Wikipedya
htwiki
https://ht.wikipedia.org/wiki/Paj_Prensipal
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
Medya
Espesyal
Diskite
Itilizatè
Diskisyon Itilizatè
Wikipedya
Diskisyon Wikipedya
Fichye
Diskisyon Fichye
MedyaWiki
Diskisyon MedyaWiki
Modèl
Diskisyon Modèl
Èd
Diskisyon Èd
Kategori
Diskisyon Kategori
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Luis Rego
0
69687
881620
722426
2026-06-02T16:38:10Z
Leyo
707
corr birthday
881620
wikitext
text/x-wiki
'''Luis Rego''', ki fèt 30.03.1944<ref>''[https://musee.sacem.fr/index.php/Detail/objects/13941 Demande d'adhésion de Luis Rego en qualité d'auteur adhérent]'', 1975</ref><ref>''[https://musee.sacem.fr/index.php/Detail/objects/14821 Examen d’entrée de Luis Rego – auteur co-signataire]'', 1976</ref> nan [[Lisbonne]], se yon [[aktè]], [[imoris]] ak [[mizisyen]] [[Pòtigal|pòtigè]].
Li fèt karyè li nan Frans depi 1960.
== Biyografi ==
== Zèv li yo ==
=== Sinema ===
* [[1970]] : ''[[La Grande Java]]'' de [[Philippe Clair]] : Luis
* 1970 : ''[[Le Distrait]]'' de [[Pierre Richard]]
* [[1971]] : ''[[Les Bidasses en folie]]'' de [[Claude Zidi]] : Luis
* [[1973]] : ''[[Je sais rien, mais je dirai tout]]'' de Pierre Richard : Luis
* [[1974]] : ''[[Le Führer en folie]]'' de Philippe Clair : Harry
* [[1975]] : ''[[La Course à l'échalote]]'' de Claude Zidi : Franz
* [[1977]] : ''[[Vous n'aurez pas l'Alsace et la Lorraine]]'' de [[Coluche]] : Le second capitaine des mousquetaires
* [[1978]] : ''[[Les Bronzés]]'' de [[Patrice Leconte]] : Bobo
* [[1981]] : ''[[Le Roi des cons]]'' de [[Claude Confortès]] : L'homme à la terrasse
* 1981 : ''[[Les Hommes préfèrent les grosses]]'' de [[Jean-Marie Poiré]] : Gérard Langlois
* [[1983]] : ''[[Le Retour des bidasses en folie]]'' de [[Michel Vocoret]] : Le sergent
* 1983 : ''[[Circulez y a rien à voir]]'' de [[Patrice Leconte]] : Reska
* 1983 : ''[[Sandy (fim, 1983)|Sandy]]'' de [[Michel Nerval]] : Ernest
* 1983 : ''[[Debout les crabes, la mer monte !]]'' de [[Jean-Jacques Grand-Jouan]] : L'avocat
* [[1984]] : ''[[Aldo et Junior]]'' de [[Patrick Schulmann]] : Paul
* 1984 : ''[[La Smala (fim)|La Smala]] de [[Jean-Loup Hubert]]'' : L'interne alcoolo
* 1984 : ''[[La Vengeance du serpent à plumes]]'' de [[Gérard Oury]] : Alvaro
* [[1985]] : ''[[Tranches de vie (fim)|Tranches de vie]]'' de [[François Leterrier]] : L'interprète
* [[1986]] : ''[[Paulette, la pauvre petite milliardaire]]'' de Claude Confortès : Georges
* 1986 : ''[[Maine-Océan]]'' de [[Jacques Rozier]] : Lucien Pontoiseau
* 1986 : ''[[Gauguin, le loup dans le soleil]]'' de [[Henning Carlsen]]
* [[1987]] : ''[[Poule et frites]]'' de Luis Rego : Roger/Antoine
* [[1991]] : ''[[Les Secrets professionnels du Dr. Apfelglück]]'' de [[Thierry Lhermitte]] : M. Gomez
* [[1991]] : ''[[Ma vie est un enfer (fim)|Ma vie est un enfer]]'' de [[Josiane Balasko]] : Pazou
* [[1992]] : ''[[Le Retour des Charlots]]'' de [[Jean Sarrus (acteur)|Jean Sarrus]] : Antonio
* 1992 : ''[[Coitado do Jorge]]'' de [[Jorge Silva Melo]] : Sequeira
* [[1996]] : ''[[Le Cœur fantôme]]'' de [[Philippe Garrel]] : Philippe
* [[1998]] : ''[[Ça n'empêche pas les sentiments]]'' de [[Jean-Pierre Jackson]] : Bernard, le patron du bistrot
* 1998 : ''[[Le Bon Coin (fim)|Le Bon Coin]] '' de [[Jacques Richard (réalisateur)|Jacques Richard]]
* [[1999]] : ''[[Superlove]]'' de [[Jean-Claude Janer]] : Maurice
* 1999 : ''[[La vie ne me fait pas peur]]'' de [[Noémie Lvovsky]] : le père d'Inès
* [[2000]] : ''[[La Chambre obscure (fim, 2000)|La Chambre obscure]]'' de [[Marie-Christine Questerbert]] : le confesseur
* 2000 : ''[[Um Dia na Vida]]'' de [[Álvaro García de Zúñiga]] : Luis
* [[2001]] : ''[[Mercredi, folle journée !]]'' de [[Pascal Thomas]] : Mercier
* 2001 : ''[[Gagner la vie]]'' de [[João Canijo]] : Adérito
* 2001 : ''[[Fifi Martingale]]'' de Jacques Rozier
* [[2002]] : ''[[Fleurs de sang]]'' de [[Alain Tanner]] : Le directeur du festival Erotico
* 2002 : ''[[Mille millièmes, fantaisie immobilière]]'' de [[Rémi Waterhouse]] : M. Da Silva
* [[2003]] : ''[[San-Antonio (fim, 2004)|San-Antonio]]'' de [[Frédéric Auburtin]] : Pinaud
* [[2005]] : ''[[El cantor]]'' de [[Joseph Morder]] : William Stern
* [[2006]] : ''[[Quatre étoiles]]'' de [[Christian Vincent]] : Robert
* [[2007]] : ''[[Après lui]]'' de [[Gaël Morel]] : Père de Franck
* [[2010]] : ''[[Copacabana (fim, 2010)|Copacabana]]'' de [[Marc Fitoussi]] : Patrice
* [[2011]] : [[La Lapidation de saint Étienne (fim)|''La lapidation de Saint Étienne'']] de [[Pere Vilà]]
* [[2013]] : ''[[Ouf (fim)|Ouf]]'' de [[Yann Coridian]] : le père de François
* 2013 : ''[[Attila Marcel]]'' de [[Sylvain Chomet]] : Monsieur Coelho
* 2013 : ''[[Luis Rego se raconte]]'' de [[Jérémy Kaplan]] : lui-même
* [[2014]] : ''[[Plutôt crever que mourir ici]]'' (court métrage) de Jean-Baptiste Delannoy : Willy
* [[2016]] : ''[[Nocturama (fim)|Nocturama]]'' de [[Bertrand Bonello]] : Jean-Claude
== Referans ==
{{referans}}
== Lyen deyò ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0716709/ Luis Rego] sou IMDb
{{DEFAULTSORT:Rego, Luis}}
[[Kategori:Moun]]
[[Kategori:Aktè]]
[[Kategori:Aktè sinema]]
[[Kategori:Aktè franse]]
[[Kategori:Nesans nan lane 1943]]
ofog8vekx9ro806ekp3j0w4iwgx1qaz
Diego Luna
0
73344
881622
779664
2026-06-03T03:26:45Z
PaulLim11
38030
Image
881622
wikitext
text/x-wiki
{{moun
|non=Diego Luna
|foto=Diego Luna - Andor.jpg
|tèks=Diego Luna (2025)
|fonksyon=aktè, reyalizatè, senaris
|domèn=sinema, televizyon
|diplòm=
|etid=
|dat nesans=[[29 desanm]] [[1979]]
|lye nesans=[[Meksiko]]
|peyi nesans=[[Meksik]]
|dat lanmò=
|lye lanmò=
|peyi lanmò=
|nasyonalite=meksiken
|relijyon=
|rezidans=
|kontak=
|Biyografi=
|zèv=
|omaj=
|rekonpans=
|remak=
|fim=
}}
'''Diego Luna''', ki fèt [[29 desanm]] [[1979]] nan [[Meksiko]] ([[Meksik]]), se yon [[aktè]], [[reyalizatè]] ak [[senaris]] [[Meksik|meksiken]].
== Biyografi ==
== Zèv li yo ==
=== Tankou aktè ===
==== Sinema ====
* [[1994]] : ''Ámbar'' de Luis Estrada : Muni Frahabarana
* [[1995]] : ''Morena'' de Jorge Ramírez Suárez : Dos
* [[1995]] : ''Un hilito de sangre'' d’Erwin Neumaier : León
* [[1999]] : ''L'Année de la comète'' (''El cometa'') de José Buil ak Marisa Sistach : Victor
* [[1999]] : ''Un dulce olor a muerte'' de [[Gabriel Retes]] : Ramón
* [[2000]] : ''Todo el poder'' de Fernando Sariñana : Esteban
* [[2000]] : ''[[Avant la nuit (fim)|Avant la nuit]]'' (''Before Night Falls'') de [[Julian Schnabel]] : Carlos
* [[2001]] : '' [[Y tu mamá también]]'' d’[[Alfonso Cuarón]] : Tenoch Iturbide
* [[2001]] : ''Atlético San Pancho'' de Gustavo Loza : faktè
* [[2002]] : ''Ciudades oscuras'' de Fernando Sariñana : Fede
* [[2002]] : ''[[Frida (fim)|Frida]]'' de [[Julie Taymor]] : Alejandro « Alex »
* [[2002]] : ''[[Vampires 2 : Adieu vampires]]'' (''Vampires: Los Muertos'') de [[Tommy Lee Wallace]] : Sancho
* [[2003]] : '' [[Soldados de Salamina]]}}'' de [[David Trueba]] : Gastón
* [[2003]] : ''Carambola'' de Kurt Hollander : El Perro
* [[2003]] : ''[[Open Range]]'' de [[Kevin Costner]] : John « Button » Weatheral
* [[2003]] : ''Nicotina'' de Hugo Rodríguez : Lolo
* [[2004]] : ''[[Dirty Dancing 2]]'' de [[Guy Ferland]] : Javier Suarez
* [[2004]] : ''[[Le Terminal]]'' (''The Terminal'') de [[Steven Spielberg]] : Enrique Cruz
* [[2004]] : ''[[Criminal (fim, 2004)|Criminal]]'' de Gregory Jacobs : Rodrigo
* [[2006]] : ''Sólo Dios sabe'' de [[Carlos Bolado]] : Damián
* [[2006]] : ''Un mundo maravilloso'' de Luis Estrada : le journaliste à Stockholm
* [[2006]] : ''[[Fade to Black (fim, 2006)|Fade to Black]]'' d’[[Oliver Parker]] : Tommaso Moreno
* [[2007]] : ''El búfalo de la noche'' de Jorge Hernández Aldana : Manuel
* [[2007]] : ''[[Mister Lonely]]'' de [[Harmony Korine]] : [[Michael Jackson]]
* [[2008]] : ''[[Harvey Milk (fim)|Harvey Milk]]'' de [[Gus Van Sant]] : Jack Lira
* [[2008]] : ''Solo quiero caminar'' d’[[Agustín Díaz Yanes]] : Gabriel
* [[2008]] : '' [[Rudo y Cursi]]'' de [[Carlos Cuarón]] : Beto
* [[2012]] : ''[[Contrebande (fim)|Contrebande]]'' (''Contreband'') de [[Baltasar Kormákur]] : Gonzalo
* [[2012]] : ''Casa de mi Padre'' de Matt Piamonte : Raul
* [[2013]] : ''[[Elysium (fim)|Elysium]]'' de [[Neill Blomkamp]] : Julio
* [[2014]] : ''[[La Légende de Manolo]]'' (''The Book of Life'') de [[Jorge R. Gutierrez]] : Manolo <small>(vwa)</small>
* [[2014]] : ''Me quedo contigo'' d’Artemio Narro : Esteban
* [[2016]] : ''[[Blood Father]]'' de [[Jean-François Richet]] : Jonah
* [[2017]] : ''[[The Bad Batch]]'' d'[[Ana Lily Amirpour]] : Jimmy
* [[2016]] : ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'' de [[Gareth Edwards (reyalizatè)|Gareth Edwards]] : Kapitèn Cassian Andor
* [[2017]] : ''[[L'Expérience interdite : Flatliners]]'' (''Flatliners'') de [[Niels Arden Oplev]] : Ray
* [[2018]] : ''[[Si Beale Street pouvait parler]]'' (''If Beale Street Could Talk'') de [[Barry Jenkins (reyalizatè)|Barry Jenkins]] : Pedrocito
* [[2019]] : ''[[Berlin, I Love You]]'' : Drag Queen
* [[2019]] : ''[[Un jour de pluie à New York]]'' (''A Rainy Day in New York'') de [[Woody Allen]]
==== Kout fim ====
* [[1991]] : ''El último fin de año'' de Javier Bourges
* [[1997]] : ''1,2,3 por mi'' de Lucía Gajá
* [[1999]] : ''Perriférico'' de [[Paula Markovitch]]
* [[2001]] : ''Todos los aviones del mundo'' de Lucía Gajá
* [[2011]] : ''Katy Perry: The One That Got Away'' de [[Floria Sigismondi]]
==== Fim televizyon ====
* [[2002]] : ''Fidel'' de David Attwood : Renato Guitart
* [[2015]] : ''Casanova'' de [[Jean-Pierre Jeunet]] : [[Giacomo Casanova]]
==== Seri televizyon ====
* [[1989]] : ''[[Carrusel (telenovela)|Carrusel]]'' <small>(sezon 1, epizòd 1)</small>
* [[1992]] : ''[[El abuelo y yo]]'' : Luis <small>(3 epizòd)</small>
* [[1992]] : ''[[Ángeles sin paraíso]]'' : Móises <small>(3 epizòd)</small>
* [[1995]] : ''[[El premio mayor]]'' : Quique <small>(3 epizòd)</small>
* [[1998]] : ''[[El amor de mi vida]]'' : Claudio <small>(sezon 1, epizòd 1)</small>
* [[1999]] : ''[[La vida en el espejo]]'' : Eugenio Román Franco <small>(saison 1, epizòd 1)</small>
* [[2010]] : ''[[Gritos de muerte y libertad]]'' : Guadalupe Victoria <small>(2 epizòd)</small>
* [[2013]] : ''[[American Dad!]]'' : Mauricio <small>(sezon 9, epizòd 2)</small>
* [[2018]] : ''[[Chasseurs de Trolls]]'' (''Trollhunters'') : Krel <small>(sezon 3, epizòd 9)</small>
* [[2018]] : '' [[Narcos: Mexico]]'' : Miguel Ángel Félix Gallardo <small>(10 epizòd)</small>
=== Tankou reyalizatè ===
==== Fim ====
* [[22007]] : ''J.C. Chávez'' (dokimantè)
* [[2010]] : ''[[Abel (fim, 2010)|Abel]]''
* [[2010]] : ''Revolución'' ([[Séquence (sinema)|séquence]] ''Pacífico'')
* [[2014]] : ''[[Cesar Chavez: An American Hero|César Chávez]]''
* [[2016]] : ''Mr. Pig''
==== Kout fim ====
* [[2013]] : ''Drifting Part 1''
* [[2015]] : ''Nana''
==== Seri televizyon ====
* [[2013]] : ''Back Home'' : Mauricio (dokimantè)
=== Tankou senaris ===
==== Fim ====
* [[2010]] : ''[[Abel (fim, 2010)|Abel]]'' de Diego Luna
* [[2016]] : ''Mr. Pig'' de Diego Luna
==== Kout fim ====
* [[2015]] : ''Nana'' de Diego Luna
* [[2015]] : ''Crush''
== Referans ==
{{referans}}
== Lyen deyò ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0526019/ Diego Luna] sou IMDb
{{DEFAULTSORT:Luna, Diego}}
[[Kategori:Moun]]
[[Kategori:Aktè]]
[[Kategori:Aktè sinema]]
[[Kategori:Aktè televizyon]]
[[Kategori:Aktè meksiken]]
[[Kategori:AReyalizatè meksiken]]
[[Kategori:Senaris meksiken]]
[[Kategori:Nesans nan lane 1979]]
8hi9c78di2pco29ma3va41ch7hir6an
Bug-Jargal
0
85341
881621
805138
2026-06-02T18:26:22Z
William C. Minor
34759
881621
wikitext
text/x-wiki
[[Fichye:Bug-Jargal by Celestin Nanteuil.png|thumb|right|Ilistrasyon Célestin Nanteuil (1832).]]
'''''Bug-Jargal''''' se premye woman [[Victor Hugo]] ekri. Otè aekri nan kenz (15)jou apre yon pari, nan laj sèz (16) zan. Kont a « ''Bug-Jargal'' » parèt nan revi ''le Conservateur littéraire'' an 1820 men woman an, yon vèsyon revize kont la, yo pral sèlman pibliye pou premye fwa an [[1826]].
== Kontèks ==
Pou ekriti zèv la, Victor Hugo enspire sitou ''[[Adonis, ou le bon nègre, anecdote coloniale]]'', woman [[Jean-Baptiste Picquenard]] ki te pibliye an 1798.<ref>{{cite book|author1=Servais Etienne|title=Les Sources de Bug-Jargal|location=Briksèl|editor=Publications de l'Académie royale de langue et de littératures françaises|year=1923}}</ref>
== Rezime ==
[[Fichye:Bug-Jargal by Adam after Devaria.png|thumb|Kouvèti premye edisyon an ki gen ilistrasyon Achille Devéria (1826).]]
Pierrot, byento rele Bug-Jargal, yon esklav nwa nan kay yon [[kolon]] rich nan Sendomeng, oze gade Marie, pitit fi mèt li, ki revele reyalite a fiyanse li, Léopold d'Auverney. Pierrot kache, men veye sou Marie epi sove li lè li te sou tonbe nan yon kwokodil.
D'Auverney te vin tounen pwotèktè Pierrot. Antretan, gwo revòlt Nwa Sendomeng te pete (paske sa t ap fèt an 1791). Lavi ak plantasyon papa Marie yo pa epanye, e Marie tèt li yo kidnape nan mitan dezòd la epi yo pote ale nan bra yon esklav. D'Auverney pati nan pouswit kidnapè a, men rebèl yo pran li, e li te sou pou mouri lè li te sove pa entèvansyon Pierrot, kounye a yo rele Bug-Jargal, ki te vin lidè nan konspirasyon an. Nwa ak tout revolte yo bese devan li.
Ansyen esklav la, ki sonje, pa limite rekonesans li la; li vle pouse li nan abnegasyon ki pi siblim epi, apre li fin libere d'Auverney, li mennen li Marie, paske se li menm ki, pandan dife a, nan mitan revòlt la, te pote li ale nan bra li epi yo mete li nan yon kote ki an sekirite pou kenbe pou mennaj li.
Men, pou li te libere zanmi li, Pierrot te oblije jwenn pèmisyon pou li kite Fò Galifet, kote yo te kenbe li iprizonye, epi kite dis (10) nan konpayon li yo kòm [[otaj]].
Yon lòt bò, fewòs ak ridikil [[Georges Biassou|Biassou]], yon san mele, ki te kòmande yon pati nan nwa rebèl yo, te enfòme kolon yo ke d'Auverney ta dwe touye lè solèy kouche : nan moman ekzekisyon an, yon drapo nwa ta flote sou pik ki pi wo nan mòn nan; an revanj, Blan yo ta dwe touye dis (10) Nwa Bug-Jargal yo, si dènye a pat livre d'Auverney oswa pa te retounen mete tèt li nan men yo. D'Auverney chape, san Biassou ki kwè li mouri epi leve drapo fatal la.
Bug-Jargal, nan je siyal dezas la, entèwonp yon bèl koze ak zanmi li, li se sou yo te tire pa Blan yo.<ref>{{fr}} {{cite web
|url=http://salon-litteraire.com/fr/resume-d-oeuvre/content/1861567-bug-jargal-de-victor-hugo-resume
|title=Résumé extrait de la ''Revue universelle''
|author=
|location=Paris
|publisher=
|website=salon-litteraire.com
|date=1902
|access-date=}}</ref>
== Pèsonaj ==
* Pierrot, rele Bug-Jargal, yon esklav nwa
* Marie, pitit fi kolon
* Léopold d'Auverney, fiyanse Marie
* [[Georges Biassou]]
== Edisyon ==
Chwa edisyon lè Victor Hugo ap viv :
* ''Bug-Jargal'', Paris, Urbain Canel, 1826. In-18. edisyon original.
* ''Bug-Jargal : Troisième édition'', Pari, edisyon Gosselin ak Bossange. 1829. 3 volim, in-12.
* ''Bug-Jargal. Septième édition'', Briksèl, edisyon Louis Hauman ak Cie, 1834. In-18. kontrefason bèlj.
* ''Bug-Jargal'', illustrations pa [[Jean-Adolphe Beaucé]] ak [[Édouard Riou]], Hetzel, Paris, 1876|work=Hugo - Bug-Jargal, 1876.
Chwa edisyon lè Victor Hugo te mouri :
* ''Bug-Jargal'', éd. 1910, tèks tabli pa Gustave Simon, Imprimerie Nationale ; Ollendorff, Paris, 1910|work=Hugo - Œuvres complètes, Impr. nat., Roman, tome I.
* ''Bug-Jargal (première version)|lien=Bug-Jargal/original, Imprimerie Nationale ; Ollendorff, Paris, 1910|work=Hugo - Œuvres complètes, Impr. nat., Roman, tome I.
== Bibliyografi ==
* {{en}} Max Bach, ''Hugo’s Interest in Social Problems'', ''Modern Language Notes'', janvye 1957, n° 72 (1), p. 47-48.
* {{en}} Chris Bongie, «'The Cause of Humanity': Victor Hugo's ''Bug-Jargal'' and the Limits of Liberal Translation », ''Friends and Enemies: The Scribal Politics of Post/Colonial Literature'' (Liverpool University Press, 2008), p.107-44.
* {{en}} Chris Bongie, « Introduction », [https://books.google.ca/books/about/Bug_Jargal.html?id=hTr-pqGK86UC&redir_esc=y Bug-Jargal] (traduction anglaise et édition critique) (Peterborough, Ontario: Broadview Press, 2004), p. 9-47.
* {{en}} Chris Bongie, « Double Portraits: Scapegoating the Mulatto in Victor Hugo's ''Bug-Jargal »'', ''Islands and Exiles: The Creole Identities of Post/Colonial Literature'' (Stanford University Press, 1998), p. 231-61.
* Jacques Cauna, « Les Sources historiques de ''Bug-Jargal'' : Hugo et la Révolution haïtienne », ''Conjonction'', jen 1985, n° 166, p. 21-36.
* {{en}} Pascale Gaitet, « Hybrid Creatures, Hybrid Politics, in Hugo’s ''Bug-Jargal'' and ''[[Le Dernier Jour d'un condamné]]'' », ''Nineteenth-Century French Studies'', Spring-Summer 1997, n° 25 (3-4), p. 251-65.
* Frauke Gewecke, « Victor Hugo et la révolution haïtienne : Jacobins et jacobites ou les ambiguïtés du discours négrophobe dans la perspective du roman historique », ''Lectures de Victor Hugo'', Paris, Nizet, 1986, p. 53-65.
* {{cite book|author1=Grossman, Kathryn |title=The Early Novels of Victor Hugo - Towards a Poetics of Harmony |location=Genève |editor=Librairie Droz -Histoire des idées et critique littéraire|year=1986 |pages=219 |isbn=978-2-600-03622-1 |url=https://books.google.com/books?id=vc7V3p5cn5oC&printsec=frontcover}}.
* Léon-François Hoffmann, « [http://groupugo.div.jussieu.fr/groupugo/Textes_et_documents/Hoffmann_Les_Noirs_et_l%27esclavage.pdf Victor Hugo, les Noirs et l’esclavage] », ''[[Francofonia (revue)|Francofonia]]'', aut. 1996, n° 16 (31), p. 47-90.
* Dominique Jullien, « ''Bug-Jargal'' : La Révolution et ses doubles », ''Littérature'', {{date-|septembre 2005}}, n° 139, p. 78-92.
* Pierre Laforgue, « ''Bug-Jargal'', ou de la difficulté d’écrire en ‘style blanc’ », ''Romantisme'', 1990, n° 20 (69), p. 29-42
* {{en}}Roger Little, « The First Novels of Hugo and George Sand: A Link? », ''French Studies Bulletin'', Spring 2003, n° 86, p. 7-8.
* Bernard Mouralis, « Histoire et culture dans ''Bug-Jargal'' », ''Revue des Sciences Humaines'', 1973, n° 149, p. 47-68.
* {{es}} Ileana Rodriguez, « El impacto de la Revolucion Haitiana en la literatura europea: El caso de ''Bug Jargal'' », ''Sin Nombre'', 1979, n° 10 (2), p. 62-83.
* Scott Sprenger, « ''Bug-Jargal'' et le réalisme paradoxal de Victor Hugo », ''Annales Universitatis Apulensis'', 2003, n° 4, p. 131-42.
== Referans ==
{{referans}}
== Lyen deyò ==
* [http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12385889m ''Bug-Jargal''] sou bnf.fr
* [[Fichye:Speaker Icon.svg|20px]] {{fr}} [http://www.bibliboom.com/pages/titres/bug-jargal-de-victor-hugo-bibliboom-livre-audio-gratuit-mp3-a-telecharger.html ''Bug Jargal'', an vèsyon odyo gratis]
* [[Fichye:Speaker Icon.svg|20px]] {{fr}} Liv odyo mp3 gratis [http://www.audiocite.net/livres-audio-gratuits-romans/victor-hugo-bug-jargal.html 'Bug-Jargal'] de Victor Hugo.
5p0guufvlcssr6wzjt8749ks0uulx1x
Batri akimilatè
0
89281
881619
837678
2026-06-02T14:18:14Z
InternetArchiveBot
25431
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
881619
wikitext
text/x-wiki
Yon '''batri akimilatè''', oswa pi souvan yon '''batri'''<ref name=cnr>{{CNRTL|Batri|2 − P. anal}}</ref>, se yon seri [[akimilatè elektrik]] konekte ansanm pou kreye yon [[jeneratè elektrik]] ki gen [[Vòltaj elektrik|vòltaj]] ak [[kapasite elektrik|kapasite]] vle. Akimilatè sa yo pafwa yo rele eleman batri oswa '''selil yo'''<ref>Cyril Valent, [http://www.01net.com/actualites/a-quoi-correspond-le-nombre-de-cellules- dune- batterie-502512.html Ki koresponn ak kantite selil ki nan yon batri?], sou sit 01net.com 30 novanm 1999 la.</ref>.
Batri yo rele tou akimilatè rechargeable ki fèt pou [[aparèy elektwonik|aparèy]] [[Elektrisite|elektrik]] ak [[elektwonik (teknik)|elektwonik]] domestik.
Batri a depo pèmèt enèji elektrik yo dwe estoke nan fòm chimik ak lage nan fòm lan nan aktyèl dirèk, nan yon fason kontwole.
<!-- Imaj nan fen intro a = anfas tab la -->
[[Fichye:Turbo Akku Vac Easy Home VC 618WP - battery pack-1376.jpg|thumb|dight|Batri akimilatè yon mini aspiratè domestik (2018).]]
== Vokabilè ==
An [[Frans]], nan lang komen, mo "batri" souvan deziyen yon seri akimilatè elektrik<ref>[http://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/batterie/8410 batri] Sou sit la larousse .fr</ref> byenke sa a se sèlman youn nan plizyè siyifikasyon mo sa a<ref name=cnr/>.
Ekspresyon [[English|Angle]] ''{{lang|en|pake batri}}'' literalman tradui an franse kòm "ansanm akimilatè" oswa "batri akimilatè". Tradiksyon literal "pake batri" oswa menm "pake batri" se yon [[anglisis]] ak yon [[pleyonas]].
== Kalite akimilatè ==
{{Atik detaye|Akimilatè elektrik}}
[[File:Secondary cell energy density.svg|thumb|upright|Dansite enèji nan kèk akimilatè.]]
Batri depo ki nesesè pou [[Machin elektrik|machin elektrik]] men tou pou machin [[Ibrid|ibrid]] machin yo te sibi devlopman teknolojik kontinyèl ak pwogrè enpòtan. Sepandan, pa gen okenn teknoloji ki konplètman satisfezan epi chak kalite akimilatè elektrisite souvan rezève pou yon sèl kalite itilizasyon. Kèk nan pil sa yo gen yon itilizasyon komen ak lòt sektè tankou [[enèji van|van an]] oswa solè, kote yo [[Depo enèji|sere enèji]] pwodwi tanzantan epi distribye li pandan peryòd gwo demann.
[[Image:NASA Lithium Ion Polymer Battery.jpg|vignette|upright|Batri depo eksperimantal {{unit|50|Ah}} / {{unit|30|V}} pou machin espasyal.]]
Aktyèl rechèch ak dekouvèt yo trè pwomèt, nan pwen ke kèk manifaktirè batri te pwomèt yon seri de machin elektrik nan {{inite|800|km}} pou dekad la, gras a batri a ityòm lè<ref>{{Web link |url = https://www.enerzine.com/ibm-objectif-800-km-pour-une-batterie-lithium-air/9577-2009-10|titre= IBM: Objektif 800 km pou yon batri Lithium-Air |sit = enerzine.com|date= 2009-10-5}}.</ref>. Sepandan, nan 2016, kèk machin elektrik ka depase {{inite|400|km}} san yo pa rechaje nan itilizasyon estanda.
== Konfigirasyon ==
=== Chwa konfigirasyon ===
[[File:Car battery cross-section.jpeg|vignette|upright|Seksyon yon [[Batri asid plon|batri]] akimilatè machin, ak sis selil li yo an seri ak plak plon li yo, pou yon {{Inite| 12|V}} batri.]]
Akimilatè yo souvan branche nan [[Koneksyon seri|seri]] yo nan lòd yo jwenn vòltaj batri a vle<ref>{{Liv|author1=An Li|title=Analiz eksperimantal ak modèl eleman batri ak asanble yo: aplikasyon pou elektrik ak machin ibrid|location=Université Claude Bernard - Lyon I|ane=2013|total paj=233|pasage=174|hal=tel-01157751|li sou entènèt=https://theses.hal.science /tel-01157751|accessed on =19 janvye 2024}}</ref>.
Pou ogmante aktyèl la disponib, li posib tou pou itilize yon [[Paralèl (elektrisite)|paralèl]] asanble selil yo<ref>{{Liv|author1=Matthieu Maures|title=Modelizasyon pèfòmans ak aje asanble paralèl ityòm. -ion selil pou detèmine eta sante ak lavi batri|kote=University of Bordeaux|ane=2021|total paj=207|pasage=40|hal=tel-03282450|li sou entènèt=https://theses.hal. science/tel-03282450|accessed on=19 janvye 2024}}</ref>.
Nati batri depo a se pou sa ogmante vòltaj ak/oswa aktyèl ki disponib pou yo ka koresponn ak karakteristik yon [[Power supply|power supply]].
Konbinezon an nan de teknik yo ka fè pa kouple plizyè eleman:
* plizyè blòk selil an seri nan paralèl (teknik pa rekòmande pou asanble nan menm pake a),
* nan seri plizyè blòk selil nan paralèl (prefere).
=== Seri ak notasyon paralèl ===
Pou senplifye deskripsyon asanble pil akimilatè yo, yo itilize yon notasyon nòmal nan fòm xPyS pou deziyen kouple a <ref>{{Liv|otè1=Elie Rivière|title=Detèminasyon an plas nan eta sante a nan. pil ityòm-ion pou yon machin elektrik|location=Université Grenoble Alpes|ane=2016|total paj=148|pasage=22|hal=tel-01555463|li sou entènèt=https://theses.hal.science/tel -01555463 |aksede nan=19 janvye 2024}}</ref>. Kantite eleman ki konekte an seri endike pa [[Natirèl nonb antye|n antye]] y alòske [[Natirèl nonb antye relatif|n antye]] x vle di kantite branch ki konekte an paralèl:
* Sis selil ki konekte nan seri yo endike "6S";
* de selil paralèl yo endike "2P";
* de blòk paralèl nan sis selil nan seri yo endike "2P6S";
* elatriye.
== Itilizasyon ==
[[File:Felix-car-batteries-full.jpg|vignette|upright|Veyikil elektrik ki ekipe ak pil ityòm-ion.]]
Batri depo yo itilize nan plizyè zòn:
* Pwodwi pou [[Vehicle (transpò fizik)|veyikil]] yo apwovizyone ak elektrisite pa pil akimilatè (souvan kalite plon-asid) lè motè machin nan pa mache. Objektif prensipal batri a se bay enèji ki nesesè pou [[Demaraj|demaraj la]] lè yo kòmanse [[Motè konbisyon ak eksplozyon|motè]], [[Jeneratè elektrik#Altènatè abò|Altènatè]] se prensipal la. sous enèji elektrik pou machin nan yon fwa motè a ap mache. Vòltaj batri sa a se souvan {{unit|12|[[volt]]s}} sou otomobil<ref group=alpha>Sis vòlt sou ansyen modèl machin ki toujou an sikilasyon.</ref>, {{unit|24 |volts}} sou kamyon yo e petèt, {{unit|42|volts}} pou pwochen jenerasyon machin yo)<ref group=alpha>Ki ta ogmante pouvwa akseswa oswa redwi gwosè pakèt kab yo.</ref> ;
* nan [[Uninterruptible power supply|uninterruptible power supply]], yo sere enèji ki fè li posib pou konplete pou kèk minit, pou kèk èdtan, yon pann kouran nan [[rezo elektrik]];
* yo pèmèt demaraj gwoup Diesel la soti nan yon [[ekipsyon ijans]];
* pil yo itilize nan anpil aparèy elektwonik otonòm, pa egzanp [[telefòn mobil|telefòn mobil]], [[digital walkman|digital walkman]]{{etc}};
* pou traction [[machin elektrik|machin elektrik]], pil souvan nan teknoloji lòt pase [[plon]], ak yon pi wo [[vòltaj elektrik|vòltaj]] yo itilize, yo nan lòd yo limite pwa a transpòte ak [[Kouran elektrik|kouran elektrik la]] nan fil elektrik la<ref group=alpha>Sa a ta diminye koup transvèsal fil yo nan ekipay elektrik yo, ak Se poutèt sa plis diminye pwa a.</ref>;
* [[Batri redox Vanadyòm#Aplikasyon|pil solè]] yo se pil ki optimize pou fonksyone avèk [[Koseptè solè fotovoltaik|panno fotovoltaik]]<ref>[http://www.surtec.fr/catalog/batterie -solaire- cPath75.html Batri solè], sou ''surtec.fr''.</ref> ;
* nan konsèp li sou [[twazyèm revolisyon endistriyèl]], [[Jeremy Rifkin]] pwopoze pou maksimize itilizasyon [[Enèji renouvlab|enèji renouvlab]] ak pou minimize depans yo lè l sèvi avèk pil machin yo kòm yon mwayen pou vwayaje depo elektrisite. , ki soti nan [[sous enèji tanzantan]]<ref>Hermans, Y., Le Cun, B., & Bui, A. (2011). ''[https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00577915/document Modèl Optimizasyon ki baze sou Vehicle-to-grid pou limite enpak pik nan konsomasyon elektrisite sou pwodiksyon an]''.</ref>{{ ,}}<ref name="Dargahi2012">Dargahi, A., Wurtz, F., Ploix, S., Gaaloul, S., Le, X. H. B., Delinchant, B., ... & Tollenaere , M. (2012 ). ''[https://www.polytech.univ-savoie.fr/fileadmin/polytech_autre_sites/sites/augc2012/actes/Contribution1265.pdf Eksplwatasyon kapasite depo machin elektrik nan jesyon optimal nan koule enèji nan bilding: Kontribisyon nan dirèksyon transpò/lojman]''.</ref>.
== Jewografi pwodiksyon ==
Dapre Bloomberg {{lang|en|New Energy Finance}}, Lachin gen yon kapasite pwodiksyon de {{unit|217.2|GWh}} an 2019, devan Etazini ({{unit|49.5|GWh}}) ak Kore di ({{unit|23.1|GWh}})<ref name="Échos20062019">[https://www.lesechos.fr/industrie-services/industrie-lourde/le-virage-vert-le -next-challenge -of-the-French-industry-1030761 "Green shift", pwochen defi pou endistri fransè yo], ''[[Les Échos]]'', 20 jen 2019.</ref>.
=== Lafrans ===
Anviwon 2020, Lafrans nan wityèm pozisyon ({{unit|1.1|GWh}}) gras ak faktori [[Saft]] ak Forsee Power<ref name="Échos20062019"/>, men plizyè pwojè [[ Gigafactory| gigafactories]] egziste an Frans.
==== Pwojè Douvrin/Billy-Berclau ====
Sitiye nan ansyen basen min [[Nord-Pas-de-Calais]] sou teritwa minisipalite [[Douvrin]] ak [[Billy-Berclau]] ([[depatman Pas-de-Calais ]], nan Nò Lafrans), sou yon sit endistriyèl ki te bati, ansyen konpayi [[Française de Mécanique]] te okipe, nan pak biznis Artois-Flandres, li se otowout (via [[National Route 47 (Lafrans). )|National 47]]) ak potansyèlman pa [[waterway]] ([[Canal soti Aire rive La Bassée]])<ref name=avis<MRAE2021/>. Nan 2021, pwojè a anonse ke faktori a pral kouri kontinyèlman (k ap travay 3 x 8 èdtan pa jou), 329 jou pa ane ak livrezon 6 jou pa semèn (soti lendi a minwi rive samdi a 10:00 p.m.)<ref name=avis<MRAE2021 />.
Dirije pa konpayi [[Automotive Cells Company]] (ACC), pwojè a gen ladann demolisyon prèske tout bilding ki egziste yo, ranplasman yo ak yon liy pwodiksyon trip (blòk 1, 2 ak 3) ak yon kapasite de 8 GWh chak. ); <br>Bezwen enèji li yo mande pou tou kreyasyon yon soustasyon elektrik pou konekte faktori a ak yon liy ki tou pre, ak kreyasyon yon [[Estasyon livrezon gaz|estasyon livrezon]] [[gaz natirèl]] ([[GRDF]]) konekte ak yon tiyo gaz ki egziste deja.
"Blòk No. 1" pral kouvri 34.4 [[ekta]] an antye (rekonstwi: bilding, aksè) sou sit la ki pwolonje an total plis pase 100 ekta <ref>sous: rezime ki pa teknik enpak etid la, gade paj 7. </ref>. Li planifye pou bay apeprè ekivalan a 8 GWh nan pil (ase pou satisfè 1/3 nan ekivalan a nan bezwen batri a nan twa fwa 75,000 ak 150,000 machin elektrik<ref name=avis<MRAE2021/>.
Faktori a pral yon enstalasyon klase pou pwoteksyon anviwònman an pou seksyon sa yo:
* 3670 "[[Tretman sifas]] materyèl, objè oswa pwodwi lè l sèvi avèk [[solvang òganik]]" (tou sijè a Directive Emisyon Endistriyèl3 (IED));
* 4121-1 "kategori 2 [[toksisite egi]] sibstans ki gen anpil chans pou yo prezan nan enstalasyon an, sibstans solid ak melanj";
Li pral klase "[[Seveso papòt ki ba]]", epi li te fè yon demann pou egzanpsyon dapre atik L.411-2 nan kòd anviwònman an (Cf. destriksyon nan espès pwoteje ak zòn elvaj yo). rès ak repwodiksyon, enkyetid 2 plant pwoteje, senk espès baton pwoteje, zandolit miray komen an, espès goelan (mawon, sann ak ajan), ansanm ak lòt espès zwazo (gòj glas ble, vale), anfibyen (krapo vèt ak krapo komen) ak tou Lerison Ewopeyen an); li dwe konpatib ak [[Plan Devlopman ak Jesyon Dlo]] (SDAGE) nan [[Basin Artois-Picardie]] (li bati nan perimèt pwoteksyon fèmen a epi byen lwen kapte dlo potab de Douvrin), epi yo dwe an konfòmite ak [[plan planifikasyon iben lokal entèkomino]] SIVOM nan Artois epi li ta dwe totalman fonksyone alantou [[2028]]-[[2029]]<ref name=avis<MRAE2021/> .
Misyon rejyonal [[otorite anviwònman an]] (MRAe) te bay yon premye opinyon nan dat 27 jiyè 2022 (opinyon pa gen rapò ak rekòmandasyon pwojè a men sèlman nan kalite [[evalyasyon anviwònman an]] prezante pa [[ pwopriyetè pwojè a]] ak sou konsiderasyon lèt la sou Anviwònman an; Etid enpak la ak etid danje ki asosye yo te kritike paske yo te konsantre sèlman sou efè premye blòk pwodiksyon planifye a, omisyon blòk 2 ak 3, pandan y ap [[inisyal eta a] ] te vrèman konsène tout sit la (nan epòk sa a, sèlman "blòk 1" te sijè a yon demann otorizasyon anviwònman an ak yon [[demann pou pèmi konstriksyon]]) ... ki pa pèmèt, note AE a, evalye enpak jeneral la ak etidye mezi prekosyon oswa konpansasyon yo dwe aplike aplike)<ref name=avis<MRAE2021>[http://documents.projets-environnement.gouv.fr/2021/11/15/D000000763/T051_5519_avis-projet_usine -batteries_douvrin.pdf opinyon ekspre sou MRAe la]</ref >. Anplis de sa, otorite anviwònman an mande endistriyalis la presize kijan pwojè sa a "anfòm nan apwòch la nan manadjè a nan zòn nan nan aktivite, SIZIAF, nan Teritwa Engagé pour la Biodiversité epi tou presize kijan pwojè a respekte kad nasyonal la nan. "''Zero pèt nèt nan divèsite biyolojik''", epi li {{Sitasyon|rekòmande pou konplete analiz de efè kimilatif pwojè a ak tout pwojè yo pa apwofondi an patikilye analiz de efè kimilatif sou trafik ak emisyon gaz lakòz efè tèmik. ak polyan atmosferik}} Blòk 1 espere konsome 20,000 m³/ane dlo pou bwè ak 300,000 m³ dlo endistriyèl (pope nan kanal la, ak restriksyon nan ka ta gen sechrès) ki soti nan akwifè Chalk nan [[Deûle Valley]] <ref name=avis<MRAE2021/>. AE a mande yon etid enpak pi presi, ki gen ladan enpak yo nan blòk 2 ak 3. AE a (otorite anviwònman an) mande yon etid pi presi sou efè yo nan "endistriyèl" retire dlo nan kanal sou tout rezo idrografik la ak depandans li yo (tab dlo, marekaj amont ak aval), ak sou lòt itilizasyon (pa endistri, agrikilti, navigasyon), ki entegre [[enpak chanjman klimatik la]] sou resous dlo<ref name= avis<MRAE2021/>. Endistriyèl la envite tou:
* pran angajman pou respekte rekòmandasyon [[idwojolojis la]] ki gen rapò ak koleksyon dlo potab nan Douvrin (ki tache ak dosye etid enpak la); osi byen ke rekòmandasyon yo nan etid la sante (etid sou lè a ak tè ki montre an patikilye polisyon nan sit la lokalman depase sèten gen papòt oswa valè limit pou Copper, Zenk (ak Lityòm sou tout pwen mezi)<ref name=avis<MRAE2021/> .
* itilize, otank posib, transpò pa dlo ak tren olye ke transpò wout; epi pèmèt anplwaye yo evite itilize machin prive pou vwayaj travay lakay yo<ref name=avis<MRAE2021/>.
* pou etidye posiblite pou [[mining aftereffects]]<ref name=avis<MRAE2021/> ;
* etidye ansanm enpak twa blòk pwodiksyon ki te planifye yo, menm bagay la tou pou etid danje ak etid sante<ref name=avis<MRAE2021/>;
* pwodwi kat pi presi, pi konplè ak mwens fragman ak modèl risk teknolojik, kwaze ak risk teknolojik pwovoke pa sit endistriyèl vwazen yo<ref name=avis<MRAE2021/>;
* {{Quote|reprezante tout risk teknolojik nan sektè a sou yon sèl kat jeyografik pou analize efè kimilatif ak posib efè domino}}<ref name=avis<MRAE2021/> :
* pwodwi yon etid sou [[anprent ekolojik]] an jeneral nan pwojè a, entegre pa egzanp yon [[analiz sik lavi]] nan pwodwi yo ak yon [[anprent kabòn]]<ref name=avis<MRAE2021/> .
=== Inyon Ewopeyen an: "Airbus Ewopeyen batri" ===
An 2019, [[Komisyon Ewopeyen]] an bay yon sibvansyon piblik 3.2 milya ero pou sipòte kreyasyon yon "Airbus batri", ki konsantre sou devlopman batri Li-ion ak yon lavi ogmante ak yon redwi [[enpak anviwònman]] an<ref>{{Lyen Web |language=fr |title=Ewòp lanse yon dezyèm èrbus nan pil elektrik ak Tesla ak BMW |url=https:// www.lesechos.fr/industrie-services/automobile/leurope-lance- un-deuxieme-airbus-des-batteries-electriques-avec-tesla-et-bmw-1284554 |sit=Les Échos |date=2021-01-26 |accessed on=2022-02-16}}</ref>.
== Batri chaje ==
{{Atik detaye|Chajè (elektrisite)}}
=== Chaje endikatè ===
Chaje pil yo se yon operasyon esansyèl pou pil yo kenbe karakteristik inisyal yo<ref>{{Liv |url=http://www.inrs.fr/dms/inrs/CataloguePapier/ED/TI-ED-6120/ed6120.pdf |fòma=pdf |tit=Chaje pil asid plon |subtitle=Enstiti Nasyonal pou Rechèch ak Sekirite |nati travay=ED 6120 |piblikatè=[[Enstiti Nasyonal pou Rechèch ak Sekirite]] |dat=04/2018 |paj= 14}}.</ref>. Nan sèten ka, yo ka evalye nivo chaj yon batri lè w mezire vòltaj vid li (pa gen chaj).
Nan ka teknik ki pi resan, tankou [[Nikèl-metal idride batri a|NiMh]] oswa [[batri ityòm|batri ityòm]], metòd ki pi sofistike yo oblije tcheke nivo chaj la, ki mande pou itilize nan. plato apwopriye. Pou teknik sa yo, chajè yo estime pousantaj chaj la lè yo siveye evolisyon vòltaj chaj la epi pran an kont kouran ak tan chaj la, (<Math> \frac{d_v}{d_t}</Math> oswa <Math>\frac{ d_v^2}{d_t^2}</Math>).
Pou yon [[batri asid plon]] ak vòltaj nominal {{unit|12|V}}:
* yon batri ki byen chaje gen yon vòltaj ki pi gran pase {{unit|12.6|V}};
* yon batri anba {{unit|12.4|V}} ka chaje;
* yon batri {{unit|11.7|V}} konplètman dechaje oswa nan move kondisyon.
Pou yon batri ityòm-polymère, chak selil gen yon vòltaj nominal {{inite|3.7|V}}:
* yon selil ki byen chaje gen yon vòltaj ki pi gran pase {{inite|4.1|V}};
* yon selil {{unit|3|V}} dwe rechaje;
* yon selil ki anba {{unit|2.7|V}} konplètman egzeyate oswa nan move kondisyon epi souvan li pa rechaje ankò.
Lè yon batri ityòm-polymère konpoze de plizyè selil (ka komen), epi li rekòmande pou pa gen yon diferans vòltaj ant selil yo ki depase {{unit|0.5|V}}.
=== Tan pou chaje, efikasite ak kapasite ===
[[File:Chargeur pour l'auto.JPG|thumbnail|right|Chajeur batri oto, ak endikasyon aktyèl chaje.]]
* Tan an chaj ka apeprè kalkile ki baze sou aktyèl la chaje ak kapasite batri a: pou yon nouvo, konplètman egzeyate batri: kapasite (nan A.h) = chaje aktyèl (nan A) x tan chaje (nan h).
* Efikasite chaj la (enèji ki estoke / enèji sou fòm piki pou chaje batri a) se mwens pase 1, an patikilye akòz [[Rezistans (elektrisite)|rezistans]] entèn nan batri a; efikasite sa a depann de entansite aktyèl la itilize pou chaje, li diminye kòm entansite a ogmante.
* Kapasite a dwe divize pa tanperati a (DT) ak chaj / egzeyat (Dch) faktè depresyasyon.
Pa egzanp, {{nobr|DT {{=}} 0.01053 T + 0.73671}} pou pil plon. {{nobr|(DT > 1 si T > {{tmp|25|°C}}}}; {{nobr|DT <1 si T <{{tmp|25|°C}})}}. Menm jan an tou, {{nobr|Dch {{=}} 20/30}} pou egzanp si aktyèl chaj nominal la se {{inite|20|A}} pandan y ap kouran maksimòm dechaj la se {{inite| 30|A}} (ka chaj rapid).
== Rejenerasyon ==
Batri plon louvri (charyo élévateurs, nacelles{{etc.}}) gen yon lavi ki limite a apeprè {{nb|1500 sik}}<ref>{{Atik |langue=en |premye non1=Pòl |ti non1=Ruetschi |tit =Mekanis aje ak lavi sèvis pil plon-asid |periodik=Journal of Power Sources |seri=Wityèm Ulmer Electrochemische Tage |volim=127 |nimewo=1 |dat=2004-03-10 |issn=0378-7753 | doi= 10.1016/j.jpowsour.2003.09.052 |li sou entènèt=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378775303009340 |accessed on=2021-02-11 |paj=33–44 }} </ref>. Lè estoke ak divilge enèji pandan sik itilizasyon nòmal, kristal silfat piti piti bati sou elektwòd yo, anpeche batri a delivre kouran avèk efikasite. Kristal yo aktyèlman "toufe" batri a. Menm yon chaj desulfation pa toujou anpeche batri a gen pou ranplase apre kèk ane.
Sulfasyon se youn nan kòz yo nan aje nan yon batri plon-asid ki te egzeyate pou yon peryòd de tan anvan rechaje, men gen tou yon lòt faktè aje.ki se transfòmasyon pandan sik chaj / egzeyat materyèl aktif elektwòd pozitif la. Sa a se te fè leve nan diyoksid plon PbO<sub>2</sub>ki kristalize nan de fòm diferan (α-PbO2 ak β-PbO2), yon fòm nan ki se te fè leve nan ti kristal, li se transfòme pandan sik nan la. lòt fòm ki gen kristal yo pi gwo, ki jenere anfle nan elektwòd la ki dezentegre.
== Enpak kabòn ==
Enstiti Swedish pou Rechèch Anviwònman (IVL) te pibliye yon rapò an 2017 sou enpak pil sou anviwònman an: li te estime ke pwodiksyon yo jenere 150 a {{inite|200 kg}} nan {{CO2}} pou chak kilowat-èdtan nan [[ Kapasite elektrik|kapasite]]<ref group="alpha">Kantite elektrisite ki genyen nan yon batri mezire an [[kilowat-èdtan]] (kWh).</ref> ; Se poutèt sa yon batri {{inite|30|kWh}} ta jenere ant 4.5 ak {{inite|6 tòn}} {{CO2}} pandan yon batri {{inite|100|kWh}} tankou sa ki ekipe Tesla a. {{nobr|Modèl S P100D}} ta koresponn ak pwodiksyon plis pase {{inite|17|tòn}} {{CO2}}. IVL a, sepandan, mete aksan sou gwo diferans nan [[enèji melanj]]s depann de peyi a: {{unit|162|kWh}} elektrisite ki nesesè pou chak {{inite|kWh}} nan batri fabrike, sa ka reprezante jiska 70% nan {{CO2}} ki emèt pandan pwodiksyon an; ak yon melanj elektrisite konplètman san kabòn tankou nan Sweden, enpak kabòn sa a ta redwi pa 60%. Malgre sa, rechèch la pou otonomi maksimòm ak pil gwo kapasite ta siyifikativman kontribye nan rechofman planèt la<ref>[https://www.automobile-propre.com/voiture-electrique-impact-carbone-batteries/ Machin elektrik: enpak kabòn lan nan pil nan kè a nan yon etid Swedish], automobile-propre.com, 7 Out 2019.</ref>{{,}}<ref>{{Web link |langue=en |url= https: //www. .ivl.se/english/startpage/pages/publications/publication.html?id=5407 |title= Konsomasyon enèji nan sik lavi ak emisyon gaz lakòz efè tèmik ki soti nan pil ityòm-ion |sit= Enstiti Swedish pou rechèch anviwònman an |dat = 2017 | otè1= Lisbeth Dahllöf |otè2= Mia Romare}}.</ref>.
== Resiklaj ==
[[File:Recycled material for battery production.jpg|thumbnail|right=.6|Materyèl pou resiklaj batri.]]
=== Plon asid pil ===
[[Plon-asid pil|pil-plon-asid]] ka resikle: pi fò nan eleman yo ka reyitilize nan fen lavi yo, pou egzanp plastik, asid ak plak plon. Nan plant resiklaj la, plastik boîtier la pral separe de plon plak yo ak asid [[Elektwolit|elektwolit la]]. Lè sa a, plon an fonn nan yon fou epi yo itilize ankò pou fè nouvo plak.
Plastik la pou pati li yo tou fonn epi yo itilize pou fè nouvo ka. Finalman, [[Asid silfirik|asid sulfurik]] kontwole, paske li ta lakòz gwo domaj si li jwenn wout li nan atmosfè a. Li pral itilize tou pita nan fabrikasyon nouvo pil.
Kidonk, tout bagay se resikle ak pèt nan anviwònman an trè ba, depi yo depoze yo nan kote yo bay pou objektif sa a: Meri, dechaj, magazen espesyalize nan otomobil oswa ekipman endistriyèl, oswa sèten machann bouyon (pou salè) ka pran. pran swen sa a. Nan Quebec, [[Déchèterie|écocentres]] (sant resiklaj minisipal yo) jeneralman ofri sèvis sa a gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20120805081534/http://www.recyc-quebec.gouv.qc.ca/client/fr/accueil.asp Page resepsyon recyc-quebec], recyc-quebec.gouv.qc.ca (aksede 7 me 2017).</ref>.
=== Lityòm-ion pil ===
Pou [[Lithium-ion accumulateurs|lityòm-ion pil]], an 2019 sèten konpayi tankou SNAM kapab resikle "plis pase 70%" pil. Rès 20% a 30% {{Sitasyon|yo detwi, boule ak nan fen a rete 2% ki antere} <ref>Vincent Verier, [http://www.leparisien.fr/economie/vehicules -electriques ''[ [Le Parisien]]'', 12 out 2019.</ref>.
== Normalisation ==
Gen kèk moun ki gen enterè Chinwa ki vle estandadize pil ak objektif pou fasilite echanj estanda<ref>{{web link |title=Chinwa manifakti machin elektrik Nio planifye pou rive nan Ewòp nan 2021 |url=http ://www.electroniques.biz/index. .php/economie/vie-des-entreprises/item/67951-le-constructeur-chinois-de-vehicules-electriques-nio-prevoit-d-arrive-en-europe-en -2021 |site=electroniques.biz |konsilte le=25-09-2020}}.</ref>.
== Nòt ak referans ==
=== Nòt ===
{{références|group=alpha}}
=== Referans ===
{{Referans}}
== Gade tou ==
{{Lòt pwojè|wikibooks=Pil akimilatè|wikibooks title=Pil akimilatè}}
=== Atik ki gen rapò ===
* [[akimilatè elektrik]]
* [[Chajè (elektrisite)|Chajè batri]]
8ehi7fgajzmobjfr6jat696cqqnk4hu