Europa

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hsb">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>hsbwiki</dbname>
    <base>https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialnje</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskusija</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Wužiwar</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskusija z wužiwarjom</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedija diskusija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Dataja</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskusija k dataji</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki diskusija</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Předłoha</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskusija k předłoze</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Pomoc diskusija</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskusija ke kategoriji</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul diskusija</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Veranstaltung</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Veranstaltung Diskussion</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Europa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2416</id>
    <revision>
      <id>392518</id>
      <parentid>392215</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rěki */</comment>
      <origin>392518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7927" sha1="1ek0i8ogv8o1o4iurinvfo2os9mr7er" xml:space="preserve">{{Infokašćik kontinent
|mjeno=Europa
|mapa=Europe on the globe (red).svg
|přestrjeń=něhdźe 10,5 milionow km²
|wobydlerjo=751 milionow (staw ''2022'')
|ličba krajow=wokoło 50
|wotwisne teritorije=4
|rěče=
|časowe pasma=
|najwjetše města=[[Moskwa]], [[Istanbul]], [[Paris]], [[London]]
|mapa2=Europe countries map hsb.PNG
|wopis mapy2=Staty w Europje (serbsce)
}}
[[Dataja:Europe satellite orthographic.jpg|mini|Europa na satelitowym wobrazu]]
'''Europa''' je poměrnje mały [[kontinent]], dokładnišo prajene pak žadyn samostatny kontinent, ale dźěl dwójneho kontinenta [[Eurazija]], wobstejaceho z Europy a [[Azija|Azije]]. Jenož [[Awstralija]] je mjeńša.

== Geografija ==
Europa mjezuje z Aziju na wuchodźe, ze [[Srjedźozemske morjo|Srjedźozemskim morjom]] na juhu a z&amp;nbsp;[[Atlantiski ocean|Atlantiskim oceanom]] na zapadźe. Hranica mjez Europu a Aziju njeje jasnje definowana, najpopularniša w němskorěčnym konteksće je pak definicija [[Philip Johan von Strahlenberg|Philipa Johana von Strahlenberga]], po kotrejž tworja horiny [[Ural (horiny)|Ural]], [[Ural (rěka)|rěka]] ze samsnym mjenom, [[Kaspiske morjo]] a [[Manyčowa nižina]] sewjernje [[Kawkaz]]a europsku mjezu na wuchodźe. Porno tomu podawa so w jendźelsko- a francoskorěčnym rumje husćišo Kawkaz sam jako hranica.

Cyłkownje ma Europa přestrjeń wot něhdźe 10,5&amp;nbsp;milionow kwadratnych kilometrow a je tuž druhi najmjeńši kontinent. Najsewjerniši dypk europskeje twjerdźe leži na połkupje [[Nordkinn]] w&amp;nbsp;[[Norwegska|Norwegskej]] (70°&amp;nbsp;54′&amp;nbsp;N), najjužniši [[Punta de Tarifa]] w&amp;nbsp;[[Španiska|Španiskej]] (36°&amp;nbsp;N) a najzapadniši [[Cabo da Roca]] w&amp;nbsp;[[Portugalska|Portugalskej]] (9°&amp;nbsp;30′&amp;nbsp;W). Zdalenosć wot Urala k Atlantiskemu oceanej je wokoło 6000&amp;nbsp;km, wot Norwegskeje do Španiskeje wokoło 3800 km. Najwyša hora kontinenta je po powšitkownej definiciji europskich mjezow [[Mont Blanc]] (4.810&amp;nbsp;m) w&amp;nbsp;[[Francoska|francoskich]] [[Alpy|Alpach]]. Wobhladuje-li so pak hłowny hrjebjeń [[Kawkaz]]a jako hranica, je [[Elbrus]] (5.642&amp;nbsp;m) najwyši dypk. Najdlěša rěka je [[Wolga]] we wuchodnej Europje a najwjetši jězor [[Ladogaski jězor]] blisko [[Pětrohród|Pětrohroda]].

=== Rěki ===
Wot 20 najdlěšich rěkow Europy ćeku 13 zdźěla abo dospołnje přez&amp;nbsp;[[Ruska|Rusku]]:
{|
|
# [[Wolga]] (3531 km)
# [[Dunaj]] (2811 km resp. 2857 km)
# [[Ural (rěka)|Ural]] (2428 km)
# [[Dnjepr]] (2285 km)
# [[Don (Azowske morjo)|Don]] (1870 km)
# [[Pječora (rěka)|Pječora]] (1809 km)
# [[Kama (rěka)|Kama]] (1805 km)
# [[Oka]] (1500 km)
# [[Bjelaja]] (1430 km)
# [[Dnjestr]] (1352 km)
|
: 11. [[Wjatka (rěka)|Wjatka]] (1314 km)
: 12. [[Ryn]] (1236 km)
: 13. [[Desna (rěka)|Desna]] (1130 km)
: 14. [[Łobjo]] (1094 km)
: 15. [[Siwerskyj Donec]] (1053 km)
: 16. [[Wisła]] (1047 km)
: 17. [[Zapadna Dwina]] (1020 km)
: 18. [[Loire]] (1020 km)
: 19. [[Chopjor]] (1010 km)
: 20. [[Tajo]] (1007 km)
|}

;Hlej tež: ''[[Lisćina rěkow w Europje]]''

=== Jězory ===
Najwjetše jězory w Europje su:
# [[Ladogaski jězor]] w Ruskej – 18.390 km² (z kupami)
# [[Onjegaski jězor]] w Ruskej – 9616 km²
# [[Vänerski jězor]] w Šwedskej – 5650 km²
# [[Saimaa]] w Finskej – 4400 km² (jako jězorowy system)
# [[Peipuski jězor]] w Estiskej a Ruskej – 3555 km²

== Wobydlerstwo ==
Z něhdźe 700 milionami wobydlerjow słuša Europa k husće wobsydlenym regionam swěta. Přerězna hustosć wobydlerstwa je 65&amp;nbsp;wobydlerjow na kwadratny kilometer. Mjeztym zo su srjedźna, zapadna a južna Europa husće wobsydlene, woteběra hustosć wobydlerstwa k sewjerej a wuchodej.

=== Rěče ===
Wjace hač 90 procent europskich wobydlerjow rěči [[indoeuropske rěče]], předewšěm [[Słowjanske rěče|słowjanske]], [[Germanske rěče|germanske]] a [[Romaniske rěče|romaniske]]. Tež [[grjekšćina]], [[albanšćina]], [[Baltiske rěče|baltiske]] a [[keltiske rěče]] kaž tež [[Romani]] słušeja do indoeuropskeje skupiny. Druhu najwjetšu rěčnu swójbu Europy tworja [[uralske rěče]]. Do njeje słušeja hłownje [[finšćina]], [[estišćina]] a [[madźaršćina]] jako europske hamtske rěče kaž tež samiske rěče w&amp;nbsp;[[Skandinawiska|Skandinawiskej]] a wšelakore mjeńšinowe rěče w&amp;nbsp;[[Ruska|Ruskej]].

W europskim dźělu [[Turkowska|Turkowskeje]] je [[turkowšćina]] a w&amp;nbsp;[[Kazachstan]]je [[kazachšćina]] jako [[Turkske rěče|turkskej rěči]] z hamtskimaj rěčomaj. Na wuchodnej kromje kontinenta je [[kalmykšćina]] jenička mongolska rěč, kotraž je w Europje domoródna. Na kupje [[Malta]] je z&amp;nbsp;[[maltašćina|maltašćinu]] semitiska rěč z hamtskej rěču. Pochad [[baskišćina|baskišćiny]], kotraž so w Španiskej a Francoskej rěči, dotal njeje znaty.

Najbóle rozšěrjenej alfabetaj w Europje stej łaćonski a [[Kyriliski alfabet|kyriliski]].

=== Nabožiny ===
[[Křesćanstwo]] a [[islam]] stej najwažnišej europskej nabožinje – wokoło 75&amp;nbsp;% Europjanow su křesćenjo (předewšěm katolscy, protestantiscy a ortodoksni) a něhdźe 8&amp;nbsp;% su muslimojo, kiž su zwjetša w Ruskej žiwi (25&amp;nbsp;mil.), ale tež w europskej Turkowskej (6&amp;nbsp;mil.), w&amp;nbsp;[[Bosniska a Hercegowina|Bosniskej a Hercegowinje]] (2,2&amp;nbsp;mil.) a w&amp;nbsp;[[Albanska|Albanskej]] (2&amp;nbsp;mil.). K tomu přińdu dźensa hišće muslimscy migranća a potomnicy migrantow, předewšěm w Francoskej (5,5&amp;nbsp;mil.) a [[Němska|Němskej]] (4&amp;nbsp;mil.) kaž tež w&amp;nbsp;[[Zjednoćene kralestwo|Zjednoćenym kralestwje]] a [[Italska|Italskej]].

Židźa su mjenje hač jedyn procent europskeho wobydlerstwa (wokoło 2&amp;nbsp;mil.). Blisko Kaspiskeho morja su Kalmykojo žiwi – jenički buddhistiski lud Europy.

Wokoło 17 procent Europjanow su bjezkonfesionelni, wosebje w&amp;nbsp;[[Estiska|Estiskej]], [[Čěska|Čěskej]], [[Nižozemska|Nižozemskej]], Ruskej a wuchodnej Němskej a powšitkownje skerje w městach.

=== Města ===
Najwjetše města Europy su [[Moskwa]] (10,4&amp;nbsp;mil.), [[London]] (7,4&amp;nbsp;mil.), [[Istanbul]] (6,9&amp;nbsp;mil.), [[Pětrohród]] (4,8&amp;nbsp;mil.) a [[Berlin]] (3,5&amp;nbsp;mil. wobydlerjow).

== Staty w Europje ==
* {{ALB}} (Stolica [[Tirana]])
* {{AND}} ([[Andorra la Vella]])
* {{AUT}} ([[Wien]])
* {{BEL}} ([[Brüssel]])
* {{BLR}} ([[Minsk]])
* {{BUL}} ([[Sofija]])
* {{BIH}} ([[Sarajewo]])
* {{CRO}} ([[Zagreb]])
* {{CZE}} ([[Praha]])
* {{MNE}} ([[Podgorica]])
* {{DEN}} ([[Kopenhagen]])
* {{EST}} ([[Tallinn]])
* {{FIN}} ([[Helsinki]])
* {{FRA}} ([[Paris]])
* {{GEO}} ([[Tbilisi]])
* {{GRE}} ([[Atheny|Athen]])
* {{IRL}} ([[Dublin]])
* {{ISL}} ([[Reykjavík]])
* {{ITA}} ([[Rom]])
* {{KAZ}} ([[Astana]]) – wjetši dźěl leži w Aziji
* [[Kosowo]] ([[Priština]]) – njewotwisnosć so wot wšěch statow njepřipóznaje
* {{LAT}} ([[Riga]])
* {{LIE}} ([[Vaduz]])
* {{LIT}} ([[Vilnius]])
* {{LUX}} ([[Luxemburg]])
* {{HUN}} ([[Budapest]])
* {{MKD}} ([[Skopje]])
* {{MLT}} ([[Valletta]])
* {{MDA}} ([[Chișinău]])
* {{MON}} ([[Monaco]])
* {{DEU}} ([[Berlin]])
* {{NED}} ([[Amsterdam]])
* {{NOR}} ([[Oslo]])
* {{POL}} ([[Waršawa]])
* {{POR}} ([[Lisabon]])
* {{ROM}} ([[Bukarest]])
* {{RUS}} ([[Moskwa]]) - zdźěla leži w Aziji
* {{SMR}} ([[San Marino]])
* {{SER}} ([[Běłohród]])
* {{SVK}} ([[Bratisława]])
* {{SLO}} ([[Ljubljana]])
* {{ESP}} ([[Madrid]])
* {{SWE}} ([[Stockholm]])
* {{SUI}} ([[Bern]])
* {{TUR}} ([[Ankara]]) - wjetši dźěl leži w Aziji
* {{UKR}} ([[Kyjiw]])
* {{VAT}} ([[Vatikanske město]])
* {{GBR}} ([[London]])

a połsamostatnej kupowej skupinje:
* [[Färöje]] (Danska)
* [[Åland]] (Finska)

a jedna kolonija:
* [[Gibraltar]] ([[Zjednoćene kralestwo]])

Wjetšina europskich krajow je čłon [[Europska rada|Europskeje rady]]. 27&amp;nbsp;krajow je čłon [[Europska unija|Europskeje unije]].

== Wotkaz ==
{{Commonscat|Europe|Europa}}

{{Europa}}
{{Kontinent}}

[[Kategorija:Kontinenty]]
[[Kategorija:Europa|*]]</text>
      <sha1>1ek0i8ogv8o1o4iurinvfo2os9mr7er</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mecklenburgsko-Předpomorska</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2601</id>
    <revision>
      <id>392520</id>
      <parentid>390685</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4594" sha1="c373hbtjtkymjyipwhdbbb6fmye66pz" xml:space="preserve">{{Zwjazkowy kraj
|chorhoj=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg
|wopon=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
|hesło=MV tut gut.
|ISO=DE-MV
|šěrina=53.37
|dołhota=12.42
|stolica=Zwěrin
|přestrjeń=23174.17
|krajne čisło=13
|oficialne websydło=[http://www.mecklenburg-vorpommern.eu/ mecklenburg-vorpommern.eu]
|ministerska prezidentka=Manuela Schwesig
|strona=SPD
|knježacej stronje=[[SPD]] a [[Lěwica]]
|sydła=79
|strony w parlamenće=[[SPD]] 34&lt;br /&gt;[[AfD]] 14&lt;br /&gt;[[CDU]] 12&lt;br /&gt;[[Lěwica]] 9&lt;br /&gt;[[FDP]] 5&lt;br /&gt;[[Zwjazk 90/Zeleni|Z90/Zeleni]] 5
|poslednje wólby=[[26. septembra]] [[2021]]
|přichodne wólby=20. septembra 2026
|Reprezentanća we Zwjazkowej radźe=3
|mapa=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
}}

'''Mecklenburgsko-Předpomorska''' ({{wrěči|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'', {{wrěči|nds}} ''Mekelnborg-Vörpommern'') je [[zwjazkowy kraj]] z něhdźe 1,6 milionami wobydlerjow, kotryž leži při [[Baltiske morjo|Baltiskim morju]] na sewjerowuchodźe [[Němska|Němskeje]]. Jeho hłowne město je [[Zwěrin]].

== Geografija ==
[[File:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|mini|left|upright|Zwěrinski hród při [[Zwěrinski jězor|Zwěrinskim jězorje]]]]
[[File:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|thumb|left|300px|Mecklenburgska a Předpomorska]]
W Mecklenburgsko-Předpomorskej ležitej z [[Morica|Moricu]] a [[Rujany|Rujanami]] najwjetši jězor a najwjetša kupa [[Němska|Němskeje]]. Tež druha najwjetša kupa [[Usedom]] leži tu.

Přez Mecklenburgsko-Předpomorsku ćeče wulka rěka [[Łobjo]], ale tež mjeńše rěki kaž [[Elde]], [[Habola]], [[Warnow]] a [[Peene]]. Elde a Habola do Łobja ćećetej a z njej do [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]], mjeztym zo so Warnow a Peene do [[Baltiske morjo|Baltiskeho morja]] wuliwatej.

=== Města ===
Najwjetše města Mecklenburgsko-Předpomorskeje su:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! město !! wobydlerstwo ({{WOBDL|DE-MV}})&lt;ref&gt;{{WOBŽ|DE-MV}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Roztok]] || {{WOB|DE-MV|13003000}}
|-
| [[Zwěrin]] || {{WOB|DE-MV|13004000}}
|-
| [[Neubrandenburg]] || {{WOB|DE-MV|13071107}}
|-
| [[Greifswald]] || {{WOB|DE-MV|13075039}}
|-
| [[Stralsund]] || {{WOB|DE-MV|13073088}}
|-
| [[Wismar]] || {{WOB|DE-MV|13074087}}
|-
| [[Güstrow]] || {{WOB|DE-MV|13072043}}
|-
| [[Waren (Müritz)]] || {{WOB|DE-MV|13071156}}
|-
| [[Neustrelitz]] || {{WOB|DE-MV|13071110}}
|}

== Stawizny ==
Mecklenburgsko-Předpomorska so w lěće [[1990]] znowa załoži. Kraj wobsteješe hižo raz mjez [[1945]] a [[1952]] a bu potom kaž wšě kraje na wuchodźe Němskeje rozpušćeny. Na teritoriju kraja nastachu wobwody [[Rostock (wobwod)|Roztok]], [[Zwěrin (wobwod)|Zwěrin]] a [[Neubrandenburg (wobwod)|Neubrandenburg]].

Wot lěta 1945 běži němsko-[[pólska]] hranica přez wuchodny dźěl Předpomorskeje.

== Mjeno ==
Dźěl mjena [[Mecklenburg]] wobsahuje dźěl słowa &quot;Mecklen-&quot; wot staronižoněmskeho słowa '''mikil''' (&quot;wulki&quot;), a dźěl słowa &quot;Burg&quot; z woznamom „[[hród]]“. Dźěl mjena Předpomorska wobsahuje słowjanske słowa po- a morjo, dokelž tutón zwjazkowy kraj při [[Baltiske morjo|Baltiskim morju]] leži.

== Mjena sydlišćow ==
W Mecklenburgsko-Předpomorskej je wjele městnych mjenow, kotrež ze zapadosłowjanskeje rěče pochadźeja. Tuta słowjanska rěč so hižo njerěči, bě pak přiwuzna z [[Kašubšćina|kašubšćinu]], [[Pólšćina|pólšćinu]], ale tež ze [[serbšćina|serbšćinu]], [[Čěšćina|čěšćinu]] a [[Słowakšćina|słowakšćinu]]. Wona słuša k lechiskej skupinje [[zapadosłowjanske rěče|zapadosłowjanskich rěčow]]. Su pak tež městnostne mjena němskeho pochada.

{| {{Rjana tabela-nalěwo}}
|-
! Sydlišćo
! Pochad&lt;ref&gt;Die Slawen in Deuschland, Akademie-Verlag Berlin 1985&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Erwin Schulz: Ortsnamen in Mecklenburg-Strelitz, Greifswald 2004, ISBN 3-86006-218-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bernd Hahn: Mirower Geschichte(n), strona 15&lt;/ref&gt;
! Podobne słowa w hornjoserbšćinje
|-
| Diemitz
| Dymec
| dym
|-
| Klevenow, Glewitz, Klebe atd.
| chlěv
| chlěw
|-
| Mirow
| Mirov
| měr
|-
| Rostock
| ros-,  tok
| roz-,
|-
| Peetsch
| Piaske
| pěsk
|-
| Schwerin
|
| zwěrjo
|-
| Strelitz (dźensniši dźeń: [[Neustrelitz]])
| strelci
| třelić, třeleć
|}

{{-}}
== Žórła ==
&lt;references/&gt;

{{Mecklenburgsko-Předpomorska}}
{{Zwjazkowe kraje (Němska)}}

[[Kategorija:Mecklenburgsko-Předpomorska| ]]
[[Kategorija:Zwjazkowe kraje (Němska)]]
[[Kategorija:Załožene 1990]]</text>
      <sha1>c373hbtjtkymjyipwhdbbb6fmye66pz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>392521</id>
      <parentid>392520</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:04:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geografija */</comment>
      <origin>392521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4594" sha1="h6yf8amg1eq774agl8fbml0smw1rxde" xml:space="preserve">{{Zwjazkowy kraj
|chorhoj=Flag of Mecklenburg-Western Pomerania (state).svg
|wopon=Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
|hesło=MV tut gut.
|ISO=DE-MV
|šěrina=53.37
|dołhota=12.42
|stolica=Zwěrin
|přestrjeń=23174.17
|krajne čisło=13
|oficialne websydło=[http://www.mecklenburg-vorpommern.eu/ mecklenburg-vorpommern.eu]
|ministerska prezidentka=Manuela Schwesig
|strona=SPD
|knježacej stronje=[[SPD]] a [[Lěwica]]
|sydła=79
|strony w parlamenće=[[SPD]] 34&lt;br /&gt;[[AfD]] 14&lt;br /&gt;[[CDU]] 12&lt;br /&gt;[[Lěwica]] 9&lt;br /&gt;[[FDP]] 5&lt;br /&gt;[[Zwjazk 90/Zeleni|Z90/Zeleni]] 5
|poslednje wólby=[[26. septembra]] [[2021]]
|přichodne wólby=20. septembra 2026
|Reprezentanća we Zwjazkowej radźe=3
|mapa=Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
}}

'''Mecklenburgsko-Předpomorska''' ({{wrěči|de}} ''Mecklenburg-Vorpommern'', {{wrěči|nds}} ''Mekelnborg-Vörpommern'') je [[zwjazkowy kraj]] z něhdźe 1,6 milionami wobydlerjow, kotryž leži při [[Baltiske morjo|Baltiskim morju]] na sewjerowuchodźe [[Němska|Němskeje]]. Jeho hłowne město je [[Zwěrin]].

== Geografija ==
[[File:Schwerin Castle Aerial View Island Luftbild Schweriner Schloss Insel See.jpg|mini|left|upright|Zwěrinski hród při [[Zwěrinski jězor|Zwěrinskim jězorje]]]]
[[File:Mecklenburg-Vorpommern Map Districts Border Mecklenburg Western Pomerania - Landkreise Grenzen Karte MV MeckPomm.svg|thumb|left|300px|Mecklenburgska a Předpomorska]]
W Mecklenburgsko-Předpomorskej ležitej z [[Morica|Moricu]] a [[Rujany|Rujanami]] najwjetši jězor a najwjetša kupa [[Němska|Němskeje]]. Tež druha najwjetša kupa [[Usedom]] leži tu.

Přez Mecklenburgsko-Předpomorsku ćeče wulka rěka [[Łobjo]], ale tež mjeńše rěki kaž [[Elde]], [[Habola]], [[Warnow]] a [[Peene]]. Elde a Habola do Łobja ćečetej a z njej do [[Sewjerne morjo|Sewjerneho morja]], mjeztym zo so Warnow a Peene do [[Baltiske morjo|Baltiskeho morja]] wuliwatej.

=== Města ===
Najwjetše města Mecklenburgsko-Předpomorskeje su:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! město !! wobydlerstwo ({{WOBDL|DE-MV}})&lt;ref&gt;{{WOBŽ|DE-MV}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[Roztok]] || {{WOB|DE-MV|13003000}}
|-
| [[Zwěrin]] || {{WOB|DE-MV|13004000}}
|-
| [[Neubrandenburg]] || {{WOB|DE-MV|13071107}}
|-
| [[Greifswald]] || {{WOB|DE-MV|13075039}}
|-
| [[Stralsund]] || {{WOB|DE-MV|13073088}}
|-
| [[Wismar]] || {{WOB|DE-MV|13074087}}
|-
| [[Güstrow]] || {{WOB|DE-MV|13072043}}
|-
| [[Waren (Müritz)]] || {{WOB|DE-MV|13071156}}
|-
| [[Neustrelitz]] || {{WOB|DE-MV|13071110}}
|}

== Stawizny ==
Mecklenburgsko-Předpomorska so w lěće [[1990]] znowa załoži. Kraj wobsteješe hižo raz mjez [[1945]] a [[1952]] a bu potom kaž wšě kraje na wuchodźe Němskeje rozpušćeny. Na teritoriju kraja nastachu wobwody [[Rostock (wobwod)|Roztok]], [[Zwěrin (wobwod)|Zwěrin]] a [[Neubrandenburg (wobwod)|Neubrandenburg]].

Wot lěta 1945 běži němsko-[[pólska]] hranica přez wuchodny dźěl Předpomorskeje.

== Mjeno ==
Dźěl mjena [[Mecklenburg]] wobsahuje dźěl słowa &quot;Mecklen-&quot; wot staronižoněmskeho słowa '''mikil''' (&quot;wulki&quot;), a dźěl słowa &quot;Burg&quot; z woznamom „[[hród]]“. Dźěl mjena Předpomorska wobsahuje słowjanske słowa po- a morjo, dokelž tutón zwjazkowy kraj při [[Baltiske morjo|Baltiskim morju]] leži.

== Mjena sydlišćow ==
W Mecklenburgsko-Předpomorskej je wjele městnych mjenow, kotrež ze zapadosłowjanskeje rěče pochadźeja. Tuta słowjanska rěč so hižo njerěči, bě pak přiwuzna z [[Kašubšćina|kašubšćinu]], [[Pólšćina|pólšćinu]], ale tež ze [[serbšćina|serbšćinu]], [[Čěšćina|čěšćinu]] a [[Słowakšćina|słowakšćinu]]. Wona słuša k lechiskej skupinje [[zapadosłowjanske rěče|zapadosłowjanskich rěčow]]. Su pak tež městnostne mjena němskeho pochada.

{| {{Rjana tabela-nalěwo}}
|-
! Sydlišćo
! Pochad&lt;ref&gt;Die Slawen in Deuschland, Akademie-Verlag Berlin 1985&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Erwin Schulz: Ortsnamen in Mecklenburg-Strelitz, Greifswald 2004, ISBN 3-86006-218-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bernd Hahn: Mirower Geschichte(n), strona 15&lt;/ref&gt;
! Podobne słowa w hornjoserbšćinje
|-
| Diemitz
| Dymec
| dym
|-
| Klevenow, Glewitz, Klebe atd.
| chlěv
| chlěw
|-
| Mirow
| Mirov
| měr
|-
| Rostock
| ros-,  tok
| roz-,
|-
| Peetsch
| Piaske
| pěsk
|-
| Schwerin
|
| zwěrjo
|-
| Strelitz (dźensniši dźeń: [[Neustrelitz]])
| strelci
| třelić, třeleć
|}

{{-}}
== Žórła ==
&lt;references/&gt;

{{Mecklenburgsko-Předpomorska}}
{{Zwjazkowe kraje (Němska)}}

[[Kategorija:Mecklenburgsko-Předpomorska| ]]
[[Kategorija:Zwjazkowe kraje (Němska)]]
[[Kategorija:Załožene 1990]]</text>
      <sha1>h6yf8amg1eq774agl8fbml0smw1rxde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kulow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3654</id>
    <revision>
      <id>392528</id>
      <parentid>386061</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:07:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7039" sha1="k0qhju4536aq32xccbsek9bopob5z7b" xml:space="preserve">{{Město DE
|mjeno serbske=Kulow
|mjeno němske=Wittichenau
|wopon=Wappen wittichenau.png
|šěrina=51.385077
|dołhota=14.243873
|karta=Wittichenau in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625640
|wysokosć=127
|póstowe čisło=02997
|předwólba=035725
|webstrona=[http://www.wittichenau.de/ wittichenau.de] 
|měšćanosta=Markus Posch
|strona=CDU
|adresa-dróha=Torhošćo 1
}}

'''Kulow''' ({{wrěči|de}} ''Wittichenau'') je městačko při [[Čorny Halštrow|Čornym Halštrowje]] w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]], kotrež k [[serbski sydlenski rum|serbskemu sydlenskemu rumej]] słuša.

== Geografija ==
Kulow namaka so něhdźe pjeć kilometrow južnje [[Wojerecy|Wojerec]] při Halštrowje. Přez měšćanski teritorij ćečetej nimo toho tež rěčce [[Čornica (rěka)|Čornica]] a [[Klóšterska woda]], kotrejž so tule do Halštrowa wuliwatej. Kulowska wokolina je płona, włóžna a zalěsnjena. Na sewjerozapadźe města so [[Dubrjenske bahno]] namaka, jedne z najwjetšich přirodoškitnych pasmow Sakskeje.

=== Rozrjadowanje města ===
Město wobsteji ze slědowacych měšćanskich dźělow:

{{Census2011|Kulow|14625640|
{{Census2011/linka|[[Brěžki]]|337|37,1|103|33|21|2,5|}}
{{Census2011/linka|[[Dubrjenk]]|88|40,0|100|39|33|2,7|}}
{{Census2011/linka|[[Hózk]]|148|40,8|103|35|28|3,1|}}
{{Census2011/linka|[[Koćina]]|198|35,4|118|47|21|3,4|}}
{{Census2011/linka|Kulow|3259|43,7|95|25|31|2,4|}}
{{Census2011/linka|[[Kulowc (Kulow)|Kulowc]]|205|43,5|90|31|30|2,7|}}
{{Census2011/linka|[[Mučow]]|461|46,0|102|18|29|2,4|}}
{{Census2011/linka|[[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]]|78|38,6|129|41|18|2,7|}}
{{Census2011/linka|[[Rachlow (Kulow)|Rachlow]]|213|42,8|122|27|26|2,8|}}
{{Census2011/linka|[[Salow]]|193|40,1|105|32|31|3,3|}}
{{Census2011/linka|[[Spale]]|409|46,2|95|17|26|2,4|}}
{{Census2011/linka|[[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]]|290|37,4|101|47|29|3,3|}}
{{Census2011/město|5879|42,7|99|27|29|2,5|}}
}}

== Stawizny ==
[[Dataja:Pfarrkirche Wittichenau AB 2011 40.JPG|mini|left|upright|Kulowska wosadna cyrkej]]
Městno naspomni so w lěće 1248 k prěnjemu razej jako ''Witigenow'' w załoženskim wopismje [[Klóšter Marijina hwězda|klóštra Marijineje hwězdy]]. W lěće 1286 mjenuje so Kulow prěni króć jako město ''(Witigenhaw)''. Za załožerja městačka płaći we wopismje mjenowany Witego I. z [[Kamjenc]]a, na čož pokazuje tež němske městne mjeno. Serbske mjeno pochadźa wot susodneje wjeski [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]], na kotrychž ležownosćach so město natwari.&lt;ref&gt;{{Meschgang1973|147}}&lt;/ref&gt;

W běhu woblěhowanja sěšćiměsta Kamjenca přez [[Husity|Husitow]] dnja [[7. oktobra]] [[1429]] bu nješkitane nakrajne městačko, kaž jeho knjejstwo w Marijinej hwězdźe wurubjene, dokelž njemóžachu wukupny pjenjez zapłaćić. Do [[18.&amp;nbsp;lětstotk]]a słušeše městačko zhromadnje z mnohimi mjeńšimi [[Delany (krajina)|delanskimi]] sydlišćemi ke klóšterskemu wobsedźenstwu.

Po wobzamknjenjach [[Wienski kongres|Wienskeho kongresa]] přewza [[Pruska|pruske]] kralestwo [[Delnja Łužica|Delnju Łužicu]], kaž tež sewjerne kónčiny Hornjeje Łužicy, tak zo słušeše Kulow z wokolinu mjez [[1815]] a [[1945]] k Pruskej.

Wot lěta 1908 měješe městačko dwórnišćo při starym běhu [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy|železniskeje čary Budyšin–Wojerecy]]. Po wotewrjenju noweje čary přez [[Hórnikecy]] bu wosobowy wobchad na starej w lěće 1968 zastajeny a čara 1973 zawrjena.

=== Wopon ===
Kulowski wopon pokazuje knježnu Marju, kotraž dźerži [[Jězus]]a w ruce, a nasta z wopona Marijineje hwězdy.

== Wobydlerstwo ==
W lěće 2011 běchu mjez cyłkownje 5.879 wobydlerjemi 3.397 katolskich (57,8&amp;nbsp;%), 467 ewangelskich (7,9&amp;nbsp;%) a 2.015 bjezkonfesionelnych abo přisłušacych druheje nabožinskeje zhromadnosće (34,3&amp;nbsp;%).&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146250640640,BEV_1_4_2_7,m,table Datowa banka Zensusa na zensus2011.de.]&lt;/ref&gt; Po němskim censusu lěta 2022 přisłušachu 54,7&amp;nbsp;% wobydlerstwa romsko-katolskej cyrkwi a 7,7&amp;nbsp;% ewangelskej. Přerězna staroba ležeše w gmejnje pola 45,5 lět.&lt;ref&gt;[https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_wittichenau-stadt.pdf Datowe łopjeno za město Kulow] na zensus.sachsen.de; wotwołane 16. februara 2025 (pdf-dataja)&lt;/ref&gt;

Po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice z lěta 1880 měješe Kulow tehdy 2.500 wobydlerjow, wot kotrychž běše połojca serbska a połojca němska.&lt;ref&gt;{{Černik|94}}&lt;/ref&gt; [[Arnošt Černik]] zwěsći 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot jenož hišće 32&amp;nbsp;%.&lt;ref&gt;{{Elle1995|250|3439|570|176|368|2325}}&lt;/ref&gt; Runje w přewažnje katolskich wjeskach na juhu Kulowa so hač do dźensnišeho serbsce rěči.

== Politika ==
Město słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 3|54 (Budyšin 3)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].

=== Měšćanosta ===
Kulowski měšćanosta je wot lěta 2014 Markus Posch (CDU), kiž bu w meji 2021 znowa woleny.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+wólby měšćanosty
!wólba
!měšćanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2021
| rowspan=&quot;2&quot; |Markus Posch
| rowspan=&quot;4&quot; |CDU
|94,3
|-
|2014
|63,0
|-
|2008
| rowspan=&quot;2&quot; |Udo Popella
|85,7
|-
|2001
|92,9
|}

== Kubłanje ==
W měsće namakatej so [[Krabat|Krabatowa]] zakładna šula a wyša šula „[[Korla Awgust Kocor]]“. Na woběmaj so tež serbšćina wuwučuje. Najbliši gymnazij je we Wojerecach.

== Wosobiny ==
* [[Jurij Hawštyn Swětlik]] (1650–1729) – duchowny, sobuzałožer katolskeje serbskeje spisowneje rěče
* [[Maćij Wjacław Jakula]] (1655–1738) – sochar
* [[Jakub Ticin|Jakub Xaver Ticin]] (1656–1693) – spisaćel prěnjeje hornjoserbskeje gramatiki
* [[Jakub Anton Kilian]] (1683–1759) – farar, spěchowar ludoweho kubłanja
* [[Jan Měrćin Nuk z Lichtenhofa]] (1720–1780) – biskop a spěchowar šulstwa
* [[Franc Jurij Lok]] (1751–1831) – katolski biskop
* [[Jan Michał Haška]] (1778–1854) – farar a nabožinski spisowaćel; rodźeny w Kulowje
* [[Pětr Šołtka]] (1945–2022) – sakski politikar (CDU) a zapósłanc w krajnym sejmje, měšćanosta Kulowa 1990–94
* [[Beno Budar]] (1946–2023) – spisowaćel
* [[Ulrich Pogoda]] (* 1954) – komponist klasiskeje hudźby

[[Dataja:Wittichenau Aerial Pan.jpg|mini|center|upright=1.7|Powětrowy wobraz Kulowa]]

== Literatura ==
* Franc Schneider: [http://digital.slub-dresden.de/id1725600307/5 ''Khrónika Kulowa, města a farskeje wosady.''] TCM, Budyšin 1878, 148 stron

== Žórła ==
&lt;references/&gt;

== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Wittichenau|Kulow}}
* {{HOV|25106}}

{{Wokrjes Budyšin}}

[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Čornym Halštrowje]]
[[Kategorija:Kulow]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1248]]</text>
      <sha1>k0qhju4536aq32xccbsek9bopob5z7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lipsk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3710</id>
    <revision>
      <id>392519</id>
      <parentid>378765</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>392519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="aamrwrxc2bsmzuflfbtcv7dffmu30et" xml:space="preserve">{{Město DE
|mjeno němske=Leipzig
|mjeno serbske=Lipsk
|wopon=Coat of arms of Leipzig.svg
|šěrina=51/20
|dołhota=12/23
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14713000
|karta=Saxony L (City).svg
|Imagemap=DE-SN
|wysokosć=113
|póstowe čisło=04003–04357
|předwólba=0341
|rozčłonkowanje města=10 měšćanskich dźělow&lt;br /&gt;z 63 městnych dźělow
|adresa=Neues Rathaus&lt;br /&gt;Martin-Luther-Ring 4-6&lt;br /&gt;04109 Leipzig
|webstrona=[http://www.leipzig.de/ leipzig.de]
|wyši měšćanosta=Burkhard Jung
|strona=SPD
}}

'''Lipsk''' ({{wrěči|de}} ''Leipzig'', w sakskej narěči ''Leipzsch'') je [[bjezwokrjesne město]] a ekonomiske srjedźišćo w sewjerozapadnej [[Sakska|Sakskej]]. Z wjace hač 600.000 wobydlerjemi na 298&amp;nbsp;km² je wone před [[Drježdźany|Drježdźanami]] na wobydlerjow najbohatše město zwjazkoweho kraja kaž tež wosme najwjetše město cyłeje [[Němska|Němskeje]] a twori zhromadnje ze susodnej [[Hala nad Solawu|Halu]] a dalšimi městami metropolowy region „Srjedźna Němska“. Přez Lipsk ćećetej rěce [[Plesna]] a [[Běły Halštrow]]. Lipsk ma [[Uniwersita Lipsk|uniwersitu]] z něhdźe 30.000 studentow. Prěni raz naspomni so město w lěće 1015 jako &quot;urbs Libzi&quot;. 

Lipšćanskej uniwersiće přisłuša jenički institut za [[sorabistika|sorabistiku]] na swěće. Nawuknje tam wjele serbskich a wuchodoeuropskich studentow wědomosć serbskeje rěče.

Jako centralne město srjedźneje Němskeje je Lipsk mjez druhim sydło [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]], [[Zwjazkowe zarjadniske sudnistwo|Zwjazkoweho zarjadniskeho sudnistwa]] a [[Srjedźoněmski rozhłós|Srjedźoněmskeho rozhłosa]] (MDR).

== Galerija ==
&lt;gallery&gt;
Völkerschlachtdenkmal Nacht.jpg|[[Pomnik Bitwje narodow]] w Lipsku
Neues_Rathaus_Leipzig_2010.jpg|Nowa radnica při měšćanskim wobkruhu
Leipzig 1632-2.jpg|Lipsk w lěće 1632
Eingang Deutsche Nationalbibliothek Leipzig.jpg|Hłowne twarjenje [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]]
&lt;/gallery&gt;

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{Commonscat|Leipzig|Lipsk}}

{{Nawiblok
|Sakska
|Wulkoměsta w Němskej
}}

[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Lipsk| ]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Běłym Halštrowje]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Plesnje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1015]]</text>
      <sha1>aamrwrxc2bsmzuflfbtcv7dffmu30et</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>392522</id>
      <parentid>392519</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>392522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="bmk5shtwdgqgc1jlem2perm6d4hwag9" xml:space="preserve">{{Město DE
|mjeno němske=Leipzig
|mjeno serbske=Lipsk
|wopon=Coat of arms of Leipzig.svg
|šěrina=51/20
|dołhota=12/23
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14713000
|karta=Saxony L (City).svg
|Imagemap=DE-SN
|wysokosć=113
|póstowe čisło=04003–04357
|předwólba=0341
|rozčłonkowanje města=10 měšćanskich dźělow&lt;br /&gt;z 63 městnych dźělow
|adresa=Neues Rathaus&lt;br /&gt;Martin-Luther-Ring 4-6&lt;br /&gt;04109 Leipzig
|webstrona=[http://www.leipzig.de/ leipzig.de]
|wyši měšćanosta=Burkhard Jung
|strona=SPD
}}

'''Lipsk''' ({{wrěči|de}} ''Leipzig'', w sakskej narěči ''Leipzsch'') je [[bjezwokrjesne město]] a ekonomiske srjedźišćo w sewjerozapadnej [[Sakska|Sakskej]]. Z wjace hač 600.000 wobydlerjemi na 298&amp;nbsp;km² je wone před [[Drježdźany|Drježdźanami]] na wobydlerjow najbohatše město zwjazkoweho kraja kaž tež wosme najwjetše město cyłeje [[Němska|Němskeje]] a twori zhromadnje ze susodnej [[Hala nad Solawu|Halu]] a dalšimi městami metropolowy region „Srjedźna Němska“. Přez Lipsk ćečetej rěce [[Plesna]] a [[Běły Halštrow]]. Lipsk ma [[Uniwersita Lipsk|uniwersitu]] z něhdźe 30.000 studentow. Prěni raz naspomni so město w lěće 1015 jako &quot;urbs Libzi&quot;. 

Lipšćanskej uniwersiće přisłuša jenički institut za [[sorabistika|sorabistiku]] na swěće. Nawuknje tam wjele serbskich a wuchodoeuropskich studentow wědomosć serbskeje rěče.

Jako centralne město srjedźneje Němskeje je Lipsk mjez druhim sydło [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]], [[Zwjazkowe zarjadniske sudnistwo|Zwjazkoweho zarjadniskeho sudnistwa]] a [[Srjedźoněmski rozhłós|Srjedźoněmskeho rozhłosa]] (MDR).

== Galerija ==
&lt;gallery&gt;
Völkerschlachtdenkmal Nacht.jpg|[[Pomnik Bitwje narodow]] w Lipsku
Neues_Rathaus_Leipzig_2010.jpg|Nowa radnica při měšćanskim wobkruhu
Leipzig 1632-2.jpg|Lipsk w lěće 1632
Eingang Deutsche Nationalbibliothek Leipzig.jpg|Hłowne twarjenje [[Němska narodna biblioteka|Němskeje narodneje biblioteki]]
&lt;/gallery&gt;

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{Commonscat|Leipzig|Lipsk}}

{{Nawiblok
|Sakska
|Wulkoměsta w Němskej
}}

[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Lipsk| ]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Běłym Halštrowje]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Plesnje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1015]]</text>
      <sha1>bmk5shtwdgqgc1jlem2perm6d4hwag9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berlin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3877</id>
    <revision>
      <id>392523</id>
      <parentid>390692</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:05:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4427" sha1="0j2r61f1m5iix3frwrucqs0xkcan0p1" xml:space="preserve">{{Zwjazkowy kraj
|chorhoj=Flag_of_Berlin.svg
|wopon=DEU_Berlin_COA.svg
|ISO=DE-BE
|šěrina=52/31/00
|dołhota=13/24/00
|přestrjeń=892
|krajne čisło=11
|oficialne websydło=[http://www.berlin.de berlin.de]
|měšćanosta=[[Kai Wegner]]
|strona=CDU
|knježacej stronje=[[CDU]] a [[SPD]]
|sydła=159
|strony w parlamenće=
[[CDU]] 52&lt;br /&gt;
[[SPD]] 34&lt;br /&gt;
[[Zwjazk 90/Zeleni]] 34&lt;br /&gt;
[[Lěwica]] 22&lt;br /&gt;
[[Alternatiwa za Němsku|AfD]] 17
|poslednje wólby=[[12. februara]] [[2023]]
|přichodne wólby= [[20. septembra]] [[2026]]
|Reprezentanća we Zwjazkowej radźe=4
|mapa=Locator map Berlin in Germany.svg
|mapa2=Berlin.svg
|wulkosć mapy2=250px
|wopis mapy2=Wobwody Berlina
|póstowe čisło=10001–14199
|předwólba=030
|KFZ-znamješko=B
|rozčłonkowanje města=12
}}

'''Berlin''' (serbsce tež ''Barlin'')&lt;ref&gt;{{Jakubaš|58}}&lt;/ref&gt; je stolica a samostatny zwjazkowy kraj [[Němska|Němskeje]]. Z nimale 3,8 milionami wobydlerjow na 892&amp;nbsp;km² je wone po wobydlerjach najwjetše [[město]] kraja a zdobom najwjetše w [[Europska unija|Europskej uniji]]. Berlin je jedne wot politiskich, kulturelnych a medijowych srjedźišćow [[Europa|Europy]]. Wón je dospołnje wot [[Braniborska|Braniborskeje]] wobdaty. Přez Berlin ćečetej rěce [[Sprjewja]] a [[Habola]], kotrejž so tule zjednoćitej. Nimo toho namaka so na měšćanskim teritoriju wjele jězorow a lěsow. Prěni raz naspomni so město w lěće 1244, měšćanski dźěl ''Cölln'' pak hižo w lěće 1237.

W běhu stawiznow běše Berlin stolica a rezidencne město [[Braniborska|Braniborskeje]], [[Pruska|Pruskeje]] a wot 1871 [[Němske mócnarstwo|Němskeho mócnarstwa]]. Po lěće 1949 běše wuchodny dźěl města faktisce ze stolicu [[Němska demokratiska republika|Němskeje demokratiskeje republiki]]. Mjez 1961 a 1989 běše město přez [[Berlinska murja|Berlinsku murju]] dźělene. Po přewróće a němskeho znowazjednoćenju w lěće 1990 bu Berlin zaso cyłoněmska stolica a pozdźišo tež sydło knježerstwa, [[Zwjazkowy prezident (Němska)|zwjazkoweho prezidenta]], [[Zwjazkowy sejm|zwjazkoweho sejma]], [[Zwjazkowa rada|zwjazkoweje rady]] kaž tež wjele ministerstwow a wulkopósłanstwow.

Jako sydło třoch uniwersitow ([[Humboldtowa uniwersita|HU]], [[Swobodna uniwersita Berlin|FU]] a [[Techniska uniwersita Berlin|TU]]) kaž tež [[Charité]] a mnohich wysokich šulow je Berlin wuznamne europske stejišćo slědźenja a wučby.

Mjeno ''Berlin'' bu najskerje wot słowjanskeho słowa ''brlo/berlo'' wotwodźene a woznamjenja z kóncowku ''-in'' telko kaž „město w bahnje“. Po legendźe pochadźa mjeno wot Berlinskeho woponoweho zwěrjeća, mjedwjedźa, štož je pak ludowa etymologija. We woprawdźitosći bu woponowe zwěrjo wot mjena wotwodźene.

== Wobwody ==
Wot zarjadniskeje reformy w lěće 2001 wobsteji němska stolica ze slědowacych dwanaće wobwodow:

* [01] [[Berlin–Mitte|Mitte]] (z něhdyšimaj wobwodomaj Tiergarten a Wedding)
* [02] [[Friedrichshain-Kreuzberg]]
* [03] [[Pankow]] (z něhdyšimaj wobwodomaj Prenzlauer Berg a Weißensee)
* [04] [[Charlottenburg-Wilmersdorf]]
* [05] [[Spandau]]
* [06] [[Steglitz-Zehlendorf]]
* [07] [[Tempelhof-Schöneberg]]
* [08] [[Neukölln]]
* [09] [[Treptow-Köpenick]]
* [10] [[Marzahn-Hellersdorf]]
* [11] [[Berlin–Lichtenberg|Lichtenberg]] (Hohenschönhausen)
* [12] [[Reinickendorf]]

&lt;gallery&gt;
Klimadiagramm-metrisch-deutsch-BerlinDahlem-Deutschland-1961-1990.png|Klimowy diagram
Berlin_Dusableau_1737.jpg|Plan Berlina wot Abrahama Guiberta Dusableau (1737)
Brandenburger_tor_1871.jpg|Braniborske wrota po Němsko-francoskej wójnje 1871
Berlin_Map_1885.jpg|Berlin a wokolina 1885
Potsdamer_Platz_1945.jpg|Podstupimske naměsto 1945
Berlinermauer.jpg|Berlinska murja
Nefertiti 30-01-2006.jpg|Nofretete w Berlinskim muzeju
Philharmonie 1a.jpg|Berlinska filharmonija
Fernsehturm Weltzeituhr Berlin.jpg|Swětowy časnik w Berlinje
Berlin Eiermann Memorial Church cropped.jpg|Cyrkej pomjatka 
&lt;/gallery&gt;

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{commonscat|Berlin}}

{{Nawiblok
|Zwjazkowe kraje (Němska)
|Wulkoměsta w Němskej
}}

[[Kategorija:Sydlišćo w Němskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Sprjewi]]
[[Kategorija:Berlin|!]]
[[Kategorija:Stolica w Europje]]
[[Kategorija:Milionowe město]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Haboli]]
[[Kategorija:Hansowe město]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1244]]
[[Kategorija:Uniwersitne město]]</text>
      <sha1>0j2r61f1m5iix3frwrucqs0xkcan0p1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Předłoha:Ambox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>12027</id>
    <revision>
      <id>392530</id>
      <parentid>321581</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sławobóg</username>
        <id>19767</id>
      </contributor>
      <origin>392530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="7ih500qhctmsxwj0m4zlx6gsn132edc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Połškitana strona|small=yes}}&lt;/noinclude&gt;&lt;table style=&quot;{{{style|}}}&quot; class=&quot;plainlinks ambox
{{#if:{{{mini|}}}|ambox-mini}}
 {{#switch:{{{type|}}}
  | speedy = ambox-speedy  
  | delete  
  | serious = ambox-delete
  | content = ambox-content
  | style = ambox-style
  | move    
  | merge = ambox-merge
  | discussion = ambox-discussion
  | good = ambox-good
  | growth = ambox-growth
  | protection = ambox-protection
  | archiw = ambox-archiw
  | notice  
  | #default = ambox-notice
}}&quot; {{#if:{{{id|}}} id=&quot;{{{id}}}&quot;}}&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td class=&quot;ambox-image&quot;&gt;
{{#ifeq:{{{image}}}|none
  | &lt;!-- no image cell; empty cell necessary for text cell to have 100% width --&gt;
  | &lt;div style=&quot;width:52px;&quot;&gt; {{#switch:{{{image|{{{type|}}}}}}
    | speedy = [[Dataja:Ambox speedy deletion.png|40x40px]]
    | delete
    | serious = [[Dataja:Stop hand nuvola.svg|40px]]
    | content = [[Dataja:Emblem-important.svg|40px]]
    | style = [[Dataja:Broom icon.svg|40px]]
    | move
    | merge = [[Dataja:Merge-split-transwiki default.svg|40px]]
    | notice = [[Dataja:Info non-talk.png|40px]]
    | blank = [[Dataja:No image.svg]]
    | discussion = [[Dataja:Nuvola_apps_ksirc.png|40px]]
    | good = [[Dataja:Green_star_boxed.svg|40px]]
    | growth = [[Dataja:N_write_green_black.svg|40px]]
    | protection = [[Dataja:Crystal_Clear_action_lock5.png|40px]]
    | archiw = [[Dataja:Filing cabinet icon.svg|40px]]
    | #default = {{{image|[[Dataja:Info non-talk.png|40px]]}}}
}}&lt;/div&gt;
}}&lt;/td&gt;
&lt;td class=&quot;ambox-text&quot;&gt;{{{text}}}{{#if:{{{text-small|}}}|&lt;div style=&quot;font-size:smaller&quot;&gt;{{{text-small}}}&lt;/div&gt;}}&lt;/td&gt;
{{#if:{{{imageright|}}}|
  &lt;td class=&quot;ambox-imageright&quot;&gt;&lt;div style=&quot;width:52px;&quot;&gt; {{{imageright}}} &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;
}}
&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
[[Kategorija:Wikipedija:Předłoha za předłohi|{{PAGENAME}}]]
[[Kategorija:Wikipedija:Meta-předłohi|{{PAGENAME}}]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ih500qhctmsxwj0m4zlx6gsn132edc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16397</id>
    <revision>
      <id>392524</id>
      <parentid>390423</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="qwfzg449d0xm52j4cnjdf60z1p49cp3" xml:space="preserve">[[Dataja:Karte Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft.png|mini|hochkant=1.5|Połoženje biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty ([http://www.openstreetmap.org/relation/1067975 OSM])]]
'''Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty''' ({{wrěči|de}} ''Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft''), w [[přirodny rum|přirodnym rumje]] ''[[Hornjołužiska hola a hatowa krajina]]'' we wuchodnej [[Sakska|Sakskej]] ležacy, je wot 1996 13. [[biosferowy rezerwat]] [[UNESCO]] w [[Němska|Němskej]] a wopřija wot rozšěrjenja w lěće 2026 cyłkownje 323&amp;nbsp;km².

Jónkrótneje přirody dla so wón spočatnje jako [[škitana krajina]] a wot 1994 jako biosferowy rezerwat wupokaza. Wón wopřija historisce zrosćenu kulturnu krajinu z bohatej přirodu a wosebitym woznamom za [[přirodoškit|škit přirody]] a [[škit družinow|družinow]].&lt;ref&gt;Werner Hempel: ''Die Natur des Landkreises Bautzen.'' Lausitzer Druck- und Verlagshaus, Bautzen 2005, ISBN 978-3-930625-37-6, str. 147.&lt;/ref&gt; Zhromadnje ze sewjernym [[Delnja Łužica|delnjołužiskim]] dźělom twori [[Hornja Łužica|hornjołužiski]] biosferowy rezerwat najwjetšu zwisowacu hatowu krajinu srjedźneje [[Europa|Europy]].&lt;ref&gt;Böhnert, Buchwald und Reichhoff, Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (wud.): ''Biosphärenreservatsplan Teil 1. Grundlagen für Schutz, Pflege und Entwicklung.'' Mücka 1996. str. 9.&lt;/ref&gt;

Srjedźišćo biosferoweho rezerwata je „Dom tysac hatow“ w [[Stróža (Malešecy)|Stróži]] pola [[Hućina|Hućiny]].

== Geografija ==
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty leži we wokrjesomaj [[wokrjes Budyšin|Budyšin]] a [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]], mjez [[Wojerecy|Wojerecami]], [[Niska|Niskej]], [[Běła Woda|Běłej Wodu]], [[Wóspork|Wósporkom]] a [[Budyšin|Budyšinom]]. Ćeku přez njón mjez druhim [[Sprjewja]], [[Mała Sprjewja]] a [[Čorny Šepc]].

== Zarjadnistwo ==
Biosferowemu rezerwatej přisłušeja dźěle gmejnow [[Hamor]], [[Chrjebja-Nowa Wjes]], [[Kwětanecy při jězoru]], [[Łaz]], [[Malešecy]], [[Mikow]], [[Radwor]], [[Rakecy]], [[Rěčicy]], [[Wulka Dubrawa]] a [[Wysoka Dubrawa]].

== Žórle ==
&lt;references /&gt;

== Wotkazaj ==
* [https://web.archive.org/web/20150214202340/http://biosphaerenreservat-oberlausitz.de/sb Oficielne stronki] {{ref-hsb}}

{{Coordinate|article=/|NS=51.324605|EW=14.539375|type=landmark|dim=50000|region=DE-SN}}

[[Kategorija:Geografija Hornjeje Łužicy]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat w Němskej]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|!]]</text>
      <sha1>qwfzg449d0xm52j4cnjdf60z1p49cp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suhl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31296</id>
    <revision>
      <id>392525</id>
      <parentid>386158</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:06:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>392525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="ivl3at375ozi5elqns6z2oittst9nia" xml:space="preserve">{{Město DE
|region-ISO     = DE-TH
|gmejnske čisło = 16054000
|wopon          = DEU Suhl COA.svg
|šěrina         = 50/37/00
|dołhota        = 10/42/00
|karta          = Thuringia SHL.svg
|wysokosć       = 422
|přestrjeń      = 103.02
|póstowe čisło  = 98527–98530, 98711
|předwólba      = 03681, 036846, 036782 
|měšćanosta     = Jens Triebel
|strona         = bjez
|adresa-dróha   = Am Marktplatz 1
|adresa-městno  = 98527 Suhl
|webstrona      = [http://www.suhltrifft.de/ suhltrifft.de]
}}

'''Suhl''' je [[němska|němske]] bjezwokrjesne [[město]] na juhu [[Durinska|Durinskeje]]. Je z něhdźe 36.000 wobydlerjemi wosme najwjetše město zwjazkoweho kraja a nadeńdźe so 50 kilometrow juhozapadnje [[Jarobrod]]a w dołhim dole při južnej skłoninje [[Durinski lěs|Durinskeho lěsa]] w [[Frankowska|frankowskim]] dźělu Durinskeje. Přez Suhl ćečetej rěčce [[Lauter (Hasel)|Lauter]] a [[Hasel (Werra)|Hasel]], přitok [[Werra|Werry]].

== Stawizny ==
Prěnje wěste naspomnjenje města pochadźa z lěta [[1318]]. Hižo mjez [[900 a [[1115]] jewješe so pak we wopismach klóštra Fuldy wjacekróć městno z mjenom ''Sulaha'', při čimž jasne njeje, wo kotre sydlišćo so jedna.

Přez lětstotki bě Suhl typiske frankowske hórnistwowe město. Wot lěta [[1952]] bě ze zarjadniskim sydłom [[wobwod Suhl|Suhlskeho wobwoda]] w [[Němska demokratiska republika|Němskej demokratiskej republice]] a zrosće w někotrych lětach wot 25.000 na wjace hač 56.000 wobydlerjow. W běhu přetwara města je so tež historiska substanca w jadrje zničiła.

== Hospodarstwo ==
Nadregionalnje znate je město dla swojich brónjernjow a jako domizna předewzaća [[Simson]], najwjetšeho producenta dwukolesatych jezdźidłow w Němskej.

Nimo Suhla wjedźetej awtodróze [[Zwjazkowa awtodróha 73|A 71]] (Jarobrod–[[Swinobrod]]) a [[Zwjazkowa awtodróha 73|A 73]] (do [[Nürnberg]]a).

== Wosobiny ==
K najznaćišim wosobinam ze Suhla słušeja biatletka [[Jenny Adler]] (* 1983), wučer a komponist [[Ernst Anschütz]] (''O Tannenbaum, Alle Jahre wieder''; 1780–1861) a dźiwadźelnica [[Corinna Harfouch]] (* 1954).

== Wobrazy ==
&lt;gallery&gt;
Suhl-Kreuzkirche.jpg|Křižna cyrkej
Suhl-Malzhaus-Lauter.jpg|Rěčka Lauter w starym měsće
Suhl-Kreuzkapelle.jpg|Kapałka swjateho křiža
Suhl Rathaus.jpg|Suhlska radnica
Suhl Waffenmuseum 2.JPG|Brónjowy muzej
&lt;/gallery&gt;

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:Město w Durinskej]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1318]]</text>
      <sha1>ivl3at375ozi5elqns6z2oittst9nia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marienberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32902</id>
    <revision>
      <id>392527</id>
      <parentid>387948</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <origin>392527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="o4nzvngvlr6wxy91fa6z5fyg6dk5nm5" xml:space="preserve">{{Infokašćik město DE
|wopon             = Wappen Marienberg (Erzgebirge).png
|šěrina            = 50/39/5/N
|dołhota           = 13/9/35/E
|karta             = Marienberg in ERZ.png
|region-ISO        = DE-SN
|wysokosć          = 620 &lt;!-- Quelle: Geodatenzentrum --&gt;
|póstowe čisło     = 09496
|předwólba         = 03735, 037364 (Kühnhaide, Reitzenhain, Satzung), 037366 (Rübenau), 037363 (Zöblitz, Ansprung, Sorgau, Grundau)
|gmejnske čisło    = 14521390
|adresa            = Markt 1&lt;br /&gt;09496 Marienberg
|webstrona         = [http://www.marienberg.de/ marienberg.de]
|wyši měšćanosta   = André Heinrich
|strona            = bjezstronski
}}

'''Marienberg''' je [[Sakska|sakske]] [[wulke wokrjesne město]] w [[Rudnohórski wokrjes|Rudnohórskim wokrjesu]]. Druhe najwjetše město wokrjesa nadeńdźe so w srjedźnych [[Rudne horiny|Rudnych horinach]] 27 kilometrow juhowuchodnje [[Kamjenica|Kamjenicy]] blisko [[Čěska|čěskeje]] hranicy a ma něhdźe 17.000 wobydlerjow. Měšćanski teritorij mjezuje na juhowuchodźe z Čěskej.

Sydlišćo naspomni so prěni raz w lěće [[1323]] jako ''daz dorf Sletyn'' („wjeska Sletyn“). W lěće [[1521]] – po wotkrywanju wulkich łožišćow [[slěbro|slěbra]] we wokolinje – załoži so na městnje tuteje wjeski hórnistwowe město Marienberg.

== Geografija ==
Městačko leži w Rudnych horinach we wysokosćach mjez 460 a 899,4 metrow nad mórskej hładźinu. Najwyša hora w Marienbergu je Hirtstein (889,8 metrow). Přez Marienberg ćečetej rěce [[Flöha (rěka)|Flöha]] a Schwarze Pockau. 

Na čěskim boku leža gmejny [[Hora Svatého Šebestiána]] a [[Kalek]] w juhowuchodźe. Susodne gmejny w Sakskej su [[Pockau-Lengefeld]] w sewjeru, [[Olbernhau]] we wuchodźe, [[Jöhstadt]] w juhu, [[Mildenau]] w juhozapadźe, [[Großrückerswalde]] a [[Wolkenstein]] w zapadźe.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Marienberg Zschopauer Straße und St. Marien.jpg|Nutřkowne město z měšćanskej cyrkwju St. Marien
RathausMarienberg.jpg|Radnica
Marienberg Zschopauer Tor (04).jpg|Měšćanska murja při Sapawskich wrotach
Marienberg Bergmagazin (07).JPG|Něhdyši ''hórski magacin'', dźensa Rudnohórski muzej
&lt;/gallery&gt;

== Politika ==
Marienberg słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Rudne hory 5|17 (Rudne hory 5)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Rudne hory I|164 (Rudne hory I)]].

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkazaj ==
{{Commonscat}}
* {{HOV|Marienberg}}

{{Rudnohórski wokrjes}}

[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1323]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Rudnohórskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Wulke wokrjesne město w Sakskej]]</text>
      <sha1>o4nzvngvlr6wxy91fa6z5fyg6dk5nm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lěsnica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40358</id>
    <revision>
      <id>392526</id>
      <parentid>380864</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>392526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2384" sha1="3zeaq41ru9lnbcz2dy4uz2uns4l8o6w" xml:space="preserve">{{Infokašćik město DE
|mjeno serbske     = Lěsnica
|mjeno němske      = Lößnitz
|wopon             = Wappen Loessnitz.png
|šěrina            = 50/37/17/N
|dołhota           = 12/43/54/E
|karta             = Lößnitz in ERZ.png
|region-ISO        = DE-SN
|wysokosć          = 432
|póstowe čisło     = 08294
|předwólba         = 03771
|gmejnske čisło    = 14521370
|adresa            = Marktplatz 1&lt;br /&gt;08294 Lößnitz
|webstrona         = [http://www.loessnitz.de/ www.loessnitz.de]
|wyši měšćanosta   = Alexander Troll
|strona            = CDU
}}

'''Lěsnica'''&lt;ref&gt;{{Kral1927}}&lt;/ref&gt; ({{wrěči|de}} ''Lößnitz'') je [[Sakska|sakske]] [[město|městačko]] w [[Rudnohórski_wokrjes|Rudnohórskim wokrjesu]]. Nadeńdźe so třiceći kilometrow juhozapadnje [[Kamjenica|Kamjenicy]] a dwaceći kilometrow juhowuchodnje [[Šwikawa|Šwikawy]] při zwjazkowej dróze 169 a ma něhdźe 8.000 wobydlerjow.

Sydlišćo je [[Serbja|serbskeho]] pochada a bu prěni raz w lěće [[1238]] we wopismje naspomnjene. W lěće 1382 załoži so na městnje tuteje wjeski hórnistwowe město Lěsnica.

== Geografija ==
Městačko leži w [[Rudne horiny|Rudnych horinach]] we wysokosći 432 metrow nad mórskej hładźinu. Najwyša hora je Hirschberg (579 metrow). Přez Lešnicu ćečetej rěce Lößnitzbach a Aubach. 

Susodne města a gmejny su [[Stollberg]] w sewjeru, [[Zwonica]] we wuchodźe, [[Grünhain-Beierfeld]] w juhowuchodźe, [[Lauter-Bernsbach]] w juhu, [[Aue-Bad Schlema]] w zapadźe a [[Hartenstein]] w sewjerozapadźe.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Johanniskirche_Lößnitz.jpg|Nutřkowne město z měšćanskej cyrkwju Swj. Jana
Rathaus_Lößnitz_(Frontansicht)_(1).jpg|Radnica
Lößnitz_unt._Bf_(2).JPG|Delnje dwórnišćo ''(Unterer Bahnhof)''
&lt;/gallery&gt;

== Politika ==
Lěsnica słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Rudne hory 3|15 (Rudne hory 3)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Rudne hory I|164 (Rudne hory I)]].

== Partnerske města ==
* [[Dataja:Flag of Germany.svg|22px]] [[Borgholzhausen]], [[Sewjerorynsko-Westfalska]], wot 1990

== Žórła ==
&lt;references /&gt;

== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Lößnitz_(Erzgebirge)|Lešnica}}
* {{HOV|Lößnitz_(1)}}

{{Rudnohórski wokrjes}}

[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Rudnohórskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1238]]</text>
      <sha1>3zeaq41ru9lnbcz2dy4uz2uns4l8o6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41525</id>
    <revision>
      <id>392529</id>
      <parentid>392342</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T10:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>J budissin</username>
        <id>7</id>
      </contributor>
      <comment>/* Podawki */ wólbne wuslědki 2026</comment>
      <origin>392529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="b4w3lmphg07t06jen9s0o16p9hou0vv" xml:space="preserve">{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=2026}}
{{Lěto w druhich kalendrach}}

'''2026''' je normalne [[lěto]] z 365 dnjemi.

== Podawki ==
* {{0}}[[1. januara]]: [[Bołharska]] přistupi jako 21. kraj [[euro|europasmu]].
* {{0}}[[3. januara]]: [[Zjednoćene staty]] nadpaduja [[Venezuela|Venezuelu]], zajmu prezidenta [[Nicolás Maduro|Maduro]] a wotwjedu jeho z lětadłom do jastwa w [[New York City|New Yorku]].
* {{0}}[[8. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Badensko-Württembergska|Badensko-Württembergskej]]: [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]] 30,2 (–2,4), [[CDU]] 29,7 (+5,6), [[AfD]] 18,8 (+9,1), [[SPD]] 5,5 (–5,5).
* [[22. měrca]]: Wólby do krajneho sejma w [[Porynsko-Pfalca|Porynsko-Pfalcy]]: [[CDU]] 31,0 (+3,3), [[SPD]] 25,9 (–9,8), [[AfD]] 19,5 (+11,2), [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]] 7,9 (–1,4), [[Lěwica]] 4,4 (+1,9).
* {{0}}[[6. septembra]]: Wólby do krajneho sejma w [[Saksko-Anhaltska|Saksko-Anhaltskej]]: [[AfD]] 43,8 (+23,0), [[CDU]] 17,2 (–19,9), [[SPD]] 9,3 (+0,9), [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]] 8,9 (+3,0), [[Lěwica]] 8,6 (–2,4), [[BSW]] 5,3 (+5,3).
* [[20. septembra]]: Wólby do senata w [[Berlin]]je: [[Lěwica]] 25,7 (+13,5), [[CDU]] 18,8 (–9,4), [[AfD]] 16,3 (+7,2), [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]] 14,3 (–4,1), [[SPD]] 12,1 (–6,3), [[BSW]] 4,7 (+4,7).
* 20. septembra: Wólby do krajneho sejma w [[Mecklenburgsko-Předpomorska|Mecklenburgsko-Předpomorskej]]: [[AfD]] 38,2 (+21,5), [[SPD]] 35,5 (–4,1), [[Lěwica]] 6,5 (–3,4), [[Zwjazk 90/Zeleni|Zeleni]] 5,7 (–0,6), [[CDU]] 4,9 (–8,4), [[BSW]] 4,8 (+4,8).
* ''wólby do [[Folketing]]a w [[Danska|Danskej]]''
* ''wólby do parlamentow w [[Słowjenska|Słowjenskej]], [[Madźarska|Madźarskej]], [[Israel]]u a w [[Libanon]]je''
* ''nowember: wólby do Domu reprezentantow w [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statach]]''

== Wumrěće ==
* [[10. januara]]: [[Erich von Däniken]] – šwicarski awtor a spisowaćel (* [[1935]])
* [[21. januara]]: [[Angelika Mann]] – němska spěwarka a dźiwadźelnica (* [[1949]])
* {{0}}[[1. februara]]: [[Rita Süssmuth]] – němska politikarka (* [[1937]])
* {{0}}[[3. februara]]: [[Saif al-Islam al-Gaddafi]] – libyski architekt a politikar (* [[1972]])
* [[17. februara]]: [[Jesse Jackson]] – US-ameriski měšnik, aktiwist a politikar (* [[1941]])
* [[24. februara]]: '''[[Cyril Kola]]''' – serbski publicist, spisowaćel a kulturowědnik (* [[1927]])
* [[13. měrca]]: [[Zbigniew Kościów]] – pólski hudźbny pedagoga a wědomostnik, přećel Serbow (* [[1929]])
* [[14. měrca]]: [[Jürgen Habermas]] – němski filozof a sociologa (* [[1929]])
* [[27. měrca]]: [[Alexander Kluge]] – němski awtor a režiser (* [[1932]])
* [[15. meje]]: '''[[Křesćan Bart]]''' – serbski dźiwadźelnik (* [[1934]])
* {{0}}[[8. julija]]: [[Bonnie Tyler]] – waliziska spěwarka (* [[1951]])
* [[25. awgusta]]: [[Dolly Parton]] – US-ameriska spěwarka, dźiwadźelnica a předewzaćelka (* [[1946]])
* [[27. awgusta]]: [[Ratko Mladić]] – bosnisko-serbiski general a wójnski złóstnik (* [[1942]])
* [[28. awgusta]]: [[Harald V.]] – kral Norwegskeje (* [[1937]])

== Róčnicy ==
* [[15. januara]]: 25. narodniny [[Wikipedija|Wikipedije]]
* {{0}}[[4. julija]]: 250. róčnica njewotwisnosće Zjednoćenych statow wot [[Zjednoćene kralestwo|Wulkobritaniskeje]]
* {{0}}[[2. oktobra]]: 20. narodniny hornjoserbskeje Wikipedije

&lt;!--== Myta ==
* --&gt;

== Dalše ==
* [[Kulturna stolica Europy|Kulturnej stolicy Europy]]: [[Trenčín]] ([[Słowakska]]), [[Oulu]] ([[Finska]])

== Wotkaz ==
{{Commonscat}}

[[Kategorija:2026| ]]
[[Kategorija:Lěto (21. lětstotk)]]</text>
      <sha1>b4w3lmphg07t06jen9s0o16p9hou0vv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>