Վիքիդարան hywikisource https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80_%D5%A7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Վիքիդարան Վիքիդարանի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Կատեգորիա Կատեգորիայի քննարկում Հեղինակ Հեղինակի քննարկում Պորտալ Պորտալի քննարկում Էջ Էջի քննարկում Ինդեքս Ինդեքսի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 0 246 393737 356852 2026-07-29T12:42:19Z ~2026-41939-10 14079 393737 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title= Ալեք |section = |previous = |next = |notes = Աղբյուր. <span title="Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու">ԵԼԺ</span> <span title="հատոր երկրորդ">հ3</span>, էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/29|25]]<br /> <span title="տարբերակներ">տ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/240|234]], <span title="ծանոթագրություն">ծ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/515|501]] |author =Հովհաննես Թումանյան}} {{poem|Ալեք|<poem> <center>I</center> Ի՜նչ փարթամ է Արմենիան, Ի՜նչ սիրուն է, աննման. Լեռներ չքնաղ, հովասուն Կատարներով պսպղուն. Ծեր ծմակներ ծառախիտ, Ջրեր անուշ ու վճիտ. Դաշտեր բերրի, արգավանդ. Եվ լիություն երկավանդ. Երկինքը ջինջ, բաց կապույտ, {{տող|10}}Ամպերն ազատ և անփույթ, Թեթև, անհետ, իբրև անուրջ, Պտտվում են նրա շուրջ. Չնաշխարհիկ այն երկրին Մարդիկ դրախտ կոչեցին։ Ոչ դրախտ է, ոչ եդեմ, Բայց Աստուծո, բախտի դեմ, Չէ տրտնջում տեղացին, Այլ յուր ամոթն երեսին, Հարևանի հետ միշտ հաշտ {{տող|20}}Ունենում է սար ու դաշտ։ Նա առողջ է և զվարթ, Դեմքը կարմիր, ինչպես վարդ, Բայց թե ուժը յուր բազկի Չէ գործ դնում չար ճամփի. Իրան դառը քրտինքով Աշխատում է անվրդով։ Հենց եզերքն հորիզոնի Վաղորդյան շառագունի, Գոհանում է Արարչից― {{տող|30}}Մաճկալը բռնած մաճից, Երեսին խաչ է հանում, Գնում իրան վարն անում, Հովիվն էլ դեպ արոտը Քշում տանում է հոտը. Եվ խաղաղ էր նրա կյանքը, Կարծես, աստծո օրհնանքը Նրա վերա իջել էր։ Անդորրությամբ աճել էր Այս ժողովուրդը բարի. {{տող|40}}Սակայն ահա, այս տարի Հայտնվեցավ թուրք Ալին,― Մի պատուհա՜ս երկնային։ <center>II</center> Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին այսօր թալան արավ. Ալին երեկ մարդ սպանեց. Ալին սարիցն ապրանք քշեց. Կրակ տվեց սրա դեզը, Խլեց նրա մի լուծ եզը. Ալին հանդում քաղվոր ճանկեց, {{տող|50}}Մի նորահարս առևանգեց. Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին խլեց․․․ Ալին կերավ․․․ <center>III</center> «Ո՞վ է Ալին, այդ լիրբ թուրքը, Հարցրեց մի օր քաջ Ալեքը. Ի՞նչ է շինում մեր սարում նա, Որ սպանի կամ գողանա»,― Եվ սնաչից<ref>Սնաչա— վրանի մեջտեղի միակ սյունը, որի վրա ամրացնում են ճիպոտները վրանի։</ref> կախ արած Հրացանն առավ ու գնաց։ <center>IV</center> «Ալե՜ք, Ալե՜ք, ու՞ր ես գնում, {{տող|60}}Վա՜յ իմ գլխին, ի՞նչ ես անում. Այն գազանից հեռու կացիր, Արի՛, որդի՛, արի, դարձի՛ր, Գեթ խնայիր քո խեղճ նանին. Քեզ կըսպանի այն հարամին։ Հարևաննե՜ր, ինձ օգնություն Եկե՜ք, հասե՛ք, աստծու սիրուն. Եկե՜ք, հասե՛ք, որդուս կալեք. Փախա՜վ, գնա՜ց, Ալե՜ք, Ալե՜ք․․․»։ Խեղճ պառավը դողդողալով, {{տող|70}}Յուր ծնկանն ու գլխին տալով, Նայեց, մինչև Ալեքն անցավ Դիմացի սարն, անհայտացավ։ <center>V</center> Բայց տեսե՞լ ես այն լեռները, Որոնց հպարտ կատարները, Թանձր մեգով փաթաթված, Ճերմակ ձյունով են միշտ պատած. Գագաթներիցն այն ձյունապատ, Պսպըղալով, ինչպես արծաթ, Աղբյուրներիցը գոյացած {{տող|80}}Վտակներըն իջնում են ցած Եվ ոռոգում են լիառատ Հովիտները դալարազարդ։ Երկնահամբույր այն լերանց Օդը բուրմունք է ծաղկանց. Հովիվ Ալեքն այն սարերում Է մեծացել, միշտ ոչխարում։ Յուր սիրելի շների հետ Դեպի լանջերն խոտավետ Ամեն աստծո առավոտ {{տող|90}}Ոչխարը տանում է արոտ. Իրիկները մութն ընկնելիս Բերում, ուրթումն<ref>Ուրթ— այն որոշյալ տեղն է, ուր արձակում են վրանները սարվորի։</ref> արխաջ<ref>Արխաջ— ոչխարի գիշերվան մնալու, հանգստանալու տեղն է։</ref> տալիս, Նստում իրանց պարզ վրանում Ու ղովտիցը<ref>Ղովտ— սրնգի երկայնությամբ սնամեջ փայտ է, նրա մեջ են պահում սրինգը— շվին (շհու)</ref> շհուն հանում, Ածում, կանչում, զվարճանում, Մինչև հոգնում է, քունը տանում։ Նա բարի է, խոնարհ և հեզ, Իրան անմեղ գառների պես, Բայց և․․․ ահա այսօր {{տող|100}}Հրացանն առավ ու գնաց, որ Ղաչաղ թուրքին անե հարցում― Ի՞նչ է շինում այդ սարերում։ <center>VI</center> Վերջալույսի վառ շողերը Կանաչ լերանց այն կողերը Ոսկեզօծել են, և կիզում, Բարի գիշեր են ասում։ Այս ժամերին այն սարերում, Երբ տավարը կիթ են բերում Հարայ<ref>Հարայ կամ հավար— կոչական ձայնարկությունք են, օգնություն կանչելու ժամանակ են գործածվում։</ref> հրոց է միշտ լինում. {{տող|110}}Սակայն այսօր թուրքի բինում<ref>Բինш— սարվորի վրանների խումբը։</ref>, Որ մարդկանցից էլ դատարկ է, Ուրիշ աղմուկ, աղաղակ է. Շուն չէ հաչում, կով բառանչում, Կանայքն են միայն «հարա՜յ» կանչում։ <center>VII</center> Իսկ այն ո՞վ է այս ժամանակ Կանաչ հովտում պառկած մենակ, Անփույթ փռել է ձեռքերը։ Ապա ու՞ր են յուր զենքերը. Եթե, իրավ, իգիթ է նա, {{տող|120}}Թող վեր կենա, ճամփեն գնա, Թե մի ճամփորդ է նա հոգնած, Կամ թե հովիվ անուշ քնած։ Սակայն ահա, նայի՛ր, վերի Մոտիկ բինից թուրք սարվորի Կարմրազգեստ մի խումբ կանանց Արագաքայլ գալիս է ցած. Եկավ ահա, եկավ հասավ, Եվ հենց արնոտ այն դին տեսավ, Ճիչ արձակեց մի ցավալի, {{տող|130}}«Վա՜յ իմ Ալի, իգիթ Ալի․․․»։ <center>VIII</center> «Հավա՜ր, հասե՜ք, այն անիծված Շուն էրմանին<ref>Էրմանի– հայ։</ref> դեսը գնաց, Ա՜խ, թե թվանք ունենայի Մի գնդակով կըսպանեի։ Այն Ալեքն էր, ճանաչեցի, Դիմաց սարից նկատեցի,― Վար տվեց երբ այն դալին<ref>Դալի– խենթ։</ref>, Թվանքն առավ իգիթ Ալին, Ու քիչ մնաց, պրծած բան էր, {{տող|140}}Որ դուշմանին<ref>Դուշման– թշնամի։</ref> պիտի սպաներ, Բայց ընկերներն իսկույն կորան Եվ էրմանին հաղթեց նորան։ Նրանց գլխին կընկա լաչակ<ref>Նրանց գլխին կընկա լաչակ— արհամարհական, նախատական դարձվածք է։</ref>, Անունները դրած ղաչաղ<ref>Ղաչաղ— ավազակ, փախստական։</ref>, Չամաչեցին գեթ փափախից<ref>Փափախ— գլխարկ մորթե։</ref>, Փախան անսիրտ հայի վախից․․․ Գնդակահար ընկավ Ալին, Նրա խանչալն և այնալին<ref>Այնալի— փամփուշտավոր հրացան, պիպոդ։</ref>, Որ արծաթով էր պատած զուտ {{տող|150}}Տարավ հաղթողըն այն անգութ, Տարա՜վ, փախա՜վ․․․ և դեսը գնաց․․․»։ Ձեռքն Ալեքի ճամփին մեկնած Մղկըտալով բոթաբերը Մինչ պատմում էր այս խոսքերը, Տխուր ողբով յուր իգիթին Գովաբանում և Ալեքին Անիծում է թուրքի կինը, Իսկ մարդիկըն իրանց դինը Վըկա կանչում և երդվում են― {{տող|160}}Թեկուզ Ալեքին չգտնեն, Գեթ մի ուրիշ հայ սպանել.― Ալնի ղսասը<ref>Ղսաս— վրեժ։</ref> միայն հանել։ <center>IX</center> Վերջին շողերն արևի Կատարներին ծառերի Դողդողացին ու հանկարծ Թռան ծայրերը լերանց։ Ժանգառքն<ref>Ժանգառք— երեկոյան մութը։</ref> արդեն ընկնում է, Քաջ Ալեքը գնում է. Մութն ու լուռ է ծմակը, {{տող|170}}Միայն նրա ոտի տակը Չոր խաշամն<ref>Խաշամ— թափված, չորացած տերև։</ref> է խշխշում, Երկչոտ երեն խլըշում Արագ փախչում է դեպի Մթին խորքերն անտառի։ Հավքերն էլ կամաց կամաց, Րիգնաժամը վերջացրած, Ճղների վրա թրթռում, Թառ են լինում ու լռում։ Բայց ահա լուռ ծմակի {{տող|180}}Միջին հանկարծ Ալեքի Սուր ականջին հասավ մի Քաղցրամրմունջ մեղեդի։ Սակավ ևս առաջ գնաց, Եվ ահա նրա դիմաց Դուրս եկավ մի ձիավոր, Տեսքով պարթև, փառավոր, Անզեն նստած վեհապանծ, Անփույթ կերպով վար թողած Լայն քղանցքը սև շորի {{տող|190}}Կողքերից երիվարի. Իսկ ալեխառն մորուքը Ցրիվ բռնած ողջ կուրծքը Անհոգ ձայնով ինքն իրան Երգում էր մի շարական։ Տեսավ նրան Ալեքը, Զվարթացավ, աջ ձեռքը Բարձրացնելով դեպի վեր Ձայն տվեց. ―Օրհնյա ի Տեր։ ― Աստված օրհնե քեզ, որդի. {{տող|200}}Բայց չէ որ մի տղամարդի Համար, անշուշտ, շատ են շատ Ամեն զենքից երկու հատ։ ― Ճիշտ է, տեր հայր, սակայն դուն Չըգիտես, որ մինչև տուն Ավարն հաղթողն է տանում. Որ այնքան ձայն էր հանում<ref>Ձայն հանել— հռչակ ստանալ։</ref> Չարիքներովն անսովոր, Այն թուրք Ալին հենց այսօր Մամմադի դրախտը գնաց, Իսկ զենքերն ինձ մնաց։ ― Սիրուն ավար ես արել, Բայց ավարիցդ առավել Գործքդ է սիրուն, ես իմ հոգին, Գովեց տերտերն Ալեքին։ ― Փառավորիս դուն, տերտեր, Լավ խոսեցիր․ աջըդ բեր, Մի համբուրեմ, որ մեղքիս Թողություն էլ ես տալիս։ ― Ապրես Ալեք, շատ ապրես, {{տող|220}}Թող աստված զորացնե քեզ, Որ Ալնի պես լիրբ թուրքին Գիտես պատժել յուր կարգին: Վկա է սուրբ օծումս, Մի նշխար կա ծոցումս, Իբրև պարգև կենարար Քեզ եմ տալիս դրա համար։ Դուն ոչ թե մեղք ես արել,― Մի սուրբ պարտք ես կատարել․ Անիրավ մարդու դիմաց {{տող|230}}Վրեժխնդիր է և աստված։ Վրեժխնդի՜ր է և աստված,― Ծեր անտառը որոտաց։ </poem>|1889}} ==Տողատակեր== {{references}} [[Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ]] 1nbpw2eo6dr85m6rz8n5bbi6f4pabt3 393738 393737 2026-07-29T12:44:47Z ~2026-41939-10 14079 393738 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title= Ալեք |section = |previous = |next = |notes = Աղբյուր. <span title="Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու">ԵԼԺ</span> <span title="հատոր երկրորդ">հ3</span>, էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/29|25]]<br /> <span title="տարբերակներ">տ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/240|234]], <span title="ծանոթագրություն">ծ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/515|501]] |author =Հովհաննես Թումանյան}} {{poem|Ալեք|<poem> <center>I</center> Ի՜նչ փարթամ է Արմենիան, Ի՜նչ սիրուն է, աննման. Լեռներ չքնաղ, հովասուն Կատարներով պսպղուն. Ծեր ծմակներ ծառախիտ, Ջրեր անուշ ու վճիտ. Դաշտեր բերրի, արգավանդ. Եվ լիություն երկավանդ. Երկինքը ջինջ, բաց կապույտ, {{տող|10}}Ամպերն ազատ և անփույթ, Թեթև, անհետ, իբրև անուրջ, Պտտվում են նրա շուրջ. Չնաշխարհիկ այն երկրին Մարդիկ դրախտ կոչեցին։ Ոչ դրախտ է, ոչ եդեմ, Բայց Աստուծո, բախտի դեմ, Չէ տրտնջում տեղացին, Այլ յուր ամոթն երեսին, Հարևանի հետ միշտ հաշտ {{տող|20}}Ունենում է սար ու դաշտ։ Նա առողջ է և զվարթ, Դեմքը կարմիր, ինչպես վարդ, Բայց թե ուժը յուր բազկի Չէ գործ դնում չար ճամփի. Իրան դառը քրտինքով Աշխատում է անվրդով։ Հենց եզերքն հորիզոնի Վաղորդյան շառագունի, Գոհանում է Արարչից― {{տող|30}}Մաճկալը բռնած մաճից, Երեսին խաչ է հանում, Գնում իրան վարն անում, Հովիվն էլ դեպ արոտը Քշում տանում է հոտը. Եվ խաղաղ էր նրա կյանքը, Կարծես, աստծո օրհնանքը Նրա վերա իջել էր։ Անդորրությամբ աճել էր Այս ժողովուրդը բարի. {{տող|40}}Սակայն ահա, այս տարի Հայտնվեցավ թուրք Ալին,― Մի պատուհա՜ս երկնային։ <center>II</center> Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին այսօր թալան արավ. Ալին երեկ մարդ սպանեց. Ալին սարիցն ապրանք քշեց. Կրակ տվեց սրա դեզը, Խլեց նրա մի լուծ եզը. Ալին հանդում քաղվոր ճանկեց, {{տող|50}}Մի նորահարս առևանգեց. Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին խլեց․․․ Ալին կերավ․․․ <center>III</center> «Ո՞վ է Ալին, այդ լիրբ թուրքը, Հարցրեց մի օր քաջ Ալեքը. Ի՞նչ է շինում մեր սարում նա, Որ սպանի կամ գողանա»,― Եվ սնաչից<ref>Սնաչա— վրանի մեջտեղի միակ սյունը, որի վրա ամրացնում են ճիպոտները վրանի։</ref> կախ արած Հրացանն առավ ու գնաց։ <center>IV</center> «Ալե՜ք, Ալե՜ք, ու՞ր ես գնում, {{տող|}Վա՜յ իմ գլխին, ի՞նչ ես անում. Այն գազանից հեռու կացիր, Արի՛, որդի՛, արի, դարձի՛ր, Գեթ խնայիր քո խեղճ նանին. Քեզ կըսպանի այն հարամին։ Հարևաննե՜ր, ինձ օգնություն Եկե՜ք, հասե՛ք, աստծու սիրուն. Եկե՜ք, հասե՛ք, որդուս կալեք. Փախա՜վ, գնա՜ց, Ալե՜ք, Ալե՜ք․․․»։ Խեղճ պառավը դողդողալով, {{տող|70}}Յուր ծնկանն ու գլխին տալով, Նայեց, մինչև Ալեքն անցավ Դիմացի սարն, անհայտացավ։ <center>V</center> Բայց տեսե՞լ ես այն լեռները, Որոնց հպարտ կատարները, Թանձր մեգով փաթաթված, Ճերմակ ձյունով են միշտ պատած. Գագաթներիցն այն ձյունապատ, Պսպըղալով, ինչպես արծաթ, Աղբյուրներիցը գոյացած {{տող|80}}Վտակներըն իջնում են ցած Եվ ոռոգում են լիառատ Հովիտները դալարազարդ։ Երկնահամբույր այն լերանց Օդը բուրմունք է ծաղկանց. Հովիվ Ալեքն այն սարերում Է մեծացել, միշտ ոչխարում։ Յուր սիրելի շների հետ Դեպի լանջերն խոտավետ Ամեն աստծո առավոտ {{տող|90}}Ոչխարը տանում է արոտ. Իրիկները մութն ընկնելիս Բերում, ուրթումն<ref>Ուրթ— այն որոշյալ տեղն է, ուր արձակում են վրանները սարվորի։</ref> արխաջ<ref>Արխաջ— ոչխարի գիշերվան մնալու, հանգստանալու տեղն է։</ref> տալիս, Նստում իրանց պարզ վրանում Ու ղովտիցը<ref>Ղովտ— սրնգի երկայնությամբ սնամեջ փայտ է, նրա մեջ են պահում սրինգը— շվին (շհու)</ref> շհուն հանում, Ածում, կանչում, զվարճանում, Մինչև հոգնում է, քունը տանում։ Նա բարի է, խոնարհ և հեզ, Իրան անմեղ գառների պես, Բայց և․․․ ահա այսօր {{տող|100}}Հրացանն առավ ու գնաց, որ Ղաչաղ թուրքին անե հարցում― Ի՞նչ է շինում այդ սարերում։ <center>VI</center> Վերջալույսի վառ շողերը Կանաչ լերանց այն կողերը Ոսկեզօծել են, և կիզում, Բարի գիշեր են ասում։ Այս ժամերին այն սարերում, Երբ տավարը կիթ են բերում Հարայ<ref>Հարայ կամ հավար— կոչական ձայնարկությունք են, օգնություն կանչելու ժամանակ են գործածվում։</ref> հրոց է միշտ լինում. {{տող|110}}Սակայն այսօր թուրքի բինում<ref>Բինш— սարվորի վրանների խումբը։</ref>, Որ մարդկանցից էլ դատարկ է, Ուրիշ աղմուկ, աղաղակ է. Շուն չէ հաչում, կով բառանչում, Կանայքն են միայն «հարա՜յ» կանչում։ <center>VII</center> Իսկ այն ո՞վ է այս ժամանակ Կանաչ հովտում պառկած մենակ, Անփույթ փռել է ձեռքերը։ Ապա ու՞ր են յուր զենքերը. Եթե, իրավ, իգիթ է նա, {{տող|120}}Թող վեր կենա, ճամփեն գնա, Թե մի ճամփորդ է նա հոգնած, Կամ թե հովիվ անուշ քնած։ Սակայն ահա, նայի՛ր, վերի Մոտիկ բինից թուրք սարվորի Կարմրազգեստ մի խումբ կանանց Արագաքայլ գալիս է ցած. Եկավ ահա, եկավ հասավ, Եվ հենց արնոտ այն դին տեսավ, Ճիչ արձակեց մի ցավալի, {{տող|130}}«Վա՜յ իմ Ալի, իգիթ Ալի․․․»։ <center>VIII</center> «Հավա՜ր, հասե՜ք, այն անիծված Շուն էրմանին<ref>Էրմանի– հայ։</ref> դեսը գնաց, Ա՜խ, թե թվանք ունենայի Մի գնդակով կըսպանեի։ Այն Ալեքն էր, ճանաչեցի, Դիմաց սարից նկատեցի,― Վար տվեց երբ այն դալին<ref>Դալի– խենթ։</ref>, Թվանքն առավ իգիթ Ալին, Ու քիչ մնաց, պրծած բան էր, {{տող|140}}Որ դուշմանին<ref>Դուշման– թշնամի։</ref> պիտի սպաներ, Բայց ընկերներն իսկույն կորան Եվ էրմանին հաղթեց նորան։ Նրանց գլխին կընկա լաչակ<ref>Նրանց գլխին կընկա լաչակ— արհամարհական, նախատական դարձվածք է։</ref>, Անունները դրած ղաչաղ<ref>Ղաչաղ— ավազակ, փախստական։</ref>, Չամաչեցին գեթ փափախից<ref>Փափախ— գլխարկ մորթե։</ref>, Փախան անսիրտ հայի վախից․․․ Գնդակահար ընկավ Ալին, Նրա խանչալն և այնալին<ref>Այնալի— փամփուշտավոր հրացան, պիպոդ։</ref>, Որ արծաթով էր պատած զուտ {{տող|150}}Տարավ հաղթողըն այն անգութ, Տարա՜վ, փախա՜վ․․․ և դեսը գնաց․․․»։ Ձեռքն Ալեքի ճամփին մեկնած Մղկըտալով բոթաբերը Մինչ պատմում էր այս խոսքերը, Տխուր ողբով յուր իգիթին Գովաբանում և Ալեքին Անիծում է թուրքի կինը, Իսկ մարդիկըն իրանց դինը Վըկա կանչում և երդվում են― {{տող|160}}Թեկուզ Ալեքին չգտնեն, Գեթ մի ուրիշ հայ սպանել.― Ալնի ղսասը<ref>Ղսաս— վրեժ։</ref> միայն հանել։ <center>IX</center> Վերջին շողերն արևի Կատարներին ծառերի Դողդողացին ու հանկարծ Թռան ծայրերը լերանց։ Ժանգառքն<ref>Ժանգառք— երեկոյան մութը։</ref> արդեն ընկնում է, Քաջ Ալեքը գնում է. Մութն ու լուռ է ծմակը, {{տող|170}}Միայն նրա ոտի տակը Չոր խաշամն<ref>Խաշամ— թափված, չորացած տերև։</ref> է խշխշում, Երկչոտ երեն խլըշում Արագ փախչում է դեպի Մթին խորքերն անտառի։ Հավքերն էլ կամաց կամաց, Րիգնաժամը վերջացրած, Ճղների վրա թրթռում, Թառ են լինում ու լռում։ Բայց ահա լուռ ծմակի {{տող|180}}Միջին հանկարծ Ալեքի Սուր ականջին հասավ մի Քաղցրամրմունջ մեղեդի։ Սակավ ևս առաջ գնաց, Եվ ահա նրա դիմաց Դուրս եկավ մի ձիավոր, Տեսքով պարթև, փառավոր, Անզեն նստած վեհապանծ, Անփույթ կերպով վար թողած Լայն քղանցքը սև շորի {{տող|190}}Կողքերից երիվարի. Իսկ ալեխառն մորուքը Ցրիվ բռնած ողջ կուրծքը Անհոգ ձայնով ինքն իրան Երգում էր մի շարական։ Տեսավ նրան Ալեքը, Զվարթացավ, աջ ձեռքը Բարձրացնելով դեպի վեր Ձայն տվեց. ―Օրհնյա ի Տեր։ ― Աստված օրհնե քեզ, որդի. {{տող|200}}Բայց չէ որ մի տղամարդի Համար, անշուշտ, շատ են շատ Ամեն զենքից երկու հատ։ ― Ճիշտ է, տեր հայր, սակայն դուն Չըգիտես, որ մինչև տուն Ավարն հաղթողն է տանում. Որ այնքան ձայն էր հանում<ref>Ձայն հանել— հռչակ ստանալ։</ref> Չարիքներովն անսովոր, Այն թուրք Ալին հենց այսօր Մամմադի դրախտը գնաց, Իսկ զենքերն ինձ մնաց։ ― Սիրուն ավար ես արել, Բայց ավարիցդ առավել Գործքդ է սիրուն, ես իմ հոգին, Գովեց տերտերն Ալեքին։ ― Փառավորիս դուն, տերտեր, Լավ խոսեցիր․ աջըդ բեր, Մի համբուրեմ, որ մեղքիս Թողություն էլ ես տալիս։ ― Ապրես Ալեք, շատ ապրես, {{տող|220}}Թող աստված զորացնե քեզ, Որ Ալնի պես լիրբ թուրքին Գիտես պատժել յուր կարգին: Վկա է սուրբ օծումս, Մի նշխար կա ծոցումս, Իբրև պարգև կենարար Քեզ եմ տալիս դրա համար։ Դուն ոչ թե մեղք ես արել,― Մի սուրբ պարտք ես կատարել․ Անիրավ մարդու դիմաց {{տող|230}}Վրեժխնդիր է և աստված։ Վրեժխնդի՜ր է և աստված,― Ծեր անտառը որոտաց։ 1 </poem>|1889}} ==Տողատակեր== {{references}} [[Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ]] bmn2qg7znxndg5un6ugrea2ieln5hw5 393739 393738 2026-07-29T12:47:09Z ~2026-41939-10 14079 393739 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title= Ալեք |section = |previous = |next = |notes = Աղբյուր. <span title="Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու">ԵԼԺ</span> <span title="հատոր երկրորդ">հ3</span>, էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/29|25]]<br /> <span title="տարբերակներ">տ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/240|234]], <span title="ծանոթագրություն">ծ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/515|501]] |author =Հովհաննես Թումանյան}} {{poem|Ալեք|<poem> <center>I</center> Ի՜նչ փարթամ է Արմենիան, Ի՜նչ սիրուն է, աննման. Լեռներ չքնաղ, հովասուն Կատարներով պսպղուն. Ծեր ծմակներ ծառախիտ, Ջրեր անուշ ու վճիտ. Դաշտեր բերրի, արգավանդ. Եվ լիություն երկավանդ. Երկինքը ջինջ, բաց կապույտ, {{տող|10}}Ամպերն ազատ և անփույթ, Թեթև, անհետ, իբրև անուրջ, Պտտվում են նրա շուրջ. Չնաշխարհիկ այն երկրին Մարդիկ դրախտ կոչեցին։ Ոչ դրախտ է, ոչ եդեմ, Բայց Աստուծո, բախտի դեմ, Չէ տրտնջում տեղացին, Այլ յուր ամոթն երեսին, Հարևանի հետ միշտ հաշտ {{տող|20}}Ունենում է սար ու դաշտ։ Նա առողջ է և զվարթ, Դեմքը կարմիր, ինչպես վարդ, Բայց թե ուժը յուր բազկի Չէ գործ դնում չար ճամփի. Իրան դառը քրտինքով Աշխատում է անվրդով։ Հենց եզերքն հորիզոնի Վաղորդյան շառագունի, Գոհանում է Արարչից― {{տող|30}}Մաճկալը բռնած մաճից, Երեսին խաչ է հանում, Գնում իրան վարն անում, Հովիվն էլ դեպ արոտը Քշում տանում է հոտը. Եվ խաղաղ էր նրա կյանքը, Կարծես, աստծո օրհնանքը Նրա վերա իջել էր։ Անդորրությամբ աճել էր Այս ժողովուրդը բարի. {{տող|40}}Սակայն ահա, այս տարի Հայտնվեցավ թուրք Ալին,― Մի պատուհա՜ս երկնային։ <center>II</center> Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին այսօր թալան արավ. Ալին երեկ մարդ սպանեց. Ալին սարիցն ապրանք քշեց. Կրակ տվեց սրա դեզը, Խլեց նրա մի լուծ եզը. Ալին հանդում քաղվոր ճանկեց, {{տող|50}}Մի նորահարս առևանգեց. Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին խլեց․․․ Ալին կերավ․․․ <center>III</center> «Ո՞վ է Ալին, այդ լիրբ թուրքը, Հարցրեց մի օր քաջ Ալեքը. Ի՞նչ է շինում մեր սարում նա, Որ սպանի կամ գողանա»,― Եվ սնաչից<ref>Սնաչա— վրանի մեջտեղի միակ սյունը, որի վրա ամրացնում են ճիպոտները վրանի։</ref> կախ արած Հրացանն առավ ու գնաց։ <center>IV</center> «Ալե՜ք, Ալե՜ք, ու՞ր ես գնում, {{տող|}Վա՜յ իմ գլխին, ի՞նչ ես անում. Այն գազանից հեռու կացիր, Արի՛, որդի՛, արի, դարձի՛ր, Գեթ խնայիր քո խեղճ նանին. Քեզ կըսպանի այն հարամին։ Հարևաննե՜ր, ինձ օգնություն Եկե՜ք, հասե՛ք, աստծու սիրուն. Եկե՜ք, հասե՛ք, որդուս կալեք. Փախա՜վ, գնա՜ց, Ալե՜ք, Ալե՜ք․․․»։ Խեղճ պառավը դողդողալով, {{տող|70}}Յուր ծնկանն ու գլխին տալով, Նայեց, մինչև Ալեքն անցավ Դիմացի սարն, անհայտացավ։ <center>V</center> Բայց տեսե՞լ ես այն լեռները, Որոնց հպարտ կատարները, Թանձր մեգով փաթաթված, Ճերմակ ձյունով են միշտ պատած. Գագաթներիցն այն ձյունապատ, Պսպըղալով, ինչպես արծաթ, Աղբյուրներիցը գոյացած {{տող|80}}Վտակներըն իջնում են ցած Եվ ոռոգում են լիառատ Հովիտները դալարազարդ։ Երկնահամբույր այն լերանց Օդը բուրմունք է ծաղկանց. Հովիվ Ալեքն այն սարերում Է մեծացել, միշտ ոչխարում։ Յուր սիրելի շների հետ Դեպի լանջերն խոտավետ Ամեն աստծո առավոտ {{տող|90}}Ոչխարը տանում է արոտ. Իրիկները մութն ընկնելիս Բերում, ուրթումն<ref>Ուրթ— այն որոշյալ տեղն է, ուր արձակում են վրանները սարվորի։</ref> արխաջ<ref>Արխաջ— ոչխարի գիշերվան մնալու, հանգստանալու տեղն է։</ref> տալիս, Նստում իրանց պարզ վրանում Ու ղովտիցը<ref>Ղովտ— սրնգի երկայնությամբ սնամեջ փայտ է, նրա մեջ են պահում սրինգը— շվին (շհու)</ref> շհուն հանում, Ածում, կանչում, զվարճանում, Մինչև հոգնում է, քունը տանում։ Նա բարի է, խոնարհ և հեզ, Իրան անմեղ գառների պես, Բայց և․․․ ահա այսօր {{տող|100}}Հրացանն առավ ու գնաց, որ Ղաչաղ թուրքին անե հարցում― Ի՞նչ է շինում այդ սարերում։ <center>VI</center> Վերջալույսի վառ շողերը Կանաչ լերանց այն կողերը Ոսկեզօծել են, և կիզում, Բարի գիշեր են ասում։ Այս ժամերին այն սարերում, Երբ տավարը կիթ են բերում Հարայ<ref>Հարայ կամ հավար— կոչական ձայնարկությունք են, օգնություն կանչելու ժամանակ են գործածվում։</ref> հրոց է միշտ լինում. {{տող|110}}Սակայն այսօր թուրքի բինում<ref>Բինш— սարվորի վրանների խումբը։</ref>, Որ մարդկանցից էլ դատարկ է, Ուրիշ աղմուկ, աղաղակ է. Շուն չէ հաչում, կով բառանչում, Կանայքն են միայն «հարա՜յ» կանչում։ <center>VII</center> Իսկ այն ո՞վ է այս ժամանակ Կանաչ հովտում պառկած մենակ, Անփույթ փռել է ձեռքերը։ Ապա ու՞ր են յուր զենքերը. Եթե, իրավ, իգիթ է նա, {{տող|120}}Թող վեր կենա, ճամփեն գնա, Թե մի ճամփորդ է նա հոգնած, Կամ թե հովիվ անուշ քնած։ Սակայն ահա, նայի՛ր, վերի Մոտիկ բինից թուրք սարվորի Կարմրազգեստ մի խումբ կանանց Արագաքայլ գալիս է ցած. Եկավ ահա, եկավ հասավ, Եվ հենց արնոտ այն դին տեսավ, Ճիչ արձակեց մի ցավալի, {{տող|130}}«Վա՜յ իմ Ալի, իգիթ Ալի․․․»։ <center>VIII</center> «Հավա՜ր, հասե՜ք, այն անիծված Շուն էրմանին<ref>Էրմանի– հայ։</ref> դեսը գնաց, Ա՜խ, թե թվանք ունենայի Մի գնդակով կըսպանեի։ Այն Ալեքն էր, ճանաչեցի, Դիմաց սարից նկատեցի,― Վար տվեց երբ այն դալին<ref>Դալի– խենթ։</ref>, Թվանքն առավ իգիթ Ալին, Ու քիչ մնաց, պրծած բան էր, {{տող|140}}Որ դուշմանին<ref>Դուշման– թշնամի։</ref> պիտի սպաներ, Բայց ընկերներն իսկույն կորան Եվ էրմանին հաղթեց նորան։ Նրանց գլխին կընկա լաչակ<ref>Նրանց գլխին կընկա լաչակ— արհամարհական, նախատական դարձվածք է։</ref>, Անունները դրած ղաչաղ<ref>Ղաչաղ— ավազակ, փախստական։</ref>, Չամաչեցին գեթ փափախից<ref>Փափախ— գլխարկ մորթե։</ref>, Փախան անսիրտ հայի վախից․․․ Գնդակահար ընկավ Ալին, Նրա խանչալն և այնալին<ref>Այնալի— փամփուշտավոր հրացան, պիպոդ։</ref>, Որ արծաթով էր պատած զուտ {{տող|150}}Տարավ հաղթողըն այն անգութ, Տարա՜վ, փախա՜վ․․․ և դեսը գնաց․․․»։ Ձեռքն Ալեքի ճամփին մեկնած Մղկըտալով բոթաբերը Մինչ պատմում էր այս խոսքերը, Տխուր ողբով յուր իգիթին Գովաբանում և Ալեքին Անիծում է թուրքի կինը, Իսկ մարդիկըն իրանց դինը Վըկա կանչում և երդվում են― {{տող|160}}Թեկուզ Ալեքին չգտնեն, Գեթ մի ուրիշ հայ սպանել.― Ալնի ղսասը<ref>Ղսաս— վրեժ։</ref> միայն հանել։ <center>IX</center> Վերջին շողերն արևի Կատարներին ծառերի Դողդողացին ու հանկարծ Թռան ծայրերը լերանց։ Ժանգառքն<ref>Ժանգառք— երեկոյան մութը։</ref> արդեն ընկնում է, Քաջ Ալեքը գնում է. Մութն ու լուռ է ծմակը, {{տող|170}}Միայն նրա ոտի տակը Չոր խաշամն<ref>Խաշամ— թափված, չորացած տերև։</ref> է խշխշում, Երկչոտ երեն խլըշում Արագ փախչում է դեպի Մթին խորքերն անտառի։ Հավքերն էլ կամաց կամաց, Րիգնաժամը վերջացրած, Ճղների վրա թրթռում, Թառ են լինում ու լռում։ Բայց ահա լուռ ծմակի {{տող|180}}Միջին հանկարծ Ալեքի Սուր ականջին հասավ մի Քաղցրամրմունջ մեղեդի։ Սակավ ևս առաջ գնաց, Եվ ահա նրա դիմաց Դուրս եկավ մի ձիավոր, Տեսքով պարթև, փառավոր, Անզեն նստած վեհապանծ, Անփույթ կերպով վար թողած Լայն քղանցքը սև շորի {{տող|190}}Կողքերից երիվարի. Իսկ ալեխառն մորուքը Ցրիվ բռնած ողջ կուրծքը Անհոգ ձայնով ինքն իրան Երգում էր մի շարական։ Տեսավ նրան Ալեքը, Զվարթացավ, աջ ձեռքը Բարձրացնելով դեպի վեր Ձայն տվեց. ―Օրհնյա ի Տեր։ ― Աստված օրհնե քեզ, որդի. {{տող|200}}Բայց չէ որ մի տղամարդի Համար, անշուշտ, շատ են շատ Ամեն զենքից երկու հատ։ ― Ճիշտ է, տեր հայր, սակայն դուն Չըգիտես, որ մինչև տուն Ավարն հաղթողն է տանում. Որ այնքան ձայն էր հանում<ref>Ձայն հանել— հռչակ ստանալ։</ref> Չարիքներովն անսովոր, Այն թուրք Ալին հենց այսօր Մամմադի դրախտը գնաց, Իսկ զենքերն ինձ մնաց։ ― Սիրուն ավար ես արել, Բայց ավարիցդ առավել Գործքդ է սիրուն, ես իմ հոգին, Գովեց տերտերն Ալեքին։ ― Փառավորիս դուն, տերտեր, Լավ խոսեցիր․ աջըդ բեր, Մի համբուրեմ, որ մեղքիս Թողություն էլ ես տալիս։ ― Ապրես Ալեք, շատ ապրես, {{տող|220}}Թող աստված զորացնե քեզ, Որ Ալնի պես լիրբ թուրքին Գիտես պատժել յուր կարգին: Վկա է սուրբ օծումս, Մի նշխար կա ծոցումս, Իբրև պարգև կենարար Քեզ եմ տալիս դրա համար։ Դուն ոչ թե մեղք ես արել,― Մի սուրբ պարտք ես կատարել․ Անիրավ մարդու դիմաց {{տող|230}}Վրեժխնդիր է և աստված։ Վրեժխնդի՜ր է և աստված,― Ծեր անտառը որոտաց։ 0 </poem>|1889}} ==Տողատակեր== {{references}} [[Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ]] 32c73le8uen4d0q9fh11q3u8htk5v3i 393740 393739 2026-07-29T12:48:09Z ~2026-41939-10 14079 393740 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title= Ալեք |section = |previous = |next = |notes = Աղբյուր. <span title="Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու">ԵԼԺ</span> <span title="հատոր երկրորդ">հ3</span>, էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/29|25]]<br /> <span title="տարբերակներ">տ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/240|234]], <span title="ծանոթագրություն">ծ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/515|501]] |author =Հովհաննես Թումանյան}} {{poem|Ալեք|<poem> <center>I</center> Ի՜նչ փարթամ է Արմենիան, Ի՜նչ սիրուն է, աննման. Լեռներ չքնաղ, հովասուն Կատարներով պսպղուն. Ծեր ծմակներ ծառախիտ, Ջրեր անուշ ու վճիտ. Դաշտեր բերրի, արգավանդ. Եվ լիություն երկավանդ. Երկինքը ջինջ, բաց կապույտ, {{տող|10}}Ամպերն ազատ և անփույթ, Թեթև, անհետ, իբրև անուրջ, Պտտվում են նրա շուրջ. Չնաշխարհիկ այն երկրին Մարդիկ դրախտ կոչեցին։ Ոչ դրախտ է, ոչ եդեմ, Բայց Աստուծո, բախտի դեմ, Չէ տրտնջում տեղացին, Այլ յուր ամոթն երեսին, Հարևանի հետ միշտ հաշտ {{տող|20}}Ունենում է սար ու դաշտ։ Նա առողջ է և զվարթ, Դեմքը կարմիր, ինչպես վարդ, Բայց թե ուժը յուր բազկի Չէ գործ դնում չար ճամփի. Իրան դառը քրտինքով Աշխատում է անվրդով։ Հենց եզերքն հորիզոնի Վաղորդյան շառագունի, Գոհանում է Արարչից― {{տող|30}}Մաճկալը բռնած մաճից, Երեսին խաչ է հանում, Գնում իրան վարն անում, Հովիվն էլ դեպ արոտը Քշում տանում է հոտը. Եվ խաղաղ էր նրա կյանքը, Կարծես, աստծո օրհնանքը Նրա վերա իջել էր։ Անդորրությամբ աճել էր Այս ժողովուրդը բարի. {{տող|40}}Սակայն ահա, այս տարի Հայտնվեցավ թուրք Ալին,― Մի պատուհա՜ս երկնային։ <center>II</center> Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին այսօր թալան արավ. Ալին երեկ մարդ սպանեց. Ալին սարիցն ապրանք քշեց. Կրակ տվեց սրա դեզը, Խլեց նրա մի լուծ եզը. Ալին հանդում քաղվոր ճանկեց, {{տող|50}}Մի նորահարս առևանգեց. Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին խլեց․․․ Ալին կերավ․․․ <center>III</center> «Ո՞վ է Ալին, այդ լիրբ թուրքը, Հարցրեց մի օր քաջ Ալեքը. Ի՞նչ է շինում մեր սարում նա, Որ սպանի կամ գողանա»,― Եվ սնաչից<ref>Սնաչա— վրանի մեջտեղի միակ սյունը, որի վրա ամրացնում են ճիպոտները վրանի։</ref> կախ արած Հրացանն առավ ու գնաց։ <center>IV</center> «Ալե՜ք, Ալե՜ք, ու՞ր ես գնում, {{տող|}Վա՜յ իմ գլխին, ի՞նչ ես անում. Այն գազանից հեռու կացիր, Արի՛, որդի՛, արի, դարձի՛ր, Գեթ խնայիր քո խեղճ նանին. Քեզ կըսպանի այն հարամին։ Հարևաննե՜ր, ինձ օգնություն Եկե՜ք, հասե՛ք, աստծու սիրուն. Եկե՜ք, հասե՛ք, որդուս կալեք. Փախա՜վ, գնա՜ց, Ալե՜ք, Ալե՜ք․․․»։ Խեղճ պառավը դողդողալով, {{տող|70}}Յուր ծնկանն ու գլխին տալով, Նայեց, մինչև Ալեքն անցավ Դիմացի սարն, անհայտացավ։ <center>V</center> Բայց տեսե՞լ ես այն լեռները, Որոնց հպարտ կատարները, Թանձր մեգով փաթաթված, Ճերմակ ձյունով են միշտ պատած. Գագաթներիցն այն ձյունապատ, Պսպըղալով, ինչպես արծաթ, Աղբյուրներիցը գոյացած {{տող|80}}Վտակներըն իջնում են ցած Եվ ոռոգում են լիառատ Հովիտները դալարազարդ։ Երկնահամբույր այն լերանց Օդը բուրմունք է ծաղկանց. Հովիվ Ալեքն այն սարերում Է մեծացել, միշտ ոչխարում։ Յուր սիրելի շների հետ Դեպի լանջերն խոտավետ Ամեն աստծո առավոտ {{տող|90}}Ոչխարը տանում է արոտ. Իրիկները մութն ընկնելիս Բերում, ուրթումն<ref>Ուրթ— այն որոշյալ տեղն է, ուր արձակում են վրանները սարվորի։</ref> արխաջ<ref>Արխաջ— ոչխարի գիշերվան մնալու, հանգստանալու տեղն է։</ref> տալիս, Նստում իրանց պարզ վրանում Ու ղովտիցը<ref>Ղովտ— սրնգի երկայնությամբ սնամեջ փայտ է, նրա մեջ են պահում սրինգը— շվին (շհու)</ref> շհուն հանում, Ածում, կանչում, զվարճանում, Մինչև հոգնում է, քունը տանում։ Նա բարի է, խոնարհ և հեզ, Իրան անմեղ գառների պես, Բայց և․․․ ահա այսօր {{տող|100}}Հրացանն առավ ու գնաց, որ Ղաչաղ թուրքին անե հարցում― Ի՞նչ է շինում այդ սարերում։ <center>VI</center> Վերջալույսի վառ շողերը Կանաչ լերանց այն կողերը Ոսկեզօծել են, և կիզում, Բարի գիշեր են ասում։ Այս ժամերին այն սարերում, Երբ տավարը կիթ են բերում Հարայ<ref>Հարայ կամ հավար— կոչական ձայնարկությունք են, օգնություն կանչելու ժամանակ են գործածվում։</ref> հրոց է միշտ լինում. {{տող|110}}Սակայն այսօր թուրքի բինում<ref>Բինш— սարվորի վրանների խումբը։</ref>, Որ մարդկանցից էլ դատարկ է, Ուրիշ աղմուկ, աղաղակ է. Շուն չէ հաչում, կով բառանչում, Կանայքն են միայն «հարա՜յ» կանչում։ <center>VII</center> Իսկ այն ո՞վ է այս ժամանակ Կանաչ հովտում պառկած մենակ, Անփույթ փռել է ձեռքերը։ Ապա ու՞ր են յուր զենքերը. Եթե, իրավ, իգիթ է նա, {{տող|120}}Թող վեր կենա, ճամփեն գնա, Թե մի ճամփորդ է նա հոգնած, Կամ թե հովիվ անուշ քնած։ Սակայն ահա, նայի՛ր, վերի Մոտիկ բինից թուրք սարվորի Կարմրազգեստ մի խումբ կանանց Արագաքայլ գալիս է ցած. Եկավ ահա, եկավ հասավ, Եվ հենց արնոտ այն դին տեսավ, Ճիչ արձակեց մի ցավալի, {{տող|130}}«Վա՜յ իմ Ալի, իգիթ Ալի․․․»։ <center>VIII</center> «Հավա՜ր, հասե՜ք, այն անիծված Շուն էրմանին<ref>Էրմանի– հայ։</ref> դեսը գնաց, Ա՜խ, թե թվանք ունենայի Մի գնդակով կըսպանեի։ Այն Ալեքն էր, ճանաչեցի, Դիմաց սարից նկատեցի,― Վար տվեց երբ այն դալին<ref>Դալի– խենթ։</ref>, Թվանքն առավ իգիթ Ալին, Ու քիչ մնաց, պրծած բան էր, {{տող|140}}Որ դուշմանին<ref>Դուշման– թշնամի։</ref> պիտի սպաներ, Բայց ընկերներն իսկույն կորան Եվ էրմանին հաղթեց նորան։ Նրանց գլխին կընկա լաչակ<ref>Նրանց գլխին կընկա լաչակ— արհամարհական, նախատական դարձվածք է։</ref>, Անունները դրած ղաչաղ<ref>Ղաչաղ— ավազակ, փախստական։</ref>, Չամաչեցին գեթ փափախից<ref>Փափախ— գլխարկ մորթե։</ref>, Փախան անսիրտ հայի վախից․․․ Գնդակահար ընկավ Ալին, Նրա խանչալն և այնալին<ref>Այնալի— փամփուշտավոր հրացան, պիպոդ։</ref>, Որ արծաթով էր պատած զուտ {{տող|150}}Տարավ հաղթողըն այն անգութ, Տարա՜վ, փախա՜վ․․․ և դեսը գնաց․․․»։ Ձեռքն Ալեքի ճամփին մեկնած Մղկըտալով բոթաբերը Մինչ պատմում էր այս խոսքերը, Տխուր ողբով յուր իգիթին Գովաբանում և Ալեքին Անիծում է թուրքի կինը, Իսկ մարդիկըն իրանց դինը Վըկա կանչում և երդվում են― {{տող|160}}Թեկուզ Ալեքին չգտնեն, Գեթ մի ուրիշ հայ սպանել.― Ալնի ղսասը<ref>Ղսաս— վրեժ։</ref> միայն հանել։ <center>IX</center> Վերջին շողերն արևի Կատարներին ծառերի Դողդողացին ու հանկարծ Թռան ծայրերը լերանց։ Ժանգառքն<ref>Ժանգառք— երեկոյան մութը։</ref> արդեն ընկնում է, Քաջ Ալեքը գնում է. Մութն ու լուռ է ծմակը, {{տող|170}}Միայն նրա ոտի տակը Չոր խաշամն<ref>Խաշամ— թափված, չորացած տերև։</ref> է խշխշում, Երկչոտ երեն խլըշում Արագ փախչում է դեպի Մթին խորքերն անտառի։ Հավքերն էլ կամաց կամաց, Րիգնաժամը վերջացրած, Ճղների վրա թրթռում, Թառ են լինում ու լռում։ Բայց ահա լուռ ծմակի {{տող|180}}Միջին հանկարծ Ալեքի Սուր ականջին հասավ մի Քաղցրամրմունջ մեղեդի։ Սակավ ևս առաջ գնաց, Եվ ահա նրա դիմաց Դուրս եկավ մի ձիավոր, Տեսքով պարթև, փառավոր, Անզեն նստած վեհապանծ, Անփույթ կերպով վար թողած Լայն քղանցքը սև շորի {{տող|190}}Կողքերից երիվարի. Իսկ ալեխառն մորուքը Ցրիվ բռնած ողջ կուրծքը Անհոգ ձայնով ինքն իրան Երգում էր մի շարական։ Տեսավ նրան Ալեքը, Զվարթացավ, աջ ձեռքը Բարձրացնելով դեպի վեր Ձայն տվեց. ―Օրհնյա ի Տեր։ ― Աստված օրհնե քեզ, որդի. {{տող|200}}Բայց չէ որ մի տղամարդի Համար, անշուշտ, շատ են շատ Ամեն զենքից երկու հատ։ ― Ճիշտ է, տեր հայր, սակայն դուն Չըգիտես, որ մինչև տուն Ավարն հաղթողն է տանում. Որ այնքան ձայն էր հանում<ref>Ձայն հանել— հռչակ ստանալ։</ref> Չարիքներովն անսովոր, Այն թուրք Ալին հենց այսօր Մամմադի դրախտը գնաց, Իսկ զենքերն ինձ մնաց։ ― Սիրուն ավար ես արել, Բայց ավարիցդ առավել Գործքդ է սիրուն, ես իմ հոգին, Գովեց տերտերն Ալեքին։ ― Փառավորիս դուն, տերտեր, Լավ խոսեցիր․ աջըդ բեր, Մի համբուրեմ, որ մեղքիս Թողություն էլ ես տալիս։ ― Ապրես Ալեք, շատ ապրես, {{տող|220}}Թող աստված զորացնե քեզ, Որ Ալնի պես լիրբ թուրքին Գիտես պատժել յուր կարգին: Վկա է սուրբ օծումս, Մի նշխար կա ծոցումս, Իբրև պարգև կենարար Քեզ եմ տալիս դրա համար։ Դուն ոչ թե մեղք ես արել,― Մի սուրբ պարտք ես կատարել․ Անիրավ մարդու դիմաց {{տող|230}}Վրեժխնդիր է և աստված։ Վրեժխնդի՜ր է և աստված,― Ծեր անտառը որոտաց։ ==Տողատակեր== {{references}} [[Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ]] gytggvgd9kxywivmi6r4avcehbu8cxj 393741 393740 2026-07-29T17:18:39Z Font8388608 14038 Revert vandalism 393741 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title= Ալեք |section = |previous = |next = |notes = Աղբյուր. <span title="Հովհաննես Թումանյան, Երկերի լիակատար ժողովածու">ԵԼԺ</span> <span title="հատոր երկրորդ">հ3</span>, էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/29|25]]<br /> <span title="տարբերակներ">տ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/240|234]], <span title="ծանոթագրություն">ծ.</span> ― էջ [[Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/515|501]] |author =Հովհաննես Թումանյան}} {{poem|Ալեք|<poem> <center>I</center> Ի՜նչ փարթամ է Արմենիան, Ի՜նչ սիրուն է, աննման. Լեռներ չքնաղ, հովասուն Կատարներով պսպղուն. Ծեր ծմակներ ծառախիտ, Ջրեր անուշ ու վճիտ. Դաշտեր բերրի, արգավանդ. Եվ լիություն երկավանդ. Երկինքը ջինջ, բաց կապույտ, {{տող|10}}Ամպերն ազատ և անփույթ, Թեթև, անհետ, իբրև անուրջ, Պտտվում են նրա շուրջ. Չնաշխարհիկ այն երկրին Մարդիկ դրախտ կոչեցին։ Ոչ դրախտ է, ոչ եդեմ, Բայց Աստուծո, բախտի դեմ, Չէ տրտնջում տեղացին, Այլ յուր ամոթն երեսին, Հարևանի հետ միշտ հաշտ {{տող|20}}Ունենում է սար ու դաշտ։ Նա առողջ է և զվարթ, Դեմքը կարմիր, ինչպես վարդ, Բայց թե ուժը յուր բազկի Չէ գործ դնում չար ճամփի. Իրան դառը քրտինքով Աշխատում է անվրդով։ Հենց եզերքն հորիզոնի Վաղորդյան շառագունի, Գոհանում է Արարչից― {{տող|30}}Մաճկալը բռնած մաճից, Երեսին խաչ է հանում, Գնում իրան վարն անում, Հովիվն էլ դեպ արոտը Քշում տանում է հոտը. Եվ խաղաղ էր նրա կյանքը, Կարծես, աստծո օրհնանքը Նրա վերա իջել էր։ Անդորրությամբ աճել էր Այս ժողովուրդը բարի. {{տող|40}}Սակայն ահա, այս տարի Հայտնվեցավ թուրք Ալին,― Մի պատուհա՜ս երկնային։ <center>II</center> Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին այսօր թալան արավ. Ալին երեկ մարդ սպանեց. Ալին սարիցն ապրանք քշեց. Կրակ տվեց սրա դեզը, Խլեց նրա մի լուծ եզը. Ալին հանդում քաղվոր ճանկեց, {{տող|50}}Մի նորահարս առևանգեց. Ալին ծեծեց․․․ Ալին տարավ․․․ Ալին խլեց․․․ Ալին կերավ․․․ <center>III</center> «Ո՞վ է Ալին, այդ լիրբ թուրքը, Հարցրեց մի օր քաջ Ալեքը. Ի՞նչ է շինում մեր սարում նա, Որ սպանի կամ գողանա»,― Եվ սնաչից<ref>Սնաչա— վրանի մեջտեղի միակ սյունը, որի վրա ամրացնում են ճիպոտները վրանի։</ref> կախ արած Հրացանն առավ ու գնաց։ <center>IV</center> «Ալե՜ք, Ալե՜ք, ու՞ր ես գնում, {{տող|60}}Վա՜յ իմ գլխին, ի՞նչ ես անում. Այն գազանից հեռու կացիր, Արի՛, որդի՛, արի, դարձի՛ր, Գեթ խնայիր քո խեղճ նանին. Քեզ կըսպանի այն հարամին։ Հարևաննե՜ր, ինձ օգնություն Եկե՜ք, հասե՛ք, աստծու սիրուն. Եկե՜ք, հասե՛ք, որդուս կալեք. Փախա՜վ, գնա՜ց, Ալե՜ք, Ալե՜ք․․․»։ Խեղճ պառավը դողդողալով, {{տող|70}}Յուր ծնկանն ու գլխին տալով, Նայեց, մինչև Ալեքն անցավ Դիմացի սարն, անհայտացավ։ <center>V</center> Բայց տեսե՞լ ես այն լեռները, Որոնց հպարտ կատարները, Թանձր մեգով փաթաթված, Ճերմակ ձյունով են միշտ պատած. Գագաթներիցն այն ձյունապատ, Պսպըղալով, ինչպես արծաթ, Աղբյուրներիցը գոյացած {{տող|80}}Վտակներըն իջնում են ցած Եվ ոռոգում են լիառատ Հովիտները դալարազարդ։ Երկնահամբույր այն լերանց Օդը բուրմունք է ծաղկանց. Հովիվ Ալեքն այն սարերում Է մեծացել, միշտ ոչխարում։ Յուր սիրելի շների հետ Դեպի լանջերն խոտավետ Ամեն աստծո առավոտ {{տող|90}}Ոչխարը տանում է արոտ. Իրիկները մութն ընկնելիս Բերում, ուրթումն<ref>Ուրթ— այն որոշյալ տեղն է, ուր արձակում են վրանները սարվորի։</ref> արխաջ<ref>Արխաջ— ոչխարի գիշերվան մնալու, հանգստանալու տեղն է։</ref> տալիս, Նստում իրանց պարզ վրանում Ու ղովտիցը<ref>Ղովտ— սրնգի երկայնությամբ սնամեջ փայտ է, նրա մեջ են պահում սրինգը— շվին (շհու)</ref> շհուն հանում, Ածում, կանչում, զվարճանում, Մինչև հոգնում է, քունը տանում։ Նա բարի է, խոնարհ և հեզ, Իրան անմեղ գառների պես, Բայց և․․․ ահա այսօր {{տող|100}}Հրացանն առավ ու գնաց, որ Ղաչաղ թուրքին անե հարցում― Ի՞նչ է շինում այդ սարերում։ <center>VI</center> Վերջալույսի վառ շողերը Կանաչ լերանց այն կողերը Ոսկեզօծել են, և կիզում, Բարի գիշեր են ասում։ Այս ժամերին այն սարերում, Երբ տավարը կիթ են բերում Հարայ<ref>Հարայ կամ հավար— կոչական ձայնարկությունք են, օգնություն կանչելու ժամանակ են գործածվում։</ref> հրոց է միշտ լինում. {{տող|110}}Սակայն այսօր թուրքի բինում<ref>Բինш— սարվորի վրանների խումբը։</ref>, Որ մարդկանցից էլ դատարկ է, Ուրիշ աղմուկ, աղաղակ է. Շուն չէ հաչում, կով բառանչում, Կանայքն են միայն «հարա՜յ» կանչում։ <center>VII</center> Իսկ այն ո՞վ է այս ժամանակ Կանաչ հովտում պառկած մենակ, Անփույթ փռել է ձեռքերը։ Ապա ու՞ր են յուր զենքերը. Եթե, իրավ, իգիթ է նա, {{տող|120}}Թող վեր կենա, ճամփեն գնա, Թե մի ճամփորդ է նա հոգնած, Կամ թե հովիվ անուշ քնած։ Սակայն ահա, նայի՛ր, վերի Մոտիկ բինից թուրք սարվորի Կարմրազգեստ մի խումբ կանանց Արագաքայլ գալիս է ցած. Եկավ ահա, եկավ հասավ, Եվ հենց արնոտ այն դին տեսավ, Ճիչ արձակեց մի ցավալի, {{տող|130}}«Վա՜յ իմ Ալի, իգիթ Ալի․․․»։ <center>VIII</center> «Հավա՜ր, հասե՜ք, այն անիծված Շուն էրմանին<ref>Էրմանի– հայ։</ref> դեսը գնաց, Ա՜խ, թե թվանք ունենայի Մի գնդակով կըսպանեի։ Այն Ալեքն էր, ճանաչեցի, Դիմաց սարից նկատեցի,― Վար տվեց երբ այն դալին<ref>Դալի– խենթ։</ref>, Թվանքն առավ իգիթ Ալին, Ու քիչ մնաց, պրծած բան էր, {{տող|140}}Որ դուշմանին<ref>Դուշման– թշնամի։</ref> պիտի սպաներ, Բայց ընկերներն իսկույն կորան Եվ էրմանին հաղթեց նորան։ Նրանց գլխին կընկա լաչակ<ref>Նրանց գլխին կընկա լաչակ— արհամարհական, նախատական դարձվածք է։</ref>, Անունները դրած ղաչաղ<ref>Ղաչաղ— ավազակ, փախստական։</ref>, Չամաչեցին գեթ փափախից<ref>Փափախ— գլխարկ մորթե։</ref>, Փախան անսիրտ հայի վախից․․․ Գնդակահար ընկավ Ալին, Նրա խանչալն և այնալին<ref>Այնալի— փամփուշտավոր հրացան, պիպոդ։</ref>, Որ արծաթով էր պատած զուտ {{տող|150}}Տարավ հաղթողըն այն անգութ, Տարա՜վ, փախա՜վ․․․ և դեսը գնաց․․․»։ Ձեռքն Ալեքի ճամփին մեկնած Մղկըտալով բոթաբերը Մինչ պատմում էր այս խոսքերը, Տխուր ողբով յուր իգիթին Գովաբանում և Ալեքին Անիծում է թուրքի կինը, Իսկ մարդիկըն իրանց դինը Վըկա կանչում և երդվում են― {{տող|160}}Թեկուզ Ալեքին չգտնեն, Գեթ մի ուրիշ հայ սպանել.― Ալնի ղսասը<ref>Ղսաս— վրեժ։</ref> միայն հանել։ <center>IX</center> Վերջին շողերն արևի Կատարներին ծառերի Դողդողացին ու հանկարծ Թռան ծայրերը լերանց։ Ժանգառքն<ref>Ժանգառք— երեկոյան մութը։</ref> արդեն ընկնում է, Քաջ Ալեքը գնում է. Մութն ու լուռ է ծմակը, {{տող|170}}Միայն նրա ոտի տակը Չոր խաշամն<ref>Խաշամ— թափված, չորացած տերև։</ref> է խշխշում, Երկչոտ երեն խլըշում Արագ փախչում է դեպի Մթին խորքերն անտառի։ Հավքերն էլ կամաց կամաց, Րիգնաժամը վերջացրած, Ճղների վրա թրթռում, Թառ են լինում ու լռում։ Բայց ահա լուռ ծմակի {{տող|180}}Միջին հանկարծ Ալեքի Սուր ականջին հասավ մի Քաղցրամրմունջ մեղեդի։ Սակավ ևս առաջ գնաց, Եվ ահա նրա դիմաց Դուրս եկավ մի ձիավոր, Տեսքով պարթև, փառավոր, Անզեն նստած վեհապանծ, Անփույթ կերպով վար թողած Լայն քղանցքը սև շորի {{տող|190}}Կողքերից երիվարի. Իսկ ալեխառն մորուքը Ցրիվ բռնած ողջ կուրծքը Անհոգ ձայնով ինքն իրան Երգում էր մի շարական։ Տեսավ նրան Ալեքը, Զվարթացավ, աջ ձեռքը Բարձրացնելով դեպի վեր Ձայն տվեց. ―Օրհնյա ի Տեր։ ― Աստված օրհնե քեզ, որդի. {{տող|200}}Բայց չէ որ մի տղամարդի Համար, անշուշտ, շատ են շատ Ամեն զենքից երկու հատ։ ― Ճիշտ է, տեր հայր, սակայն դուն Չըգիտես, որ մինչև տուն Ավարն հաղթողն է տանում. Որ այնքան ձայն էր հանում<ref>Ձայն հանել— հռչակ ստանալ։</ref> Չարիքներովն անսովոր, Այն թուրք Ալին հենց այսօր Մամմադի դրախտը գնաց, Իսկ զենքերն ինձ մնաց։ ― Սիրուն ավար ես արել, Բայց ավարիցդ առավել Գործքդ է սիրուն, ես իմ հոգին, Գովեց տերտերն Ալեքին։ ― Փառավորիս դուն, տերտեր, Լավ խոսեցիր․ աջըդ բեր, Մի համբուրեմ, որ մեղքիս Թողություն էլ ես տալիս։ ― Ապրես Ալեք, շատ ապրես, {{տող|220}}Թող աստված զորացնե քեզ, Որ Ալնի պես լիրբ թուրքին Գիտես պատժել յուր կարգին: Վկա է սուրբ օծումս, Մի նշխար կա ծոցումս, Իբրև պարգև կենարար Քեզ եմ տալիս դրա համար։ Դուն ոչ թե մեղք ես արել,― Մի սուրբ պարտք ես կատարել․ Անիրավ մարդու դիմաց {{տող|230}}Վրեժխնդիր է և աստված։ Վրեժխնդի՜ր է և աստված,― Ծեր անտառը որոտաց։ </poem>|1889}} ==Տողատակեր== {{references}} [[Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ]] s9ntxsa4i96lo76hv6rdi7ea1wwhzlt 0 12175 393742 37584 2026-07-30T11:48:09Z Erik Hayrapetyan 7535 393742 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = [[Ներսիկ Իսպիրյան]]}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] 5wm0xpaiwugt6102wnislapab8dbkoa 393743 393742 2026-07-30T11:48:34Z Erik Hayrapetyan 7535 393743 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = Ներսիկ Իսպիրյան}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] k8cme7zk5phnqh55pge8ncrer39jlyt 393744 393743 2026-07-30T11:49:16Z Erik Hayrapetyan 7535 393744 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = [https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%86%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%AF_%D4%BB%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6 Ներսիկ Իսպիրյան]}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] d24olkuktweul1em1uc5up7zxw97sad 393745 393744 2026-07-30T11:49:39Z Erik Hayrapetyan 7535 393745 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = [https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%86%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%AF_%D4%BB%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6]}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] bn2cop0ktowtbauilhf08mgfh6jidw6 393746 393745 2026-07-30T11:50:36Z Erik Hayrapetyan 7535 393746 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = Ներսիկ Իսպիրյան}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] k8cme7zk5phnqh55pge8ncrer39jlyt 393747 393746 2026-07-30T11:51:08Z Erik Hayrapetyan 7535 393747 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Լեռան լանջին |section = |previous = |next = |notes = |author = [https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%86%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%AB%D5%AF_%D4%BB%D5%BD%D5%BA%D5%AB%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6 Ներսիկ Իսպիրյան]}} {{poem|ԼԵՌԱՆ ԼԱՆՋԻՆ|<poem> Լեռան լանջին խոր նիրհում են '''ֆիդայի'''ներ յաւիտեան, Ազատ քնել միշտ սիրում են զաւակները բնութեան, Եկէ՛ք գնանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', հասնինք այնտեղ` Սիմ Լեռան, Ազգի պաշտպան '''ֆիդայի'''ներ մեզի համար հող մտան: Հասնինք քաջաց սուրբ գերեզման, թափինք արցունք աչքերից, Մեր '''հայրենեաց հող'''ին պաշտպան՝ զրկուեցանք '''քաջ'''երից, Ահա հասանք, '''հա՛յ օրիորդներ''', երգենք մեղմիկ, միասին, Ցանենք ծաղիկ, թափենք արցունք, յարգա՛նք նրանց '''սուրբ շիրմին''': Հիւսենք պսակ իրենց գլխին՝ վարդ, մանիշակ, մեխակից, Երդուենք նրանց յիշատակին '''վրէժ առնել''' շուն թուրքից, Մեզի համար զոհ գնացին '''ԹԱԹՈՒԼի''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ: Մեզի համար զոհ գնացին '''ՍԻՄՈՆԻ''' պէս վեհ քաջեր, Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան մարտիկներ, Մեզի համար զոհ գնացին '''ՀԱՅՈՑ ԱԶԳի վեհ քաջեր''', Խոր ննջում են լեռան լանջին՝ ազատութեան փրկիչներ: </poem>}} [http://www.youtube.com/watch?v=hRya7xCbI0o Լեռան լանջին] [[Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգ|Հայրենասիրական երգեր]] [[Կատեգորիա:Թաթուլ Կրպեյանի մասին]] d24olkuktweul1em1uc5up7zxw97sad