Wikipedya
htwiki
https://ht.wikipedia.org/wiki/Paj_Prensipal
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Medya
Espesyal
Diskite
Itilizatè
Diskisyon Itilizatè
Wikipedya
Diskisyon Wikipedya
Fichye
Diskisyon Fichye
MedyaWiki
Diskisyon MedyaWiki
Modèl
Diskisyon Modèl
Èd
Diskisyon Èd
Kategori
Diskisyon Kategori
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Kanada
0
959
888427
888326
2026-09-16T15:06:12Z
~2026-50123-52
40406
Mw te jis fikse yon ti pwoblem avèk popilasyon Kanada a. Li te di 37 milyon moun men kounyeya li rive nan 41 milyon
888427
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Peyi
|non_lokal=Canada
|deviz_nasyonal=A mari usque ad mare.
|deviz_nasyonal_kreyòl=De yon lamè a lòt lamè.
|im_nasyonal=O Kanada
|lang=[[Lang angle|angle]], [[Lang franse|franse]]
|jantile=kanadyen, kanadyèn
|drapo_imaj=Flag of Canada.svg
|anblèm_imaj=Royal Coat of arms of Canada.svg
|fizo_orè=−3.5 a UTC−8 <br /> Ete: UTC−2.5 a UTC−7
|kapital=[[Otawa]]
|pi_gwo_vil=Toronto, [[Monreyal (komin)|Monreyal]], Vancouver
|monnen_non= Dola Kanadyen
|monnen_kòd=CAD
|monnen_divizyon=cent (1/100)
|PIB_dat=estimasyon de 2011
|PIB_total=1,758 miyar $
|PIB_total_ran=11
|PIB_pa_abitan=51 147 $
|PIB_pa_abitan_ran=10
|gouvènman_dat=
|gouvènman_tip=Federal palmantè monachi konstitisyonèl
|chèf_tit=Monak <br /> - Gouvènè Jeneral <br /> - Premye Minis
|chèf_non=[[Charles III]]<br />Mary Simon<br />Mark Carney
|sipèfisi_dat=
|sipèfisi_ran=2
|sipèfisi_total=9 984 670
|dlo_pousantaj=8,62 %
|frontyè_tè=
|frontyè_kòt=202 080 km
|pli_ro_kote=
|pli_ro=Mòn Logan (5 959 m)
|pli_ba_kote=
|pli_ba=Lanmè (0 m)
|popilasyon_dat=estimasyon de 2012
|popilasyon_ran=35
|popilasyon_total=34 743 000
|popilasyon_dansite=3,41
|popilasyon_tip=
|popilasyon_lavi_dat=
|popilasyon_lavi=
|popilasyon_ne_dat=
|popilasyon_ne=
|popilasyon_mòtalite_dat=
|popilasyon_mòtalite=
|popilasyon_mòtalite_timoun_dat=
|popilasyon_mòtalite_timoun=
|popilasyon_alfabèt_dat=
|popilasyon_alfabèt=
|popilasyon_an_vil_dat=
|popilasyon_an_vil=
|endepandans_dat=1 jiyè 1867 <br /> 11 desanm 1931 <br /> 17 avril 1982
|endepandans_tip=Konfederasyon yo <br /> - Endepandans <br /> - Aktyèl konstitisyon
|endepandans_de=a Wayòm Ini
|kòd=
|ISO_kòd=CA
|endikatif_entènet=ca
|endikatif_telefonik=1
|endikatif_radyofonik=
|EDI=
|EDI_ran=
|EDI_dat=
|EPI=
|EPI_ran=
|EPI_dat=
|kat_anplasman=LocationCanada.png
|kat_politik=Ca-map.png
|kat_jewografik=
|kat_satelit=
|divizyon_tip=Pwovens ak teritwa
|divizyon_non=Pwovens: [[Albèta]], [[Kolonbi Britanik]], [[Saskatchewan]], [[Manitoba]], [[Ontario]], [[Kebèk]], [[Nouvo Bwonswik]], [[Nova Scotia]], [[Lil Prens Edwa]], [[Tènèv ak Labradò]]<br />Tèritwa: [[Nounavout]], [[Tèritwa Nòdwès]] yo, [[Youkon]]
|vwazen=[[Etazini]]
|òganizasyon=[[ONI]]
|nòt=}}
'''Kanada''' se yon peyi ki sitiye nan [[Amerik dinò]] epi li jis nò [[Etazini]]. Yo pale [[lang angle|angle]] ak [[Lang franse|franse]] lòt bò. Li gen yon popilasyon 41,4 milyon moun. Se dezyèm peyi ki pi gwo sou [[Latè]] a. Li ant [[Oseyan Atlantik]] a lès ak [[Oseyan Pasifik]] a lwès ak [[Oseyan Atik]] nan nò.
== Istwa ==
Fonde pa eksploratè franse [[Jacques Cartier]] an 1534, Kanada te pran orijin li an kon yon koloni franse sou tèritwa vil [[Kebèk]] la, fonde pa Samuel de Champlain an 1608.<ref>Foundation, Thomson. 2020. "Canada Plane Crash Victims In Iran Include Lecturers, Students". News.Trust.Org. Accessed January 8 2020. [https://web.archive.org/web/20210304214911/https://news.trust.org/item/20200108142704-33bku/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210304214911/https://news.trust.org/item/20200108142704-33bku/|date=۴ مارس ۲۰۲۱}}.</ref> Tèritwa là te okipe pa pèp natif natal yo. Aprè yon peryòd kolonizasyon angle, konfederasyon kanadyèn an te fèt avèk linyon twa (3) Kolonbi Britanik yo, ki te konstitye ak tèritwa Nouvel-Frans là. Jòdi a, Kanada se yon leta federal avèk dis (10) [[pwovens]] e twa (3) [[tèritwa]] ki genyen endepandans li de [[Wayòm Ini]] nan yon pwosesis pasifik ki sòti nan lane 1867 pou li fini nan lane 1982.
Jòdi a, Kanada se yon [[monachi konstitisyonèl]] ak rejim palmantè, ki defini tankou nasyon bileng e miltikiltirèl; angle ak franse se, avèk estati egal, lang ofisyèl yo. Nan nasyon endistryalize e teknolojikman avanse sa, ekonomi divèsifye ap repoze prensipalman sou abondans [[resous natirèl]] li ak sou komès ki fèt an gran pati ak [[Etazini]] yo, peyi avèk ki li genyen yon relasyon konplèks soti depi tan koloni yo e kòmansman Konfederasyon an.<ref>{{Cite web|url=https://insurancement.com/what-is-the-minimum-car-insurance-in-toronto/|title=What is the minimum car insurance in Toronto - insurancement|last=Canada|first=Car insurance in|date=2023-08-20|language=en-US|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116054956/https://insurancement.com/what-is-the-minimum-car-insurance-in-toronto/|dead-url=yes}}</ref>
Kanada genyen 10 pwovens federe (yon [[premye minis]] ak yon [[asanble lejislativ]]) et 3 tèritwa (yon premye minis ak yon asanble lejislativ). Se sèl pwovens ki frankofòn an majorite, [[Kebèk]] ; yon pwovens bileng sosyalman e legalman, [[Nouvo Bwonswik]] ak 8 pwovens majoritèman anglofòn ([[Albèta]], [[Kolonbi Britanik]], [[Saskatchewan]], [[Manitoba]], [[Ontario]], [[Nova Scotia]], [[Lil Prens Edwa]], [[Tènèv ak Labradò]]<ref>{{cite web |title=Maladi Kowona (KOVID-19) |url=https://www.canada.ca/content/dam/phac-aspc/documents/services/publications/diseases-conditions/travellers-with-symptoms-return-canada/travellers-with-symptoms-return-canada-cpe.pdf |publisher=Gouvènman Kanada |page=4 |access-date=22 July 2026 |language=ht}}</ref>), ki rele «Kanada Angle» tou pou yo kap konpare li avèk Kanada franse an. Tèritwa [[Youkon]] an ofisyèlman bileng (angle ak franse). [[Tèritwa Nòdwès]] yo, ak tèritwa [[Nounavout]] la rekonèt 11 lang ofisyèl, ki konprann angle ak franse.<ref>{{cite journal|last=Garcea|first=Joseph|last2=Kirova|first2=Anna|last3=Wong|first3=Lloyd|date=January 2009|title=Multiculturalism Discourses in Canada|journal=Canadian Ethnic Studies|volume=40|issue=1|pages=1–10|doi=10.1353/ces.0.0069}}</ref>
== Gouvènman ==
== Jewografi ==
== Demografi ==
== Ekonomi ==
== Referans ==
{{referans}}
== Lyen deyò ==
{{Amerik}}
[[Kategori:Kanada| ]]
[[Kategori:Peyi nan Amerik dinò]]
fhej7ima56h3ov32y5kvyppu6ergdku
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
0
97839
888412
2026-09-16T12:54:44Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888412
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}
ea3casby86f73l142wrda3krcjbv60y
888413
888412
2026-09-16T13:00:31Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888413
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
jj9o89mymkedo3oiemb8x4j9nssp0gi
888414
888413
2026-09-16T13:00:52Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888414
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
l9up5zyakbt2pmulawciwq2tq9xbmtl
888415
888414
2026-09-16T13:02:23Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888415
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
b38a11ha82tkwnxzedoagdkz41qtvtz
888416
888415
2026-09-16T13:06:46Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888416
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
sb65bawfoyfrq9evog290lkfj5dwl7v
888417
888416
2026-09-16T13:08:12Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888417
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
f9y5sqa2ewauuhkpmvp8b822s1y6ni1
888418
888417
2026-09-16T13:17:37Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888418
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
m1xzg61wzyhkqvjdjx1p1jajc6lowb6
888419
888418
2026-09-16T13:20:38Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888419
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
8ub4by36zg524zxown600i4p0ihb9e5
888420
888419
2026-09-16T13:43:10Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888420
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
tq847h0pe14hcwsuqhftt37pm5k8zgd
888421
888420
2026-09-16T13:49:06Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888421
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
82un3nw2iyvxbwlw2nvyl4ie9egtbhl
888422
888421
2026-09-16T13:50:42Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888422
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
egvbbwxbhp2roc568aqip5kjzsz5o6p
888423
888422
2026-09-16T13:51:50Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888423
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
187hnlgz16jmom7rghmcsisqxatelgp
888424
888423
2026-09-16T13:53:54Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888424
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
av6t1rbbqaorpecor5al2s5k6ikc2ih
888425
888424
2026-09-16T14:55:06Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888425
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
nn5u8k1o5rlgwab9703nd6w8ib5neht
888426
888425
2026-09-16T14:55:42Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888426
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
jvs8kvgte2w4tfhm185aaavvi2o0j1i
888428
888426
2026-09-16T15:08:15Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888428
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
djfhav7r4f0fpbadol35ukpccvxf8xu
888429
888428
2026-09-16T15:12:38Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888429
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
fsna45nzagkijft4oewqxb19f8yn8jw
888430
888429
2026-09-16T15:22:37Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888430
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
g8p8z9b2hlypv7k3hg9le1bnh1aglhl
888431
888430
2026-09-16T15:25:14Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888431
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}
21zpfa6ds8fjgwxzzn4mxn86ivvh23a
888432
888431
2026-09-16T15:39:23Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888432
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
raxubt4hrv56e6bhdqt7icc092e41mm
888433
888432
2026-09-16T15:45:17Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888433
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
0de79pdkoyvv7vik8da9g4dgmo68izx
888434
888433
2026-09-16T15:45:36Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888434
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
nynzit3lbbt9na0l612zlhnwfuricj6
888435
888434
2026-09-16T15:45:51Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888435
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
qxowp648e5cseh1db1byskoexamuhoj
888436
888435
2026-09-16T15:46:38Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888436
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
{{Referans}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
pbt8dr7lmpcftrp3rcj2fs4ahzc55f8
888437
888436
2026-09-16T15:47:07Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888437
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
{{Referans}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
q1y95hjq354q4wxpl3nppm5kik9w0vx
888438
888437
2026-09-16T15:47:44Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888438
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
{{Referans}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
dy1a26eobdffk18inr12xp08xa6zf9n
888439
888438
2026-09-16T15:48:08Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888439
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
{{Referans}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
rka9e8y3od8k7db8n2eo4c04ygmx7ip
888440
888439
2026-09-16T15:48:35Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888440
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
kl5cvh6g7lj4uh1bl16uu1xergr7qmy
888441
888440
2026-09-16T15:52:47Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888441
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
p47n4u78dlbf9fxbangomwip4o8pd1v
888442
888441
2026-09-17T11:21:27Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888442
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
7kkxaj9pl1ynb84li0pnso2804r4hkr
888443
888442
2026-09-17T11:28:49Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888443
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
Apati lane 1868, yo te fini pa tolere deba ak reyinyon, sa ki fè youn nan premye reyinyon yo te fèt nan kazino Vaux Hall la te gen pou tèm travay fanm yo ki te rive reyini ant 1,000 ak 1500 moun . Paule Mink ak Olympe Audouard te pran lapawòl. Yon ekonomis ki rele Horn te defann, nan non prensip ekonomi liberal la ke dwa fanm yo pou yo travay epi li soulve opozisyon Fribourg, nan Entènasyonal la, ki pale de lide ke fanm yo ta dwe rete nan esfè domestik la. Tolain li menm te sipòte lide ke nenpòt inisyativ ki ankouraje travay fanm ankouraje pwostitisyon:
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
s78l20hqvni79i0vqcuqxmbn0wmxpui
888444
888443
2026-09-17T11:31:05Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888444
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
Apati lane 1868, yo te fini pa tolere deba ak reyinyon, sa ki fè youn nan premye reyinyon yo te fèt nan kazino Vaux Hall la te gen pou tèm travay fanm yo ki te rive reyini ant 1,000 ak 1500 moun . Paule Mink ak Olympe Audouard te pran lapawòl. Yon ekonomis ki rele Horn te defann, nan non prensip ekonomi liberal la ke dwa fanm yo pou yo travay epi li soulve opozisyon Fribourg, nan Entènasyonal la, ki pale de lide ke fanm yo ta dwe rete nan esfè domestik la. Tolain li menm te sipòte lide ke nenpòt inisyativ ki ankouraje travay fanm ankouraje pwostitisyon:
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
Yon « Yon apèl pou sitwayen Pari yo » te mete sou mi nan vil Pari yo pandan de jou ki se 11 avril ak 12 avril 1871. Li te ekri sou li{{Sfn|Eichner|2020|p=101}}
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
royhe23nqmbgdmtckworqsy9ant7qgs
888445
888444
2026-09-17T11:32:28Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888445
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
Apati lane 1868, yo te fini pa tolere deba ak reyinyon, sa ki fè youn nan premye reyinyon yo te fèt nan kazino Vaux Hall la te gen pou tèm travay fanm yo ki te rive reyini ant 1,000 ak 1500 moun . Paule Mink ak Olympe Audouard te pran lapawòl. Yon ekonomis ki rele Horn te defann, nan non prensip ekonomi liberal la ke dwa fanm yo pou yo travay epi li soulve opozisyon Fribourg, nan Entènasyonal la, ki pale de lide ke fanm yo ta dwe rete nan esfè domestik la. Tolain li menm te sipòte lide ke nenpòt inisyativ ki ankouraje travay fanm ankouraje pwostitisyon:{{Citation bloc|la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie{{sfn|Rougerie|2010|p=513}}.}}{{Sitasyon|« la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie[8]. »}}
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
Yon « Yon apèl pou sitwayen Pari yo » te mete sou mi nan vil Pari yo pandan de jou ki se 11 avril ak 12 avril 1871. Li te ekri sou li{{Sfn|Eichner|2020|p=101}}
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
2m5lgpwsbiz9082s62rbzvmemmayj38
888446
888445
2026-09-17T11:33:07Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888446
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
Apati lane 1868, yo te fini pa tolere deba ak reyinyon, sa ki fè youn nan premye reyinyon yo te fèt nan kazino Vaux Hall la te gen pou tèm travay fanm yo ki te rive reyini ant 1,000 ak 1500 moun . Paule Mink ak Olympe Audouard te pran lapawòl. Yon ekonomis ki rele Horn te defann, nan non prensip ekonomi liberal la ke dwa fanm yo pou yo travay epi li soulve opozisyon Fribourg, nan Entènasyonal la, ki pale de lide ke fanm yo ta dwe rete nan esfè domestik la. Tolain li menm te sipòte lide ke nenpòt inisyativ ki ankouraje travay fanm ankouraje pwostitisyon:{{Citation bloc|la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie{{sfn|Rougerie|2010|p=513}}.}}{{Sitasyon|la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie[8].}}
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
Yon « Yon apèl pou sitwayen Pari yo » te mete sou mi nan vil Pari yo pandan de jou ki se 11 avril ak 12 avril 1871. Li te ekri sou li{{Sfn|Eichner|2020|p=101}}
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
atx0wqyzgox7pxn4wn3h3vrb60hkt2m
888447
888446
2026-09-17T11:35:20Z
Dastel
26685
Li kreye pa tradui paj « [[:fr:Special:Redirect/revision/239545514|Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés]] »
888447
wikitext
text/x-wiki
Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo{{Infobox Organisation2}}Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo
'''Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo''' se te youn nan premye mouvman ki te pretann san kache ke yo te [[feminis]], li te fonde nan dat 11 avril 1871, nan yon kafe ki nan adrès ri Temple, nan vil Pari, pa Nathalie Lemel, yon releyè liv, ak Elisabeth Dmitrieff, ki se yon [[Entèlijans|entelektyèl]] [[Risi|ris]] pwòch [[Karl Marx]]. Inyon se youn nan aksyon konkrè ke fanm yo te pote nan Komin Pari.
== Kontèks ak fondasyon ==
=== Sitiyasyon anvan Vil Pari a ===
Maria Deraismes te mete aksan nan lane 1868 ke « Dwa fanm yo (...) depi mouvman sosyalis 1848 la (...) te pase sou silans » {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}. Pandan dis premye ane restorasyon [[Dezyèm Anpi|Anpi]] a, yo te siprime tout fòm dezakò. Apre sa, te vin gen yon ansanm deba ki te nan plizyè sèk opozisyon an.
==== Tout enkyetid fanm edike yo ====
Salon ke Maxime ak Charles Fauvety te mete sou pye epi ap dirije a te gen yon kategori ki te enplike nan fè pwomosyon pou dwa fanm yo : Jenny d'Héricourt, Juliette Lamber, Madame Auguste Comte ak Angélique Arnaud .Te vin gen yon nouvo jenerasyon fanm edike te vin prezan: Julie-Victoire Daubié, André Léo, Adèle Esquiros, Paule Mink, [[Élisa Gagneur]] ak Maria Desraimes, li te pibliye ''Théresa et son époque'' ak "''Aux femmes riches"'' an 1865 {{Sfn|Rougerie|2010|p=503}}.
Nan lane 1869, Maria Desraimes ak Léon Richer ki te rive fonde [[Société pour la revendication des droits civils des femmes|Sosyete pou reklamasyon dwa sivil fanm yo]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=505}}, te rive pibliye yon jounal ki rele "''Le Droit des femmes"'', kote Marie-Louise Gagneur, Amélie Bosquet, Angélique Arnaud, Euphémie Garcin, Stella Blandy epi Marie Goegg-Pouchoulin rive pa kontribye. Nan 16 avril 1870, Léon Richer te fonde yon Asosyasyon pou Dwa Fanm yo{{Sfn|Rougerie|2010|p=506}}.
Mouvman sila te rive mete aksan sou "pwoblèm fanm yo" ki se yon deba sou dwa pou vote, edikasyon epi enklizyon fanm yo nan politik. Maria Desraimes te ekri sa ki annapre yo nan jounal ''Le Droit des femmes'' nan 18 février 1871 « Demokrat yo te kreye inivèsèl la pou pwòp itilizasyon yo, yon inivèsèl san parèy, yon inivèsèl gwosè pòch, sa ki te kite mwatye limanite deyò nan fredi a ». Kesyon pou yo te rive genyen dwa politik yo san yon edikasyon regilyèman pouse, ansanm ak tout kesyon konesans sou koman fanm yo dwe rive sitou fanm ki pa edike yo epi sa ki enfliyanse pa relijyon yo ta dwe vote. André Léo, an patikilye, mete edikasyon tifi yo kom priyorite angajman li, te rive fè deklarasyon sila « Yon fanm esklav ka sèlman elve esklav »{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Fanm ki te edike yo te sitou mete aksan sou yon kad familyal, dapre Atik 213 Kòd Sivil la ki mete limyè sou obligasyon obeyisans yon madanm genyen anvè mari l, Atik 214 pote presizyon sou viv ansanm nan ki obligatwa, Atik 340 li menm sou tès patènite (ki te entèdi) epi kesyon separasyon byen yo, dot, ak dwa pou fanm yo vin genyen epi fason pou yo separe byen yo.
Nou rive note tou lyen ak mouvman masonik la, daprè entèvansyon Angélique Arnaud ki rive fè kontrandi liv André Léo a ki pote sou [[divòs]]{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}.
==== Fanm yo nan mouvman ouvriye a ====
Kesyon fanm klas ouvriyè yo konplètman diferan de tout prewokipasyon fanm rich sa yo, epi yo rive fè tande vwa yo sou revandikasyon fanm yo ki nan komin Komin Pari.
Paule Mink te rive kreye yon [[Société fraternelle de l'ouvrière|sosyete fratènèl pou travayèz]] epi Eugénie Niboyet te fonde nan lane 1870 ki se yon sosyete pwoteksyon mityèl fanm, sitou ki mete aksan sou pwoblèm pwofesè fi yo fè fas{{Sfn|Rougerie|2010|p=509}}.
Nan dat ki se 4 mai 1870 se te antèman yon travayè Puteaux ki gen pou orijin yon grèv pou lesivyèz yo. [[Amélie Dusmenil]]{{Sfn|Rougerie|2010}}. 2 000 te rive prezan nan antèman patnè Ranvier a, youn nan pitit gason l yo ki te gen 13 lane pral jwenn arestasyon l pandan Komin nan.
Pandan mouvman travayè a, pat gen okenn konsansis sou kesyon plas fanm yo ki te rive fèt. Pierre-Joseph Proudhon, ki se yon manm enfliyan, te opoze kareman ak [[Otonomizasyon fanm yo|emansipasyon fanm yo]]. Se konsa, delegasyon fransè a nan Kongrè Premye Entènasyonal la nan lane 1866 te retisan anpil sou kesyon dwa fanm yo, si nou konsidere :
« Si devouman pou sèvis piblik [...] se kapasite lakay gason yo, lakay fanm yo li konsidere kom yon aberasyon gen konsekans inevitab dapre lasyans sou timoun nan tankou gaspiyaj, rachitism, epi finalman enpwisanste daprè sa yo di"{{Sfn|Rougerie|2010|p=510}}. Sèl pwomotè sou kesyon fanm yo, [[Benoît Malon|Benoît Malon,]] ki te rive enfliyanse pa André Léo ak [[Eugène Varlin]], te sipòte li, te fè evolye pozisyon Entènasyonal la aprè lane 1866 nan vil Pari. Malon te ekri André Léo :
{{Sitasyon|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}{{Citation bloc|Nous ne laissons pas dormir la Ligue de l'émancipation de la femme et nous recevons tous les jours de nouvelles adhésions : nous avons amené presque toute l'Association internationale à l'idée ; seuls les pontifes de Proudhon restent à l'écart.}}Fanm yo te rive kòmanse gen reprezante nan sosyete travayè yo pa egzanp, nan Sosyete Kredi Mityèl ak Solidarite Travayè Reliyèz Liv yo, yo te anfen admèt yo depi nan lane 1857. Poutan, yo pat gen dwa okipe okenn pos nan fonkssyon administratif yo. Te genyen 2500 relyeuz liv fi kont 1300 relyeuz liv gason pou sa yo konsidere kòm travay "fanm". Apati lane 1868, yo te aksepte fanm yo nan Chanm sendikal tapisye yo, men yo te dwe soumèt reklamasyon yo sèlman pa ekri epi yo pa t gen dwa patisipe nan reyinyon yo. Nathalie Lemel se yon manm [[La Marmite (coopérative)|La Marmite]] tou, ki te rive kreye nan lane 1868{{Sfn|Rougerie|2010|p=511}}.
Nan yon kominote kominis sou sèn Entènasyonal la, nou jwenn tras yon kominote ki prezan ki gen pou misyon defann sendika lib yo, ki se yon pratik komen nan mouvman travayè yo. Se konsa, Ralf de Nériet te rive bay Lucien Descaves nan lane 1907 sou anpil apatman kominotè ke yon fanm te prezide epi ki gen ladan 6 gason ki entegre epi ki pataje chanm li youn apre lòt epi ki t ap obeyi li. Yo pa t pèmèt okenn lòt fanm antre nan apatman an, sa te kite prezidant fi a pou chwazi si l vle separe fanm yo selon sèks. Tandans sa a soti nan sa yo te rele nan peryod 1840 " kominis fanm yo ", ki te defann libète sendika ak libète seksyèl, ki te blame anpil{{Sfn|Rougerie|2010}}.
Apati lane 1868, yo te fini pa tolere deba ak reyinyon, sa ki fè youn nan premye reyinyon yo te fèt nan kazino Vaux Hall la te gen pou tèm travay fanm yo ki te rive reyini ant 1,000 ak 1500 moun . Paule Mink ak Olympe Audouard te pran lapawòl. Yon ekonomis ki rele Horn te defann, nan non prensip ekonomi liberal la ke dwa fanm yo pou yo travay epi li soulve opozisyon Fribourg, nan Entènasyonal la, ki pale de lide ke fanm yo ta dwe rete nan esfè domestik la. Tolain li menm te sipòte lide ke nenpòt inisyativ ki ankouraje travay fanm ankouraje pwostitisyon:{{Citation bloc|la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie{{sfn|Rougerie|2010|p=513}}.}}{{Sitasyon|la prostitution augmente chez les nations industrielles chez lesquelles la femme est descendue dans l'atelier. La santé de la femme s'altère, les ateliers produisent de l'hystérie.}}
[[Fichye:Elisabeth_Dmitrieff.jpg|alt=Photo portrait d'Élisabeth Dmitrieff en noir et blanc vue de trois quart de de profil, elle porte les cheveux relevés en chignon, une robe foncée.|vignette| Elizabèt Dmitrieff .]]
[[Fichier:NathalieLemelM08051921.jpg|alt=Photo portrait de Nathalie Lemel vue de face de couleur sepia. Elle porte un chapeau blanc avec des lanières blanches nouées en ruban sous le cou et une vareuse.|vignette| Nathalie Lemel .]]
[[Fichier:Commune_de_Paris_Appel_aux_ouvrières_18_mai_1871.jpg|vignette| ''Apèl pou travayèz yo'' (18 me 1871) ki soti nan Komisyon Egzekitif Komite Santral Inyon Fanm nan, siyen pa Nathalie Lemel, Elisabeth Dmitrieff, Aline Jaquier, Blanche Lefèvre, Collin, Jarry ak Leloup.]]
[[Fichier:Réunion_du_comité_des_femmes_candidates_à_la_députation.png|droite|vignette|260x260px| Reyinyon komite kandida fanm pou depite yo nan mwa septanm 1885 nan Pari, sou vis-prezidan Jules Allix.]]
Yon « Yon apèl pou sitwayen Pari yo » te mete sou mi nan vil Pari yo pandan de jou ki se 11 avril ak 12 avril 1871. Li te ekri sou li{{Sfn|Eichner|2020|p=101}}
[[Fichier:Appel_d'un_groupe_de_citoyennes_publié_dans_le_journal_Le_Siècle_du_3_mai_1871_à_Paris.png|vignette| Apèl yon gwoup sitwayèn te pibliye nan jounal ''Le Siècle'' nan dat 3 me 1871 nan Pari.]]
[[Fichier:Manifeste_du_Comité_central_de_l'Union_des_femmes_pour_la_défense_de_Paris_et_le_soin_aux_blessés.png|vignette| Manifest Komite Santral Inyon Fanm pou Defans Pari ak Swen Blese yo, 6 me 1871.]]
* Femmes du 1er arrondissement : [[Anna Maillet]], couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement et le représente au Comité central{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 3e arrondissement : Marquant, mécanicienne{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}
* Femmes du 4e arrondissement : [[Angelina Sabatier]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article70431|title=SABATIER Angelina - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref>,<ref name=":1">{{Cite book|lire en ligne=https://www.worldcat.org/oclc/1241123887}}.</ref> chapelière, est dans la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 5e arrondissement : [[Victorine Piesvaux]], chamarreuse, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 6e arrondissement : Nathalie Lemel figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 7e arrondissement : [[Octavie Vataire]], lingère{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}. Les archives du comité du 7e arrondissement se trouvent au ministère de la Guerre{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}. Il est composé de {{Unité|10|femmes}}, dont 6 qui viennent du comité des femmes de Jules Allix, une forte proportion qui n'est retrouvée nulle part ailleurs{{Sfn|Thomas|2021|p=124}}.
* Femmes du 8e arrondissement : Marie Picot{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, dont la profession est inconnue, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 9e arrondissement : Bessaiche, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 10e arrondissement : Blanche Lefebvre, modiste, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 11e arrondissement : Marie Leloup{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}}, couturière, figure dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 12e arrondissement : Adélaïde Valentin et Forêt, couturière, figurent dans la liste des responsables de cet arrondissement{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 13e arrondissement : {{Unité|10|femmes}} dirigeantes signataires d'une lettre de revendications à Léo Frankel : Octavie Tardif,<ref name=":1" /> [[Marie Tissereau]], [[Joséphine Clément]],<ref>{{Cite web|url=https://maitron.fr/spip.php?article211468|title=BOCQUER Joséphine (ou Bocquet), épouse Clément Joséphine - Maitron|website=maitron.fr|access-date=2021-03-19}}.</ref> [[Joséphine Duflot]], Marie Prussovski, Anna Joubert, Antoinette Legai, Julie Beauchéry et Mme Duval (veuve d'Émile-Victor Duval).<ref name=":1" />
* Femmes du 14e arrondissement : Rivière, giletière{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 16e arrondissement : On sait qu'il comprenait une brocheuse, une confectionneuse, 4 couturières, une lingère ; Aline Jacquier, brocheuse figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 17e arrondissement : Aline Jacquier{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Aglaé Jarry figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 18e arrondissement : Alice Bontemps, blanchisseuse{{Sfn|Rougerie|2010|p=523}} et Blondeau, polisseuse en or, figurent sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 19e arrondissement : Jeanne Musset, couturière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
* Femmes du 20e arrondissement : Gauvain, cartonnière, figure sur la liste des responsables{{Sfn|Thomas|2021|p=121}}.
{{Referans}}{{Portail|femmes|France au XIXe siècle|anarchisme}}
[[Kategori:Sendikalism fanm]]
[[Kategori:Kominad]]
[[Kategori:Komin]]
[[Kategori:Ogan komin Pari]]
[[Kategori:Asosiyasyon fanm an frans]]
[[Kategori:Istwa]]
[[Kategori:Anachis]]
[[Kategori:Anachism]]
[[Kategori:Fanm ekriven franse]]
[[Kategori:Fanm]]
[[Kategori:Epok]]
[[Kategori:Epok kontanporen]]
[[Kategori:Ewòp]]
[[Kategori:Paj p112]]
[[Kategori:Paj P1142]]
[[Kategori:Infobox avèk yon lejand lokal ak yon imaj sou Wikidata]]
[[Kategori:Paj Wikipedya]]
[[Kategori:Paj jewolokalizab san kowòdone parametre]]
[[Kategori:Mouvman fanm]]
[[Kategori:Feminis Ewopoyen]]
[[Kategori:Feminis]]
cet4u01ibv29e7woz6e2k1qqal6vzj9