan]] <small>05.11.:</small> [[Sinai]] – [[Połkupa]] <small>04.11.:</small> [[August Bebel]] <small>02.11.:</small> [[Dabit Boguwěr Głowan‎]] <small>31.10.:</small> [[Skjarbošc]] <small>30.10.:</small> [[Žiguljowsk]] <small>27.10.:</small> [[Ľudovít Štúr]] <small>25.10.:</small> [[Předmjeno]] <small>24.10.:</small> [[Jakub Wjacsławk]] – [[Pawoł]] – [[Měrćin]] – [[Korla]] – [[Jurij]] – [[Marja]] – [[Awgust (mjeno)]] – [[Hańža]] <small>23.10.:</small> [[Jan Pawoł Křižan]] – [[Gaborone]] – [[Ouagadougou]] <small>22.10.:</small> [[Bamako]] – [[Antananarivo]] <small>19.10.:</small> [[Hanka Jenčec]] – [[Gustaw Alwin Mjerwa]] – [[Bjedrich Adolf Klin]] – [[Korla Awgust Kalich]] – [[Arnošt Herman]] <small>18.10.:</small> [[Tunis]] <small>14.10.:</small> [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Swjatlana Aleksijewič]] <small>09.10.:</small> [[Barentsowe morjo]] <small>07.10.:</small> [[Železnica]] – [[Awtodróha]] <small>06.10.:</small> [[Dubrawa (Grodk)]] – [[Gózdź]] – [[Łojow]] – [[Prašyjca]] – [[Terpje]] – [[Wjaska (Grodk)]] – [[Zakrjow (Grodk)]] – [[Zelezna]] <small>05.10.:</small> [[Bobow]] – [[Brodkojce]] – [[Cazow]] – [[Dalic]] – [[Dubje]] – [[Glinsk (Gołkojce)]] – [[Gogolowk]] – [[Gołbin]] <small>30.09.:</small> [[Morica]] – [[Hlinowc]] – [[Jěžow]] <small>25.09.:</small> [[Pětr Šěrach]] – [[Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju‎]] – [[Korla Bohuchwał Šěrach]] – [[Jan Awgust Janka]] <small>24.09.:</small> [[‎Jan Gotthold Běmar]] – [[Jan Běmar]] – [[‎Franc Moric Domaška]] – [[‎Donat Józef Ćěsla]] – [[Jan Wawer]] – [[Jan Langa]] – [[Jan Gotthelf Běmar]] – [[Jan Gotttrau Běmar]] <small>22.09.:</small> [[Wjelryby]] – [[Insektožrački]] – [[Myše]] – [[Jěže]] – [[Knoty]] – [[Hinc Šewc]] – [[Łužičan (časopis)]] <small>16.09.:</small> [[Hromadnik]] <small>05.09.:</small> [[Wulke wokrjesne město]] – [[Missouri River]] – [[Marshallowe kupy]] – [[Swaziska]] <small>04.09.:</small> [[Amaconas]] – [[Nil]] <small>02.09.:</small> [[Denali]] – [[Mississippi]] <small>01.09.:</small> [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła]] – [[Sewjerofrizišćina]] <small>31.08.:</small> [[Lubijska hora]] – [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje]] <small>25.08.:</small> [[Wopomnišćo Budyšin]] – [[Polnica]] <small>24.08.:</small> [[Mohilnica]] <small>22.08.:</small> [[Dubrjenske bahno]] – [[Rudolf Mjeń]] – [[Stołpin]] – [[Manuela Schwesig]] – [[Andrea Nahles]] – [[Barbara Hendricks]] <small>21.08.:</small> [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] – [[Ursula von der Leyen]] – [[Heiko Maas]] – [[Wolfgang Schäuble]] – [[Thomas de Maizière]] – [[Frank-Walter Steinmeier]] – [[Sewjerna Dwina]] <small>20.08.:</small> [[Njewa]] – [[Peipuski jězor]] – [[Onjegaski jězor]] <small>19.08.:</small> [[Ladogaski jězor]] – [[Kazachšćina]] – [[Staraja Ladoga]] – [[Nowaja Ladoga]] <small>18.08.:</small> [[Rudolf Jenč]] <small>17.08.:</small> [[Wyborg]] – [[Iwangorod]] <small>16.08.:</small> [[Kurski zaliw]] – [[Kurska kosa]] – [[Žitawske horiny]] <small>15.08.:</small> [[Njemen]] – [[Černjachowsk]] – [[Sowjetsk (oblasć Kaliningrad)|Sowjetsk]] – [[Baltikum]] <small>10.08.:</small> [[Drina]] – [[Banja Luka]] <small>09.08.:</small> [[Sawa]] <small>06.08.:</small> [[Marek Grechuta]] <small>03.08.:</small> [[Grjazowjec]] – [[Kadnikow]] – [[Kirillow]] – [[Nikolsk (oblasć Wologda)‎|Nikolsk]] – [[Sokol (město)‎|Sokol]] – [[Totma]] – [[Ustjužna]] <small>02.08.:</small> [[Čudowo]] – [[Buj]] – [[Wolgorječensk]] – [[Galič]] – [[Kologriw]] – [[Makarjew]] – [[Manturowo]] – [[Njerjechta]] – [[Njeja]] – [[Soligalič]] – [[Čuchloma]] – [[Šarja]] – [[Wologda]] – [[Babajewo]] – [[Bjelozjersk]] – [[Wjelikij Ustjug]] – [[Wytegra]] <small>01.08.:</small> [[Malaja Wišera‎]] – [[Pjestowo]] – [[Okulowka]] – [[Solcy]] – [[Staraja Russa]] – [[Cholm (oblasć Nowgorod)|Cholm]] <small>30.07.:</small> [[Wjelikij Nowgorod‎]] – [[Borowiči‎]] – [[Waldaj]] <small>29.07.:</small> [[Sebjež]] <small>28.07.:</small> [[Gdow]] – [[Njewel]] – [[Opočka]] – [[Ostrow]] – [[Pječory]] – [[Porchow (Ruska)‎|Porchow]] <small>27.07.:</small> [[Toržok‎]] – [[Toropjec]] – [[Pskow]] – [[Wjelikije Luki]] <small>26.07.:</small> [[Kaljazin‎]] – [[Kašin‎]] – [[Kimry‎]] – [[Konakowo‎]] – [[Krasnyj Cholm]] – [[Ostaškow‎]] – [[Ržew‎]] – [[Starica‎]] <small>25.07.:</small> [[Uglič‎]] – [[Twer]] – [[Bježeck]] – [[Bjelyj]] – [[Bologoje‎]] – [[Wjesjegonsk‎]] – [[Wyšnij Woločjok‎]] – [[Zubcow‎]] <small>24.07.:</small> [[Jurjewjec‎]] – [[Danilow (město)|Danilow‎]] – [[Ljubim‎]] – [[Myškin‎]] – [[Pjerjeslawl-Zalesskij‎]] – [[Pošechonje‎]] – [[Rybinsk‎]] – [[Tutajew‎]] <small>23.07.:</small> [[Pljos‎]] – [[Pučež‎]] – [[Tejkowo‎]] – [[Šuja]] <small>22.07.:</small> [[Iwanowo]] – [[Jurjew-Polskij]] – [[Kochma]] <small>20.07.:</small> [[Luanda]] – [[Drawa]] <small>17.07.:</small> [[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]] – [[Wostašecy]] – [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]] <small>16.07.:</small> [[Trjebiša]] <small>15.07.:</small> [[Wisła]] – [[Wósmužowa hora]] <small>13.07.:</small> [[Zapadołužiska pahórčina]] – [[Žiwin]] – [[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]] – [[Walow]] – [[Rušica]] – [[Kinč]] – [[Dobrik]] – [[Pětr Malink]] <small>08.07.:</small> [[Wladimir (město)|Wladimir]] <small>07.07.:</small> [[Joškar-Ola]] <small>06.07.:</small> [[Radobyle]] – [[Jan Budar]] <small>05.07.:</small> [[Čeboksary]] <small>01.07.:</small> [[Jutrowne jěchanje]] – [[Ludwig Nowak]] – [[Horst Adam]] – [[Herbert Cerna]] <small>27.06.:</small> [[Pawoł Grojlich]] – [[Cecha]] <small>26.06.:</small> [[Rjazań]] – [[Lawska wěža]] <small>19.06.:</small> [[Brjansk]] <small>18.06.:</small> [[Orjol]] <small>14.06.:</small> [[Bjelgorod]] <small>12.06.:</small> [[Klemens VIII.]] – [[Leo XI.]] – [[Pawoł V.]] <small>11.06.:</small> [[Hrjehor XV.]] <small>10.06.:</small> [[Bornholm]] <small>03.06.:</small> [[Don]] <small>29.05.:</small> [[Lubijska narěč]] – [[Narew]] – [[Dnjestr]] <small>13.05.:</small> [[Arnošt Černik]] <!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłeho měsaca zapodać! --> <noinclude>{{Skrótšenka|WP:NZ}}</noinclude> hlpsriztonhdl52vo1zoad7wiivfg8s 0 30130 392498 328760 2026-09-14T04:30:51Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 392498 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik město RU |mjeno ruske= Слободской |mjeno serbske= Slobodskoj |čisło=33413 |ISO=RU-KIR |wopon= Coat of Arms of Slobodskoy (town).png |chorhoj=Flag of Slobodskoi (Kirov oblast).png |šěrina=58/43/00/N |dołhota=50/09/00/E |wysokosć= |přestrjeń= |póstowe čisło=613150 |předwólba=(+7) 83362 |webstrona= http://www.slobodskoy.ru/ }} [[Dataja:Церковь Михаила Архангела в Слободском.JPG|thumb|left]] '''Slobodskoj''' ({{wrěči|ru|''Слободской''}}) je město w [[Ruska|Ruskej federaciji]]. Leži při rěce [[Wjatka]] w [[Europa|europskim]] dźělu Ruskeje w [[Oblasć Kirow|Kirowskej oblasći]] něhdźe 30 kilometrow wuchodnje [[Kirow|Kirowa]]. Ma něhdźe 33 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1489 załožiło a ma wot lěta 1780 měšćanske prawa. == Literatura == * [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Слободской,_уездный_город Слободской, уездный город]// [[Encyklopedija Brockhausa a Efrona|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Žórło == <references /> == Wotkazaj == {{Commonscat|Slobodskoy|Slobodskoj}} * [https://web.archive.org/web/20210122231629/http://www.slobodskoy.ru/ Oficielne webstrony] 6i0rqm7mvbwnqyqdf7dc4p88v0tsxk3 0 32932 392495 382219 2026-09-14T00:01:07Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 392495 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik město RU |mjeno serbske=Aldan |mjeno ruske=Алдан |mjeno2= |čisło=98203501 |wopon= |chorhoj= |šěrina=58/36/0 |dołhota=125/23/0 |ISO=RU-SA |wysokosć=650 |přestrjeń= |póstowe čisło= 678900 |předwólba=(+7) 41145 }} [[Dataja:Aldan station.jpg |thumb|left]] '''Aldan''' ({{wrěči|ru|''Алдан''}}; 1924–1939 ''Njezamjetnyj/ Незаметный'') je město w [[Azija|aziskim]] dźělu [[Ruska|Ruskeje federacije]] w [[Sacha|Jakutskej]]. Leži něhdźe 530 kilometrow južnje [[Jakutsk]]a a ma něhdźe 20 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1924 jako wjes Njezamjetnyj załožiło a ma wot lěta 1932 měšćanske prawa. == Literatura == * [http://dic.academic.ru/dic.nsf/city_of_russia/18/Алда́н Алдан]// Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 16. — 559 с. —50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6. == Žórło == <references /> == Wotkaz == {{Commonscat|Aldan}} * [https://web.archive.org/web/20161124084052/http://aldangold.ru/ Oficielne webstrony] 2pnzibas8f7uav6dxjhiadfnpxoy8sb 0 37509 392496 359470 2026-09-14T02:22:56Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 392496 wikitext text/x-wiki {{Tutón nastawk|so powšitkownje zaběra z nabožinskej instituciju. W serbskej wobchadnej rěči je z ''Klóštrom'' husto měnjeny [[klóšter Marijina hwězda]].}} [[Dataja:Kloster St. Marienthal Panorama.JPG|mini|[[Klóšter Marijiny doł]] w dolinje [[Łužiska Nysa|Łužiskeje Nysy]]]] '''Klóšter''' (z němskeho ''Kloster'') je nabožinska institucija, w kotrejž su ludźo – zwjetša woznamjenjeni jako [[mnich|mniša]] a [[knježna|knježny]] resp. mniški – žiwi jako zhromadnosć, wusměrjeni na wukonjenje swojeje wěry a do wěsteje měry wotmjezowani wot zjawneje towaršnosće. Klóšter wobsteji zwjetša z kultowych, bydlenskich a hospodarskich twarjenjow. W zapadnym kulturnym wobkruhu znajemy wosebje [[křesćanstwo|křesćanske]] klóštry, kotrež přisłušeja zwjetša [[romsko-katolska cyrkej|katolskej]] abo [[prawosławne cyrkwje|prawosławnym cyrkwjam]]. Nimo toho wobsteja tež protestantske a ekumeniske klóšterske zhromadnosće, kaž na přikład [[Taizé]]. Wothladajo wot toho woznamjenjeja so tež podobne institucije aziskich nabožinow, wosebje [[buddhizm]]a a [[hinduizm]]a, jako klóštry. W [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] stej dwaj aktiwnej klóštraj, kotrejž přisłušatej wobaj katolskemu rjadej [[cisterciensojo|cisterciensow]]: [[Klóšter Marijina hwězda|Marijina hwězda]] w [[Pančicy-Kukow|Pančicach-Kukowje]] a [[Klóšter Marijiny doł|Marijiny doł]] pola [[Wostrowc]]a. == Wotkazaj == {{Commonscat|Monasteries|Klóštry}} * [https://web.archive.org/web/20140412065400/http://www.orden-online.de/ Internetny portal] za klóštry w němskorěčnym rumje {{ref-de}} [[Kategorija:Klóšter|!]] 5xo6mqhg41l4xweb1ko5bestjfr2k34 0 38416 392497 367088 2026-09-14T03:04:48Z InternetArchiveBot 21326 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 392497 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Frunze Mikhail 2.jpg|thumb|right]] '''Michail Wasiljewič Frunze''' ({{wrěči|ru|Михаил Васильевич Фрунзе}}; * [[2. februara]] [[1885]], [[Biškek]], [[Ruska]]; † [[31. oktobra]] [[1925]] w [[Moskwa|Moskwje]], [[Sowjetski zwjazk]]) bě [[komunizm|komunistiski]] rewolucionar, sowjetski statny a stronski funkcionar a general, kotryž wojowaše za čas Ruskeje byrgarskeje wójny z [[Čerwjena armeja|Čerwjenej armeju]] w [[Srjedźna Azija|centralnej Aziji]]. Wot 1926 hač do njewotwisnosće [[Kirgiziska|Kirgiziskeje]] w lěće 1991 bě jeho ródne město Biškek po nim pomjenowane. == Twórby == * ''О молодёжи''/ Фрунзе М. В. — М.: Мол. гвардия, 1937. — 118 с.: портр. * ''Избранные произведения''. — М.: 1950. * ''Избранные произведения''. Т. 1: 1918—1925 гг./ Фрунзе М. В. — М.: Воениздат, 1957. — 472 с.: портр. * ''Избранные произведения''. Т. 2: 1921—1925 гг./ Фрунзе М. В. — М.: Воениздат, 1957. — 498 с.: ил. * ''Избранные произведения''/ Предисл. М. Гареева. — М.: Воениздат, 1977. — 480 с.: ил. * ''Неизвестное и забытое: Публицистика, мемуары, документы и письма''/ Фрунзе М. В. — М.: Наука, 1991. — 272 с. * ''Единая военная доктрина и Красная армия''// Красная новь: журнал / под ред. А. К. Воронского. — М., 1921. — № 1. — С. 94—106. == Wotkazy == {{Commonscat|Mikhail Frunze|Michail Frunze}} * {{DNB-Portal|119254891}} * [http://hrono.ru/biograf/bio_f/frunze_mv.php Biografija] * Ганин А. В, [https://web.archive.org/web/20130828025155/http://100.histrf.ru/commanders/frunze-mikhail-vasilevich/ Фрунзе Михаил Васильевич] {{DEFAULTSORT:Frunze, Michail Wasiljewič}} [[Kategorija:Muž]] [[Kategorija:Rodź. 1885]] [[Kategorija:Zemr. 1925]] [[Kategorija:Rewolucionar]] [[Kategorija:Ruski politikar]] [[Kategorija:Sowjetski politikar]] [[Kategorija:Politikar (20. lětstotk)]] 5qnmniz2d56hml73nmcey91t8n8ppop 0 41258 392491 392259 2026-09-13T17:51:32Z Gumideck 12564 wotkaz 392491 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Wyšina princa Bjedricha Awgusta | druhe mjeno = {{lang|de|Prinz-Friedrich-August-Höhe}} | wobraz = Friedrich-August-Höhe (Sohland) 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad ze sewjera | wysokosć = 469 | šěrina = 51/2/0.794/N | dołhosć = 14/23/32.852/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[křemjeń]] }} '''Wyšina princa Bjedricha Awgusta''' ({{wrěči|de|''Prinz-Friedrich-August-Höhe'' abo ''Friedrich-August-Höhe''}}) je 469&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Załom]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. Wot lěta 1900 steji na wjeršku hórska bawda z wuhladnej [[Wěža princa Bjedricha Awgusta|Wěžu princa Bjedricha Awgusta]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Wuchodne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-19|language=němsce}}</ref> Na zapadźe nawjazuje čěska hora [[Liščí vrch]] (480&nbsp;m), na sewjerozapadźe [[Tännichtberg]] (461&nbsp;m) a na juhu [[Schwarze Koppe]] (470&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje łužiski [[granodiorit]] a na zapadnej skłoninje nawjaza dwubłysćinkaty granodiorit. Přez sewjernu skłoninu ćehnje so žiłka [[Křemjeń|křemjenja]] a tež namaka so tu stara zapławjena skała.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a dale tež wustupuje [[pseudoglej]] hač koluvisol a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-19|language=němsce}}</ref> Južnje pod horu wužórli a ćeče Sohlander Dorfbach a sewjernje ćeče Tännicht Wasser. Cyła hórka słuša k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]] a z tym [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wjeršk je zalěsnjeny z jehlinojtym hač měšanym lěsom, skłoniny maja předewšěm ratarske wužiwanje. Wyšina princa Bjedricha Awgusta leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika == K wuhladowej wěži na wjeršku wjedu wjacore pućowanske šćežki. Wot němsko-čěskeje statneje hranicy je to žołta šćežka (smužka), wot Załomskeje hwězdarnje wjedźe čerwjena šćežka. Zelena dalokowobchadna šćežka wjedźe do jednoho směra na [[Budyšin]] a do druheho směra na [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m). Žołta šćežka (dypk) je kołopućowanski puć wokoło Załomja.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/panohobuga|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-08-19|language=čěsce}}</ref> == Galerija == <gallery> Prinz-Friedrich-August Baude (1).jpg|<center>Wuhladna wěža z&nbsp;hórskej bawdu</center> 15082-Sohland-1912-Prinz-Friedrich-August-Turm-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|<center>Wjeršk z&nbsp;wuhlednej wěžu na pohladnicy z&nbsp;lětom 1912</center> </gallery> == Žórła == <references /> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat}} * [https://mapy.com/s/panohobuga Mapy.com: pućowanska karta, Wyšina princa Bjedricha Awgusta a wokolina] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Załom]] [[Kategorija:Łužiske hory]] 4zm6loe7wttqmluc23fg7h65zgnx834 0 41261 392473 392254 2026-09-13T17:18:27Z Gumideck 12564 wotkaz 392473 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Motydłowska wyšina | druhe mjeno = {{lang|de|Weifaer Höhe}} | wobraz = Weifaer Höhe 03.jpg | wopis wobraza = Pohlad z wyšiny [[Sydom lipow]] | wysokosć = 504 | šěrina = 51/4/48.17/N | dołhosć = 14/22/25.55/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Motydłowska wyšina''' ({{wrěči|de|''Weifaer Höhe''}}) je 504&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] (gmejnski dźěl [[Motydło]]) w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Wyšina leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-24|language=němsce}}</ref> Ze swojej wysokosću 504&nbsp;m je 29.&nbsp;najwyši wjeršk Łužiskich horow. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a žiłki [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a na sewjernej skłoninje tež wustupuje [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-24|language=němsce}}</ref> Na juhowuchodnej skłoninje wužórli so rěčka Waldwasser, kotraž słuša k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]], a na sewjernej skłoninje wužórli so rěčka bjez mjena, kotraž słuša k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Cyła hórka słuša tak k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Južne hač zapadne skłoniny pokrywaja łuki a pola, zbytk wyšiny je zalěsnjeny z měšanym lěsom. Motydłowska wyšina leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika == Na wjeršk wjedźetej dwě zelenej (smužka a dybk) a jedna čerwjena pućowanska šćežka. Na wjeršku steji něhdyši wulětny hosćenc ''Schurigbaude''. Wyšina skići wuhlad do južneho směra na Łužiske hory, [[Łužiske horiny]] a [[Čěska Šwica|Čěsku Šwicu]].<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/pabaponule|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-08-31}}</ref> == Galerija == <gallery> 30526-Weifa-1985-Ferienheim Strömungsmaschinenbau Pirna-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|<center>Schurigbaude w&nbsp;lěće 1985</center> Weifa-Schurigbaude-1.jpg|<center>Schurigbaude w&nbsp;lěće 2020</center> </gallery> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Weifaer Höhe|Motydłowska wyšina}} * [https://mapy.com/s/pabaponule Mapy.com: pućowanska karta, Motydłowska wyšina a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] oadpwldq7zlihsqu5pyidfviufar3ep 0 41262 392479 391615 2026-09-13T17:39:42Z Gumideck 12564 wotkaz 392479 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Słónčna hora | druhe mjeno = {{lang|de|Sonnenberg}} | wobraz = Wulki Pichow, Mnišonc, Słónčna hora 02.jpg | wopis wobraza = [[Mnišonc (hora)|Mnišonc]] a před nim Słónčna hora | wysokosć = 384 | šěrina = 51/6/37.0498/N | dołhosć = 14/25/19.7861/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Słónčna hora''' ({{wrěči|de|''Sonnenberg''}}) je 384&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w měsće [[Šěrachow-Korzym]] (měšćanski dźěl [[Bójswecy]]) w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Južny a wuchodny dźěl hory a tež wjeršk leži na teritoriju města Šěrachow-Korzym (měšćanskej dźělej Bójswecy a [[Słónčna Hora]]), sewjerne skłoniny přisłušeja gmejnje [[Budestecy]] (gmejnski dźěl [[Zahor]]). Hora přisłuša sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-24|language=němsce}}</ref> Na zapadźe na Słónčnu horu nawjazuje [[Mnišonc (hora)|Mnišonc]] (448&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a žiłka [[dolerit]]a. Na wuchodnej skłoninje namaka so stara skała.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a na skłoninach tež wustupuje parabruna póda, glej-koluvisol a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-24|language=němsce}}</ref> Pola južne skłoniny ćeče [[Butřanka]] a pola wuchodnej [[Sprjewja]]. Cyła hóra słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Horni dźěl hory je z měšanym lěsom porosćeny a na juhowuchodnej skłoninje namaka so wjeska [[Słónčna Hora]]. Słónčna hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika == Přez wjeršk wjedźetej dwě pućowanskej šćežce. Čerwjena rěka Wulka kołopućowanska šćežka Wjelećin (''Großer Rundwanderweg Wilthen'') a wjedźe přez wokolinu [[Wjelećin]]a. Zelena zwjazuje město [[Budyšin]] z horu [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m).<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/gutosufevo|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-08-24|language=čěsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Sonnenberg (Schirgiswalde-Kirschau)|Słónčna hora}} * [https://mapy.com/s/gutosufevo Mapy.com: pućowanska karta, Słónčna hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Šěrachow-Korzym]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] 9h6cwqs2tgxfginzf4ui6bhleb7x0vz 0 41265 392494 392257 2026-09-13T17:53:21Z Gumideck 12564 wotkaz 392494 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Sydom lipow | druhe mjeno = {{lang|de|Sieben Linden}} | wobraz = Sieben Linden.jpg | wopis wobraza = Sydom Lipow | wysokosć = 454 | šěrina = 51/3/40.33/N | dołhosć = 14/20/5.13/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Sydom lipow''' ({{wrěči|de|''Sieben Linden''}}) je 454&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora přisłuša k sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-25|language=němsce}}</ref> Susodne hory su [[Goldberg]] (472&nbsp;m), [[Grenzberg]] (480&nbsp;m), [[Mannsberg]] (464&nbsp;m), [[Höllenhübel]] (451&nbsp;m) a [[Steinberg (Wołbramecy, 392 m)|Steinberg]] (392&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty [[granodiorit]], w delnich partijach je tež zastupjeny łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a na skłoninach tež wustupuje parabruna póda a [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-25|language=němsce}}</ref> Sewjernje pod horu ćeče rěka [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]]. Cyła hórka słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Sydom lipow leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Wobchad == Přez horu wjedźe krajna dróha S&nbsp;154, kotraž zwjazuje Wołbramecy z [[Neustadt in Sachsen|Nowym Městom w Sakskej]]. == Sydom lipow == Na wjeršku rosće sydom [[Lipa|lipow]] a w jich srjedźišću steji drjewjany pawiljon. Staroba lipow wadźi so na 200 hač 300 lět. Po tradiciji buchu po kóncu sydomlětneje wójny sadźene abo wot wosadnych knjezow po porodźe sydom synow sadźene. Wobjim lipowych zdónkow bu w lěće 2003 wot 3,16 do 3,88 metrow měrjeny.<ref>{{Cite web|url=https://www.monumentaltrees.com/de/deu/sachsen/bautzen/6196_ort/#google_vignette|title=Holländische Linde 'Sieben Linden' westlich von Ort in Steinigtwolmsdorf, Sachsen, Deutschland|publisher=Monumentale Bäume|accessdate=2025-08-25|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Sieben Linden (Steinigtwolmsdorf)|Sydom lipow}} * [https://mapy.com/s/napasosoju Mapy.com: pućowanska karta, Sydom lipow a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] m54haik5we2jegyxlpyv1dw23ggn825 0 41269 392483 391607 2026-09-13T17:42:26Z Gumideck 12564 wotkaz 392483 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Hutberg | druhe mjeno = | wobraz = Hutberg Lobendava 05.jpg | wopis wobraza = Pohlad ze sewjera | wysokosć = 503 | šěrina = 51/2/34.98/N | dołhosć = 14/20/9.26/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Hutberg''' je 503&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Wyšina leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Zapadne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1jWbGb|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-29|language=němsce}}</ref> Ze swojej wysokosću 503&nbsp;m je 33.&nbsp;najwyši wjeršk Łužiskich horow. Ze zapada na nju bjezposrědnje nawjazuje čěska hora [[Stráž]] (460&nbsp;m) a dale na nju mjezuja hory [[Jáchym]] (475&nbsp;m), [[Mannsberg]] (464&nbsp;m) a [[Buková hora]] (512&nbsp;m). Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a žiłki [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najrozšěrjeniši pódowy typ je podzolna [[bruna póda]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-29|language=němsce}}</ref> Najwjetši dźěl hory słuša k přitočnišću [[Zebnica (rěka)|Zebnicy]], jenož sewjerowuchodne a wuchodne skłoniny potom k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]]. Cyła hórka słuša tak k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Hora je ze [[šmrěk]]owym lěsom porosćena, ale na sewjernej skłoninje leža pola a pastwišća. Hutberg leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika == Runje po statneje hranicy wjedźe módrje markěrowana pućowanska šćežka, kotrejž so při namjeznym přechodźe na sedle mjez Hutbergom a Bukowej horu žołta a zelena šćežka přizamknjetej. Při namjeznym přechodźe steji wot lěta 2018 replika [[Čěskosłowakska|čěskosłowakskeho]] namjezneho stołpa. Na módrej šćežce juhozapadnje wjerška steji turistiska bawda. == Galerija == <gallery> Hraniční přechod Severní-Steinigtwolmsdorf 01.jpg|<center>Namjezny přechod Wołbramecy–Severní</center> Hraniční přechod Severní-Steinigtwolmsdorf 02.jpg|<center>Detail namjezneho stołpa</center> Hutberg Lobendava 06.jpg|<center>Turistiska bawda</center> MRGS 425 - dvojslídý granodiorit.jpg|<center>Dwubłyšćinkaty granodiorit</center> MRGS 426 - drobová rula.jpg|<center>Šěrawcovy hornowc</center> </gallery> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Hutberg (Steinigtwolmsdorf)|Hutberg}} * [https://mapy.com/s/kagopohufe Mapy.com: pućowanska karta, Hutberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] si6llh2zprtmi6n0ovkcym7xm3pvddc 0 41273 392493 392255 2026-09-13T17:52:50Z Gumideck 12564 wotkaz 392493 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Grenzberg | druhe mjeno = | wobraz = Grenzberg 02.jpg | wopis wobraza = Pohlad z Mannsberga | wysokosć = 480 | šěrina = 51/3/28/N | dołhosć = 14/19/31.41/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Grenzberg''' je 480&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-30|language=němsce}}</ref> Grenzberg ma dwaj wjerškaj, při čimž je zapadny wjeršk wo 2&nbsp;metraj wyši.<ref name="topo" /> Na horu mjezuja [[Buková hora]] (512&nbsp;m), [[Hutberg (Wołbramecy)|Hutberg]] (503&nbsp;m), [[Mannsberg]] (464&nbsp;m), [[Sydom lipow]] (454&nbsp;m) a [[Goldberg]] (472&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornity łužiski [[granodiorit]] a na sedle ze Sydom lipami namaka so tež hybridny dwubłyšćinkaty granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjenej typaj pódy stej [[bruna póda]] a eroděrowana parabruna póda hač [[pseudoglej]], mało wustupuje tež glej hač koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-30|language=němsce}}</ref> Zapadnje a juhowuchodnje pod horu wužórli so Severní potok, kotryž słuša k přitočnišću [[Zebnica (rěka)|Zebnicy]], zbytk hory słuša potom k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Cyła hora słuša tak k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wjetšina skłoninow je přewažnje z jehlinowym lěsom porosćena a na skłoninach do směra Wołbramec su pola. Grenzberg je dźěl lěsneje kónčiny [[Hohwald]] a leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika a wobchad == Blisko wjerška wjedźe módrje markěrowana pućowanska šćežka, kotraž wjedźe na čěsko-němsku statnu hranicu. Žołta čara zwjazuje Wołbramecy z Wjazońcu. Po sewjernej skłoninje wjedźe krajna dróha S&nbsp;154 do směra na [[Neustadt in Sachsen|Nowe Město w Sakskej]] a Wołbramecy. == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Grenzberg}} * [https://mapy.com/s/balakabelo Mapy.com: pućowanska karta, Grenzberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] ckqjs7kzzhjrzrvzxbnuglg4c2hit49 0 41274 392480 392261 2026-09-13T17:40:20Z Gumideck 12564 wotkaz 392480 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Mannsberg | druhe mjeno = | wobraz = Mannsberg (Lausitzer Bergland) 02.jpg | wopis wobraza = Pohlad ze sewjerju | wysokosć = 464 | šěrina = 51/3/5/N | dołhosć = 14/20/54.999/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Mannsberg''' je 464&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-08-30|language=němsce}}</ref> Na horu nawjazuja hory [[Hutberg (Wołbramecy)|Hutberg]] (503&nbsp;m), [[Grenzberg]] (480&nbsp;m), [[Höllenhübel]] (451&nbsp;m) a čěske [[Srní]] (466&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornity łužiski [[granodiorit]] a na zapadnej skłoninje namaka so tež hybridny dwubłyšćinkaty granodiorit. Dopokazana je tež žiłka [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Přewažowacej typaj pódy stej podzolna [[bruna póda]] a [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-30|language=němsce}}</ref> Na juhowuchodźe pod horu so wužórli Kaltbach, kotryž słuša k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]], na zapadnej skłoninje wužórli so přitok Severního potoka bjez mjena, kotryž słuša k přitočnišću [[Zebnica (rěka)|Zebnicy]], sewjerne skłoniny potom słuša k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl Mannsberga pokrywaja łuki a pola. Hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika == Na wjeršk wjedźe žołto markěrowana pućowanska šćežka.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/parefucope|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-08-30}}</ref> == Galerija == <gallery> MRGS 317 - lužický granodiorit.jpg|<center>Łužiski granodiorit</center> MRGS 318 - dvojslídý granodiorit.jpg|<center>Dwubłyšćinkaty granodiorit</center> MRGS 319 - dolerit.jpg|<center>Dolerit</center> MRGS 320 - porfyr.jpg|<center>Granodioritowy porfyr</center> </gallery> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Mannsberg (Lausitzer Bergland)|Mannsberg}} * [https://mapy.com/s/parefucope Mapy.com: pućowanska karta, Mannsberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] 0vqagip9070uv7o6y5nt3vxkzof8mvm 0 41284 392475 391623 2026-09-13T17:19:50Z Gumideck 12564 wotkaz 392475 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Vogelberg | druhe mjeno = | wobraz = Vogelberg (Steinigtwolmsdorf).jpg | wopis wobraza = Pohlad z juhowuchoda | wysokosć = 462 | šěrina = 51/4/33.46/N | dołhosć = 14/18/53.75/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Vogelberg''' je 462&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] (gmejnski dźěl [[Rynar]]) w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-02|language=němsce}}</ref> Na zapadźe na Vogelberg nawjazuje [[Sokolnik]] (586&nbsp;m) a na sewjerozapadźe [[Lipowa hora]] (459&nbsp;m). Geologisku podłohu twori w zapadnym dźělu hybridny dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a we wuchodnym dźělu potom srjedźozornity łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuje glej hač koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-02|language=němsce}}</ref> Na juhu hač sewjerowuchodźe pod horu ćeče [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]]. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl hory pokrywa jehlinowy lěs a na wuchodnej skłoninje namaka so wjes Rynar. Vogelberg leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]] a lěsnej kónčinje [[Hohwald]]. == Turistika == Přez skłoniny wjedu wjacore pućowanske šćežki. Čerwjena šćežka wjedźe wot Rynara na Sokolnik (586&nbsp;m), žołta z Wołbramec do [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]], zelena smužka z [[Mnišonc (hora)|Mnišonca]] (448&nbsp;m) do Wjazońcy a zeleny dypk je šćežka wokoło Sokolnika.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/baferotutu|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-09-02}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Vogelberg (Steinigtwolmsdorf)|Vogelberg}} * [https://mapy.com/s/baferotutu Mapy.com: pućowanska karta, Vogelberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] smors69ji2fm63u42yju46a2zc2vdl3 0 41285 392474 392258 2026-09-13T17:19:10Z Gumideck 12564 wotkaz 392474 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Höllenhübel | druhe mjeno = | wobraz = Höllenhübel 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z Mannsberga | wysokosć = 451 | šěrina = 51/3/24.37/N | dołhosć = 14/21/13.65/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Höllenhübel''' je 451&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-05|language=němsce}}</ref> Na wuchodźe na Höllenhübel nawjazuje [[Sydom lipow]] (454&nbsp;m), na juhu [[Mannsberg]] (464&nbsp;m) a na sewjeru [[Steinberg (Wołbramecy, 445 m)|Steinberg]] (445&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje srjedźozornaty łužiski [[granodiorit]] a dopokazana je tež žiłka [[dolerit]]a. Na žiłce namaka so stara skała.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuja eroděrowana parabruna póda, [[pseudoglej]] a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-05|language=němsce}}</ref> Woda ze zapadneje skłoniny ćeče do Wołbramečanskeje rěčki, kotraž je prawy přitok [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Sewjernje pod horu wužórli so a ćeče rěčka Steinbergwasser a južnje ćeče Kaltbach. Wobě rěčce słušatej k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]]. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wuchodny dźěl hory je z jehlinowym hač měšanym lěsom porosćeny, na zapadnym dźělu namakaja so pola, łuki a dźěl Wołbramec. Höllenhübel leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. Přez sedło mjez Höllenhübelom a Steinbergom wjedźe zwjazkowa dróha B&nbsp;98. == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Höllenhübel}} * [https://mapy.com/s/malovebofo Mapy.com: pućowanska karta, Höllenhübel a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] pmdtn5sevta4sdw1eogh95esl45rz9j 0 41286 392484 392262 2026-09-13T17:43:04Z Gumideck 12564 wotkaz 392484 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Cyrkwinska hora | druhe mjeno = Kirchberg | wobraz = Kirchberg (Steinigtwolmsdorf) 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad ze sewjerozapada | wysokosć = 431 | šěrina = 51/4/17.43/N | dołhosć = 14/21/17.31/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Cyrkwinska hora''' ({{Wrěči|de|''Kirchberg''}}) je 431&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-07|language=němsce}}</ref> Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a zapadnje pod horu je zastupjeny tež łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je [[bruna póda]], w delnim dźělu skłoninow namaka so tež [[pseudoglej]] hač parabruna póda, při rěčkach glej a w zatwarjenych městnach regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-07|language=němsce}}</ref> Zapadnje pod horu ćeče Wołbramečanska rěčka, kotraž so wot praweho boka wuliwa do [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]]. Cyła hora słuša tak k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki a na skłoninach ležitej wsy [[Wołbramecy]] a [[Motydło]]. Cyrkwinska hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Kirchberg (Steinigtwolmsdorf)|}} * [https://mapy.com/s/pacasukoso Mapy.com: pućowanska karta, Cyrkwinska hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] glbiussonznuhl15bdacjdr72y4mcri 0 41287 392477 392260 2026-09-13T17:38:17Z Gumideck 12564 wotkaz 392477 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Steinberg | druhe mjeno = | wobraz = Steinberg (Steinigtwolmsdorf).jpg | wopis wobraza = Pohlad ze Sydom lipow | wysokosć = 445 | šěrina = 51/3/39.49/N | dołhosć = 14/21/50.94/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Steinberg''' je 445&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-11|language=němsce}}</ref> Na juhu na Steinberg nawjazuje [[Höllenhübel]] (451&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a zapadnje pod horu namaka so tež łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuja [[pseudoglej]] a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-11|language=němsce}}</ref> Woda ze zapadneje skłoniny ćeče do Wołbramečanskeje rěčki, kotraž je prawy přitok [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]], južnje a wuchodnje pod horu ćeče rěčka Steinbergwasser, kotraž słuša k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]]. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl hory pokrywa jehlinowy lěs, ale na zapadnej skłoninje namakaja so pola a łuki. Steinberg leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Turistika a wobchad == Přez sedło mjez Steinbergom a Höllenhübelom wjedźe zwjazkowa dróha B&nbsp;98. Na sewjerne skłoninje namaka so čerwjena pućowanska šćežka, kotraž wjedźe do Wołbramec a [[Wjelećin]]a. == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Steinberg (Steinigtwolmsdorf)|Steinberg}} * [https://mapy.com/s/pezajadake Mapy.com: pućowanska karta, Steinberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] o491271hdrg8akwmv69o9h57l0h775b 0 41290 392486 392263 2026-09-13T17:45:54Z Gumideck 12564 wotkaz 392486 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Steinberg | druhe mjeno = | wobraz = Steinberg - Westlich von Steinigtwolmsdorf 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z juhu | wysokosć = 392 | šěrina = 51/4/15.38/N | dołhosć = 14/20/13.43/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Steinberg''' je 392&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wołbramecy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-12|language=němsce}}</ref> Geologisku podłohu twori srjedźozornjaty łužiski [[granodiorit]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je [[pseudoglej]] hač parabruna póda a mjenje tež wustupuja podzolna [[bruna póda]], glej a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-12|language=němsce}}</ref> Při sewjernej podnoze hory so stonaja [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]] a Wołbramečanska rěčka, kotrejž wobě pod horu ćečitej. Wuchodnje pod horu leži spjaty jězor Wesenitz-Talsperre. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki. Steinberg leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Steinberg (Steinigtwolmsdorf)|Steinberg}} * [https://mapy.com/s/dafejuhega Mapy.com: pućowanska karta, Steinberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wołbramecy]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] afzb16kvvjh4n78ige0wgb7rh6yzwrk 0 41296 392489 391611 2026-09-13T17:50:11Z Gumideck 12564 wotkaz 392489 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Mały Pichow | druhe mjeno = {{lang|de|Kleiner Picho}} | wobraz = Mały Pichow 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z juhozapada | wysokosć = 455 | šěrina = 51/7/21.03/N | dołhosć = 14/22/54/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Mały Pichow''' ({{Wrěči|de|''Kleiner Picho''}}) je 455&nbsp;m<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w měsće [[Wjelećin]]je (měšćanski dźěl [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]]) w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Mjeno == Mjeno hory pochadźa ze serbšćiny a wužiwa so wot 19.&nbsp;lětstotka. ''Pichow'' je zestarjene słowo, kotrež pomjenuje horu abo wot wohenja spalene městno. Ze serbskeho mjena wotwodźichu němske pomjenowanje ''Picho''. Přidatne mjeno „mały“ rozeznawa horu wot bliskeho [[Wulki Pichow|Wulkeho Pichowa]] (498&nbsp;m).<ref>{{WdH|12}}</ref> == Přirodne poměry == Zapadna hač juhowuchodna skłonina a tež wjeršk přisłuša městu Wjelećinej (měšćanski dźěl Zdźar), wuchodna hač sewjerna skłonina [[Hornja Hórka|Hornjej Hórce]] (gmejnski dźěl [[Čorne Noslicy]]) a sewjerozapadna hač zapadna skłonina gmejnje [[Dobruša-Huska]] (gmejnski dźěl [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]]). Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-14|language=němsce}}</ref> Na Mały Pichow nawjazuja hory [[Čertowa klětka]] (467&nbsp;m), [[Ćeleńc]] (366&nbsp;m), [[Kapellenberg]] (354&nbsp;m) a [[Wowča hora]] (338&nbsp;m). Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a na sewjernej skłoninje namaka so tež sylna žiłka [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Přewažowacy typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupujetej parabruna póda a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-14|language=němsce}}</ref> Na wuchodnej skłoninje wužórli so rěčka bjez mjena a na sewjerozapadnej skłoninje Ćěchorječanska rěčka. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Sprjewja|Sprjewje]], [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Sewjerny dźěl hory je z jehlinowym hač měšanym lěsom porosćeny a na južnym dźělu namakaja so pola a łuki. Mały Pichow leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]]. == Skała == Po geologiskich slědźenjach w 1950tych lětach započeštej [[Hołbin]]skej firmje Wagner a Birnbaum spočatk 60tych lět z wudobywanjom dolerita. Spočatk 1970tych lět su skału zestatnili a do towarstwa ''VEB Lausitzer Granit Demitz-Thumitz'' integrowali. Wudobywanje dolerita so po tym rozšěri a wobdźěłanje materiala wotmě so tež w [[Załom]]ju. Wot lěta 1992 do 1993 so statne towarstwo priwatizowa a po tym dóńdźe k modernizowanju připrawow a natwarej noweje připrawy kamjenja. Dźensniši wobsedźer skały je towarstwo ''Schumann Kies- und Hartsteinwerke GmbH'', kotrež je wot lěta 2019 dźowka Załomskeje firmy ''E. Hantusch GmbH''. Skała je jenička w Hornjej Łužicy, w kotrejž so přeco hišće dolerit (wikowanske mjeno ''Sora Lamprophyr'') jako twarski kamjeń wudobywa. Po trochowanjach dosaha wobstatk kamjenizny hač dosrjedź 21.&nbsp;lětstotka.<ref>{{Cite web|url=https://www.diabas.de/geschichte/|title=Geschichte: Was ist das Original Sora Lamprophyr?|accessdate=2025-09-17|language=němsce}}</ref> == Turistika == Přez sewjerozapadnu hač juhozapadnu skłoninu wjedźe módro markěrowana pućowanska šćežka, kotraž wjedźe po wokolinje Hornjeje Hórki. Wona zwjazuje Mały Pichow z dalšimi horami w hórskim rjećazu: [[Čertowa klětka|Čertowej klětku]] (467&nbsp;m), [[Worjołc]]om (434&nbsp;m) a [[Mnišonc (hora)|Mnišoncom]] (448&nbsp;m).<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/kazehatuva|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-09-16|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Kleiner Picho|Mały Pichow}} * [https://mapy.com/s/kazehatuva Mapy.com: pućowanska karta, Mały Pichow a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjelećin]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] itqwgddwgk7sj8uhv3nm44ckatnp4m8 0 41385 392490 392252 2026-09-13T17:50:54Z Gumideck 12564 wotkaz 392490 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Lipowa hora | druhe mjeno = {{lang|de|Linzberg}} | wobraz = Linzberg, Davidsberg 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z sewjerozapada | wysokosć = 459 | šěrina = 51/4/51.66/N | dołhosć = 14/18/26.48/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Lipowa hora''' ({{Wrěči|de|''Linzberg''}}) je 459&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Mjeno == Najstarše znate mjeno je ''Lipowa hora''. Tole wobsteji ze serbskich słowow „[[lipa]]“ a „[[hora]]“ . Němske pomjenowanje ''Linzberg'' resp. starši ''Linßberg'' pochadźa z mjena ''Lindenberg'', kotrež woznamjenja tež Lipowa hora a wobsteji z němskich słowow „Linde“ (lipa) a „Berg“ (hora). Staršej němskej pomjenowani stej ''Linzhübel'' a ''Scheibenhübel''.<ref name="werte" /> == Stawizny == Hora naspomni so prěni króć w hornjołužiskej hraničnej lisćinje z lěta 1241, kotraž hranicy mjez [[Čěske kralestwo|Čěskim kralestwom]] a knjejstwom Mišnjanskich biskopow postaji. Na Oederowej karće Sakskeje z kónca 16.&nbsp;lětstotka je na skłoninje Lipowej hory lěs z mjenom ''Kirchwaldt'' (Cyrkwinski lěs) narysowany. Pod horu namakachu při lěsnistwowych dźěłach wšelake slěborne pjenjezy, z kotrychž so dwanaće kuskow ze 16.&nbsp;abo 17.&nbsp;lětstotka zachowa.<ref name="werte">{{WdH|17}}</ref> == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-28|language=němsce}}</ref> Na Lipowu horu nawjazuja na juhozapadźe hora [[Sokolnik]] (586&nbsp;m), na juhowuchodźe [[Vogelberg]] (462&nbsp;m) a na sewjerozapadźe wuběžk Lipowej hory [[Dawidowa hórka]] (420&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a na sewjernej podnoze namaka so tež łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuja eroděrowana parabruna póda hač [[pseudoglej]], glej hač koluvisol a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-28|language=němsce}}</ref> Wuchodnje hač sewjernje pod horu ćeče rěka [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]] a na zapadnej skłoninje wužórli so rěčka Rotes Floß. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a tuž [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl Lipoweje hory je z jehlinowym lěsom zalěsnjeny. Wuchodnje hač sewjernje pod horu wupřestrěwatej so wjesce [[Rynar]] a Wjazońca. Lipowa hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]] (nimo wsow) a dźěl tohorunja leži w europsce wuznamnej kónčinje ''Hornja Wjazońca a pódlanske rěki''.<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-09-28|language=němsce}}</ref> Hora je tež dźěl lěsneje kónčiny [[Hohwald]]. == Turistika a wobchad == Přez Lipowu horu wjedźe žołto markěrowana pućowanska šćežka, kotraž zwjazuje Wjazońcu z korčmu ''Hohwaldschenke'', a zelena šćežka, kotraž zwjazuje Wjazońcu z Rynarjom. Přez sewjernu skłoninu wjedźe železniska čara [[Budyšin]] – [[Žandow]] ze železniskim zastanišćom „Neukirch (Lausitz) Ost“.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/nudufogame|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-09-28|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Linzberg|Lipowa hora}} * [https://mapy.com/s/nudufogame Mapy.com: pućowanska karta, Lipowa hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] nrrwhqdm7ewi2zl13cacy8bryewrren 0 41387 392472 392256 2026-09-13T17:17:48Z Gumideck 12564 wotkaz 392472 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Dawidowa hórka | druhe mjeno = {{lang|de|Davidsberg}} | wobraz = Linzberg, Davidsberg 01.jpg | wopis wobraza = Lipowa hora a před njej Dawidowa hórka | wysokosć = 420 | šěrina = 51/5/7.45/N | dołhosć = 14/17/41.94/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Dawidowa hórka''' ({{Wrěči|de|''Davidsberg''}}, prjedy tež ''Butterberg'') je 420&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hórka leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-09-30|language=němsce}}</ref> Dawidowa hórka je sewjerozapadny wuběžk [[Lipowa hora|Lipowej hory]] (459&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori přewažnje dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a na sewjernej podnoze namaka so tež łužiski granodiorit.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuje parabruna póda hač [[pseudoglej]].<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-09-30|language=němsce}}</ref> Sewjernje pod horu ćeče rěka [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]] a zapadnje pod horu rěčka Rotes Floß. Cyła hora tak słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a tuž [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl Dawidoweje hórki je z jehlinowym lěsom zalěsnjeny. Na zapadnej skłoninje leži wjes Valtenhäuser. Hórka je dźěl lěsneje kónčiny [[Hohwald]], dale leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]] a w europsce wuznamnej kónčinje ''Hornja Wjazońca a pódlanske rěki''.<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-09-30|language=němsce}}</ref> == Turistika a wobchad == Přez skłoniny Dawidoweje hórki wjedźetej dwě zelenej markěrowanej pućowanskej šćežce, kotrejž wjedźetej na [[Sokolnik]] (586&nbsp;m), do [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] a přez [[Rynar]] na [[Mnišonc (hora)|Mnišonc]] (448&nbsp;m). Přez sewjernu skłoninu wjedźe železniska čara [[Budyšin]] – [[Žandow]].<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/molukejadu|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-09-30|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Davidsberg|Dawidowa hórka}} * [https://mapy.com/s/molukejadu Mapy.com: pućowanska karta, Dawidowa hórka a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] 50fgjhrftgdmf6h83py9vrtwpw0zwln 0 41390 392478 392253 2026-09-13T17:39:07Z Gumideck 12564 wotkaz 392478 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Šibjeńčna hora | druhe mjeno = {{lang|de|Galgenberg}} | wobraz = Galgenberg, Weickertsberg.jpg | wopis wobraza = Šibjeńčna hora zady a Weickertsberg prědku | wysokosć = 413 | šěrina = 51/6/27.44/N | dołhosć = 14/20/3.92/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Šibjeńčna hora''' ({{Wrěči|de|''Galgenberg''}}) je 413&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-02|language=němsce}}</ref> Na Šibjeńčnu horu bjezposrědnje nawjazuja [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m), [[Weickertsberg]] (408&nbsp;m) a [[Jehnjaca hora]] (402&nbsp;m).<ref name="topo" /> Sewjernje pod horu skónča so Łužiske hory a započina so [[Zapadołužiska pahórčina]]. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupujetej [[pseudoglej]] a regosol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-02|language=němsce}}</ref> Woda z južneje skłoniny ćeče do [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]] a při zapadnej podnoze wužórli so Demjanska woda, kotraž słuša k přitočnišću [[Čornica (rěka)|Čornicy]] a [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Sewjerny dźěl hory je z jehlinowym abo měšanym lěsom porosćeny a južny dźěl wužiwa so jako pola a łuki. Šibjeńčna hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]].<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-02|language=němsce}}</ref> == Turistika == Přez Šibjeńčnu horu wjedu tři pućowanske šćežki (módra, čerwjena, žołta), kotrež měrja so na zapad na [[Honak]]a (445&nbsp;m) a na wuchod na [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m).<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/judevevanu|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-10-02|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Galgenberg (Neukirch/Lausitz)|Šibjeńčna hora}} * [https://mapy.com/s/judevevanu Mapy.com: pućowanska karta, Šibjeńčna hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] 0oemvnyrm5os1qwcepae28mto8a5cqp 0 41393 392482 391622 2026-09-13T17:41:48Z Gumideck 12564 wotkaz 392482 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Weickertsberg | druhe mjeno = | wobraz = Galgenberg, Weickertsberg.jpg | wopis wobraza = Weickertsberg prědku a Šibjeńčna hora zady | wysokosć = 408 | šěrina = 51/6/5.18/N | dołhosć = 14/20/3.01/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Weickertsberg''' je 408&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Na Weickertsberg na sewjeru bjezposrědnje nawjazuje [[Šibjeńčna hora (Wjazońca)|Šibjeńčna hora]] (413&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjenej typaj pódow stej podzolna [[bruna póda]] a parabruna póda a při podnohach mało tež wustupujetej regosol a glej-koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Woda z Weickertsberga ćeče do [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]], kotraž ćeče južnje pod horu. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Na wjetšinje hory namakaja so pola a łuki a na južnej podnoze wupřestrěwa so gmejna Wjazońca. Weickertsberg leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]].<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Turistika a wobchad == Přez juhowuchodnu skłoninu wjedźe žołta pućowanska šćežka, kotraž měrja z [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] na [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m). Zapadnje pod horu wjedźe krajna dróha S&nbsp;119, kotraž zwjazuje Wjazońcu z [[Budyšin]]om.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/musebezaca|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Weickertsberg}} * [https://mapy.com/s/musebezaca Mapy.com: pućowanska karta, Weickertsberg a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] ttr32mcywybn8dvs6d1pcg7xfafnvvw 0 41394 392471 391621 2026-09-13T17:17:01Z Gumideck 12564 wotkaz 392471 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Wjazońska hora | druhe mjeno = {{lang|de|Neukircher Berg}} | wobraz = Neukircher Berg 01.jpg | wopis wobraza = Wjazońska hora z juhu | wysokosć = 404 | šěrina = 51/6/37.8/N | dołhosć = 14/17/10.1/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Wjazońska hora''' ({{Wrěči|de|''Neukircher Berg''}}) je 404&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Južny dźěl hory a tež wjeršk ležitej na teritoriju gmejny Wjazońcy, sewjerny dźěl potom leži na teritoriju gmejny [[Dobruša-Huska]] (gmejnski dźěl [[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]). Hora přisłuša sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Na zapadźe nawjazuje [[Honak]] (445&nbsp;m), na wuchodźe [[Lišči hora (Dobruša-Huska)|Lišči hora]] (405&nbsp;m) a na juhozapadźe [[Fuchssteinrücken]] (395&nbsp;m).<ref name="topo" /> Sewjernje pod horu skónča so Łužiske hory a započina so [[Zapadołužiska pahórčina]]. Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-20|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupujetej parabruna póda-pseudogej a koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Woda z južneje skłoniny ćeče do [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]] a ze sewjerneje skłoniny potom do Nowowjeskeje wody, [[Čornica (rěka)|Čornicy]] a [[Čorny Halštrow|Čorneho Halštrowa]]. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Sewjerny dźěl hory je přewažnje z jehlinowym lěsom porosćeny, južny dźěl pak wužiwa so jako pola a łuki. Wjazońska hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]].<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Turistika == Južnje wjerška wjedu tři pućowanske šćežki. Módra a čerwjena wjedetej na wuchod na [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m) a na zapad na [[Honak]]a (445&nbsp;m). Zelena šćežka je kołopuć a zwjazuje Wjazońsku horu z wsu [[Huska|Husku]]. Hora skići wuhlad do južneho směra, wjeršk sam pak je bjez wuhlada.<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/jagevodoru|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Neukircher Berg|Wjazońska hora}} * [https://mapy.com/s/jagevodoru Mapy.com: pućowanska karta, Wjazońska hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] kqnbrbni408pezxld0oacc19ueewfjh 0 41398 392481 391608 2026-09-13T17:40:56Z Gumideck 12564 wotkaz 392481 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Jehnjaca hora | druhe mjeno = {{lang|de|Lämmerberg}} | wobraz = Fuchsberg, Lämmerberg 02.jpg | wopis wobraza = Lišči hora zady a Jehnjaca hora prědku | wysokosć = 402 | šěrina = 51/6/22.68/N | dołhosć = 14/18/50.47/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Jehnjaca hora''' ({{Wrěči|de|''Lämmerberg''}}) je 402&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Mjeno == Pomjenowanje hory je wot słowa ''jehnjo/Lamm'' wotwodźene. Pastwišća na horje słušachu dołhe lětstotki k Wjazońskemu ryćerkubłu a pasechu so na nich wowcy (we 18.&nbsp;lětstotku naspomnja so stadło 1&nbsp;200 wowcow).<ref>{{WdH|17}}</ref> == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Na Jehnjacu horu bjezposrědnje nawjazuja [[Šibjeńčna hora (Wjazońca)|Šibjeńčna hora]] (413&nbsp;m), [[Weickertsberg]] (408&nbsp;m), [[Lišči hora]] (405&nbsp;m) a [[Wjazońska hora]] (404&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]].<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a na delnich dźělach skłoninow tež wustupujetej parabruna póda a koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Při južnej podnoze ćeče [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]] a při zapadnej podnoze ćeče jeje prawy přitok Gickelshäuser Wasser. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wjetšina Jehnjacej hory wužiwa so jako pola a łuki. Hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]].<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Lämmerberg|Jehnjaca hora}} * [https://mapy.com/s/jagugufuju Mapy.com: pućowanska karta, Jehnjaca hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] miokyb0yrepahx2va0mi6jkh6iyr8i6 0 41400 392485 391604 2026-09-13T17:43:43Z Gumideck 12564 wotkaz 392485 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Fuchssteinrücken | druhe mjeno = | wobraz = Fuchssteinrücken 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z juhu | wysokosć = 395 | šěrina = 51/6/16.64/N | dołhosć = 14/16/45.25/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]], [[dolerit]] }} '''Fuchssteinrücken''' je 395&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w gmejnje [[Wjazońca (gmejna)|Wjazońcy]] w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Přirodne poměry == Hora leži w sakskim dźělu [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Na Fuchssteinrücken na sewjeru nawjazuje [[Honak]] (445&nbsp;m) a na sewjerowuchodźe [[Wjazońska hora]] (404&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori dwubłyšćinkaty [[granodiorit]] a tež žiłka [[dolerit]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjenej typaj pódow stej podzolna [[bruna póda]] a parabruna póda, mało tež wustupuje glej-koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> Cyła hora słuša k přitočnišću [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]] a tuž k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Najwjetši dźěl hory pokrywaja pola a łuki a južnje pod horu namaka so gmejna Wjazońca. Fuchssteinrücken leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]].<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-04|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|17}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Fuchssteinrücken}} * [https://mapy.com/s/lunapemapa Mapy.com: pućowanska karta, Fuchssteinrücken a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjazońca]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] h6eoeiekneym57mjb64vqkrfggbep3x 0 41427 392492 392295 2026-09-13T17:52:08Z Gumideck 12564 wotkaz 392492 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik hora | mjeno = Darinska hora | druhe mjeno = {{lang|de|Dahrnerberg}} | wobraz = Dahrnerberg 01.jpg | wopis wobraza = Pohlad z wyšiny Sydom lipow | wysokosć = 491 | šěrina = 51/5/19.626/N | dołhosć = 14/21/32.929/E | region-ISO = DE-SN | masiw = [[Łužiske hory]] | kamjenizna = [[granodiorit]] }} '''Darinska hora''' ({{Wrěči|de|''Dahrnerberg'' abo ''Dahrener Berg''}}) je 491&nbsp;metrow<ref name="topo">{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=3d789359-ef2e-40d7-b893-59ef2ee0d76c|title=Digitale Topographische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;10&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> wysoka hora w měsće [[Wjelećin]]je w [[Sakska|sakskej]] [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]]. == Mjeno == Pomjenowanje hory je wot wobsedźerjow ryćerkubła w [[Darin]]je pola [[Hodźij]]a wotwodźene. We wokolinje Darina bě njedostatk lěsow, a tak słužeše lěs na Darinskej horje jako žórło drjewa. Serbske mjeno ''Darinska hora'' a němske mjeno ''Dahrnerberg'' abo ''Dahrener Berg'' matej samsny woznam.<ref>{{WdH|12}}</ref> == Přirodne poměry == Hora přisłuša sakskemu dźělej [[Łužiske hory|Łužiskich horow]] a jich mesogeochorje Sewjerne hornjołužiske hory.<ref name="Naturäume">{{Cite web|title=FDZ Naturräume in Sachsen|url=https://arcg.is/1rDCy11|publisher=IÖR-Forschungsdatenzentrum|accessdate=2025-10-25|language=němsce}}</ref> Na juhowuchodźe nawjazuje [[Motydłowska wyšina]] (504&nbsp;m).<ref name="topo" /> Geologisku podłohu twori w zapadnym dźělu łužiski [[granodiorit]] a we wuchodnym dźělu namaka so dwubłyšćinkaty granodiorit. Wobaj granodioritaj stej so tule we wjacorych něhdyšich skałach wudobywałoj.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=1c43da00-ccf6-4c3c-83da-00ccf62c3c11|title=Geologische Karte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-07-19|language=němsce}}</ref> Najbóle rozšěrjeny typ pódy je podzolna [[bruna póda]] a mało tež wustupuja regosol, parabruna póda a glej-koluvisol.<ref>{{Cite web|url=https://luis.sachsen.de/boden/bk50.html|title=Bodenkarte Sachsen 1&nbsp;:&nbsp;50&nbsp;000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-10-25|language=němsce}}</ref> Woda ze sewjerozapadneje hač južneje skłoniny ćeče do [[Wjazońca (rěka)|Wjazońcy]], woda ze zbywacych skłoninow ćeče potom do Butřanki a dale do [[Sprjewja|Sprjewje]]. Cyła hora tuž słuša k přitočnišću [[Łobjo|Łobja]] a z tym [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]]. Wjetši dźěl hory je porosćena z lěsom, w kotrymž je husto zastupjeny [[lěsny buk]] (''Fagus sylvatica''). Sewjernje pod horu namaka so gmejna [[Wjelećin]]. Darinska hora leži w [[krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory|krajinoškitnej kónčinje Hornjołužiske hory]] a w europsce wuznamnej kónčinje ''Bukowa lěsna kónčina Wjelećin''.<ref>{{Cite web|url=https://geodienste.bfn.de/schutzgebiete?lang=de|title=Schutzgebiete in Deutschland|publisher=Bundesamt für Naturschutz|accessdate=2025-10-25|language=němsce}}</ref> == Turistika == Přez sewjernu skłoninu wjedźe železniska čara [[Budyšin]] – [[Žandow]]. Wjeršk Darinskeje hory je bjez wuhlada a njewjedźe k njemu markěrowana šćežka. Přez skłoniny wjedźetej dwě čerwjenej šćežce (Pumpotowy puć a Wulki Wjelećanski kołopuć) a dale žołta (Heide–Bergland) a zelena ([[Wjazońca (gmejna)|Wjazońca]]–[[Mnišonc (hora)|Mnišonc]]) šćežka. Šćežki wjedu hłownje na bliskej horje [[Wulki Pichow]] (498&nbsp;m) a [[Motydłowska wyšina]] (504&nbsp;m).<ref>{{Cite web|url=https://mapy.com/s/pabuzopaju|title=Mapy.com: turistická mapa|publisher=Mapy.com|accessdate=2025-10-26}}</ref> == Žórła == <references/> == Literatura == * {{WdH|12}} == Wotkazaj == * {{Commonscat|Dahrnerberg|Darinska hora}} * [https://mapy.com/s/pabuzopaju Mapy.com: pućowanska karta, Darinska hora a wokolina] {{Łužiske hory}} [[Kategorija:Hora w Hornjej Łužicy]] [[Kategorija:Hora w Sakskej]] [[Kategorija:Wjelećin]] [[Kategorija:Hora w Europje]] [[Kategorija:Łužiske hory]] j8sfdjvjjmb0k6hdpsvtjgjc23qbnyu 0 41750 392468 2026-09-13T14:40:11Z Gumideck 12564 nowy nastawk 392468 wikitext text/x-wiki {{infokašćik rostlina |mjeno=paproćizny |wobraz=Dryopteris filix-mas 001.jpg |wulkosć=250px |wopis wobraza=prawy škićkowanćik |podswět=[[žiłowe rostliny]] |klasa='''paproćizny''' |wědomostne mjeno=Polypodiopsida }} '''Paproćizny''' (''Polypodiopsida'') tworja staru skupinu žiłowych rostlinow, kotrejež korjenje sahaja hač do [[Paleocoikum|paleocoika]]. == Wopis == Wone wuznamjenjeja so přez zestajane [[Łopjeno|łopjena]], kotrež rostu z łažaceho abo zrunaneho ricoma. Młode łopjena wuwiwaja so typisce ze spiralnje stykaneho stawa. Paproćizny pobrachuja [[Kćenje|kćenja]] a symješka. == Reprodukcija == Rozmnoženje paproćiznow je komplikowany proces. Na delnjej stronje łopjenow wutworja so wutrusnicy (sporangia), zeskupjene do kupkow (sorow). Po zrałosći so [[wutrus]]y wotpinaja a wětřik je do wokoliny rozpřestrěwa. Z trjebjeneho wutrusa nastawa mólički wotrězk mjenowany prolan (gametofyt), kotryž nosy splažne organy. Po wopłodźenju w přitomnosći wody rosće nowa paproćizna. == Stejnišćo == Ekologisce preferuja włóžne, chłódkojte lěsne biotopy, wudrjeńcy a skalne škałby, při čimž docpěwaja najwjetša mnohotnosć družin w tropiskich kónčinach. == Wuznam == Wuznam za čłowjeka leži předewšěm w zahrodnistwje jako wozdobne sćinowe rostliny. Někotre družiny namakachu nałožowanje w ludowej hojenskej abo gastronomiji. Paleontologiski woznam je zasadny, dokelž štomowe paproćizny hromadźe z dalšimi wutrusowymi rostlinami wutworichu wobšěrne woršty [[kamjentne wuhlo|kamjentneho wuhla]]. == Wotkaz == {{Commonscat|Polypodiopsida|paproćizny}} [[Kategorija:Rostliny]] f5blrksaw29z9yo2j1jnh2cuexage9f 392501 392468 2026-09-14T05:50:07Z J budissin 7 392501 wikitext text/x-wiki {{infokašćik rostlina |mjeno=paproćizny |wobraz=Dryopteris filix-mas 001.jpg |wulkosć=250px |wopis wobraza=prawy škićkowanćik |podswět=[[žiłowe rostliny]] |klasa='''paproćizny''' |wědomostne mjeno=Polypodiopsida }} '''Paproćizny''' (''Polypodiopsida'') tworja staru skupinu žiłowych rostlinow, kotrejež korjenje sahaja hač do [[Paleocoikum|paleocoika]]. == Wopis == Wone wuznamjenjeja so přez zestajane [[Łopjeno|łopjena]], kotrež rostu z łažaceho abo zrunaneho [[ricom]]a. Młode łopjena wuwiwaja so typisce ze spiralnje stykaneho stawa. Paproćiznam pobrachuja [[Kćenje|kćenja]] a symješka. == Reprodukcija == Rozmnoženje paproćiznow je komplikowany proces. Na delnjej stronje łopjenow wutworja so wutrusnicy (sporangia), zeskupjene do kupkow (sorow). Po zrałosći so [[wutrus]]y wotpinaja a wětřik je do wokoliny rozpřestrěwa. Z&nbsp;trjebjeneho wutrusa nastawa mólički wotrězk mjenowany prolan (gametofyt), kotryž nosy splažne organy. Po wopłodźenju w&nbsp;přitomnosći wody rosće nowa paproćizna. == Stejnišćo == Ekologisce preferuja włóžne, chłódkojte lěsne biotopy, wudrjeńcy a skalne škałby, při čimž docpěwaja najwjetšu mnohotnosć družin w&nbsp;tropiskich kónčinach. == Wuznam == Wuznam za čłowjeka leži předewšěm w zahrodnistwje jako wozdobne sćinowe rostliny. Někotre družiny so wužiwaja w&nbsp;ludowym hojenju abo w&nbsp;gastronomiji. Paleontologiski woznam je zasadny, dokelž wutworichu štomowe paproćizny hromadźe z&nbsp;dalšimi wutrusowymi rostlinami wobšěrne woršty [[kamjentne wuhlo|kamjentneho wuhla]]. == Wotkaz == {{Commonscat|Polypodiopsida|paproćizny}} [[Kategorija:Rostliny]] 3u70r481gk86k47ar3bn5hqi92pr46i 0 41751 392469 2026-09-13T15:25:12Z Gumideck 12564 krajinoškitna kónčina 392469 wikitext text/x-wiki {{Bu wobdźěłany|čas=hač do bórze :-)|podpis=[[Wužiwar:Gumideck|Gumideck]] ([[Diskusija z wužiwarjom:Gumideck|diskusija]]) 13. septembra 2026, 17:24 (CEST)}} [[Dataja:Wulki Pichow, Mnišonc, Słónčna hora 02.jpg|mini|Pohlad z&nbsp;Běłoboha na&nbsp;krajinu Hornjeje Łužicy]] '''Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory''' leži na wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]] w krajnych wokrjesach [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]], [[Wokrjes Budyšin|Budyšin]] a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]]. Wuwołana bu 25.&nbsp;januara 1999 a jeje přestrjeń wučinja 395,98&nbsp;kwadratnych kilometrow.<ref>{{Cite web|title=Oberlausitzer Bergland|url=https://www.natur.sachsen.de/download/26_Oberlausitzer_Bergland.pdf|accessdate=2026-09-13|language=němsce}}</ref> == Přirodne poměry == == Žórła == <references/> == Wotkazy == * {{Commonscat|Landschaftsschutzgebiet Oberlausitzer Bergland|krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory}} * [https://www.landkreis-bautzen.de/landschaftsschutzgebiete.php Lanskreis Bautzen: Landschaftschutzgebiete] [[Kategorija:Łužiske hory]] [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]] [[Kategorija:Wokrjes Zhorjelc]] mjz3syinyo5qqbbf16qqvcv0mydkn3g 392470 392469 2026-09-13T17:12:52Z Gumideck 12564 přirodne poměry 392470 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Wulki Pichow, Mnišonc, Słónčna hora 02.jpg|mini|Pohlad z&nbsp;Běłoboha na&nbsp;krajinu Hornjeje Łužicy]] '''Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory''' leži na wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]] w krajnych wokrjesach [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]], [[Wokrjes Budyšin|Budyšin]] a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]]. Wuwołana bu 25.&nbsp;januara 1999 a jeje přestrjeń wučinja 395,98&nbsp;kwadratnych kilometrow.<ref>{{Cite web|title=Oberlausitzer Bergland|url=https://www.natur.sachsen.de/download/26_Oberlausitzer_Bergland.pdf|accessdate=2026-09-13|language=němsce}}</ref> == Přirodne poměry == Hornjołužiske hory su wutworjene [[granitoid]]y, mjez kotrymiž přewahuja łužiski a dwubłyšćinkaty [[granodiorit]], wudospołnjeny přez žiłki [[dolerit]]a a přełamy tercierowych [[bazaltoid]]ow. Granodiority a dolerit so na wjacorych městnach wudobywaja. Najwjetši dźěl kónčiny leži we [[Łužiske hory|Łužiskich horach]]. Wysokosć so zwjetša pohibuje wot 400 do 500 metrow a najwyši dypk je [[Sokolnik]] (586&nbsp;m). Powjerch tworja chribjety, kotrež wuběža so do směra zapado-wuchoda abo zapado-sewjerozapada. Mjez nimi namakaja so šěrše a wuše žłobiny, kotrež su ze susodnymi dolinami zwjazane ze šěrokimi sedłami. Płone formy reliefa přewahuja jenož w sewjernym dźělu teritorija we wokolinje najwuznamniše rěky regiona, kotruž je [[Sprjewja]]. W zapadnym dźělu teritorija je wuznamna rěka [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]]. Wjerški horow su zwjetša zalěsnjene, při čimž lěsy něhdźe połojcu teritorija pokrywaja. W zapadnym dźělu kónčiny wupřestrěwa so wobšěrna lěsna kónčina [[Hohwald]], kotraž je cyła dźělom krajinoškitne kónčiny. Prěnjotne hercynske měšane lěsy su w dolinach zwjetša pušćili. Přirodne lěsne towaršnosće podhorinskich měšanych lěsow a tež hórske bukowiny přeměnichu ludźi zwjetša na hospodarske [[šmrěk]]owe lěsy. Doliny su ratarsce wužiwane a husće wobsydlene. Horjeka ležace městna su chude na stejacej wodźe (nimo wjacorych zapławjenych skałow), su pak žórłowa kónčina přewažnje krótšich rěčkow. Južna hranica kónčiny kopěruje němsko-čěsku statnu hranicu.<ref>{{Cite web|title=Oberlausitzer Bergland|url=https://www.bfn.de/landschaftssteckbriefe/oberlausitzer-bergland|accessdate=2026-09-13|publisher=Bundesamt für Naturschutz|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Wotkazy == * {{Commonscat|Landschaftsschutzgebiet Oberlausitzer Bergland|krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory}} * [https://www.landkreis-bautzen.de/landschaftsschutzgebiete.php Lanskreis Bautzen: Landschaftschutzgebiete] [[Kategorija:Łužiske hory]] [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]] [[Kategorija:Wokrjes Zhorjelc]] fkhp3o7b0l7iwayw924e2gyfodxlnqs 392502 392470 2026-09-14T05:56:53Z J budissin 7 392502 wikitext text/x-wiki [[Dataja:Wulki Pichow, Mnišonc, Słónčna hora 02.jpg|mini|Pohlad z&nbsp;Běłoboha na&nbsp;krajinu Hornjeje Łužicy]] '''Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory''' leži na wuchodźe [[Sakska|Sakskeje]] w krajnych wokrjesach [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]], [[Wokrjes Budyšin|Budyšin]] a [[Wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]]. Załožena bu 25.&nbsp;januara 1999 a jeje přestrjeń wučinja 395,98&nbsp;kwadratnych kilometrow.<ref>{{Cite web|title=Oberlausitzer Bergland|url=https://www.natur.sachsen.de/download/26_Oberlausitzer_Bergland.pdf|accessdate=2026-09-13|language=němsce}}</ref> == Přirodne poměry == Hornjołužiske hory su wutworjene z&nbsp;[[granitoid]]ow, mjez kotrymiž přewahujetej łužiski a dwubłyšćinkaty [[granodiorit]], wudospołnjene přez žiłki [[dolerit]]a a přełamy tercierowych [[bazaltoid]]ow. Granodiority a dolerit so na wjacorych městnach wudobywaja. Najwjetši dźěl kónčiny leži we [[Łužiske hory|Łužiskich horach]]. Wysokosć so zwjetša pohibuje wot 400 do 500 metrow a najwyši dypk je [[Sokolnik]] (586&nbsp;m). Powjerch tworja hórske hrjebjenje, kotrež wuběža so do směra zapado-wuchoda abo zapado-sewjerozapada. Mjez nimi namakaja so šěrše a wuše žłobiny, kotrež su ze susodnymi dolinami zwjazane přez šěroke sedła. Płone formy reliefa přewahuja jenož w sewjernym dźělu teritorija we wokolinje najwuznamnišeje rěki regiona, [[Sprjewja|Sprjewje]]. W zapadnym dźělu teritorija je wuznamna rěka [[Wjazońca (rěka)|Wjazońca]], kotraž wotběži do [[Łobjo|Łobja]]. Wjerški horow su zwjetša zalěsnjene, při čimž lěsy něhdźe połojcu teritorija pokrywaja. W zapadnym dźělu kónčiny wupřestrěwa so wobšěrna lěsna kónčina [[Hohwald]], kotraž je w cyłku z dźělom krajinoškitneje kónčiny. Prěnjotne <!--hercynske -->měšane lěsy su w dolinach zwjetša pušćili. Přirodne lěsne towaršnosće podhorinskich měšanych lěsow a tež hórske bukowiny přeměnichu ludźo zwjetša na hospodarske [[šmrěk]]owe lěsy. Doliny so za ratarstwo wužiwaja a su husće wobsydlene. Wyše ležace městna su chude na stejacej wodźe (nimo wjacorych zapławjenych skałow), su pak žórlišća přewažnje krótšich rěčkow. Južna hranica kónčiny kryje so z němsko-čěskej hranicu.<ref>{{Cite web|title=Oberlausitzer Bergland|url=https://www.bfn.de/landschaftssteckbriefe/oberlausitzer-bergland|accessdate=2026-09-13|publisher=Bundesamt für Naturschutz|language=němsce}}</ref> == Žórła == <references/> == Wotkazaj == * {{Commonscat|Landschaftsschutzgebiet Oberlausitzer Bergland|krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory}} * [https://www.landkreis-bautzen.de/landschaftsschutzgebiete.php Lanskreis Bautzen: Landschaftschutzgebiete] [[Kategorija:Łužiske hory]] [[Kategorija:Wokrjes Budyšin]] [[Kategorija:Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]] [[Kategorija:Wokrjes Zhorjelc]] m45n111mzweyw39j5oh49eriporwpgb