Wikipedya
htwiki
https://ht.wikipedia.org/wiki/Paj_Prensipal
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Medya
Espesyal
Diskite
Itilizatè
Diskisyon Itilizatè
Wikipedya
Diskisyon Wikipedya
Fichye
Diskisyon Fichye
MedyaWiki
Diskisyon MedyaWiki
Modèl
Diskisyon Modèl
Èd
Diskisyon Èd
Kategori
Diskisyon Kategori
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Dantès Bellegarde
0
13200
888287
878778
2026-09-05T01:41:20Z
StanleyPower
25009
888287
wikitext
text/x-wiki
{{Voir homonymes|Bellegarde}}
{{Infobox Politicien
| charte =
| nom = Dantès Bellegarde
| image = Dantès Bellegarde.jpg
| légende =
| fonction1 = [[Liste des ministres de l'Education d'Haïti|Sekretè Deta Enstriksyon Piblik]] ak [[Liste des ministres des Cultes d'Haïti|Kilt]]
| à partir du fonction1 = {{date|19 décembre 1918}}
| jusqu'au fonction1 = {{date|25 janvier 1921}}
| élection1 =
| réélection1 =
| président 1 = [[Philippe Sudre Dartiguenave]]
| premier ministre 1 =
| gouvernement 1 =
| législature 1 =
| coalition 1 =
| groupe parlementaire 1 =
| prédécesseur 1 = ''Li menm'' <small>(Enstriksyon Piblik)<br /></small> Ernest Laporte <small>(Kilt)</small>
| successeur 1 = Frédéric Doret
| fonction2 = [[Liste des ministres de l'Education d'Haïti|Sekretè Deta Enstriksyon Piblik]]
| à partir du fonction2 = {{date|20 juin 1918}}
| jusqu'au fonction2 = {{date|19 décembre 1918}}
| président 2 = [[Philippe Sudre Dartiguenave]]
| prédécesseur 2 = Auguste Scott
| successeur 2 = ''Li menm''
| nom de naissance =
| date de naissance = {{date de naissance|18 mai 1877}}
| lieu de naissance = [[Pòtoprens]] ([[Ayiti]])
| date de décès = {{date de décès|16|juin|1966|18|mai|1877}}
| lieu de décès = [[Pòtoprens]] ([[Ayiti]])
| nature du décès =
| sépulture =
| nationalité = [[Ayiti|ayisyen]]
| parti =
| père =
| mère =
| fratrie =
| conjoint = Cécile Savain
| enfants =
| entourage =
| université =
| profession = [[Avoka]], [[jounalis]], [[pwofesè]]
| religion =
| résidence =
| signature =
| emblème =
| liste =
}}
'''Dantès Louis Bellegarde''', ki fèt 18 me 1877 nan [[Pòtoprens]] epi ki mouri 16 jen 1966 nan menm vil la, se te yon [[avoka]], [[pwofesè]], [[ekriven]], [[eseyis]], [[istoryen]] ak [[diplomat]] [[Ayiti|ayisyen]]. Li te distenge tèt li sitou kòm youn nan opozan ki te pi fèm kont [[Okipasyon Ayiti pa Etazini|okipasyon ameriken ann Ayiti]].
== Biyografi ==
Dantès Louis Bellegarde se pitit Jean-Louis Bellegarde ak Marie Boisson, ki t ap viv Pòtoprens<ref name="MF9ORO">{{Lien web|titre=Haiti-Reference : Notables d'Haiti » Louis Dantès Bellegarde n. 18 Mai 1877 Port-au-Prince d. 16 juin 1966 Port-au-Prince|url=https://www.haiti-reference.com/notables/getperson.php?personID=I100&tree=Politique|site=www.haiti-reference.com|consulté le=2016-12-13}}</ref>. Li soti nan yon fanmi ki pa t gen anpil mwayen, men ki te gen lyen ak boujwazi politik ayisyen an ki te gen anpil enfliyans. Plizyè nan zansèt li te jwe yon wòl enpòtan nan istwa politik [[Ayiti]]. Gran-granpapa li bò kote papa l, Jacques Ignace-Fresnel, te premye [[Liste des ministres haïtiens de la Justice|minis Jistis Ayiti]], tandiske granpapa li bò kote manman l, jeneral Jean-Louis Bellegarde, te gouvènè Pòtoprens sou rèy anperè [[Faustin Soulouque|Faustin {{Ier}} d'Haïti]].
An 1922, Dantès Louis Bellegarde marye ak Cécile Savain, ki te yon pwofesè. Koup la te gen sèt pitit : Auguste, Argentine, Jeanne, Marie, Simon, Fernande ak Jean.
== Ansèyman ak literati ==
Li etidye nan [[Lycée Alexandre-Pétion|Lise Pétion]] nan Pòtoprens, kote li jwenn yon bakaloreya nan lèt ak syans avèk pi gwo distenksyon. An [[1897]], li vin pwofesè nan menm lise sa a. Apre sa, li kontinye etid siperyè li nan dwa nan Lekòl Dwa Pòtoprens, nan Inivèsite Santo Domingo ak nan [[Université de Montréal|Inivèsite Monreyal]]<ref name="MF9ORO" />.
Li kòmanse aktivite literè li nan kolabore avèk plizyè revi. Ansanm ak Pétion Gérome, li fonde ''La Ronde'', ki te pibliye soti 1898 rive 1902, ansanm ak revi ''Haïti littéraire et scientifique'', ki te pibliye soti 1911 rive 1912. Angajman sa a montre ouvèti li anvè modènite ak atachman li ak yon sèten fòm inivèsalis<ref>{{Lien web|langue=français|auteur1=Yves Chemla|titre=Dantès Bellegarde|url=http://ile-en-ile.org/bellegarde/|site=[[île en île]]|consulté le=12 décembre 2016}}</ref>.
Li vin direktè Enstriksyon Piblik an 1904. Pandan kout prezidans [[Michel Oreste]] la, soti 1913 rive 1914, li sèvi kòm sekretè patikilye prezidan an. Se nan peryòd sa a li kòmanse devlope yon gwo karyè politik ak diplomatik.
== Diplomasi ==
Ant [[1918]] ak [[1921]], li okipe fonksyon [[Liste des ministres de l'Education d'Haïti|sekretè Deta Enstriksyon Piblik]], epi apre sa sekretè Deta Enstriksyon Piblik ak Kilt, sou prezidans [[Philippe Sudre Dartiguenave]] (1915-1922).
An 1921, li vin [[Ambassade d'Haïti en France|minis ayisyen nan Pari]]. Kòm responsab Enstriksyon Piblik, li kontinye travay sou pwojè li pou refòme sistèm edikatif la. Li patisipe aktivman nan deba entelektyèl epòk li a atravè ekriti li yo, diskou li yo ak atik li yo, ansanm ak lòt gwo figi entelektyèl tankou [[Léon Laleau]] ak [[Jean Price Mars]]<ref name="MZJW5C">{{Lien web|titre=Bellegarde, Dantès (1877-1966) {{!}} The Black Past: Remembered and Reclaimed|url=http://www.blackpast.org/gah/bellegarde-dantes-1877-1966|site=www.blackpast.org|consulté le=2016-12-13}}</ref>.
Angajman li an favè pèp ayisyen an mennen l denonse okipasyon militè ameriken an, ki te kòmanse an 1915, sitou devan [[Société des Nations|Sosyete Nasyon yo]].
An 1920, yo nonmen li nan [[cour internationale de justice|Tribinal Entènasyonal Jistis]] nan La Haye. Li te tou prezidan onorè dezyèm [[congrès panafricain|Kongrè Pan-Afriken]] an, ki te òganize pa [[W. E. B. Du Bois]].
Kòm minis Ayiti nan Pari ak kòm delegasyon Ayiti devan Sosyete Nasyon yo nan Jenèv ak devan Vatikan an, Bellegarde sèvi ak diferan tribin sa yo pou kritike [[Okipasyon Ayiti pa Etazini|okipasyon ameriken an]]. Nan epòk sa a, yo te konsidere diskou Bellegarde yo kòm kèk nan pi bèl egzanp atizay oratwa ak diplomasi.
An 1922, gouvènman fransè a onore li lè li nonmen li kòmandè [[Légion d'honneur|Lejyon Donè]].
An 1936, li retounen ann Ayiti epi li vin direktè [[Université d'État d'Haïti#Composantes|Lekòl Nòmal Siperyè]] ankò. Enstitisyon sa a te responsab fòmasyon pwofesè ak kad administrasyon Enstriksyon Piblik la.
Li fè misyon nan Washington an 1946 ak an 1957, epi li reprezante Ayiti tou nan plizyè rankont entènasyonal. Li sèvi tou kòm pwofesè envite nan yon inivèsite nan [[Atlanta]] ak nan lòt enstitisyon.
Dantès Louis Bellegarde mouri nan Pòtoprens, 16 jen 1966, yon ane apre madanm li.
== Zèv ==
Yon gwo pati nan zèv Dantès Bellegarde yo konsakre ak istwa Ayiti. Pami liv li yo ki pi konnen, genyen ''Un Haïtien parle'' (1934), ''La Nation haïtienne'' (1938), ''Histoire du peuple haïtien'' (1953), ''La Résistance haïtienne'' (1937), ''Haïti et ses problèmes'' (1941) ak ''Pour une Haïti heureuse'' (1927-1929).
Li kontribye tou nan revi akademik tankou ''Phylon'', yon piblikasyon ki te konsakre ak etid afro-ameriken epi W. E. B. Du Bois te fonde. Gen kèk kritik ki reproche Bellegarde paske, dapre yo, li te defann yon vizyon kilti ayisyen ki te twò enfliyanse pa asimilasyon fransè. Dapre kritik sa yo, pozisyon sa a te mete l a distans ak mouvman politik agoch yo ak kèk kouran ki t ap defann afimasyon nwa<ref name="MZJW5C" />. Plizyè nan esè li yo te pibliye nan [[Québec|Kebèk]].
[[Académie française|Akademi Fransè]] bay li [[prix Auguste-Furtado|Pri Auguste-Furtado]] an 1906 ak [[prix de la langue-française|Pri Lang Fransè]] an 1948<ref>{{Lien web|titre=Prix de l'Académie française|url=http://www.academie-francaise.fr/dantes-bellegarde|site=Académie française|consulté le=02-11-2020}}</ref>.
* ''L'Occupation américaine d'Haïti''. Pòtoprens : Chéraquit, 1924 ; ''L'Occupation américaine d'Haïti, ses conséquences morales et économiques''. Pòtoprens : Chéraquit, 1929 ; Éditions Lumière, 1996.
* ''Pages d'histoire''. Pòtoprens : Chéraquit, 1925.
* ''La République d'Haïti et les États-Unis devant la justice internationale''. Pari : Librairie de Paris-Livres, 1924.
* ''Pour une Haïti heureuse...'', 2 volim (1. ''Par l'éducation'' ; 2. ''Par l'éducation et le travail''). Pòtoprens : Chéraquit, 1927-1929.
* ''Un Haïtien parle''. Pòtoprens : Chéraquit, 1934.
* ''La Résistance haïtienne (L'Occupation américaine d'Haïti) : récit d'histoire contemporaine''. Monreyal : Beauchemin, 1937.
* ''La Nation haïtienne''. Pari : J. de Gigord, 1938.
* ''Haïti et ses problèmes''. Monreyal : [[Éditions Bernard Valiquette]], 1941.
* ''Dessalines a parlé''. Pòtoprens : Société d'éditions et de librairie, 1948.
* ''Haïti et son peuple''. Pari : [[Nouvelles Éditions latines|Nouvelles Éditions Latines]], 1953.
* ''Histoire du peuple haïtien, 1492-1952''. Pòtoprens, 1953.
* ''Au service d'Haïti : appréciations sur un Haïtien et son œuvre''. Pòtoprens : Theodore, 1962.
== Nòt ak referans ==
{{Références}}
== Lyen ekstèn ==
{{Liens}}
* [http://www.haiti-reference.com/notables/getperson.php?personID=I100&tree=Politique Biyografi, jeneyaloji ak bibliyografi Dantès Louis Bellegarde]
* [http://www.haiti-reference.com/notables/showmedia.php?mediaID=24&medialinkID=24 Foto Dantès Louis Bellegarde]
{{Portail|Haïti|littérature francophone non française|politique|relations internationales}}
{{DEFAULTSORT:Bellegarde, Dantes}}
[[Catégorie:Personnalité politique haïtienne du XXe siècle]]
[[Catégorie:Professeur haïtien]]
[[Catégorie:Ambassadeur d'Haïti aux États-Unis]]
[[Catégorie:Ambassadeur d'Haïti en France]]
[[Catégorie:Diplomate haïtien du XXe siècle]]
[[Catégorie:Essayiste haïtien]]
[[Catégorie:Historien haïtien du XXe siècle]]
[[Catégorie:Commandeur de la Légion d'honneur promu en 1922]]
[[Catégorie:Naissance en mai 1877]]
[[Catégorie:Lauréat du prix Auguste-Furtado]]
[[Catégorie:Naissance à Port-au-Prince]]
[[Catégorie:Décès en juin 1966]]
[[Catégorie:Décès à Port-au-Prince]]
[[Catégorie:Décès à 89 ans]]
[[Catégorie:Ministre haïtien de l'Éducation]]
g6q05guvdurgkoj5t91q7s6zc7letv5
Kategori:Fanm
14
62647
888284
844356
2026-09-04T18:17:23Z
Peter James
22031
Defèt modifikasyon [[Special:Diff/844356|844356]][[Special:Contributions/Dadalovequeenolivier|Dadalovequeenolivier]] yo ([[User talk:Dadalovequeenolivier|diskite]])
888284
wikitext
text/x-wiki
[[Kategori:moun]]
n9fedxmbz0agrhu3hew59j9wlyluidc
Diskite:Espirityalite
1
97829
888285
2026-09-04T19:15:05Z
Abdías vildor
40311
/* Mw vle konen kòman yon moun ka rete vijilan */ nouvelle section
888285
wikitext
text/x-wiki
== Mw vle konen kòman yon moun ka rete vijilan ==
dim byen [[Itilizatè:Abdías vildor|Abdías vildor]] ([[Diskisyon Itilizatè:Abdías vildor|diskisyon]]) 4 septanm 2026 à 19:15 (UTC)
026aubnmacf45b9suwr4vxzs3y3bd9m
Itilizatè:SSCreader/common.js
2
97830
888286
2026-09-05T00:48:56Z
SSCreader
33587
Paj ki kreye ak " var pageTitle = mw.config.get('wgPageName'); fetch(`/w/index.php?title=${pageTitle}&action=info`) .then(response => response.text()) .then(data => { const parser = new DOMParser(); const doc = parser.parseFromString(data, 'text/html'); let creationDateElement = doc.querySelector('#mw-pageinfo-firsttime td:nth-child(2) a'); var pageViewsElement = doc.querySelector('#mw-pvi-month-count td:nth-child(2) a'); const infoDiv = document.createEl... "
888286
javascript
text/javascript
var pageTitle = mw.config.get('wgPageName');
fetch(`/w/index.php?title=${pageTitle}&action=info`)
.then(response => response.text())
.then(data => {
const parser = new DOMParser();
const doc = parser.parseFromString(data, 'text/html');
let creationDateElement = doc.querySelector('#mw-pageinfo-firsttime td:nth-child(2) a');
var pageViewsElement = doc.querySelector('#mw-pvi-month-count td:nth-child(2) a');
const infoDiv = document.createElement('div');
infoDiv.style.position = 'absolute';
infoDiv.style.top = '5%';
infoDiv.style.right = '5%';
infoDiv.style.fontSize = '13.5px';
infoDiv.style.fontWeight = '600';
infoDiv.style.lineHeight = '1.6';
infoDiv.style.padding = '6px 8px';
// infoDiv.style.padding = '8px 10px';
infoDiv.style.color = '#fefefe';
infoDiv.style.border = '0.5px solid #22c55e';
infoDiv.style.backgroundColor = 'rgba(17, 17, 17, 0.6)'
infoDiv.style.borderRadius = '12px';
infoDiv.style.boxShadow = '0 0 10px rgba(34, 197, 94, 0.3)';
infoDiv.style.pointerEvents = 'none';
infoDiv.style.zIndex='999999'
if (creationDateElement) {
var creationDate = creationDateElement.textContent.trim();
creationDate = creationDate.split(" ").slice(1)
creationDate[1] = creationDate.at(1).at(0).toUpperCase()
+ creationDate.at(1).slice(1)
let final_string = creationDate.join(" ")
infoDiv.textContent = `Page created: ` + final_string
}
if (pageViewsElement) {
const pageViews = pageViewsElement.textContent.trim();
const pageViewsText = document.createElement('div');
pageViewsText.textContent = `Page views (last month): ${pageViews}`;
infoDiv.appendChild(pageViewsText);
}
document.body.appendChild(infoDiv);
});
lh3xtsv25ui8o04opmboncu7yas4lfc