Wikipedya htwiki https://ht.wikipedia.org/wiki/Paj_Prensipal MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Medya Espesyal Diskite Itilizatè Diskisyon Itilizatè Wikipedya Diskisyon Wikipedya Fichye Diskisyon Fichye MedyaWiki Diskisyon MedyaWiki Modèl Diskisyon Modèl Èd Diskisyon Èd Kategori Diskisyon Kategori TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Alètman matènèl 0 95875 881556 866496 2026-05-30T10:03:18Z JackyM59 37789 /* Atizay */ Foto ajoute 881556 wikitext text/x-wiki [[Fichye:Breastfeeding_infant.jpg|vignette| Timoun k ap tete.]] [[Fichye:Breastfeeding-icon-med.svg|vignette| Senbòl entènasyonal alètman.]] [[Fichye:Sorcier_1984_dia_(25JYB)mod.jpg|vignette| Panno fanm ki eskilte nan Roc-aux-Sorciers gen moniman eskilti paryetal ki date depi nan Paleyolitik siperyè. Limen sou yon sèten ang, anjeneral nan limyè ankline <ref>[https://journals.openedition.org/paleo/docannexe/image/4014/img-7.jpg Panneau des femmes sculptées du Roc-aux-Sorciers. Crédits G. Pinçon, MC, cliché A. Maulny, relevé G. Pinçon, L. Iakovleva et O. Fuentes], tiré d'Oscar Fuentes & Geneviève Pinçon, « Essai d’une anthropologie des images paléolithiques du Roc-aux-Sorciers (Angles-sur-l’Anglin, Vienne, France) : entre continuités et discontinuités », ''[[Paléo (revue)|Paléo]]'', n°29, 2018, 137-149. </ref>, figi nan mitan an ak tete anfle a ta reprezante yon fanm k ap bay tete ki fèk akouche jan vilv laj epi louvri a ta sijere <ref>{{ouvrage|auteur=Ludmila Iakovleva, Geneviève Pinçon|titre=La frise sculptée du Roc-aux-Sorciers: Angles-sur-l'Anglin (Vienne)|éditeur=Comité des travaux historiques et scientifiques|date=1997|passage=141}}</ref> .]] '''Alètman matènèl''' se lè yon fanm nouri pwòp pitit li ak [[Lèt (likid)|lèt]] tete li pwodui. Tibebe yo gen yon reflèks souse ak vale ki pèmèt yo tete ak vale lèt. Nan [[medsin]] modèn, lèt matènèl yo konsidere kòm fòm lèt ki pi an sante pou tibebe<ref>{{Atik|auteur=Picciano M|titre=Nutrient composition of human milk|langue=en|périodique=Pediatr Clin North Am|volume=48|numéro=1|pages=53–67|année=2001|pmid=11236733|doi=10.1016/S0031-3955(05)70285-6}}</ref>. Bay tete gen avantaj pou tou de, pou manman ak tibebe paske li ede nan prevansyon maladi <ref name="Riordan_1997">{{Atik|auteur=Riordan JM|titre=The cost of not breastfeeding: a commentary|langue=en|périodique=J Hum Lact|année=1997|vol=13|no=2|passage=93-7.|doi=10.1177/089033449701300202|pmid=9233193}}</ref> {{,}} <ref name="Bartick-2010">{{Atik|auteurs=Bartick M, Reinhold A|titre=The burden of suboptimal breastfeeding in the United States: a pediatric cost analysis|langue=en|périodique=Pediatrics|vol=125|no=5|passage=e1048–56.|date=5 avril 2010|doi=10.1542/peds.2009-1616|url=http://pediatrics.aappublications.org/cgi/content/abstract/peds.2009-1616v1|pmid=20368314|citation=If 90% of US families could comply with medical recommendations to breastfeed exclusively for 6 months, the United States would save $13 billion per year and prevent an excess 911 deaths}}</ref> {{,}} <ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2010/HEALTH/04/05/breastfeeding.costs|title=Study: lack of breastfeeding costs lives, billions of dollars|last=Falco M|date=5 avril 2010|website=www.cnn.com|language=en}}</ref> . Bay tete pou plis pase 6 mwa souvan asosye ak pi bon sante mantal pandan anfans ak adolesans <ref name="oddy">{{Atik|langue=en|auteurs=Oddy, Wendy H, Kendall GE, Li J, Jacoby P, Robinson M, de Klerk NH, Silburn SR, Zubrick SR, Landau LI, Stanley FJ.|titre=The long-term effects of breastfeeding on child and adolescent mental health: a pregnancy cohort study followed for 14 years|périodique=The Journal of Pediatrics|année=2010|mois=avril|vol=156|no=4|pages=568–74.|doi=10.1016/j.jpeds.2009.10.020|pmid=20004910|url=http://www.bpni.org/Article/Oddy.pdf|format=pdf}}</ref>. == Pwosesis == [[Asinis]] la se inite debaz pwodiksyon lèt matènèl la. Se yon espas tou piti ki gen twou nan dimansyon mikwoskopik ki konekte ak yon ti kanal galaktofò. Li aliyen ak yon sèl kouch selil pwodiktè. Nou rele "limyè» nan asinis twou kote lèt la sekrete. Miray deyò selil asin yo an kontak ak anpil [[kapilè]] . Apre nesans ak tibebe a tete, anba enfliyans nan òmòn nan tete, pwolaktin, sikilasyon san an ogmante prensipalman nan zòn nan tete. Ogmantasyon nan presyon nan kapilè sa yo pèmèt pasaj, soti nan miray la nan kapilè yo nan selil yo nan acinus la, nan tout eleman ki nesesè pou pwodiksyon lèt. Chak selil trete matyè premyè sa a. Yon pati nan eleman lèt yo soti dirèkteman nan filtraj san, lòt pati a se sentèz selil yo nan acinus la. Lèt se konsa sekrete gout pa gout nan lumèn nan asinis la. == Atizay == Bay tete te enspire anpil atis atravè anpil kilti.<gallery heights="300"> Fichye:Louis-Roland Trinquesse Young woman breastfeeding her child.jpg|lien=Fichier:Louis-Roland_Trinquesse_Young_woman_breastfeeding_her_child.jpg|alt=Jeune femme allaitant son enfant. Louis-Roland Trinquesse, 1777.|Jèn fanm k ap bay pitit li tete. Louis-Roland Trinquesse, 1777. Fichye:Honoré daumier, la repubblica sfama i suoi figli e gli istruisce, 1848.JPG|alt=La République nourrissant ses enfants. Honoré Daumier, 1848.|Repiblik la k ap nouri pitit li yo. [[Honoré Daumier]], 1848. Fichye:Pierre auguste renoir, maternità (madame renoir col figlio pierre), 1885, 01.JPG|lien=Fichier:Pierre_auguste_renoir,_maternità_(madame_renoir_col_figlio_pierre),_1885,_01.JPG|[[Auguste Renoir]], nan ane 1885. Fichye:Achiam - ALLAITEMENT N 3 - (G18 04).jpg|lien=Fichier:Achiam_-_ALLAITEMENT_N_3_-_(G18_04).jpg|alt=Allaitement, Achiam (1916-2005), bronze.|''Alètman'', Achiam (1916-2005), an kwiv. Fichye:Head mask. Yuruba, Southern Nigeria, W.Africa Wellcome M0014367.jpg|lien=Fichier:Head_mask._Yuruba,_Southern_Nigeria,_W.Africa_Wellcome_M0014367.jpg|alt=Statue originaire du Nigéria|Estati ki soti nan Nijerya Fichye:Princess Sobeknakht Suckling a Prince, ca. 1700-after 1630 B.C.E.jpg|lien=Fichier:Princess_Sobeknakht_Suckling_a_Prince,_ca._1700-after_1630_B.C.E.jpg|alt=Princesse égyptienne allaitant son enfant|Prensès ejipsyèn ap bay pitit li tete Fichye:The gods of the Egyptians - or, Studies in Egyptian mythology (1904) (14577536608).jpg|lien=Fichier:The_gods_of_the_Egyptians_-_or,_Studies_in_Egyptian_mythology_(1904)_(14577536608).jpg|alt=Scène d'allaitement égyptienne|Sèn alètman ejipsyèn. Fichye:Woman Nursing a Baby LACMA 16.16.55.jpg|lien=Fichier:Woman_Nursing_a_Baby_LACMA_16.16.55.jpg|alt=scène d'allaitement japonaise|Sèn alètman japonè. Fichye:Sainte Famille par Jacques Sarazin (Louvre – M.R. 2773).jpg|Fanmi Sen pa Jacques Sarrazin, Mize Louvre </gallery> == Nòt ak referans == {{Referans}} === Lyen ekstèn === * [PDF] [https://web.archive.org/web/20130717074759/http://www.inpes.sante.fr/CFESBases/catalogue/pdf/1265.pdf Guide de l'allaitement maternel], INPES * [PDF] [https://web.archive.org/web/20061122063146/http://www.sante.gouv.fr/htm/pointsur/nutrition/allaitement.pdf ''Allaitement maternel, les bénéfices pour la santé de l'enfant et de sa mère''] par le ministère français des Solidarités, de la Santé et de la Famille et l'Agence française de pédiatrie * [https://web.archive.org/web/20050916095437/http://www.ibfan.org/french/resources/who/fullcode-fr.html Code international de commercialisation des substituts du lait maternel] * [http://www.who.int/topics/breastfeeding/fr/ Page de référence de l'OMS sur l'allaitement] * [http://dicopolhis.univ-lemans.fr/fr/dictionnaire/a/allaitement.html Dicopolhis] [[Kategori:Alètman]] ta2vfyrh2540zmpfyvjymi8rz35vi8w