Վիքիդարան hywikisource https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80_%D5%A7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Վիքիդարան Վիքիդարանի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Կատեգորիա Կատեգորիայի քննարկում Հեղինակ Հեղինակի քննարկում Պորտալ Պորտալի քննարկում Էջ Էջի քննարկում Ինդեքս Ինդեքսի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 0 35455 393949 355624 2026-08-24T11:10:51Z ~2026-46221-05 14112 Տողերի ձախ հավասարեցում, ընթեռնելիության լավացում 393949 wikitext text/x-wiki {{Վերնագիր |title=Խմբապետ Շավարշը |section = |previous = |next = |notes = |author =Եղիշե Չարենց}} {{Բանաստեղծություն|Խմբապետ Շավարշը|<poem> I Փողոցում լռություն էր ու թանձր խավար, Առավոտը մոտ էր, բայց դեռ չէր բացվում— Իսկ հյուրանոցում խմբապետ Շավարշը Խմում էր, խմում ու մուժով լցվում։ Խմբապետ Շավարշը։— Մի հաղթ տղամարդ, Երեսին՝ վերից վար՝ դաշույնի հարված. Այդ հարվածն համարում էր իր դեմքի զարդը՝ Մանավանդ, երբ դժգոհ էր ու մի քիչ հարբած։ Այդ Շարվածն— ու բեղերը։— Դեղին, ոլորած, Երկու խուրձ հրեղեն, երկու առու, Որ, ծանր, իջնելով կզակի վրա— Նրան տալիս էին «քաջի» համարում։ Եվ մռայլ աչքերը՝ բիբերում արյուն, Եվ խիտ հոնքերի գերանդին... Նա իրեն համարում էր— անհաղթ արու, Որպես հրաշք՝ ելած հայ ցեղի արգանդից։ Շավարշը խմում էր։— Լուռ, մռայլ բազմած, Սեղանի գլուխը, որպես ամպ՝ ծանր. Եվ ամեն մի բաժակը քամած Նրան դարձնում էր ավելի համր։ Մենակ չէր Շավարշը։— Նրա հետ նստած Նրա քաջ խոխեքը, իր խմբի տղերքը՝ Իրենց խմբապետի հռչակին վստահ՝ Անվերջ խմում էին— ու հոսում էր երգը։ Իգդիրցի Եգորը, Ղարսեցի Հարոն, Մշեցի Թաթիկը ու Սաքոն Ղաչաղ, Որոնցից վախենում էր անգամ ինքը— Դրոն, Որ իրենց կանչել էր առավոտը վաղ։ Նա նրանց կանչել էր առավոտ վեցին, Շավարշին կարգադրել էր, որ բերի իր խումբը. Գիտեին, որ ուզում է ուղարկի գործի,— Եվ ահա Շավարշը մինչև այդ— խմում էր։ Շավարշը մռայլ էր։ Մի մթին կասկած Օձի պես կրծում էր նրա սիրտը. Սեղանի գլուխը մութ, մռայլ բազմած՝ Անդադար խմում էր ու հայացքը— բիրտ էր։ — Կանչել է Դրոն առավոտ վեցին,— Մտածում էր Շավարշը,— բայց ինչո՞ւ է կանչել, Ասաց՝ ղրկելու է կարևոր գործի— Եվ թողեց, որ կասկածը մինչև լույս տանջե Եվ ուտի իր սիրտը։— Ինչո՞ւ չասաց, Թե այդ ի՞նչ գործի է ուղարկում նա. Ուղեղում վխտում էր կասկած հազար. Մտածում էր՝ գնա՞, թե չգնա։ Ո՞վ գիտե Դրոյին։ Այո՛։ Ո՞վ գիտե: Կարող է սարքել հազար դավ։ Դրոն։ Դժվար է կռվել հետը։ Չուզեց խաթրով անի— կանի զոռով։ Կհանի իր վրեժը։— Երեկ չէ՞ր միթե, Որ Շավարշն սպառնաց շտաբը քանդել։ Ինչո՞ւ։— Որովհետև Ռուսահայ սպաներն են իշխում այնտեղ: Ռսացած սպաները։— Օսլայած տղերք, Ձեռքերին՝ ձեռնոցներ, դեմքերին՝ պուդրա՛։ Ո՛չ զենք են տեսել, ո՛չ կռիվ։— Մերկ Աղջիկներ են միայն տեսել դրանք... Եվ դրանք ահա, այդ լակոտները, Որոնց ինքը կարող է տանել բաղանիք— Ուզում են, որ խմբապետները Իրենց ձեռքին դառնան կույր խաղալիք։ Ուզում են տիրանան երկրին, բանակին, Հաստատեն ռսացած մի իշխանություն. Բայց ո՞նց նա կռանա դրանց տակին. Կնի՞կ է ինքը, թե կատո՞ւ... Իսկ Դրոն, իգդիրցի այդ խմբապետը, Որ եղել է հերոս, անվախ տեռորիստ Դրոն— նրանց հետ է Եվ ուզում է դառնա մինիստր։ Ռազմական մինիստր։— Լա՛վ։ Լա՛վ։ Հետո՞։ Ի՞նչ պիտի անի հետո նա։ Դե, որ մինիստր դառավ— Կարող է բոլորին տա գետնովը։ Կարող է հավաքի իգդիրցիներին, Բռնոտի բոլորին, զինաթափի, Սպանի, ջանդակները շներին քցի, Որ ծաղկի իր շտաբը... Խռնվեցին մտքերը Շավարշի գլխում. Գլուխը ծանրացավ, լցրեց ու խմեց։ Սրտում մրմռացող կասկածը խուլ Դառնում էր հետզհետե մեծ։ Դե, Դրոն— թագավոր է։— Դեռ երեկ էր Սպանեց իր տղերքից երկուսին, Որովհետև, այդ տղերքը Հարբած՝ թքել էին մեկի երեսին։ Կառքից իջեցրել էին ու դեմքին թքել. Հետո դուրս էր եկել, որ մինիստր է... Դե, տղերքը— հարբած են եղել. Հարբածին— էլ ի՞նչ մինիստր։ Թքել էին դեմքին ու նստել նրա կառքը, Մինիստրի կառքը,— վա՛յ, հարամզադեք<ref>հարամզադե — ապօրինի ծնունդ, խարդախ, նենգավոր սրիկա:</ref>... Բայց հո չկործանվե՞ց աշխարքը. Մինիստրը աշխա՞րք էր ազատել... Իհարկե, սխալ էր։ Իհարկե, Դրոն Վարվել էր անվայել, վարվել էր տմարդի. Խաբելով կանչել էր նրանց միլիցիատուն— Այդպես չի վարվի տղամարդը։ Խաբելով կանչել էր, թե կների. Տղերքն էլ եկել էին,— և ահա միամիտ Նրանց հանել էին կամերից<ref>կամեր (կամերա) — սենյակ, խուց, բանտախուց, մենախուց:</ref> Ու կռնակից խփել... Միայն մի Ինչ-որ հարբած մարդու ներկայությամբ... Սուս ու փուս։ Գաղտագողի։ Անձեն։ Ո՞վ գիտե Դրոյին... Ինչքա՜ն է նա Այդպես գաղտագողի հնձել... Մեկը— Թևիկն էր, Եգորի եղբայրը. Եգորը Դրոյին կների՞։— Ո՛չ։— Ահա նստել իր մոտ— խմում է անդադար Ու հարբած՝ համբուրում է ընկերոջը— Ղարսեցի Հարոյին։— Լա՛վ։ Լա՛վ։ Եգորը իր մարդն է այսուհետե։ Եղբոր պես լինելու է մոտիկ, հալալ, Նույնիսկ կռվեն եթե։ Ա՛յ քեզ մինիստր... Ա՛յ քեզ Դրո։ Ա՛յ քեզ խմբապետ քաջ... Ձեռքը խփեց սեղանին Շավարշը— Հողը դողաց։ Խփեց ու խմեց։ Նորից խմեց։ Մռայլ։ Ու ոչ մի բառ չասաց։ Գլուխը Ծանր՝ դրեց կրկին իր բռունցքի վրա. Այդպես անշարժ— մնաց։ Իսկ շուրջը աղմուկ էր։ Երգում էր Ղաչաղը։— Բայաթի՞ էր, թե՞ երգ։ Թուրքերեն, որ լսել էր Շավարշը.— ե՞րբ։ Գլխում ծանրացել էր մի թանձր մեգ. Սրտում խլրտում էր կասկածը դեռ։ Ուզում էր բարձրանա, թքի հացին, Իրենց կերած հացին. շուռ տա սեղանը։— Արդեն մոտենում էր լուսաբացը. Իսկ նա դեռ տատանվում էր. չգիտեր, Թե կատարի՞ արդյոք Դրոյի հրամանը: Ուզում էր տասնոցը հանի, կրակի, Բայց իրեն զսպում էր. մտածում էր: Վերջապես տղամարդի վարտիք է հագին, Երակներում— արյուն է, և ոչ թե— մածուն է։ Դե, Դրոն թագավոր է։— Ու թո՛ղ լինի։ Բայց հո չի՞ կարող այդ մարդը Ինչ ուզենա— անի.— Բա իրա՞— Շավարշի՞— աշիրա՞թը<ref>աշիրաթ, աշիրեթ — արաբ. քրդական ցեղ, որ ենթարկվում է մի ցեղապետի, այստեղ` ազգ, ցեղ, ժողովուրդ:</ref>։ Իր հետ է աշիրաթը։— Շավարշը հիշեց, Ուղեղում բացվեց լայնանիստ— Ալագյազը... դուման... անաստղ գիշեր... Շների ոռնոց անհանգիստ... Անցնում են գյուղերից։ Առջևից— տավարը՝ Հայկական, թուրքական գյուղերից քշած։ Գյուղերում— ընկել է հավարը. Լաչա՞կ էր էդ գյուղերի գլխին քաշած... Ճռճռում են սայլերը, ձիերը դոփում։ Սայլերին— երեխեք, կնանիք. բեռ... Դումանը շոյող է, ինչպես զեփյուռ, Ձիերի դոփյունը, ինչպես երգ... Առջևից— տավարը, հետևից— աշիրաթը՝ Շավարշի աշիրաթը.— խնուսցիներ, Որոնց տեղական էր արել— Պատերազմի թաթը— Ու աշխարհում ցրել։ Շատերը՝ կորցրած տուն, տեղ, Ընտանիք, երեխեք, հայր, մայր,— Այժմ պատրաստ էին ամեն ինչ քանդել Մի լավ ձիու, կամ մի բեռ ալյուրի համար։ Ով էլ հանդիպեր, ումն էլ լիներ. Ռսի, թուրքի, հայի— միևնույն չէ՞։ Միայն թե քաղցից չոռնար կինը. Միայն թե երեխեն շունչը չփչեր։ Խնոթսից— Ալաշկերտ։ Հետո Ղարս։ Ցուրտ, մերկ, սով, տիֆ։ Ինչքա՜ն, ինչքա՜ն մեռան, Քաղցից, կամ ետ չեկան ֆրոնտից։ Ամբողջ ճանապարհը— դիակներ, մահ: Ով որ մնաց՝ մնաց։ Հասան վերջապես Այն ռսի երկիրը, որի համար Այնքան արյուն էին իրենք թափել... Հասան։ Թափվեցին կիսամերկ։ Եվ ի՞նչ. Մնացին երկնքի տակ բաց, Ցուրտը հետևից, քաղցն առջևից— Ոչ օգնություն, ոչ բան։ «Ռուսահայ եղբայրնե՜րը»... հա՜–հա՜... Ընդունեցին— թուրքից էլ վատ, այո՛. «Ռուսահայ եղբայրնե՜րը»... «Հայրենի՜ք». «Հայ», Կուշտ, ականջները դինջ, ապահով։ Բայց ինչո՞ւ ընդունեցին այդքան վա՛տ, վա՛տ, Օտարի, թշնամու, գրողի պես. Դե, հայեր են լիրբ, մուխաննաթ<ref>մուխաննաթ — նենգ, նենգություն:</ref>,— Մտածում Էր Շավարշը— հայեր են գեշ, Այլասերված հայեր, ռսացած.— ոչ Կռվի երես տեսած, ոչ կռվի ահ. Եվ դա չէ՞ր պատճառը, որ Ոչխարների նման սարսափահար, Նրանք փախան ֆրոնտից, տվին Էրզրումը, Հետո Ղարսն, Ալեքպոլը... վա՛յ ձեզ, հայեր... Շավարշի գլուխը մտքերից եռում էր. Շավարշը դառը ծիծաղեց. Խմեց, ու հոսեցին կրկին մտքերը— Իրարից ավելի պղտոր ու ծանր,— Իսկ Ղաչաղը երգում էր, դեռ երգում էր, Հոսում էր դառնությունը համր... Եվ հանկարծ Շավարշը— այնքա՜ն պարզ— Կարծես դեմը լիներ, կարծես կենդանի— Հիշեց.— առավոտը բացվում էր, թարմ,— Շրջապատել էին թուրքական Թալինը։ Երեք օր էր արդեն— կռվում էին. Շրջապատել էին գյուղը, չորս կողմից խիտ. Մարմանդ լուսաբաց էր, երբ Գյուղը զարթնեց հանկարծ թանձր ծխից,— Շավարշի տղերքը գիշերը Վառել էին գյուղը մի ծերից— ու հիմա Չորս կողմից խուժեցին նրանք ներս՝ Փռելով իրենց շուրջը ահ, մա՛հ, մա՛հ։ Աղմուկ, ճիչ, լաց, սմբակների շռինդ. Ինքը, նստած սև ձին, ձեռին մաուզեր, Փափախը թեք դրած, մի ձեռով պինդ Գրկած ձիու բաշը՝ արշավում էր... Եվ հանկարծ... ծառս եղավ Շավարշի ձին. ի՞նչ, Ի՜նչ զարմանալի հրաշք, Շավա՛րշ... Դիմացից դուրս թռավ մի հրեշտակ, չէ՛, կի՛ն. Ձին սանձեց Շավարշը— ու մնաց։ Ջաննաթի<ref>ջաննաթ, ջեննեթ — մահմեդական կրոնում` դրախտ:</ref> փերի էր, կին չէ՛ր, չէ՛. Չէր տեսել Շավարշը այդպիսի կին. Սարսափած աչքերով կինը նայեց շուրջը— Աչքերը սև էին, սև ու ջինջ։ Սև մազերը թափված ուսերին, կուրծքը բաց, Ալաբաստրե, ճերմակ ձյուների նման Շողշողում էր կուրծքը, ինչպես լուսաբացին Ալագյազը, երբ ցնդում է դումանը։ Շավարշը սանձել էր ձին, քարացել. Ազդեցիկ էր տեսքը՝ հագի Կաշվե սև զգեստը, ձին տակի, Որ սարսափահար ծառացել՝ Խփում էր մի ոտքը հողին, վրնջում էր, Աչքերից թափում էր բոց, շանթ, ադամանդ, ծուխ,— Շավարշը լսում էր իր ձիու վրնջյունը Եվ ուռչում էր կուրծքը, ուռչո՛ւմ, ուռչո՛ւմ, ուռչո՛ւմ... Տեսարանը շքեղ էր. ինքը— զարհուրելի, Ծառացած կնոջ առջև, ինչպես սուրբ Գևորգ. Ու կնոջ աչքերը՝ սարսափով լի, Աչքերը, որպես գիշեր։ Ու թվում էր— ցնորք է: Մի վայրկյան էր միայն, որ տևեց Երկար, ինչպես դարը։— Շավարշը մի պահ միայն Ուզում էր բաց թողնել ձին հետևից, Վախենալով, որ կինը կանէանա, Կտեսլանա հանկարծ, կցնդի, Կդառնա գարնանային մշուշ, ամպ, ցող— Ու կմնա լոկ ինքը ու ձին՝ Գյուղամիջին ահից խրխնջացող.— Բայց պատահեց հանկարծ զարմանալի. Զարմանալի մի բան.— Կինը, հևիհև, Ինչպես ճերմակ փրփուր, ճերմակ ալիք— Փլվեց, փռվեց Շավարշի նժույգի առջևը.— «Կուրբան<ref>կուրբան — թրք. մադատ:</ref>»,— կանչեց կինը.— կուրբան սյանի. Սյան մյանըմ իգիթըմ, սյա՛ն մյանի ալ. Մյան սյավարըմ սյանի, իգիթ էրմյանի»<ref>Դո՛ւ իմ իգիթն ես, դո՛ւ ինձ առ. Ես սիրում եմ քեզ, իգիթ հայ։</ref>— Ձայնը՝ աղբրի՛ նման, աղբրի՛ նման զուլալ... Ի՞նչ էր, ի՞նչ էր, ի՞նչ էր. ցնո՞րք էր, զառանցա՞նք, տե՞նդ. (Քրտինքի մեջ կորած ձին Լիզում էր թաց ընդերքը Եվ հազիվ էր դիմանում սանձին) — Երբ դիմացից հանկարծ, դիմացի խրճիթից Դուրս թռավ մի զինվոր՝ ձեռքին դաշույն,— Հետո հիշում է Շավարշը մի զարհուրելի ճիչ, Հետո մշո՛ւշ, մշո՛ւշ, մշո՛ւշ... — Չե՛մ տա,— գոռաց զինվորը,—չեմ տա. Շավարշ, իմն է— Իմ ձեռքերից փախավ շան քածը... Վրա պրծավ մռայլ,— ու շողշողաց դաշույնը, Ու Շավարշին թվաց, թե հարբած է։— Ու հիշում է Շավարշը— կինը՝ վերքը կողքին՝ Թավալվում է իր կարմիր արյան մեջ— և— Իր մաուզերի շո՛ղքը, իր մաուզերի շո՛ղքը, Ու զինվորի դիակը— իր ձիու սմբակների առջև... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Այն ի՞նչ Էր, ի՞նչ Էր, ի՞նչ Էր. ցնո՞րք Էր, զառանցա՞նք, տե՞նդ. Խենթի պես, նրանց դիակների վրայով, քշեց իր ձին, Այրեց, ջարդեց, թափեց, քանդեց, քանդեց, Գյուղը դաշտ դարձրեց կարմիր հնձի։ Կոտորեց, չհարցրեց ծեր, կին, աղջիկ, մանուկ,— Մինչև ուշ գիշեր, մինչև ուշ գիշեր ասպատակեց. Հետո լուսինը կարծես արյան մեջ էր լողանում, Իսկ գյուղը դիակ էր կարծես՝ կապված իր ձիու ասպանդակից։ Ուղեղում մշուշ էր— կարմիր, ալ, արյունարբու, Ուղեղում թուրք կնոջ մարմինը վառվում էր, որպես վերք. Հետո հարբեց Շավարշը, գայլը արյունով է հարբում, Իսկ Շավարշը— մի գայլ էր, որ կորցրել էր մի էգ— Մի սպիտակ, մի մաքուր, մի հրաշալի... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Շավարշը Բռունցքը խփեց սեղանին, խմեց. և երբ Սրբեց բեղերը բռունցքով— հիշեց իր ձիու բաշը, Իսկ Ղաչաղը երգում էր դեռ։ II Արդեն փողոցում ցրվում էր խավարը, Մոտենում էր առավոտը, պղտոր բացվում,— Իսկ խմբապետ Շավարշը Դեռ խմում էր, խմում էր ու մուժով լցվում։ Տղերքն հարբել էին։— Թաթիկը՝ Սիրեկանի նման գրկած Հարոյին՝ Համբուրում էր նրան հարյուրապատիկ— Իսկ Եգորը հայհոյում էր Դրոյին։ Շավարշը մտածում էր։— Մտքերի թելը, Որ այնպես տարածվել էր Ղաչաղի երգից՝ Թողնելով հիշողության, անցյալի ելը՝ Դրոյի շուրջը ոլորվեց կրկին։ Արդեն բացվում էր առավոտը.— արդեն Բաց-կարմիր թանաքի նման Երևանի վրա Թափվում էր հորանջող ու մգլած այգը— Եվ Եգորի հայհոյանքն էր ողջունում նրան, Միայն այդ հայհոյանքը։— Քաղաքում դեռ Մարդիկ քնած էին ծանր, տագնապալի քնով, Եվ բացվող առավոտը անտանելի մի բեռ էր, Որ իջնում էր կրկին իր անմխիթար հունով.— Քաղաքը դեռ քնած էր լուռ, համր, ծանր, Ներքևը միայն, հյուրանոցի առջևը, փողոցում Կանացի՞, մանկակա՞ն, թե՞ պառավային մի ձայն Վնգստալով օդն էր սղոցում.— Շավարշը մտածում էր. հարկավոր էր իսկույն որոշել՝ Հարկավոր էր գնալ, կամ չգնալ, մնում էր Մի-երկու ժամ միայն։— Եվ նա որոշեց.— Նա կգնա, բայց մենակ, խումբը՝ Կազմ, պատրաստ՝ կսպասի քաղաքից դուրս, Փարաքարի մոտի այգիներում. հետո— Հետո հայտնի կանի։— Զինվորներից լոկ չորսը Կգնան իր հետ առավոտուն.— Եգորը, Ղաչաղը, Թաթիկը, Հարոն.— Հենց սրանք— բավական են. կարո՞ղ է՝ Թող հարձակվի Դրոն.— Բայց ո՞վ է... նրա ձեռքը... պահողը... Կարող է բանտարկի։ Կարող է հանկարծ Սպանի տղերքից սրան, կամ նրան։ Ոլորեց Շավարշը իր պղտոր հայացքը— Հիշեց արյունոտ այն տեսարանը.— Միլիցիատան բակում, ավազին Իրար կողքի ընկած— երկու դիակ. Իգդիրցի Թևիկը և Աղասին՝ Լուռ, արնաշաղախ. միայն Ծոծրակների վրա— փոքրիկ վերքեր, Խփված էր կռնակից... Այդպե՛ս։— Դեպի մաուզերը տարավ Շավարշը իր ձեռքը. Արյունը գլուխը խփեց— Հարբեց... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Դա ո՛չ թե քամին է փողոցում շաչում, Եվ ոչ էլ թրթիռը հրդեհում խավարը,— Իր խմբի տղերանց հետ դա հյուրանոցում Խմում, աղմկում է խմբապետ Շավարշը։ Այդ նա էր, որ տարավ ձեռքը մաուզերին, Հանեց, քաշեց.— և վաղ առավոտվա մեջ Չարագուշակ, դաժան երգեց մաուզերը Արյան, մուժի, մահի, ասպատակի երգ... Հետո ձայնակցեցին նրան մյուսները՝ Եգորը, Թաթիկը, Ղաչաղ Սաքոն,— Իսկ քաղաքը, սմքած, դեռ քնել էր Ու զառանցում էր մաուզերի կրակոց։— Ինչպես տիֆով հիվանդի զառանցանքում հրե, Նախճիրի<ref>նախճիր — կոտորած, արյունահեղություն:</ref> պես բացվող առավոտվա ֆոնին Գծելով տագնապի հնչնագրեր— Երգում էր մաուզերի սիմֆոնին։ Կրակում էին տղերքը— բաց պատուհանից. Իրար կողքի կանգնած, հայացքները դեպի լուսաբացը. Համազարկը թռչում էր տանիքից— տանիք, Առավոտվա միջով, որ նրանց պես հարբած էր։ Պղտոր առավոտվա միջով, առավոտվա մեգին, Քաղաքի վրայով, որ զառանցում էր,— Սավառնում էր խմբապետ Շավարշի հոգին, Հարբած, մռայլ, դաժան, ինչպես ձյունը, Որ բուք դարձած՝ խեղդում է, տրորում, Դարձնում աշխարհը, կյանքը, ամեն ինչ— տենդ. Կրակում էր խումբը ու նայում հեռուն՝ աչքերում Արյան, մեգի, մահի, տագնապի նախճիրներ... Շուռ եկավ հետո Շավարշը. մաուզերը ձեռին— — Գնա՛նք,— գոռաց տղերքին,— ու պրծավ դուրս. Խռպոտ՝ հորդեց կոկորդից քրքիջը, Հետո— հայհոյանքը. հետո— — Եգոր,— կանչեց,— լսո՞ւմ ես. մեզ Դրոն ուզել է, Ուզում է ուղարկի երկինք՝ եղբայրներիդ քով... Ու կրկին շառաչեց Շավարշի մաուզերը— Ասպատակի, մահի, արյան երգով։ Ահռելի էր Շավարշը, ձեռին մաուզեր՝ Օրորվելով, գնում էր մեգի միջից. Հետևից — իր տղերքը, բոլորի ձեռքին— զենք, Բոլորն էլ— իր նման հարբած։— Առաջից Քայլում էր, որպես սպառնալիք, ինքը. կողքեկողք Ընկնելով— գնում էր. այրում էր սիրտը տապը. Հետո բռնեց նրան մի խեղդող դող. Գլուխը շուռ եկավ, սիրտը թափեց— Հենց այնտեղ, փողոցի մայթերին։— Տղերքը Բռնել էին նրան։— Փողոցում, Ուր դադարել էր արդեն մաուզերների երգը— Մի ծանր խռպոց էր միայն օդը սղոցում։— Մեկը, մոտիկ ընկած, մեռնում էր երևի. Կի՞ն էր, տղամա՞րդ էր, երեխա՞,— անհայտ էր. Ո՞ւմ ինչ, թե նաիրյան ծագող արևին Խռպոցով էր դիմավորում այդ մարդը։— Հանգստացավ Շավարշը։— Եվ երբ, Բեղերը սրբելով, անցավ առաջ— երկու Զառանցանքի նման երեխաներ, Աչքերով ամեհի, ահարկու— Ինչպես շները սովամահ, դաշտում դեգերող, Հղի կանանց նման փորներն ուռած, Մագիլների նման ձեռքերով Հարձակվեցին Շավարշի փսխածի վրա — Եվ սկսեցին լափել ագահաբար՝ ընկած Երեսնիվայր մայթին, ինչպես շներ,— Ու նրանց աչքերում պսպղում էր քաղցը՝ Անասնական, անեզրական, անեզր... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Գնում էր փողոցով խմբապետ Շավարշը, Հետևից— տղերքը, իր նման հարբած։ Արդեն արթնանում էր զառանցող քաղաքը, Արդեն առավոտ էր դառնում լուսաբացը։ Տներից ելնելով հետզհետե՝ մարդիկ Անխոս գնում էին՝ դեմքերին հոգս։— Անցնում էր Շավարշը, իր խմբով, մայթից, Տարածում էր շուրջը զարհուրանք, դող։ Եվ հանկարծ— կրկին նա քաշեց մաուզերը, Առաջին հանդիպած մարդուն հրամայեց. — Դեպի պա՛տը ռեխդ, դե շո՜ւռ տուր երեսդ, Տեսնո՞ւմ էս՝ անցնում եմ մայթից— ահա ե՛ս։— — Շավա՛րշն է անցնողը։— Տղերքը զվարթ Հռհռացին բարձր, հայհոյեց Հարոն,— Ու շուռ եկավ մարդը, նայեց դեպի պատը, Եվ անցավ Շավարշը՝ հայացքը արյուն։ Եվ հետո— ինչքան նա հանդիպեց մարդու՝ Բոլորին հրամայեց նայել պատին. Բոլորի դեմքերին նա վախ էր կարդում Եվ դա համարում էր— բարձր պատիվ, Եվ այդ պատճառով էլ— չափազանց հպարտ էր: Մի ամբողջ փողոց նա այդպես անցավ, Մինչև հանդիպեց մի մարդու, Որ երեսը շրջել չկամեցավ... — Երե՛սդ,— գոռաց Շավարշը,— դեպի պատը, Թե չէ՝ ռեխ-մռեխդ հիմի կջարդեմ...— Բայց այդ զարմանալի մարդը Մաուզերը քաշեց— ու կանգնեց նրա դեմ։ Շավարշը շվարեց, երա՞զ էր, տե՞նդ,— Ուզեց մաուզերի բլթակը քաշի, Երբ հանկարծ հետևից մի ծանր ձեռք Բռունցքով խփեց Շավարշին։ Շավարշը օրորվեց, ընկավ մայթին. Փողոցը երերաց աչքերում, մթնեց. Ու թվաց Շավարշին, թե այդ մարդը Քաշեց իր ուղեղում երկաթե պատնեշ... Չլսեց էլ Շավարշը իր խմբի տղերանց Մաուզերների ձայնը և չզգաց անգամ, Թե ինչպես Եգորը հանկարծ Քարի պես ծանրածանր — իր վրա ընկավ։ Չտեսավ Շավարշը և այն, թե հետո Իր խմբի մնացորդը ոնց նահանջեց. Լոկ թվում էր նրան, թե մեկը երկաթով Այրում է իր ականջը։ Եվ տանը միայն, երբ աչքերը բացեց, Ուշքի եկավ մի քիչ — հասկացավ, որ այդ մարդը, Որին հանդիպել էր — եղել է իր մեծ Խաչեղբայր — խմբապետ Սմբատը։ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . </poem>|1928}} ----- <references />[[Կատեգորիա:Եղիշե Չարենցի պոեմներ և բալլադներ]] qmkfpzylpqdi6nnk24jgs6pa3ufi3kg 100 36406 393935 76879 2026-08-23T13:54:15Z Kareyac 1011 393935 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Արմեն Երիցյան | դասակարգում =Երիցյան, Արմեն| սկզբնատառ = Ե | պատկեր =|հայրանուն=Հենրիկի| ծնվել է =1960| մահացել է =2016| մասնագիտություն =}}{{ՀԻ|Տարի=2016}} gnam3m1dmug7qqp1sjljuea2p5dij9x 100 36608 393936 76847 2026-08-23T13:57:24Z Kareyac 1011 393936 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Արմեն Թռչունյան | դասակարգում =Թռչունյան, Արմեն| սկզբնատառ = Թ | պատկեր =|հայրանուն=Համբարձումի| ծնվել է =1956| մահացել է =2020| մասնագիտություն =}}{{ՀԻ|Տարի=2020}} n2mm3qm0gtfqhpirjxgdt2n0k1xqh6y 100 37951 393933 78688 2026-08-23T13:46:01Z Kareyac 1011 393933 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Արամ Շահինյան | դասակարգում =Շահինյան, Արամ| սկզբնատառ = Շ | պատկեր =|հայրանուն=Արտաշեսի| ծնվել է =1938| մահացել է =2020| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=2020}} tfoqrky8gonh6p19vkt1f8mmnhbxbr2 100 37960 393937 392388 2026-08-23T14:03:28Z Kareyac 1011 393937 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Արմեն Շեկոյան | դասակարգում =Շեկոյան, Արմեն| սկզբնատառ = Շ | պատկեր =|հայրանուն=Հակոբի| ծնվել է =1953| մահացել է =2021| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=2021}} ==Արձակ== ===Պատմվածքներ=== *Վագոնից թռչելու ժամանակը (2002) malu5738t90343mm4lzdvly0jsc7cdu 100 46990 393940 393736 2026-08-24T04:34:48Z Անունով խմբագիր 4841 /* Մանկական բանաստեղծություններ */ 393940 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն = Արիս Արսենի |դասակարգում = Արսենի, Արիս |սկզբնատառ = Ա |պատկեր = Aris Arseni.jpg |ծնվել է = 1959| մահացել է =|}} ==ԵՐԿԵՐ== {{Սյուն|3}} === Չափածո՝ ըստ շարքերի === *[[Անտիպ չափածո]] *[[Անհուշ երկիր` Արցախ (անտիպ)|Անսաստ երկիր]] *[[Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից]] *[[Բարձունք տանող արահետով]] *[[Կարոտների հովիտ]] *[[Ես չեմ մոռացել]] *[[Ես ու դու (Արիս Արսենի)|Ես ու դու]] *[[Պահի վկայումներ]] *[[Ճաքած լռություն (1993)|Ճաքած լռություն]] *[[Գազելների պսակ]] *[[Ծովածաղկի աչքեր]] *[[Հայրենի կարգավ]] *[[Մատս՝ ձգանին]] *[[40-ից հետո]] *[[Ծաղկած տխրություն]] *[[Փոքրիկների մոլորակում]] *[[Չափածո երգիծանք]] *[[Արիս Արսենիի պոեմներ|Պոեմներ]] *[[Հայրենի կարգավ|Հայրեններ]] *[[Արիս Արսենիի տրիոլետներ|Տրիոլետներ]] *[[Քառյակներ (Արիս Արսենի)|Քառյակներ]] *[[Գազելներ (Արիս Արսենի)|Գազելներ]] === Արձակ === *[[Երգիծապատումներ (անտիպ)]] *[[Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ]] *[[Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ]] *[[Եվ այսպիսի ճակատագիր]] *[[Ղողանջ հիշատակի]] *[[Ինչու է Արաքսի ջուրը պղտոր]] *[[Ես իմ երկրի զինվորն եմ]] *[[Մասնակից:Անունով խմբագիր/Արձակ երգիծանք|Արձակ երգիծանք]] *[[Սամվել Վիրաբյան դերասանը]] *[[Կոճողոտ գյուղի պատմության առանձին էջեր]] *[[Խիզախման ոգին]] *[https://arisarseni.blogspot.com/p/blog-page_5820.html Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը] *[[Գրական-մշակութային անդրադարձումներ]] *[[Օր-օրի, ժամ առ ժամ|Օր օրի, ժամ առ ժամ]] </div class> ==Գրքեր== * [[Երկերի ժողովածու, գիրք առաջին|Երկերի ժողովածու, գիրք առաջին]], (2013)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_erkeri_zhoghovacu_1_2012.pdf] * [[Երկերի ժողովածու, գիրք երկրորդ|Երկերի ժողովածու, գիրք երկրորդ]], (2019)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_erkeri_zhoghovacu_2_2019.pdf] * [[ԸՆՏՐԱՆԻ. Բարձունք տանող արահետով|ԸՆՏՐԱՆԻ. Բարձունք տանող արահետով]], (2019) <br> * [[Ճաքած լռություն|Ճաքած լռություն]], (1993) [https://artsakhlib.am/2019/04/08/%d5%b3%d5%a1%d6%84%d5%a1%d5%ae-%d5%ac%d5%bc%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d5%b2%d5%ae%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5/] * [[Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ|Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ]], (1997) [https://online.fliphtml5.com/Aris_Arseni/uyza/#p=1] * [[Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ|Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ]], (1997) * [[...Եվ այսպիսի ճակատագիր]], (1998) * [[Ղողանջ հիշատակի|Ղողանջ հիշատակի]], (2000) [https://artsakhlib.am/2019/05/05/%d5%b2%d5%b8%d5%b2%d5%a1%d5%b6%d5%bb-%d5%b0%d5%ab%d5%b7%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%ab/] * [[Լռության րոպե|Լռության րոպե]], (2000) [https://artsakhlib.am/2019/05/07/%d5%ac%d5%bc%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d6%80%d5%b8%d5%ba%d5%a5/] * [[Ծովածաղկի աչքեր|Ծովածաղկի աչքեր]], (2001) [https://artsakhlib.am/2019/05/05/%d5%ae%d5%b8%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%b2%d5%af%d5%ab-%d5%a1%d5%b9%d6%84%d5%a5%d6%80-%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d5%b2%d5%ae%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5/] * [[Անտառի ձայնից ինչո՞ւ եմ հուզվում...|Անտառի ձայնից ինչո՞ւ եմ հուզվում...]], (2003) * [[Զերվոն Վարդանյանի կյանքն ու անմահությունը|Զերվոն Վարդանյանի կյանքն ու անմահությունը]], (2005) * [[Համանվագ (Արիս Արսենի)|Համանվագ]], (2005) * [[Ափ|Ափ]], (2007)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_ap_2007.pdf] * [[Չափածո և արձակ երգիծանք|Չափածո և արձակ երգիծանք]], (2008) [https://online.fliphtml5.com/nfycf/hvau/#p=1] * [[Արի սիրենք մենք մեկմեկու...|Արի սիրենք մենք մեկմեկու...]], (2008) * [[Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը|Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը]], (2009) * [[Խիզախման ոգին|Խիզախման ոգին]], (2010) [https://artsakhlib.am/2019/03/21/%d5%ad%d5%ab%d5%a6%d5%a1%d5%ad%d5%b4%d5%a1%d5%b6-%d5%b8%d5%a3%d5%ab%d5%b6/] * [[Արի սիրենք մենք մեկմեկու...2|Արի սիրենք մենք մեկմեկու...]] (երկրորդ, լրացված հրատարակություն), (2016) * [[Փոքրիկների մոլորակում|Փոքրիկների մոլորակում]], (2016) * [[Սամվել Վիրաբյան դերասանը|Սամվել Վիրաբյան դերասանը]], (2021) * [[Օր օրի, ժամ առ ժամ|Օր օրի, ժամ առ ժամ]], (2022) * [[Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից (Արիս Արսենի)|Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից]], (2023) * [[Անսաստ երկիր|Անսաստ երկիր]], (2025) == [[Արիս Արսենիի բանաստեղծությունները՝ այբբենական կարգով|Բանաստեղծություններ՝ այբբենական կարգով]] == == Ստեղծագործություններ՝ Արցախի բարբառով == * [[Բանաստեղծություններ՝ Արցախյան բարբառով|Մ<small><sup>ը</sup></small>ԷՐ ԱՐՑԱԽԱ ԱՆՈՒՇ ԼՈՒԶՎԱՎ]] == [[Արիս Արսենիի պոեմներ|Պոեմներ]] == *[[Ցնորք (Արիս Արսենի)|Ցնորք]] *[[Վեներա... սիրո խորհուրդը|Վեներա... Սիրո խորհուրդը]] *[[Պաբլո Ներուդայի մենախոսությունը]] *[[1988, փետրվար 27-29]] *[[Լռության րոպե]] == [[Փոքրիկների մոլորակում|Մանկական բանաստեղծություններ]] == *[[Փոքրիկների մոլորակում|Փոքրիկների մոլորակում (ժողովածու)]] *[[Արփին խաղում է բակում|Արփին խաղում է բակում (ժողովածու)]] *[[Կատուն և շունը]] == [[Չափածո երգիծանք|Երգիծական բանաստեղծություններ]] == *[[Չափածո երգիծանք]] *[[Այլապատում-Փարվանա]] *[[Էպիգրամներ և ֆելիետոններ]] *[[Ամուսնանա՞նք, թե՞... քիչ էլ սպասենք]] == [[Ֆելիետոններ]] == * [[Մուկուչ Թոփալյանի ֆելիետոնները]] * [[Թղթի... վաճառք]] * [[Ես հոսանք եմ ուզուո՜ւմ...]] * [[Բարձրագույն... թվաբանություն]] * [[Բանն արաղի մեջ չէ, այլ…]] * [[Փողե՜րս, փողե՜րս…]] * [[Վախ՝ ածանս, վախ՝ կչկչանս…]] * [[Զգո՜ւյշ…]] * [[Ահա, այսպիսի բանե՜ր…]] * [[Խաղողի... ժավել]] * [[Ասում էի չէ՞, որ դրականը լավ է]] == [[Արմանք, զարմանք, տարակուսանք|Երգիծապատումներ]] == * [[Արմանք, Զարմանք, Տարակուսանք]] <!-- ==Էսսեներ՝ այբբենական կարգով== ==Ակնարկներ՝ այբբենական կարգով== ==Հոդվածներ՝ այբբենական կարգով== ==Գրախոսություններ՝ այբբենական կարգով== ==Թատերախոսություններ՝ այբբենական կարգով== ==Մենագրություններ՝ այբբենական կարգով== ==Հղումներ== --> {{ՀԻ|Տարի=-}} 1euku6v1k2drnz280jwx4atdl4d6uli 393941 393940 2026-08-24T04:37:43Z Անունով խմբագիր 4841 /* Գրքեր */ 393941 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն = Արիս Արսենի |դասակարգում = Արսենի, Արիս |սկզբնատառ = Ա |պատկեր = Aris Arseni.jpg |ծնվել է = 1959| մահացել է =|}} ==ԵՐԿԵՐ== {{Սյուն|3}} === Չափածո՝ ըստ շարքերի === *[[Անտիպ չափածո]] *[[Անհուշ երկիր` Արցախ (անտիպ)|Անսաստ երկիր]] *[[Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից]] *[[Բարձունք տանող արահետով]] *[[Կարոտների հովիտ]] *[[Ես չեմ մոռացել]] *[[Ես ու դու (Արիս Արսենի)|Ես ու դու]] *[[Պահի վկայումներ]] *[[Ճաքած լռություն (1993)|Ճաքած լռություն]] *[[Գազելների պսակ]] *[[Ծովածաղկի աչքեր]] *[[Հայրենի կարգավ]] *[[Մատս՝ ձգանին]] *[[40-ից հետո]] *[[Ծաղկած տխրություն]] *[[Փոքրիկների մոլորակում]] *[[Չափածո երգիծանք]] *[[Արիս Արսենիի պոեմներ|Պոեմներ]] *[[Հայրենի կարգավ|Հայրեններ]] *[[Արիս Արսենիի տրիոլետներ|Տրիոլետներ]] *[[Քառյակներ (Արիս Արսենի)|Քառյակներ]] *[[Գազելներ (Արիս Արսենի)|Գազելներ]] === Արձակ === *[[Երգիծապատումներ (անտիպ)]] *[[Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ]] *[[Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ]] *[[Եվ այսպիսի ճակատագիր]] *[[Ղողանջ հիշատակի]] *[[Ինչու է Արաքսի ջուրը պղտոր]] *[[Ես իմ երկրի զինվորն եմ]] *[[Մասնակից:Անունով խմբագիր/Արձակ երգիծանք|Արձակ երգիծանք]] *[[Սամվել Վիրաբյան դերասանը]] *[[Կոճողոտ գյուղի պատմության առանձին էջեր]] *[[Խիզախման ոգին]] *[https://arisarseni.blogspot.com/p/blog-page_5820.html Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը] *[[Գրական-մշակութային անդրադարձումներ]] *[[Օր-օրի, ժամ առ ժամ|Օր օրի, ժամ առ ժամ]] </div class> ==Գրքեր== * [[Երկերի ժողովածու, գիրք առաջին|Երկերի ժողովածու, գիրք առաջին]], (2013)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_erkeri_zhoghovacu_1_2012.pdf] * [[Երկերի ժողովածու, գիրք երկրորդ|Երկերի ժողովածու, գիրք երկրորդ]], (2019)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_erkeri_zhoghovacu_2_2019.pdf] * [[ԸՆՏՐԱՆԻ. Բարձունք տանող արահետով|ԸՆՏՐԱՆԻ. Բարձունք տանող արահետով]], (2019) <br> * [[Ճաքած լռություն|Ճաքած լռություն]], (1993) [https://artsakhlib.am/2019/04/08/%d5%b3%d5%a1%d6%84%d5%a1%d5%ae-%d5%ac%d5%bc%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d5%b2%d5%ae%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5/] * [[Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ|Անդրանիկ, այսինքն՝ առաջամարտիկ]], (1997) [https://online.fliphtml5.com/Aris_Arseni/uyza/#p=1] * [[Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ|Ուշացած երկխոսություն Արարատ Ղազարյանի հետ]], (1997) * [[...Եվ այսպիսի ճակատագիր]], (1998) * [[Ղողանջ հիշատակի|Ղողանջ հիշատակի]], (2000) [https://artsakhlib.am/2019/05/05/%d5%b2%d5%b8%d5%b2%d5%a1%d5%b6%d5%bb-%d5%b0%d5%ab%d5%b7%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%ab/] * [[Լռության րոպե|Լռության րոպե]], (2000) [https://artsakhlib.am/2019/05/07/%d5%ac%d5%bc%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d6%80%d5%b8%d5%ba%d5%a5/] * [[Ծովածաղկի աչքեր|Ծովածաղկի աչքեր]], (2001) [https://artsakhlib.am/2019/05/05/%d5%ae%d5%b8%d5%be%d5%a1%d5%ae%d5%a1%d5%b2%d5%af%d5%ab-%d5%a1%d5%b9%d6%84%d5%a5%d6%80-%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a5%d5%b2%d5%ae%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5/] * [[Անտառի ձայնից ինչո՞ւ եմ հուզվում...|Անտառի ձայնից ինչո՞ւ եմ հուզվում...]], (2003) * [[Զերվոն Վարդանյանի կյանքն ու անմահությունը|Զերվոն Վարդանյանի կյանքն ու անմահությունը]], (2005) * [[Համանվագ (Արիս Արսենի)|Համանվագ]], (2005) * [[Ափ|Ափ]], (2007)[https://haygirk.nla.am/upload/1941-/aris_arseni_ap_2007.pdf] * [[Չափածո և արձակ երգիծանք|Չափածո և արձակ երգիծանք]], (2008) [https://online.fliphtml5.com/nfycf/hvau/#p=1] * [[Արի սիրենք մենք մեկմեկու...|Արի սիրենք մենք մեկմեկու...]], (2008) * [[Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը|Վաստակավոր ռացիոնալիզատորը]], (2009) * [[Խիզախման ոգին|Խիզախման ոգին]], (2010) [https://artsakhlib.am/2019/03/21/%d5%ad%d5%ab%d5%a6%d5%a1%d5%ad%d5%b4%d5%a1%d5%b6-%d5%b8%d5%a3%d5%ab%d5%b6/] * [[Արի սիրենք մենք մեկմեկու...2|Արի սիրենք մենք մեկմեկու...]] (երկրորդ, լրացված հրատարակություն), (2016) * [[Փոքրիկների մոլորակում|Փոքրիկների մոլորակում]], (2016) * [[Սամվել Վիրաբյան դերասանը|Սամվել Վիրաբյան դերասանը]], (2021) * [[Օր օրի, ժամ առ ժամ|Օր օրի, ժամ առ ժամ]], (2022) * [[Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից (Արիս Արսենի)|Մի անուն էի սերտել դեռ վաղ մանկությունից]], (2023) * [[Անսաստ երկիր|Անսաստ երկիր]], (2025) * [[Արփին խաղում է բակում]] (2026) == [[Արիս Արսենիի բանաստեղծությունները՝ այբբենական կարգով|Բանաստեղծություններ՝ այբբենական կարգով]] == == Ստեղծագործություններ՝ Արցախի բարբառով == * [[Բանաստեղծություններ՝ Արցախյան բարբառով|Մ<small>^ը</small>ԷՐ ԱՐՑԱԽԱ ԱՆՈՒՇ ԼՈՒԶՎԱՎ]] == [[Արիս Արսենիի պոեմներ|Պոեմներ]] == *[[Ցնորք (Արիս Արսենի)|Ցնորք]] *[[Վեներա... սիրո խորհուրդը|Վեներա... Սիրո խորհուրդը]] *[[Պաբլո Ներուդայի մենախոսությունը]] *[[1988, փետրվար 27-29]] *[[Լռության րոպե]] == [[Փոքրիկների մոլորակում|Մանկական բանաստեղծություններ]] == *[[Փոքրիկների մոլորակում|Փոքրիկների մոլորակում (ժողովածու)]] *[[Արփին խաղում է բակում|Արփին խաղում է բակում (ժողովածու)]] *[[Կատուն և շունը]] == [[Չափածո երգիծանք|Երգիծական բանաստեղծություններ]] == *[[Չափածո երգիծանք]] *[[Այլապատում-Փարվանա]] *[[Էպիգրամներ և ֆելիետոններ]] *[[Ամուսնանա՞նք, թե՞... քիչ էլ սպասենք]] == [[Ֆելիետոններ]] == * [[Մուկուչ Թոփալյանի ֆելիետոնները]] * [[Թղթի... վաճառք]] * [[Ես հոսանք եմ ուզուո՜ւմ...]] * [[Բարձրագույն... թվաբանություն]] * [[Բանն արաղի մեջ չէ, այլ…]] * [[Փողե՜րս, փողե՜րս…]] * [[Վախ՝ ածանս, վախ՝ կչկչանս…]] * [[Զգո՜ւյշ…]] * [[Ահա, այսպիսի բանե՜ր…]] * [[Խաղողի... ժավել]] * [[Ասում էի չէ՞, որ դրականը լավ է]] == [[Արմանք, զարմանք, տարակուսանք|Երգիծապատումներ]] == * [[Արմանք, Զարմանք, Տարակուսանք]] <!-- ==Էսսեներ՝ այբբենական կարգով== ==Ակնարկներ՝ այբբենական կարգով== ==Հոդվածներ՝ այբբենական կարգով== ==Գրախոսություններ՝ այբբենական կարգով== ==Թատերախոսություններ՝ այբբենական կարգով== ==Մենագրություններ՝ այբբենական կարգով== ==Հղումներ== --> {{ՀԻ|Տարի=-}} 429i37vc287mtlic3026qkx1pv9i5qg 100 79213 393934 231733 2026-08-23T13:51:23Z Kareyac 1011 393934 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Արմեն Բունիաթյան | դասակարգում =Արմեն, Բունիաթյան| սկզբնատառ = Բ | պատկեր =|հայրանուն=Արտավազդի| ծնվել է =1930| մահացել է =2020| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=2020}} {{ՀԳՀԳ}} hr2v1fthq80yqc0focueuoxpwj3t7wb 100 79443 393943 231963 2026-08-24T09:45:36Z Kareyac 1011 393943 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Բելա Եսաջանյան | դասակարգում =Բելա, Եսաջանյան| սկզբնատառ = Ե | պատկեր =|հայրանուն=Մարկի| ծնվել է =1930| մահացել է =2016| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=2016}} {{ՀԳՀԳ}} cz7ti56nd5auqn69ywv841kctx54vbo 100 79634 393942 232155 2026-08-24T06:06:06Z Kareyac 1011 393942 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Գեորգի Թովմասյան | դասակարգում =Գեորգի, Թովմասյան| սկզբնատառ = Թ | պատկեր =|հայրանուն=Միսակի| ծնվել է =1936| մահացել է =2011| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=2011}} {{ՀԳՀԳ}} izwa2xgid1kx8st0dwssdugr7j85l1k 100 81136 393945 233709 2026-08-24T09:51:44Z Kareyac 1011 393945 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Բոգդան Վերդյան | դասակարգում =Բոգդան, Վերդյան| սկզբնատառ = Վ | պատկեր =|հայրանուն=Հակոբի| ծնվել է =1919| մահացել է =1993| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=1993}} {{ՀԳՀԳ}} 1svnumupstyjchf4yvtpvbducpubprh 100 81360 393944 233935 2026-08-24T09:50:23Z Kareyac 1011 393944 wikitext text/x-wiki {{Հեղինակ |լրիվ անուն =Բյուզանդ Քեչյան | դասակարգում =Բյուզանդ, Քեչյան| սկզբնատառ = Ք | պատկեր =|հայրանուն=Հովհաննեսի| ծնվել է =1859| մահացել է =1928| մասնագիտություն =}} {{ՀԻ|Տարի=1927}} {{ՀԳՀԳ}} g7sh9e7teoaaufx7krnc02ogmaos2wl 0 149746 393947 393670 2026-08-24T10:10:53Z Անունով խմբագիր 4841 393947 wikitext text/x-wiki '''[[Արիս Արսենի]], Երկերի ժողովածու, գիրք առաջին (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Ստեփանակերտ, «Դիզակ պլյուս» հրատ., 2013, 264 էջ, տպ. 300 օր.։ {{Սյուն|4}} <poem> [[Լենա ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ. Ազնիվ մղումների բանաստեղծը]] *[[Խոսք ընթերցողիս]] [[Բարձունք տանող արահետով|'''ԲԱՐՁՈՒՆՔ ՏԱՆՈՂ ԱՐԱՀԵՏՈՎ]] (1973-1984) [[Կարոտների հովիտ|''Կարոտների հովիտ]] *[[Նախերգ (Կարոտներիս կանաչ հովտում...)|Նախերգ]] *[[Ընկերոջ համար...]] *[[Իմ երգը (Արիս Արսենի)|Իմ երգը]] *[[Հիշողության մեղեդի]] *[[Խաչունց աղբյուրը]] *[[Նորից այցի կգնամ]] *[[Լեռները խոնարհվել չգիտեն]] *[[Կյանք, շատ ես նման...]] *[[Մի պարծենա...]] *[[Գարուն (Արիս Արսենի)|Գարուն]] *[[Գարնանային բնանկար]] *[[Օրորվում են ծաղիկները]] *[[Ինչո՞ւ եմ ես էլ...]] *[[Անցնում է կյանքը...]] *[[Գարնան հրավեր (Արիս Արսենի)|Գարնան հրավեր]] *[[Դեղին գույն]] *[[Ճանապարհները]] *[[Այս ճանապարհը...]] *[[Մինա մայրիկը]] *[[Հավատարմություն]] *[[Իմ ժողովրդին]] *[[Հայաստան (Արիս Արսենի)|Հայաստան]] *[[Խորհում ես...]] *[[Շիրազական]] *[[Հովհ.Թումանյանին]] *[[Ավ. Իսահակյանին]] *[[Նորից լեռներ են ծնվում...]] *[[Ֆիրդուսուն]] *[[Իմ ուսուցիչը]] *[[Բանաստեղծությունն իմ էությունն է...]] *[[Վերադարձի մտորում]] *[[Կարոտ (Արիս Արսենի)|Կարոտ]] *[[Աշուն]] *[[Ինչքա՜ն դժվար է...]] *[[Ճակատամարտ]] *[[Անձրևը]] *[[Որոնում]] *[[Ես նորից քեզ հետ եմ...]] *[[Ի՜նչ են ցանկանում...]] *[[Վրաստանում]] *[[Դու տարվում ես...]] *[[Մաղթանք]] *[[Պատգամ (Արիս Արսենի)|Պատգամ]] *[[Վերջերգ (Լույսը բացվում է...)|Վերջերգ]] *[[Ես չեմ մոռացել|''Ես չեմ մոռացել]] *[[Նախերգ-ընծայական «գալիքից»]] *[[Ասում են, թե աղջիկները ...]] *[[Ո՞ւր են իմ սիրո...]] *[[Արի կամաց քայլենք...]] *[[Քաղցր հուշ]] *[[Քո աչքերը (Արիս Արսենի)|Քո աչքերը]] *[[Քեզ հետ և առանց քեզ]] *[[Պատասխան]] *[[Վերհուշ (Արիս Արսենի)|Վերհուշ]] *[[Առաջին անգամ]] *[[Շատ մանր արի ու ինձ տես...]] *[[Չէ՞ որ ես քեզ...]] *[[Ես գիտեմ...]] *[[Դու եկա՞ր...]] *[[Կգնամ...]] *[[Քո մասին...]] *[[Այդպես չէի որոշել...]] *[[Երանի, թե...]] *[[Մի՞թե վաղուց է...]] *[[Մեկի սիրով...]] *[[Ուշացած... կանչ]] *[[Լուռ եմ հավատում...]] *[[Շիկանում-մարում են...]] *[[Ես չեմ մոռանա...]] *[[Ո՞վ է անցել...]] *[[Նորից կգաս...]] *[[Սայաթ-Նովա (Արիս Արսենի)|Սայաթ-Նովա]] *[[Միք. Նալբանդյան]] *[[Ի՞նչ անեմ...]] *[[Հույսի ճրագ]] *[[Երբ եկար...]] *[[Վիշտս տվի...]] *[[Ասա, ո՞ւր...]] *[[Երկար նայեցի...]] *[[Նա երազ էր...]] *[[Դու մնա...]] *[[Էլ մի տենչա...]] *[[Վերջացա՞վ...]] *[[Տրիոլետներ Վ. Աղասյանին]] *[[Չմոռանաս...]] *[[Վերջերգ (Մնաս բարով...)|Վերջերգ]] [[Վեներա... Սիրո խորհուրդը|''Վեներա... Սիրո խորհուրդը]] ''(հատվածներ չգրված պոեմից) [[Ցնորք|''Ցնորք]] ''(պոեմ) *[[Բարձունք տանող…|Բարձունք տանող արահետով]] '''[[ՆՈՐ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ]] (1977-1985) [[Ես ու դու (Արիս Արսենի)|Ես ու դու]] *[[Ես ու դու (Պտտվում են...)|Ես ու դու]] *[[Դո՛ւ ես իմ կյանքը...|Դու...]] *[[Ես քո շրթո՛ւնքն եմ...|Ես...]] *[[Դու իմ աչքերին...|Դու...]] *[[Ես լո՜ւռ եմ սիրում...|Ես...]] *[[Դու ո՞ւր ես...|Դու...]] *[[Ես լո՜ւռ եմ կարոտում...|Ես...]] *[[Դու արի՛...|Դու...]] *[[Ես քեզ չեմ ասել...|Ես...]] *[[Դու ինձ չթողիր...|Դու...]] *[[Ես քեզ սպասել եմ...|Ես...]] *[[Դու գայիր նորից...|Դու...]] *[[Ես չիմանայի՜...|Ես...]] *[[Դու խռո՞վ ես ինձանից...|Դու...]] *[[Ես ա՛յլ կանչով եմ...|Ես...]] *[[Դու ինձ աչքերիդ...|Դու...]] *[[Ես քեզ տեսա՛...|Ես...]] *[[Դու մի պահ դեմքիս...|Դու...]] *[[Ես ուխտավորի...|Ես...]] *[[Դու խոհերիս մեջ...|Դու...]] *[[Ես այսօր խոսեմ...|Ես...]] *[[Դու, այնպես լիներ...|Դու...]] *[[Ես քո անունը...|Ես...]] *[[Դու հարցնում ես...|Դու...]] *[[Ես ուրիշների...|Ես...]] *[[Դու Արև՛ եղիր...|Դու...]] *[[Ես գիտեի՞...|Ես...]] *[[Դու` սեր իմ մաքուր...|Դու...]] [[Պահի վկայումներ|''Պահի վկայումներ]] *[[Վկայում-1]] *[[Վկայում-2]] *[[Վկայում-3]] *[[Վկայում-4]] *[[Վկայում-5]] *[[Վկայում-6]] *[[Վկայում-7]] *[[Վկայում-8]] *[[Վկայում-9]] *[[Վկայում-10]] *[[Վկայում-11]] *[[Վկայում-12]] *[[Վկայում-13]] *[[Վկայում-14]] *[[Վկայում-15]] *[[Վկայում-16]] *[[Վկայում-17]] *[[Վկայում-18]] *[[Վկայում-19]] *[[Վկայում-20]] *[[Վկայում-21]] [[Պաբլո Ներուդայի մենախոսությունը|''Պաբլո Ներուդայի մենախոսությունը]] ''(պոեմ) [[Ճաքած լռություն|'''ՃԱՔԱԾ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆ]] (1982-1994) [[Ճաքած լռություն (1993)|''Ճաքած լռություն]] *[[Արցախի հավերժությունը]] *[[Տունը]] *[[Հայ ժողովրդի ճակատագիրը]] *[[Հայոց պատմության դասին]] *[[Նամակներ Իզաբելային]] *[[Տխրություն (Արիս Արսենի)|Տխրություն]] *[[Շիրազականչ (Ղարաբաղը մորդ կանչն էր...)|Շիրազականչ]] *[[Աշխարհընդդեմ հառաչանք]] *[[Սիրում եմ ձեզ...]] *[[Մենք]] *[[Ժամադրություն]] *[[Լեռները]] *[[Ես կուզեի լինել...]] *[[Զրույց Պ․ Սևակի դիմանկարի հետ]] *[[Պատգամ որդուս]] *[[Տրիոլետներ՝ պարետային ժամի շրջանակներում]] *[[Աշնանային պատկեր]] *[[Տխուր նոր տարի]] *[[Մի կյանքի պատմություն]] *[[Նվագներ արարվող լույսի]] *[[Առաջին սերը (Արիս Արսենի)|Առաջին սերը]] *[[Ջանգյուլումներ]] *[[Սիրո տողերից]] *[[Պապիս հեքիաթը]] *[[Տատս]] *[[Խոստովանություն (Արիս Արսենի)|Խոստովանություն]] *[[Հավատ]] [[Գազելների պսակ|''Գազելների պսակ]] *[[Գազել մուտքի]] *[[Գազել բողոքի]] *[[Գազել մայրիկիս]] *[[Գազել սիրո]] *[[Գազել պապիս]] *[[Գազել տատիս]] *[[Գազել մեղսական]] *[[Գազել պատրանքի]] *[[Գազել մտերմական]] *[[Գազել ցավի]] *[[Գազել կարոտի]] *[[Գազել տխրության]] *[[Գազել որոնման]] *[[Գազել մոռացման]] [[1988, փետրվար 27-29|''1988, փետրվար 27-29]] ''(պոեմ) [[Լռության րոպե|'''ԼՌՈՒԹՅԱՆ ՐՈՊԵ]] (պոեմ) (2000) [[Ծովածաղկի աչքեր|'''ԾՈՎԱԾԱՂԿԻ ԱՉՔԵՐ]] (2000-2002) *[[Նախերգ (Այնպես լավ ես...)]] *[[Ծաղկանց փունջ ես...]] *[[Ռուզանին (Դու արժանի ես...)]] *[[Թվաբանական սեր]] *[[3 x նույնին]] *[[Թող այսպես լինի...]] *[[Ուրիշի... սեր]] *[[Դու քնել ես հոգնած...]] *[[Պատահական հանդիպում]] *[[Ես ի՞նչ անեմ...]] *[[Միայն դո՞ւ տեսար...]] *[[Այրում է կարոտդ...]] *[[Լույսն ուղեկից լինի քեզ...]] *[[Քեզ «քաղե՞լ» են արդեն...]] *[[Կդարձնե՞ս սիրտս գերիդ...]] *[[Անունդ եռք է...]] *[[Բառախաղ-1 (Ակրոստիքոսը...)]] *[[Բառախաղ-2 (Թողնենք գինին...)]] *[[Բառախաղ-3 (Կրծքածալ...)]] *[[Ես այդ գիշեր...]] *[[Անորոշություն (Արիս Արսենի)|Անորոշություն]] *[[Ընդամենը` ցանկություն]] *[[Անքնության]] *[[Հրաժեշտի փոխարեն]] *[[Դու տանը...]] *[[Սիրո տողերն այս քեզ նվեր...]] *[[Արի...]] *[[Չգաս, կգա՞ս...]] *[[Չափածո բացիկ` վերջաբանի փոխարեն]] [[Համանվագ|'''ՀԱՄԱՆՎԱԳ]] (1982-1994) [[Հայրենի կարգավ|''Հայրենի կարգավ]] *[[Այնպես է անուշ գերում...]] *[[Անունդ` երազ տխուր...]] *[[Բարևեց աղջիկն այդ քեզ...]] *[[Ինձ այնպես լա՜վ ես ժպտում...]] *[[Կարոտ կա աչքերիդ մեջ...]] *[[Դուր եկար կնոջս դու....]] *[[Դավեր ես նյութում, թախիծ...]] *[[Ոչի՞նչ, որ սիրագարված...]] *[[Անվե՜րջ եմ քեզ սիրելու...]] *[[Խայտում ես նորից...]] *[[Մենության ուշ գիշեր էր...]] *[[Կայտառ է, զվարթ է նա...]] *[[Մի՛ գոցիր, բաց արա, թող...]] *[[Վանդակված-գերված...]] *[[Մի՛ եղիր ուրագի պես...]] *[[Գնացել ու չես գալիս...]] *[[Եկել եմ, նստել այստեղ...]] *[[Չգիտեմ` գնա՞մ, մնա՞մ...]] [[Մատս՝ ձգանին|''Մատս՝ ձգանին]] *[[Քո... շքանշանը]] *[[Էքսպրոմտ (Ես առաջնեկիս)...]] *[[Եղբա՛յրս, արի...]] *[[Իսկ առավոտն այս չքնաղ...]] *[[Փոքրիկը]] *[[Սեյսուլանի ավերակներում]] *[[Ճակատագիր]] *[[Կարճատև մարտ]] *[[Պատգամ հայրական]] *[[Զինվորական խճանկար]] [[40-ից հետո|''40-ից հետո]] *[[Վաղվա մասին, և այսօրվա]] *[[Ժայռի ճակատին...]] *[[Խոսենք շշուկով]] *[[Ճանապարհին...]] *[[Բաժանվում էին...]] *[[Գարնան... փոխարեն]] *[[Այլակերպություն]] *[[Երկրաշարժ]] *[[Լավ մարդուն` բարի ցանկություններով]] *[[Բայց` ոչ ափսոսանք]] *[[Անակնկալ հանդիպում (Արիս Արսենի)|Անակնկալ հանդիպում]] *[[Մաղթանք վերջին զանգի]] *[[Հարմար առիթով]] *[[Երեխաները Սևանում]] *[[Մեր հին, հնամյա...]] *[[Հավատո հանգանակ]] [[Ծաղկած տխրություն|''Ծաղկած տխրություն]] *[[Հորս հիշատակին]] *[[Ո՞ւր ես, հայրիկ]] *[[Ես քո որդին եմ նորից լինելու...]] *[[Ծննդյան ավետիս]] *[[Կգա]] *[[Խաղաղ էր պահը...]] *[[Կարոտի անրջանք]] *[[Եղբորս «լուսանկարներից»]] *[[Այլ... «պատկերներ»]] *[[Տխուր հանդիպում]] *[[Կարոտի լեզվով]] [[Մտերմիկ տողեր|''Մտերմիկ տողեր]] Մակագրություններ գրքի վրա [[Կատակապահեր|'''ԿԱՏԱԿԱՊԱՀԵՐ]] (1977-2008) [[Այլապատում-Փարվանա|''Այլապատում-Փարվանա]] :PARODIA-ներ ԱԺ-ային եղանակով Առաջին եռօրյա Օր առաջին *[[Խոսնակ.]] Առաջին խոսափող՝ Հովհաննես Թումանյան *[[Գուսանները Փարվանա]] Երկրորդ խոսափող՝ Եղիշե Չարենց *[[Գուսանները սիրահարված]] Երրորդ խոսափող՝ Հովհաննես Շիրազ *[[Գուսանական]] Չորրորդ խոսափող՝ Համո Սահյան *[[Յոթ գուսանների բալլադը]] Հինգերորդ խոսափող՝ Գևորգ Էմին *[[«Փարվանա» լեգենդը]] Օր երկրորդ Առաջին խոսափող՝ Վարդան Հակոբյան *[[Անլսելի-անպատմելի]] Երկրորդ խոսափող՝ Հրաչյա Բեգլարյան *[[Ամենից առաջ...]] Երրորդ խոսափող՝ Դավիթ Միքայելյան *[[Փրկանք]] Չորրորդ խոսափող՝ Կիմ Գաբրիելյան *[[Ժպիտդ երգ է անշեջ...]] Օր երրորդ Առաջին խոսափող՝ Էռնեստ Եսայան *[[Հիմա տաքսի կվարձեմ...]] Երկրորդ խոսափող՝ Ռոբերտ Եսայան *[[Ճանապարհս...]] Երրորդ խոսափող՝ Արիս Արսենի *[[Անշեջ երգի մասին...]] *[[Խոսնակ|Խոսնակ.]] [[Էպիգրամներ և ֆելիետոններ|''Էպիգրամներ և ֆելիետոններ]] *[[Parodia Հովհ. Թումանյանի «Երկու շիրիմ...» քառյակի]] *[[Էպիգրամ-ձոն]] *[[Լենինի ժպտացող դիմանկարի առաջ]] *[[Բայց՝ հավատում է...]] *[[Բեմի վրա...]] *[[Տրիոլետ-անկամ]] *[[Բրիգադավարի մենախոսությունը]] *[[Էպիգրամ-պատասխան]] *[[«Ուսուցիչը»]] *[[Իբրև խորհուրդ]] *[[Էպիգրամ-տրիոլետ]] *[[Էպիգրամ]] *[[Պարզամիտ զրույց]] *[[«Անհամբերը»]] *[[Մտահոգություն]] *[[Ղարաբա՜ղս...]] [[Ամուսնանա՞նք, թե՞... քիչ էլ սպասենք|''Ամուսնանա՞նք, թե՞... քիչ էլ սպասենք]] :Ուսանողական հումորեսկներ ::''<small><sup>Համակուրսեցիներիս՝ մշտավառ սիրով</sup></small> *[[Նախերգ (Մոռացած տարիք...)|Նախերգ]] *[[Լենսերի դասը]] *[[Պարգևն ու Նինան]] *[[Մեր Զինան]] *[[Աշանի հմայքը]] *[[Մեր Անահիտները]] *[[Անահիտ «Ժ»-ն]] *[[Անահիտ «Դ»-ն]] *[[Հիմա ի՞նչ անենք...]] *[[Սեր սպասումը]] *[[Մենք ամուսնանանք...]] *[[Պարգևի «հինգերը»]] *[[Անձրևի տակ]] *[[Խորենացու «հետ»]] *[[Գրախանութի մոտ]] *[[Հրաժեշտի խոսք]] [[Փոքրիկների մոլորակում|'''ՓՈՔՐԻԿՆԵՐԻ ՄՈԼՈՐԱԿՈՒՄ]] (1989-2012) [[Ի՞նչ են պատմում փոքրիկները|''Ի՞նչ են պատմում փոքրիկները]] *[[Երեխաները Գանձասարում]] *[[Սամվելիկի պատմածից]] *[[Սուսանիկի պատմածից]] *[[Մարիամիկի պատմածից]] *[[Անդրանիկի պատմածից]] *[[Զորայրի պատմածից]] *[[Նորայրի պատմածից]] *[[Հայկի պատմածից]] *[[Արևիկի պատմածից]] *[[Անուշիկի պատմածից]] *[[Սուրիկի պատմածից]] *[[Ալվարդիկի պատմածից]] *[[Սիրանիկի պատմածից]] *[[Գոհարիկի պատմածից]] *[[Ռուզանիկի պատմածից]] *[[Նելսոնի պատմածից]] [[Իմ պապը Խաչունց Անդրին է|''Իմ պապը Խաչունց Անդրին է]] *[[Իմ պապը]] *[[Ակամա պատասխան]] *[[Սուսանի «արդարացումը»]] *[[Սամվելի հանելուկը]] *[[Առաջին ուսուցչուհուս]] *[[«Միամիտ» Արևիկը]] *[[Համլետիկը]] *[[Դպրոցականը]] *[[«Ամաչկոտ» Արարատը]] *[[Սոսի ցանկությունը]] *[[Ի՞նչ է սիրում Ռեգինան]] *[[Թարթառ]] *[[Էդուլիկի խորհուրդը]] *[[Հրաժեշտի զանգ]] *[[Սամվելի երդումը]] [[Իմ թոռնիկները|''Իմ թոռնիկները]] *[[Քաղցրիկը]] *[[Այսպես խոսեց Քաղցրիկը]] *[[Ի՞նչ է գրում Քաղցրիկը]] *[[Փոքրիկ Անին]] *[[Եղբայրը]] *[[Ես սիրում եմ մայրիկիս]] *[[Երբ պապիկ ես դառնում...]] [[Իսկ գրքի վերջում...|'''ԻՍԿ ԳՐՔԻ ՎԵՐՋՈՒՄ...]] ...Հրապարակումներ հեղինակի մասին (1978-2011) *[[Բարի լույս]] *[[Կարծիքներ]] *[[Մեկ հարց բանաստեղծ Արիս Գրիգորյանին]] *[[Հոբելյան]] *[[Յակոբ ՉՈԼԱՔԵԱՆ, Արցախեան ինքնաճանաչման բանաստեղծութիւնը]] *[[Սվետլանա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ. Գիրքն իբրև հուշարձան]] *[[Սիլվա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ. Արիս Գրիգորյանի բանաստեղծական աշխարհը]] *[[Ռոբերտ ԵՍԱՅԱՆ. «Համանվագ»]] *[[Ռոբերտ ԵՍԱՅԱՆ. Ապրում է տարածությունը, որպես միջոց լույսի]] *[[Սոկրատ ԽԱՆՅԱՆ. Ջերմ առինքնող քնարերգություն]] [[Հեղինակի նախորդ գրքերը]] [[Տպագրության պատրաստ գրքերը]] [[Այբբենական ցանկ|'''ԱՅԲԲԵՆԱԿԱՆ ՑԱՆԿ]] (ինչպես գրքում)</poem> </div class> [[Կատեգորիա:Արիս Արսենիի բանաստեղծություններ]] 3ndfinc6zmmi0ssee79vbl2p4lhz9hd 0 150283 393948 393732 2026-08-24T10:12:36Z Անունով խմբագիր 4841 393948 wikitext text/x-wiki '''[[Արիս Արսենի]], ԸՆՏՐԱՆԻ. Բարձունք տանող արահետով (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, «Արմավ» հրատ., 2019, 224 էջ, տպ. 100 օր.։ :::::''Ա. Արսենիի ստեղծագործությունները հիմնականում հայրենասիրության, սիրո, մարդկայնության ու խաղաղության, բազմաթիվ այլ թեմաներով են, նվիրված են ազգային ազատագրական պայքարին, հայրենիքին, պատերազմին ու խաղաղությանը, հայրենի բնաշխարհին: Գրքում առկա թեմատիկ բազմազանությունը, կառուցվածքային նրբություններն ու բանաստեղծական ասելիքը փոխկապակցված են և ընթերցողի հոգում հուշերի, կարոտի զգացումներ արթնացնելու, աշխարհը, կյանքի բազմազան երևույթները բանաստեղծորեն վերարտադրված տեսնելու նպատակաուղղվածություն ունեն: :::::''Գիրքը հեղինակի չափածոյի ընտրանին է, ուր ներկայացված գործերն ընտրված են նրա բանաստեղծական բոլոր շարքերից և տեղադրված են ժամանակագրական կարգով: Գրքում տեղ է հատկացվել նաև հեղինակի երգիծական ու մանկական, ինչպես նաև վերջին տարիներին գրված գործերին: :::::''Ընտրանին լույս է ընծայվել հեղինակի ծննդյան 60-ամյակի կապակցությամբ: {{Սյուն|2}} <poem> Արիս Արսենին (Գրիգորյան) Հայաստանի ու Արցախի գրողների, ինչպես նաև Արցախի ժուռնալիստների միությունների անդամ է: Ծնվել է 1959-ի հունիսի 10-ին Արցախի Մարտակերտի շրջանի Կոճողոտ գյուղում: 1966-74-ին սովորել է հայրենի գյուղի ութամյա (այժմ՝ միջնակարգ) և Մարտակերտի միջնակարգ-գիշերօթիկ (1971-73) դպրոցներում: 1977-ին ավարտել է Դիլիջանի թիվ 12 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանը՝ ստանալով դերձակի մասնագի տություն և միջնակարգ կրթություն, իսկ 1986-ին՝ Ստեփանակերտի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը: 1978-80-ին ծառայել է Խորհրդային բանակում: Գրել սկսել է 6-րդ դասարանից, տպագրվում է 16 տարեկանից: Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է Մարտակերտի խաղողագործական պետտնտեսությունում, այնուհետև տեղափոխվել է Ստեփանակերտ, աշխատել որպես մարզային տպարանի գրաշար գրաշար (1983), Արցախի հեռուստատեսության թղթակից (1988-90, 1996), «Արցախ» գրական-գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական հանդեսի ավագ խմբագիր (1990-93), «Մարտիկ» թերթի թղթակից (1995-2009 թթ.), խմբագրել է «Մետաքսագործ» (բազմատպաքանակ, 1988 թ.), «Պայքար» (ընդհատակյա, 1990-91 թթ.), «Ջրաբերդ» (Մարտակերտի շրջանային, 2009 թ.), «Նոր Շահումյան» (Շահումյանի շրջանային, 2012-2014 թթ.) թերթերը, 2013-ից ԼՂ կոմկուսի Կենտկոմի «Արցախի կոմունիստ» ամսաթերթի խմբագիրն է: Արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման մասնակիցներից է, 1990-91-ին ակտիվորեն ներգրավվել է ընդհատակյա պայքարին՝ Դավիթ Ջրաբերդ կուսակցական ծածկանունով խմբագրել է Հայոց Ընկերվարական Արցախական կուսակցության «Պայքար» (ընդհատակյա) հասարակական-քաղաքական, մշակութային պարբերականը: 1993-ի սեպտեմբերի 24-ից մինչև 2009-ի հուլիսի 21-ը ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի շարքերում, եղել է Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի (ԿՊՇ) երկրորդ հրաձգային գումարտակի 4-րդ, իսկ այնուհետև՝ 6-րդ վաշտի հրամանատարի տեղակալը, մասնակցել է Ջաբրայիլի, Աղդամի, Ֆիզուլու և Մարտակերտի շրջաններում տեղակայված թշնամական կրակակետերի վնասազերծման համար մղված մի շարք ռազմագործողությունների ու պաշտպանական մարտերի, վիրավորվել է 1994-ի հունվարի 15-ին` Ֆիզուլու շրջանի Վերին Սեիդահմեդլի գյուղի մերձակայքում մղված պաշտպանական մարտում։ 1995-ի հուլիսի 1-ից մինչև Զինված ուժերի պահեստազոր ուղարկվելը (1 օգոստոսի 2009 թ.) ծառայությունը շարունակել է բանակային «Մարտիկ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես զինվորական լրագրող: Պահեստազորի կապիտան է: ԼՂՀ կառավարության Եղիշեի անվան («Լրագրության բնագավառ», 2004) և Արցախի ժուռնալիստների միության («Զինվորական թեմաներով լավագույն հրապարակումների համար», 2005) ամենամյա մրցանակների դափնեկիր է: Արցախի Հանրապետության Նախագահի 2012 թ. մայիսի 4-ի (ՆՀ-26-Ա) և 2018 թ. փետրվարի 16-ի (ՆՀ-13-Ա) հրամանագրերով պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» («մարտական առաջադրանքների կատարմանը նպաստող հմուտ, համարձակ գործողությունների, զորքերի մարտական պատրաստվածության ապահովման, երկրի սահմանները պաշտպանելիս ցուցաբերած արիության համար») և «Վաչագան Բարեպաշտ» («Արցախյան ազգային-ազատագրական շարժման 30-րդ տարեդարձի կապակցությամբ և Արցախի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար») մեդալներով, ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրով (2008, արդի հայ գրականության զարգացման և տարածման գործում ունեցած վաստակի համար) և Արցախի գրողների միության դիպլոմով (2012, պոեզիայի միջազգային փառատոնին ակտիվորեն մասնակցելու համար) ու պատվոգրով (2012, ստեղծագործական ակտիվության համար): Պարգևատրվել է նաև ԱՀ «Մայրություն» հիմնադրամի «Մայրական երախտագիտություն՝ Արցախի քաջորդիներին» (2008) և ՀՀ պաշտպանության նախարարության «Անբասիր ծառայության համար» առաջին աստիճանի (2006) մեդալներով, ԱՀ Պաշտպանության բանակի հրամանատարության (2001), ԱՀ պաշտպանության նախարարության (2006), ԽՍՀՄ ԶՈՒ Մերձբալթյան զինվորական օկրուգի 78684 զորամասի հրամանատարության (1980), ԱԼԿԵՄ Մարտակերտի շրջկոմի (1981), Ստեփանակերտի պետական մանկավարժական ինստիտուտի (1984) և մի շարք այլ պատվոգրերով ու կրծքանշաններով: Հրատարակել է 17 գիրք (չափածո և արձակ): Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ, վեց թոռ: </poem> </div class> ____________________________________________________________________________________________ {{Սյուն|3}} <poem> '''''ԿԱՐՈՏՆԵՐԻ ՀՈՎԻՏ շարքից '''1973-1982 * 6 [[Լույսը բացվում է...]] * 7 [[Կարոտներիս կանաչ հովտում...]] * 7 [[Ընկերոջ համար]] * 8 [[Իմ երգը (Արիս Արսենի)|Իմ երգը]] * 8 [[Հիշողության մեղեդի]] * 9 [[Խաչունց աղբյուրը]] * 10 [[Նորից այցի կգնամ]] * 10 [[Լեռները խոնարհվել չգիտեն]] * 11 [[Գարուն (Արիս Արսենի)|Գարուն]] * 12 [[Գարնանային բնանկար]] * 12 [[Գարնան հրավեր (Արիս Արսենի)|Գարնան հրավեր]] * 13 [[Այս ճանապարհը]] * 15 [[Ճանապարհները]] * 16 [[Մինա մայրիկը]] * 16 [[Հավատարմություն]] * 17 [[Շիրազական]] * 17 [[Կարոտ (Արիս Արսենի)|Կարոտ]] * 18 [[Աշուն (Արիս Արսենի)|Աշուն]] * 19 [[Ճակատամարտ]] * 21 [[Անձրևը]] * 22 [[Մեկ-երկու տողով]] * 24 [[Բարձունք տանող...|Բարձունք տանող արահետով]] '''''ԵՍ ՉԵՄ ՄՈՌԱՑԵԼ շարքից '''1977-1982 * 26 [[Նախերգ-ընծայական՝ «գալիքից»]] * 27 [[Քաղցր հուշ]] * 28 [[Արի կամա՛ց քայլենք...]] * 28 [[Պատասխան]] * 28 [[Վերհուշ (Արիս Արսենի)|Վերհուշ]] * 29 [[Ասում են, թե աղջիկները...]] * 29 [[Չէ՞ որ ես քեզ...]] * 30 [[Առաջին անգամ...]] * 30 [[Ես գիտեմ...]] * 31 [[Դու եկար...]] * 31 [[Կգնամ...]] * 32 [[Ուշացած... կանչ]] * 33 [[Ես չեմ մոռանա, իսկ դու...]] * 34 [[Նորից կգաս...]] * 34 [[Երբ եկար...]] * 35 [[Տրիոլետներ Վ. Աղասյանին]] * 39 [[Քառատողեր (Արիս Արսենի)|Քառատողեր]] * 41 [[Մեկ-երկու տողով]] * 42 [[Վեներա... սիրո խորհուրդը]] * 46 [[Վերջերգ]] '''''ԵՍ ՈՒ ԴՈՒ շարքից '''1977-1985 * 48 [[Ես ու դու (Պտտվում են...)|Ես ու դու]] * 49 [[Դո՛ւ ես իմ կյանքը...]] * 49 [[Ես քո շրթո՛ւնքն եմ...]] * 50 [[Դու իմ աչքերին...]] * 51 [[Ես լո՜ւռ եմ սիրում...]] * 52 [[Դու ո՞ւր ես...]] * 53 [[Ես լո՜ւռ եմ կարոտում...]] * 54 [[Դու արի՛...]] * 55 [[Ես քեզ չեմ ասել...]] * 56 [[Դու ինձ չթողիր...]] * 56 [[Ես քեզ սպասել եմ...]] * 57 [[Դու գայիր նորից...]] * 57 [[Ես չիմանայի՜...]] * 58 [[Դու խռո՞վ ես ինձանից...]] * 59 [[Ես ա՛յլ կանչով եմ...]] * 59 [[Դու ինձ աչքերիդ...]] * 60 [[Ես քեզ տեսա՛...]] * 60 [[Դու մի պահ դեմքիս...]] * 61 [[Ես ուխտավորի...]] * 62 [[Դու, այնպես լիներ...]] * 62 [[Ես քո անունը...]] * 63 [[Դու հարցնում ես...]] * 63 [[Ես այսօր խոսեմ...]] * 64 [[Դու խոհերիս մեջ...]] * 64 [[Ես ուրիշների...]] * 65 [[Դու Արև՛ եղիր...]] * 65 [[Ես գիտեի՞...]] * 66 [[Դու` սեր իմ մաքուր...]] '''''ՊԱՀԻ ՎԿԱՅՈՒՄՆԵՐ շարքից '''1977-1985 * 68 [[Վկայում-1|Քամին ծառերից...]] * 68 [[Վկայում-2|Բարեկամներ են...]] * 68 [[Վկայում-3|[Պատուհանիս տակ...]] * 69 [[Վկայում-4|Մրսում էին քարերը...]] * 69 [[Վկայում-5|Մենավոր կաղնուն...]] * 69 [[Վկայում-6|Ծառը նիրհում էր...]] * 70 [[Վկայում-7|Անտառը այնքա՜ն...]] * 70 [[Վկայում-8|Անտառն ինձ...]] * 70 [[Վկայում-9|Միշտ, երբ փողոցով...]] * 71 [[Վկայում-10|Ողբերգական դեպք էր այն...]] * 71 [[Վկայում-11|Ես երազներով...]] * 71 [[Վկայում-12|Կապույտ են լինում...]] * 72 [[Վկայում-14|Երբ հայ են ասում...]] * 72 [[Վկայում-15|Քարերին ձյան...]] * 72 [[Վկայում-16|Մեծերի մահով...]] * 73 [[Վկայում-17|Տեսնես մահամերձն...]] * 73 [[Վկայում-18|Ամպը սարին...]] * 73 [[Վկայում-19|Թև է առնում...]] * 74 [[Վկայում-21|Ես միշտ ժպտում եմ... ]] '''''ՃԱՔԱԾ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆ շարքից '''1982-1993 * 76 [[Արցախի հավերժությունը]] * 77 [[Տունը]] * 78 [[Հայ ժողովրդի ճակատագիրը]] * 79 [[Հայոց պատմության դասին]] * 80 [[Նամակներ Իզաբելային]] * 82 [[Տխրություն]] * 82 [[Շիրազականչ]] * 83 [[Աշխարհընդդեմ հառաչանք]] * 83 [[Սիրում եմ ձեզ...]] * 84 [[Մենք]] * 85 [[ժամադրություն]] * 86 [[Լեռները]] * 87 [[Ես կուզեի լինել...]] * 87 [[Պատգամ որդուս]] * 88 [[Տրիոլետներ՝ պարետային ժամի շրջանակներում]] * 88 [[Աշնանային պատկեր]] * 89 [[Տխուր նոր տարի]] * 90 [[Մի կյանքի պատմություն]] * 91 [[Նվագներ արարվող լույսի]] * 92 [[Առաջին սերը]] * 93 [[Ջանգյուլումներ]] * 94 [[Սիրո տողերից]] * 95 [[Պապիս հեքիաթը]] * 96 [[Տատս]] * 97 [[Խոստովանություն]] * 97 [[Հավատ]] * 98 [[1988, փետրվար 27-29]] '''''ԳԱԶԵԼՆԵՐԻ ՊՍԱԿ շարքից '''1981-1994 * 102 [[Գազել մուտքի]] * 103 [[Գազել սիրո]] * 104 [[Գազել պապիս]] * 105 [[Գազել տատիս]] * 106 [[Գազել մայրիկիս]] * 107 [[Գազել բողոքի]] * 107 [[Գազել մտերմական]] * 108 [[Գազել մեղսական]] * 108 [[Գազել որոնման]] * 109 [[Գազել պատրանքի]] * 109 [[Գազել տխրության]] * 110 [[Գազել կարոտի]] * 110 [[Գազել մոռացման]] '''''ԾՈՎԱԾԱՂԿԻ ԱՉՔԵՐ շարքից '''2000-2002 * 112 [[Նախերգ]] * 112 [[Ծաղկանց փունջ ես...]] * 113 [[Ռուզանին]] * 113 [[Թվաբանական սեր]] * 114 [[3 x նույնին]] * 114 [[Թող այսպես լինի...]] * 115 [[Ուրիշի... սեր]] * 115 [[Դու քնե՜լ ես...]] * 116 [[Պատահական հանդիպում]] * 116 [[Ես ի՞նչ անեմ...]] * 116 [[Միայն դո՞ւ տեսար...]] * 117 [[Այրո՛ւմ է կարոտդ...]] * 117 [[Քեզ «քաղե՞լ» են արդեն...]] * 118 [[Կդարձնե՞ս սիրտս գերիդ...]] * 118 [[Անունդ եռք է...]] * 119 [[Բառախաղ-1 (Ակրոստիքոսը...)]] * 119 [[Բառախաղ-2 (Թողնենք...)]] * 119 [[Բառախաղ-3 (Կրծքածալ...)]] * 120 [[Ես այդ գիշեր...]] * 120 [[Անորոշություն (Արիս Արսենի)|Անորոշություն]] * 120 [[Անքնություն (Արիս Արսենի)|Անքնություն]] * 121 [[Հրաժեշտի փոխարեն]] * 121 [[Դու տանը...]] * 122 [[Ընդամենը՝ ցանկություն]] * 122 [[Լո՛ւյսն ուղեկից....]] * 122 [[Սիրո տողերն այս...]] * 123 [[Արի...]] * 124 [[Չգա՛ս... Կգա՞ս...]] '''''ՀԱՅՐԵՆԻ ԿԱՐԳԱՎ շարքից '''2000-2018 126 [[Այնպե՜ս է անուշ գերում...]] 126 [[Անունդ՝ երազ տխուր...]] 127 [[Բարևեց աղջիկն այդ...]] 127 [[Ինձ այնպես լա՜վ ես ժպտում... ]] 127 [[Կարոտ կա աչքերիդ մեջ...]] 128 [[Դո՜ւր եկար կնոջս դու...]] 128 [[Դավեր ես նյութում, թախիծ...]] 128 [[Ոչի՜նչ, որ սիրագարված...]] 129 [[Խայտ՜ում ես նորից...]] 129 [[Կայտառ է, զվարթ է նա...]] 129 [[Մի՛ եղիր ուրագի պես...]] 130 [[Մենության ուշ գիշեր էր...]] 130 [[Մի՛ գոցիր, բա՛ց արա...]] 130 [[Վանդակված–գերված...]] 131 [[Գնացել ու չես գալիս...]] 131 [[Անվե՜րջ եմ քեզ սիրելու...]] 131 [[Ե՛վ վեճի ընկեր եղանք...]] 132 [[Եկել եմ, նստել այստեղ...]] 132 [[Չգիտեմ՝ գնա՞մ, մնա՞մ...]] '''''ՄԱՏՍ ՁԳԱՆԻՆ շարքից '''1995-2001 134 [[Էքսպրոմտ]] 134 [[Ճակատագիր]] 135 [[Քո... շքանշանը]] 136 [[Եղբայրս, արի...]] 137 [[Փոքրիկը]] 137 [[Իսկ առավոտն այս...]] 138 [[Սեյսուլանի ավերակներում]] 139 [[Կարճատև մարտ]] 140 [[Պատգամ հայրական]] 141 [[Զինվորական խճանկար]] 141 [[Այս գիշեր]] 142 [[Դադարի պահին]] 143 [[Լռության րոպե]] (պոեմ) '''''40-ԻՑ ՀԵՏՈ շարքից '''1993-2009 158 [[Վաղվա մասին, և՝ այսօրվա]] 159 [[Խոսենք շշուկով]] 160 [[Ճանապարհին...]] 160 [[ժայռի ճակատին...]] 161 [[Բաժանվում էին...]] 161 [[Գարնան... փոխարեն]] 162 [[Այլակերպություն]] 162 [[Երկրաշարժ]] 163 [[Բայց՝ ոչ ափսոսանք]] 164 [[Անակնկալ հանդիպում]] 165 [[Մաղթանք վերջին զանգի]] 166 [[Երեխաները Սևանում]] 167 [[Հավատո հանգանակ]] 167 [[Հարմար առիթով]] 168 [[Կարոտի լեզվով]] 168 [[Մեր հին, հնամյա...]] '''''ԾԱՂԿԱԾ ՏԽՐՈՒԹՅՈՒՆ շարքից '''1994-2012 170 [[Ես քո որդին եմ նորից լինելու]] 172 [[Հորս հիշատակին]] 172 [[Ո՞ւր ես, հայրի՛կ]] 173 [[Ծննդյան ավետիս]] 174 [[Խաղաղ էր պահը...]] 174 [[Տխուր հանդիպում]] '''''ՉԱՓԱԾՈ ԵՐԳԻԾԱՆՔ շարքից '''1982-2016 ԱՅԼԱՊԱՏՈՒՄ-ՓԱՐՎԱՆԱ (հատվածներ) 176 [[Գուսանները Փարվանա]] 177 [[Գուսանները սիրահարված]] 179 [[Գուսանական]] 180 [[Յոթ գուսանների բալլադը]] 181 [[Անլսելի-անպատմելի]] 182 [[ժպիտդ երգ է անշեջ...]] 182 [[Փրկանք]] 183 [[Ճանապարհս...]] 183 [[Հիմա տաքսի կվարձեմ...]] 184 [[Անշեջ երգի մասին, և՝ կույսին Փարվանա]] ԷՊԻԳՐԱՄՆԵՐ 185 [[PARODIA Հովհ. Թումանյանի «Երկու շիրիմ իրար կից...» քառյակի]] 185 [[Էպիգրամ-ձոն]] 185 [[Լենինի ժպտացող դիմանկարի առաջ]] 186 [[Էպիգրամ-տրիոլետ]] 186 [[Տրիոլետ-անկամ]] 186 [[Մի ծխամոլի]] '''''ՓՈՔՐԻԿՆԵՐԻ ՄՈԼՈՐԱԿՈՒՄ անտիպ գրքից '''1977-2018 «ԻՆՉ ԵՆ ՊԱՏՄՈՒՄ ՓՈՔՐԻԿՆԵՐԸ» շարքից 188 [[Երեխաները Գանձասարում]] 189 [[Սամվելիկի պատմածից]] 189 [[Սուսանիկի պատմածից]] 190 [[Մարիամիկի պատմածից]] 190 [[Անդրանիկի պատմածից]] 191 [[Զորայրի պատմածից]] 192 [[Նորայրի պատմածից]] 193 [[Արևիկի պատմածից]] 193 [[Անուշիկի պատմածից]] «ԻՄ ՊԱՊԸ ԽԱՉՈՒՆՑ ԱՆԴՐԻՆ Է» շարքից 194 [[Իմ պապը]] 195 [[Ակամա պատասխան]] 195 [[Սուսանի «արդարացումը»]] 196 [[Սամվելի հանելուկը]] 197 [[Առաջին ուսուցչուհուս]] 197 [[«Միամիտ» Արևիկը]] 197 [[Դպրոցականը]] 198 [[«Ամաչկոտ» Արարատը]] 198 [[«Անհամբերը»]] 199 [[Հեքիաթ]] 200 [[Ձյուն-ծաղիկ]] 200 [[Հրաժեշտի զանգ]] «ԹՈՌՆԻԿՆԵՐԻՍ ՀԵՏ» շարքից 201 [[Քաղցրիկը]] 202 [[Այսպես խոսեց Քաղցրիկը]] 202 [[Ի՞նչ է գրում Քաղցրիկը]] 203 [[Փոքրիկ Անին]] 203 [[Եղբայրը]] 204 [[Սեգուլիկի պատմածից]] 204 [[Ես սիրում եմ մայրիկիս]] 204 [[Երբ պապիկ ես դառնում...]] '''''ՇԱՐՔԵՐԻՑ ԴՈՒՐՍ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ '''1988, 2015-2018 206 [[Ղարաբա՜ղս...]] 208 [[Պարզապես՝ ցանկություն]] 208 [[Աշնան տերևներ]] 208 [[Սա հուլի՞ս է...]] 209 [[Ինչ-որ մի մոռացված առիթով]] 210 [[Միայն՝ մի բառ]] 211 [[Մաղթանք ծննդյան օրվա]] 211 [[Մենք հանդիպո՞ւմ ենք]] 212 [[Այս տանը]] 212 [[Ապրենք սիրով]] '''''ԳՐՔԻ ՎԵՐՋՈՒՄ 214 [[Հեղինակի մասին]] 217 [[Հեղինակի մտքերից]] 220 [[Այբբենական ցանկ (Ընտրանի)|Այբբենական ցանկ]] (ինչպես գրքում) </poem> </div class> [[Կատեգորիա:Արիս Արսենիի բանաստեղծություններ]] te9z3b02hj24ih84spav4y2m9cdfs5n 104 150326 393927 2026-08-23T12:00:21Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ -տողադարձեր -նոր տողեր 393927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>էջ 9. Եւ տեսանէր սուրբ եւ երջանիկ վարդապետն Մեսրովբ, ոչ ի քուն երազի եւ ոչ յարթնութեան տեսիլ, այլ ի գործարանի սրտին թաթ ձեռին՝ զի գրէր: ԽՈՐ. ԾԳ. Եւ տեսանէ ոչ ի քուն երազ եւ ոչ յարթնուս թեան տեսիլ, այլ ի սրտին գործարանի երեւութացեալ հոգւոյն աչատ թաթ ձեռին աջոյ՝ գրելով... էջ 18. Յորժամ դարձան ի մեծայամ ուղևորութենէն, ոչ գտին զառաքիչսն իւրեանց, զի վախճանեալ էին սուրբքն եւ բարձեալ թագասարութիւնն, քայքայեալ վայելչութիւնն, եւ սպառնալ ուսումնասիրութիւնն, աղաւաղնալ կարգաւորութիւն, կայկայեցաւ տգիտութերութիւն եւ բազմացեալ անկարգութիւն, նսեմացեալ ճշմարտութիւն, եւ զօրացեալ ստութիւն։ ԽՈՐ. ԿԸ (Ողբը) ...զի բարձաւ բազաւոր եւ քահանայ, խորհրդական ու ուտուցող, վրդովեցաւ խաղաղութիւն, արմատացաւ անկարգութիւն, դրդուեցաւ ուղղափառութիւն, կայկայեցաւ տգիտութեամբ չարափառութիւն։ Գրությունը շատ ավելի մեծ նմանություն ունի Հովհաննես կաթողիկոսի, քան Խորենացու հետ: Այս նմանությունը ո՛չ թե այս ու այնտեղ ցրված է այս կամ այն հատվածի մեջ, այլ ամբողջ աշխատության, սկզբից մինչև վերջ: Այսպես՝ Հովհաննես կաթողիկոսը՝ գլուխ ԺԴ, սկսում է. «Յետ այսորիկ ապա վախճանեալ հայրապետն մեծ Ասպուրակէսս» և ճիշտ նույն ձևով մեր անանուն հեղինակն էլ սկսում է «Յետ ամաց հնգից վախճանի հայրապեան մեծ Ասպուրակէս», և ամբողջ գիրքը շարունակվում է մինչև վերջ՝ քայլ առ քայլ, բառ առ բառ հետևելով Հովհաննես կաթողիկոսին: Տարբերությունը, որ կա երկու գրովածքների միջև, այն է, որ տեղ տեղ Անանունը մեծ-մեծ ողբեր, տեսություններ, կրոնական կամ բանաստեղծական մտածություններ է ավելացնում. բայց երբ տեսությունը վերջանում է, ընդհատված նախադասությունը անմիջապես ամենայն կանոնավորությամբ շարունակվում է մինչև մի նոր տեսություն։ Եվ որպեսզի մեր ասածը լոկ չափազանցություն չլինի, բերենք գրքի սկզրից մի կտոր՝ երկուսի համեմատությամբ՝ նույն նմանությունը ավելի պարզ ցույց տալու համար.<noinclude></noinclude> a4rm2miz980z8xisppq2umwhn2w842o 104 150327 393928 2026-08-23T12:06:22Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ -նոր տողեր 393928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>Պատմ. էջ 5—7 Յետ ամաց հնգից վախճանի հայրապետն մեծ Ասպուրակէս. եւ յաջորդէ զաթոռ պատրիարքութեանն սուրբն Սահակ որդի մեձին Ներսկսի, եւ վասն զի ստուգապէս սա գոլով ծնունդ առաքինութեան, յիրաւի ապա զհետ նորա ընթանայր սուրբ եւ արդար վաստակոց հանդէսք. որ յաշխարհի գոլով, եւ իբրև զանապատաւորս ամենայն հեզանաց հանդիսին ընդ կարգս աշխարհիս անցանէր, մշտնջենամռունչ աղօթիւք հանդերձ իւրօքն աշակերտելօք կատարեալ զպաշտօն բարեկարգութեանն, պինդ ունենալով զղեակս եկեղեցւոյ, կարգաւորելով միշտ պայծառապէս, ըստ օրինի զսահմանադրութիւնս ըստ կանոնական հրամանի Հովհ. Գլ. ԺԴ. Յետ այսորիկ ապա վախհանեալ հայրապետն մեծ Ասպուրակէս, որ կալաւ զաթոռ հայրապետությանն զամս հինգ, ի տեղի նորա յաջորդէ արքայ Խոսրով զՍահակ, որդի մեծին Ներսեսի: Եւ վասն զի սա ստուգապէս գոլով ծնունդ առաքինութեան, յիրաւի ապա զհետ սորա ընթանայր սուրբ եւ արդար վաստակոց հանդէսք, որ յաշխարհի գոլով եւ իբրեւ զանապատաւորս ամենայն հեզանաց հանդիսիւ ընդ կարգս աշխարհիս անցանէր մշտնջենամռունչ աղօթիւք հանդերձ իւրովք աշակերտօքն կտրեալ ըզպաշտօն բարեկարգութեանն: Այստեղ առաջինը խոսում է մի երեսից ավելի, բայց երեսը վերջանալով երկու հեղինակները դարձյալ միանում են իրար հետևյալ ձևով. Եւ յայսմ վայրի լինէր հարկ վասն խնդրոյ իրիք գնալ սրբոյն Սահակայ առ Արտաշիր Պարսից արքայ. եւ մեծարի առ ի նմանէն յաւէտ վեհագոյն պատուով. վասն զի յարգոյ եւ պատուական ցուցանէ Աստուած զծառայս իւր առաջի անհաւատից. եւ ապա աչալուրջ երեսօք զբոլորն նորա կատարէր զհայցուածս: Իսկ Արտաշիր որդի Շապհոյ Պարսից արքային կալեալ զԽոսրով արքայ Հայոց, եւ եդեալ յԱնուշն բերդի, եւ փոխանակ նորա թագավորեցուցանէ զՎռամշապուհ եղբայր նորա: Բայց մեծին Սահակայ երթեալ առ Արտաշիր Պարսից արքայ, մեծարի առ ի նմանէ յաւէտ պատուով: Վասն զի արոլ ու պատուական ցուցանէ Աստուած զծառայս իւր առաջի անհաւատից, եւ ապա աչալուրջ երեսօք զբոլոր նորա կատարէ զհայցուածս:<noinclude></noinclude> g1nmlgflfsszxql85of8fvycl8o22cg 104 150328 393929 2026-08-23T12:06:40Z Emptyfear 547 /* Չսրբագրված */ Created blank page 393929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Emptyfear" /></noinclude><noinclude></noinclude> i9biymd21wlftglo0nj4apd1wsyvi5p 393930 393929 2026-08-23T12:09:22Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ 393930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>{| | Խոր. ԿԳ. | Վարք, էջ 31 | Յովհ. էջ 73 |- | Այլ նա ասէ. ինձ քաւ լիցի մատնել զայլոց զիմ մոլորեալ ոչխար, եւ ոչ պատել զբեկեալն կամ զհիւանդացեալն, տալ գահավէժ առնել: Զի թէ էր հաւատացեալ թագաւորի առաջի, փութայի եւ ոչ յապաղէի, յուսալով զկանգնումն գլորելոյն. այլ հեթանոսաց՝ յառաւել կործանումն ոչ առնում յանձն, ըստ այնմ՝ թէ մի մատներ գազանաց զանձն խոստովանող քեզ: Քանզի դրոշմեալ է աւազանան, թէպէտ եւ անառակ է, պոռնիկ է, այլ քրիստոնեայ է, զիջացեալ է մարմնով, այլ ոչ անհաւատ հոգւով. զեղխ է վարուք, այլ ոչ կրապաշտ, տկար է ի կանայս, այլ ոչ ծառայց տարերց: Եւ զիա"րդ լինիցի այդ. փոխանակել զիմ ախտացեալ ոչխար ընդ առողջ գազանին, որոյ առողջութիւնն է մեզ պատուհաս: | Քաւ, ասէ, լիցի ինձ զայլոց զիմն մատնեն(ա)լ մոլորեալ ոչխար. զի թէ անառակ է, սակայն սուրբ մկրտութեամբն դրոշմեալ է, պոռնիկ է, այլ քրիստոնեայ է, զիջացեալ մարմնով' այլ ոչ անհաւատ հոգւով. զեղխ վարուք' այլ ոչ կրապաշտ: Եւ այսպէս զախտացեալ իւր ոչխարն ոչ փոխանակէր ընդ առողջ գազանին: | Քաւ, ասէ, լիցի ինձ զայլոց զիմս մատնեալ մոլորեալ ոչխար. զի թէ անառակ է, սակայն սուրբ մկրտութեամբն դրոշմեալ է, պոռնիկ է, այլ քրիստոնեայ է, զիջացեալ մարմնով, այլ ոչ անհաւատ հոգւով, զեղխ է վարուք' այլ ոչ կրապաշտ: Եւ այսպէս զախտացեալ իւր ոչխարն ոչ փոխանակէր ընդ առողջ գազանին: |}<noinclude></noinclude> ds7kaeyuesi49nj29rd5fnbdnbf1zpq 104 150329 393931 2026-08-23T12:11:18Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ -նոր տողեր 393931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>Սխալ չի լինի ասել, թե այս անանուն պատմությունը ուրիշ բան չէ, եթե ոչ Հովհաննես կաթողիկոսի ԺԴ գլուխը՝ լայնացրած և ընդարձակված: Այսպիսի ակնհայտնի երևույթի առաջ հարց է ծագում, թե ո՞վ է արդյոք փոխառնողը, Հովհաննե՞սը թե Անանունը: Տարօրինակ պիտի լիներ ընդունել, թե վարքի անանուն հեղինակը թողնելով ազգի մեջ շատ ավելի հայտնի և անուն ունեցող հեղինակներին (ինչպես Կորյունը, մանավանդ Խորենացին, որին ճանաչում է), գնա և դիմի այնպիսի մի մատենագրի, որ ընդամենը երկու երեք երես բան է խոսում Սահակի և Մեսրոպի վրա՝ անցողաբար: Բայց ընդհակառակը, զարմանալի բան չի լինի, եթե, ասենք թե, Հովհաննես կաթողիկոսը ձեռքի տակ ունենալով այս աշա խատությունը, համառոտած և նրա վրայից կազմած է իր ԺԴ գլուխը: Այն առարկությունը, որ արինք նախորդ պարագային, կարող է լինել նաև այս պարագայում. թե արդյոք ինչո՞ւ Հովհաննես կաթողիկոսը մոռանալով Խորենացուն, դիմել է այսպիսի մի աղբյու րի: Բայց սրա պատասխանը ա՛յն պիտի լինի, որ գրվածքը լինելով ամփոփ և կանոնավոր մի կենսագրություն Սահակի և Մեսրոպի, մինչդեռ Խորենացին ավելի ընդարձակ և քաղաքական այլևայլ դեպքերով միշտ ընդհատված, բնականաբար առաջինը ավելի հարմար պիտի դատվեր այնպիսի համառոտախոս մի հեղինակի համար, ինչպիսին է Հովհան կաթողիկոսը: Այսպիսով կարող ենք իբրև հաստատ ընդունել, թե հիշյալ ԺԴ գլխում Հովհաննես կաթողիկոսի աղբյուրը Անանունն է, և բոլոր այն նմանությունները, որ Հովհանն ունի Խորենացու հետ այս գլխում, առնված են ո՛չ թե Խորենացուց, այլ անանուն վարքագրից: Ահավասիկ մի փոքրիկ համեմատություն երեքի միջև (տե՛ս էջ 46), Այս տեսությամբ՝ պետք է որ Անանունի վարքը գրված լինի մոտավորապես 850 թվականից ավելի առաջ. այս թվականին է հարմարվում նաև Անանունի բազմակրկնող լեզուն, նման Նարեկաս ցու և ուրիշների գրության, որոնց մեջ տեսնվում է արաբական ոճի ազդեցությունը: Այսպես է դրվատում Անանունը (էջ 24) մեր թարգմանիչներին. «Այսպիսի՞ս թերևս բարբառէին երանելի առաջնորդքն մեր. այսպիսի՞ ձայնս արձակէին վաճառականքն ամենառատ. այսպիսի՞ թելադիր լինէին քարոզքն ճշմարտութեան, մշակքն հոգեւորք, գործօնեայք գեղեցիկը, բեռնաբերքն շահաւէտք, հարսնածուքն երանելիք, փեսաւէրքն փառաւորք, առթօղքն արիական, կու սատածքն պատուականք, ևն ևն, ընդամենը 39 վերադիր». և հետո բազմաթիվ հակադրություններ, փոխաբերություններ և այլն:<noinclude></noinclude> gg587r2n4eshw8v49ujnxuzyt8reun0 104 150330 393932 2026-08-23T13:33:49Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ -նոր տողեր 393932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>'''7. ԹՈՒՂԹՔ ՍԱՀԱԿԱՅ''' Սահակը և Մեսրոպը թղթակցություն են ունեցել հույն Պրոկղ եպիսկոպոսի և Մելիտինեի Ակակ եպիսկոպոսի հետ: Արդ թղթերը թվով հինգն են. 1) Պրոկղ եպիսկոպոսի թուղթք Սահակին ու Մեսրոպին: 2) Սահակի և Մեսրոպի պատասխանը Պրոկղին. 2) Մելիտինեի Ակակ եպիսկոպոսի թուղթը Սահակին. 4) Սահակի պատասխանը Ակակին. 5) Ակակի նամակը «ի Հայս»: Այս թղթերը տպված են նախ Սոփերքի երկրարդ հատորում, և հետո՝ ավելի լավ՝ «Գիրք Թղթոցում» (էջ 1—21 ): Այս թղթերի մասին ընդարձակ խոսում եմ Մեսրոպի կենսագրության մեջ, գլուխ ԺԲ, ուստի այնտեղ եմ հղում ընթերցողին՝ լիակատար տեղեկության համար: '''5. ԵԶՆԻԿ ԵՐԵՑ''' Է դարի փոքր հեղինակներից է. ներկա եղավ Հռիփսիմյանց մասունքների բացման հանդեսին, որի պատմությունը դրեց համառոտ կերպով: Այս աշխատության վերնագիրն է. «Նշանագիր կարգաց բանից Եզնկանն երիցու, որ հրատարակված է Սամուէլ Անեցու պատմության հավելվածում (էջ 266—8, ընդամենը երկու էջ): Այս գրվածքի մեջ Սահակի և Մեսրոպի մասին կա աննշան մի հատված (23 տող).— Ընտրվում է Սահակ կաթողիկոս. «Առ սովաւ եւ դպրութիւնք Հայոց յաջորդեալ և կատակարանք եկեղեցւոյ ի ամանէ յառաջ թարսմանեցան և կարգք արծոյն Գրիգորի նոոգեալ արամբ միով երանելեաւ Տարօնացւոյ, որում անուն Մեսրովպ ճանաչէր: Որ էառ զձեռնադրութիւն երիրութեան ի նմին Սահակայ կաթուղիկոսէ: Սա եգիտ նշանագիր դպրութեան հայերէն լեզուին վարելոյ ալփաբետացն հանգամանս»,— նրանց աշակերտներն են Ղևոնդ, Արձան, Կորիւն, Եզնիկ և այլն: '''9. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ''' (տպ. Երուսաղեմ, 1867) Թեև նշանակված է իբրև Թ դարի հեղինակ, բայց իր մահը տեղի է ունեցած 925 թվականին. իր թողած պատմությունը հասնում է մինչև 923—4 թվականը: Հին ժամանակի դեպքերի վրա խոսում է շատ համառոտ կերպով. ուստի բնական է, որ շատ բան չսպասենք իրանից Մեսրոպի և գրերի գյուտի մասին: Մեսրոպի վրա Հովհան. (գլուխ ԺԶ, էջ 69) այսպես է սկսում. «Բայց յետ<noinclude></noinclude> jq5o6i54yvxppvmcooudfwrupdqcx3r 104 150331 393938 2026-08-23T19:19:57Z Emptyfear 547 /* Սրբագրված */ -նոր տողեր 393938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Emptyfear" /></noinclude>ձեր Արարչին եւ սպանեցէք ձեր անձերը. սա բարի է ձեզ համար ձեր Արարչի մօտ. այն ժամանակ նա կը դառնայ դէպի ձեզ, որովհետեւ նա դարձող ողորմածն է: 52. Եւ երբ դուք ասացիք, «ո՛վ Մովսէս, մենք քեզ բնաւ չենք հաւատայ մինչեւ որ ակնյայտնի չը տեսնենք Աստուծուն», եւ փոթորիկը ձեզ վեր առաւ մինչդեռ դուք նայում էիք. 53. Յետոյ մենք ձեր մեռնելուց յետոյ ձեզ յարութիւն տւեցինք, որպէսզի շնորհակալ լինէք: 54. Եւ ամպը ձեր վրայ չուք շինեցինք, ու ձեր վրայ իջեցրեցինք մանանան եւ լորամարգին, «կերէ՛ք բարիքներից որ ձեզ տւեցինք ի կերակուր եւ մենք անիրաւութ իւն չենք արել, այլ իրանք էին իրանց անիրաւութիւն անում: 55. Եւ երբ ասացինք, «մտէ՛ք այս գիւղը, եւ կերէ՛ք նրանից ուր ուզէք ըստ հաճոյից, եւ մտէ՛ք դռնովը երկրպագելով եւ ասէք «հիթթաթուն» եւ մենք կըներենք ձեր սխալները եւ աւելին կը տանք բարեգործներին: 56. Այն ժամանակ նրանք, որ անիրաւութիւն էին անում, փոխեցին իրանց ասած խօսքը մի ուրիշի, եւ այն անիրաւու իւն անողների վրայ պատուհաս ուղարկեցինք երկնքից նրա համար որ չարագործել էին: 57. Եւ երբ Մովսէս իր ժողովրդի համար ջրի մասին աղօթք արեց, մենք ասացինք, «գաւազանովդ զարկի՛ր քարին. եւ նրանից տասներկու աղբիւրներ վազեցին, այնպէս որ արդէն ամեն մարդ իր խմելիքը գիտէր, «Կերէ՛ք եւ խմեցէ ք Աստուծոյ կերակրիցը եւ չարութիւն անելով մի տարածւիք երկրի երեսին»: 50. Եւ երբ ասացինք, «ո՛վ Մովսէս, մենք միայն մէկ կերակրով բնաւ չենք կարող դիմանալ, ուրեմն Տիրոջը խնդրի՛ր մեզ համար, որ մեզ համար անէ այն բաներիցը որ երկիրը բուսեցնում է, կանաչեղէնիցը<noinclude></noinclude> hpkva74l0kx0uqxukm18lcvuzc9q5gp 104 150332 393939 2026-08-23T19:21:53Z Emptyfear 547 -նոր տողեր 393939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Emptyfear" /></noinclude>ու վարունգիցը եւ ոսպիցը եւ սոխիցը»: Մի՞թէ դուք ստորը նրա հետ կը փոխէք որ աւելի լաւ է: Վար գնացէք Եգիպտոս, ահա ձեզ համար կայ ինչ որ ուզեցիք: Եւ նրանց վրայ ինկաւ տառապանքը եւ թշառութիւնը, եւ նրանք Աստուծոյ պատժին եկան: Սա այն պատճառով էր, որ Աստուծոյ նշաններին չէին հաւատում եւ սպանում էին մարգարէներին առանց իրաւունքի: Սա նրա համար էր, որ ապստամբութիւն արեցին եւ թշնամութիւն էին անում: 59. Իրաւ նրանք որ հաւատում են, ու Հրէայն եւ Նազովրեցիք եւ Սարէացիք, ստացել են Աստուծուն եւ վերջի օրւան եւ գործում նրանց վարձքը իրանց Տիրոջ մօտ րանց վրայ վախ չըկայ եւ նրանք չեն տրտմի: է եւ նը60. Եւ երբ ձեր ուխտն ընդունեցինք և եւ սարը ձեր վրայ բարձրացրեցինք, «ընդունեցէ՛ք ինչ որ ձեզ տւել ենք ուժով. եւ յիչեցէ՛ ք ինչ որ նրանում կայ, որպէս զի երկիւղած լինէք»: 61 Յետոյ նրանից ետքը դուք ետ դարձաք: Բայց եթէ Աստ ւծոյ չնորհքը եւ նրտ ողորմութիւնը չը լինէր. դուք անպատճառ վասւողներիցը կը լինէիք • սակայն դուք արդէն ճանաչում էք ձեզնից այն մարդկանց, որ չաբաթը պղծեցին, եւ մենք նրանց ասացինք «կաս պիկներ դառէ ք, կորէ՛ ք»: 62. Եւ մենք այս արեցինք. որ նըս առաջին եւ նրա ետին լինողներին համար խրատ եւ երկիւղածներին համար քարող լինի: թէ «Աստուած նրանք էլ աս ասաց. 63. Եւ. երբ Մովսէս ասաց իր ազդին, ձեզ հրամայում է, որ մի կով ղոհէ ք». սացին «արդեօք դու մեզ ծաղրում «Աստու ած մի արասցէ, որ ես տգէտներիցը սցին «մեզ համար աղօ թ ք արա քո Տիրոջը որ մեզ բացատրէ թէ նա ինչ է». ասաց, «ասում է, որ լինեմ»<noinclude></noinclude> b7yt41m4venux2kxvqpietg1kfyd6y1 0 150333 393946 2026-08-24T09:57:38Z Անունով խմբագիր 4841 Նոր էջ «'''[[Արիս Արսենի]], ՕՐ ՕՐԻ, ԺԱՄ ԱՌ ԺԱՄ (Արցախյան իրադարձությունների ժամանակագրություն, 1988-2022): Երևան, «Էդիթ-պրինտ» հրատ., 2022, 228 էջ, տպ. 100 օր.։ :Գրքում ներկայացված է նախորդ դարի 80-ականների վերջին տարիներին բռնկված և ավելի քան 30 տարի շարունակ իր լուծումը չստացած Արցախյ...»: 393946 wikitext text/x-wiki '''[[Արիս Արսենի]], ՕՐ ՕՐԻ, ԺԱՄ ԱՌ ԺԱՄ (Արցախյան իրադարձությունների ժամանակագրություն, 1988-2022): Երևան, «Էդիթ-պրինտ» հրատ., 2022, 228 էջ, տպ. 100 օր.։ :Գրքում ներկայացված է նախորդ դարի 80-ականների վերջին տարիներին բռնկված և ավելի քան 30 տարի շարունակ իր լուծումը չստացած Արցախյան հարցի նորօրյա փուլի` համաժողովրդական շարժման ընթացքում ծավալված ընդհատակյա պայքարի ու զինված հակամարտության 1988-2022 թթ. ողջ ժամանակագրությունը: Այն իրականացվել է ամենօրյա գրառումների արդյունքում և նպատակ ունի սկզբնաղբուրի դեր կատարել տվյալ ժամանակաշրջանի իրադարձություններով հետաքրքրվողների համար: :Նախատեսված է ինչպես մասնագետների և ու-սանողների, այնպես էլ՝ ընթերցողական լայն շրջանակի համար: {{Սյուն|1}} <poem> * [[ԿԻՄ ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ, Դժվար և պատասխանատու առաքելություն]] * [[Արցախյան շարժումը և 1991 - 94 թթ. արցախահայության համաժողովրդական պատերազմը (1988-1994)]] ::::[[Մուտք1|Մուտք]] ::::[[1988. «Մի-ա-ցում»]] ::::[[1989. «Արդար պահանջ, ոչ մի նահանջ»]] ::::[[1990. «Պայքար, պայքար՝ մինչև վերջ»]] ::::[[1991. Այստեղ 1915 թվականն է...]] ::::[[1992. Մենք ենք, մեր սարերը»]] ::::[[1993. «Հայե՛ր, միացե՛ք...»]] ::::[[1994. «Սա մե՛ր պատերազմն է...»]] * [[Զինված միջադեպեր և ռազմական բախումներ (2008-2014)]] ::::[[2008. Մարտակերտում` Լևոնարխի ուղղությամբ]] ::::[[2010. Արցախի սահմանի վրա կրկին խախտվել է անդորրը]] ::::[[2012 Հունիսյան ռազմական նոր բախում]] ::::[[2014. Զինված միջադեպերով հուլիս, ռազմական բախումով օգոստոս]] * [[Արցախյան 2-րդ (քառօրյա) պատերազմը (02-10.04.2016 р.)]] ::::[[2016. Չհաջողված «բլից-կրիգ»]] * [[Զինված միջադեպեր և ռազմական բախումներ (2016-2020)]] ::::[[2016. Զինված միջադեպ՝ քառօրյայից հետո]] ::::[[2017. Ե՛վ Հայաստանի սահմանի վրա, և՛ Արցախում՝ շփման գծի ողջ երկայնքով]] ::::[[2018 Զինված միջադեպ՝ Գյուննութում]] ::::[[2020. Ռազմական բախում՝ Հայաստանի պետական սահմանի վրա]] * [[Արցախյան 3-րդ (2020 թ. աշնանային) պատերազմը (27.09 - 09.11.2020 թ.)]] ::::[[2020. Պատերազմ` «առանց կանոնների»]] * [[Զինված միջադեպեր և ռազմական բախումներ (12.05 - 16.11.2021 р.)]] ::::[[2021. Ադրբեջանցիները խորանում են Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում]] ::::[[2022. Արցախահայության փետրվար-մարտյան ահաբեկման ադրբեջանական նոր մարտավարությունը]] </poem> </div class> [[Կատեգորիա:Արիս Արսենիի արձակ գործեր]] n0tv5ix2qrw4m4nixj2nolttawd7y7o