Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Indoeuropske rěče
0
2453
392716
348380
2026-10-14T19:55:55Z
J budissin
7
392716
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rěčna swójba
|mjeno=Indoeuropske rěče
|altmjeno=Indogermanske rěče
|region=Najprjedy prědnja Azija a nětko rozdźělne regiony swěta
|barba swójby=Indoeuropska
|fam1=
|fam2=
|swójba=
|podskupina1=[[Anatolske rěče]] †
|podskupina2=[[Indoiranske rěče]]
|podskupina3=[[Grjekšćina]]
|podskupina4=[[Italske rěče]]
|podskupina5=[[Keltiske rěče]]
|podskuppina6=[[Germanske rěče]]
|podskupina7=[[Armenšćina]]
|podskupina8=[[Tocharske rěče]] †
|podskupina9=[[Balto-słowjanske rěče]]
|podskupina10=[[Albanšćina]]
|podskupina11=Dalše mjeńšo znate †
|podskupina=
|mapa=[[Dataja:IE_countries.svg|300px|Rozšěrjenje]]
}}
'''Indoeuropske rěče''' (abo '''Indoeuropska rěčna swójba''') su skupina rěčow, kotrež su so hromadźe wuwili w rozsahnych kónčinach [[Eurazija|Eurazije]] z předpokładaneje indoeuropskeje prarěče. Jako ćežišćo a kónčina nastaća prarěče płaća stepy w dźensnišej juhozapadnej [[Ruska|Ruskej]] a [[Ukraina|Ukrainje]].
Indoeuropske rěče rěči wjace hač 2,5 miliardow ludźi (přemóžaca wjetšina [[Europa|Europy]], [[Azija|Azije]] wot wuchodneje [[Turkowska|Turkowskeje]] do [[Indiska|Indiskeje]] (nimo južneho dźěla, hdźež dominuja drawidiske rěče), [[Amerika]], [[Awstralska]] a [[Južna Afrika]]).
Ze studijom indoeuropskich rěčow so zaběra [[indoeuropeistika]], disciplina přirunowaceho rěčespyta.
<gallery>
wobraz:IE_countries.png
wobraz:Centum_Satem_map.png
wobraz:IE5500BP.png
wobraz:IE4500BP.png
wobraz:IE3500BP.png
wobraz:IE2500BP.png
wobraz:IE1500BP.png
dataja:IndoEuropeanTree.svg|Indoeuropske rěče
</gallery>
== Indoeuropska swójba - dźělenje ==
* [[anatolske rěče]] (mortwe)
* [[indoiranske rěče]]
* [[grjekšćina]]
* [[italske rěče]] (němsce ''Italisch'')
** [[romaniske rěče]]
* [[keltiske rěče]]
* [[germanske rěče]]
* [[armenšćina]]
* [[tocharske rěče]] (mortwe)
* [[balto-słowjanske rěče]]
** [[baltiske rěče]]
** [[słowjanske rěče]]
* [[albanšćina]]
* [[illyrske rěče]] (mortwe)
* [[venetšćina]] (mortwa)
* [[liburnšćina]] (mortwa)
* [[messapšćina]] (mortwa)
* [[paionšćina]] (mortwa)
* [[thrakšćina]] (mortwa)
* [[dakšćina]] (mortwa)
* [[antikska makedonšćina]] (mortwa)
* [[liguršćina]] (mortwa)
{{Rq|info|sources}}
[[Kategorija:Indoeuropske rěče| ]]
[[Kategorija:Rěčna swójba]]
1r4ivek7j7t705xuytn92h9d76hqopr
Litawšćina
0
2482
392718
390835
2026-10-14T22:41:28Z
J budissin
7
korektury
392718
wikitext
text/x-wiki
{{infokašćik rěč
|Barba=Indoeuropska
|mjeno swójske=lietuvių kalba
|mjeno serbske=litawšćina
|kraje=[[Litawska]], [[Běłoruska]], [[Letiska]],<br />[[Pólska]], [[Ruska]]
|rěčnicy=4 miliony (2,9 milionow w Litawskej)
|klasifikacija=[[indoeuropske rěče]]
:[[baltiske rěče]]
::[[wuchodobaltiske rěče]]
:::litawšćina
|hamtska rěč= {{chorhoj|Litawska|25px}} [[Litawska]],<br />{{chorhoj|Europa|25px}} [[Europska Unija]]
|iso_639-1=lt
|iso_639-2=lit
|iso_639-3=lit
|wikipedija=lt
}}
'''Litawšćina''' (litawsce ''lietuvių kalba'') słuša do skupiny [[Baltiske rěče|baltiskich rěčow]] a je [[hamtska rěč]] [[Litawska|Litawskeje]], hdźež ju wokoło 2,9 milionow ludźi rěči. Zwonka Litawskeje je dalši milion rěčnikow, přewažnje w susodnych statach.
Litawšćina ma dwě narěčnej skupinje, kotrejž hodźitej so dale poddźělić.
== Stawizny ==
=== Zažne stawizny ===
[[Dataja:Lithuanian language in the 16th century.png|mini|Litawšćina w 16. stolětku]]
Litawšćina pochadźa z dialektowych kónčinow [[Indoeuropska prarěč|indoeuropskeje prarěče]], do kotrychž so tež słowjanske a germaniske rěče w cyłku liča. Snadź bě dlěša [[Balto-słowjanska hypoteza|rěčna jednota prabaltiskeje rěče a prasłowjanskeje rěče]]. Z baltiskich rěčow eksistuje nimo litawšćiny jenož hišće [[letišćina]]. Rozdźělenje letišćiny a litawšćiny so na zažny srjedźowěk (7./8. lětstotk) datuje. Wot přiwuzneje wotemrěteje [[Stara prušćina|staroprušćiny]] su znajmjeńša njesnadne pismowe pomniki. Litawšćina so přez wjele wobchowanych starožitnych gramatiskich formow wuzběhuje, kotrež so zdźěla tež w [[Sanskrit|sanskriće]] abo w druhich starych indoeuropskich rěčach zaso namakaja. Žana druha žiwa, w Europje rěčana rěč je bliše z indiskej hałuzu indoeuropskich rěčow přiwuzna hač litawšćina.
Přichad Baltow do dźensnišeho sydlenskeho teritorija so na třeći lěttysac do Chrystusa datuje. Přepytowanje mjenow wodźiznow je pokazało, zo je so baltiski sydlenski teritorij něhdy wot [[Wisła|Wisły]] hač do [[Moskwa|Moskwy]] a [[Kyjiw]]a wupřestrěł – wězo smě so wot rědkeho wobsydlenja wuchadźeć. Baltiske ludy su so tu pozdźišo wot so rozpřestrěwacych [[Słowjenjo#rozšěrjenje dźensnišich wuchodnych Słowjanow|Słowjanow]] asimilowali.
[[Mindaugas I. (Litawska)|Mindaugas]] je w srjedźowěku litawski stat załožił. Wo róli litawšćiny w tutym staće je mało znate. Jako spisowna rěč je wuchodosłowjanska rěč słužiła, tak mjenowana [[kencliska słowjanšćina]]<!--[[Kanzleislawisch]]e-->, [[Kyriliski alfabet|kyrilisce]] pisana, wězo nabohaćena z litawskim wokabularom.
== Alfabet ==
Litawski alfabet bazuje na [[łaćonski alfabet|łaćonskim alfabeće]], ale ma někotre přidatne pismiki a diakritiske znamješka.
== Fonetika ==
=== Konsonanty ===
{| style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; text-align: center; font-size: 95%;" border="2" cellpadding="5"
|+ Konsonanty Litawšćiny
! colspan="2" rowspan="2" |
! colspan="2" | [[bilabial]]
! colspan="2" | [[labiodental]]
! colspan="2" | [[alweolar]]
! colspan="2" | [[postalveolar]]
! colspan="2" | [[palatal]]
! colspan="2" | [[welar]]
|-
| [[njespěwny]] || [[spěwny]] || njespěwny || spěwny || njespěwny || spěwny || njespěwny || spěwny || njespěwny || spěwny || njespěwny || spěwny
|-
! align=left rowspan="2" | [[Plosiw]]y
| [[Palatalizacija|njepalatalizowane]]
| {{IPA|p}} || {{IPA|b}}
| ||
| {{IPA|t}} || {{IPA|d}}
| ||
| ||
| {{IPA|k}} || {{IPA|ɡ}}
|-
| [[Palatalizacija|palatalizowane]]
| {{IPA|pʲ}} || {{IPA|bʲ}}
| ||
| {{IPA|tʲ}} || {{IPA|dʲ}}
| ||
| ||
| {{IPA|kʲ}} || {{IPA|ɡʲ}}
|-
! align=left rowspan="2" | [[Afrikata|Afrikaty]]
| njepalatalizowane
| ||
| ||
| {{IPA|t͡s}} || {{IPA|d͡z}}
| {{IPA|t͡ʃ}} || {{IPA|d͡ʒ}}
| ||
| ||
|-
| palatalizowane
| ||
| ||
| {{IPA|t͡sʲ}} || {{IPA|d͡zʲ}}
| {{IPA|t͡ɕ}} || {{IPA|d͡ʑ}}
| ||
| ||
|-
! align=left rowspan="2" | [[Nazal (Fonetika)|Nazale]]
| njepalatalizowane
| || {{IPA|m}}
| ||
| || {{IPA|n}}
| ||
| ||
| || {{IPA|ŋ}}
|-
| palatalizowane
| || {{IPA|mʲ}}
| ||
| || {{IPA|nʲ}}
| ||
| ||
| || {{IPA|ŋʲ}}
|-
! align=left rowspan="2" | [[Wibrant]]y
| njepalatalizowane
| ||
| ||
| || {{IPA|r}}
| ||
| ||
| ||
|-
| palatalizowane
| ||
| ||
| || {{IPA|rʲ}}
| ||
| ||
| ||
|-
! align=left rowspan="2" | [[Frikatiw]]y
| njepalatalizowane
| ||
| {{IPA|f}} || {{IPA|v}}
| {{IPA|s}} || {{IPA|z}}
| {{IPA|ʃ}} || {{IPA|ʒ}}
| ||
| {{IPA|x̠}} || {{IPA|ɣ̠}}
|-
| palatalizowane
| ||
| {{IPA|fʲ}} || {{IPA|vʲ}}
| {{IPA|sʲ}} || {{IPA|zʲ}}
| {{IPA|ɕ}} || {{IPA|ʑ}}
| ||
| {{IPA|x̟}} || {{IPA|ɣ̟}}
|-
! align=left rowspan="2" | [[Aproksimant]]y
| njepalatalizowane
| ||
| ||
| ||
| ||
| ||
| ||
|-
| palatalizowane
| ||
| ||
| ||
| ||
| || {{IPA|j}}
| ||
|-
! align=left rowspan="2" | [[Lateral (Fonetika)|Laterale]]
| njepalatalizowane
| ||
| ||
| || {{IPA|ɫ}}
| ||
| ||
| ||
|-
| palatalizowane
| ||
| ||
| || {{IPA|lʲ}}
| ||
| ||
| ||
|}
Při najwjetšich konsonantach je palatalizacija woprawdźe [[fonem]]iska.
Na nimale-[[minimalny por|minimalnych porow]] njefaluje, na př. ''anglų'' {{IPA|/ˈɑːŋɡɫuː/}} „Jendźelčanow (Gen. Pl.)“ porno ''anglių'' {{IPA|/aŋʲˈɡʲlʲuː/}} „wuhlow (Gen. Pl.)“;
woprawdźite minimalne pory so tola wobmjezuja zmjeńša na gramatiske fenomeny, na př. ''sunkus'' {{IPA|/sʊŋˈkʊs/}} „ćežki (Nom. Sg. m.)“ porno ''sunkius'' {{IPA|/sʊŋʲˈkʲʊs/}} „ćežke, ćežcy (Akk. Pl. m.)“.
Přikład za leksikaliski woprawdźity minimalny por {{IPA|/ʒ/}} – {{IPA|/ʑ/}} je ''žodo'' {{IPA|/ˈʒoːdoː/}} „wón wupraji“ porno ''žiodo'' {{IPA|/ˈʑoːdoː/}} „wón někoho hubu wočini“.
Před {{IPA|/ɪ/}} a {{IPA|/iː/}} móžeja jenož palatalizowane konsonanty stać.
Njefonemiska je palatalizacija nimo toho při {{IPA|/f/}}, {{IPA|/x/}} a {{IPA|/ɣ/}}, dokelž tute zwuki jenož w cuzych słowach wustupuja.
Ličba cuzych słowow jednory njedosaha, zo by minimalne pory k dispoziciji stajiła.
[{{IPA|ŋ}}] je [[alofon]] wot [{{IPA|n}}] před [{{IPA|k}}] abo [{{IPA|ɡ}}].
Nimo na słownych fugach<!--[[Wortfuge]]n--> móžeja mjez dwěmaj wokalomaj pak jenož palatalizowane pak jenož njepalatalizowane konsonanty stać.
Na kóncu słowa jenož njepalatalizowane konsonanty wustupuja, chibazo, při wotpowědnym słowje dźe wo krótku formu słowa, kotrež na tutym městnje wobsedźi palatalizowany konsonant.
Přikłady za to su infinitiwy, při kotrychž w wobchadnej rěči často we wuzwuku stejacy ''i'' faluje, na př. {{IPA|/æɪtʲ/}} město {{IPA|/ˈæɪtʲɪ/}} „hić“.
Nimo toho eksistuja tež někotre słowa, při kotrych dołhe formy zestarjene wupadaja, na př. {{IPA|/dʲeːlʲ/}} město {{IPA|/ˈdʲeːlʲæɪ/}} „dla“ abo {{IPA|/ɡaːlʲ/}} resp. {{IPA|/ɡaːlʲˈbuːtʲ/}} město {{IPA|/ˌɡaːlʲɪ ˈbuːtʲɪ/}}.
Na słownych fugach abo sam na mjezysłownych hranicach móžeja pak jenož spěwne pak jenož njespěwne konsonanty na so sćěhować; jeničke wuznaće wutworja {{IPA|/m/}}, {{IPA|/n/}}, {{IPA|/l/}}, {{IPA|/r/}} a {{IPA|/v/}}, kotrež jako posledni konsonant skupiny tež po njespěwnym konsonanće móžeja stać.
Na př.: {{IPA|/ˈtʲrʲiːs/}} „tři“ + {{IPA|/ˈdaːlʲiːs/}} „dźěle (Nom. Pl.)“ = {{IPA|[tʲrʲiːzˈdaːlʲiːs]}}.
Hačrunjež to jako wopačne njepłaći, da so zwjetša alweolarne a postalweolarne frikatiwy abo afrikaty nic direktnje za sobu artikuluja.
Artikulaciske městno sćěhuje z poslednjeho tutych konsonantow.
Na př.: {{IPA|/ˈlʲæɪs/}} (zdónk wot ''leisti'' „lassen“) + {{IPA|/t͡ɕæʊ/}} (kóncowka konjunktiwa) = {{IPA|[ˈlʲæɪɕt͡ɕæʊ]}};
{{IPA|/ɪʃ/}} (předwěšk „wu-; z-“) + {{IPA|/sʲuːsʲtʲɪ/}} „posyłać“ = {{IPA|[ɪˈsʲuːsʲtʲɪ]}} „wotpósłać“.
Na poslednim přikładźe móžeja widźeć, zo [[Geminacija (rěč)|geminacija]] samo na słownych fugach njewustupuje.
== Gramatika ==
Litawšćina ma dwaj genusaj a numerusaj. Dźensniša litawšćina ma 7 padow, ale stara litawšćina je 10 padow měła.
Někotre werby słuša k jednej [[ablawt]]owych klasow. Ale nic wšě werby maja tajke zwukowu změnu.
==== Słowjeso ====
Přitomny čas
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|dirb'''u'''
|nor'''iu'''
|skait'''au'''
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb'''i'''
|nor'''i'''
|skait'''ai'''
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|dirb'''a'''
|nor'''i'''
|skait'''o'''
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb'''ame'''
|nor'''ime'''
|skait'''ome'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb'''ate'''
|nor'''ite'''
|skait'''ote'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|dirb'''a'''
|nor'''i'''
|skait'''o'''
|}
Preteritum
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|dirb'''au'''
|norėj'''au'''
|skaič'''iau''' ([[palatalizacija]] (zmjechčenje) - [[afrikata]] t→č)
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb'''ai'''
|norėj'''ai'''
|skait'''ei'''
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|dirb'''o'''
|norėj'''i'''
|skait'''ė'''
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb'''ome'''
|norėj'''ome'''
|skait'''ėme'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb'''ote'''
|norėj'''ote'''
|skait'''ėte'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|dirb'''o'''
|norėj'''o'''
|skait'''ė'''
|}
Přichodny čas - infinitiw bjez sufiksa -ti + '''s''' + sufiks.
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|dirb-s-'''iu'''
|norė-s-'''iu'''
|skaity-s-'''iu'''
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb-s-'''i'''
|norė-s-'''i'''
|skaity-s-'''i'''
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|dirb-s
|norė-s
|skaity-s
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb-s-'''ime'''
|norė-s-'''ime'''
|skaity-s-'''ime'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb-s-'''ite'''
|norė-s-'''ite'''
|skaity-s-'''ite'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|dirb-s
|norė-s
|skaity-s
|}
Frekventativ - infinitiw bjez sufiksa -ti + '''dav''' + sufiks.
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|dirb-dav-'''au'''
|norė-dav-'''au'''
|skaity-dav-'''au'''
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb-dav-'''ai'''
|norė-dav-'''ai'''
|skaity-dav-'''ai'''
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|dirb-dav-o
|norė-dav-o
|skaity-dav-o
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb-dav-'''ome'''
|norė-dav-'''ome'''
|skaity-dav-'''ome'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb-dav-'''ote'''
|norė-dav-'''ote'''
|skaity-dav-'''ote'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|dirb-dav-o
|norė-dav-o
|skaity-dav-o
|}
==== Kondicional ====
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|dirb-č-'''iau'''
|norė-č-'''iau'''
|skaity-č-'''iau'''
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb-t-'''um(ei)'''
|norė-t-'''um(ei)'''
|skaity-t-'''um(ei)'''
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|dirb-t-'''ų'''
|norė-t-'''ų'''
|skaity-t-'''ų'''
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb-t-'''ume / umėme'''
|norė-t-'''ume / umėme'''
|skaity-t-'''ume / umėme'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb-t-'''ute / umėte'''
|norė-t-'''ute / umėte'''
|skaity-t-'''ute / umėte'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|dirb-t-'''ų'''
|norė-t-'''ų'''
|skaity-t-'''ų'''
|}
==== Imperativ ====
{| class="wikitable"
|-
!
! colspan=1| dirbti = dźěłać
! colspan=1| norėti = chcyć
! colspan=1| skaityti = čitać
|-
|align="right"|'''1. sg.'''
|–
|–
|–
|-
|align="right"|'''2. sg.'''
|dirb-k
|norė-k
|skaity-k
|-
|align="right"|'''3. sg.'''
|tegu + přitomny čas
|tegu + přitomny čas
|tegu + přitomny čas
|--
|align="right"|'''1. pl.'''
|dirb-k-'''ime'''
|norė-k-'''ime'''
|skaity-k-'''ime'''
|-
|align="right"|'''2. pl.'''
|dirb-k-'''ite'''
|norė-k-'''ite'''
|skaity-k-'''ite'''
|-
|align="right"|'''3. pl'''
|tegu + přitomny čas
|tegu + přitomny čas
|tegu + přitomny čas
|}
== Čisła ==
{| class="wikitable"
! čisło !! litawšćina
|-
| 1 || vienas
|-
| 2 || du, dvi
|-
| 3 || trys
|-
| 4 || keturi, keturios
|-
| 5 || penki, penkios
|-
| 6 || šeši, šešios
|-
| 7 || septyni, septynios
|-
| 8 || aštuoni, aštuonios
|-
| 9 || devyni, devynios
|-
| 10 || dešimt
|-
|11 || vienuolika
|-
|12 || dvylika
|-
|13 || trylika
|-
|14 || keturiolika
|-
|15 || penkiolika
|-
|16 || šešiolika
|-
|17 || septyniolika
|-
|18 || aštuoniolika
|-
|19 || devyniolika
|-
|20 || dvydešimt
|-
|30 || trysdešimt
|-
|40 || keturiasdešimt
|-
|50 || penkiasdešimt
|-
|60 || šešiasdešimt
|-
|70 || septyniasdešimt
|-
|80 || aštuoniasdešimt
|-
|90 || devyniasdešimt
|-
|100 || šimtas
|-
|1000 || tūkstantis
|}
== Žórła ==
* Alfred Senn: Handbuch der Litauischen Sprache, Heidelberg 1966
* Die Baltischen Sprachen, Langenscheidt Verlag Enzyklopädie 1994, ISBN 3-324-00605-8
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Lithuanian language|litawšćina}}
{{wikisłownik|litawšćina}}
{{Rěče Europskeje Unije}}
{{Baltiske rěče}}
{{DISPLAYTITLE:litawšćina}}
[[Kategorija:Wuchodobaltiske rěče]]
88jugvw6hkjo6omszeb475rrpliuh2m
Kostrjanc
0
3374
392694
390631
2026-10-14T18:57:59Z
J budissin
7
392694
wikitext
text/x-wiki
{{infokašćik rostlina
|mjeno=kostrjanc
|wobraz=Kornblume.jpeg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=Kostrjanc (''Centaurea cyanus'')
|porjad=(Asterales)
|swójba=[[Zestajenkowe rostliny|zestajenki]] (Asteraceae)
|podswójba=(Carduoideae)
|tribus=Cynareae
|ród=[[stróžawka]]<ref>{{prawopisny2005|strona=487}}</ref><ref>{{boehmak|titul=Flockenblume}}</ref> (Centaurea)
|družina=[[kostrjanc]]<ref name="prawopisny">{{Prawopisny2005|strona=212}}</ref><ref name="boehmak">{{boehmak|titul= Kornblume}}</ref>
|wědomostne mjeno=Centaurea cyanus
|slědźer=[[Carl von Linné|L.]]
|lěto=1753
}}
{{med-logo}} '''Kostrjanc'''<ref name="prawopisny"/><ref name="boehmak"/> (dialektalnje tež ''kostřanc''<ref name="boehmak"/>, ''Centaurea cyanus'') je [[rostlina]] ze swójby [[Zestajenkowe rostliny|zestajenkow]] (''Asteraceae'').
{{Wertikalna lisćina wobrazow
|połoženje=left
|šěrokosć= 200px
|šěrokosćKašćika=
|wobraz1=Centaurea cyanus 20060624120252wp.jpg
|wopis1=Kćenje
|wobraz2=Hummel mit Kornblume.JPG
|wopis2=Čmjeła na kćenju
|wobraz3=Centaurea cyanus 002.jpg
|wopis3=Kćenja
|wobraz4=Illustration Centaurea cyanus0.jpg
|wopis4=Ilustracija (Otto Wilhelm Thomé, 1885)
|wobraz5=
|wopis5=
|wobraz6=
|wopis6=
|wobraz7=
|wopis7=
|wobraz8=
|wopis8=
|wobraz9=
|wopis9=
|wobraz10=
|wopis10=
}}
== Wopis ==
Kostrjanc je [[jednolětna rostlina|jednolětna]] abo [[dwulětna rostlina]] z 80 centimetrow wysokim, róžkatym a běłopjelsćojće kosmatym stołpikom, kotrejež stołpik horjeka je wobšěrny.
=== Łopjena ===
[[Łopjeno|Łopjena]] su najčasćišo šwižne lancetojte a docpěwaja šěrokosć mjez dwěmaj a pjeć milimetrami. Delnje łopjena su stołpikate. Hornje łopjena su sedźace a njedźělene.
=== Kćenja ===
Wón kćěje wot junija hač do oktobra. Košowe kwěty docpěwaja šěrokosć mjez dwěmaj a třomi centimetrami a sedźa po jednym na kóncach hałuzow. Přikrywne łopješka su owalne a zelene z čornymi, třiróžkatymi, njeregularnje trodlojtymi přiwiskami, a docpěwaja dołhosć mjez 12 a 15 mm. Kćenjowe łopješka na kromje su módre, rědko róžojte abo běłe a 5-cybate, ale we srjedźišću su fijałkojte.
=== Płody ===
[[Płód|Płody]] docpěwa dołhosć wot 3,5 milimetrow a so přez wětr a wot mrowjow rozšěrjeja.
== Stejnišćo ==
Wón rosće na žitowych polach, smjećišćach a pustych městnach. Preferuje w prawej měrje čerstwe, małowapnite, zwjetša słabje kisałe pódy.
== Rozšěrjenje ==
Prěnjotnje njebě rostlina w srjedźnej Europje doma, ale je so najskerje jako symjo z kónčin wokoło [[Srjedźne morjo|Srjedźneho morja]] sem dóstała.
== W rostlinskim lěkowanstwje ==
W rostlinskim lěkowanstwje wužiwaja so kwěty (Flores Cyani). Zběraja kwěty wot junija do awgusta. Sušeja kwěty skoku w sćinje. Droga je moč ćěrjaca a bjez pódlanskich wuskutkow.
{{-}}
== Nóžki ==
<references/>
== Žórła ==
* Dörfler, H.-P., Roselt, Gerhard: Heilpflanzen. Gestern und Heute. Urania, Leipzig - Jena - Berlin 1989 {{ref-de}}
* GU Maxi-Kompaß Blumen, ISBN 3-7742-3852-9, strona 32 {{ref-de}}
* GU Naturführer Blumen, ISBN 3-7742-1507-3, stronje 30-31 {{ref-de}}
* Seidel/Eisenreich: BLV Bestimmungsbuch Blütenpflanzen, ISBN 3-405-13557-5, stronje 214-215 {{ref-de}}
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 224 {{ref-de}}
== Wotkazy ==
{{projekty|commons=Centaurea ciyanus|wikispecies=Centaurea cyanus}}
* [https://web.archive.org/web/20070408172813/http://botanika.wendys.cz/kytky/K59.php Botanický herbář] {{ref-cs}}
* [https://web.archive.org/web/20070311212906/http://www.arkive.org/species/ARK/plants_and_algae/Centaurea_cyanus/ ARKive] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20210615091708/https://plants.usda.gov/java/nameSearch?mode=sciname&keywordquery=Centaurea%20cyanus USDA plants database] {{ref-en}}
* [http://www.gartendatenbank.de/species/centaurea-cyanus Gartendatenbank] {{ref-de}}
* [https://web.archive.org/web/20070327203325/http://www.pfaf.org/database/plants.php?Centaurea+cyanus Plants for a Future] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070302213642/http://www.habitas.org.uk/flora/species.asp?Item=4503 Flora of Northern Ireland] {{ref-en}}
[[Kategorija: Stróžawka]]
[[Kategorija: Hojenska rostlina]]
pnvkwknsvk6r4hljwsqbbo3ovx2o0h9
Malešecy
0
5653
392728
391453
2026-10-15T11:14:17Z
J budissin
7
392728
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|zaběra so z łužiskej gmejnu. Za čěsku gmejnu pola Děčína z němskim mjenom ''Malschwitz'' hlej [[Malšovice]].}}
{{Město DE
|mjeno serbske=Malešecy
|mjeno němske=Malschwitz
|wopon = Wappen Malschwitz (Sachsen).svg
|šěrina=51/14
|dołhota=14/31
|karta=Malschwitz in BZ.svg
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14625340
|wysokosć=150
|póstowe čisło=02694
|předwólba=035932
|adresa-dróha=Nawjes 26
|wjesnjanosta=Matthias Seidel
|strona=CDU
|webstrona=[https://www.malschwitz.de malschwitz.de]
}}
'''Malešecy''' ({{wrěči|de}} ''Malschwitz'') su wjes a přisłušaca gmejna něhdźe šěsć kilometrow sewjerowuchodnje [[Budyšin]]a w [[Sakska|Sakskej]]. Gmejna, kotruž [[Sprjewja]] na zapadźe přeběži, leži w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]].
Gmejna słuša do připóznateho [[Serbski sydlenski rum|sydlenskeho ruma Serbow]] w Sakskej.
== Geografija ==
[[Dataja:Malschwitz Aerial.jpg|mini|left|Powětrowy wobraz Malešec (2019)]]
Malešanski gmejnski teritorij leži přewažnje w [[Hornjołužiska hola a hatowa krajina|krajinje hornjołužiskeje hole a hatow]] podłu Sprjewje a [[Lubata|Lubaty]]. Pjata najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesa saha wot [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróhi 4]] na juhu nimale hač k [[Bjerwałdski jězor|Bjerwałdskemu jězorej]] na sewjeru a wot [[Budyski spjaty jězor|Budyskeho spjateho jězora]] na zapadźe hač k hórkam Wysokeje Dubrawy na wuchodźe.
Malešecy mjezuja na [[Hamor]]sku gmejnu ([[wokrjes Zhorjelc]]) na sewjeru, gmejnu [[Wysoka Dubrawa]] na wuchodźe, město [[Wóspork]] a gmejnu [[Kubšicy]] na juhu, město Budyšin na juhozapadźe a gmejnu [[Wulka Dubrawa]] na zapadźe.
[[Dataja:Malešecy Cyrkej 6.JPG|thumb|left|upright|[[Malešanska cyrkej|Malešanska ewangelska cyrkej]]]]
Najwjetša wodźizna gmejny je něhdyša brunicowa jama [[Olba]] pola [[Zubornička|Zubornički]]. Najwjetšej rěce stej Sprjewja, kotraž přeběži gmejnu wot juha do sewjera, a Lubata, kotraž so blisko [[Lemišow]]a do njeje wuliwa. K wjetšim přitokam Lubaty słušatej [[Albrechtowka]] a [[Kotołka]]. Na juhozapadźe gmejny, mjez Malešecami a Delnjej Hórku, ale tež wokoło Hućiny je wjele rybjacych hatow. [[Stróža (Malešecy)|Stróžanski]] „[[Dom tysac hatow]]“ słuži [[Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|biosferowemu rezerwatej]] jako wopytowarski centrum.
Wjes sama leži při wjacorych hatach w bahnojtej nižinje wuchodnje Sprjewje, štož wjedźeše k serbskemu prajidmu ''w něčim sedźeć kaž Malešecy w błóće''.
=== Ležownostne mjena ===
[[Michał Rostok]] naliči 1887 slědowace serbske ležownostne mjena: Pola Muškownje, Jackonski hat, Muškowski hat, Wulke polo, Dołhe polo, Pola wowčernje, Wulki rukaw, Mały rukaw, Rudle, Pola husćiny, Pola šibjeńcy, Hrodowski hat, Mała hora, Šatec hat, Grabec łuki, Klin, Křiwoš, Zady keŕchowa, Łuh, Biskopic hora, Přitoki, Sćeŕbošća, Pola dwej kamjenjow, Dołhi hat, Wulki hat, Krjeńcec hat, Hajki, Přemjeńki, Kuty, Wopuš, Koblanic jama, Dołha jama, Hanec kuty, Drózny hat, Čertownja (hłuboki hat), Lada, Jězory, Dubcy, Wósrancy, Kozancy, Pěčec wumjeńk, Brězyčki, Bišle, Špankec hatk, Zahrodki, Młynski hatk, Pastončka.<ref>Michał Rostok: ''Ležownostne mjena.'' W: [[Časopis Maćicy Serbskeje|ČMS]] 40 (1887), str. 3–50, tu str. 10 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/88289/12/ digitalizat]).</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Album der Rittergüter und Schlösser im Königreiche Sachsen III b 239.jpg|thumb|Delnjomalešanski knježi dwór w lěće 1859]]
Na sewjerowuchodźe wuhorbjenja při wuchodnym kóncu wsy njedaloko dróhi do [[Hlina|Hliny]] bě so hižo 1777 předstawizniske pohrjebnišćo namakało. Najstarše wurywanki su někak 3000 lět stare. Nimo někotrych formow z pózdnjeje [[bronzowa doba|bronzoweje doby]] přewahuje keramika klasiskeje [[Billendorfska kultura|Billendorfskeje kultury]] ze 7. lětstotka do Chrystusa. Pohrjebnišćo na městnje, kotremuž so „stary kěrchow“ praji, wužiwaše so hač do 500 do Chrystusa. W 1990tych lětach wotkrywachu archeologojo při kromje Załhowskich hatow něhdźe 500 metrow sewjernje „stareho kěrchowa“ tež k pohrjebnišću słušace sydlišćo. To běše zdobom rědkosć za Hornju Łužicu, dokelž so tu hač dotal wjele starych pohrjebnišćow, ale jenož zrědka sydlišćo namaka.
[[Dataja:Malešecy karta.png|thumb|Malešecy na sakskej karće z lěta 1824]]
W srjedźowěku steješe na ležownosći z mjenom „stary hród“ na juhozapadnej kromje Malešec wódny hród, kiž steješe při promjenju [[Mała Sprjewja|Małeje Sprjewje]]. Twar měješe přeměr wot 50 metrow a běše přez nasyp, kamjentnu murju a 10 metrow šěroku hrjebju škitany. Tuta je hač do dźensnišeho spóznajomna.
Prěnje historiske naspomnjenje sydlišća jako ''Malswiz'' sta so w lěće [[1225]]. Prěnjotne staroserbske mjeno ''Mališovici'' pochadźa wot wosoboweho mjena ''Mališ'' abo ''Małyš'', skrótšenki połneho mjena ''Malimir''.<ref>{{Wenzel2008|110}}</ref>
[[Dataja:Fotothek df rp-d 0480068 Malschwitz. Niedermühle.jpg|thumb|Malešanski delni młyn]]
Znajmjeńša wot lěta 1280 namaka so we wsy knježe sydło, kotrež měješe tež ležownostne knjejstwo. 1564 naspomni so ryćerkubło. Malešecy wobstejachu tehdy z dweju wjesneju dźělow (Hornich a Delnich Malešec) z njewotwisnymaj kubłomaj (Hornim a Delnim dworom). Tutej kuble zjednoćištej so hakle w lěće 1756, hdyž běštej wobě we wobsydstwje knjeza von Metzrada a so 1773 wot hrabja Andreasa von Riaucour kupištej. Zjednoćenemu ryćerkubłu słušachu 291 wot cyłkownje 620 hektarow wjesnych honow. Wot toho wužiwachu so 59 ha jako haty a pastwišća. Ke kubłu słušeše tež wjeska [[Křiwa Boršć]] pola Chwaćic.
Dnja [[12. apryla]] [[1715]] zničichu so tykowana cyrkwička, šula, Delnjomalešanske ryćerkubło a 14 burskich statokow přez wulki woheń, kotryž bě w starej korčmje wudyrił.
[[Malešanska cyrkej]] natwari so kónc 16. lětstotka jako ewangelska wosadna cyrkej. Dźensniši twar natwari so, po zničenju stareje cyrkwje 1715, w lěće 1716 na samsnym městnje a dósta 1913 nowu wěžu. Do Malešanskeje wosady słušeja nimo wsy sameje tež [[Hućina]], [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]], [[Dobrošecy]], [[Plusnikecy]] a [[Delnja Hórka]]. Do poswjećenja [[Chwačanska cyrkej|Chwačanskeje cyrkwje]] a załoženja tamnišeje wosady w lěće 1899 běchu tež [[Ješicy]], [[Mała Dubrawa]], [[Křiwa Boršć]] a Chwaćicy z dźělemi Malešanskeje wosady. W [[Bitwa pola Budyšina|bitwje pola Budyšina]] [[20. meje|20.]] a [[21. meje]] [[1813]] běchu Malešecy a wosebje Plusnikecy z bitwišćom mjez francoskimi, ruskimi a pruskimi wójskami. Plusnikecy so nimale dospołnje zničichu, škody w Malešecach samych pak běchu snadne. Po nowonatwarje wsy dźěłachu tam srjedź 19. lětstotka piwarnja, pjeć palernjow, dwě korčmje, młynaj a kosćetołkarnja. W 1920tych lětach wotpali so knježi dom Hornich Malešec a bu po tym zaso natwarjeny.
W mjezywójnskim času słušachu Malešecy k srjedźišćam towaršnostneho žiwjenja ewangelskich Serbow tutych kónčin (hlej wotrězk [[#Towarstwa|Towarstwa]]). Po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] bu ryćerkubło wuswojene a jeho ležownosće na noworatarjow rozdźělene. W 1950tych lětach załoži so prodrustwo.
=== Zagmejnowanja ===
W lěće 1936 zagmejnowachu so susodne [[Plusnikecy]] do Malešec. Při gmejnskej reformje lěta 1994 dóńdźe k zjednoćenju gmejnow [[Bart]], [[Budyšink]], Delnja Hórka a Malešecy do noweje Malešanskeje wulkogmejny. W lěće 2013 přizamknje so susodna [[Hućina]], tak zo wobsteji gmejna mjeztym z 23 wjesnych dźělow.
[[Dataja:Sprjewja w Połpicy 1.JPG|thumb|[[Sprjewja]] w [[Połpica|Połpicy]]]]
[[Dataja:Niedergurig Lutherdenkmal.jpg|thumb|Serbskorěčny Lutherowy pomnik pola [[Delnja Hórka|Delnjeje Hórki]]]]
=== Towarstwa ===
W Malešecach skutkowachu slědowace serbske towarstwa:
* ''[[Serbske towarstwo (Malešecy)|Serbske towarstwo]]'' (1848/49) – čłon [[Zjednoćene serbske towarstwa|Zjednoćenych serbskich towarstwow]], kiž załožichu so w oktobrje a nowembrje lěta 1848 we wjacorych gmejnach serbskeje Łužicy; zakaza so w awgusće 1849 zhromadnje z druhimi serbskimi a němskimi „wótčinskimi towarstwami“. W 1920tych lětach eksistowaše za wěsty čas druhe towarstwo ze samsnym mjenom.
* ''Nalutowarnja a wupožčowarnja za wosadźe Malešecy a Budyšink'' při [[Towarstwo serbskich burow|Towarstwje serbskich burow]] (1895–1916) – załoži so jako wotrjad Chróšćanskeho burskeho towarstwa ze zaměrom, serbskich ewangelskich burow z principom drustwa bliže zeznajomjeć a serbske ratarstwo skrućeć; k znatym čłonam słušeštaj [[Arnošt Holan]] a [[Arnošt Bart]]. K teritorijej dźěławosće słušachu nimo Malešec tež [[Bozankecy]], [[Brězecy]], [[Čelchow]], [[Klukš]], [[Krakecy]], [[Lemišow]], [[Lětoń]], [[Lichań]], [[Poršicy]], [[Stróža (Malešecy)|Stróža]], [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar]] a [[Zubornička]].
* Jednota [[Sokoł (Malešecy)|Sokoła]] w Malešecach (1921–33) – čłon [[Serbski Sokoł|Serbskeho Sokoła]], załožene wokoło [[Kurt Sykora|Kurta Sykory]] a [[Arnošt Bart (1903)|Arnošta Barta młódšeho]] ze zaměrom skrućenja serbstwa w tehdy hižo chětro germanizowanej Malešanskej wokolinje, 1933 zakazane.<ref>{{Musiat2001|104sl., 265sl., 391sl.}}</ref>
Hač do dźensnišeho wobsteji wjesna skupina [[Domowina|Domowiny]]. W lěće 2025 je so serbske towarstwo „Nadźija“ we wsy znowa załožiło.
== Wobydlerstwo ==
Po [[Arnošt Muka|Arnošta Mukowej]] statistice mějachu Malešecy we 1880tych lětach 582 wobydlerjow, mjez nimi 554 Serbow (95 %) a 28 Němcow.<ref>{{Černik|56}}</ref> Mjez druhim přez přićehnjenje němskorěčnych wuhnatych z wuchoda po [[Druha swětowa wójna|Druhej swětowej wójnje]] so serbskorěčny podźěl zniži. [[Arnošt Černik]] zwěsći w lěće 1956 serbski podźěl wobydlerstwa wot 60,6 %.<ref>{{Elle1995|245|1024|439|49|133}}</ref> Južny dźěl gmejny słuša k teritorijej [[Budyski dialekt|Budyskeho (ewangelskeho) dialekta]], w sewjernych kónčinach so [[holanski dialekt]] rěči.
W lěće 1925 bě we wsy samej mjez nětko hižo 570 wobydlerjemi 564 ewangelskich (99 %). Po ludličenju lěta 2011 bě 48 % wobydlerjow Malešanskeje wulkogmejny ewangelskeje a 3 % katolskeje konfesije. 49 % njepřisłušachu žanomu nabožinskemu zhromadźenstwu.<ref>[https://web.archive.org/web/20130621101339/https://ergebnisse.zensus2011.de/#StaticContent:146255222340,BEK_4_2_6,m,table Wuslědki censusa 2011 za Malešansku gmejnu: Nabožina]</ref> Po němskim censusu lěta 2022 přisłušachu jenož hišće 37,4 % wobydlerstwa ewangelskej cyrkwi a 2,7 % romsko-katolskej.<ref name="census2022">[https://zensus.sachsen.de/05_03_Datenblatt_Gemeinden/statistik-sachsen_zensus_bev-hh_gemeinde_malschwitz.pdf Datowe łopjeno za gmejnu Malešecy] na zensus.sachsen.de; wotwołane 16. februara 2025 (pdf-dataja)</ref>
Pŕerězna staroba ležeše w lěće 2022 pola 46,3 lět.<ref name="census2022" />
=== Gmejnske dźěle ===
Ke gmejnje słušeja slědowace wjeski:
{| class="sortable mw-datatable centered" style="text-align:right"
|-
! width="18%" class="unsortable" style="text-align:center"| wjes !! <small>wob.</small> !! <small>přer.<br />staroba !! ♀/♂<sup>a</sup> !! <small>kwocient<br />młodych</small><sup>b</sup> !! <small>kwocient<br />starych</small><sup>c</sup> !! <small>wosoby/<br />domjacnosć</small>
|-
|style="text-align:left"| [[Bart]] || 432 || 46,6 || 107 || 21 || 41 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| [[Brězecy]] || 62 || 39,0 || 114 || 36 || 23 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Brězyna]] || 199 || 46,6 || 101 || 26 || 38 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || 126 || 41,7 || 91 || 30 || 26 || 2,6
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšink]] || 429 || 41,4 || 101 || 27 || 20 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || 142 || 42,2 || 100 || 25 || 24 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Hórka]] || 355 || 47,0 || 99 || 21 || 34 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošecy]] || 164 || 47,9 || 91 || 20 || 36 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawka]] || 181 || 43,5 || 111 || 25 || 33 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Hlina (wjes)|Hlina]] || 149 || 43,7 || 107 || 21 || 28 || 2,7
|-
|style="text-align:left"| [[Hućina]] || 346 || 46,5 || 93 || 21 || 36 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Lemišow]] || 106 || 44,1 || 86 || 18 || 31 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Lěskej]] || 45 || 55,7 || 80 || 0 || 73 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| Malešecy || 653 || 42,1 || 93 || 31 || 29 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes/Sprjewja|Nowa Wjes]] || 163 || 47,7 || 96 || 30 || 47 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Plusnikecy]] || 205 || 45,6 || 103 || 29 || 35 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Połpica]] || 202 || 52,2 || 113 || 16 || 50 || 2,1
|-
|style="text-align:left"| [[Přiwćicy]] || 245 || 45,7 || 109 || 25 || 34 || 2,5
|-
|style="text-align:left"| [[Rakojdy]] || 248 || 43,9 || 100 || 31 || 28 || 2,8
|-
|style="text-align:left"| [[Skanecy]] || 78 || 43,8 || 123 || 28 || 26 || 2,9
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Malešecy)|Stróža]] || 153 || 44,1 || 96 || 26 || 26 || 2,4
|-
|style="text-align:left"| [[Wotpočink (wjes)|Wotpočink]] || 12 || 47,1 || 100 || 13 || 38 || 2,0
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornička]] || 429 || 47,3 || 125 || 23 || 41 || 2,3
|-
|style="text-align:left"| '''gmejna Malešecy''' || '''5033''' || '''45,1''' || '''101''' || '''25''' || '''33''' || '''2,4'''
|-
! colspan="7" align="left" class="unsortable"| <small>podaća po cencusu 2011; staw: 9.5.2011<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625340.pdf Statistiski krajny zarjad Sakskeje: gmejna Malešecy] {{ref-de}}</ref><br />a: ličba mužow na 100 žonow<br />b: poměr ličby wosobow pod 18 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65<br />c: poměr ličby wosobow nad 65 lětami k 100 wosobam mjez 18 a 65</small>
|}
== Politika ==
Gmejna słuša k sakskemu wólbnemu wokrjesej [[Wólbny wokrjes Budyšin 5|56 (Budyšin 5)]] a k zwjazkowemu wólbnemu wokrjesej [[Zwjazkowy wólbny wokrjes Budyšin I|156 (Budyšin I)]].
=== Gmejnska rada ===
Malešanska [[gmejnska rada]] ma tuchwilu 18 čłonow.<ref name="afd"> Po wólbnym wuslědku 2019 móhła AfD štyri sydła wobsadźić, měješe pak jenož jeničkeho kandidata, tak zo wostachu tři sydła njewobsadźene.</ref> Komunalne wólby lěta 2024 mějachu slědowace wuslědki:
{| class="prettytable"
|- class="hintergrundfarbe5"
! rowspan="2"| Strony a zjednoćenstwa
! colspan="2"| 2024
! colspan="2"| 2019
|- class="hintergrundfarbe5"
! %
! sydła
! %
! sydła
|-
|[[Alternatiwa za Němsku]] (AfD)
|style="text-align: right;" |34,8
|style="text-align: right;" |6
|style="text-align: right;" |20,5
|style="text-align: right;" |1<ref name="afd" />
|-
|[[Křesćansko-demokratiska unija Němskeje]] (CDU)
|style="text-align: right;" |33,5
|style="text-align: right;" |6
|style="text-align: right;" |34,1
|style="text-align: right;" |7
|-
|Swobodni wolerjo Malešecy/Plusnikecy
|style="text-align: right;" |17,5
|style="text-align: right;" |3
|style="text-align: right;" |23,1
|style="text-align: right;" |4
|-
|Swobodne wolerstwo Hućina
|style="text-align: right;" |4,6
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |-
|style="text-align: right;" |-
|-
|[[Lěwica]]
|style="text-align: right;" |3,8
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |7,3
|style="text-align: right;" |1
|-
|Bartske sportowe towarstwo 90 z.t.
|style="text-align: right;" |3,7
|style="text-align: right;" |1
|style="text-align: right;" |3,6
|style="text-align: right;" |0
|-
|[[Swobodna demokratiska strona]] (FDP)
|style="text-align: right;" |2,1
|style="text-align: right;" |-
|style="text-align: right;" |11,4
|style="text-align: right;" |2
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align:left;"| cyłkownje
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 18
| style="text-align: right;" | 100,0
| style="text-align: right;" | 15
|- class="hintergrundfarbe5"
! style="text-align:left;"| wobdźělenje
|colspan="2" style="text-align: center;" | 77,2 %
|colspan="2" style="text-align: center;" | 72,8 %
|}
=== Wjesnjanosta ===
Čestnohamtski wjesnjanosta Malešec je [[Matthias Seidel]] (CDU). Wón bu dnja 8. junija 2008 z 51,8 % hłosow za naslědnika Güntera Sodana woleny, kotryž dósta jako najsylniši přećiwny kandidat 41,2 %.<ref>[http://www.statistik.sachsen.de/wpr_alt/pkg_w04_nav.prc_index?p_anw_kz=BM08 Wuslědki Malešanskich komunalnych wólbow dnja 8. junija 2008 na statistik.sachsen.de]</ref> Při wólbach 2022 bu ze 70,1 % w zastojnstwje wobkrućeny.<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/wahlen/bm/BM2001-2018/B%fcrgermeisterwahlen%202001-2018/wahlen.statistik.sachsen.de/wahlarchiv/pkg_w04_nav5c95.html Wuslědki Malešanskich komunalnych wólbow dnja 7. junija 2015 na statistik.sachsen.de]</ref>
{| class="wikitable"
|+wólby wjesnjanosty
!wólba
!wjesnjanosta
!namjet
!wuslědk (%)
|-
|2022
| rowspan="3" |Matthias Seidel
| rowspan="3" |CDU
|70,1
|-
|2015
|67,2
|-
|2008
|51,8
|-
|2001
|Günter Sodan
|Sodan
|61,2
|}
== Infrastruktura ==
[[Dataja:Malschwitz Baruth - Am Park - Schule 01 ies.jpg|thumb|[[Bart]]ska zakładna šula]]
=== Wobchad ===
Statna dróha 109 wjedźe přez gmejnske hona a zwjazuje Malešecy a Hućinu z Budyšinom a [[Niska|Niskej]]. Na zapadźe gmejny prěkuje [[zwjazkowa dróha 156]] Delnju Hórku a [[Lěskej]]. Mjez [[Skanecy|Skanecami]] a [[Rakojdy|Rakojdami]] běži [[zwjazkowa awtodróha 4|awtodróha 4]] přez gmejnske hona. Na železniskej čarje [[Železniska čara Lubij–Radwor|Lubij–Radwor]] z dwórnišćomaj w Hućinje a Barće jězdźachu wot 1. meje 1906 hač do nazymy 1972 wosobowe ćahi. W 1990tych lětach so čara tež za nakładny wobchad zawrě a so w lěće 2004 doskónčnje wottwari.
Kolesowanska šćežka „Serbske impresije“ wjedźe z Barta přez Zuborničku, Stróžu, Lemišow, Załhow, Malešecy a Delnju Hórku dale do Radworja. Sprjewiny kolesowarski pućik přeprěkuje Malešanski gmejnski teritorij wot juha do sewjera a wjedźe mjez druhim přez Delnju Hórku, Malešecy, Połpicu a Nowu Wjes.
=== Kubłanje ===
Prěnju cyrkwinsku šulu mějachu Malešecy hižo w lěće 1684. 1807 rozwučowaše tam jedyn wučer 151 dźěći z Malešec, Plusnikec a Dobrošec, kiž wšitcy serbsce rěčachu.<ref>Peter Kunze: ''Sorbisches Schulwesen.'' Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 2002, str. 38</ref> Přidatnje k starej šuli na Małomalešanskej 27 natwarichu w lěće 1900 nowu šulu při Hłownej dróze.
W Malešanskej gmejnje su hišće tři šule, a to zakładnej šuli w Hućinje a Barće a wyša šula w Malešecach. Do Hućinjanskeje šule chodźeše w šulskim lěće 2014/15 69 šulerjow, mjez nimi šěsć serbsce wuknjacych.<ref>[https://schuldatenbank.sachsen.de/index.php?id=430 Podaća w sakskej šulowej datowej bance]</ref> W Bartskej šuli bě w samsnym času 107 šulerjow, wot kotrychž wuknjechu 43 serbšćinu jako cuzu rěč. Malešanska wyša šula měješe w tymle lěće 333 šulerjow.
W baroknym knježim domje Delnich Malešec je wot lěta 2002 [[Rěčny centrum WITAJ|WITAJ-pěstowarnja]] [[Serbske šulske towarstwo|Serbskeho šulskeho towarstwa]] zaměstnjena. Na samsnym městnje namaka so tež Malešanske gmejnske zarjadnistwo.
== Pomniki ==
[[Dataja:Malešecy Kěrchow Napis.JPG|thumb|Łaćonsko-serbska plata z lěta 1788 nad kěrchowskimi wrotami]]
* Wopomnjenska plata woporam wuswobodźenskeje wójny lěta 1813 při nawsy.
* Wopomnjenski kamjeń Kurtej Krjeńcej před starej šulu.
* Pěskowcowa plata z lěta 1788 nad zachodom kěrchowa z łaćonsko-serbskim napismom.
== Wosobiny ==
=== Z Malešec ===
* [[Pětr Elias Šěrach]] (1742–1795) – knihićišćer a nakładnik
* [[Bohačesć Bjedrich Ponich]] (1761–1826) – farar, załožer tak mjenowaneje Ponichoweje knihownje
* [[Jurij Brósk]] (1833–1915) – farar, přełožowar a basnik
* [[Jan Awgust Sykora]] (1835–1921) – farar, spisowaćel a ludowědnik
* [[Arnošt Sykora]] (1879–1972) – šewc, Domowinski prócowar
* [[Kurt Krjeńc]] (1907–1978) – skałar, dołholětny předsyda Domowiny za čas NDR
=== We wsy skutkowali ===
* [[Hrjehor Martini]] (1575–1632) – farar a přełožer; 1618–1623 Malešanski farar
* [[Hadam Zacharias Šěrach]] (1693–1758) – farar, sobuzałožer Serbskeho prědarskeho towarstwa w Lipsku, basnik, magister
* [[Pětr Ponich]] (1716–85) – farar, cyrkwinski stawiznar
* [[Samuel Bohuwěr Ponich]] (1748–98) – farar, awtor ludowědnych, přirodowědnych a popularnowědnych pojednanjow
''Za dalšich fararjow hlej zapisk wo [[Malešanska cyrkej|Malešanskej cyrkwi]].''
== Partnerske gmejny ==
Partnerske gmejny Malešec su [[Desná]] pola [[Jablonec nad Nisou|Jabloneca]] w [[Čěska|Čěskej]], [[Gromadka]] pola [[Bolesławiec]]a w [[Pólska|Pólskej]] a [[Sióagárd]] w [[Madźarska|Madźarskej]].
== Literatura ==
* [[Trudla Malinkowa]]/Weldon Mersiovsky (wud.): ''Malschwitz. Malešecy. A Wendish Village in Lusatia.'' Serbin 2018, ISBN 978-1-944891-52-7
* {{WdH|67|312–315|lema=Malschwitz/Malešecy}}
* {{BKD|31|152|147|Malschwitz}}
* Trudla Malinkowa: ''Na serbskich slědach po Malešecach.'' w [[Serbska protyka|Serbskej protyce]] 2019, str. 92–96
== Nóžki ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Malschwitz|Malešecy}}
* {{HOV|Malschwitz|Malešecy}}
{{Wokrjes Budyšin}}
[[Kategorija:Wokrjes Budyšin]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Gmejna w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Malešecy|!]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1225]]
[[Kategorija:Cyrkwinska wjes]]
0dr6fnv3fd53h53nk9ja2or9r35ao05
Februar
0
7272
392715
344666
2026-10-14T19:53:54Z
J budissin
7
392715
wikitext
text/x-wiki
{{Protyčne łopjeno februara}}
'''Februar''' (tež: '''mały róžk'''; [[łaćonšćina|łaćonsce]] ''Februarius'') je druhi [[měsac]] lěta w [[Gregorianiska protyka|gregorianiskej protyce]]. Wón ma 28 [[dźeń|dnjow]] w normalnych lětach a 29 dnjow w [[přestupne lěto|přestupnych lětach]].
Februar je [[Zyma|zymski]] měsac w [[Sewjerna hemisfera|sewjernej hemisferje]] a [[Lěćo|lětni]] měsac w [[Južna hemisfera|južnej hemisferje]]. Codiakalnej znamjeni w februarje stej [[Wódny muž (codiakus)|Wódny muž]] a [[Ryby (codiakus)|Ryby]].
Februar započina ze samsnym dnjom tydźenja kaž [[měrc]] a [[nowember]], chiba w [[přestupne lěto|přestupnych lětach]], hdyž započina ze samsnym dnjom kaž [[awgust]].
== Wotkaz ==
{{Commonscat|February|Februar}}
{{měsacy}}
[[Kategorija:Měsac]]
[[Kategorija:Februar| ]]
9elcexakfwzc12n196khpf3y6erms1a
Oktober
0
7312
392714
345692
2026-10-14T19:51:56Z
J budissin
7
392714
wikitext
text/x-wiki
{{Protyčne łopjeno oktobra}}
'''Oktober''' (tež: '''winowc'''; łaćonsce ''October'') je dźesaty měsac lěta w [[Gregorianiska protyka|gregorianiskej protyce]]. Wón ma 31 dnjow. Jeho mjeno rezultuje z fakta, zo bě wón wosmy měsac romskeje protyki mjeztym zo bě [[měrc]] prěni, do dodaća [[januar]]a a [[februar]]a.
Oktober je [[nazyma|nazymski]] měsac w [[sewjerna hemisfera|sewjernej hemisferje]] a [[nalěćo|nalětni]] měsac w [[južna hemisfera|južnej hemisferje]]. Codiakalnej znamjeni w oktobrje stej [[Waha (codiakus)|Waha]] a [[Skorpion (codiakus)|Skorpion]].
Oktober započina ze samsnym dnjom tydźenja dnju kaž [[januar]], chiba w [[přestupne lěto|přestupnych lětach]].
== Wotkaz ==
{{Commonscat|October|Oktober}}
{{měsacy}}
[[Kategorija:Měsac]]
[[Kategorija:Oktober| ]]
fdic6xibw8ec7adnq1k0f0kowunloe5
Swobodna demokratiska strona
0
7476
392717
391049
2026-10-14T19:57:51Z
J budissin
7
392717
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik politiska strona
|emblem= [[Dataja:Logo der FDP 2026.svg|250px|Stronske logo]]
|mjeno swójske=Freie Demokratische Partei
|mjeno serbske=Swobodna demokratiska strona
|kraj=[[Němska]]
|załoženje=[[12. decembra]] [[1948]] w [[Berlin]]je
|rezidenca=
|předsyda=[[Wolfgang Kubicki]]
|ličba předsydow=1
|wobraz předsydy=2020-10-30 Wolfgang Kubicki MdB FDP by OlafKosinsky 4377 (cropped).jpg
|čłony=72.000 <small>(staw: 3/2024)</small>
|gensek=[[Martin Hagen]]
|młodźinska organizacija=[[Junge Liberale]]
|adresa=[[Thomas-Dehler-Haus]]<br />
Reinhardtstraße 14<br />
10117 Berlin
|webstrona=[https://www.fdp.de/ fdp.de]
}}
'''Swobodna demokratiska strona''' ({{wrěči|de}} ''Freie Demokratische Partei'', skrótšenka '''FDP''', wot 1968 do 2001 '''F.D.P.''') je liberalna politiska strona w [[Němska|Němskej]], kotraž so dnja 12. decembra 1948 załoži. Tuchwilny předsyda je [[Wolfgang Kubicki]].
Wona wobdźěleše so přez cyłkownje 35 lět na zwjazkowych knježerstwach jako mjeńši koaliciski partner CDU abo SPD (1949–56, 1961–66, 1969–1998, 2009–13 a 2021–24), bě wot 1949 do 2013 bjez přestawki w [[zwjazkowy sejm|zwjazkowym sejmje]] zastupjena a bě wot 2017 do 2025 znowa w němskim parlamenće. Tuchwilu ma nimo toho zapósłancow w štyrjoch krajnych parlamentach a w [[europski sejm|europskim sejmje]] a je koaliciski partner w jednym knježerstwje na krajnej runinje (staw: 10/2026).
W tuchwilnym 21. němskim [[zwjazkowy sejm|zwjazkowym sejmje]] njeje FDP zastupjena.
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Freie Demokratische Partei|Swobodna demokratiska strona}}
* [http://www.fdp.de Oficielne webstrony]
[[Kategorija:Politiska strona w Němskej]]
[[Kategorija:Załožene 1948]]
00ebhpv620fi9n6zx6b4qv721xu65bi
Lilijowcowe rostliny
0
8874
392707
369544
2026-10-14T19:39:24Z
J budissin
7
392707
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Lilijowcowe rostliny
|wobraz=Liriodendron_tulipifera.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=[[Prawy tulpowc]] (''Liriodendron tulipifera'')
|wotrjad=[[Žiłowe rostliny]] (Tracheophyta)
|podwotrjad=[[Symjency]] (Spermatophytina)
|klasa=[[Krytosymjenjak]] (Magnoliopsida)
|podklasa0=[[Magnoliidy]]
|porjad=(Magnoliales)
|swójba=Lilijowcowe rostliny
|wědomostne mjeno=Magnoliaceae
|slědźer=[[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
}}
'''Lilijowcowe rostliny''' (''Magnoliaceae'') su [[swójba (biologija)|swójba]] symjencowych rostlinow (''Spermatophyta'').
== Systematika ==
''Liriodendraceae'' běchu prjedy samostatna swójba, kotrychž dwě družinje so nětko lilijowcowym rostlinam přirjadujetej.
W swójbje stej dźensa dwaj rodaj z něhdźe 227 družinami.
* [[lilijowc (rostlina)|lilijowc]]<ref>{{boehmak|titul=Magnolie}}</ref> (''Magnolia'')
** [[wulkokwětkaty lilijowc]] (''Magnolia grandiflora'')
* [[tulpowc]]<ref>{{prawopisny2005|strona=528}}</ref><ref>{{boehmak|titul=Tulpenbaum}}</ref> (''Liriodendron'')
** [[prawy tulpowc]] (''Liriodendron tulipifera'')
== Nóžki ==
<references/>
== Wotkazy ==
{{commonscat|Magnoliaceae|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorija: Rostliny]]
8dlzqw86xq2b3yd7q9e7jfrexv3aqru
Lilijowc (rostlina)
0
8875
392698
378478
2026-10-14T19:09:45Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Lilijowc]] do [[Lilijowc (rostlina)]] přesunył
378478
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Lilijowc
|wobraz=Magnolia_grandiflora9.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=[[Wulkokwětkaty lilijowc]] (''Magnolia grandiflora'')
|podwotrjad=[[Symjency]] (Spermatophytina)
|klasa=[[Krytosymjenjak]] (Magnoliopsida)
|podklasa0=[[Magnoliidy]]
|porjad=(Magnoliales)
|swójba=[[Lilijowcowe rostliny]] (Magnoliaceae)
|podswójba=
|ród=Lilijowc<ref name="boehmak">{{boehmak|titul=Magnolie}}</ref>
|wědomostne mjeno=Magnolia
|slědźer=[[Carl von Linné|L.]]
|lěto=
}}
'''Lilijowc'''<ref name="boehmak"/> (''Magnolia'') je ród ze swójby [[Lilijowcowe rostliny|lilijowcowych rostlinow]] (''Anthericaceae''). Dalšej mjenje stej '''bobrowc''' a '''magnolija'''<ref name="boehmak"/>.
== W Srjedźnej Europje kultiwowane družiny ==
* [[Gurken-lilijowc]] (''Magnolia acuminata'' L.), w nažołć kćějacej warjetetu ''Magnolia acuminata'' var. ''subcordata''.
* [[Yulan-lilijowc]] (''Magnolia denudata'' Desr.)
* [[Berg-lilijowc]] (''Magnolia fraseri'' Walt.)
* [[Wulkokwětkaty lilijowc]] (''Magnolia grandiflora'' L.)
* ''[[Magnolia hypoleuca]]'' Siebold & Zucc.
* [[Kobushi-lilijowc]] (''Magnolia kobus'' DC.)
* [[Purpur-lilijowc]] (''Magnolia liliiflora'' Desr.)
* [[Magnolia loebnerii|''Magnolia'' × ''loebneri'']] Kache
* [[Großblättrige lilijowc]] (''Magnolia macrophylla'' Michx.)
* [[Weidenblättrige lilijowc]] (''Magnolia salicifolia'' (Siebold & Zucc.) Maxim.)
* [[Sommer-lilijowc]] oder Siebolds lilijowc (''Magnolia sieboldii'' K. Koch)
* [[Tulpen-lilijowc]] oder Garten-lilijowc (''Magnolia'' × ''soulangeana'' Soul.-Bod.), (so jenož z mjenom z [[Tulpowc]] zaměnjuje)
* [[Stern-lilijowc]] (''Magnolia stellata'' (Siebold & Zucc.) Maxim.)
* [[Schirm-lilijowc]] (''Magnolia tripetala'' L.)
* [[Sumpf-lilijowc]] oder Virginische lilijowc (''Magnolia virginiana'' L.)
* [[Magnolia watsonii|''Magnolia'' × ''watsonii'']] Hook. f.
* [[Hängeblütige lilijowc]] (''Magnolia wilsonii'' Rehd.)
Eksistuje mnoholičbne lilijowcowe hybridy, kotrež z zahrodniskeje kultury wuchadźachu. Wone buchu po přejomnych přiznamjenjach kaž habitus, wulkosć kćenjow a barba kćenjow wuzwolene.
Wuslědk su rosa, winočerwjene a žołte barby kćenjow, kotrež so po wulkosći a formje wot ''Magnolia × soulangeana'' rozeznawaja.
== Systematika ==
Sćěhowace předstajenje systematiki roda sćěhuje Figlar & Nooteboom: ''Notes on Magnoliaceae IV.'' Blumea 49: 87–100, 2004. Při tym buchu prjedawše rody ''Magnolia'', ''Manglietia'', ''Michelia'', ''Talauma'', ''Aromadendron'', ''Kmeria'', ''Pachylarnax'', ''Alcimandra'' do jednoho rodu zjimane; to su wšě rody prjedawšeho wobjima swójby Magnoliaceae, kotraž dźensnišej podswójbje Magnolioideae wotpowěduje; tuž zwonka wostanje jeničce dwě družinje wobsahowacy ród ''[[Liriodendron]]'', tuž podswójba Liriodendroideae.
''Magnolia'' su nětko jenički ród podswójby Magnolioideae. Ród so rozrjaduje do třoch podrodow, dwanaće sekcijow a někotrych podsekcijow:
* Podród ''Magnolia'':
** Sekcija ''Magnolia'': [[Neotropis]]:
**** [[Wulkokwětkaty lilijowc]] (''Magnolia grandiflora'' L.): juhowuchod [[Zjednoćene staty Ameriki|Zjednoćenych statow]]
**** ''[[Magnolia guatemalensis]]'' Donn.Sm.: [[Guatemala]] a [[Honduras]]
**** ''[[Magnolia iltisiana]]'' Vazquez: zapadne [[Mexiko]]
**** ''[[Magnolia pacifica]]'' Vazquez: zapadne Mexiko
**** ''[[Magnolia panamensis]]'' Vazquez & Iltis: [[Panama]]
**** ''[[Magnolia poasana]]'' (Pittier) Dandy: [[Kosta Rika]], Panama
**** ''[[Magnolia schiedeana]]'' Schltdl.: wuchodne Mexiko
**** ''[[Magnolia sharpii]]'' Meranda: [[Chiapas]] w Mexiku
**** ''[[Magnolia sororum]]'' Seibert: Panama
**** ''[[Magnolia tamaulipana]]'' Vazquez: sewjerowuchodne Mexiko
**** [[Sumpf-Magnolie]] (''Magnolia virginiana'' L.): juhowuchod ZSA
**** ''[[Magnolia yoroconte]]'' Dandy: Honduras
** Sekcija ''Gwillimia'':
*** Podsekcija ''Gwillimia'': Azija a [[Borneo]]:
**** ''[[Magnolia albosericea]]'' Chun & Tsoong.: [[Hainan]] ([[China|Ludowa republika China]])
**** ''[[Magnolia championii]]'' Benth: južna & juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia coco]]'' (Lour.) DC.: juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia delavayi]]'' Franchet.: [[Yunnan]] (China)
**** ''[[Magnolia henryi]]'' Dunn: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia nana]]'' Dandy: [[Vietnam]]
**** ''[[Magnolia odoratissima]]'' Law et Zhou: južna China
**** ''[[Magnolia persuaveolens]]'' Dandy: [[Borneo]]
**** ''[[Magnolia phanerophlebia]]'' B.L.Chen: juhowuchodny Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia pterocarpa]]'' Roxb.: [[Nepal]], [[Burma]]
*** Podsekcija ''Blumiana'': Azija, [[Sumatra]] a Borneo:
**** ''[[Magnolia liliifera]]'' (L.) Baillon (Syn.: ''M. candollii'' (Blume) H. Keng): [[Juhowuchodna Azija]]
**** ''[[Magnolia gigantifolia]]'' (Miq.) Noot.: Borneo, Sumatra
**** ''[[Magnolia hodgsonii]]'' (Hook. f. & Thom.) H.Keng: Nepal, Burma
**** ''[[Magnolia lasia]]'' Noot.: Borneo
**** ''[[Magnolia mariusjacobsia]]'' Noot.: Borneo
**** ''[[Magnolia sarawakensis]]'' (Agostini) Noot.: Borneo
**** ''[[Magnolia villosa]]'' (Miq.) H. Keng: Sumatra, Borneo
** Sekcija ''Talauma''
*** Podsekcija ''Talauma'': [[Neotropis]]:
**** ''[[Magnolia allenii]]'' Standl.: Panama
**** ''[[Magnolia amazonica]]'' Ducke: [[Brazilska]]
**** ''[[Magnolia arcabucoana]]'' (Lozano) Govaerts: [[Kolumbiska]]
**** ''[[Magnolia boliviana]]'' (M.Nee) Govaerts: [[Boliwiska]]
**** ''[[Magnolia caricifragrans]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia cespedesii]]'' (Triana & Planch) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia chocoensis]]'' (Lozano): Kolumbiska
**** ''[[Magnolia dixonii]]'' (Little) Govaerts: [[Ekwador]]
**** ''[[Magnolia dodecapetala]]'' (Lam.) Govaerts: [[Małe Antile]]
**** ''[[Magnolia espinalii]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia georgii]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia gilbertoi]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia gloriensis]]'' (Pittier) Govaerts: [[Centralna Amerika]]
**** ''[[Magnolia hernandezii]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia irwiniana]]'' (Lozano) Govaerts: Brazilska
**** ''[[Magnolia katiorum]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia mexicana]]'' DC.: Mexiko
**** ''[[Magnolia minor]]'' (Urb.) Govaerts: [[Kuba]]
**** ''[[Magnolia morii]]'' (Lozano) Govaerts: Panama
**** ''[[Magnolia narinensis]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia neillii]]'' (Lozano) Govaerts: Ekwador
**** ''[[Magnolia ovata]]'' (A.St.Hil.) Spreng.: Brazilska
**** ''[[Magnolia polyhypsophilla]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia rimachii]]'' (Lozano) Govaerts: [[Peru]], Ekwador
**** ''[[Magnolia sambuensis]]'' (Pittier) Govaerts: Kolumbiska, Panama
**** ''[[Magnolia santanderiana]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia sellowiana]]'' (A.St.Hil.) Govaerts: Brazilska
**** ''[[Magnolia silvioi]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia venezuelensis]]'' (Lozano) Govaerts: [[Venezuela]]
**** ''[[Magnolia virolinensis]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia wolfii]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
*** Podsekcija ''Dugandiodendron'': Sewjer Južneje Ameriki:
**** ''[[Magnolia argyrothricha]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia calimaensis]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia calophylla]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia cararensis]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia chimantensis]]'' Steyermark & Maguire: Venezuela
**** ''[[Magnolia colombiana]]'' (Little) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia guatapensis]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia lenticellata]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia magnifolia]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia mahechae]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia ptaritepuiana]]'' Steyermark: Venezuela
**** ''[[Magnolia striatifolia]]'' Little: Kolumbiska, Ekwador
**** ''[[Magnolia urraoense]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
**** ''[[Magnolia yarumalense]]'' (Lozano) Govaerts: Kolumbiska
*** Podsekcija ''Cubenses'': [[Wulke Antile]]:
**** ''[[Magnolia cubensis]]'' Urb.: Kuba
**** ''[[Magnolia cacuminoides]]'' Bisse: Kuba
**** ''[[Magnolia cristalensis]]'' Bisse: Kuba
**** ''[[Magnolia domingensis]]'' Urb.: [[Haiti]]
**** ''[[Magnolia emarginata]]'' Urb. & Echman: Haiti
**** ''[[Magnolia ekmannii]]'' Urb.: Haiti
**** ''[[Magnolia hamorii]]'' Howard: [[Dominikanska republika]]
**** ''[[Magnolia pallescens]]'' Urban & Ekman: Dominikanska republika
**** ''[[Magnolia portoricensis]]'' Bello: [[Puerto Riko]]
**** ''[[Magnolia splendens]]'' Urban: Puerto Riko
** Sekcija ''Manglietia'': Azija:
**** ''[[Magnolia aromatica]]'' Blume: južna China
**** ''[[Magnolia blaoensis]]'' (Gagnep.) Dandy: Vietnam
**** ''[[Magnolia blumei]]'' Prantl (''Manglietia glauca'' Blume): [[Sumatra]], [[Java (kupa)|Java]]
**** ''[[Magnolia calophylloides]]'' Figlar & Noot. (Syn.: ''Manglietia calophylla'' Dandy): zapadna Sumatra
**** ''[[Magnolia caveana]]'' (Hook. f. & Thoms.) D.C.Raju & M.P.Nayer Assam, sewjerna Burma
**** ''[[Magnolia chevalieri]]'' Dandy: Vietnam, [[Laos]]
**** ''[[Magnolia conifera]]'' Dandy: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia dandyi]]'' (Gapnep.) Dandy: južna China, Vietnam, Laos
**** ''[[Magnolia decidua]]'' Q.Y.Zheng: Jiangxi (China)
**** ''[[Magnolia dolichogyna]]'' (Dandy ex Noot.) Figlar & Noot.: Borneo, [[Malajska połkupa]]
**** ''[[Magnolia duclouxii]]'' Finet & Gagnep.: Vietnam, juhozapadna China
**** ''[[Magnolia fordiana]]'' (Oliv.) Hu (Syn.: ''Manglietia yuyuanensis''): Vietnam, južna China
**** ''[[Magnolia garrettii]]'' Craib: juhozapadna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia grandis]]'' Hu & W.C.Cheng: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia hebecarpa]]'' C.Y.Wu & Law: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia hookeri]]'' Cubitt & W.W.Sm.: juhozapadna China, sewjerna Burma
**** ''[[Magnolia insignis]]'' (Wall.) Blume: južna China, [[Nepal]], Burma
**** ''[[Magnolia lanuginosoides]]'' Figlar & Noot. (''Manglietia lanuginosa'' (Dandy) Noot.): Sumatra
**** ''[[Magnolia lucida]]'' B.L.Chen & S.C.Yang: juhozapadna China
**** ''[[Magnolia megaphylla]]'' Hu & W.C.Cheng: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia microtricha]]'' Law: [[Tibet]]
**** ''[[Magnolia moto]]'' Dandy: juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia obovalifolia]]'' C.Y.Yu & Law: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia ovoidea]]'' H.T.Chang & B.L.Chen: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia pachyphylla]]'' Chang: juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia phuthoensis]]'' Dandy ex Gapnep.: Vietnam
**** ''[[Magnolia rufibarbata]]'' Dandy: Vietnam
**** ''[[Magnolia sabahensis]]'' (Dandy ex Noot.) Figlar & Noot.: Borneo
**** ''[[Magnolia szechuanica]]'' Hu: juhozapadna China
**** ''[[Magnolia utilis]]'' Dandy: sewjerna Burma
**** ''[[Magnolia ventii]]'' N.V.Tiep: Yunnan (China)
** Sekcija ''Kmeria'': Z 3 družinami w Aziji:
**** ''[[Magnolia duperreana]]'' Pierre: Vietnam, [[Kambodźa]]
**** ''[[Magnolia kwangsiensis]]'' Figlar & Noot. (Syn.: ''Kmeria septentrionalis'' Dandy]): Yunnan a [[Guangxi]] (China)
**** ''[[Magnolia thailandica]]'' Noot. & Chalermglin: [[Thailandska]]
** Sekcija ''Rhytidospermum''
*** Podsekcija ''Rhytidospermum'': Ze třomi družinami w Aziji a jednu w ZSA:
**** ''[[Magnolia obovata]]'' Thunb.: [[Japanska]]
**** ''[[Magnolia officinalis]]'' Rehd. & Wilson: China
**** ''[[Magnolia rostrata]]'' W.W.Smith: juhozapadna China
**** [[Schirm-Magnolie]] (''Magnolia tripetala'' (L.) L.): juhowuchodne ZSA
*** Podsekcija ''Oyama'': Ze třomi družinami w Aziji:
**** ''[[Magnolia globosa]]'' Hook. f. & Thoms.: Nepal, Burma
**** [[Sommer-Magnolie]] (''Magnolia sieboldii'' K.Koch): Koreja, wuchodna China
**** ''[[Magnolia wilsonii]]'' (Finet. & Gagnep.) Rehder: juhozapadna China
** Sekcija ''Auriculata'': Z jeničkej družinu:
**** [[Berg-Magnolie]] (''Magnolia fraseri'' Walt.): juhowochodne ZSA
** Sekcija ''Macrophylla'': Z jeničkej družinu:
**** [[Großblättrige Magnolie]] (''Magnolia macrophylla'' Michx.): juhowuchodne USA a wuchodne Mexiko
* Podród ''Yulania''
** Sekcija ''Yulania''
*** Podsekcija ''Yulania'': w Aziji:
**** [[Yulan-Magnolie]] (''Magnolia denudata'' Desr.): wuchodna China
**** ''[[Magnolia campbellii]]'' Hook. f. & Thomson: [[Himalaja]]
**** ''[[Magnolia cylindrica]]'' Wilson: wuchodna China
**** [[Purpur-Magnolie]] (''Magnolia liliiflora'' Desr.) (Syn.: ''Magnolia quinquepeta'' (Buchoz) Dandy): srjedźna China
**** ''[[Magnolia sprengeri]]'' Pampan: Sichuan (China)
**** ''[[Magnolia dawsoniana]]'' Rehder & Wilson: [[Sichuan]] (China)
**** ''[[Magnolia sargentiana]]'' Rehder & Wilson: zapadna China
**** ''[[Magnolia amoena]]'' W.C.Cheng: wuchodna China
**** ''[[Magnolia biondii]]'' Pampan: wuchodna China
**** [[Kobushi-Magnolie]] (''Magnolia kobus'' DC.) (Syn.: ''Magnolia praecocissima'' Koidz.]: Japanska, Koreja
**** [[Stern-Magnolie]] (''Magnolia stellata'' (Sieb. & Zucc.) Maxim.) (Syn.: ''Magnolia tomentosa'' Thunb., ''Magnolia kobus'' var. ''stellata'' (Sieb. & Zucc.) Blackburn): Japanska
**** ''[[Magnolia salicifolia]]'' (Sieb. & Zucc.) Maxim.: Japanska
**** ''[[Magnolia zenii]]'' Cheng: wuchodna China
*** Podsekcija ''Tulipastrum'': z jeničkej družinu:
**** ''[[Magnolia acuminata]]'' (L.) L.: wuchod [[Sewjerna Amerika|Sewjerneje Ameriki]]
** Sekcija ''[[Michelia]]''
*** Podsekcija ''Michelia'': w Aziji:
**** ''[[Magnolia alba|Magnolia × alba]]'' (DC.) Figlar & Noot.: eine Hybride
**** ''[[Magnolia angustioblonga]]'' (Law & Wu) Figlar: juhozapadna China
**** ''[[Magnolia baillonii]]'' Pierre (Syn.: ''Paramichelia baillonii'' (Pierre) Hu): juhozapadna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia banghamii]]'' (Noot.) Figlar & Noot.: [[Malajzija]], Sumatra
**** ''[[Magnolia balansae]]'' A.DC.: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia braianensis]]'' (Gagnep.) Figlar: Vietnam
**** ''[[Magnolia cavaleriei]]'' (Finet & Gagnep.) Figlar: južna China
**** [[Champaka]] (''Magnolia champaca'' (L.) Baillon ex Pierre): južna [[Indiska]], [[Malajska połkupa]], Java.
**** ''[[Magnolia chapensis]]'' (Dandy) Sima: južna China, sewjerny Vietnam
**** ''[[Magnolia compressa]]'' Maxim.: Japanska, juhozapadna China
**** ''[[Magnolia coriacea]]'' (H.T.Chang & B.L.Chen) Figlar: juhowuchodny Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia dianica]]'' Sima & Figlar (Syn.: ''Michelia yunnanensis'' Franch. ex Finet & Gapnep.): juhozapadna China
**** ''[[Magnolia doltsopa]]'' (Buch.-Ham. ex DC.) Figlar: juhozapadna China, Himalaja
**** ''[[Magnolia elliptilimba]]'' (B.L.Chen & Noot.) Figlar: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia ernestii]]'' Figlar (Syn.: ''Michelia wilsonii'' Finet. & Gagnep.): [[Sichuan]] (China)
**** ''[[Magnolia figo]]'' (Lour.) DC.: juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia flaviflora]]'' (Law & Wu) Figlar: Vietnam, juhozapadna China
**** ''[[Magnolia floribunda]]'' (Finet & Gagnep.) Figlar: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia foveolata]]'' (Merr. ex Dandy) Figlar: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia fujianensis]]'' (Q.F.Zheng) Figlar: juhowuchodna China
**** ''[[Magnolia fulva]]'' (H.T.Chang & B.L.Chen) Figlar: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia guangxiensis]]'' (Law & R.Z.Zhou) Sima: Guangxi (China)
**** ''[[Magnolia hypolampra]]'' (Dandy) Figlar: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia ingrata]]'' (B.L.Chen & S.C.Lang) Figlar: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia jiangxiensis]]'' (H.T.Chang & B.L.Chen) Figlar: [[Jiangxi]] (China)
**** ''[[Magnolia kingii]]'' (Dandy) Figlar: [[Bangladeš]], Asam
**** ''[[Magnolia kisopa]]'' (Bush.-Ham. ex DC.) Figlar: Vietnam, Nepal
**** ''[[Magnolia koordersiana]]'' (Noot.) Figlar: [[Malaysia]], zapadna Sumatra
**** ''[[Magnolia lacei]]'' (W.W.Smith) Figlar: juhozapadna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia lanuginosa]]'' (Wall.) Figlar & Noot. (Syn.: ''Michelia velutina'' DC.): Yunnan (China), Nepal
**** ''[[Magnolia leveilleana]]'' (Dandy) Figlar: juhozapadna China
**** ''[[Magnolia macclurei]]'' (Dandy) Figlar: južna China, sewjerny Vietnam
**** ''[[Magnolia mannii]]'' (King) King: Asam
**** ''[[Magnolia martinii]]'' H.Lev.: juhowuchodna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia masticata]]'' (Dandy) Figlar: Yunnan (China), Laos
**** ''[[Magnolia maudiae]]'' (Dunn) Figlar: China
**** ''[[Magnolia mediocris]]'' (Dandy) Figlar: južna China, Vietnam
**** ''[[Magnolia microcarpa]]'' (B.L.Chen & S.C.Yang) Sima: južna China
**** ''[[Magnolia microtricha]]'' (Hand.-Mazz.) Figlar: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia montana]]'' (Blume) Figlar & Noot.: wot Malajzije do Borneja
**** ''[[Magnolia nilagirica]]'' (Zenker) Figlar: južna Indiska, [[Sri Lanka]]
**** ''[[Magnolia oblonga]]'' (Wall. ex Hook. f. & Thomson) Figlar: [[Asam]]
**** ''[[Magnolia odora]]'' (Chun) Figlar & Noot.: juhowuchodna China, sewjerny Vietnam
**** ''[[Magnolia opipara]]'' (H.T.Chang & B.L.Chen) Sima: Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia philippinensis]]'' P.Pharm: [[Filipiny]]
**** ''[[Magnolia punduana]]'' (Hook. f. & Thoms.) Figlar: Asam
**** ''[[Magnolia rajaniana]]'' (Craib.) Figlar: [[Thailandska]]
**** ''[[Magnolia sirindhorniae]]'' Noot. & Chalermglin: Thailandska
**** ''[[Magnolia sumatrae]]'' (Dandy) Figlar (Syn.: ''Michelia salicifolia'' A. Agostini): zapadna Sumatra
**** ''[[Magnolia scortechinii]]'' (King) Figlar & Noot.: Malajska połkupa, zapadna Sumatra
**** ''[[Magnolia sphaerantha]]'' (C.Y.Wu ex Z.S.Yue) Sima: juhozapadna China
**** ''[[Magnolia shiluensis]]'' (Chun & Y.F.Wu) Figlar: kupa [[Hainan]]
**** ''[[Magnolia subulifera]]'' (Dandy) Figlar: Vietnam
**** ''[[Magnolia sumatrae]]'' (Dandy) Figlar & Noot.: Malajzija, Sumatra
**** ''[[Magnolia xanthantha]]'' (C.Y.Wu ex Law & Y.F.Wu) Figlar: Yunnan (China)
*** Podsekcija ''Elmerrillia''
**** ''[[Magnolia platyphylla]]'' (Merr.) Figlar & Noot.: [[Filipiny]]
**** ''[[Magnolia pubescens]]'' (Merr.) Figlar & Noot.: Filipiny
**** ''[[Magnolia tsiampacca]]'' (L.) Figlar & Noot.: Sumatra, [[Nowa Gineja]], Borneo, Malajzija
**** ''[[Magnolia vrieseana]]'' (Miq.) Baill. ex Pierre (Syn.: ''Elmerrillia ovalis'' (Miq.) Dandy): [[Sulawezi]], [[Molukkowe kupy]]
*** Podsekcija ''Maingola''
**** ''[[Magnolia annamensis]]'' Dandy: Vietnam
**** ''[[Magnolia carsonii]]'' Dandy ex Noot.: Borneo, [[Celebes]]
**** ''[[Magnolia cathcartii]]'' (Hook. f. & Thoms.) Noot. (Syn.: ''Alcimandra cathcartii''): juhozapadna China, Burma
**** ''[[Magnolia griffithii]]'' King: Indiska, Asam
**** ''[[Magnolia gustavii]]'' King: Indiska, Asam
**** ''[[Magnolia macklottii]]'' (Korth.) Dandy: zapadna Java, Borneo, Sumatra
**** ''[[Magnolia maingayi]]'' (Korth.) Dandy: zapadna Java, Borneo, Sumatra
**** ''[[Magnolia pealiana]]'' King: Asam
*** Podsekcija ''Aromadendron''
**** ''[[Magnolia ashtonii]]'' Dandy ex. Noot.: Sumatra, Borneo
**** ''[[Magnolia bintuluensis]]'' (Agostini) Noot.: Sumatra, Borneo
**** ''[[Magnolia borneensis]]'' Noot.: Borneo, Filipiny
**** ''[[Magnolia elegans]]'' (Blume) Keng: Sumatra, Java
**** ''[[Magnolia pahangensis]]'' Noot.: Borneo, Filipiny
* Podród ''Gynopodium''
** Sekcija ''Gynopodium'': Z 5 družinami w Chinje a Taiwanje:
**** ''[[Magnolia kachirachirai]]'' (Kanehira & Yamamoto) Dandy: Taiwan
**** ''[[Magnolia nitida]]'' W.W.Smith: sewjerozapadny Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia lotungensis]]'' Chun & Tsoon: južny Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia yunnanensis]]'' (Hu) Noot.: juhowuchodny Yunnan (China)
**** ''[[Magnolia omeiensis]]'' (Hu & Cheng) Dandy: Sichuan (China)
** Sekcija ''Manglietiastrum'': Ze třomi družinami w Aziji:
**** ''[[Magnolia pleiocarpa]]'' (Dandy) Figlar & Noot.: (Syn.: ''Pachylarnax pleiocarpa'' Dandy: Asam
**** ''[[Magnolia praecalva]]'' (Dandy) Figlar & Noot. (Syn.: ''Pachylarnax praecalva'' Dandy): Vietnam, Malajska połkupa
**** ''[[Magnolia sinica]]'' (Law) Noot. (Syn.: ''Manglietiastrum sinicum'' Law): juhowuchodny Yunnan (China)
== Nóžki ==
<references/>
{{-}}
{{rq|zarodk|sources}}
[[Kategorija:Lilijowcowe rostliny]]
[[Kategorija:Štomy]]
[[Kategorija:Hojenska rostlina]]
l84wa7jbi8zywwjsf7mcfg1nhi7yqcp
Bobrowc
0
8877
392708
39609
2026-10-14T19:39:45Z
J budissin
7
Weiterleitungsziel von [[Lilijowc]] nach [[Lilijowc (rostlina)]] geändert
392708
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lilijowc (rostlina)]]
g1jaqvpy94852fp00j2rsr8gf9uddro
Magnolija
0
8878
392709
39610
2026-10-14T19:39:52Z
J budissin
7
Weiterleitungsziel von [[Lilijowc]] nach [[Lilijowc (rostlina)]] geändert
392709
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lilijowc (rostlina)]]
g1jaqvpy94852fp00j2rsr8gf9uddro
Wulkokwětkaty lilijowc
0
8879
392710
292341
2026-10-14T19:40:30Z
J budissin
7
392710
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=wulkokwětkaty lilijowc
|wobraz=Magnolia_grandiflora9.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=Wulkokwětkaty lilijowc (''Magnolia grandiflora'')
|rjadownja=[[krytosymjenjak]] (Magnoliopsida)
|podklasa0=[[Magnoliidy]]
|porjad=(Magnoliales)
|swójba=[[lilijowcowe rostliny]] (Magnoliaceae)
|podswójba=
|ród=[[Lilijowc (rostlina)|lilijowc]]<ref>{{boehmak|titul=Magnolie}}</ref> (Magnolia)
|družina=wulkokwětkaty lilijowc
|wědomostne mjeno=Magnolia grandiflora
|slědźer=[[Carl von Linné|L.]]
|lěto=
}}
'''Wulkokwětkaty lilijowc''' (''Magnolia grandiflora'') je [[štom]] ze swójby [[Lilijowcowe rostliny|lilijowcowych rostlinow]] (''Magnoliaceae'').
== Wopis ==
== Stejnišćo ==
== Rozšěrjenje ==
== Wužiwanje ==
== Nóžki ==
<references/>
== Žórła ==
<!--* Aichele, D., Golte-Bechtle, M.: Was blüht denn da: Wildwachsende Blütenpflanzen Mitteleuropas. Kosmos Naturführer (1997)-->
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* [[Jan Lajnert|Lajnert, Jan]]: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* {{Słownik Filipa Rězaka}}
== Wotkazy ==
{{Commons|Magnolia grandiflora|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorija:Lilijowcowe rostliny]]
[[Kategorija:Štomy]]
3ytlpa32ywa47eso5spugxzpnpipdxv
Wšědna zymnička
0
9227
392692
348122
2026-10-14T18:28:48Z
J budissin
7
392692
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|wopisuje rostlinu. Za horu w Sakskej hlej [[Wulki Zymnik]].}}
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Wšědna zymnička
|wobraz=Eranthishyemalisclose.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=Wšědna zymnička (''Eranthis hyemalis'')
|rjadownja=
|podrjadownja=
|porjad=(Ranunculales)
|swójba=[[Maslenkowe rostliny]] (Ranunculaceae)
|podswójba=Ranunculoideae
|tribus=Cimicifugeae
|ród=[[Zymnička]] (Eranthis)
|družina=[[Wšědna zymnička]]
|wědomostne mjeno=Eranthis hyemalis
|slědźer=([[Carl von Linné|L.]]) [[Richard Anthony Salisbury|Salisb.]]
|lěto=
}}
{{Takson-logo|jědojta}} '''Wšědna zymnička''' (''Eranthis hyemalis'') je rostlina ze swójby [[Maslenkowe rostliny|maslenkowych rostlinow]] (''Ranunculaceae''). Dalšej serbskej ludowej mjenje stej '''zymnik''' a '''zymska kwětka'''.
== Wopisanje ==
Wšědna zymnička docpěwa wysokosć wot 5 hač 15 cm.
[[Stołpik]] je čerwjenobruny.
Spódnje [[łopjeno|łopjena]] so hakle po času kćěwa jewja a su kulojte a hač k spódkej pjećdźělne hač sydomdźělne. Wotrězki su dwulapate hač třilapate.
Kćěje wot februara hač měrca. Žołte [[Kćenje|kćenja]] docpěwaja šěrokosć wot 2 hač 3 cm.
[[Płod]]y docpěwaja dołhosć wot 15 mm.
== Stejnišćo a rozšěrjenje ==
Rosće we włóžnych lisćowych lěsach juhowuchodneje [[Europa|Europy]], ale w srjedźnej Europje w zahrodach, parkach, winicach a kerčinach. Pochadźa originalnje z južneje a juhowuchodneje Europy.
== Žórła ==
* Schauer - Caspari: Pflanzenführer für unterwegs, ISBN 978-3-8354-0354-3, 2. nakład, 2008, strona 128 {{ref-de}}
* Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
* Kubát, K. (Hlavní editor): Klíč ke květeně České republiky. Academia, Praha (2002)
* [[Jan Lajnert|Lajnert, Jan]]: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
* {{Słownik Filipa Rězaka}}
[[Kategorija:Maslenkowe rostliny]]
4jl7harqtfsmzcjxghadi4frlm8s1hw
Sakska Šwica
0
10288
392697
392269
2026-10-14T19:09:04Z
J budissin
7
392697
wikitext
text/x-wiki
'''Sakska Šwica''' ({{wrěči|de}} ''Sächsische Schweiz'') je [[Němska|němski]] dźěl [[Połobske pěskowčiny|Połobskich pěskowčin]] a leži z [[Drježdźany|Drježdźan]] widźane rěku horje na woběmaj bokomaj [[Łobjo|Łobja]]. Centralny dźěl Sakskeje Šwicy je jako [[Narodny park Sakska Šwica|narodny park ze samsnym mjenom]] škitany.
[[Dataja:Topo.SaechsSchweiz.jpg|mini|Fyziska karta Sakskeje Šwicy]]
[[Dataja:Kanapee (Bastei) Aussicht.jpg|mini|Pohlad na Łobjo pola Rathena w Sakskej Šwicy]]
[[Dataja:Bastei - Die Bastei vom Elbe-Aussichtspunkt.jpg|mini|[[Bastaja (skała)|Skała Bastaja]]]]
Na wuchodźe přechadźa Sakska Šwica do [[Łužiske horiny|Łužiskich horin]] a na zapadźe do [[Rudne hory|Rudnych hór]]. Přimjezny [[Čěska|čěski]] dźěl Połobskich pěskowčin so [[Čěska Šwica]] mjenuje.
Najwyše wuhorbjenje Sakskeje Šwicy je [[Wulki Zschirnstein]] z 562 m nad [[normalna nula|NN]].
== Pochad mjena ==
Mjeno ''Sakska Šwica'' nasta we [[18. lětstotk]]u a pječa staj je [[Šwicarska|šwicarskaj]] [[wuměłc]]aj [[Adrian Zingg]] a [[Anton Graff]] zawjedłoj. Wonaj čuještaj so přez krajinu na swoju domiznu, na Šwicarsku [[Jura (horiny)|juru]], dopomnjenaj, w kotrejž su podobne krajinowe formy. Prjedy rěkaše sakski dźěl Połobskich pěskowčin ''Meißner Hochland'' (Mišnjanska wysočina) abo ''Meißnisches Oberland''. Popularne bu pomjenowanje přez wozjewjenja [[Wilhelm Leberecht Götzinger|Wilhelma Leberechta Götzingera]]. W swojich knihach wopisowaše Saksku Šwicu a zeznajomi pomjenowanje šěrokemu publikumej.
== Geologiske nastaće ==
Hlej ''[[Połobske pěskowčiny]]''
== Hórske formy ==
[[Dataja:Lilienstein herbstabend.jpeg|mini|left|[[Lilijowc]] w poslednim słónčnym swětle]]
[[Dataja:Kuhstall.jpg|mini|„Kuhstall“ ("hródź")]]
Hłownje rozeznawatej so dwě hórskej formje.
Jako ''Steine (kamjenje)'' pomjenuja so mnoholičbne [[skalizny]] [[Połobske pěskowčiny|Połobskich pěskowčin]] w [[Čěska Šwica|Čěskej]] a Sakskej Šwicy. Prominentne přikłady su [[Kralowc (hora)|Kralowc]], [[Lilijowc]], Gohrisch a Papststein. Pomjenowanje njerozpřestrěwa so na hórkate kopcy z [[wulkanizm|wulkaniskeho]] [[bazalt|stołpowca]] abo [[zornowc]]oweho materiala [[zakładne horiny|zakładnych horin]] kaž Waitzdorfsku wyšinu abo [[Wulki Zymnik]].
[[Kryda (geologija)|Kretaciske]] [[Pěskowc|pěskowcowe]] wutwory wustupuja z tak mjenowanych [[runosć]]ow, bywšeho niwowa Łobja a předstajeja z jich strony zbytki prjedawšeje zdónkoweje přestrjenje. W běhu [[Tercier (geologija)|prózdnjotercierneho]] pozběhnjenja [[Rudne hory|Rudnych hór]] a nabóčneho ćišća z [[Łužiske horiny|Łužiskich horin]] so pěskowcowa plečica złama we formje křižoweje lěsacy, štož při runočasnje přiběracej spěšnosći běženja Łobja a woteběracej eroziji w pobóčnych dołach nadběhowe móžnosće a wodźace puće za ničersku móc wody skićeše. Najprjedy wostawaja wjetše [[taflowc]]y (Lilijowc) abo hižo sylnje rozpukane kaž [[Zirkelstein]], [[Kaiserkrone (hora)|Kaiserkrone]] abo hižo zalěsnjene ([[Kohlbornstein]]), kotrež so přez dalše eroziske ničenje do rozćehnjenych hranow (Schrammsteine) rozpušćeja, hač do jednotliwych skalnych jehłow (Torwächter). Morfologisce twjerdše worštowe partije, kotrež [[Erozija (geologija)|eroziji]] dlěje a wuspěšnišo spjećowachu, tworja zwjetša najwyšu worštu. Rozpadnjenje stawa so zwjetša wotdeleka resp. wot skalnych bokow.
== Stawizny ==
[[Dataja:Bastei around 1900.jpg|mini|[[Bastaja (skała)|Bastaja]] wokoło lěta 1900]]
Na wobwodźe Sakskeje Šwicy je rjad [[hród|hrodowskich]] załožkow, kotrež su so za škit wikowanskich pućow natwarili. Zachowaštej so [[twjerdźizna Königstein]] a [[Hród Hohnstein (Sakska Šwica)|hród Hohnstein]]. Wot druhich załožkow su jenož snadne zbytki zwostałe, na př. wot [[Kleine Bastei|Małeje Bastaje]] abo hrodu na [[Falkenstein (Sakska Šwica)|Falkensteinje]] (dźensa krosonowanski wjeršk).
Někotre z hrodow su so tež jako srjedźowěkowske rubježne hnězda wužiwali.
Prěnjotnje bě tuta kónčina wot [[Słowjenjo]]w wobsydlena a dósta so hakle w [[15. lětstotk]]u w něhdźe dźensnišich mjezach pod [[Kralestwo Sakska|sakske]] knjejstwo.
Turistiske spřistupnjenje započa so hłownje hakle w [[19. lětstotk]]u. Wuměłcy [[romantika|romantiki]] dachu so wot dźiwjeje rjanosće skałow inspirować, na př. [[Molerstwo|moler]] [[Ludwig Richter]] abo [[komponist]] [[Carl Maria von Weber]], kiž je swoju sławnu [[Opera|operu]] [[Freischütz]] ze scenu we [[Wjelča wudrjeńca|wjelčej wudrjeńcy]] blisko [[Rathen]]a zasydlił.
== Narodny park ==
''Hlej hłowny nastawk'': [[Narodny park Sakska Šwica]]
W lěće 1990 je so, hišće do němskeje jednoty, [[Narodny park]] Sakska Šwica wutworił, zo by so jónkrótny přirodorumski raz horin škitał. 93 km² wulka přestrjeń wopřijima rozdźělenej regionaj: Na zapadźe kónčinu mjez [[Stadt Wehlen]] a [[Prossen]]om, na wuchodźe kónčinu mjez skaliznami [[Schrammsteine]] a němsko-čěskej hranicu.
== Skalne krosnowanje ==
[[Dataja:Bastei im Nationalpark Sächsische Schweiz. 2H1A6489WI.jpg|mini|Krosnowanski wjeršk pola Rathena]]
Krajina Sakskeje Šwicy je přez wjele pěskowcowych skaliznow charakterizowana. Dla toho je so woblubowana zabawa [[krosnowanje|krosnowanja]] we wólnym času wuwiła. Krosnuje so po ''Sakskich prawidłach'' nastatych spočatk 20. lětstotka jako prěnje na swěće. Powjazy a wěstotne srědki kaž rynki smědźa so jenož za zawěsćenje wužiwać, nic pak za pohibowanje. Pomocne srědki rozšěrjene w druhich krosnowanskich kónčinach kaž [[Magnezijowy karbonat|magnezija]], [[spinanski klin|spinanske kliny]] abo [[friend]]y njejsu dowolene. Město toho so sukowe a paskowe wlečwa wužiwaja.
Hač na tři wuwzaća je krosnowanje na masiwach zakazane a zasadnje jenož na wupokazanych krosnowanskich wjerškach dowolene, kotrychž je přibližnje 1100.
== Přenocowanje pod hołym njebjom („bofowanje“) ==
Přenocowanje w skalnej prózdnjeńcy, tak mjenowanej [[Boofe]] („bofa“) resp. přenocowanje pod hołym njebjom docyła ma dołhu tradiciju w Sakskej Šwicy. Wjele horliwcow jědźe přez kónc tydźenja do Sakskeje Šwicy, zo bychu tam „bofowali“. „Bofowanje“ je dźensa jenož na městnach dowolene, kotrež su přez zarjad Narodneho parka markěrowane. Problematiske stej přiběraca ličba „bofowarjow“ a wopačne [[zadźerženje]] jednotliwcow (ilegalne [[wohnišćo|wohnišća]], wutorhowanje młodych štomow a [[zemska erozija]]), štož zas a zaso k rozestajenjam wjedźeše. Mnozy „bofuja“ z radosće nad dožiwjenjom přirody. Naposledk dyrbi so přeco móžny kompromis za ludźi a přirodu namakać.
== Zajimawosće ==
[[Dataja:Rathen und Elbsandsteingebirge asv2022-08 img04.jpg|mini|[[Bastaja (skała)|Bastajowy móst]] pola Rathena]]
* [[Bastaja (skała)|Bastaja]] ze [[Skalny hród Neurathen|skalnym hrodom Neurathen]]
* [[Twjerdźizna Königstein]], najwjetša hórska twjerdźizna Europy
* [[Skalne jewišćo Rathen]], dźiwadło pod hołym njebjom
* [[Lilijowc]], [[Schrammsteine]]
* [[Pfaffenstein]] z [[Barbarina|Barbarinu]]
* [[Papststein]] z rozhladnej wěžu a restawrantom
* Hora [[Gohrisch (hora)|Gohrisch]] ze škitnej budku
* [[Kuhstall (Sakska Šwica)|Kuhstall]] na [[Neuer Wildenstein|Nowym Wildensteinje]]
* [[Wolfsberg (Sakska Šwica)|Wolfsberg]]
* [[Kaiserkrone (hora)|Kaiserkrone]] a [[Zirkelstein]]
* [[Hornja spušćeńca]], ''čołmikowanje'' pola [[Hinterhermsdorf]]a
* [[Kirnitzschtalbahn]], historiska přezkrajna [[tramwajka]] w dole rěki [[Kyrnica|Kyrnicy]]
* [[Bielatal]]
* [[Hród Stołpin]]
* „[[Mała Sakska Šwica]]“, miniaturny park we wsy Dorf Wehlen
== Hlej tež ==
[[Dataja:Rapsfeld1.jpg|mini|Sakska Šwica wobsteji hłownje ze [[skała|skałow]], [[lěs]]ow a wjele [[rěpik]]owych polow.]]
* [[Krajny wokrjes Sächsische Schweiz]]
== Literatura ==
* Autorenkollektiv. ''Brockhaus Reisehandbuch Sächsische Schweiz - Osterzgebirge''. Leipzig 1970.
* Henning Böhme: ''Wanderungen im Elbsandsteingebirge''. Bruckmann. München 1991.
* Hans Brichzin: ''Wandern in der Sächsischen Schweiz''. Dumont. Köln 2001.
* Gerhard Engelmann: ''Na juhu der Barbarine''. Werte der Deutschen Heimat Bd. 3. Akademie Verlag. Berlin 1960.
* Norbert Forsch: ''Wanderführer Sächsische Schweiz''. Deutscher Wanderverlag Dr. Mair & Schnabel & Co.. Stuttgart 1991.
* Wilhelm Leberecht Götzinger: ''Schandau und seine Umgebungen, oder Beschreibung der Sächsischen Schweiz''. Begersche Buch- und Kunsthandlung. Dresden 1812.
* Franz Hasse: ''Elbsandsteingebirge''. Bergverlag Rother. 5. Aufl. 2004. ISBN 3763341919
* Adolf Hanle (Hrsg.): ''Elbsandsteingebirge. Naturführer''. Meyers Lexikonverlag. Mannheim 1992.
* Heinz Klemm: ''Die Entdeckung der Sächsischen Schweiz''. Sachsenverlag. Dresden 1953.
* Hermann Lemme: ''Um Stolpen und Neustadt''. Werte der deutschen Heimat Bd. 17. Akademie Verlag. Berlin 1970.
* Alfred Meiche: ''Die Burgen und vorgeschichtlichen Wohnstätten der Sächsischen Schweiz''. Wilhelm Baensch Verlagsbuchhandlung. Dresden 1907. (Reprint Leipzig 1979)
* Alfred Meiche: ''Historisch-topographische Beschreibung der Amtshauptmannschaft Pirna.'' Dresden 1927.
* Alfred Meiche: ''Sagenbuch der Sächsischen Schweiz und ihrer Randgebiete''. Wilhelm Volkmann. Dresden 1929. (Reprint Berlin 1991)
* Dietmar Möschner: ''Kirchen in der Sächsisch-Böhmischen Schweiz''. Bad Schandau 1999 (hrsg. vom Tourismusverband Sächsische Schweiz e.V.). ISBN 3-9806841-0-5
* Dietmar Möschner: ''Museen und technische Denkmale in der Sächsisch-Böhmischen Schweiz''. Bad Schandau 2000 (hrsg. vom Tourismusverband Sächsische Schweiz e.V.). ISBN 3-9806841-1-3
* Ferdinand Thal: ''Neuester kurzgefaßter und doch vollständiger Wegweiser durch die Sächsische Schweiz nebst einem Anhange: Anleitung zu einem Abstecher nach der Oberlausitz''. Dresden 1846. (Reprint Halle 1991, ISBN 3-910147-13-5)
* Horst Torke: ''Landkreis Sächsische Schweiz. Die Städte und Gemeinden zwischen Valtenberg und Oelsener Höhe in einem historischen Streifzug''. Edition Lerchl. Meissen 1996.
* Editha und Hermann Thomas: ''Sächsisch-Böhmische Schweiz''. Neumann. Radebeul 1994.
* Erich Tönspeterotto und Christoph Wendt: ''Sächsische Schweiz''. Bildband Artcolor. Hamm 1994.
* Richard Vogel. ''Gebiet Königstein''. Werte der deutschen Heimat Bd. 1. Akademie Verlag.. Berlin 1957.
* Roland H. Winkelhöfer: ''Der Quirl ohne Zweiffel. Eine Heimatkunde der 20 linkselbischen Tafelberge der Sächsischen Schweiz''. ISBN 3-00-004380-2
== Panorama ==
{{Wulki wobraz|Hohburkersdorfer-rundblick.jpg|2000px|Pohlad z Hohburkersdorfskeho rozhlada: Panorama Sakskeje a [[Čěska Šwica|Čěskeje Šwicy]], pokazuje wotlěwa [[Łužiske horiny|Łužiskich horin]], mj. dr. [[Studenec (hora)|Studenec]] (němsce: Kaltenberg); někotre mjeńše hory pola [[Hohnstein (Sächsische Schweiz)|Hohnsteina]] kaž tež [[Hród Hohnstein (Sakska Šwica)|hród Hohnstein]], doł [[Polenca|Polency]], [[Wulki Zymnik]] (najwyša [[Łobjo|prawołobjowa]] hora Sakskeje Šwicy), [[Růžovský vrch]] (Rosenberg), Affensteine, [[Schrammsteine]], [[Kaiserkrone (hora)|Kaiserkrone]] a [[Zirkelstein]], [[Mały Zschirnstein]] a [[Wulki Zschirnstein]] (najwyša hora Sakskeje Šwicy), potom Papststein a Gohrisch a mjez nimaj w dalinje pola [[Ústí nad Labem]] [[Buková hora (Verneřice)|Buková hora]] ze swojej telewizijnej wěžu. Prědku móžeš krosnowansku skału Lokomotiwa pola [[Rathen]]a widźeć. Na wobzoru slěduje nětko [[Děčínský Sněžník]] (Wysoki Sněžnik, najwyša hora Połobskich pěskowčin), před nim [[Lilijowc]], dale naprawo [[Bastaja (skała)|Bastaja]] wotzady a nad tym [[twjerdźizna Königstein]]. Hišće dale doprawa slěduja [[Rauenstein (hora)|Rauenstein]], [[Bärensteine]] a wjes [[Leupoldishain#Leupoldishain|Leupoldishain]] z ležownosću [[SDAG Wismut#łožišćo Königstein|Wismuta]]. Na wobzoru so hrjebjeń [[Wuchodne rudne hory|wuchodnych Rudnych hór]] rozpřestrěwa a prědku je [[Pirna]]-Sonnenstein.}}
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Saxon Switzerland|Sächsische Schweiz}}
* [http://www.nationalpark-sächsische-schweiz.de/ Nationalpark Sächsische Schweiz]
* [http://www.saechsische-schweiz.de/ Tourismusverband Sächsische Schweiz]
{{Nawigaciska lajsta Němske srjedźne horiny}}
[[Kategorija:Srjedźne horiny]]
[[Kategorija:Horiny w Europje]]
[[Kategorija:Horiny w Sakskej]]
[[Kategorija:Połobske pěskowčiny]]
[[Kategorija:Přirodny rum w Sakskej]]
928629kqwkauew5zvc98a1m51dvuij6
Pjerchowanka
0
11074
392723
293769
2026-10-15T03:01:13Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
392723
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Pjerchowanka
|wobraz=Milium.effusum.jpg
|wopis wobraza=[[Lěsna pjerchowanka]] (Milium effusum)
|wulkosć=250px
|nadwotrjad=(Spermatophyta)
|wotrjad=(Magnoliophyta)
|klasa=([[Liliopsida]])
|podklasa=(Commelinidae)
|porjad=(Poales)
|swójba=[[Słódke trawy]] (Poaceae)
|podswójba=
|ród=Pjerchowanka<ref name="prawopisny">Prawopisny słownik, Hornjoserbski słownik, ISBN 3-7420-1920-1, strona 334</ref><ref name="boehmak">[http://www.boehmak.de/cgi-bin/upreloz.cgi?pytaj=Flattergras&wotsadz=p%C5%99e%C5%82o%C5%BE%28%C3%BCbersetze%29 W internetowym słowniku: Flattergras]</ref>
|wědomostne mjeno=Milium
|slědźer=
|lěto=
}}
'''Pjerchowanka'''<ref name="prawopisny"/><ref name="boehmak"/> (''Milium'') je [[ród (biologija)|ród]] ze swójby [[Słódke trawy|słódkich trawow]] (''Poaceae'').
== Synonym ==
* Miliarium [[Conrad Moench|Moench]]
== Družiny ==
Wobsahuje sćěhowace družiny:
* [[lěsna pjerchowanka]] (''Milium effusum'' [[Carl von Linné|L.]])
* Milium treutleri [[Carl Ernst Otto Kuntze|Kuntze]]
* Milium zonatum Llanos
* Milium vernale [[Friedrich August Marschall von Bieberstein|Bieb.]]
== Noty ==
<references/>
== Eksterne wotkazy ==
* [https://web.archive.org/web/20160303222534/http://www.ppp-index.de/L1BQUF9TVEFSVFFVRVJZP1NFQVJDSFRZUD1QTEFOVCZOQlRfUEdBVD1NaWxpdW0mTkJUX1BBUlQ9KiZOQlRfUFNPUj0qJk1JRD0yNzU2.html?UID=615FE9CEF29ADDEA9A864C855602821DB7CE1D57CB306FA2 dospołna lisćina družinow] {{ref-de}}
[[Kategorija:Słódke trawy]]
b8t4ryyxb4jspjh1f5vefcypbs4kgga
Žandow
0
15919
392703
388108
2026-10-14T19:33:18Z
J budissin
7
392703
wikitext
text/x-wiki
{{Město DE
|mjeno serbske=Žandow
|wopon=Wappen bad schandau.png
|šěrina=50/55/00
|dołhota=14/09/00
|region-ISO=DE-SN
|gmejnske čisło=14628030
|wysokosć=146
|póstowe čisło=01812–01814
|předwólba=035022
|webstrona=[http://www.bad-schandau.de/ www.bad-schandau.de/]
|adresa=Dresdner Straße 3<br />01814 Bad Schandau
|měšćanosta=Thomas Kunack
}}
'''Žandow'''<ref>{{Rězak1920}}</ref> ({{wrěči|de}} ''Bad Schandau'', hač do lěta 1920 jenož ''Schandau''; [[hornjoserbšćina|hornjoserbsce]] tež ''Žandawa'')<ref>{{Kral1927}}</ref> je městačko w [[Sakska|Sakskej]] we wokrjesu [[Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory|Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]]. Ma něhdźe 4.000 wobydlerjow a leži w [[Sakska Šwica|Sakskej Šwicy]] na prawym brjoze [[Łobjo|Łobja]] při wuliwje rěčki [[Kirnitzsch]] a blisko hranicy z [[Čěska|Čěskej]]. Susodna gmejna na čěskim boku je [[Hřensko]].
Na teritoriju město steji z [[Lilijowc]]om jedna z najznaćišich horow [[Połobske pěskowčiny|Połobskich pěskowčin]].
== Stawizny ==
Prěnje historiske naspomnjenje pochadźa z lěta [[1408]] (''Heinrich von Schandow'').<ref>{{HOV|Bad_Schandau|Žandow}}</ref>
== Měšćanske dźěle ==
Žandow rozrjaduje so do wosom měšćanskich dźělow.<ref>{{Cite web|url=https://www.lds.sachsen.de/kommunal21/?art_param=339&NR_KRS=14628|title=Gemeindeverzeichnis. Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge|publisher=Landesdirektion Sachsen|accessdate=2025-08-23|language=němsce}}</ref>
* [[Krippen]]
* [[Ostrau (Bad Schandau)|Ostrau]]
* [[Porschdorf]]
* [[Postelwitz]]
* [[Prossen]]
* [[Schmilka]]
* [[Waltersdorf (Bad Schandau)|Waltersdorf]]
* Žandow (Bad Schandau)
== Galerija ==
<gallery>
Bad Schandau Johanniskirche.jpg|<center>Cyrkej [[swjaty Jan|swjateho Jana]] w Žandowje</center>
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Wotkazy ==
{{commonscat|Bad Schandau|Žandow}}
* [http://www.bad-schandau.de Oficialne stronki města] {{ref-de}}
* {{HOV|Schandau,_Bad|Žandow}}
{{Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory}}
[[Kategorija:Žandow|!]]
[[Kategorija:Město w Sakskej]]
[[Kategorija:Sydlišćo při Łobju]]
[[Kategorija:Sydlišćo we wokrjesu Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory]]
[[Kategorija:Połobske pěskowčiny]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1408]]
fhhhem5jqv797couq4bux4n7y9j0bc3
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty
0
16397
392727
392524
2026-10-15T11:14:01Z
J budissin
7
392727
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Karte Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft.png|mini|hochkant=1.5|Połoženje biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty ([http://www.openstreetmap.org/relation/1067975 OSM])]]
'''Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty''' ({{wrěči|de}} ''Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft''), w [[přirodny rum|přirodnym rumje]] ''[[Hornjołužiska hola a hatowa krajina]]'' we wuchodnej [[Sakska|Sakskej]] ležacy, je wot 1996 13. [[biosferowy rezerwat]] [[UNESCO]] w [[Němska|Němskej]] a wopřija wot rozšěrjenja w lěće 2026 cyłkownje 323 km².
Jónkrótneje přirody dla so wón spočatnje jako [[škitana krajina]] a wot 1994 jako biosferowy rezerwat wupokaza. Wón wopřija historisce zrosćenu kulturnu krajinu z bohatej přirodu a wosebitym woznamom za [[přirodoškit|škit přirody]] a [[škit družinow|družinow]].<ref>Werner Hempel: ''Die Natur des Landkreises Bautzen.'' Lausitzer Druck- und Verlagshaus, Bautzen 2005, ISBN 978-3-930625-37-6, str. 147.</ref> Zhromadnje ze sewjernym [[Delnja Łužica|delnjołužiskim]] dźělom twori [[Hornja Łužica|hornjołužiski]] biosferowy rezerwat najwjetšu zwisowacu hatowu krajinu srjedźneje [[Europa|Europy]].<ref>Böhnert, Buchwald und Reichhoff, Biosphärenreservat Oberlausitzer Heide- und Teichlandschaft (wud.): ''Biosphärenreservatsplan Teil 1. Grundlagen für Schutz, Pflege und Entwicklung.'' Mücka 1996. str. 9.</ref>
Srjedźišćo biosferoweho rezerwata je „[[Dom tysac hatow]]“ w [[Stróža (Malešecy)|Stróži]] pola [[Hućina|Hućiny]].
== Geografija ==
Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty leži we wokrjesomaj [[wokrjes Budyšin|Budyšin]] a [[wokrjes Zhorjelc|Zhorjelc]], mjez [[Wojerecy|Wojerecami]], [[Niska|Niskej]], [[Běła Woda|Běłej Wodu]], [[Wóspork|Wósporkom]] a [[Budyšin|Budyšinom]]. Ćeku přez njón mjez druhim [[Sprjewja]], [[Mała Sprjewja]] a [[Čorny Šepc]].
== Zarjadnistwo ==
Biosferowemu rezerwatej přisłušeja dźěle gmejnow [[Hamor]], [[Chrjebja-Nowa Wjes]], [[Kwětanecy při jězoru]], [[Łaz]], [[Malešecy]], [[Mikow]], [[Radwor]], [[Rakecy]], [[Rěčicy]], [[Wulka Dubrawa]] a [[Wysoka Dubrawa]].
== Žórle ==
<references />
== Wotkazaj ==
* [https://web.archive.org/web/20150214202340/http://biosphaerenreservat-oberlausitz.de/sb Oficielne stronki] {{ref-hsb}}
{{Coordinate|article=/|NS=51.324605|EW=14.539375|type=landmark|dim=50000|region=DE-SN}}
[[Kategorija:Geografija Hornjeje Łužicy]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat w Němskej]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|!]]
dgw1kygdowilgqczbqs0j2oi3kylgj6
Słónčnica
0
17629
392695
390209
2026-10-14T18:59:59Z
J budissin
7
/* Stejnišćo */
392695
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=słónčnica
|wobraz=Sunflower_sky_backdrop.jpg
|wulkosć=250px
|wopis wobraza=Słónčnica (''Helianthus annuus'')
|klasa=
|podklasa=
|porjad=Asterales
|swójba=[[Zestajenkowe rostliny]] Asteraceae
|podswójba=Asteroideae
|tribus=Heliantheae
|ród=[[Słónčnica (ród)]] (Helianthus)
|družina=Słónčnica<ref name="prawopisny">{{prawopisny2005|strona=463}}</ref><ref name="boehmak">{{boehmak|titul=Sonnenblume}}</ref>
|wědomostne mjeno=Helianthus annuus
|slědźer=[[Carl von Linné|L.]]
|lěto=
}}
'''Słónčnica'''<ref name="prawopisny"/><ref name="boehmak"/> (''Helianthus annuus'') je rostlina ze swójby [[zestajenkowe rostliny|zestajenkowych rostlinow]] (''Asteraceae''). Dalše serbske mjeno je '''słónčna róža'''<ref name="prawopisny"/><ref name="boehmak"/>.
== Wopis ==
Słónčnica je [[jednolětna rostlina]], kotraž docpěje wysokosć wot 3 m abo wjace. Rostlina njese proste kosmy.
Šěroke, měnjate [[łopjeno|łopjena]] su srjedźozelene, wutrobojte hač jejkojte.
Kćěje w lěću. Wulke [[kćenje|kćenjowe hłójčki]] docpěja přeměr wot něhdźe 30 cm, maksimalnje wot 40 cm. Jich srjedźišćo je brune, mjeztym zo pruhowe kćenja su žołte.
Ze [[Symjo|symjenjow]] so hodźi wolij wottwarić.
== Stejnišćo ==
Rostlina so wosebje w juhowuchodnej [[Europa|Europje]], [[Centralna Azija|Centralnej Aziji]] a w sewjernej a južnej [[Amerika|Americe]] plahuje, ale tež w [[Němska|Němskej]].
== Rozšěrjenje ==
== Nóžki ==
<references />
== Žórła ==
* Botanica, Einjährige und mehrjährige Pflanzen, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4469-1, strona 404 {{ref-de}}
* Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 3. zwjazk, ISBN 3-411-12033-9, strona 137 {{ref-de}}
* Spohn, Aichele, Golte-Bechtle, Spohn: Was blüht denn da? Kosmos Naturführer (2008), ISBN 978-3-440-11379-0, strona 298, jako podobna družina ''Gewöhnliche Sonnenblume'' (''Helianthus annuus'') pod hesłom ''Topinambur'', ''Erdbirne'' (''Helianthus tuberosus'') {{ref-de}}
== Wotkazy ==
{{Commonscat|Helianthus annuus}}
{{Commonscat|Sunflowers}}
{{DISPLAYTITLE:słónčnica}}
[[Kategorija:Słónčnica]]
pjepc6brym8wprkp98hxy8uuzklyiq7
Stróža (Malešecy)
0
17707
392726
389131
2026-10-15T11:13:40Z
J budissin
7
392726
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Stróža
|mjeno němske=Wartha
|šěrina=51/16/27
|dołhota=14/35/01
|gmejna=Malešecy
|zagmejnowanje=1950
|zagmejnowane-do=[[Zubornička|Zubornički]]
|přestrjeń=4,04
|wysokosć=144
|póstowe čisło=02694
|předwólba=035932
|wobraz=Haus der 1000 Teiche.jpg
|wopis wobraza=[[Dom tysac hatow]] w Stróži
|mjeno wobydlerja=Stróžan
|adjektiw=Stróžanski
}}
'''Stróža''' ({{wrěči|de}} ''Wartha'') je wjes {{WOBI|Malešecy|Stróža}}<ref>{{WOBDŽ|Malešecy}}</ref> we wuchodźe [[Hornja Łužica|hornjołužiskeho]] [[Wokrjes Budyšin|wokrjesa Budyšin]]. Słuša k [[Malešecy|Malešanskej]] gmejnje a leži 144 metrow nad mórskej hładźinu blisko jězora [[Olba]]. Hač do lěta 1950 běše samostatna gmejna z wjesnym dźělom ''[[Lemišow]]'' (wot 1936). W Stróži namakatej so šulski muzej ''„[[Korla Awgust Kocor]]“'' a „[[Dom tysac hatow]]“, informaciski centrum [[Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|Biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty]].
Susodne wjeski su [[Dubo]] ([[Hamor|Hamorska]] gmejna) we wuchodźe, [[Zubornička]] w juhowuchodźe, Hućina zady hatow w juhozapadźe a Lemišow w zapadźe.
== Stawizny ==
[[Dataja:Stróža – Serbski napis při starej šuli.jpg|mini|left|Něhdyši serbski napis při starej šuli]]
Prěnje historiske naspomnjenje jako ''Wartha'' pochadźa z lěta [[1331]].<ref name="digit">{{HOV|Wartha_(3)|Stróža}}</ref>
=== Wobydlerstwo a rěč ===
W lěće 1884 měješe wjes po [[Arnošt Muka|Mukowej]] statistice 237 wobydlerjow, z nich 225 Serbow (95 %).<ref>{{Černik|61}}</ref> W něhdyšej Stróžanskej šuli při Wjesnej dróze nadeńdźe so dźensa šulski muzej „Korla Awgust Kocor“. Nad zachodom je hišće něhdyši serbski napis „Dajće dźěćatkam ke mni přińć“ spóznać, kotryž bu za čas nacionalsocialistiskeho knjejstwa w lěće 1937 wotstronjeny.
Po ludličenju w lěće 2011 bydlachu we wsy 153 wobydlerjow w přerěznej starobje wot 44,1 lět (Sakska: 46,4).<ref>[https://www.statistik.sachsen.de/download/080_Zensus_2011_Gemeindeteile/GT_14625340.pdf Wuslědki ludličenja 2011 za Malešecy (pdf)]</ref>
Ewangelscy wobydlerjo słušeja do [[Bartska cyrkej|Bartskeje wosady]].
== Wosobiny ==
* [[Korla Awgust Kocor]] (1822–1904) – serbski komponist, dźěłaše jako wučer w Stróži
== Literatura ==
* {{WdH|67|298sl|lema=Wartha/Stróža}}
== Žórła ==
<references/>
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Wartha (Malschwitz)|Stróža}}
* [http://www.schulmuseum-wartha.de/ Webstrona šulskeho muzeja] (němsce/serbsce)
{{Wjesne dźěle Malešec}}
[[Kategorija:Sydlišćo w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Hornjej Łužicy]]
[[Kategorija:Malešecy]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1331]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]]
[[Kategorija:Něhdyša gmejna (Wokrjes Budyšin)]]
[[Kategorija:Rozpušćenje gmejny 1950]]
pdntc1tkrfkqf55lvq08klhygn1iezz
Žandawa
0
20215
392700
296624
2026-10-14T19:16:08Z
J budissin
7
392700
wikitext
text/x-wiki
{{Tutón nastawk|zaběra so z rostlinu. Za městačko w Sakskej, němsce ''Bad Schandau'', hlej [[Žandow]].}}
{{Infokašćik rostlina
|mjeno=Žandawa
|wobraz= Genista pilosa0.jpg
|wopis wobraza=[[Kosmata žandawa]] (''Genista pilosa'')
|wulkosć=250px
|klasa=
|podklasa0=[[Rosidy]]<br />[[Eurosidy I]]
|porjad= (Fabales)
|swójba=[[Łušćinowcy]] (Fabaceae)
|podswójba=[[Mjetelojte kwěty]] (Faboideae)
|ród=Žandawa<ref name="prawopisny">{{prawopisny2005|strona=671}}</ref><ref name="boehmak">{{boehmak|titul=Ginster}}</ref> (Genista)
|wědomostne mjeno=Genista
|slědźer=[[Carl von Linné|L.]]
|lěto=
}}
'''Žandawa'''<ref name="prawopisny" /><ref name="boehmak" /> (''Genista'') je [[ród (biologija)|ród]] ze swójby [[Łušćinowcy|łušćinowcow]] (''Fabaceae'').
== Wopis ==
Družiny su w lěću abo přeco zelene [[kerk]]i. Wjele družinow ma jara redukowane [[łopjeno|łopjena]] na elastiskich [[hałuza]]ch. Žołte [[Kćenje|kćenja]] sylnje wonjeja. Zwjetša maja radšo ćopłe a suche stejnišća.
* [[Ćěmna žandawa]] (''Genista anglica'')
* [[Kałata žandawa]] (''Genista germanica'')
* [[Kosmata žandawa]] (''Genista pilosa'')
* [[Barbjerska žandawa]] (''Genista tinctoria'')
Někotre družiny nětko słušeja k druhim rodam, na př.
* [[Křidleškata žandawa]] (''Chamaespartium sagittale'', [[Takson#Synonymy|syn.]]:''Genista sagittalis'')
== Rozšěrjenje ==
Družiny su w [[Europa|Europje]], regionje [[Srjedźne morjo|Srjedźneho morja]] a zapadnej [[Azija|Azije]] rozšěrjene.
== Nóžki ==
<references/>
== Žórła ==
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, strona 409 {{ref-de}}
* Meyers Taschenlexikon Biologie, In 3 Bänden, 1. zwjazk, ISBN 3-411-12013-4, strona 285 {{ref-de}}
== Wotkazy ==
{{Commons|Genista|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorija:Łušćinowcy]]
g08cngj11xph7kbj2h5vya7061tt0ls
1877
0
21743
392712
372871
2026-10-14T19:45:02Z
J budissin
7
/* We Łužicy */
392712
wikitext
text/x-wiki
{{Lěta}}
{{Lětna protyka|lěto=1877}}
{{Lěto w druhich kalendrach|lěto=1877}}
== Podawki ==
=== We Łužicy ===
* [[25. apryla]]: Na [[Krajnostawski wučerski seminar|Krajnostawskim seminarje]] w [[Budyšin]]je załoži so towarstwo [[Swoboda (towarstwo)|Swoboda]] z předsydu [[Arnošt Rachlowc|Arnoštom Rachlowcom]].
* [[12. awgusta]]: W [[Bukecy|Bukecach]] wotměje so pod nawodom [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] třeća [[Schadźowanka]].
* {{0}}[[2. septembra]]: W [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejnje]] zahra so k prěnjemu razej na wsy serbske dźiwadło.
* [[Mato Kosyk]] wróći so z [[Lipsk]]a do ródneho [[Wjerbno|Wjerbna]].
* [[Jaroměr Hendrich Imiš]] załoži w [[Hodźij]]u [[Serbski homiletiski seminar]].
* poswjećenje železniskeje čary [[Žandow]]–[[Zebnica (město)|Zebnica]]–[[Budyšin]]
=== Druhdźe ===
* {{0}}[[9. meje]]: [[Rumunska]] bu njewotwisna.
== Narodniny ==
* [[29. januara]]: [[Křesćan Černik]] – serbski ratar a ludowy herc († [[1934]])
* [[18. februara]]: [[Pawoł Wićežk]] – serbski ewangelski farar († [[1956]])
* {{0}}[[9. meje]]: [[Mikławš Dórnik]] – serbski farar, spěchowar serbskeho dźiwadła († [[1946]])
* [[28. meje]]: [[Maksimilian Aleksandrowič Wološin|Maksimilian Wološin]] – ruski basnik, přełožowar a moler († [[1932]])
* [[11. septembra]]: [[Jurij Hajna]] – serbski moler a raděrowar († [[1952]])
* [[31. decembra]]: [[Viktor Dyk]] – čěski basnik, dramatikar, publicist a politikar († [[1931]])
== Wumrěće ==
* [[21. februara]]: [[Marja Simonowa]] - serbska chorobna sotra a samaritka (* [[1824]])
* [[3. meje]]: [[Herman Ferdinand Wjela]] - serbski sudniski asesor, spisowaćel a narodny prócowar (* [[1823]])
* [[21. meje]]: [[Handrij Wujanc]] - serbski wučer (* [[1814]])
* [[2. julija]]: [[Handrij Brósk]] - serbski farar a narodny prócowar (* [[1802]])
== Wotkaz ==
{{Commonscat}}
[[Kategorija:1877| ]]
[[Kategorija:Lěto (19. lětstotk)]]
a6p8hinw81ujd2jzezjghisz0zehex1
Wulki Zymnik
0
22451
392690
391656
2026-10-14T13:29:27Z
J budissin
7
392690
wikitext
text/x-wiki
'''Wulki Zymnik''' (němsce '''Großer Winterberg''')<ref>Korla Bohuwěr Šěca: ''Na Čornobohu.'' W: ''Kwětki. Serbska čitanka.'' Maćica Serbska, Budyšin 1921, s. 164</ref> je z wysokosću 556 metrow nad mórskej hładźinu druha najwyša hora [[Sakska Šwica|Sakskeje Šwicy]] na juhu Swobodneho stata [[Sakska|Sakskeje]]. Horni dźěl hory wobsteji ze [[stołpowc|stołpowca]], mjeztym zo je spódk z [[pěskowc|pěskowca]]. Přez južny bok Wulkeho Zymnika běži statna hranica mjez Sakskej a [[Čěska|Čěskej]].
Zymnik namaka so na prawym boku [[Łobjo|Łobja]]; pod horu ležitej wjesce [[Schmilka]] a [[Hřensko]]. Na samej horje namakaš hórski hosćenc a rozhladnu wěžu.
Pomjenowanje pochadźa z wosebitosće, zo wostanje sněh na Zymniku jeho wysokosće dla dlěje ležo hač we wokolinje.
== Wobrazarnja ==
<gallery>
Dataja:Sächsische Schweiz - Schrammsteine.jpg|Wulki Zymnik w pozadku
Dataja:Ansicht Saechsische Schweiz um 1850.jpg|Hórski hosćenc na Zymniku a rozhlad wokoło lěta 1850
Dataja:Großer Winterberg Gasthaus (01).jpg|Hosćenc w lěće 2009
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Großer Winterberg|Wulki Zymnik}}
{{Coordinate |NS=50.89583 |EW=14.25972 |type=landmark |region=DE-SN}}
[[Kategorija:Hora w Sakskej]]
[[Kategorija:Sakska Šwica]]
[[Kategorija:Hora w Europje]]
[[Kategorija:Połobske pěskowčiny]]
[[Kategorija:Wuhladna wěža w Sakskej]]
9ukz203hr3idd8pqcq8p0a4s6beh6p8
Falk Neubert
0
22677
392721
368307
2026-10-15T00:43:28Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
392721
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:2013-12-17 - Falk Neubert - Sächsischer Landtag - 1533.jpg|miniatur|Falk Neubert, 2013]]
'''Falk Neubert''' (* [[27. januara]] [[1974]] w [[Drježdźany|Drježdźanach]]) je něhdyši [[Sakska|sakski]] politikar [[Lěwica|Lěwicy]], kiž bě wot 1999 do 2017 přez krajnu lisćinu woleny zapósłanc [[Sakski krajny sejm|sakskeho krajneho sejma]] a rěčnik swojeje frakcije za medijowu politiku. W lěće 2017 złoži swój mandat.
Wukubłany kuchar a komunikaciski wědomostnik Neubert je nježenjeny, nan jednoho dźěsća a bydli w [[Mittweida|Mittweidźe]].
== Wotkazaj ==
* [https://web.archive.org/web/20130605072921/http://falk.linkeblogs.de/ Oficielna webstrona]
* [http://www.landtag.sachsen.de/de/abgeordnete_fraktionen/sitzordnung/abgeordneter.do/709 Krótka biografija na webstronje krajneho sejma]
{{DEFAULTSORT:Neubert, Falk}}
[[Kategorija:Zapósłanc sakskeho krajneho sejma]]
[[Kategorija:Čłon Lěwicy]]
[[Kategorija:Rodź. 1974]]
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Wosoba (Drježdźany)]]
edkay3i882d3yumaz233y619ntfvzho
Lisćina serbskich wsow 1884/85
0
25840
392711
391476
2026-10-14T19:44:36Z
J budissin
7
link
392711
wikitext
text/x-wiki
Tuta '''lisćina serbskich wsow''' naliči wuslědki [[Arnošt Muka|Arnošta Mukoweje]] ''Statistiki Łužiskich Serbow'', kotruž w lětomaj 1884/85 wozjewi. Podate su serbske wjesne mjena, tehdyši krajny wokrjes, dźensniša gmejna, cyłkowna ličba wobydlerjow, ličba Serbow a Němcow, podźěl Serbow a dalše přispomnjenja wo wsach. Lisćina hodźi so po jednotliwych parametrach awtomatisce zrjadować.
Městna, kotrež so dźensa zwonka oficialneho serbskeho sydlenskeho ruma namakaja, pokazaja so ''kursiwnje''. Na wjeski, [[Lisćina wotbagrowanych wsow we Łužicy|kotrež so mjeztym wotbagrowachu]], skedźbnja so z pomocu křiža w spinkomaj (†).
''Hlej tež: [[Lisćina serbskich wsow 1956]]''
== Lisćina ==
{|class="sortable mw-datatable" style="text-align:right"
|+ Serbske wsy po statistice Arnošta Muki
|- class="hintergrundfarbe5"
!style="text-align:left"| městno !! wokrjes !!style="text-align:left"| gmejna !! wob !! ser !! něm !! ser<br />(%) !! přispomnjenja
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5"
|-
|style="text-align:left"| [[Baćoń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 89 || 88 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bageńc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 303 || 268 || 35 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bambruch]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 265 || 7 || 258 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Banecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 179 || 146 || 33 || 82 || z [[Wutołčicy|Wutołčicami]]
|-
|style="text-align:left"| [[Barbuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 256 || 256 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Barklawa]]'' || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Derbno pola Gubina|Derbno p. Gubina]] || (.) || 15 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bart]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 523 || 425 || 98 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běčicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 116 || 103 || 13 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła (Hornja Łužica)|Běła]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 290 || 189 || 101 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła (Delnja Łužica)|Běła]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 217 || 197 || 20 || 91 || n. Bühlow, do 1937 Byhlow
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Góra]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 850 || 450 || 400 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Hora (Wóspork)|Běła Hora]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 122 || 112 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 1200 || 731 || 469 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běłe Noslicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 132 || 97 || 35 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běłośin]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Běły Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 580 || 530 || 50 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bělecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 159 || 19 || 140 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bělin]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 373 || 25 || 348 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bělno]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Čorna Woda]] || 240 || 15 || 225 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bělšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 226 || 210 || 16 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjedrichecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 134 || 134 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bjedrusk]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 129 || 75 || 54 || 58 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjerwałd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 145 || 138 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bjezdowy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 165 || 162 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błobošojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 215 || 213 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błohašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 98 || 93 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Błócany]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 165 || 128 || 37 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bluń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 488 || 481 || 7 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobolce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 626 || 474 || 152 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobolcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 88 || 83 || 5 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobošojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 424 || 154 || 270 || 36 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bobow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 354 || 346 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bolborcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 145 || 136 || 9 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Boranecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 111 || 105 || 6 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Borow]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 25 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Borštka]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 104 || 81 || 23 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bošecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 246 || 239 || 7 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bozankecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 43 || 43 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bójswecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 78 || 64 || 14 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bónjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 116 || 113 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Budyšin)|Bórk p. Budyšina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 138 || 119 || 19 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórk (Sprjewiny Doł)|Bórk p. Wojerec]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 284 || 284 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkhamor]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 173 || 167 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 4506 || 4106 || 400 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšericy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 36 || 33 || 3 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 244 || 204 || 40 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bóšojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 371 || 321 || 50 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brama]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 169 || 165 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěmjo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 129 || 127 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brětnja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 333 || 321 || 12 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěza (wjes)|Brěza]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 103 || 85 || 18 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brěžki]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 74 || 74 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 75 || 72 || 3 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 134 || 133 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězowka]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || 320 || 315 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězyna]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 226 || 211 || 15 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Dobruša-Huska)|Brězynka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 114 || 99 || 15 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brězynka (Malešecy)|Brězynka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 183 || 176 || 7 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brězyšćo]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 140 || 50 || 90 || 36 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brjašćany]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || (.) || 11 || (.) || (.) || tež ''Rjašćany''
|-
|style="text-align:left"| [[Brjaze]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 110 || 74 || 36 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazki]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 246 || 216 || 30 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Brjazyna (Błóta)|Brjazyna]] || 519 || 510 || 9 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brjazynka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 89 || 89 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brodkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 118 || 89 || 29 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bronjo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 114 || 111 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brunojce]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebule]] (PL) || 378 || 357 || 21 || 94 || dźensa Bronowice w Pólskej
|-
|style="text-align:left"| ''[[Brunow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 366 || 17 || 349 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Brunšwig]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 330 || 100 || 230 || 30 || wot 1872 dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Bucyn]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 10 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budestecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 575 || 432 || 143 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 17509 || 4000 || 13509 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Budyšink]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 239 || 214 || 25 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 530 || 404 || 126 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Malešecy)|Bukojna]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 299 || 279 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Wulke Zdźary)|Bukojna]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 256 || 256 || 0 || 100 || wotbagrowana 1929–32
|-
|style="text-align:left"| [[Bukojna (Zły Komorow)|Bukojna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 294 || 286 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Bukow]] || 560 || 100 || 460 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukow (Grodk)|Bukow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 661 || 635 || 26 || 96 || wotbagrowany 1984/85
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukowc]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 43 || 32 || 11 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowina (Lubochow)|Bukowina]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 218 || 35 || 183 || 16 || 1964 wotbagrowana
|-
|style="text-align:left"| [[Bukowk]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 308 || 308 || 0 || 100 || tež ''Bukojc''; wotbagrowany 1987/88
|-
|style="text-align:left"| ''[[Bukowka]]'' (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 500 || 120 || 380 || 24 || wotbagrowana 1987–91
|-
|style="text-align:left"| [[Carna]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 258 || 50 || 258 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cazow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 185 || 185 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cerkwica]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || (.) || 30 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Cersk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Cersk]] || 632 || 35 || 597 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cokow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 128 || 106 || 22 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cympl]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 97 || 95 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Cyžecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 47 || 44 || 3 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Časecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 57 || 55 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čelchow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 137 || 125 || 12 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čelno]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Běła Woda]] || 216 || 195 || 21 || 90 || wotbagrowane 1979
|-
|style="text-align:left"| [[Černsk]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 215 || 207 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čerwjene Noslicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 221 || 197 || 24 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čěškecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 69 || 3 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čikecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 290 || 145 || 145 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čorna Woda]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Čorna Woda]] || 341 || 50 || 291 || 15 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čorne Noslicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 225 || 206 || 19 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čornecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 46 || 46 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čornjow]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 189 || 167 || 22 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Čornow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 164 || 134 || 130 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Čorny Chołmc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 438 || 424 || 14 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćemjercy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 84 || 83 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćetow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 274 || 168 || 106 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćěchorjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 118 || 102 || 16 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćichońca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 182 || 165 || 17 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ćisk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 332 || 326 || 6 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ćisow (Njedźichow)|Ćisow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 244 || 200 || 44 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dalic]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 126 || 126 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dalicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 80 || 78 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Darin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 89 || 72 || 17 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Daški]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 111 || 108 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dažin]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 480 || 348 || 132 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debiškow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 56 || 50 || 6 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Debricy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 162 || 133 || 29 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debrikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 55 || 50 || 5 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Debsecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 650 || 535 || 115 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delany (wjes)|Delany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 105 || 101 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delni Wujězd]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 460 || 385 || 75 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delni Wunjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 79 || 74 || 5 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 389 || 364 || 25 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Delnja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 276 || 261 || 15 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Delnje Brusy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 408 || 10 || 398 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Demjany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 244 || 90 || 154 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Depsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 633 || 633 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Derbno]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 484 || 50 || 434 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dešank]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 298 || 291 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dešno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 815 || 815 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Długi]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 130 || 128 || 2 || 98 || němsce Dlugy, wot 1937 „Fleißdorf“
|-
|style="text-align:left"| [[Dobranecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 73 || 73 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 153 || 153 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobrošicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 132 || 122 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dobruša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 358 || 260 || 98 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dołha Boršć]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 363 || 302 || 61 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dołha Boršć-wuchod]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 328 || 259 || 69 || 79 || prjedy serbsce Wolšina
|-
|style="text-align:left"| [[Domašojce (Drjowk)|Domašojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 155 || 40 || 115 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drěnow]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 195 || 155 || 40 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drětwja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 263 || 243 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drěwcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 202 || 200 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drěžnica]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 275 || 274 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drječin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 173 || 98 || 75 || 57 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjejce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 530 || 520 || 10 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjenow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjenow]] || 690 || 690 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Drjowk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 1302 || 300 || 1002 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Droby]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 128 || 124 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Drochow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Droždźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 304 || 272 || 32 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Družkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 60 || 52 || 8 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubc]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 1117 || 20 || 1097 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 548 || 513 || 35 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 285 || 262 || 23 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawa (Grodk)|Dubrawa]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 410 || 390 || 20 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawa (Łukojce)|Dubrawa]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 133 || 80 || 53 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrawka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 261 || 239 || 22 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Derbno)|Dubrawka]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Derbno]] || 294 || 25 || 269 || 9 || n. Eichwege, do 1937 Dubraucke
|-
|style="text-align:left"| ''[[Dubrawka (Kopańce)|Dubrawka]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 215 || 211 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dubrjenk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 124 || 124 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dyrbach]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 165 || 161 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźenikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 14 || 14 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźěwin (wjes)|Dźěwin]] || Rózborski || Dźěwin || 302 || 292 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźěžnikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 221 || 194 || 27 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Dźiwoćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 121 || 108 || 13 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Frisof]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 14 || 10 || 4 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Frycowy Gaj]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 458 || 10 || 448 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Garjej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 271 || 256 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gat]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 290 || 260 || 30 || 90 || n. Thamm, dźěl Z. Komorowa
|-
|style="text-align:left"| [[Gižkojce]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || 148 || 129 || 19 || 87 || wotbagrowane 2001
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Baršć)|Glinsk]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 8 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Glinsk (Gołkojce)|Glinsk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 388 || 388 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 462 || 412 || 50 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gogolowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 243 || 233 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołbin]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 292 || 290 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 1445 || 1368 || 77 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gołynk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 375 || 375 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gólašow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 156 || 62 || 94 || 40 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Górjenow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 398 || 383 || 15 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Górki]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 127 || 60 || 67 || 47 || wokoło 1980 přesydlene
|-
|style="text-align:left"| [[Górnej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 263 || 259 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Góry]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Góry]] || 510 || 510 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Gózd]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 141 || 30 || 111 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Gózdź]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 384 || 379 || 5 || 99 || přesydleny 2006
|-
|style="text-align:left"| [[Gózd]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 188 || 60 || 128 || 32 || 1980 zdźěla wotbagrowany
|-
|style="text-align:left"| [[Grodk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 11494 || 375 || 11119 || 3 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Groźišćo (Móst)|Groźišćo]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 241 || 241 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hajnicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 342 || 93 || 247 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hajnk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 321 || 301 || 20 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hamor]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 337 || 237 || 100 || 70 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hamoršć]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 217 || 5 || 212 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Haslow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 71 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 357 || 355 || 2 || 99
|-
|style="text-align:left"| [[Hbjelsk]] (Delni) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 127 || 93 || 34 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hbjelsk]] (Horni) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 472 || 312 || 160 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hermanecy/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 280 || 279 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Herpna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 189 || 20 || 169 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hilbersdorf]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || (.) || 7 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hłupońca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 98 || 52 || 46 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Hłušina]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 240 || 21 || 219 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hlina (wjes)|Hlina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 223 || 202 || 21 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hnašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 323 || 288 || 35 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hněwsecy]] (†) || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 150 || 134 || 16 || 89 || 1972/73 wottorhane
|-
|style="text-align:left"| [[Hodźij]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 574 || 468 || 106 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hogrozna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 20 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hochoza]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Hochoza]] || 1138 || 1038 || 100 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hola (wjes)|Hola]] || Rózborski || || 149 || 149 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Holca (wjes)|Holca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 212 || 162 || 50 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Holešow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 208 || 194 || 14 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hora (Bóšicy)|Hora]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 111 || 109 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hora (Mužakow)|Hora p. Mužakowa]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 698 || 523 || 175 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Horlica]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 66 || 65 || 1 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Horni Wujězd]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 315 || 211 || 104 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Horni Wunjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 97 || 93 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 142 || 124 || 18 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 380 || 330 || 50 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornja Kina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 89 || 71 || 18 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hornje Brusy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 298 || 201 || 97 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hory pola Wojerec|Hory]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 285 || 284 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hórki]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 230 || 226 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóršow]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 150 || 140 || 10 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hózk]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 230 || 230 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 596 || 358 || 238 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hóznja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 560 || 370 || 190 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrańca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 49 || 49 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrodźišćo (Wóspork)|Hrodźišćo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 390 || 338 || 52 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hrubjelčicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 150 || 124 || 26 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hruboćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 102 || 99 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hućina]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 340 || 318 || 22 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hunćericy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 128 || 102 || 26 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Huraz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 121 || 121 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Hus]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 370 || 364 || 6 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Huska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 454 || 254 || 200 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Husoka]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 412 || 411 || 1 || 100 || n. Weissagk, wot 1937 Märkischheide
|-
|style="text-align:left"| [[Huštań]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 134 || 99 || 35 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chanecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 80 || 70 || 10 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chasow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 174 || 168 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chelno]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 272 || 264 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chmjelow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 309 || 309 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 25584 || 4000 || 21584 || 16 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chołm]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 401 || 200 || 201 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chortnica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 139 || 137 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chójnička]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 31 || 31 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chórice]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 178 || 60 || 118 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Chrapow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 84 || 78 || 6 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Chrjebja]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 665 || 465 || 200 || 70 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 538 || 523 || 15 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chusej]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 220 || 150 || 70 || 68 || přesydlena 1995
|-
|style="text-align:left"| [[Chwaćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 376 || 346 || 30 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jabłoń (Kopańce)|Jabłoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 277 || 277 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 793 || 755 || 38 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jama (wjes)|Jama]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 52 || 37 || 15 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jamno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 291 || 262 || 29 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Janecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 69 || 69 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Janšojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Janšojce]] || 792 || 768 || 24 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseń (Grodk)|Jaseń]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 411 || 389 || 22 || 95 || wotbagrowany 1972/73
|-
|style="text-align:left"| [[Jaseńca (Bóšicy)|Jaseńca p. Bóšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 288 || 281 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jaty]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 228 || 100 || 128 || 44 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jawora (wjes)|Jawora]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 108 || 105 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jawornik]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 4 || 4 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jazorki]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 123 || 66 || 57 || 54 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jemjelica]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 370 || 200 || 170 || 54 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jenkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 251 || 243 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jeńšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 77 || 76 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jěrchecy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 76 || 42 || 34 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ješicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 67 || 62 || 5 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jědlica]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 171 || 136 || 35 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jězor (Niska)|Jězor]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 610 || 42 || 568 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jěžow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 284 || 34 || 250 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Jiłocy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 243 || 173 || 70 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jitk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 194 || 192 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Jitro]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 305 || 285 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kałkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Kalawa]] || (.) || 6 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 6812 || 200 || 6612 || 3 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenej (Radwor)|Kamjenej p. Radworja]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 166 || 158 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kamjenej (Rakecy)|Kamjenej p. Rakec]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 174 || 164 || 10 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kamjentna Wólšinka]]'' || Rózborski || || 188 || 100 || 88 || 53 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kanecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 86 || 86 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Karlecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 69 || 50 || 19 || 72 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Karlowa studnja]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 180 || 38 || 142 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kašecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 112 || 68 || 44 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ketlicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 674 || 229 || 445 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kibuš]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 316 || 316 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kij (Krušwica)|Kij]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 602 || 300 || 302 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kinajcht]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 140 || 138 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Klěšnik]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 329 || 318 || 11 || 97 || wotbagrowany 1991/92
|-
|style="text-align:left"| [[Klětno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 440 || 353 || 87 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Klinka]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 376 || 326 || 50 || 87 || wotbagrowana 1981
|-
|style="text-align:left"| [[Klukš]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 409 || 390 || 19 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Knorawa]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 724 || 250 || 474 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kobjelin]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 573 || 373 || 200 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kobjelń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 133 || 125 || 8 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Hodźij)|Koblicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 83 || 77 || 6 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koblicy (Łaz)|Koblicy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 222 || 222 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kočica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 64 || 54 || 10 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koćina]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 196 || 193 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kochanojce]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 461 || 160 || 301 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kokrjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 140 || 136 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kołwaz]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 233 || 210 || 23 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Wulka Dubrawa)|Komorow p. Klukša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 200 || 168 || 32 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Komorow (Rakecy)|Komorow p. Rakec]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 388 || 388 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Kubšicy)|Konjecy p. Kubšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 176 || 159 || 17 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konjecy (Ralbicy-Róžant)|Konjecy p. Ralbic]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 211 || 211 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Konopotna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 360 || 280 || 80 || 78 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopac]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 255 || 255 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kopańce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 204 || 203 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koporcy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 240 || 202 || 38 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kopšin]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 34 || 34 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 250 || 64 || 186 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kórjeń]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 773 || 772 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Korzym]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 600 || 110 || 490 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kosarnja]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 179 || 90 || 89 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Koslow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 97 || 96 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košla]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 177 || 171 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kóšnojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 160 || 106 || 54 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košyna]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 441 || 440 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Košynka]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 247 || 247 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kotecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 318 || 276 || 42 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kozarcy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 79 || 77 || 2 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kósmejce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 184 || 75 || 109 || 41 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kósobuz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 207 || 201 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kósojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 206 || 55 || 151 || 27 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kótłow]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 253 || 243 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózło]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] ||655 || 26 || 629 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kózły (wjes)|Kózły]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 175 || 146 || 29 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Kózle (Kopańce)|Kózle]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 219 || 210 || 9 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 239 || 229 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krěpjecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Halštrow]] || 136 || 38 || 98 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Baršć)|Zakrjow]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 10 || (.) || (.) || tež ''Krje''
|-
|style="text-align:left"| [[Kromola]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jabłońc]] || 154 || 134 || 20 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krušwica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 258 || 222 || 36 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Krynhelecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 106 || 102 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Křidoł]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 145 || 140 || 5 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Křišow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 518 || 368 || 150 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Křiwa Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 128 || 118 || 10 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kśišow-Naseńce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 497 || 457 || 40 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 245 || 228 || 17 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kukow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 345 || 335 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kulow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 2500 || 1250 || 1250 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kulowc (Kulow)|Kulowc]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 203 || 202 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kumšicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 96 || 96 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kupoj]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 285 || 257 || 28 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Kuty]] || Rózborski || || 73 || 73 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łahow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 171 || 142 || 29 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łakoma]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 123 || 123 || 0 || 100 || wotbagrowana 2006
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 467 || 432 || 35 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz (Błośańska Góla)|Łaz]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 20 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łaz (Wětošow)|Łaz p. Wětošowa]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || (.) || 40 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łazk]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 74 || 74 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łoboźice]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 92 || 10 || 82 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łojojc]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 229 || 217 || 12 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łojow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 266 || 246 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łomsk (Radwor)|Łomsk p. Minakała]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 233 || 218 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łomsk (Njeswačidło)|Łomsk p. Njeswačidła]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 72 || 71 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łućo]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 226 || 217 || 9 || 96 || wotbagrowane 1979/80
|-
|style="text-align:left"| [[Łuh (Njeswačidło)|Łuh]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 344 || 303 || 41 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łupjanska Dubrawka]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 79 || 70 || 9 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łupoj]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 143 || 131 || 12 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łusč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 178 || 165 || 13 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Łusk]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 322 || 277 || 43 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuty]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 470 || 468 || 2 || 100 || dźensa Budyski wokrjes
|-
|style="text-align:left"| ''[[Łuwoćicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 250 || 69 || 181 || 28 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lask]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 105 || 35 || 70 || 33 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ledźborecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 95 || 35 || 60 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lědy]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 266 || 196 || 70 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Bukecy)|Lejno p. Bukec]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 139 || 106 || 33 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Pančicy-Kukow)|Lejno p. Pančic]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 106 || 95 || 11 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lejno (Halštrowska Hola)|Lejno p. Wojerec]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 395 || 388 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lemišow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 111 || 108 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lešawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 55 || 53 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěsk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 248 || 200 || 48 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěska (Delnja Łužica)|Lěska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 254 || 244 || 10 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lěska (Wóslink)|Lěska p. Wóslinka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 242 || 222 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěskej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 77 || 66 || 11 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěšće]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 491 || 441 || 50 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lětoń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 92 || 88 || 4 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lěźiny]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 133 || 83 || 50 || 62 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Libanojce]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 348 || 318 || 30 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Liboń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 21 || 21 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lichań]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 214 || 207 || 7 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Limbark]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 300 || 292 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lindow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 90 || 31 || 59 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipič]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 219 || 206 || 13 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipiny]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 235 || 231 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lipje]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 306 || 244 || 62 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lipoj]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 300 || 200 || 100 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Liškow]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 521 || 511 || 10 || 98 || wotbagrowany 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Liškowk]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 195 || 195 || 0 || 100 || wotbagrowany 1986/87
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubhozdź]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 99 || 92 || 7 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubij]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 6651 || 300 || 6351 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubjenc]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 49 || 43 || 6 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubń]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 415 || 10 || 405 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || 3805 || 150 || 3655 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubochow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 104 || 99 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubochow (Delnja Łužica)|Lubochow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 159 || 50 || 109 || 31 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lubošc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 257 || 172 || 85 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Lubuš (Łuty)|Lubuš]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łuty]] || 386 || 378 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Luchow]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 105 || 75 || 30 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Luizyny Wótpócynk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Picnjo]] || 123 || 63 || 60 || 51 || dźensa dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Lutobč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 109 || 100 || 9 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutoboŕ]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 602 || 150 || 452 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutol|Lutol-Wintorp]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 502 || 375 || 127 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Lutyjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 112 || 103 || 9 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 135 || 115 || 20 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Dubrawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 42 || 42 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Huska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 87 || 62 || 25 || 71 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mała Praha]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 37 || 37 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Dobrynje]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 377 || 370 || 7 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Libice]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 110 || 30 || 80 || 27 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Małe Radměrcy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 194 || 20 || 174 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Małksa (wjes)|Małksa]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 151 || 12 || 139 || 8 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Małsecy]] (†) || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 136 || 109 || 27 || 80 || wottorhane 1972/73
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Kólsk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 259 || 175 || 84 || 68 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mały Wjelkow]]-kolonija || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 500 || 100 || 400 || 20 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mały Wjelkow]]-wjes || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 105 || 96 || 9 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mały Wosyk]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 63 || 47 || 16 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Malećicy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 373 || 188 || 185 || 50 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Malešecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 582 || 554 || 28 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Maliń]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 407 || 100 || 307 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Manjow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 139 || 132 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Marijina Hwězda]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 173 || 68 || 105 || 39 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Matyjojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 256 || 256 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Měrkow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 146 || 137 || 9 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Michałki]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 99 || 99 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mikow]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mikow]] || 432 || 352 || 80 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Miłkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 154 || 133 || 21 || 86
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 170 || 162 || 8 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Miłoraz]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 473 || 471 || 2 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Minakał]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 436 || 389 || 47 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Měrjow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 410 || 1 || 409 || 0 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mjedźojz]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 146 || 119 || 27 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mješicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 267 || 250 || 17 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mnišonc]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hornja Hórka]] || 199 || 167 || 32 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mochow]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 294 || 30 || 264 || 10 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mochowc]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 140 || 133 || 7 || 95 || wotbagrowany 1993
|-
|style="text-align:left"| [[Mokra]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 107 || 102 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mortkow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 166 || 166 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Módłej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 565 || 465 || 100 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 632 || 624 || 8 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Mučnica (Lubij)|Mučnica]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 88 || 16 || 72 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mučow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 162 || 162 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mułkecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 282 || 278 || 4 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Murjow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 337 || 21 || 316 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mužakow]] (město) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 3000 || 403 || 2597 || 13 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Mužakow]] (nowe město) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Mužakow]] || 105 || 15 || 90 || 14 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Myšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 96 || 94 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Myšyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Bórkowy]] || 393 || 388 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nadźanecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 100 || 79 || 21 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Narć]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 296 || 296 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Naseńce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 107 || 101 || 6 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Něćin]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 125 || 104 || 21 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Němcy (wjes)|Němcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 307 || 288 || 19 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Němješk]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 320 || 210 || 110 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Němske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 310 || 185 || 125 || 60 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Niža Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 68 || 66 || 2 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njabožkojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 359 || 359 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njagluz]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || (.) || 50 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njamorojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 152 || 100 || 52 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 271 || 256 || 15 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njedźichow]]'' || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Njedźichow]] || 270 || 150 || 120 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njechań]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 93 || 83 || 10 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njechorń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 190 || 187 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njeradecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 71 || 67 || 4 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 531 || 441 || 90 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Njezdašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 201 || 181 || 20 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Njeznarowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 166 || 141 || 25 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nosaćicy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 107 || 70 || 37 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nosydłojce]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 40 || (.) || (.) || wot 1940 dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Łuka]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 251 || 250 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Nowa Niwa]] || 1047 || 200 || 847 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nowa Smělna]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 124 || 5 || 119 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjas (Gatojce)|Nowa Wjas]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gatojce]] || 285 || 283 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Nowa Wjes (Dobruša-Huska)|Nowa Wjes]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 354 || 125 || 229 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Kulow)|Nowa Wjes]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 92 || 84 || 8 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes|Nowa Wjes]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Chrjebja-Nowa Wjes]] || 223 || 214 || 9 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Njeswačidło)|Nowa Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 175 || 139 || 36 || 79 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Rakecy)|Nowa Wjes]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 92 || 90 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes (Sprjewiny Doł)|Nowa Wjes]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 230 || 222 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjes/Sprjewja]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 182 || 172 || 10 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowa Wjeska (Malešecy)|Nowa Wjeska]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 63 || 59 || 4 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Błohašecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 27 || 27 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Demjany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 56 || 10 || 46 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Městačko]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 40 || 32 || 8 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowe Město/Sprjewja]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 230 || 230 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowoslicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 125 || 125 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Dwór]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 90 || 73 || 17 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nowy Lubolń]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 91 || 5 || 86 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nuknica]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 90 || 90 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Nydej (Łaz)|Nydej]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 115 || 114 || 1 || 99 || wotbagrowana 1952/53
|-
|style="text-align:left"| [[Pakosnica]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 48 || 43 || 5 || 90 || wotbagrowana 1984/85
|-
|style="text-align:left"| ''[[Palow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 213 || 40 || 173 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow|Pančicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 163 || 133 || 30 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Panecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 125 || 92 || 33 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Paprotna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 53 || 51 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Parcow]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 535 || 522 || 13 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pěskecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 197 || 187 || 10 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Picnjo]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Picnjo]] || 4144 || 850 || 3294 || 21 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Plusnikecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 244 || 233 || 11 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Počaplicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 114 || 100 || 14 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Połpica]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 243 || 238 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pomorcy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 177 || 145 || 32 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Popojce (Gołkojce)|Popojce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Gołkojce]] || 514 || 502 || 12 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Poršicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 498 || 473 || 25 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pozdecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 72 || 72 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Praskow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 65 || 60 || 5 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prašyjca]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 131 || 127 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prawoćicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Chrósćicy]] || 62 || 62 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prěčecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 131 || 117 || 14 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Pricyn]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Stara Darbnja]] || (.) || 30 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Prochnow]]'' || Zhorjelski ||style="text-align:left"| [[Vierkirchen]] || 303 || 4 || 299 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prožym]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || 420 || 405 || 15 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Přišecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 52 || 46 || 6 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Přiwćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 272 || 254 || 18 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Prjawoz]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 419 || 418 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Psowe Górki]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 31 || 20 || 11 || 65 || přesydlene 1995
|-
|style="text-align:left"| [[Psowje]] || Budyski || || 280 || 251 || 29 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pšyne]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 351 || 30 || 321 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Pśiłuk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 396 || 396 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ptačecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 432 || 432 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Publik]] (†) || Rózborski || || 60 || 60 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rabocy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 50 || 46 || 4 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rachlow pod Čornobohom|Rachlow p. Čornobohom]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 225 || 219 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rachlow (Kulow)|Rachlow p. Kulowa]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 147 || 147 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radojz]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 168 || 163 || 5 || 97 || wotbagrowany 1986
|-
|style="text-align:left"| [[Radowašojce]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 173 || 116 || 57 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radowiza]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Móst (gmejna)|Móst]] || 121 || 121 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radska]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 249 || 245 || 4 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Radšow]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 510 || 389 || 121 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radšowk]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 102 || 85 || 17 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Raduš]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 869 || 854 || 15 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radušc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 145 || 98 || 47 || 68 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Radwor]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 571 || 548 || 23 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rajc]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 353 || 175 || 178 || 50 || wotbagrowany 1977/78
|-
|style="text-align:left"| [[Rakecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 1119 || 969 || 150 || 87 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rakojdy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 294 || 282 || 12 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rakow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 132 || 85 || 47 || 64 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ralbicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 260 || 259 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rań]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 290 || 220 || 70 || 76 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rańk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 324 || 120 || 204 || 37 || 1925 z Ranjom so zjednoćił
|-
|style="text-align:left"| [[Rašow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 236 || 191 || 45 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rašyn]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowa Jazorina]] || 159 || 40 || 119 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Ratarjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 87 || 79 || 8 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 1047 || 14 || 1033 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rěpišćo]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 416 || 200 || 216 || 48 || wotbagrowane 1986
|-
|style="text-align:left"| [[Rězaki]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Běła Góra-Bělin]] || 69 || 39 || 30 || 59 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rjasnik]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 15 || (.) || (.) || n. Groß Briesnigk, dźensa Briesnig
|-
|style="text-align:left"| [[Rodecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 226 || 195 || 31 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rogeńc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 610 || 405 || 205 || 66 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rogow (Janšojce)|Rogow]] (†) || Gubinski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 606 || 593 || 13 || 98 || 2003 wotbagrowany
|-
|style="text-align:left"| [[Rogozno (Choćebuz)|Rogozno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 316 || 316 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rogozno (Kopańce)|Rogozno]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 261 || 261 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Roholń]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 89 || 86 || 3 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rowna]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 732 || 125 || 607 || 17 || wotbagrowana 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Rowno]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 380 || 380 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Rozwodecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Šěrachow-Korzym]] || 386 || 281 || 105 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Róžant]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 148 || 147 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Róžany]]'' || Lubijski || || 248 || 23 || 225 || 9 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rubyn]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 240 || 240 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rudej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 152 || 152 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Ruśi]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Feliksowy Jazor]] || 383 || 363 || 20 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Rychwałd]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 625 || 505 || 120 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Salow]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 129 || 129 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sćijecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 96 || 70 || 26 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sedlišćo]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 563 || 538 || 25 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Serbske Kundraćicy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 203 || 22 || 181 || 11 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Serbske Pawlecy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 213 || 31 || 182 || 15 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Serbske Pazlicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 179 || 174 || 5 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sernjany]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 160 || 160 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skanecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 120 || 115 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skarbišecy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 236 || 209 || 27 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Skaskow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 233 || 191 || 42 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Skjarbošc]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 441 || 367 || 74 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słomjeń]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 1658 || 958 || 700 || 58 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słona Boršć]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 213 || 180 || 33 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Słónkecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 110 || 95 || 15 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Slepo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Slepo]] || 615 || 595 || 20 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smaržow]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 86 || 40 || 46 || 47 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Smělna]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 923 || 35 || 888 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smječkecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 209 || 203 || 6 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smjerdźaca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 108 || 108 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Smogorjow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 707 || 701 || 6 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Smogorjow (Rań)|Smogorjow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 221 || 150 || 71 || 68 || n. Schmogro, wot 1946 Großräschen-Ost
|-
|style="text-align:left"| [[Smochćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 135 || 119 || 16 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Sobołsk]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Rychbach]] || 260 || 18 || 242 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sokolca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 89 || 80 || 9 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sowje]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 300 || 15 || 285 || 5 || wotbagrowane 1971
|-
|style="text-align:left"| [[Sowrjecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 128 || 113 || 15 || 88 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spale]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 374 || 374 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spaleno]] (†) || Rózborski || || 110 || 100 || 10 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Splósk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 172 || 137 || 35 || 80 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Sprjojcy]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Kwětanecy při jězoru|Kwětanecy]] || 412 || 30 || 382 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjowje]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 128 || 128 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Spytecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 305 || 277 || 28 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stachow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 303 || 125 || 178 || 41 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stanojšćo]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 196 || 3 || 193 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stara Cyhelnica]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 58 || 58 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stara Darbnja]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Stara Darbnja]] || (.) || 50 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stara Niwa]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 556 || 200 || 356 || 36 || hač do lěta 2008 w sydl. rumje
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stary Lubij]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 725 || 99 || 626 || 14 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stary Lubolń]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 138 || 126 || 12 || 91 || wotbagrowany 1993–95
|-
|style="text-align:left"| [[Strjažow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Dešno-Strjažow]] || 416 || 415 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Strobice]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1126 || 1123 || 3 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróžišćo]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 23 || 23 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Malešecy)|Stróža]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 237 || 225 || 12 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Stróža (Rakecy)|Stróža]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 306 || 301 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Stwěšin]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 38 || 32 || 6 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Suchy Gózd]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 297 || 150 || 147 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sulšecy (Hodźij)|Sulšecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 120 || 116 || 4 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sulšecy (Kulow)|Sulšecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Kulow]] || 205 || 200 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Supow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 27 || 14 || 13 || 52 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Swinjarnja]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 130 || 128 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Swóńca]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Swóńca]] || 630 || 24 || 606 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Syjk]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 384 || 379 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 179 || 100 || 79 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šćeńca]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 281 || 278 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Šejkow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 575 || 100 || 475 || 17 || n. Zschipkau, wot 1937 Schipkau
|-
|style="text-align:left"| [[Šejnejda]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 180 || 178 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šekecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 57 || 57 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šenki]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 182 || 12 || 170 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šepšecy]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 122 || 122 || 0 || 100 || wotbagrowane 1981
|-
|style="text-align:left"| [[Šešow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 285 || 267 || 18 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šiboj]] (†) || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 64 || 64 || 0 || 100 || wotbagrowany 1986/87
|-
|style="text-align:left"| [[Škodow]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 142 || 142 || 0 || 100 || wotbagrowany 1964
|-
|style="text-align:left"| [[Škódow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 324 || 324 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šlichow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 250 || 230 || 20 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Špikały]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 161 || 148 || 13 || 92 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Špitl]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 295 || 51 || 244 || 17 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Sprjejcy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Sprjewiny Doł]] || 329 || 325 || 4 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Štyri Duby]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Rěčicy]] || 125 || 120 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Šumborn]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Biskopicy]] || 490 || 12 || 478 || 2 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Šunow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Ralbicy-Róžant]] || 247 || 237 || 10 || 96 || z [[Bušenka|Bušenku]]
|-
|style="text-align:left"| ''[[Śisej]]'' || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Cersk]] || 257 || 30 || 227 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tarnojsk]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 307 || 200 || 107 || 65 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Terpje]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 545 || 525 || 20 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Torońca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 38 || 36 || 2 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tradow]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 96 || 96 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tranje]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 165 || 165 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebejce]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Łukojce]] || 365 || 360 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebin]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Trjebin]] || 385 || 375 || 10 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trjebjeńca]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 186 || 177 || 9 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Trjechow]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Smělna-Póckowy]] || 284 || 10 || 274 || 4 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trupin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Rakecy]] || 142 || 142 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Trušecy]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 137 || 113 || 24 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Třělany]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 93 || 78 || 15 || 84 || dźensa k Wuchodnemu předměstu
|-
|style="text-align:left"| [[Tři Žony]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 105 || 105 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Grodk)|Tšadow]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 373 || 350 || 23 || 94 || wotbagrowany 1983/84
|-
|style="text-align:left"| [[Tšadow (Wětošow)|Tšadow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 414 || 400 || 14 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Tšawnica]] (†) || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 250 || 230 || 20 || 92 || wotbagrowana 1983/84
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tśěšojce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Tśěšojce-Žymjerojce]] || 548 || 50 || 498 || 9 || z Małymi Tśěšojcami
|-
|style="text-align:left"| [[Tšuckojce]] (†) || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 97 || 86 || 11 || 89 || wotbagrowane 1988
|-
|style="text-align:left"| [[Tšupc]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Tšupc]] || 1277 || 150 || 1127 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tućicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 394 || 21 || 373 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Tumicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 196 || 49 || 147 || 25 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turjej]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turjej]] || 825 || 805 || 20 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turjo]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 156 || 153 || 3 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Turnow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Turnow-Pśiłuk]] || 836 || 828 || 8 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wadecy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 130 || 116 || 14 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Walowy]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 154 || 112 || 42 || 73 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Warnoćicy (Dobruša-Huska)|Warnoćicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Dobruša-Huska]] || 289 || 176 || 113 || 61 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wawicy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 122 || 121 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow p. Kumwałda]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kumwałd]] || 172 || 45 || 127 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wbohow (Njeswačidło)|Wbohow p. Njeswačidła]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 142 || 135 || 7 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wěteńca]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Njebjelčicy]] || 74 || 73 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětošow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 2466 || 450 || 2016 || 18 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětošowski hród]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 164 || 1 || 163 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wětrow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bóšicy]] || 93 || 91 || 2 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wichowy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 175 || 159 || 16 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wiki (wjes)|Wiki]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Nowe Wiki]] || 399 || 100 || 299 || 25 || n. Petershain, dźensa Neupetershain-Nord
|-
|style="text-align:left"| [[Wintorp]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 150 || 100 || 50 || 67 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Grodk)|Wjaska]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 401 || 401 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Wětošow)|Wjaska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 169 || 90 || 79 || 53 || n. Schönebegk, s. tež Wóškalawa
|-
|style="text-align:left"| [[Wjaska (Zły Komorow)|Wjaska]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 452 || 402 || 50 || 89 || dźensa dźěl města
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Wjelcej]] || 242 || 242 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelećin]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 2025 || 651 || 1374 || 32 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelike Bóžemysle]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || (.) || 5 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjelike Dobrynje]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 526 || 518 || 8 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelike Libice]]'' || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Gójacki jazor (gmejna)|Gójacki jazor]] || 177 || 40 || 137 || 23 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Kólsk]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Dolina Nysy a Małksy]] || 639 || 215 || 424 || 34 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeliki Wóseńk]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 546 || 541 || 5 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjelkowy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 162 || 42 || 120 || 26 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Wjerbno]] || 1703 || 1687 || 16 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjertko]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 156 || 2 || 154 || 1 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wjesel]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Radwor]] || 167 || 142 || 25 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wjeska]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wjeska]] (PL) || 383 || 380 || 3 || 99 || dźensa Łęknica w Pólskej
|-
|style="text-align:left"| [[Wochozy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 392 || 390 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 3414 || 1189 || 2225 || 35 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wołobuz]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 208 || 77 || 131 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wolešnica (Lubij)|Wolešnica p. Lubija]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 348 || 193 || 155 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wolešnica (Hamor)|Wolešnica p. Niskeje]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 140 || 135 || 5 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wopaleń]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 154 || 30 || 124 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Worcyn (Wóspork)|Worcyn]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 242 || 216 || 26 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Worklecy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 539 || 522 || 17 || 97 || z [[Nowa Wjeska (Worklecy)|Nowej Wjesku]]
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wostašecy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 108 || 96 || 12 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wotrow]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 258 || 258 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wownjow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 112 || 100 || 12 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wólšynka]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 80 || 67 || 13 || 84 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wórlica]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Šejkow]] || 354 || 254 || 100 || 72 || n. Hörlitz, 1974–90 Senftenberg-West
|-
|style="text-align:left"| [[Wóseńck]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 196 || 146 || 50 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wósliča Hora]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 124 || 117 || 7 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wóslink]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 449 || 253 || 196 || 56 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wóspork]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 1242 || 300 || 942 || 24 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wóškalawa]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 264 || 200 || 64 || 76 || wotbagrowana 1987
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wóškow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || 193 || 36 || 157 || 19 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wótšow]]'' || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Rań]] || (.) || 55 || (.) || (.) || n. Dobristroh, wot 1937 „Freienhufen“
|-
|style="text-align:left"| [[Wótšowc]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Lubnjow]] || (.) || 3 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wózwjerch]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Stara Niwa-Wózwjerch]] || 372 || 189 || 183 || 51 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wučkecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 56 || 52 || 4 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wudwor (Worklecy)|Wudwor p. Worklec]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Worklecy]] || 139 || 139 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wuhelc]]'' || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Niska]] || 598 || 32 || 566 || 5 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wujer]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Lubij]] || 237 || 71 || 166 || 30 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wujězd]]'' || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 281 || 261 || 20 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuježk (Bukecy)|Wuježk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 237 || 205 || 32 || 86 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuježk (Wóspork)|Wuježk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 71 || 64 || 7 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wukecy]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Kamjenc]] || 186 || 16 || 170 || 8 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wukrančicy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wysoka Dubrawa]] || 625 || 530 || 95 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 227 || 185 || 42 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulka Nydej]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Wojerecy]] || 258 || 255 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulke Ždźary]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 519 || 510 || 9 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wulki Wjelkow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 204 || 165 || 39 || 81 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wulki Wosyk]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Porchow]] || 222 || 182 || 40 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wunšow]] (†) || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 131 || 116 || 15 || 89 || wotbagrowany 1985/86
|-
|style="text-align:left"| [[Wuricy]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 77 || 69 || 8 || 90 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wuskidź]] || 755 || 739 || 16 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wusoka (Baršć)|Wusoka]] (†) || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Baršć]] || 632 || 500 || 132 || 79 || wotbagrowana 1985
|-
|style="text-align:left"| [[Wylemojcy]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Hamor]] || 55 || 53 || 2 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wysoka (Kubšicy)|Wysoka p. Kubšic]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 42 || 39 || 3 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Wysoka (Łaz)|Wysoka p. Łaza]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 154 || 153 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Wysoka (Wóslink)|Wysoka p. Wóslinka]]'' || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Wóslink]] || 274 || 228 || 46 || 83 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zabrod]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 306 || 301 || 5 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zagor]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Krušwica]] || 523 || 510 || 13 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zahor]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budestecy]] || 145 || 112 || 33 || 77 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zajdow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 93 || 88 || 5 || 95 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakaznja]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Smogorjow-Prjawoz]] || 71 || 71 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjejc]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 191 || 180 || 11 || 94 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Błośańska Góla)|Zakrjow]] || Lubinski ||style="text-align:left"| [[Błośańska Góla]] || (.) || 10 || (.) || (.) ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zakrjow (Grodk)|Zakrjow]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 203 || 202 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Załhow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 87 || 86 || 1 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zarěč]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Njeswačidło]] || 122 || 111 || 11 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zasrjew]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 154 || 154 || 0 || 100 || wotbagrowany 1972
|-
|style="text-align:left"| [[Zaspy]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 364 || 364 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zdźar (Wulka Dubrawa)|Zdźar p. Klukša]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 162 || 160 || 2 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar p. Wjelećina]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wjelećin]] || 40 || 30 || 10 || 75 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zdźěr]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 244 || 241 || 3 || 99 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zejicy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 63 || 63 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zelezna]] || Grodkowski ||style="text-align:left"| [[Grodk]] || 338 || 338 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Zemicy]]'' || Budyski ||style="text-align:left"| [[Zemicy-Tumicy]] || 499 || 35 || 464 || 7 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zemichow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 127 || 118 || 9 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Złyčin]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Łaz]] || 276 || 268 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 2608 || 310 || 2298 || 12 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zrěšin]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Kubšicy]] || 49 || 48 || 1 || 98 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornica]] || Rózborski ||style="text-align:left"| [[Wulka Dubrawa]] || 181 || 149 || 32 || 82 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zubornička]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Malešecy]] || 238 || 212 || 26 || 89 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Zušow]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Wětošow]] || 187 || 179 || 8 || 96 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žandow (Choćebuz)|Žandow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 3195 || 200 || 2995 || 6 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Žargoń]]'' || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Kopańce]] || 512 || 477 || 35 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žarki]] || Lubijski ||style="text-align:left"| [[Wóspork]] || 217 || 201 || 16 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žarnow]] (†) || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Zły Komorow]] || 439 || 409 || 30 || 93 || n. Wendisch-Sorno, wot 1937 Sorno
|-
|style="text-align:left"| [[Žičeń]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 236 || 201 || 35 || 85 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žičenk]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Hodźij]] || 104 || 61 || 43 || 59 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Židow]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Budyšin]] || 2662 || 1976 || 686 || 74 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Židźino]] || Wojerowski ||style="text-align:left"| [[Halštrowska Hola]] || 408 || 407 || 1 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žornosyki]] || Budyski ||style="text-align:left"| [[Bukecy]] || 122 || 114 || 8 || 93 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žuricy]] || Kamjenski ||style="text-align:left"| [[Pančicy-Kukow]] || 157 || 86 || 71 || 55 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žylow]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 1095 || 1095 || 0 || 100 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Žylowk]] || Choćebuski ||style="text-align:left"| [[Choćebuz]] || 308 || 300 || 8 || 97 ||
|-
|style="text-align:left"| ''[[Žymjerojce]]'' || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Tśěšojce-Žymjerojce]] || 203 || 75 || 128 || 37 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Źěwink]] || Žarowski ||style="text-align:left"| [[Jemjelica-Źěwink]] || 167 || 152 || 15 || 91 ||
|-
|style="text-align:left"| [[Źiwize]] || Kalawski ||style="text-align:left"| [[Drjowk]] || 225 || 150 || 75 || 67 ||
|}
{{-}}
== Žórło ==
* Ernst Tschernik [Arnošt Černik]: ''Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung.'' Akademie-Verlag, Berlin 1954.
== Wotkaz ==
* [https://web.archive.org/web/20190419100524/http://access.bl.uk/item/pdf/lsidyv369d0461 Arnošt Muka: ''Statistika Łužiskich Serbow.''] – Digitalizat na webstronach British Library
[[Kategorija:Lisćina]]
[[Kategorija:Sydlišćo we Łužicy| ]]
[[Kategorija:Stawizny Serbow| ]]
[[Kategorija:1884]]
swsevwxe0sd2i58sqfjz3famzpn1dzx
Jelnja
0
27245
392722
320722
2026-10-15T01:10:00Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
392722
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město RU
|mjeno ruske= Ельня
|mjeno serbske=Jelnja
|čisło=66219501
|ISO=RU-SMO
|wopon= Герб города Ельни, Смоленской области- 2014-06-09 23-42.jpg
|chorhoj= Flag of Elnya (Smolensk oblast).png
|šěrina=54/34/00/N
|dołhota=33/10/00/E
|wysokosć=225
|přestrjeń=15
|póstowe čisło= 216330
|předwólba= +7 48146
|webstrona=
}}
[[Dataja:Ilyinskaya church in Yelnya 2.jpg|thumb|left]]
'''Jelnja''' ({{wrěči|ru|Ельня}}) je město w [[Ruska|Ruskej federaciji]]. Leži w [[Europa|europskim]] dźělu Ruskeje w oblasći [[Oblasć Smolensk|Smolensk]] . Ma něhdźe 9 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1150 załožiło a ma wot lěta 1776 měšćanske prawa.
== Literatura ==
* [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Ельня Ельня]// [[Encyklopedija Brockhausa a Efrona|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
== Žórło ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Yelnya|Jelnja}}
* [https://web.archive.org/web/20220331085237/https://elnya-admin.admin-smolensk.ru/ Oficielne webstrony]
d4jq6bbalo21amejg12ae015n9lvu57
Wikipedija:Nowe zapisy
4
27476
392713
392503
2026-10-14T19:46:08Z
J budissin
7
392713
wikitext
text/x-wiki
<!--
Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłych 6 měsacow zapodać!
--><onlyinclude>
<small>14.10.:</small> [[Lilijowc]]
<small>13.09.:</small> [[Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory]] – [[Paproćizny]]
<small>24.08.:</small> [[Ḿ]] – [[Ṕ]]
<small>23.08.:</small> [[Numerus]] – [[dual]]
<small>22.08.:</small> [[Sokoł]]
<small>16.08.:</small> [[Brězowske hrodźišćo]] – [[Łužiski had]]
<small>15.08.:</small> [[Stołpinski hamt]]
<small>12.08.:</small> [[Horjanski jězor]]
<small>08.07.:</small> [[Póckowy]]
<small>07.07.:</small> [[Arnošt Bart (1903)]]
<small>06.07.:</small> [[Słanknowski wuběžk]] – [[Jitrovník]]
<small>27.06.:</small> [[Dobroščanka]]
<small>24.06.:</small> [[Šwobičanska woda]]
<small>21.06.:</small> [[Slavenka Drakulić]]
<small>11.06.:</small> [[Theresa Jacobsowa]]
<small>06.06.:</small> [[Shakira]]
<small>05.06.:</small> [[Dacit]]
<small>26.05.:</small> [[Křesćan Bart]]
<small>05.05.:</small> [[Serbska narodna drasta]]
<small>03.05.:</small> [[Syenit]] – [[Čorny lěs]]
<small>20.03.:</small> [[Jan Hajnca]]
<small>13.03.:</small> [[Diakon]] – [[Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo]]
<small>16.02.:</small> [[Manfred Laduš]]
</onlyinclude>
<small>09.01.:</small> [[Usedom]]
<small>05.01.:</small> [[Kamjentna Wólšinka]]
<small>04.01.:</small> [[Hóznica]] – [[Hana Rězakec]] – [[Hana]]
<small>23.12.:</small> [[Patoržica]]
<small>22.12.:</small> [[Chris Rea]]
<small>21.12.:</small> [[Čertowa klětka]]
<small>07.12.:</small> [[Seminarska hasa]]
<small>06.12.:</small> [[Měrćin Kaltšmit]]
<small>02.12.:</small> [[Pětš Šurman]]
<small>30.11.:</small> [[Wusoki Bukow]]
<small>29.11.:</small> [[Jan Hus]]
<small>24.11.:</small> [[Serbske wolerske zjednoćenstwo]]
<small>15.11.:</small> [[Bohuměr Leska]]
<small>10.11.:</small> [[Łužiske železniske towarstwo]]
<small>9.11.:</small> [[Erwin Hanuš]] – [[Flyns]] – [[Dunning-Krugerowy efekt]]
<small>8.11.:</small> [[Basketball]]
<small>28.10.:</small> [[Deklinacija]]
<small>27.10.:</small> [[Prepozicija]] – [[Instrumental]] – [[Konjunktiw]]
<small>24.10.:</small> [[Darinska hora]]
<small>15.10.:</small> [[Nacionalsocialistiska němska dźěłaćerska strona]] – [[Ernst Wjezar]]
<small>12.10.:</small> [[Póstowe naměsto]] – [[Hendrich Głowan]] – [[Huštań]]
<small>26.9.:</small> [[Wuchodoněmska železnica]]
<small>21.9.:</small> [[Severní]]
<small>14.9.:</small> [[Strach]]
<small>1.9.:</small> [[Zoran Milanović]]
<small>7.8.:</small> [[Karol Nawrocki]]
<small>3.8.:</small> [[Keir Starmer]]
<small>1.8.:</small> [[Marija Měrćinowa]]
<small>28.7.:</small> [[Hora]]
<small>26.7.:</small> [[Zornowc]]
<small>24.7.:</small> [[Ozzy Osbourne]]
<small>22.7.:</small> [[Braniborske markhrabinstwo]]
<small>12.7.:</small> [[Steinhudske morjo]] – [[Zwěrinski jězor]]
<small>11.7.:</small> [[Borneo]]
<small>9.7.:</small> [[Friedrich Merz]]
<small>27.6.:</small> [[Albert Hofmann]]
<small>9.6.:</small> [[Ruski nadpad na Ukrainu]]
<small>4.2.:</small> [[Měrćin Kral]]
<small>3.2.:</small> [[Konrad Zenda]]
<small>30.12.:</small> [[Michał Pětranc]]
<small>22.12.:</small> [[Jama (Wóspork)]] – [[Oberhausen]]
<small>15.12.:</small> [[Krefeld]]
<small>29.11.:</small> [[Lubjenc (hora)]]
<small>28.11.:</small> [[Dźingis Chan]]
<small>13.11.:</small> [[Pazorki]]
<small>8.11.:</small> [[Zwjazk Sahry Wagenknecht]]
<small>29.10.:</small> [[Vietnamšćina]]
<small>25.10.:</small> [[Hańža Winarjec-Orsesowa]]
<small>11.10.:</small> [[Tanečnice]]
<small>3.10.:</small> [[Brěznica]]
<small>4.9.:</small> [[Matthias Theodor Vogt]] – [[Sabine Asmus]] – [[Beat Siebenhaar]]
<small>15.1.:</small> [[Pawoł Šołta (1934)]]
<small>1.1.:</small> [[Sydlišćo měšćanskeho typa]]
<small>27.12.:</small> [[Jurij Łušćanski]]
<small>9.12.:</small> [[Judith Kubicec]]
<small>14.10.:</small> [[Angela Stachowa]]
<small>27.7.:</small> [[Jindřich Vacek]]
<small>23.7.:</small> [[Kompjuterowa tastatura]]
<small>4.4.:</small> [[Długi]]
<small>2.4.:</small> [[Kosowiki]]
<small>1.4.:</small> [[Čěski móst]] – [[Petra Čagalj Sejdi]]
<small>30.3.:</small> [[Chěža ze stołom]] – [[Nowe Demjany]] – [[Nowe Družkecy]]
<small>11.3.:</small> [[Petr Pavel]]
<small>26.2.:</small> [[Němsko-francoska wójna]]
<small>25.2.:</small> [[Teologija]]
<small>22.2.:</small> [[Nowe Spytecy]]
<small>7.2.:</small> [[Madlena Nasticcyna]]
<small>4.2.:</small> [[Lena (předmjeno)]]
<small>28.1.:</small> [[Reformacija]] – [[Zarjadniski zwjazk Dźěže]]
<small>14.1.:</small> [[Jeff Beck]]
<small>11.1.:</small> [[Lipinki]]
<small>6.1.:</small> [[Pawoł Nowotny]]
<small>5.1.:</small> [[Christiana Piniekowa]]
<small>1.1.:</small> [[Schengenski rum]]
<small>4.12.:</small> [[Lěsnica]]
<small>16.11.:</small> [[Statna hranica]]
<small>11.11.:</small> [[Richard Zahrodnik]]
<small>4.11.:</small> [[Marcel Brauman]]
<small>27.10.:</small> [[Chiemski jězor]]
<small>25.10.:</small> [[Rishi Sunak]]
<small>23.10.:</small> [[Ladinšćina]]
<small>20.10.:</small> [[Jill-Francis Ketlicojc]] – [[Katrin Göring-Eckardt]]
<small>1.10.:</small> [[Sotra.app]]
<small>30.9.:</small> [[Simon Brězan]]
<small>9.9.:</small> [[Charles III.]]
<small>7.9.:</small> [[Liz Truss]]
<small>4.9.:</small> [[Serbske ewangelske towarstwo]]
<small>31.8.:</small> [[Michail Sergejewič Gorbačow|Michail Gorbačow]]
<small>19.8.:</small> [[Narodny park Sakska Šwica]] – [[Mjezynarodna swětnišćowa stacija]] – [[Astronomija]]
<small>18.8.:</small> [[Kinsporska hola]] – [[Mužakowski zahork]]
<small>15.8.:</small> [[Triglavski narodny park]]
<small>28.7.:</small> [[Požčonka]]
<small>13.7.:</small> [[Aleksander Wulki]]
<small>2.7.:</small> [[Bjarnat Nowak]]
<small>9.6.:</small> [[Narodny park]]
<small>11.4.:</small> [[Mikławš Jakubica]]
<small>16.2.:</small> [[Krajnoradny zarjad]]
<small>5.2.:</small> [[Georgij Konstantinowič Žukow]]
<small>26.1.:</small> [[Jan Awgust Kerk]]
<small>25.1.:</small> [[Handrij Kerk]]
<small>10.1.:</small> [[Gerhard Schöne]]
<small>8.1.:</small> [[Maćična peticija]]
<small>28.12.:</small> [[Humboldtowa uniwersita]] – [[Lew Dawidowič Trockij]] – [[Franz Müntefering]]
<small>27.12.:</small> [[Christine Lambrecht]]
<small>25.12.:</small> [[Steffi Lemke]] – [[Svenja Schulze]]
<small>24.12.:</small> [[Nancy Faeser]]
<small>19.12.:</small> [[Pólsko-Litawska]]
<small>15.12.:</small> [[Karl Lauterbach]] – [[Grünhainichen]]
<small>14.12.:</small> [[Pandemija koronawirusa]] – [[Seiffen]]
<small>13.12.:</small> [[Christian Lindner]] – [[Hubertus Heil]]
<small>12.12.:</small> [[Kolektiw Klanki]] – [[Kabinet Scholz]]
<small>6.12.:</small> [[Olaf Scholz]]
<small>5.12.:</small> [[Johanngeorgenstadt]] – [[Darmstadt]]
<small>2.12.:</small> [[Warnočanska generacija]]
<small>29.11.:</small> [[Maja Nagelowa]]
<small>20.11.:</small> [[Oberwiesenthal]]
<small>26.7.:</small> [[Pismikowa keklija]]
<small>24.7.:</small> [[Knježa z Kamjenca]]
<small>12.7.:</small> [[Praski měr (1635)]] – [[Neues Lausitzisches Magazin]]
<small>7.7.:</small> [[Hermann Knothe]]
<small>16.6.:</small> [[Marja Krawcec]]
<small>6.5.:</small> [[Pawoł Jenka]]
<small>28.4.:</small> [[Šćežka Ćišinskeho]]
<small>17.3.:</small> [[Třělany]]
<small>15.3.:</small> [[Mikławš Joachim Wićaz]]
<small>14.3.:</small> [[Maćijowa wěža]]
<small>7.3.:</small> [[Michał Mič]]
<small>4.3.:</small> [[Smolerjec kniharnja]]
<small>23.2.:</small> [[Gustaw Mertin]]
<small>22.2.:</small> [[Zdeněk Miler]] – [[Hanuš Knjez]]
<small>13.2.:</small> [[Dorothea Šołćina]] – [[Bólašojce]] – [[Bukow (Kalawa)]] – [[Młoźe]]
<small>12.2.:</small> [[Mać Tereza]] – [[Bosćan Tecelin Mět]]
<small>11.2.:</small> [[Victor Klemperer]]
<small>30.1.:</small> [[Hamtske hejtmanstwo]]
<small>29.1.:</small> [[Měrćin Kerk]]
<small>26.1.:</small> [[Palenc (spěw)]] – [[Ganges]]
<small>25.1.:</small> [[Pětr Bjedrich Halka]] – [[Jan Vogel]]
<small>24.1.:</small> [[Korla Benjamin Hatas|Korla Hatas]]
<small>23.1.:</small> [[Romuald Domaška]]
<small>14.1.:</small> [[Měrćin Wałda]]
<small>13.1.:</small> [[Ludmila Nawka]]
<small>12.1.:</small> [[Matej Bogumił Broniš]]
<small>11.1.:</small> [[Handrij Suška]]
<small>9.1.:</small> [[Rampice]] – [[Jan Boguměr Rychtar]]
<small>5.1.:</small> [[Serbska narodna zhromadźizna]] – [[Ludmila Budarjowa]]
<small>3.1.:</small> [[Mikławš Hicka]] – [[Jan Kokla]] – [[Karlo Kito Dalej]] – [[Michał Wincar]] – [[Jan Handrij Wyrgač]] – [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]]
<small>2.1.:</small> [[Karlowy móst]] – [[Jurij Józef Šimon]] – [[Ernst Bohuwěr Sommer]] – [[Jan Krušwica]]
<small>29.12.:</small> [[Ewa Siatkowska]]
<small>23.12.:</small> [[Toni Bruk]]
<small>5.12.:</small> [[Jurij Wuješ]]
<small>3.12.:</small> [[Bukowka (Radwor)]]
<small>1.12.:</small> [[Anja Kochojc]]
<small>22.11.:</small> [[Hajnicy]]
<small>21.11.:</small> [[Pětr Hila]]
<small>20.11.:</small> [[Matej Dołhi]] – [[Jan Pjech]]
<small>18.11.:</small> [[Handrij Palman]]
<small>17.11.:</small> [[Michał Raca]]
<small>16.11.:</small> [[Jan Hórčanski]] – [[Jan Haješ]]
<small>13.11.:</small> [[Johann Gottfried Schmutz]]
<small>9.11.:</small> [[Hošic hasa]]
<small>8.11.:</small> [[Jan Renč (1884)]] – [[Gerhard Renč]] – [[Josef Bláha]]
<small>5.11.:</small> [[Hync Rychtaŕ]]
<small>30.10.:</small> [[Janka Kupala]] – [[Sherlock Holmes]]
<small>24.9.:</small> [[Nowa Wjas (Gatojce)]] – [[Hus]]
<small>22.9.:</small> [[Myšyn]]
<small>21.9.:</small> [[Sewjerowuchodny wobkruh]] – [[Domašojce (Drjowk)]] – [[Chusej]] – [[Jazorki]] – [[Lubošc]] – [[Lutol]] – [[Maliń]] – [[Źiwize]]
<small>19.9.:</small> [[Sakski serbski zakoń]] – [[Hórnikečanski jězor (gmejna)]]
<small>17.9.:</small> [[Kłóčow]]
<small>8.9.:</small> [[Benjamin Běgaŕ]]
<small>7.9.:</small> [[Handrij Brósk]]
<small>14.8.:</small> [[Mjertyn Moń]] – [[Mjertyn]]
<small>13.8.:</small> [[Aljaksandr Lukašenka]]
<small>9.8.:</small> [[Jürgen Maćij]]
<small>7.8.:</small> [[Ulrich Pogoda]]
<small>25.7.:</small> [[Lěšće]]
<small>24.7.:</small> [[Myto Miny Witkojc]]
<small>14.7.:</small> [[Wuhančicy-Koblica]]
<small>10.7.:</small> [[Azerbajdźanska demokratiska republika]]
<small>29.6.:</small> [[Bobolce]]
<small>26.6.:</small> [[Lědy]]
<small>20.6.:</small> [[Helmut Jenč]]
<small>19.6.:</small> [[Serbski wučerski wustaw]]
<small>28.5.:</small> [[Manfred Starosta]]
<small>15.5.:</small> [[Złokomorowska narěč]]
<small>14.5.:</small> [[Ernst Eichler]]
<small>10.5.:</small> [[Oberlichtenau]]
<small>20.4.:</small> [[Dwurěčne znamješka]] – [[Jurij Knebel]]
<small>15.4.:</small> [[Peter Tschentscher]]
<small>3.4.:</small> [[Modlerski stołp wuchodnje Sernjan]]
<small>2.4.:</small> [[Bruki]] – [[Insekty]]
<small>29.3.:</small> [[Marja Elikowska-Winklerowa]]
<small>22.3.:</small> [[Igor Matovič]]
<small>16.3.:</small> [[Janez Janša]]
<small>5.3.:</small> [[Chryša Šlenkar]]
<small>4.3.:</small> [[Curt Handrik]]
<small>28.2.:</small> [[Julius Herman Gólč]]
<small>25.2.:</small> [[Jan Gólč]]
<small>23.2.:</small> [[Jan Korla Renč]]
<small>22.2.:</small> [[Lukas Rietzschel]] – [[Ketličanska cyrkej]]
<small>20.2.:</small> [[Chwačanska cyrkej]]
<small>19.2.:</small> [[Cyrkej Jězusoweje wutroby]]
<small>17.2.:</small> [[Černsk]] – [[Michał Kokla]] – [[Byčin]]
<small>15.2.:</small> [[Digraf]]
<small>12.2.:</small> [[Herman Kilian]] – [[Stawizny Serbow (rjad)]] – [[Jan Šołta]]
<small>16.1.:</small> [[Michail Mišustin]] – [[Michail]]
<small>15.1.:</small> [[Hornjołužiske hona]]
<small>13.1.:</small> [[Sanna Marin]] – [[Luise Neuhaus-Wartenberg]]
<small>8.1.:</small> [[Jizerske horiny]] – [[Kabinet Kretschmer II]] – [[Kretschmer]]
<small>6.1.:</small> [[Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)]]
<small>30.12.:</small> [[Manfred Stolpe]]
<small>28.12.:</small> [[Mustafa Kemal Atatürk]]
<small>27.12.:</small> [[Ajaccio]]
<small>25.12.:</small> [[Korsišćina]]
<small>2.12.:</small> [[Pedro Sánchez]] – [[Paolo Gentiloni]]
<small>1.12.:</small> [[Marjan Šarec]]
<small>21.11.:</small> [[Jakub Korjeńk]]
<small>14.11.:</small> [[Hinc Roj]]
<small>6.11.:</small> [[Handrij Ruška]]
<small>4.11.:</small> [[Mikławš Truc]]
<small>3.11.:</small> [[Arnošt Bohuwěr Jakub]]
<small>24.10.:</small> [[Jurij Jakub]]
<small>22.10.:</small> [[Njeswačanska cyrkej]]
<small>21.10.:</small> [[Franc Rajš]]
<small>14.10.:</small> [[Jan Wjela (1920)]]
<small>20.8.:</small> [[Pawoł Njek]] – [[Hórnikowa knihownja]]
<small>8.8.:</small> [[Pawoł Šołta]]
<small>24.7.:</small> [[Swójbne mjeno]]
<small>20.6.:</small> [[Jurij Handrik]] – [[Jurij Kubaš-Worklečan]]
<small>15.6.:</small> [[Zuzana Čaputová]]
<small>8.6.:</small> [[Bjarnat Wawrik]] – [[Andrej Babiš]] – [[Jiří Rusnok]] – [[Vladimír Špidla]]
<small>5.6.:</small> [[Jakub Šajba]] – [[Sebastian Krumbiegel]]
<small>3.6.:</small> [[Brigitte Bierlein]]
<small>28.5.:</small> [[Wolodymyr Zelenskij]]
<small>14.5.:</small> [[Jakub Anton Kilian]] – [[Jurij Hawštyn Swětlik]]
<small>1.5.:</small> [[Pawoł Erich Krawc]] – [[Rownjanski kěrchow]]
<small>24.4.:</small> [[Jan Bohuchwał Dejka]]
<small>14.4.:</small> [[Nowe Małsecy]]
<small>13.4.:</small> [[Budyska radnica]] – [[Radnica]] – [[Južne předměsto]] – [[Zapadne předměsto]]
<small>9.4.:</small> [[Wuježčanska woda]]
<small>25.3.:</small> [[Serbska chorhoj]] – [[Trikolora]]
<small>14.3.:</small> [[Albert Einstein]]
<small>7.2.:</small> [[Alfred Krawc]]
<small>31.1.:</small> [[Jan Jurij Vogel]] – [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow]]
<small>24.1.:</small> [[Serbske Słowo]]
<small>22.1.:</small> [[Bremerhaven]]
<small>21.1.:</small> [[Ostrava]] – [[Kraj (Čěska)]] – [[Jihlava]]
<small>14.1.:</small> [[Jan Haša]]
<small>13.1.:</small> [[Gusta Hatas]] – [[Jan Michał Haška]]
<small>10.1.:</small> [[Milan Hrabal]]
<small>6.1.:</small> [[Ochranowska bratrowska wosada]]
<small>21.12.:</small> [[Delni Wunjow]]
<small>19.12.:</small> [[Jan Awgust Jenč]] – [[Harry S. Truman]]
<small>18.12.:</small> [[Franklin D. Roosevelt]]
<small>17.12.:</small> [[Bjarnat Rjenč]]
<small>13.12.:</small> [[Tšěšojce]] – [[Žymjerojce]]
<small>12.12.:</small> [[Brunicowa jama Wjelcej-juh]]
<small>11.12.:</small> [[Brunicowa jama Janšojce]]
<small>10.12.:</small> [[Mužakowske stawowe knjejstwo]]
<small>8.12.:</small> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] – [[Völklingen]]
<small>4.12.:</small> [[Olsztyn]]
<small>30.11.:</small> [[Miroslav Lajčák]] – [[Poprad]] – [[Wysoke Tatry]] – [[Banská Bystrica]]
<small>16.11.:</small> [[Jan Rawp]] – [[Rolf Hoppe]]
<small>12.11.:</small> [[Serbski narodny wuběrk]] – [[Dołha woda]]
<small>9.11.:</small> [[Wiwalca]]
<small>7.11.:</small> [[Wjacław Warichius]]
<small>6.11.:</small> [[Rakečanska cyrkej]]
<small>31.10.:</small> [[Ludwig Ela]] – [[Karpaty]] – [[Dróhowc]]
<small>30.10.:</small> [[Wulka Nydej]] – [[Chrysta Meškankowa]] – [[Mikławš Bejmak]]
<small>28.10.:</small> [[Kinajcht]] – [[Ratarjecy]] – [[Bessarabska]] – [[Prut]]
<small>27.10.:</small> [[Kito Mudra]]
<small>26.10.:</small> [[Bukojna (Kulow)]] – [[Jurij Mucha]] – [[Awgust Lapštich]]
<small>25.10.:</small> [[Jan Arnošt Frajšlag]]
<small>22.10.:</small> [[Krajnostawski wučerski seminar]] – [[Hendrich Awgust Krygar]] – [[Zajdow]] – [[Jan Awgust Kapler]] – [[Jan Bohumił Junghänel]]
<small>21.10.:</small> [[Pawoł Krawc (1901)]] – [[Pawoł Božidar Kapler]]
<small>17.10.:</small> [[Korla Wyrgač]] – [[Wólby do sakskeho krajneho sejma 2014]]
<small>15.10.:</small> [[Markus Söder]]
<small>12.10.:</small> [[Franc Šěn]]
<small>10.10.:</small> [[Bobošojce]]
<small>7.10.:</small> [[Nowe Koporcy]]
<small>5.10.:</small> [[Kotmar (gmejna)]]
<small>3.10.:</small> [[Dźeń němskeje jednoty]]
<small>1.10.:</small> [[Charles Aznavour]] – [[Rogozno (Kopańce)]] – [[Žargoń]]
<small>4.9.:</small> [[Serbska młodźina]] – [[Pawoł Šenkar]]
<small>28.8.:</small> [[Jurij Gustaw Zarjenk]]
<small>27.8.:</small> [[Walter Wenzel]]
<small>26.8.:</small> [[Jan Šěca]] – [[Celowc]]
<small>25.8.:</small> [[Klukšanska cyrkej]] – [[Kryšan Bjedrich Faber]] – [[Jurij Křižank]] – [[Amudarja]] – [[Kyzylkum]]
<small>24.8.:</small> [[Karakum]]
<small>23.8.:</small> [[Jan Jurij Temler]]
<small>20.8.:</small> [[Kofi Annan]]
<small>13.8.:</small> [[Jakub Nowak-Kašćanski]]
<small>12.7.:</small> [[Marja Simonowa]] – [[Wotrowske hrodźišćo]] – [[Klement Gottwald]]
<small>2.7.:</small> [[Nowa Łuka]] – [[Bobolcy]]
<small>29.6.:</small> [[Babin]]
<small>28.6.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Njebjelčicach]]
<small>26.6.:</small> [[Horjany]], [[Delany (krajina)|Delany]]
<small>25.6.:</small> [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]]
<small>21.6.:</small> [[Gerhard Gundermann]]
<small>20.6.:</small> [[Korla Božidar Křižan]]
<small>19.6.:</small> [[Daški]] – [[Klóšter]]
<small>18.6.:</small> [[Acory]]
<small>14.6.:</small> [[Euroregion Nysa]]
<small>13.6.:</small> [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] – [[Gmina Zgorzelec]]
<small>12.6.:</small> [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski]]
<small>7.6.:</small> [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]]
<small>6.6.:</small> [[Słónco]]
<small>5.6.:</small> [[Beno Mět]] – [[Ken Follett]]
<small>11.5.:</small> [[Jan Balthasar Langa]] – [[Jan Bjedrich Langa (1709)]] – [[Jan Bjedrich Langa (1738)]]
<small>10.5.:</small> [[Łužica (časopis)]] – [[Matej Handrik]] – [[Mikławš Cyž]]
<small>8.5.:</small> [[Josef Páta]] – [[Mikławš Jacsławk]] – [[Jurij Słodeńk]] – [[Jan Laras]]
<small>7.5.:</small> [[Narva]]
<small>6.5.:</small> [[Bambruch]] – [[Bukowc]] – [[Njeradecy]] – [[Brětnja-Michałki]]
<small>5.5.:</small> [[Bože ćěło]]
<small>2.5.:</small> [[Struga]]
<small>26.4.:</small> [[Jurij Delenk]] – [[Mehmed Meša Selimović]]
<small>17.4.:</small> [[Zielona Góra]]
<small>15.4.:</small> [[Ćeleńc]]
<small>14.4.:</small> [[Serbske šulske towarstwo]]
<small>5.4.:</small> [[Srjedźna Azija]] – [[Wuchodna Azija]]
<small>4.4.:</small> [[Žičenk]] – [[Přezdrěnk]]
<small>3.4.:</small> [[Nowe Błohašecy]]
<small>1.4.:</small> [[Olba]]
<small>25.3.:</small> [[Peter Pellegrini]]
<small>20.3.:</small> [[Helmut Hupac]]
<small>28.2.:</small> [[Arnošt Bjedrich Šołta]] – [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] – [[Lisćina Mišnjanskich markhrabjow]]
<small>27.2.:</small> [[Mišnjanske markhrabinstwo]]
<small>26.2.:</small> [[Jan Łahoda]]
<small>21.2.:</small> [[Serbska šula]]
<small>17.2.:</small> [[Herman Šleca]] – [[Hanamarja Šěrcec]]
<small>14.2.:</small> [[Hrjehor Martini]] – [[Handrij Mehliš]]
<small>10.2.:</small> [[Bertolt Brecht]] – [[Ottawa]] – [[Bermuda]] – [[Nassau]] – [[Andorra la Vella]]
<small>9.2.:</small> [[Vientiane]]
<small>8.2.:</small> [[Maseru]]
<small>5.2.:</small> [[Bissau]]
<small>4.2.:</small> [[Accra]] – [[Libreville]] – [[Jörg Urban]]
<small>3.2.:</small> [[Santo Domingo]] – [[Asmara]] – [[Belmopan]] – [[Bangui]] – [[Porto Novo]]
<small>2.2.:</small> [[Alexander Dierks]]
<small>29.1.:</small> [[Viorica Dăncilă]]
<small>27.1.:</small> [[Jiří Drahoš]]
<small>24.1.:</small> [[Jurij Malink]]
<small>23.1.:</small> [[Georg Baselitz]] – [[Dübenska hola]]
<small>22.1.:</small> [[Karlheinz Blaschke]]
<small>21.1.:</small> [[Krostitz]]
<small>18.1.:</small> [[Ludmila Mětškowa]] – [[Wendenabteilung]]
<small>17.1.:</small> [[Literarne myto Domowiny]]
<small>16.1.:</small> [[Izolda Gardošowa]] – [[Arzberg]]
<small>14.1.:</small> [[Kózle (Drjowk)]]
<small>13.1.:</small> [[Gröditz (Mišno)]]
<small>4.1.:</small> [[Budyski měr]]
<small>27.12.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach|Kulturne pomniki w Chrósćicach]]
<small>23.12.:</small> [[Přibysław]]
<small>21.12.:</small> [[Malu Dreyer]]
<small>19.12.:</small> [[Winfried Kretschmann]] – [[Oldenburg]] – [[Matthias Haß]] – [[Bruno Kreisky]]
<small>18.12.:</small> [[Sebastian Kurz]]
<small>14.12.:</small> [[Mateusz Morawiecki]]
<small>13.12.:</small> [[Gabriela Šmajdźina]] – [[Barbara Klepsch]] – [[Markus Ulbig]] – [[Georg Unland]]
<small>9.12.:</small> [[Michael Kretschmer]]
<small>8.12.:</small> [[Krabat]] – [[Bjedrich August Bergan]] – [[Jan Ćichor]] – [[Oswald Mrózak]]
<small>7.12.:</small> [[Ernst Bohachwał Rychtar]] – [[Jan Rychtar]] – [[Jan Wjela (farar)]]
<small>20.11.:</small> [[Gerat Wornar]] – [[Wylem Janhoefer]]
<small>19.11.:</small> [[Hradec Králové]] – [[Jičín]] – [[Harrachov]]
<small>8.11.:</small> [[Neville Chamberlain]]
<small>6.11.:</small> [[Karel Zeman]]
<small>5.11.:</small> [[Jakub Nowak-Horjanski]] – [[Mnichowske zrěčenje]] – [[Mělník]] – [[Trutnov]]
<small>4.11.:</small> [[Leonard Cohen]]
<small>3.11.:</small> [[Georg Körner]]
<small>25.10.:</small> [[Błótowska železnica]]
<small>18.10.:</small> [[Bodo Ramelow]]
<small>6.9.:</small> [[Křišow]]
<small>5.9.:</small> [[Słowacy]] – [[Češa]]
<small>4.9.:</small> [[Wjerina chěžka]]
<small>3.9.:</small> [[Grodkowski spjaty jězor]]
<small>2.9.:</small> [[Klaipėda]]
<small>1.9.:</small> [[Kermuša]]
<small>23.8.:</small> [[Jaseńca (Kubšicy)]] – [[Tuchor]]
<small>17.8.:</small> [[Radworski Haj]] – [[Nowe Boranecy]]
<small>14.8.:</small> [[Wódrino-Sprjewiny kanal]] – [[Spreenhagen]]
<small>9.8.:</small> [[Sonja Wölkowa]] – [[Sprjojcy]]
<small>6.8.:</small> [[Mikławš Kral]]
<small>5.8.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach|Kulturne pomniki w Bóšicach]]
<small>4.8.:</small> [[Mała Dubrawa]]
<small>13.7.:</small> [[Michałska cyrkej]]
<small>11.7.:</small> [[Tuchorski kěrchow]]
<small>7.7.:</small> [[Božidar Dobrucky]]
<small>5.7.:</small> [[Handroš Tara]]
<small>20.6.:</small> [[Bohata wěža]]
<small>15.6.:</small> [[Józef Jakubaš]] – [[Rixdorf]] – [[Leo Varadkar]]
<small>11.6.:</small> [[Jan Wilhelm Buk]]
<small>5.6.:</small> [[Taras Šewčenko]]
<small>4.6.:</small> [[Swjatki]]
<small>2.6.:</small> [[Holocaust]] – [[Bilhorod-Dnistrowskyj]]
<small>31.5.:</small> [[Podolska]]
<small>29.5.:</small> [[Wiki (wjes)]]
<small>28.5.:</small> [[Sewjerny čop]]
<small>26.5.:</small> [[Černiwci]] – [[Zasrjew]]
<small>25.5.:</small> [[Kamjanec-Podilskyj]]
<small>23.5.:</small> [[Ostroh]] – [[Dubno]]
<small>21.5.:</small> [[Halyč]] – [[Horodenka]]
<small>19.5.:</small> [[Tysa]]
<small>14.5.:</small> [[Emmanuel Macron]]
<small>13.5.:</small> [[Jan Bjarnat Krušwica]] – [[Belfast]] – [[Phil Collins]]
<small>12.5.:</small> [[Wódriny łuh]]
<small>11.5.:</small> [[Złota ryba]] – [[Karp]] – [[Azerbajdźanšćina]]
<small>10.5.:</small> [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]]
<small>5.5.:</small> [[Jurij Arnošt Wanak]]
<small>4.5.:</small> [[Jakub Rachlowc]]
<small>26.4.:</small> [[Łakoma]]
<small>25.4.:</small> [[Bageńc]] – [[Dubrawka (Kopańce)]] – [[Wjelike Dobrynje]] – [[Wóseńk]] – [[Hažow]]
<small>23.4.:</small> [[Georgišćina]] – [[Dešank]] – [[Kibuš]] – [[Módłej]] – [[Rogeńc]] – [[Žylowk]]
<small>22.4.:</small> [[Jan Awgust Měrćink]] – [[Tydźenska Nowina]] – [[Jutnička]] – [[Sewjerozapadna pasaža]]
<small>21.4.:</small> [[Ararat]] – [[Kerkojce]] – [[Aras]]
<small>20.4.:</small> [[Sewan]]
<small>18.4.:</small> [[Mortwa holčka]]
<small>16.4.:</small> [[Jutry]]
<small>15.4.:</small> [[Republika Nahórski Karabach]]
<small>13.4.:</small> [[Frank Stübner]] – [[Hokkaido]] – [[Nowe Zdźarki]]
<small>11.4.:</small> [[Filip]] – [[Matej]]
<small>10.4.:</small> [[Kamčatka]]
<small>9.4.:</small> [[Beringowy přeliw]] – [[Sachalin]]
<small>8.4.:</small> [[Kurile]]
<small>6.4.:</small> [[Hranica]]
<small>3.4.:</small> [[Handrij Falka]]
<small>2.4.:</small> [[Amur]] – [[George Washington]] – [[Bosna]]
<small>1.4.:</small> [[Sima Milutinović]]
<small>28.3.:</small> [[Edward Wornar]]
<small>25.3.:</small> [[Tuzla]]
<small>20.3.:</small> [[Helgoland]] – [[Sylt]] – [[Amrum]] – [[Föhr]]
<small>3.3.:</small> [[Delnje Brusy]]
<small>2.3.:</small> [[Rory Gallagher]] – [[Nowe Poršicy]]
<small>1.3.:</small> [[Wuričanski stołp]]
<small>15.2.:</small> [[Jan Hempel]]
<small>14.2.:</small> [[Hiiumaa]]
<small>13.2.:</small> [[Pjer Žalica]]
<small>12.2.:</small> [[Saaremaa]]
<small>8.2.:</small> [[Jan Gelanski]]
<small>7.2.:</small> [[Hrodźišćo (twarjenje)]]
<small>5.2.:</small> [[Škrěkawa]]
<small>4.2.:</small> [[Kopšinjanske hrodźišćo]]
<small>1.2.:</small> [[Julius Eduard Wjelan]] – [[Karpacz]]
<small>31.1.:</small> [[Hrubý Jeseník]]
<small>30.1.:</small> [[Erwin Strittmatter]]
<small>24.1.:</small> [[Andrzej Duda]]
<small>19.1.:</small> [[Jurij Grós]] – [[Jurij Čornak]]
<small>11.1.:</small> [[Michał Lešawa]] – [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]]
<small>10.1.:</small> [[Bosćij Michał Wićaz]]
<small>9.1.:</small> [[Genua]] – [[Lille]] – [[Cork]]
<small>8.1.:</small> [[Graz]] – [[Linz]]
<small>7.1.:</small> [[Rotterdam]] – [[Mário Soares]]
<small>6.1.:</small> [[Porto]] – [[Bosporus]]
<small>5.1.:</small> [[Avignon]] – [[Bergen (Norwegska)]] – [[Bologna]]
<small>4.1.:</small> [[Antwerpen]] – [[Sołun]] – [[Aarhus]] – [[Kattegat]]
<small>2.1.:</small> [[20. lětstotkaaaaaaa]]
<small>1.1.:</small> [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja]] – [[Friedrich Schiller]] – [[Johann Wolfgang von Goethe]] – [[Měrćin Salowski]]
<!--2016-->
<small>20.12.:</small> [[Wochožanska jama]]
<small>15.12.:</small> [[Georg Milbradt]]
<small>14.12.:</small> [[Sandźak]]
<small>5.12.:</small> [[Złoto]] – [[Kopor]] – [[Cynk]]
<small>4.12.:</small> [[Slěbro]] – [[Aue]] – [[Alexander Van der Bellen]]
<small>27.11.:</small> [[Hispaniola]] – [[Wolfsburg]] – [[Flensburg]]
<small>26.11.:</small> [[Basel]] – [[New Jersey]] – [[Neretva]]
<small>25.11.:</small> [[Dubrovnik]] – [[Indus]] – [[Ulm]] – [[New Mexico]]
<small>22.11.:</small> [[Susann Šenkec]]
<small>19.11.:</small> [[Bělsko]]
<small>9.11.:</small> [[Bill Clinton]] – [[Jimmy Carter]]
<small>7.11.:</small> [[Michał Mjeń]] – [[Niagaraske wodopady]] – [[Nevada]] – [[Oregon]]
<small>6.11.:</small> [[Arnošt Holan]] – [[Nowa Jendźelska]] – [[Michigan]] – [[Wisconsin]] – [[Detroit]]
<small>2.11.:</small> [[Wulke jězory]] – [[Texas]] – [[Louisiana]] – [[Pennsylvania]]
<small>21.10.:</small> [[Mikławšk (Budyšin)]]
<small>21.10.:</small> [[Elbrus]]
<small>20.10.:</small> [[Kilimandźaro]]
<small>19.10.:</small> [[Bob Dylan]] – [[Dažink]] – [[Wysočiny]] – [[Popica]] – [[Mount Everest]]
<small>18.10.:</small> [[Novi Sad]] – [[Matica srpska]]
<small>17.10.:</small> [[Rubježny hród]]
<small>16.10.:</small> [[Tartu]] – [[Wismar]] – [[Stralsund]] – [[Greifswald]] – [[Warta]] – [[Pärnu]] – [[Kaunas]] – [[Kołobrzeg]]
<small>7.10.:</small> [[Theodor Heuss]]
<small>5.10.:</small> [[Wjelk]]
<small>28.9.:</small> [[Norilsk]] – [[Jakutsk]] – [[Chabarowsk]]
<small>27.9.:</small> [[Kukow]]
<small>25.9.:</small> [[Paliwaka]]
<small>13.9.:</small> [[Mikroneziska]] – [[Karoliny]] – [[Palau]] – [[Niue]]
<small>12.9.:</small> [[Zwjazk šesćiměstow]]
<small>11.9.:</small> [[Klěšnik]] – [[Peter Handke]] – [[Bliski wuchod]] – [[Fryco Latk]] – [[Zoran Stefanović]]
<small>9.9.:</small> [[Parcow]]
<small>8.9.:</small> [[Kisylk]] – [[Kołpin]]
<small>6.9.:</small> [[Marko Grojlich]] – [[Čelno]]
<small>21.7.:</small> [[Zadar]] – [[Karlovac]] – [[Čakovec]] – [[Varaždin]]
<small>20.7.:</small> [[Swětowe herbstwo]]
<small>18.7.:</small> [[Mailand]] – [[Bydgoszcz]]
<small>17.7.:</small> [[Robert Fico]] – [[Aleksandar Vučić]] – [[Milo Đukanović]] – [[Edi Rama]] – [[Miro Cerar]] – [[Mariano Rajoy]] – [[Stefan Löfven]] – [[Erna Solberg]] – [[Benjamin Netanjahu]]
<small>16.7.:</small> [[Algirdas Butkevičius]] – [[Xavier Bettel]] – [[António Costa]]
<small>15.7.:</small> [[Bojko Borisow]] – [[Taavi Rõivas]] – [[Enda Kenny]] – [[Māris Kučinskis]]
<small>13.7.:</small> [[Beata Szydło]] – [[Viktor Orbán]] – [[Bohuslav Sobotka]]
<small>5.7.:</small> [[Arnošt Simon]] – [[Lipa Serbska]]
<small>17.6.:</small> [[Jan Arnošt Hančka]] – [[Franc Józef I.]]
<small>16.6.:</small> [[Pečora (rěka)]]
<small>15.6.:</small> [[Jan Karlo Fryco Swora]] – [[Hanzo Juro Swora]] – [[Tšadow (Grodk)]]
<small>14.6.:</small> [[Lisćina rěkow w Europje]]
<small>10.6.:</small> [[Měrćin Weclich]]
<small>9.6.:</small> [[Serbska wubranka]] – [[Južny Tirol]] – [[Błotań]]
<small>8.6.:</small> [[Božidar Šěca]]
<small>7.6.:</small> [[Jan Bohuwěr Mučink]]
<small>1.6.:</small> [[Kentucky]] – [[Kansas]] – [[Iowa]]
<small>31.5.:</small> [[Idaho]] – [[Indiana]]
<small>17.5.:</small> [[Cvikov]]
<small>16.5.:</small> [[Łužiske horiny]] – [[Sudety]] – [[Kirnitzsch]] – [[Połobske pěskowčiny]]
<small>15.5.:</small> [[Kyrkonoše]] – [[Ploučnice]] – [[Kamenice (Łobjo)]] – [[Srbská Kamenice]] – [[Růžová]]
<small>14.5.:</small> [[Česká Lípa]] – [[Rumburk]] – [[Kytlice]]
<small>11.5.:</small> [[Krásná Lípa]]
<small>4.5.:</small> [[Lěto wulkich wohenjow]] – [[Cheb]]
<small>3.5.:</small> [[Korla Awgust Jenč]] – [[Měrćin Bałcar]] – [[Jan Ast]] – [[Kito Albin]] – [[Bedřich Hacar]]
<small>1.5.:</small> [[Jan Žur]] – [[Michał Žur]] – [[Mikławš Žur]] – [[Jakub Žur (1754)]] – [[Jakub Žur (1821)]]
<small>30.4.:</small> [[Jurij Žur (1788)]]
<small>24.4.:</small> [[Depsk]] – [[Gołynk]] – [[Zaspy]] – [[Rogozno (Choćebuz)]] – [[Žylow]]
<small>23.4.:</small> [[Herbert Nowak]] – [[Nowogrodziec]]
<small>22.4.:</small> [[Zgorzelec]]
<small>19.4.:</small> [[Caracas]] – [[Canberra]]
<small>17.4.:</small> [[La Paz]] – [[Sucre]]
<small>16.4.:</small> [[Montevideo]] – [[Asunción]]
<small>15.4.:</small> [[Quito]] – [[Lima]]
<small>13.4.:</small> [[Alexander Ahrens]]
<small>23.3.:</small> [[Chołmy]]
<small>22.3.:</small> [[Wjerbjež]] – [[Łanowc]]
<small>14.3.:</small> [[Frauke Petry]]
<small>13.3.:</small> [[Nadźanecy]] – [[Smělna]]
<small>12.3.:</small> [[Wjelkowy]]
<small>8.3.:</small> [[Dietrich Šołta]]
<small>8.3.:</small> [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje]]
<small>6.3.:</small> [[Železniska čara Lubij–Radwor]] – [[Nordhausen]] – [[Eisenach]] – [[Gotha]] – [[Suhl]] – [[Starohród]] – [[Werra]] – [[Fulda (rěka)]] – [[Eberswalde]] – [[Rathenow]] – [[Schwedt]]
<small>5.3.:</small> [[Europski šwinc]] – [[Britiske kupy]] – [[Irske morjo]] – [[Shetlandske kupy]] – [[Archipel]] – [[Anglesey]] – [[Erlangen]] – [[Fürth]] – [[Ingolstadt]] – [[Horst Seehofer]] – [[Würzburg]] – [[Regnitz]] – [[Koblenz]] – [[Trier]]
<small>3.3.:</small> [[Kupa]] – [[Nowa Gineja]] – [[Baffinska kupa]] – [[Ellesmerska kupa]]
<small>2.3.:</small> [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy]] – [[Železniska čara Njeswačidło–Wětrow|Njeswačidło–Wětrow]]
<small>29.2.:</small> [[Osnabrück]]
<small>21.2.:</small> [[Lěhnica]] – [[Jelenia Góra]] – [[Świdnica]]
<small>20.2.:</small> [[Umberto Eco]] – [[Gdynia]] – [[Sopot]]
<small>19.2.:</small> [[Brest (Běłoruska)]] – [[Homel]] – [[Hrodna]] – [[Mahiljow]] – [[Wicebsk]] – [[Pinsk]] – [[Baranawičy]]
<small>12.2.:</small> [[Dalmaciska]] – [[Lisćina chorwatskich kupow]] – [[Korčula]] – [[Lošinj]] – [[Krk]]
<small>11.2.:</small> [[Pag]] – [[Brač]] – [[Hvar]]
<small>10.2.:</small> [[Lastovo]] – [[Cres]] – [[Šolta]] – [[Rab]] – [[Vis]] – [[Mljet]]
<small>8.2.:</small> [[Roger Willemsen]]
<small>7.2.:</small> [[Lampedusa]]
<small>6.2.:</small> [[Capri]]
<small>2.2.:</small> [[Sroka]]
<small>24.1.:</small> [[Błótoń]]
<small>23.1.:</small> [[Smrk]] – [[Jizera]]
<small>18.1.:</small> [[Illinois]]
<small>15.1.:</small> [[Hawaii]]
<small>14.1.:</small> [[Lutz Hillmann]]
<small>11.1.:</small> [[David Bowie]] – [[Arizona]]
<small>10.1.:</small> [[Mikławš Zarjenk]]
<small>9.1.:</small> [[Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow]] – [[Awtonomny wokrjes Nencow]]
<small>8.1.:</small> [[Jan Handrik]] – [[Lena]] – [[Irtyš]] – [[Jenisej]]
<small>7.1.:</small> [[Klóšter Marijiny doł]] – [[William Shakespeare]] – [[Alfred Měškank]] – [[Jamalska połkupa]]
<small>5.1.:</small> [[Kinič]]
<small>3.1.:</small> [[Bałdrijanecy]] – [[Dźibrachćicy]] – [[Kadłobja]]
<!--2015-->
<small>31.12.:</small> [[Alwin Mitaš]] – [[Alfred Mitaš]] – [[Michał Bjedrich]] – [[Joschka Fischer]] – [[Michał Frencel (1667)]] – [[Salomon Bohuchwał Frencel]]
<small>30.12.:</small> [[Swjatopluk I.]]
<small>27.12.:</small> [[Morawa (rěka)]]
<small>25.12.:</small> [[Brno hłowne dwórnišćo]]
<small>25.12.:</small> [[Wulkomorawske mócnarstwo]] – [[Michail Iwanowič Kalinin]]
<small>24.12.:</small> [[Křič]] – [[Orenburg]]
<small>22.12.:</small> [[Zwjazkowy kancler (Němska)]] – [[Abchaziska]] – [[Šwobicy]] – [[Brunow]] – [[Běła (Hornja Łužica)]] – [[Wukecy]] – [[Zapadoarmenšćina]] – [[Kočo Racin]]
<small>21.12.:</small> [[Kirow]] – [[Sergej Mironowič Kirow]] – [[Južna Osetska]]
<small>20.12.:</small> [[Tachantska cyrkej swj. Pětra]] – [[Ludowa republika Donjeck]] – [[Ludowa republika Luhansk]]
<small>16.12.:</small> [[Złoty]] – [[Kama]] – [[Oka]]
<small>12.12.:</small> [[Jurij Wićaz]] – [[Moskwa (rěka)]] – [[Slavica Ćukteraš]]
<small>11.12.:</small> [[Jan Andricki]] – [[Mikławš Čórlich]] – [[Jakub Nowak]] – [[Beno Pětr Šołta]] – [[Serbski kulturny leksikon]]
<small>10.12.:</small> [[Bolgar]]
<small>08.12.:</small> [[Ilija Dźuvalekovski]] – [[Kaliopi]]
<small>06.12.:</small> [[Milčo Mančevski]]
<small>30.11.:</small> [[Bielefeld]] – [[Münster]]
<small>29.11.:</small> [[Duisburg]] – [[Wuppertal]] – [[Bochum]] – [[Ruhr]]
<small>24.11.:</small> [[Branibor]]
<small>23.11.:</small> [[Dortmund]] – [[Essen]]
<small>22.11.:</small> [[Neckar]] – [[Lisćina najwjetšich městow w Němskej]]
<small>20.11.:</small> [[Weimar]] – [[UNESCO]]
<small>19.11.:</small> [[Meter]]
<small>18.11.:</small> [[Hród]] – [[Saar]] – [[Mosela]]
<small>16.11.:</small> [[Zwjazkowa rada]] – [[Město]] – [[Wulkoměsto]]
<small>15.11.:</small> [[Republika]] – [[Monarchija]] – [[Kralestwo]] – [[Kral]] – [[Aachen]] – [[Firefox za iOS]]
<small>08.11.:</small> [[Pětš Janaš]] – [[Hrodźiško]]
<small>07.11.:</small> [[Handrij Lubjenski]] – [[Kabinet Biedenkopf II]], [[Kabinet Biedenkopf III|III]] – [[Kabinet Milbradt I]], [[Kabinet Milbradt II|II]] – [[Ludwigshafen]] – [[Karlsruhe]]
<small>06.11.:</small> [[Kurt Biedenkopf]] – [[Kabinet Biedenkopf I]] – [[Lubina Holanec-Rawpowa]] – [[Jan Arnošt Holan]]
<small>05.11.:</small> [[Sinai]] – [[Połkupa]]
<small>04.11.:</small> [[August Bebel]]
<small>02.11.:</small> [[Dabit Boguwěr Głowan]]
<small>31.10.:</small> [[Skjarbošc]]
<small>30.10.:</small> [[Žiguljowsk]]
<small>27.10.:</small> [[Ľudovít Štúr]]
<small>25.10.:</small> [[Předmjeno]]
<small>24.10.:</small> [[Jakub Wjacsławk]] – [[Pawoł]] – [[Měrćin]] – [[Korla]] – [[Jurij]] – [[Marja]] – [[Awgust (mjeno)]] – [[Hańža]]
<small>23.10.:</small> [[Jan Pawoł Křižan]] – [[Gaborone]] – [[Ouagadougou]]
<small>22.10.:</small> [[Bamako]] – [[Antananarivo]]
<small>19.10.:</small> [[Hanka Jenčec]] – [[Gustaw Alwin Mjerwa]] – [[Bjedrich Adolf Klin]] – [[Korla Awgust Kalich]] – [[Arnošt Herman]]
<small>18.10.:</small> [[Tunis]]
<small>14.10.:</small> [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Swjatlana Aleksijewič]]
<small>09.10.:</small> [[Barentsowe morjo]]
<small>07.10.:</small> [[Železnica]] – [[Awtodróha]]
<small>06.10.:</small> [[Dubrawa (Grodk)]] – [[Gózdź]] – [[Łojow]] – [[Prašyjca]] – [[Terpje]] – [[Wjaska (Grodk)]] – [[Zakrjow (Grodk)]] – [[Zelezna]]
<small>05.10.:</small> [[Bobow]] – [[Brodkojce]] – [[Cazow]] – [[Dalic]] – [[Dubje]] – [[Glinsk (Gołkojce)]] – [[Gogolowk]] – [[Gołbin]]
<small>30.09.:</small> [[Morica]] – [[Hlinowc]] – [[Jěžow]]
<small>25.09.:</small> [[Pětr Šěrach]] – [[Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju]] – [[Korla Bohuchwał Šěrach]] – [[Jan Awgust Janka]]
<small>24.09.:</small> [[Jan Gotthold Běmar]] – [[Jan Běmar]] – [[Franc Moric Domaška]] – [[Donat Józef Ćěsla]] – [[Jan Wawer]] – [[Jan Langa]] – [[Jan Gotthelf Běmar]] – [[Jan Gotttrau Běmar]]
<small>22.09.:</small> [[Wjelryby]] – [[Insektožrački]] – [[Myše]] – [[Jěže]] – [[Knoty]] – [[Hinc Šewc]] – [[Łužičan (časopis)]]
<small>16.09.:</small> [[Hromadnik]]
<small>05.09.:</small> [[Wulke wokrjesne město]] – [[Missouri River]] – [[Marshallowe kupy]] – [[Swaziska]]
<small>04.09.:</small> [[Amaconas]] – [[Nil]]
<small>02.09.:</small> [[Denali]] – [[Mississippi]]
<small>01.09.:</small> [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła]] – [[Sewjerofrizišćina]]
<small>31.08.:</small> [[Lubijska hora]] – [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje]]
<small>25.08.:</small> [[Wopomnišćo Budyšin]] – [[Polnica]]
<small>24.08.:</small> [[Mohilnica]]
<small>22.08.:</small> [[Dubrjenske bahno]] – [[Rudolf Mjeń]] – [[Stołpin]] – [[Manuela Schwesig]] – [[Andrea Nahles]] – [[Barbara Hendricks]]
<small>21.08.:</small> [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] – [[Ursula von der Leyen]] – [[Heiko Maas]] – [[Wolfgang Schäuble]] – [[Thomas de Maizière]] – [[Frank-Walter Steinmeier]] – [[Sewjerna Dwina]]
<small>20.08.:</small> [[Njewa]] – [[Peipuski jězor]] – [[Onjegaski jězor]]
<small>19.08.:</small> [[Ladogaski jězor]] – [[Kazachšćina]] – [[Staraja Ladoga]] – [[Nowaja Ladoga]]
<small>18.08.:</small> [[Rudolf Jenč]]
<small>17.08.:</small> [[Wyborg]] – [[Iwangorod]]
<small>16.08.:</small> [[Kurski zaliw]] – [[Kurska kosa]] – [[Žitawske horiny]]
<small>15.08.:</small> [[Njemen]] – [[Černjachowsk]] – [[Sowjetsk (oblasć Kaliningrad)|Sowjetsk]] – [[Baltikum]]
<small>10.08.:</small> [[Drina]] – [[Banja Luka]]
<small>09.08.:</small> [[Sawa]]
<small>06.08.:</small> [[Marek Grechuta]]
<small>03.08.:</small> [[Grjazowjec]] – [[Kadnikow]] – [[Kirillow]] – [[Nikolsk (oblasć Wologda)|Nikolsk]] – [[Sokol (město)|Sokol]] – [[Totma]] – [[Ustjužna]]
<small>02.08.:</small> [[Čudowo]] – [[Buj]] – [[Wolgorječensk]] – [[Galič]] – [[Kologriw]] – [[Makarjew]] – [[Manturowo]] – [[Njerjechta]] – [[Njeja]] – [[Soligalič]] – [[Čuchloma]] – [[Šarja]] – [[Wologda]] – [[Babajewo]] – [[Bjelozjersk]] – [[Wjelikij Ustjug]] – [[Wytegra]]
<small>01.08.:</small> [[Malaja Wišera]] – [[Pjestowo]] – [[Okulowka]] – [[Solcy]] – [[Staraja Russa]] – [[Cholm (oblasć Nowgorod)|Cholm]]
<small>30.07.:</small> [[Wjelikij Nowgorod]] – [[Borowiči]] – [[Waldaj]]
<small>29.07.:</small> [[Sebjež]]
<small>28.07.:</small> [[Gdow]] – [[Njewel]] – [[Opočka]] – [[Ostrow]] – [[Pječory]] – [[Porchow (Ruska)|Porchow]]
<small>27.07.:</small> [[Toržok]] – [[Toropjec]] – [[Pskow]] – [[Wjelikije Luki]]
<small>26.07.:</small> [[Kaljazin]] – [[Kašin]] – [[Kimry]] – [[Konakowo]] – [[Krasnyj Cholm]] – [[Ostaškow]] – [[Ržew]] – [[Starica]]
<small>25.07.:</small> [[Uglič]] – [[Twer]] – [[Bježeck]] – [[Bjelyj]] – [[Bologoje]] – [[Wjesjegonsk]] – [[Wyšnij Woločjok]] – [[Zubcow]]
<small>24.07.:</small> [[Jurjewjec]] – [[Danilow (město)|Danilow]] – [[Ljubim]] – [[Myškin]] – [[Pjerjeslawl-Zalesskij]] – [[Pošechonje]] – [[Rybinsk]] – [[Tutajew]]
<small>23.07.:</small> [[Pljos]] – [[Pučež]] – [[Tejkowo]] – [[Šuja]]
<small>22.07.:</small> [[Iwanowo]] – [[Jurjew-Polskij]] – [[Kochma]]
<small>20.07.:</small> [[Luanda]] – [[Drawa]]
<small>17.07.:</small> [[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]] – [[Wostašecy]] – [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]]
<small>16.07.:</small> [[Trjebiša]]
<small>15.07.:</small> [[Wisła]] – [[Wósmužowa hora]]
<small>13.07.:</small> [[Zapadołužiska pahórčina]] – [[Žiwin]] – [[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]] – [[Walow]] – [[Rušica]] – [[Kinč]] – [[Dobrik]] – [[Pětr Malink]]
<small>08.07.:</small> [[Wladimir (město)|Wladimir]]
<small>07.07.:</small> [[Joškar-Ola]]
<small>06.07.:</small> [[Radobyle]] – [[Jan Budar]]
<small>05.07.:</small> [[Čeboksary]]
<small>01.07.:</small> [[Jutrowne jěchanje]] – [[Ludwig Nowak]] – [[Horst Adam]] – [[Herbert Cerna]]
<small>27.06.:</small> [[Pawoł Grojlich]] – [[Cecha]]
<small>26.06.:</small> [[Rjazań]] – [[Lawska wěža]]
<small>19.06.:</small> [[Brjansk]]
<small>18.06.:</small> [[Orjol]]
<small>14.06.:</small> [[Bjelgorod]]
<small>12.06.:</small> [[Klemens VIII.]] – [[Leo XI.]] – [[Pawoł V.]]
<small>11.06.:</small> [[Hrjehor XV.]]
<small>10.06.:</small> [[Bornholm]]
<small>03.06.:</small> [[Don]]
<small>29.05.:</small> [[Lubijska narěč]] – [[Narew]] – [[Dnjestr]]
<small>13.05.:</small> [[Arnošt Černik]]
<!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłeho měsaca zapodać! -->
<noinclude>{{Skrótšenka|WP:NZ}}</noinclude>
de59x4edjf6ekapp7dw0tnb7jt5pie2
392729
392713
2026-10-15T11:14:58Z
J budissin
7
392729
wikitext
text/x-wiki
<!--
Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłych 6 měsacow zapodać!
--><onlyinclude>
<small>15.10.:</small> [[Dom tysac hatow]]
<small>14.10.:</small> [[Lilijowc]]
<small>13.09.:</small> [[Krajinoškitna kónčina Hornjołužiske hory]] – [[Paproćizny]]
<small>24.08.:</small> [[Ḿ]] – [[Ṕ]]
<small>23.08.:</small> [[Numerus]] – [[dual]]
<small>22.08.:</small> [[Sokoł]]
<small>16.08.:</small> [[Brězowske hrodźišćo]] – [[Łužiski had]]
<small>15.08.:</small> [[Stołpinski hamt]]
<small>12.08.:</small> [[Horjanski jězor]]
<small>08.07.:</small> [[Póckowy]]
<small>07.07.:</small> [[Arnošt Bart (1903)]]
<small>06.07.:</small> [[Słanknowski wuběžk]] – [[Jitrovník]]
<small>27.06.:</small> [[Dobroščanka]]
<small>24.06.:</small> [[Šwobičanska woda]]
<small>21.06.:</small> [[Slavenka Drakulić]]
<small>11.06.:</small> [[Theresa Jacobsowa]]
<small>06.06.:</small> [[Shakira]]
<small>05.06.:</small> [[Dacit]]
<small>26.05.:</small> [[Křesćan Bart]]
<small>05.05.:</small> [[Serbska narodna drasta]]
<small>03.05.:</small> [[Syenit]] – [[Čorny lěs]]
<small>20.03.:</small> [[Jan Hajnca]]
<small>13.03.:</small> [[Diakon]] – [[Drježdźansko-Mišnjanske biskopstwo]]
<small>16.02.:</small> [[Manfred Laduš]]
</onlyinclude>
<small>09.01.:</small> [[Usedom]]
<small>05.01.:</small> [[Kamjentna Wólšinka]]
<small>04.01.:</small> [[Hóznica]] – [[Hana Rězakec]] – [[Hana]]
<small>23.12.:</small> [[Patoržica]]
<small>22.12.:</small> [[Chris Rea]]
<small>21.12.:</small> [[Čertowa klětka]]
<small>07.12.:</small> [[Seminarska hasa]]
<small>06.12.:</small> [[Měrćin Kaltšmit]]
<small>02.12.:</small> [[Pětš Šurman]]
<small>30.11.:</small> [[Wusoki Bukow]]
<small>29.11.:</small> [[Jan Hus]]
<small>24.11.:</small> [[Serbske wolerske zjednoćenstwo]]
<small>15.11.:</small> [[Bohuměr Leska]]
<small>10.11.:</small> [[Łužiske železniske towarstwo]]
<small>9.11.:</small> [[Erwin Hanuš]] – [[Flyns]] – [[Dunning-Krugerowy efekt]]
<small>8.11.:</small> [[Basketball]]
<small>28.10.:</small> [[Deklinacija]]
<small>27.10.:</small> [[Prepozicija]] – [[Instrumental]] – [[Konjunktiw]]
<small>24.10.:</small> [[Darinska hora]]
<small>15.10.:</small> [[Nacionalsocialistiska němska dźěłaćerska strona]] – [[Ernst Wjezar]]
<small>12.10.:</small> [[Póstowe naměsto]] – [[Hendrich Głowan]] – [[Huštań]]
<small>26.9.:</small> [[Wuchodoněmska železnica]]
<small>21.9.:</small> [[Severní]]
<small>14.9.:</small> [[Strach]]
<small>1.9.:</small> [[Zoran Milanović]]
<small>7.8.:</small> [[Karol Nawrocki]]
<small>3.8.:</small> [[Keir Starmer]]
<small>1.8.:</small> [[Marija Měrćinowa]]
<small>28.7.:</small> [[Hora]]
<small>26.7.:</small> [[Zornowc]]
<small>24.7.:</small> [[Ozzy Osbourne]]
<small>22.7.:</small> [[Braniborske markhrabinstwo]]
<small>12.7.:</small> [[Steinhudske morjo]] – [[Zwěrinski jězor]]
<small>11.7.:</small> [[Borneo]]
<small>9.7.:</small> [[Friedrich Merz]]
<small>27.6.:</small> [[Albert Hofmann]]
<small>9.6.:</small> [[Ruski nadpad na Ukrainu]]
<small>4.2.:</small> [[Měrćin Kral]]
<small>3.2.:</small> [[Konrad Zenda]]
<small>30.12.:</small> [[Michał Pětranc]]
<small>22.12.:</small> [[Jama (Wóspork)]] – [[Oberhausen]]
<small>15.12.:</small> [[Krefeld]]
<small>29.11.:</small> [[Lubjenc (hora)]]
<small>28.11.:</small> [[Dźingis Chan]]
<small>13.11.:</small> [[Pazorki]]
<small>8.11.:</small> [[Zwjazk Sahry Wagenknecht]]
<small>29.10.:</small> [[Vietnamšćina]]
<small>25.10.:</small> [[Hańža Winarjec-Orsesowa]]
<small>11.10.:</small> [[Tanečnice]]
<small>3.10.:</small> [[Brěznica]]
<small>4.9.:</small> [[Matthias Theodor Vogt]] – [[Sabine Asmus]] – [[Beat Siebenhaar]]
<small>15.1.:</small> [[Pawoł Šołta (1934)]]
<small>1.1.:</small> [[Sydlišćo měšćanskeho typa]]
<small>27.12.:</small> [[Jurij Łušćanski]]
<small>9.12.:</small> [[Judith Kubicec]]
<small>14.10.:</small> [[Angela Stachowa]]
<small>27.7.:</small> [[Jindřich Vacek]]
<small>23.7.:</small> [[Kompjuterowa tastatura]]
<small>4.4.:</small> [[Długi]]
<small>2.4.:</small> [[Kosowiki]]
<small>1.4.:</small> [[Čěski móst]] – [[Petra Čagalj Sejdi]]
<small>30.3.:</small> [[Chěža ze stołom]] – [[Nowe Demjany]] – [[Nowe Družkecy]]
<small>11.3.:</small> [[Petr Pavel]]
<small>26.2.:</small> [[Němsko-francoska wójna]]
<small>25.2.:</small> [[Teologija]]
<small>22.2.:</small> [[Nowe Spytecy]]
<small>7.2.:</small> [[Madlena Nasticcyna]]
<small>4.2.:</small> [[Lena (předmjeno)]]
<small>28.1.:</small> [[Reformacija]] – [[Zarjadniski zwjazk Dźěže]]
<small>14.1.:</small> [[Jeff Beck]]
<small>11.1.:</small> [[Lipinki]]
<small>6.1.:</small> [[Pawoł Nowotny]]
<small>5.1.:</small> [[Christiana Piniekowa]]
<small>1.1.:</small> [[Schengenski rum]]
<small>4.12.:</small> [[Lěsnica]]
<small>16.11.:</small> [[Statna hranica]]
<small>11.11.:</small> [[Richard Zahrodnik]]
<small>4.11.:</small> [[Marcel Brauman]]
<small>27.10.:</small> [[Chiemski jězor]]
<small>25.10.:</small> [[Rishi Sunak]]
<small>23.10.:</small> [[Ladinšćina]]
<small>20.10.:</small> [[Jill-Francis Ketlicojc]] – [[Katrin Göring-Eckardt]]
<small>1.10.:</small> [[Sotra.app]]
<small>30.9.:</small> [[Simon Brězan]]
<small>9.9.:</small> [[Charles III.]]
<small>7.9.:</small> [[Liz Truss]]
<small>4.9.:</small> [[Serbske ewangelske towarstwo]]
<small>31.8.:</small> [[Michail Sergejewič Gorbačow|Michail Gorbačow]]
<small>19.8.:</small> [[Narodny park Sakska Šwica]] – [[Mjezynarodna swětnišćowa stacija]] – [[Astronomija]]
<small>18.8.:</small> [[Kinsporska hola]] – [[Mužakowski zahork]]
<small>15.8.:</small> [[Triglavski narodny park]]
<small>28.7.:</small> [[Požčonka]]
<small>13.7.:</small> [[Aleksander Wulki]]
<small>2.7.:</small> [[Bjarnat Nowak]]
<small>9.6.:</small> [[Narodny park]]
<small>11.4.:</small> [[Mikławš Jakubica]]
<small>16.2.:</small> [[Krajnoradny zarjad]]
<small>5.2.:</small> [[Georgij Konstantinowič Žukow]]
<small>26.1.:</small> [[Jan Awgust Kerk]]
<small>25.1.:</small> [[Handrij Kerk]]
<small>10.1.:</small> [[Gerhard Schöne]]
<small>8.1.:</small> [[Maćična peticija]]
<small>28.12.:</small> [[Humboldtowa uniwersita]] – [[Lew Dawidowič Trockij]] – [[Franz Müntefering]]
<small>27.12.:</small> [[Christine Lambrecht]]
<small>25.12.:</small> [[Steffi Lemke]] – [[Svenja Schulze]]
<small>24.12.:</small> [[Nancy Faeser]]
<small>19.12.:</small> [[Pólsko-Litawska]]
<small>15.12.:</small> [[Karl Lauterbach]] – [[Grünhainichen]]
<small>14.12.:</small> [[Pandemija koronawirusa]] – [[Seiffen]]
<small>13.12.:</small> [[Christian Lindner]] – [[Hubertus Heil]]
<small>12.12.:</small> [[Kolektiw Klanki]] – [[Kabinet Scholz]]
<small>6.12.:</small> [[Olaf Scholz]]
<small>5.12.:</small> [[Johanngeorgenstadt]] – [[Darmstadt]]
<small>2.12.:</small> [[Warnočanska generacija]]
<small>29.11.:</small> [[Maja Nagelowa]]
<small>20.11.:</small> [[Oberwiesenthal]]
<small>26.7.:</small> [[Pismikowa keklija]]
<small>24.7.:</small> [[Knježa z Kamjenca]]
<small>12.7.:</small> [[Praski měr (1635)]] – [[Neues Lausitzisches Magazin]]
<small>7.7.:</small> [[Hermann Knothe]]
<small>16.6.:</small> [[Marja Krawcec]]
<small>6.5.:</small> [[Pawoł Jenka]]
<small>28.4.:</small> [[Šćežka Ćišinskeho]]
<small>17.3.:</small> [[Třělany]]
<small>15.3.:</small> [[Mikławš Joachim Wićaz]]
<small>14.3.:</small> [[Maćijowa wěža]]
<small>7.3.:</small> [[Michał Mič]]
<small>4.3.:</small> [[Smolerjec kniharnja]]
<small>23.2.:</small> [[Gustaw Mertin]]
<small>22.2.:</small> [[Zdeněk Miler]] – [[Hanuš Knjez]]
<small>13.2.:</small> [[Dorothea Šołćina]] – [[Bólašojce]] – [[Bukow (Kalawa)]] – [[Młoźe]]
<small>12.2.:</small> [[Mać Tereza]] – [[Bosćan Tecelin Mět]]
<small>11.2.:</small> [[Victor Klemperer]]
<small>30.1.:</small> [[Hamtske hejtmanstwo]]
<small>29.1.:</small> [[Měrćin Kerk]]
<small>26.1.:</small> [[Palenc (spěw)]] – [[Ganges]]
<small>25.1.:</small> [[Pětr Bjedrich Halka]] – [[Jan Vogel]]
<small>24.1.:</small> [[Korla Benjamin Hatas|Korla Hatas]]
<small>23.1.:</small> [[Romuald Domaška]]
<small>14.1.:</small> [[Měrćin Wałda]]
<small>13.1.:</small> [[Ludmila Nawka]]
<small>12.1.:</small> [[Matej Bogumił Broniš]]
<small>11.1.:</small> [[Handrij Suška]]
<small>9.1.:</small> [[Rampice]] – [[Jan Boguměr Rychtar]]
<small>5.1.:</small> [[Serbska narodna zhromadźizna]] – [[Ludmila Budarjowa]]
<small>3.1.:</small> [[Mikławš Hicka]] – [[Jan Kokla]] – [[Karlo Kito Dalej]] – [[Michał Wincar]] – [[Jan Handrij Wyrgač]] – [[Jurij Šołta (1888)|Jurij Šołta]]
<small>2.1.:</small> [[Karlowy móst]] – [[Jurij Józef Šimon]] – [[Ernst Bohuwěr Sommer]] – [[Jan Krušwica]]
<small>29.12.:</small> [[Ewa Siatkowska]]
<small>23.12.:</small> [[Toni Bruk]]
<small>5.12.:</small> [[Jurij Wuješ]]
<small>3.12.:</small> [[Bukowka (Radwor)]]
<small>1.12.:</small> [[Anja Kochojc]]
<small>22.11.:</small> [[Hajnicy]]
<small>21.11.:</small> [[Pětr Hila]]
<small>20.11.:</small> [[Matej Dołhi]] – [[Jan Pjech]]
<small>18.11.:</small> [[Handrij Palman]]
<small>17.11.:</small> [[Michał Raca]]
<small>16.11.:</small> [[Jan Hórčanski]] – [[Jan Haješ]]
<small>13.11.:</small> [[Johann Gottfried Schmutz]]
<small>9.11.:</small> [[Hošic hasa]]
<small>8.11.:</small> [[Jan Renč (1884)]] – [[Gerhard Renč]] – [[Josef Bláha]]
<small>5.11.:</small> [[Hync Rychtaŕ]]
<small>30.10.:</small> [[Janka Kupala]] – [[Sherlock Holmes]]
<small>24.9.:</small> [[Nowa Wjas (Gatojce)]] – [[Hus]]
<small>22.9.:</small> [[Myšyn]]
<small>21.9.:</small> [[Sewjerowuchodny wobkruh]] – [[Domašojce (Drjowk)]] – [[Chusej]] – [[Jazorki]] – [[Lubošc]] – [[Lutol]] – [[Maliń]] – [[Źiwize]]
<small>19.9.:</small> [[Sakski serbski zakoń]] – [[Hórnikečanski jězor (gmejna)]]
<small>17.9.:</small> [[Kłóčow]]
<small>8.9.:</small> [[Benjamin Běgaŕ]]
<small>7.9.:</small> [[Handrij Brósk]]
<small>14.8.:</small> [[Mjertyn Moń]] – [[Mjertyn]]
<small>13.8.:</small> [[Aljaksandr Lukašenka]]
<small>9.8.:</small> [[Jürgen Maćij]]
<small>7.8.:</small> [[Ulrich Pogoda]]
<small>25.7.:</small> [[Lěšće]]
<small>24.7.:</small> [[Myto Miny Witkojc]]
<small>14.7.:</small> [[Wuhančicy-Koblica]]
<small>10.7.:</small> [[Azerbajdźanska demokratiska republika]]
<small>29.6.:</small> [[Bobolce]]
<small>26.6.:</small> [[Lědy]]
<small>20.6.:</small> [[Helmut Jenč]]
<small>19.6.:</small> [[Serbski wučerski wustaw]]
<small>28.5.:</small> [[Manfred Starosta]]
<small>15.5.:</small> [[Złokomorowska narěč]]
<small>14.5.:</small> [[Ernst Eichler]]
<small>10.5.:</small> [[Oberlichtenau]]
<small>20.4.:</small> [[Dwurěčne znamješka]] – [[Jurij Knebel]]
<small>15.4.:</small> [[Peter Tschentscher]]
<small>3.4.:</small> [[Modlerski stołp wuchodnje Sernjan]]
<small>2.4.:</small> [[Bruki]] – [[Insekty]]
<small>29.3.:</small> [[Marja Elikowska-Winklerowa]]
<small>22.3.:</small> [[Igor Matovič]]
<small>16.3.:</small> [[Janez Janša]]
<small>5.3.:</small> [[Chryša Šlenkar]]
<small>4.3.:</small> [[Curt Handrik]]
<small>28.2.:</small> [[Julius Herman Gólč]]
<small>25.2.:</small> [[Jan Gólč]]
<small>23.2.:</small> [[Jan Korla Renč]]
<small>22.2.:</small> [[Lukas Rietzschel]] – [[Ketličanska cyrkej]]
<small>20.2.:</small> [[Chwačanska cyrkej]]
<small>19.2.:</small> [[Cyrkej Jězusoweje wutroby]]
<small>17.2.:</small> [[Černsk]] – [[Michał Kokla]] – [[Byčin]]
<small>15.2.:</small> [[Digraf]]
<small>12.2.:</small> [[Herman Kilian]] – [[Stawizny Serbow (rjad)]] – [[Jan Šołta]]
<small>16.1.:</small> [[Michail Mišustin]] – [[Michail]]
<small>15.1.:</small> [[Hornjołužiske hona]]
<small>13.1.:</small> [[Sanna Marin]] – [[Luise Neuhaus-Wartenberg]]
<small>8.1.:</small> [[Jizerske horiny]] – [[Kabinet Kretschmer II]] – [[Kretschmer]]
<small>6.1.:</small> [[Lisćina zapósłancow w sakskim krajnym sejmje (7. wólbna doba)]]
<small>30.12.:</small> [[Manfred Stolpe]]
<small>28.12.:</small> [[Mustafa Kemal Atatürk]]
<small>27.12.:</small> [[Ajaccio]]
<small>25.12.:</small> [[Korsišćina]]
<small>2.12.:</small> [[Pedro Sánchez]] – [[Paolo Gentiloni]]
<small>1.12.:</small> [[Marjan Šarec]]
<small>21.11.:</small> [[Jakub Korjeńk]]
<small>14.11.:</small> [[Hinc Roj]]
<small>6.11.:</small> [[Handrij Ruška]]
<small>4.11.:</small> [[Mikławš Truc]]
<small>3.11.:</small> [[Arnošt Bohuwěr Jakub]]
<small>24.10.:</small> [[Jurij Jakub]]
<small>22.10.:</small> [[Njeswačanska cyrkej]]
<small>21.10.:</small> [[Franc Rajš]]
<small>14.10.:</small> [[Jan Wjela (1920)]]
<small>20.8.:</small> [[Pawoł Njek]] – [[Hórnikowa knihownja]]
<small>8.8.:</small> [[Pawoł Šołta]]
<small>24.7.:</small> [[Swójbne mjeno]]
<small>20.6.:</small> [[Jurij Handrik]] – [[Jurij Kubaš-Worklečan]]
<small>15.6.:</small> [[Zuzana Čaputová]]
<small>8.6.:</small> [[Bjarnat Wawrik]] – [[Andrej Babiš]] – [[Jiří Rusnok]] – [[Vladimír Špidla]]
<small>5.6.:</small> [[Jakub Šajba]] – [[Sebastian Krumbiegel]]
<small>3.6.:</small> [[Brigitte Bierlein]]
<small>28.5.:</small> [[Wolodymyr Zelenskij]]
<small>14.5.:</small> [[Jakub Anton Kilian]] – [[Jurij Hawštyn Swětlik]]
<small>1.5.:</small> [[Pawoł Erich Krawc]] – [[Rownjanski kěrchow]]
<small>24.4.:</small> [[Jan Bohuchwał Dejka]]
<small>14.4.:</small> [[Nowe Małsecy]]
<small>13.4.:</small> [[Budyska radnica]] – [[Radnica]] – [[Južne předměsto]] – [[Zapadne předměsto]]
<small>9.4.:</small> [[Wuježčanska woda]]
<small>25.3.:</small> [[Serbska chorhoj]] – [[Trikolora]]
<small>14.3.:</small> [[Albert Einstein]]
<small>7.2.:</small> [[Alfred Krawc]]
<small>31.1.:</small> [[Jan Jurij Vogel]] – [[Hornjołužiska towaršnosć wědomosćow]]
<small>24.1.:</small> [[Serbske Słowo]]
<small>22.1.:</small> [[Bremerhaven]]
<small>21.1.:</small> [[Ostrava]] – [[Kraj (Čěska)]] – [[Jihlava]]
<small>14.1.:</small> [[Jan Haša]]
<small>13.1.:</small> [[Gusta Hatas]] – [[Jan Michał Haška]]
<small>10.1.:</small> [[Milan Hrabal]]
<small>6.1.:</small> [[Ochranowska bratrowska wosada]]
<small>21.12.:</small> [[Delni Wunjow]]
<small>19.12.:</small> [[Jan Awgust Jenč]] – [[Harry S. Truman]]
<small>18.12.:</small> [[Franklin D. Roosevelt]]
<small>17.12.:</small> [[Bjarnat Rjenč]]
<small>13.12.:</small> [[Tšěšojce]] – [[Žymjerojce]]
<small>12.12.:</small> [[Brunicowa jama Wjelcej-juh]]
<small>11.12.:</small> [[Brunicowa jama Janšojce]]
<small>10.12.:</small> [[Mužakowske stawowe knjejstwo]]
<small>8.12.:</small> [[Annegret Kramp-Karrenbauer]] – [[Völklingen]]
<small>4.12.:</small> [[Olsztyn]]
<small>30.11.:</small> [[Miroslav Lajčák]] – [[Poprad]] – [[Wysoke Tatry]] – [[Banská Bystrica]]
<small>16.11.:</small> [[Jan Rawp]] – [[Rolf Hoppe]]
<small>12.11.:</small> [[Serbski narodny wuběrk]] – [[Dołha woda]]
<small>9.11.:</small> [[Wiwalca]]
<small>7.11.:</small> [[Wjacław Warichius]]
<small>6.11.:</small> [[Rakečanska cyrkej]]
<small>31.10.:</small> [[Ludwig Ela]] – [[Karpaty]] – [[Dróhowc]]
<small>30.10.:</small> [[Wulka Nydej]] – [[Chrysta Meškankowa]] – [[Mikławš Bejmak]]
<small>28.10.:</small> [[Kinajcht]] – [[Ratarjecy]] – [[Bessarabska]] – [[Prut]]
<small>27.10.:</small> [[Kito Mudra]]
<small>26.10.:</small> [[Bukojna (Kulow)]] – [[Jurij Mucha]] – [[Awgust Lapštich]]
<small>25.10.:</small> [[Jan Arnošt Frajšlag]]
<small>22.10.:</small> [[Krajnostawski wučerski seminar]] – [[Hendrich Awgust Krygar]] – [[Zajdow]] – [[Jan Awgust Kapler]] – [[Jan Bohumił Junghänel]]
<small>21.10.:</small> [[Pawoł Krawc (1901)]] – [[Pawoł Božidar Kapler]]
<small>17.10.:</small> [[Korla Wyrgač]] – [[Wólby do sakskeho krajneho sejma 2014]]
<small>15.10.:</small> [[Markus Söder]]
<small>12.10.:</small> [[Franc Šěn]]
<small>10.10.:</small> [[Bobošojce]]
<small>7.10.:</small> [[Nowe Koporcy]]
<small>5.10.:</small> [[Kotmar (gmejna)]]
<small>3.10.:</small> [[Dźeń němskeje jednoty]]
<small>1.10.:</small> [[Charles Aznavour]] – [[Rogozno (Kopańce)]] – [[Žargoń]]
<small>4.9.:</small> [[Serbska młodźina]] – [[Pawoł Šenkar]]
<small>28.8.:</small> [[Jurij Gustaw Zarjenk]]
<small>27.8.:</small> [[Walter Wenzel]]
<small>26.8.:</small> [[Jan Šěca]] – [[Celowc]]
<small>25.8.:</small> [[Klukšanska cyrkej]] – [[Kryšan Bjedrich Faber]] – [[Jurij Křižank]] – [[Amudarja]] – [[Kyzylkum]]
<small>24.8.:</small> [[Karakum]]
<small>23.8.:</small> [[Jan Jurij Temler]]
<small>20.8.:</small> [[Kofi Annan]]
<small>13.8.:</small> [[Jakub Nowak-Kašćanski]]
<small>12.7.:</small> [[Marja Simonowa]] – [[Wotrowske hrodźišćo]] – [[Klement Gottwald]]
<small>2.7.:</small> [[Nowa Łuka]] – [[Bobolcy]]
<small>29.6.:</small> [[Babin]]
<small>28.6.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Njebjelčicach]]
<small>26.6.:</small> [[Horjany]], [[Delany (krajina)|Delany]]
<small>25.6.:</small> [[Křesćan Bohuchwał Šěrach]]
<small>21.6.:</small> [[Gerhard Gundermann]]
<small>20.6.:</small> [[Korla Božidar Křižan]]
<small>19.6.:</small> [[Daški]] – [[Klóšter]]
<small>18.6.:</small> [[Acory]]
<small>14.6.:</small> [[Euroregion Nysa]]
<small>13.6.:</small> [[Jan Bjedrich Tešnaŕ]] – [[Gmina Zgorzelec]]
<small>12.6.:</small> [[Pawoł Wićaz-Chróšćanski]]
<small>7.6.:</small> [[Jan Zygmunt Bjedrich Šyndlaŕ]]
<small>6.6.:</small> [[Słónco]]
<small>5.6.:</small> [[Beno Mět]] – [[Ken Follett]]
<small>11.5.:</small> [[Jan Balthasar Langa]] – [[Jan Bjedrich Langa (1709)]] – [[Jan Bjedrich Langa (1738)]]
<small>10.5.:</small> [[Łužica (časopis)]] – [[Matej Handrik]] – [[Mikławš Cyž]]
<small>8.5.:</small> [[Josef Páta]] – [[Mikławš Jacsławk]] – [[Jurij Słodeńk]] – [[Jan Laras]]
<small>7.5.:</small> [[Narva]]
<small>6.5.:</small> [[Bambruch]] – [[Bukowc]] – [[Njeradecy]] – [[Brětnja-Michałki]]
<small>5.5.:</small> [[Bože ćěło]]
<small>2.5.:</small> [[Struga]]
<small>26.4.:</small> [[Jurij Delenk]] – [[Mehmed Meša Selimović]]
<small>17.4.:</small> [[Zielona Góra]]
<small>15.4.:</small> [[Ćeleńc]]
<small>14.4.:</small> [[Serbske šulske towarstwo]]
<small>5.4.:</small> [[Srjedźna Azija]] – [[Wuchodna Azija]]
<small>4.4.:</small> [[Žičenk]] – [[Přezdrěnk]]
<small>3.4.:</small> [[Nowe Błohašecy]]
<small>1.4.:</small> [[Olba]]
<small>25.3.:</small> [[Peter Pellegrini]]
<small>20.3.:</small> [[Helmut Hupac]]
<small>28.2.:</small> [[Arnošt Bjedrich Šołta]] – [[Arnošt Fürchtegott Šołta]] – [[Lisćina Mišnjanskich markhrabjow]]
<small>27.2.:</small> [[Mišnjanske markhrabinstwo]]
<small>26.2.:</small> [[Jan Łahoda]]
<small>21.2.:</small> [[Serbska šula]]
<small>17.2.:</small> [[Herman Šleca]] – [[Hanamarja Šěrcec]]
<small>14.2.:</small> [[Hrjehor Martini]] – [[Handrij Mehliš]]
<small>10.2.:</small> [[Bertolt Brecht]] – [[Ottawa]] – [[Bermuda]] – [[Nassau]] – [[Andorra la Vella]]
<small>9.2.:</small> [[Vientiane]]
<small>8.2.:</small> [[Maseru]]
<small>5.2.:</small> [[Bissau]]
<small>4.2.:</small> [[Accra]] – [[Libreville]] – [[Jörg Urban]]
<small>3.2.:</small> [[Santo Domingo]] – [[Asmara]] – [[Belmopan]] – [[Bangui]] – [[Porto Novo]]
<small>2.2.:</small> [[Alexander Dierks]]
<small>29.1.:</small> [[Viorica Dăncilă]]
<small>27.1.:</small> [[Jiří Drahoš]]
<small>24.1.:</small> [[Jurij Malink]]
<small>23.1.:</small> [[Georg Baselitz]] – [[Dübenska hola]]
<small>22.1.:</small> [[Karlheinz Blaschke]]
<small>21.1.:</small> [[Krostitz]]
<small>18.1.:</small> [[Ludmila Mětškowa]] – [[Wendenabteilung]]
<small>17.1.:</small> [[Literarne myto Domowiny]]
<small>16.1.:</small> [[Izolda Gardošowa]] – [[Arzberg]]
<small>14.1.:</small> [[Kózle (Drjowk)]]
<small>13.1.:</small> [[Gröditz (Mišno)]]
<small>4.1.:</small> [[Budyski měr]]
<small>27.12.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Chrósćicach|Kulturne pomniki w Chrósćicach]]
<small>23.12.:</small> [[Přibysław]]
<small>21.12.:</small> [[Malu Dreyer]]
<small>19.12.:</small> [[Winfried Kretschmann]] – [[Oldenburg]] – [[Matthias Haß]] – [[Bruno Kreisky]]
<small>18.12.:</small> [[Sebastian Kurz]]
<small>14.12.:</small> [[Mateusz Morawiecki]]
<small>13.12.:</small> [[Gabriela Šmajdźina]] – [[Barbara Klepsch]] – [[Markus Ulbig]] – [[Georg Unland]]
<small>9.12.:</small> [[Michael Kretschmer]]
<small>8.12.:</small> [[Krabat]] – [[Bjedrich August Bergan]] – [[Jan Ćichor]] – [[Oswald Mrózak]]
<small>7.12.:</small> [[Ernst Bohachwał Rychtar]] – [[Jan Rychtar]] – [[Jan Wjela (farar)]]
<small>20.11.:</small> [[Gerat Wornar]] – [[Wylem Janhoefer]]
<small>19.11.:</small> [[Hradec Králové]] – [[Jičín]] – [[Harrachov]]
<small>8.11.:</small> [[Neville Chamberlain]]
<small>6.11.:</small> [[Karel Zeman]]
<small>5.11.:</small> [[Jakub Nowak-Horjanski]] – [[Mnichowske zrěčenje]] – [[Mělník]] – [[Trutnov]]
<small>4.11.:</small> [[Leonard Cohen]]
<small>3.11.:</small> [[Georg Körner]]
<small>25.10.:</small> [[Błótowska železnica]]
<small>18.10.:</small> [[Bodo Ramelow]]
<small>6.9.:</small> [[Křišow]]
<small>5.9.:</small> [[Słowacy]] – [[Češa]]
<small>4.9.:</small> [[Wjerina chěžka]]
<small>3.9.:</small> [[Grodkowski spjaty jězor]]
<small>2.9.:</small> [[Klaipėda]]
<small>1.9.:</small> [[Kermuša]]
<small>23.8.:</small> [[Jaseńca (Kubšicy)]] – [[Tuchor]]
<small>17.8.:</small> [[Radworski Haj]] – [[Nowe Boranecy]]
<small>14.8.:</small> [[Wódrino-Sprjewiny kanal]] – [[Spreenhagen]]
<small>9.8.:</small> [[Sonja Wölkowa]] – [[Sprjojcy]]
<small>6.8.:</small> [[Mikławš Kral]]
<small>5.8.:</small> [[Lisćina kulturnych pomnikow w Bóšicach|Kulturne pomniki w Bóšicach]]
<small>4.8.:</small> [[Mała Dubrawa]]
<small>13.7.:</small> [[Michałska cyrkej]]
<small>11.7.:</small> [[Tuchorski kěrchow]]
<small>7.7.:</small> [[Božidar Dobrucky]]
<small>5.7.:</small> [[Handroš Tara]]
<small>20.6.:</small> [[Bohata wěža]]
<small>15.6.:</small> [[Józef Jakubaš]] – [[Rixdorf]] – [[Leo Varadkar]]
<small>11.6.:</small> [[Jan Wilhelm Buk]]
<small>5.6.:</small> [[Taras Šewčenko]]
<small>4.6.:</small> [[Swjatki]]
<small>2.6.:</small> [[Holocaust]] – [[Bilhorod-Dnistrowskyj]]
<small>31.5.:</small> [[Podolska]]
<small>29.5.:</small> [[Wiki (wjes)]]
<small>28.5.:</small> [[Sewjerny čop]]
<small>26.5.:</small> [[Černiwci]] – [[Zasrjew]]
<small>25.5.:</small> [[Kamjanec-Podilskyj]]
<small>23.5.:</small> [[Ostroh]] – [[Dubno]]
<small>21.5.:</small> [[Halyč]] – [[Horodenka]]
<small>19.5.:</small> [[Tysa]]
<small>14.5.:</small> [[Emmanuel Macron]]
<small>13.5.:</small> [[Jan Bjarnat Krušwica]] – [[Belfast]] – [[Phil Collins]]
<small>12.5.:</small> [[Wódriny łuh]]
<small>11.5.:</small> [[Złota ryba]] – [[Karp]] – [[Azerbajdźanšćina]]
<small>10.5.:</small> [[Jan Józef Hawštyn Hauptmann]]
<small>5.5.:</small> [[Jurij Arnošt Wanak]]
<small>4.5.:</small> [[Jakub Rachlowc]]
<small>26.4.:</small> [[Łakoma]]
<small>25.4.:</small> [[Bageńc]] – [[Dubrawka (Kopańce)]] – [[Wjelike Dobrynje]] – [[Wóseńk]] – [[Hažow]]
<small>23.4.:</small> [[Georgišćina]] – [[Dešank]] – [[Kibuš]] – [[Módłej]] – [[Rogeńc]] – [[Žylowk]]
<small>22.4.:</small> [[Jan Awgust Měrćink]] – [[Tydźenska Nowina]] – [[Jutnička]] – [[Sewjerozapadna pasaža]]
<small>21.4.:</small> [[Ararat]] – [[Kerkojce]] – [[Aras]]
<small>20.4.:</small> [[Sewan]]
<small>18.4.:</small> [[Mortwa holčka]]
<small>16.4.:</small> [[Jutry]]
<small>15.4.:</small> [[Republika Nahórski Karabach]]
<small>13.4.:</small> [[Frank Stübner]] – [[Hokkaido]] – [[Nowe Zdźarki]]
<small>11.4.:</small> [[Filip]] – [[Matej]]
<small>10.4.:</small> [[Kamčatka]]
<small>9.4.:</small> [[Beringowy přeliw]] – [[Sachalin]]
<small>8.4.:</small> [[Kurile]]
<small>6.4.:</small> [[Hranica]]
<small>3.4.:</small> [[Handrij Falka]]
<small>2.4.:</small> [[Amur]] – [[George Washington]] – [[Bosna]]
<small>1.4.:</small> [[Sima Milutinović]]
<small>28.3.:</small> [[Edward Wornar]]
<small>25.3.:</small> [[Tuzla]]
<small>20.3.:</small> [[Helgoland]] – [[Sylt]] – [[Amrum]] – [[Föhr]]
<small>3.3.:</small> [[Delnje Brusy]]
<small>2.3.:</small> [[Rory Gallagher]] – [[Nowe Poršicy]]
<small>1.3.:</small> [[Wuričanski stołp]]
<small>15.2.:</small> [[Jan Hempel]]
<small>14.2.:</small> [[Hiiumaa]]
<small>13.2.:</small> [[Pjer Žalica]]
<small>12.2.:</small> [[Saaremaa]]
<small>8.2.:</small> [[Jan Gelanski]]
<small>7.2.:</small> [[Hrodźišćo (twarjenje)]]
<small>5.2.:</small> [[Škrěkawa]]
<small>4.2.:</small> [[Kopšinjanske hrodźišćo]]
<small>1.2.:</small> [[Julius Eduard Wjelan]] – [[Karpacz]]
<small>31.1.:</small> [[Hrubý Jeseník]]
<small>30.1.:</small> [[Erwin Strittmatter]]
<small>24.1.:</small> [[Andrzej Duda]]
<small>19.1.:</small> [[Jurij Grós]] – [[Jurij Čornak]]
<small>11.1.:</small> [[Michał Lešawa]] – [[Jurij Šewčik (1862)|Jurij Šewčik]]
<small>10.1.:</small> [[Bosćij Michał Wićaz]]
<small>9.1.:</small> [[Genua]] – [[Lille]] – [[Cork]]
<small>8.1.:</small> [[Graz]] – [[Linz]]
<small>7.1.:</small> [[Rotterdam]] – [[Mário Soares]]
<small>6.1.:</small> [[Porto]] – [[Bosporus]]
<small>5.1.:</small> [[Avignon]] – [[Bergen (Norwegska)]] – [[Bologna]]
<small>4.1.:</small> [[Antwerpen]] – [[Sołun]] – [[Aarhus]] – [[Kattegat]]
<small>2.1.:</small> [[20. lětstotkaaaaaaa]]
<small>1.1.:</small> [[Cyrkej swjateju Symana a Judy Tadeja]] – [[Friedrich Schiller]] – [[Johann Wolfgang von Goethe]] – [[Měrćin Salowski]]
<!--2016-->
<small>20.12.:</small> [[Wochožanska jama]]
<small>15.12.:</small> [[Georg Milbradt]]
<small>14.12.:</small> [[Sandźak]]
<small>5.12.:</small> [[Złoto]] – [[Kopor]] – [[Cynk]]
<small>4.12.:</small> [[Slěbro]] – [[Aue]] – [[Alexander Van der Bellen]]
<small>27.11.:</small> [[Hispaniola]] – [[Wolfsburg]] – [[Flensburg]]
<small>26.11.:</small> [[Basel]] – [[New Jersey]] – [[Neretva]]
<small>25.11.:</small> [[Dubrovnik]] – [[Indus]] – [[Ulm]] – [[New Mexico]]
<small>22.11.:</small> [[Susann Šenkec]]
<small>19.11.:</small> [[Bělsko]]
<small>9.11.:</small> [[Bill Clinton]] – [[Jimmy Carter]]
<small>7.11.:</small> [[Michał Mjeń]] – [[Niagaraske wodopady]] – [[Nevada]] – [[Oregon]]
<small>6.11.:</small> [[Arnošt Holan]] – [[Nowa Jendźelska]] – [[Michigan]] – [[Wisconsin]] – [[Detroit]]
<small>2.11.:</small> [[Wulke jězory]] – [[Texas]] – [[Louisiana]] – [[Pennsylvania]]
<small>21.10.:</small> [[Mikławšk (Budyšin)]]
<small>21.10.:</small> [[Elbrus]]
<small>20.10.:</small> [[Kilimandźaro]]
<small>19.10.:</small> [[Bob Dylan]] – [[Dažink]] – [[Wysočiny]] – [[Popica]] – [[Mount Everest]]
<small>18.10.:</small> [[Novi Sad]] – [[Matica srpska]]
<small>17.10.:</small> [[Rubježny hród]]
<small>16.10.:</small> [[Tartu]] – [[Wismar]] – [[Stralsund]] – [[Greifswald]] – [[Warta]] – [[Pärnu]] – [[Kaunas]] – [[Kołobrzeg]]
<small>7.10.:</small> [[Theodor Heuss]]
<small>5.10.:</small> [[Wjelk]]
<small>28.9.:</small> [[Norilsk]] – [[Jakutsk]] – [[Chabarowsk]]
<small>27.9.:</small> [[Kukow]]
<small>25.9.:</small> [[Paliwaka]]
<small>13.9.:</small> [[Mikroneziska]] – [[Karoliny]] – [[Palau]] – [[Niue]]
<small>12.9.:</small> [[Zwjazk šesćiměstow]]
<small>11.9.:</small> [[Klěšnik]] – [[Peter Handke]] – [[Bliski wuchod]] – [[Fryco Latk]] – [[Zoran Stefanović]]
<small>9.9.:</small> [[Parcow]]
<small>8.9.:</small> [[Kisylk]] – [[Kołpin]]
<small>6.9.:</small> [[Marko Grojlich]] – [[Čelno]]
<small>21.7.:</small> [[Zadar]] – [[Karlovac]] – [[Čakovec]] – [[Varaždin]]
<small>20.7.:</small> [[Swětowe herbstwo]]
<small>18.7.:</small> [[Mailand]] – [[Bydgoszcz]]
<small>17.7.:</small> [[Robert Fico]] – [[Aleksandar Vučić]] – [[Milo Đukanović]] – [[Edi Rama]] – [[Miro Cerar]] – [[Mariano Rajoy]] – [[Stefan Löfven]] – [[Erna Solberg]] – [[Benjamin Netanjahu]]
<small>16.7.:</small> [[Algirdas Butkevičius]] – [[Xavier Bettel]] – [[António Costa]]
<small>15.7.:</small> [[Bojko Borisow]] – [[Taavi Rõivas]] – [[Enda Kenny]] – [[Māris Kučinskis]]
<small>13.7.:</small> [[Beata Szydło]] – [[Viktor Orbán]] – [[Bohuslav Sobotka]]
<small>5.7.:</small> [[Arnošt Simon]] – [[Lipa Serbska]]
<small>17.6.:</small> [[Jan Arnošt Hančka]] – [[Franc Józef I.]]
<small>16.6.:</small> [[Pečora (rěka)]]
<small>15.6.:</small> [[Jan Karlo Fryco Swora]] – [[Hanzo Juro Swora]] – [[Tšadow (Grodk)]]
<small>14.6.:</small> [[Lisćina rěkow w Europje]]
<small>10.6.:</small> [[Měrćin Weclich]]
<small>9.6.:</small> [[Serbska wubranka]] – [[Južny Tirol]] – [[Błotań]]
<small>8.6.:</small> [[Božidar Šěca]]
<small>7.6.:</small> [[Jan Bohuwěr Mučink]]
<small>1.6.:</small> [[Kentucky]] – [[Kansas]] – [[Iowa]]
<small>31.5.:</small> [[Idaho]] – [[Indiana]]
<small>17.5.:</small> [[Cvikov]]
<small>16.5.:</small> [[Łužiske horiny]] – [[Sudety]] – [[Kirnitzsch]] – [[Połobske pěskowčiny]]
<small>15.5.:</small> [[Kyrkonoše]] – [[Ploučnice]] – [[Kamenice (Łobjo)]] – [[Srbská Kamenice]] – [[Růžová]]
<small>14.5.:</small> [[Česká Lípa]] – [[Rumburk]] – [[Kytlice]]
<small>11.5.:</small> [[Krásná Lípa]]
<small>4.5.:</small> [[Lěto wulkich wohenjow]] – [[Cheb]]
<small>3.5.:</small> [[Korla Awgust Jenč]] – [[Měrćin Bałcar]] – [[Jan Ast]] – [[Kito Albin]] – [[Bedřich Hacar]]
<small>1.5.:</small> [[Jan Žur]] – [[Michał Žur]] – [[Mikławš Žur]] – [[Jakub Žur (1754)]] – [[Jakub Žur (1821)]]
<small>30.4.:</small> [[Jurij Žur (1788)]]
<small>24.4.:</small> [[Depsk]] – [[Gołynk]] – [[Zaspy]] – [[Rogozno (Choćebuz)]] – [[Žylow]]
<small>23.4.:</small> [[Herbert Nowak]] – [[Nowogrodziec]]
<small>22.4.:</small> [[Zgorzelec]]
<small>19.4.:</small> [[Caracas]] – [[Canberra]]
<small>17.4.:</small> [[La Paz]] – [[Sucre]]
<small>16.4.:</small> [[Montevideo]] – [[Asunción]]
<small>15.4.:</small> [[Quito]] – [[Lima]]
<small>13.4.:</small> [[Alexander Ahrens]]
<small>23.3.:</small> [[Chołmy]]
<small>22.3.:</small> [[Wjerbjež]] – [[Łanowc]]
<small>14.3.:</small> [[Frauke Petry]]
<small>13.3.:</small> [[Nadźanecy]] – [[Smělna]]
<small>12.3.:</small> [[Wjelkowy]]
<small>8.3.:</small> [[Dietrich Šołta]]
<small>8.3.:</small> [[Zjednoćena socialistiska strona Němskeje]]
<small>6.3.:</small> [[Železniska čara Lubij–Radwor]] – [[Nordhausen]] – [[Eisenach]] – [[Gotha]] – [[Suhl]] – [[Starohród]] – [[Werra]] – [[Fulda (rěka)]] – [[Eberswalde]] – [[Rathenow]] – [[Schwedt]]
<small>5.3.:</small> [[Europski šwinc]] – [[Britiske kupy]] – [[Irske morjo]] – [[Shetlandske kupy]] – [[Archipel]] – [[Anglesey]] – [[Erlangen]] – [[Fürth]] – [[Ingolstadt]] – [[Horst Seehofer]] – [[Würzburg]] – [[Regnitz]] – [[Koblenz]] – [[Trier]]
<small>3.3.:</small> [[Kupa]] – [[Nowa Gineja]] – [[Baffinska kupa]] – [[Ellesmerska kupa]]
<small>2.3.:</small> [[Železniska čara Budyšin–Wojerecy]] – [[Železniska čara Njeswačidło–Wětrow|Njeswačidło–Wětrow]]
<small>29.2.:</small> [[Osnabrück]]
<small>21.2.:</small> [[Lěhnica]] – [[Jelenia Góra]] – [[Świdnica]]
<small>20.2.:</small> [[Umberto Eco]] – [[Gdynia]] – [[Sopot]]
<small>19.2.:</small> [[Brest (Běłoruska)]] – [[Homel]] – [[Hrodna]] – [[Mahiljow]] – [[Wicebsk]] – [[Pinsk]] – [[Baranawičy]]
<small>12.2.:</small> [[Dalmaciska]] – [[Lisćina chorwatskich kupow]] – [[Korčula]] – [[Lošinj]] – [[Krk]]
<small>11.2.:</small> [[Pag]] – [[Brač]] – [[Hvar]]
<small>10.2.:</small> [[Lastovo]] – [[Cres]] – [[Šolta]] – [[Rab]] – [[Vis]] – [[Mljet]]
<small>8.2.:</small> [[Roger Willemsen]]
<small>7.2.:</small> [[Lampedusa]]
<small>6.2.:</small> [[Capri]]
<small>2.2.:</small> [[Sroka]]
<small>24.1.:</small> [[Błótoń]]
<small>23.1.:</small> [[Smrk]] – [[Jizera]]
<small>18.1.:</small> [[Illinois]]
<small>15.1.:</small> [[Hawaii]]
<small>14.1.:</small> [[Lutz Hillmann]]
<small>11.1.:</small> [[David Bowie]] – [[Arizona]]
<small>10.1.:</small> [[Mikławš Zarjenk]]
<small>9.1.:</small> [[Awtonomny wokrjes Jamalskich Nencow]] – [[Awtonomny wokrjes Nencow]]
<small>8.1.:</small> [[Jan Handrik]] – [[Lena]] – [[Irtyš]] – [[Jenisej]]
<small>7.1.:</small> [[Klóšter Marijiny doł]] – [[William Shakespeare]] – [[Alfred Měškank]] – [[Jamalska połkupa]]
<small>5.1.:</small> [[Kinič]]
<small>3.1.:</small> [[Bałdrijanecy]] – [[Dźibrachćicy]] – [[Kadłobja]]
<!--2015-->
<small>31.12.:</small> [[Alwin Mitaš]] – [[Alfred Mitaš]] – [[Michał Bjedrich]] – [[Joschka Fischer]] – [[Michał Frencel (1667)]] – [[Salomon Bohuchwał Frencel]]
<small>30.12.:</small> [[Swjatopluk I.]]
<small>27.12.:</small> [[Morawa (rěka)]]
<small>25.12.:</small> [[Brno hłowne dwórnišćo]]
<small>25.12.:</small> [[Wulkomorawske mócnarstwo]] – [[Michail Iwanowič Kalinin]]
<small>24.12.:</small> [[Křič]] – [[Orenburg]]
<small>22.12.:</small> [[Zwjazkowy kancler (Němska)]] – [[Abchaziska]] – [[Šwobicy]] – [[Brunow]] – [[Běła (Hornja Łužica)]] – [[Wukecy]] – [[Zapadoarmenšćina]] – [[Kočo Racin]]
<small>21.12.:</small> [[Kirow]] – [[Sergej Mironowič Kirow]] – [[Južna Osetska]]
<small>20.12.:</small> [[Tachantska cyrkej swj. Pětra]] – [[Ludowa republika Donjeck]] – [[Ludowa republika Luhansk]]
<small>16.12.:</small> [[Złoty]] – [[Kama]] – [[Oka]]
<small>12.12.:</small> [[Jurij Wićaz]] – [[Moskwa (rěka)]] – [[Slavica Ćukteraš]]
<small>11.12.:</small> [[Jan Andricki]] – [[Mikławš Čórlich]] – [[Jakub Nowak]] – [[Beno Pětr Šołta]] – [[Serbski kulturny leksikon]]
<small>10.12.:</small> [[Bolgar]]
<small>08.12.:</small> [[Ilija Dźuvalekovski]] – [[Kaliopi]]
<small>06.12.:</small> [[Milčo Mančevski]]
<small>30.11.:</small> [[Bielefeld]] – [[Münster]]
<small>29.11.:</small> [[Duisburg]] – [[Wuppertal]] – [[Bochum]] – [[Ruhr]]
<small>24.11.:</small> [[Branibor]]
<small>23.11.:</small> [[Dortmund]] – [[Essen]]
<small>22.11.:</small> [[Neckar]] – [[Lisćina najwjetšich městow w Němskej]]
<small>20.11.:</small> [[Weimar]] – [[UNESCO]]
<small>19.11.:</small> [[Meter]]
<small>18.11.:</small> [[Hród]] – [[Saar]] – [[Mosela]]
<small>16.11.:</small> [[Zwjazkowa rada]] – [[Město]] – [[Wulkoměsto]]
<small>15.11.:</small> [[Republika]] – [[Monarchija]] – [[Kralestwo]] – [[Kral]] – [[Aachen]] – [[Firefox za iOS]]
<small>08.11.:</small> [[Pětš Janaš]] – [[Hrodźiško]]
<small>07.11.:</small> [[Handrij Lubjenski]] – [[Kabinet Biedenkopf II]], [[Kabinet Biedenkopf III|III]] – [[Kabinet Milbradt I]], [[Kabinet Milbradt II|II]] – [[Ludwigshafen]] – [[Karlsruhe]]
<small>06.11.:</small> [[Kurt Biedenkopf]] – [[Kabinet Biedenkopf I]] – [[Lubina Holanec-Rawpowa]] – [[Jan Arnošt Holan]]
<small>05.11.:</small> [[Sinai]] – [[Połkupa]]
<small>04.11.:</small> [[August Bebel]]
<small>02.11.:</small> [[Dabit Boguwěr Głowan]]
<small>31.10.:</small> [[Skjarbošc]]
<small>30.10.:</small> [[Žiguljowsk]]
<small>27.10.:</small> [[Ľudovít Štúr]]
<small>25.10.:</small> [[Předmjeno]]
<small>24.10.:</small> [[Jakub Wjacsławk]] – [[Pawoł]] – [[Měrćin]] – [[Korla]] – [[Jurij]] – [[Marja]] – [[Awgust (mjeno)]] – [[Hańža]]
<small>23.10.:</small> [[Jan Pawoł Křižan]] – [[Gaborone]] – [[Ouagadougou]]
<small>22.10.:</small> [[Bamako]] – [[Antananarivo]]
<small>19.10.:</small> [[Hanka Jenčec]] – [[Gustaw Alwin Mjerwa]] – [[Bjedrich Adolf Klin]] – [[Korla Awgust Kalich]] – [[Arnošt Herman]]
<small>18.10.:</small> [[Tunis]]
<small>14.10.:</small> [[Swjatlana Aljaksandrawna Aleksijewič|Swjatlana Aleksijewič]]
<small>09.10.:</small> [[Barentsowe morjo]]
<small>07.10.:</small> [[Železnica]] – [[Awtodróha]]
<small>06.10.:</small> [[Dubrawa (Grodk)]] – [[Gózdź]] – [[Łojow]] – [[Prašyjca]] – [[Terpje]] – [[Wjaska (Grodk)]] – [[Zakrjow (Grodk)]] – [[Zelezna]]
<small>05.10.:</small> [[Bobow]] – [[Brodkojce]] – [[Cazow]] – [[Dalic]] – [[Dubje]] – [[Glinsk (Gołkojce)]] – [[Gogolowk]] – [[Gołbin]]
<small>30.09.:</small> [[Morica]] – [[Hlinowc]] – [[Jěžow]]
<small>25.09.:</small> [[Pětr Šěrach]] – [[Měsačne pismo k rozwučenju a wokřewjenju]] – [[Korla Bohuchwał Šěrach]] – [[Jan Awgust Janka]]
<small>24.09.:</small> [[Jan Gotthold Běmar]] – [[Jan Běmar]] – [[Franc Moric Domaška]] – [[Donat Józef Ćěsla]] – [[Jan Wawer]] – [[Jan Langa]] – [[Jan Gotthelf Běmar]] – [[Jan Gotttrau Běmar]]
<small>22.09.:</small> [[Wjelryby]] – [[Insektožrački]] – [[Myše]] – [[Jěže]] – [[Knoty]] – [[Hinc Šewc]] – [[Łužičan (časopis)]]
<small>16.09.:</small> [[Hromadnik]]
<small>05.09.:</small> [[Wulke wokrjesne město]] – [[Missouri River]] – [[Marshallowe kupy]] – [[Swaziska]]
<small>04.09.:</small> [[Amaconas]] – [[Nil]]
<small>02.09.:</small> [[Denali]] – [[Mississippi]]
<small>01.09.:</small> [[Cyrkej swjateju Pětra a Pawoła]] – [[Sewjerofrizišćina]]
<small>31.08.:</small> [[Lubijska hora]] – [[Lisćina kulturnych pomnikow w Hamorje]]
<small>25.08.:</small> [[Wopomnišćo Budyšin]] – [[Polnica]]
<small>24.08.:</small> [[Mohilnica]]
<small>22.08.:</small> [[Dubrjenske bahno]] – [[Rudolf Mjeń]] – [[Stołpin]] – [[Manuela Schwesig]] – [[Andrea Nahles]] – [[Barbara Hendricks]]
<small>21.08.:</small> [[Mikławš Bjedrich-Radlubin]] – [[Ursula von der Leyen]] – [[Heiko Maas]] – [[Wolfgang Schäuble]] – [[Thomas de Maizière]] – [[Frank-Walter Steinmeier]] – [[Sewjerna Dwina]]
<small>20.08.:</small> [[Njewa]] – [[Peipuski jězor]] – [[Onjegaski jězor]]
<small>19.08.:</small> [[Ladogaski jězor]] – [[Kazachšćina]] – [[Staraja Ladoga]] – [[Nowaja Ladoga]]
<small>18.08.:</small> [[Rudolf Jenč]]
<small>17.08.:</small> [[Wyborg]] – [[Iwangorod]]
<small>16.08.:</small> [[Kurski zaliw]] – [[Kurska kosa]] – [[Žitawske horiny]]
<small>15.08.:</small> [[Njemen]] – [[Černjachowsk]] – [[Sowjetsk (oblasć Kaliningrad)|Sowjetsk]] – [[Baltikum]]
<small>10.08.:</small> [[Drina]] – [[Banja Luka]]
<small>09.08.:</small> [[Sawa]]
<small>06.08.:</small> [[Marek Grechuta]]
<small>03.08.:</small> [[Grjazowjec]] – [[Kadnikow]] – [[Kirillow]] – [[Nikolsk (oblasć Wologda)|Nikolsk]] – [[Sokol (město)|Sokol]] – [[Totma]] – [[Ustjužna]]
<small>02.08.:</small> [[Čudowo]] – [[Buj]] – [[Wolgorječensk]] – [[Galič]] – [[Kologriw]] – [[Makarjew]] – [[Manturowo]] – [[Njerjechta]] – [[Njeja]] – [[Soligalič]] – [[Čuchloma]] – [[Šarja]] – [[Wologda]] – [[Babajewo]] – [[Bjelozjersk]] – [[Wjelikij Ustjug]] – [[Wytegra]]
<small>01.08.:</small> [[Malaja Wišera]] – [[Pjestowo]] – [[Okulowka]] – [[Solcy]] – [[Staraja Russa]] – [[Cholm (oblasć Nowgorod)|Cholm]]
<small>30.07.:</small> [[Wjelikij Nowgorod]] – [[Borowiči]] – [[Waldaj]]
<small>29.07.:</small> [[Sebjež]]
<small>28.07.:</small> [[Gdow]] – [[Njewel]] – [[Opočka]] – [[Ostrow]] – [[Pječory]] – [[Porchow (Ruska)|Porchow]]
<small>27.07.:</small> [[Toržok]] – [[Toropjec]] – [[Pskow]] – [[Wjelikije Luki]]
<small>26.07.:</small> [[Kaljazin]] – [[Kašin]] – [[Kimry]] – [[Konakowo]] – [[Krasnyj Cholm]] – [[Ostaškow]] – [[Ržew]] – [[Starica]]
<small>25.07.:</small> [[Uglič]] – [[Twer]] – [[Bježeck]] – [[Bjelyj]] – [[Bologoje]] – [[Wjesjegonsk]] – [[Wyšnij Woločjok]] – [[Zubcow]]
<small>24.07.:</small> [[Jurjewjec]] – [[Danilow (město)|Danilow]] – [[Ljubim]] – [[Myškin]] – [[Pjerjeslawl-Zalesskij]] – [[Pošechonje]] – [[Rybinsk]] – [[Tutajew]]
<small>23.07.:</small> [[Pljos]] – [[Pučež]] – [[Tejkowo]] – [[Šuja]]
<small>22.07.:</small> [[Iwanowo]] – [[Jurjew-Polskij]] – [[Kochma]]
<small>20.07.:</small> [[Luanda]] – [[Drawa]]
<small>17.07.:</small> [[Wbohow (Šěrachow-Korzym)|Wbohow]] – [[Wostašecy]] – [[Zdźar (Wjelećin)|Zdźar]]
<small>16.07.:</small> [[Trjebiša]]
<small>15.07.:</small> [[Wisła]] – [[Wósmužowa hora]]
<small>13.07.:</small> [[Zapadołužiska pahórčina]] – [[Žiwin]] – [[Wjelkow (Halštrow)|Wjelkow]] – [[Walow]] – [[Rušica]] – [[Kinč]] – [[Dobrik]] – [[Pětr Malink]]
<small>08.07.:</small> [[Wladimir (město)|Wladimir]]
<small>07.07.:</small> [[Joškar-Ola]]
<small>06.07.:</small> [[Radobyle]] – [[Jan Budar]]
<small>05.07.:</small> [[Čeboksary]]
<small>01.07.:</small> [[Jutrowne jěchanje]] – [[Ludwig Nowak]] – [[Horst Adam]] – [[Herbert Cerna]]
<small>27.06.:</small> [[Pawoł Grojlich]] – [[Cecha]]
<small>26.06.:</small> [[Rjazań]] – [[Lawska wěža]]
<small>19.06.:</small> [[Brjansk]]
<small>18.06.:</small> [[Orjol]]
<small>14.06.:</small> [[Bjelgorod]]
<small>12.06.:</small> [[Klemens VIII.]] – [[Leo XI.]] – [[Pawoł V.]]
<small>11.06.:</small> [[Hrjehor XV.]]
<small>10.06.:</small> [[Bornholm]]
<small>03.06.:</small> [[Don]]
<small>29.05.:</small> [[Lubijska narěč]] – [[Narew]] – [[Dnjestr]]
<small>13.05.:</small> [[Arnošt Černik]]
<!-- Prošu jenož nowe zapisy we wulkosći nad 1000 bajtami ze zašłeho měsaca zapodać! -->
<noinclude>{{Skrótšenka|WP:NZ}}</noinclude>
2rl2uolmev8rerxfey35rijcwd8i4p0
Wolchow (město)
0
27923
392724
322706
2026-10-15T04:42:09Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
392724
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město RU
|mjeno ruske=Волхов
|mjeno2=
|mjeno serbske=Wolchow
|čisło=41408
|ISO=RU-LEN
|wopon= Coat of Arms of Volkhov (Leningrad oblast).png
|chorhoj= Flag of Volkhov (Leningrad oblast).png
|šěrina=59/55/00/N
|dołhota=32/21/00/E
|wysokosć=33
|přestrjeń=108.
|póstowe čisło= 187401, 187403, 187404, 187406
|předwólba= +7 81363
|webstrona= http://волховское.047.рф/
}}
[[Dataja:Волховская улица.jpg|thumb|left]]
[[Dataja:Волховский завод.jpg|thumb|left]]
'''Wolchow''' ({{wrěči|ru|''Волхов''}}, 1918–1933 ''Zwanka/ Званка'', 1933–1940 ''Wolchowstroj/ Волховстрой'') je město w [[Ruska|Ruskej federaciji]]. Leži w [[Oblasć Leningrad|Leningradskej oblasći]] na prawym boku rěki [[Wolchow]] něhdźe 20 kilometrow před wuliwom do [[Ladogaski jězor|Ladogaskeho jězora]]. Ma něhdźe 46 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so w lěće 1918 při železniskej čarje z [[Pětrohród|Pětrohroda]] do [[Čerjepowjec]]a załožiło a ma wot lěta 1933 měšćanske prawa.
== Žórło ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Volkhov|Wolchow}}
* [https://web.archive.org/web/20170424094236/http://xn--b1aajtdrbcz1b.047.xn--p1ai/ Oficielne webstrony]
mgbmn31834qjjhcu0t32rdwr0e7qz6l
Dawlekanowo
0
29999
392720
346536
2026-10-15T00:20:33Z
InternetArchiveBot
21326
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
392720
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město RU
|mjeno ruske=Давлеканово
|mjeno serbske=Dawlekanowo
|mjeno2=Дәүләкән
|čisło=80419
|ISO=RU-BA
|wopon=
|chorhoj=
|šěrina=54/13/00/N
|dołhota=55/02/00/E
|wysokosć=110
|přestrjeń=
|póstowe čisło= 453400—453406, 453409
|předwólba=(+7)34768
|webstrona=http://admdavlekan.ru/ru/
}}
'''Dawlekanowo''' ({{wrěči|ru|''Давлеканово''}}, {{wrěči|ba|''Дәүләкән''}}{{Audio|BA-Дәүләкән.ogg|wurěkowanje}}) je město w [[Europa|europskim]] dźělu [[Ruska|Ruskeje federacije]]. Leži w republice [[Baškirska|Baškirskej]] při rěce [[Bjelaja (rěka)|Bjelaja]] něhdźe 90 kilometrow južnje [[Ufa (město)|Ufy]] a ma něhdźe 23 tysac wobydlerjow.
Sydlišćo je so we 18. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1942 měšćanske prawa.
== Žórło ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Davlekanovo|Dawlekanowo}}
* [https://web.archive.org/web/20151213133157/http://www.admdavlekan.ru/ru Oficielne webstrony]
sfej7on4p7pgkg570950gqfdgi5i08t
Połobske pěskowčiny
0
31723
392689
385314
2026-10-14T13:27:23Z
J budissin
7
kor
392689
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Rathen und Elbsandsteingebirge asv2022-08 img04.jpg|mini|„Bastei“ w Sakskej Šwicy]]
'''Połobske pěskowčiny''' ({{wrěči|cs}} ''Labské pískovce'' abo ''Děčínská vrchovina'', {{wrěči|de}} ''Elbsandsteingebirge'') su hłownje z [[pěskowc]]a wobstejace [[srjedźne horiny]] při hornim běhu [[Łobjo|Łobja]] w [[Sakska|Sakskej]] a sewjernej [[Čěska|Čěskej]]. Wone so rozpřestrěwaja na přestrjeni 700 km² a sahaja do wysokosće wot 723 metrow. Němski dźěl mjenuje so husto [[Sakska Šwica]], čěski dźěl je znaty jako [[Čěska Šwica]] ''(České Švýcarsko)''.
Najwyši wjeršk Połobskich pěskowčin je [[Děčínský Sněžník|Sněžnik]] ''(Děčínský Sněžník, Hoher Schneeberg)'' ze 722,8 metrami na čěskim boku. Najwyša hora w sakskim dźělu je [[Wulki Zschirnstein]] (561 m).
== Geografija ==
[[Dataja:Elbsandstein Elbtal Bastei Lilienstein.JPG|mini|[[Lilijowc]] z łobjowej dolinu]]
Połobske pěskowčiny rozpřestrěwaja so při woběmaj brjohomaj Łobja mjez čěskim městom [[Děčín]]om ''(Dźěćin)'' a sakskim [[Pěrno]]m. Sewjerna hranica horin běži někak přez města Pěrno, [[Hohnstein]], [[Zebnica (město)|Zebnicu]], [[Chřibská|Chřibsku]] a [[Česká Kamenice|Česku Kamenicu]].
W Połobskich pěskowčinach nadeńdźetej so narodnej parkaj [[Narodny park Sakska Šwica|Sakska Šwica]] (93,5 km²) a [[Narodny park Čěska Šwica|Čěska Šwica]] (79 km²). Dalšich 530 km² na woběmaj bokomaj hranicy płaći jako krajinoškitowe pasmo (LSG).
Typiske za krajinu Połobskich pěskowčin su [[taflowc]]y, hłuboke, wuske wudrjeńcy a wysočiny.
Najwažniše rěčki w horinach su nimo Łobja [[Kamenice (Łobjo)|Kamenice]], [[Kirnitzsch]] a [[Běła (Łobjo)|Běła]] ''(Biela)''.
== Stawizny ==
Połobske pěskowčiny su powostanki sedimentow něhdyšeho morja, kotrež wupřestrěwaše so na tutym městnje w [[Krydowa doba|krydowej dobje]] před něhdźe 95 milionow lětami. Na městnje dźensnišich pěskowčin namakaše so tehdy mórska wužina mjez Čěskej žłobinu a [[Sewjeroněmska nižina|Sewjeroněmskej nižinu]]. Na wuchodźe běše Zapadosudetska kupa, wobstejaca z [[Łužiske horiny|Łužiskich horin]], [[Jizerske horiny|Jizerskich horin]] a [[Kyrkonoše|Kyrkonošow]] a na zapadźe Srjedźoeuropska kupa z [[Rudne horiny|Rudnych horin]], [[Šmrěčiny|Šmrěčin]] a [[Šumawa|Šumawy]]. W tutym přeliwje nastachu wotsadźenki ze sedimentow, kiž běchu hač do 550 metrow sylne. Přez nastate horiny přełama so Łobjo jako docyła jenička rěka z Čěskeje žłobiny.
== Wobrazy ==
<gallery>
Bielatal Sachsen 2006 01 07.jpg|Herkulesowe stołpy
Pravcicka brana 001.jpg|Prawčiske wrota ''(Prebischtor)'' w Čěskej Šwicy
Winterstein 2012-05-27-7429.jpg|Sedimentowe woršty su tež dźensa hišće derje spóznajomne
Bad Schandau Schmilka Elbe 10913.jpg|W dolinje Łobja pola [[Žandow]]a
Kamenica_(js).jpg|Edmundowa wudrjeńca při [[Kamenice (Łobjo)|Kamenicy]]
</gallery>
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Elbe Sandstone Mountains|Połobske pěskowčiny}}
{{Nawigaciska lajsta Němske srjedźne horiny}}
[[Kategorija:Połobske pěskowčiny|!]]
[[Kategorija:Srjedźne horiny]]
[[Kategorija:Horiny w Sakskej]]
[[Kategorija:Horiny w Čěskej]]
[[Kategorija:Horiny w Europje]]
r0l7o556wh5r1rmdjulqrsidz3wzxn0
Dešank
0
33865
392704
370507
2026-10-14T19:36:43Z
J budissin
7
392704
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik Wjes we Łužicy
|mjeno serbske=Dešank
|mjeno němske=Dissenchen
|šěrina=51.763736
|dołhota=14.394879
|gmejna=Choćebuz
|zagmejnowanje=1994
|přestrjeń=30.7
|wysokosć=72
|póstowe čisło=03052
|předwólba=0355
|wobraz=Dissenchen-Kirche.jpg
|wopis wobraza=Cyrkej w Dešanku
}}
'''Dešank''' ({{wrěči|de}} ''Dissenchen'') je wjes a wot lěta 1994 měšćanski dźěl [[Choćebuz]]a w [[Braniborska|braniborskej]] [[Delnja Łužica|Delnjej Łužicy]]. Ma něhdźe 1.100 wobydlerjow a nadeńdźe so wuchodnje Choćebuskeho centruma njedaloko něhdyšeje brunicoweje jamy Choćebuz-sewjer, přichodneho Choćebuskeho wuchodneho jězora. Nimo wsy wjedźe wobjězdna dróha B 168n.
Susodne wjeski su [[Žylowk]] na sewjeru, [[Šlichow]] na wuchodźe a měšćanski dźěl [[Žandow (Choćebuz)|Žandow]] na zapadźe.
Wjes naspomni so prěni raz w lěće [[1536]]. Po statistice [[Arnošt Muka|Arnošta Muki]] měješe Dešank we 1880tych lětach 298 wobydlerjow, z kotrychž bě 291 Serbow (98 %).<ref>{{Černik}}</ref> W lěće [[1956]] zwěsći [[Arnošt Černik]] serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 21,8 %.<ref>{{Elle1995|257|981|186|7|21}}</ref> Za čas [[NDR]] bě w Dešanku stejišćo Centralneje delnjoserbskeje rěčneje šule.
W Dešanku nadeńdźe so Choćebuske jastwo, najwjetše w cyłej Braniborskej.
== Wosobinje ==
* [[Karlo Kito Dalej]] (1806–1892) – sudniski tołmačer a wučer serbšćiny; w Dešanku narodźeny
* [[Mjertyn Myšnaŕ]] (1849–1892) – wučer a rozšěrjer wědy wo Serbach; w Dešanku narodźeny
== Nóžki ==
<references />
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Dissenchen/Dešank|Dešank}}
{{Dsb-mjena|Dešank|0361485}}
{{Měšćanske dźěle Choćebuza}}
[[Kategorija:Měšćanski dźěl Choćebuza]]
[[Kategorija:Sydlišćo w serbskim sydlenskim rumje]]
[[Kategorija:Sydlišćo w Delnjej Łužicy]]
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1536]]
565zwiz4usjcj9bpaqth3g3osf2lkch
Bjaroza
0
35344
392693
392685
2026-10-14T18:29:43Z
J budissin
7
392693
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik město
|mjeno serbske= Bjaroza
|mjeno swójske= Бяроза, Берёза
|wopon= Coat of Arms of Biaroza, Belarus.svg
|chorhoj= Flag of Biaroza-Kartuskaja.svg
|šěrina=52/33
|dołhota=24/58
|region-ISO=BY-BR
|wysokosć= 150
|přestrjeń=
|wobydlerstwo= 29451
|staw=2017
|póstowe čisło=225210, 225209
|předwólba=1643
|adresa=
|webstrona=
}}
[[Dataja:Biaroza Belarus.JPG|mini|left]]
'''Bjaroza''' ({{wrěči|be|Бяроза}}; {{wrěči|ru|Берёза/ ''Bjerjoza''}}; {{wrěči|pl|''Bereza Kartuska''}}) je město w [[Oblasć Brest|Brestskej oblasći]] w [[Běłoruska|Běłoruskej]]. Je zarjadniske sydło Bjarozawskeho rajona.
Leži nad rěku Jaselda něhdźe 100 kilometrow sewjerowuchodnje [[Brest (Běłoruska)|Bresta]].
Ma něhdźe 29 tysac wobydlerjow. <ref>[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]/ Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь, Минск, 2017, стр. 5</ref>
== Stawizny ==
[[Dataja:Biaroza monastery by Napoleon Orda (5362041).jpg|mini|left|Něhdyši klóšter kartuzianow]]
Sydlišćo je so w lěće 1477 prěni raz naspomniło a słušeše tehdy k wulkowjerchowstwu Litawskej. Wot 1648 do 1689 natwarichu tule kartuzianski klóšter, kotryž sta so bórze z jednym z najwjetšich w cyłej [[Pólsko-Litawska|Pólsko-Litawskej]]. Po dźělenju Pólskeje přińdźeštej město a klóšter k Ruskemu carstwu. Po pólskim nowemberskim zběžku 1830/31 bu klóšter wot wyšnosće zawrjeny a w lěće 1866 zdźěla wottorhany. Tež barokna klóšterska cyrkej so tehdy zhubi. Po pólsko-sowjetskej wójnje słušeše Bjaroza wot 1921 jako ''Bereza Kartuska'' k [[Pólska|Pólskej]]. W lěće 1939 bu wot Čerwjeneje armeje wobsadźena a wot 1941 do 1944 steješe pod kontrolu němskeje wehrmachty. Wot cyłkownje pjeć tysac wobydlerjow běchu tehdy wokoło 4500 Židow, z kotrychž bu wjetšina w [[holocaust|holocausće]] zamordowana. Wot kónca [[Druha swětowa wójna|Druheje swětoweje wójny]] bě městačko dźěl Běłoruskeje sowjetskeje republiki.
== Žórła ==
<references/>
== Literatura ==
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/140 Bereza Kartuska]/ Słownik geograficznym Królestwa Polskiego, T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa, 1880. s. 140–141.
== Wotkazaj ==
{{commonscat|Biaroza|Bjaroza}}
* [https://web.archive.org/web/20170805105412/http://www.bereza.gov.by/ Oficielne webstrony]
{{Oblasć Brest}}
[[Kategorija:Prěnje naspomnjenje 1477]]
d0ejl3ousj5u87ibxfe7gho4aypahpc
Jaroslav Vrchlický
0
37438
392691
370231
2026-10-14T14:33:41Z
Skot
25528
Higher resolution version of image #NKCR
392691
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Jaroslav Vrchlický – Jan Vilímek – České album (cropped).jpg|thumb|Jarosław Vrchlický]]
'''Jaroslav Vrchlický''' (poprawom ''Emil Frida''; * [[17. februara]] [[1853]] w [[Louny|Lounach]], † [[9. septembra]] [[1912]] w [[Domažlice|Domažlicach]]) bě [[Čěska|čěski]] basnik a profesor swětowych literaturow na [[Karlowa uniwersita|Karlowej uniwersiće]] w [[Praha|Praze]].
Jeho twórba wobsahuje episke basnje (wosebje Cyklus "Złomky epopeje čłowjestwa"), potom za Serbow zajimawa "Pěseń wo Wineće": zwobrazuje wojowanja našich prjedownikow - baltiskich Słowjanow - z Danami, balady, romancy a legendy, basnje lyriske ("Hłosy w pusćinje", "Sonety samotarja", "Štož žiwjenje dało", "Na sydom trunach", atd.) Z jeho dramatiskich dźěłow su woblubjene wjeselohra "Nóc na Karlštejnje" a drama "Exulanti", kaž tež dramata z antiki (trilogija "Hippodamia"). Přełožowaše z francózštiny, španišćiny, italšćiny, pólšćiny, němčiny, jendźelšćiny, norwegšćiny, danšćiny, madźaršćiny a persišćiny. Basniske dźěło Vrchlickeho wubudźuje wobdźiwanje ze swojim wobsahom a rozsahom (wok. 250 zwjazkow), myslowym bohatstwom a překrasnej basniskej rěču. Serbja znaja Vrchlickeho z wubjernych přeložkow [[Jakub Bart-Ćišinski|Ćišinskeho]] w zběrce "Z wotmachom" z lěta 1913. Sławna je jeho pěseń "Łužiskim Serbam".
{{DEFAULTSORT:Vrchlický, Jarosław}}
[[Kategorija:Muž]]
[[Kategorija:Rodź. 1853]]
[[Kategorija:Zemr. 1912]]
[[Kategorija:Čech]]
[[Kategorija:Awtor]]
[[Kategorija:Literatura (19. lětstotk)]]
[[Kategorija:Literatura (20. lětstotk)]]
p33jgtuuq0fskfrm3gdj4r5g3a36v8n
Pěskowc
0
41236
392706
391161
2026-10-14T19:38:49Z
J budissin
7
392706
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:MRGS 090 - pískovec 1.jpg|mini|Pěskowc z [[Lilijowc]]a]]
'''Pěskowc''' je sedimentna [[kamjenizna]], kotraž wobsahuje předewšěm [[křemjeń]]. Wobsteji hłownje ze zornow we wulkosći wot 0,05 do 2 milimetrow, kotrež nastachu přez rozprochnawjenje staršich kamjeniznow. Zorna zjednoća hromadźe cement. W mjeńšej měrje móža [[Błyšćinka|błyšćinku]], [[žiwc]], [[kalcit]], [[dolomit]], [[siderit]], železowe rudy a dalše [[mineralij]]e zastupjene być. Barba je wot zestawy wotwisna; pěskowc móže swětłobruny, šěry, žołty hač čerwjeny być, jeli wobsahuje [[železo]]. Pěskowc z wysokim wobstatkom železowych oksydow a hydroksydow mjenuje so [[železowc]]. Pěskowc wodu přepušća, zlochka rozprochni so a rozpadnje so na pěsk. Pěskowc słuša k najrozšěrjenišim sedimentarnym kamjeniznam. Wužiwa so daloko a šěroko jako twarski kamjeń abo w socharstwje.
== Pěskowc we Łužicy a wokolinje ==
Pěskowc je hłowna kamjenizna regiona [[Sakska Šwica|Čěsko-Sakskeje Šwicy]] južnje łužiskeho łama. W [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] namaka so pěskowc na juhu we [[Łužiske horiny|Łužiskich horinach]]. Horiny su přewažnje pěskowcowe, někotre wjerški horow pak wobsteja z [[klinčel]]a abo [[trachyt]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=fb2fdbfd-5f95-41ed-afdb-fd5f95f1ede3|title=Geologiska karta 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-08-08|language=němsce}}</ref>
== Galerija ==
<gallery>
MRGS 257 - pískovec.jpg|<center>Pěskowc z Łužiskich horin</center>
MRGS 190 - pískovec.jpg|<center>Šćerkojty pěskowc z Čěskeje Šwicy</center>
MRGS 242 - vápnitý pískovec.jpg|<center>Wapnowy pěskowc z Čěskeje Šwicy</center>
MRGS 380 - železivec.jpg|<center>Železowy pěskowc (železowc) ze Sakskeje Šwicy</center>
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk|titul=Atlas hornin|nakład=2.|nakładnistwo=Academia|městno=[[Praha]]|lěto=1984|strony=312}}
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Sandstone|pěskowc}}
{{DISPLAYTITLE:pěskowc}}
[[Kategorija:Kamjenizna]]
2umnwee9xnwlbgh9uvgp1xb2zluhbvd
Słónčna róža
0
41773
392696
2026-10-14T19:00:20Z
J budissin
7
posrědkuju k stronje „[[Słónčnica]]”
392696
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[słónčnica]]
t0f2x6qxngy19uu36ja7jimro02pc19
Lilijowc
0
41774
392699
2026-10-14T19:09:45Z
J budissin
7
J budissin je stronu [[Lilijowc]] do [[Lilijowc (rostlina)]] přesunył
392699
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Lilijowc (rostlina)]]
7bo37q8hk0fy1dnaw5yqibhja3prdpc
392701
392699
2026-10-14T19:30:08Z
J budissin
7
nowy krótki, hłowne informacije
392701
wikitext
text/x-wiki
{{Infokašćik hora
| mjeno=Lilijowc
| druhe mjeno=Lilienstein
| wobraz=Lilienstein von Süd-West.jpg
| wopis wobraza=Lilijowc z juhozapada
| wysokosć=415,2
| šěrina=50/55/52/N
| dołhosć=14/05/05/O
| region-ISO=DE-SN
| masiw=[[Połobske pěskowčiny]]
}}
'''Lilijowc''' ({{wrěči|de}} ''Lilienstein'') je 415 metrow wysoka [[hora]] w [[Połobske pěskowčiny|Połobskich pěskowčinach]] a jedyn z najmarkantnišich [[taflowc]]ow [[Sakska Šwica|Sakskeje Šwicy]]. Wón je jenički taflowc na prawym boku [[Łobjo|Łobja]] a słuži jako symbol narodneho parka Sakska Šwica.
Hora leži na honach [[Waltersdorf (Žandow)|Waltersdorfa]], gmejnskeho dźěla [[Žandow]]a, něhdźe pjeć kilometrow zapadnje tutoho městačka a 15 kilometrow wuchodnje [[Pěrno|Pěrna]] pola [[Kralowc (Sakska Šwica)|Kralowca]] w sekli Łobja, kotrež horu na třoch bokach wobdawa.
Hižo wokoło lěta 1200 wobsteješe na horje čěski hród. Wot spočatka 15. lětstotka bě hora we wobsydstwje [[Mišno|Mišnjanskich]] markhrabjow.
== Wuhlad ==
Dla swojeho izolowaneho połoženja je Lilijowc wurjadne wuhladnišćo do wšěch směrow. Na juhu su [[Rudne horiny]] widźeć, na wuchodźe [[Łužiske horiny|Łužiske]] a na zapadźe [[Drježdźany]]. Do sewjerneho směra saha wuhlad hač do [[Stołpin]]a.
[[Dataja:Königstein - 19977184772.jpg|mini|center|upright=2|Napohlad z napřećo stejaceho Kralowca]]
<br clear="all" />
== Literatura ==
* {{WdH|1}}
== Wotkaz ==
{{Commonscat|Lilienstein|Lilijowc}}
[[Kategorija:Hora w Sakskej]]
[[Kategorija:Žandow]]
[[Kategorija:Taflowc]]
[[Kategorija:Hora w Europje]]
[[Kategorija:Połobske pěskowčiny]]
iuoa4b2csgbskwsxf8x9jqyy1lreeff
Lilienstein
0
41775
392702
2026-10-14T19:30:45Z
J budissin
7
posrědkuju k stronje „[[Lilijowc]]”
392702
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Lilijowc]]
7qkqrmansm1lv18nqtnpbcum95kz1ej
Kategorija:Žandow
14
41776
392705
2026-10-14T19:37:51Z
J budissin
7
nowa strona: {{Commonscat|Bad Schandau|Žandow}} [[Kategorija:Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne horiny po gmejnje]] [[Kategorija:Sakska po gmejnje]]
392705
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Bad Schandau|Žandow}}
[[Kategorija:Wokrjes Sakska Šwica-Wuchodne Rudne horiny po gmejnje]]
[[Kategorija:Sakska po gmejnje]]
d3nyra1s598yi64ldjidnx7pliwmpic
Kiew
0
41777
392719
2026-10-14T22:42:15Z
J budissin
7
posrědkuju k stronje „[[Kyjiw]]”
392719
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kyjiw]]
9ytuxksqye2h42c5fpyr2eam8y47e8g
Dom tysac hatow
0
41778
392725
2026-10-15T11:12:18Z
J budissin
7
nowa strona: [[Dataja:Haus der 1000 Teiche.jpg|mini|Dom tysac hatow (2012)]] '''Dom tysac hatow''' ({{wrěči|de}} ''Haus der tausend Teiche'') je wopytowarski centrum [[Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|biosferoweho rezerwata „Hornjołužiska hola a haty“]] a steji na štyristronskim dworje w [[Stróža (Malešecy)|Stróži]], gmejnskim dźělu [[Malešecy|Malešec]]. W domje namakaja wopytowarjo nimo stajneje wustajeńcy wo přirodźe holanskeje a hatoweje krajiny tež…
392725
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Haus der 1000 Teiche.jpg|mini|Dom tysac hatow (2012)]]
'''Dom tysac hatow''' ({{wrěči|de}} ''Haus der tausend Teiche'') je wopytowarski centrum [[Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty|biosferoweho rezerwata „Hornjołužiska hola a haty“]] a steji na štyristronskim dworje w [[Stróža (Malešecy)|Stróži]], gmejnskim dźělu [[Malešecy|Malešec]].
W domje namakaja wopytowarjo nimo stajneje wustajeńcy wo přirodźe holanskeje a hatoweje krajiny tež małe bistro, wobchodźik, filmowu rumnosć a skupinske rumnosće kaž tež so wotměnjace wosebite wustajeńcy. Hnydom južnje domu započnje wuwučowanska šćežka po hatach.
== Wotkaz ==
* [https://haus-der-tausend-teiche.de/ Webstrony Domu tysac hatow]
{{Coordinate |NS=51.18155 |EW=14.43182 |type=landmark |region=DE-SN}}
[[Kategorija:Malešecy]]
[[Kategorija:Twarjenje w Budyskim wokrjesu]]
[[Kategorija:Biosferowy rezerwat Hornjołužiska hola a haty]]
2mcqpn2yz14c575dqimtea50ncx18to