Հեղինակ:Միսաք Մեծարենց

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hy">
  <siteinfo>
    <sitename>Վիքիդարան</sitename>
    <dbname>hywikisource</dbname>
    <base>https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80_%D5%A7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Վիքիդարան</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Վիքիդարանի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Կատեգորիա</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Հեղինակ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Հեղինակի քննարկում</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Պորտալ</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Պորտալի քննարկում</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Էջ</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Էջի քննարկում</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Ինդեքս</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Ինդեքսի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Հեղինակ:Միսաք Մեծարենց</title>
    <ns>100</ns>
    <id>42</id>
    <revision>
      <id>395126</id>
      <parentid>393638</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ժողովածուներ */</comment>
      <origin>395126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2837" sha1="a3uj8avcyr7mi00og6kfgqp7zu9fdii" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Միսաք Մեծարենց
|դասակարգում = Մեծարենց, Միսաք
|սկզբնատառ = Մ
|պատկեր = Մեծարենց.jpg
|ծնվել է = 1886
|մահացել է = 1908
}}
{{ՀԻ|Տարի=1908}}
==Բանաստեղծություններ==
{{Սյուն|3}}
* [[Այգերգ]]
* [[Աշնանային հեծություններ]]
* [[Անանուն]]
* [[Անձրև]]
* [[Առտվան արևի մեջ]]
* [[Արևին]]
* [[Աքասիաներու շուքին տակ]]
* [[Բյուրեղի դյութանք]]
* [[Գարունը կ’ապրեցնե]]
* [[Գետափի երազանք]]
* [[Գիշերին երազանքը]]
* [[Երազի պահեր]]
* [[Երազի օրեր]]
* [[Թրթռումներ]]
* [[Իրիկվան ձայներ]]
* [[Իրիկունը (Միսաք Մեծարենց)|Իրիկունը]]
* [[Խոնջ իրիկունն արագորեն]]
* [[Կայծեր (Մեծարենց)|Կայծեր]]
* [[Կիրակմուտք]]
* [[Կյանքի երգը]]
* [[Հիշատակը]]
* [[Հիվանդի հևքեր]]
* [[Հիւղը]]
* [[Հովին անցքը]]
* [[Ձմրան պարզ գիշեր]]
* [[Ճերմակ վարդեր]]
* [[Մանիշակ ու մամուռ]]
* [[Մարմնի վերք, սրտի վերք]]
* [[Մեղուները]]
* [[Մեռելոց (Մեծարենց)|Մեռելոց]]
* [[Մերժում]]
* [[Մթնշաղներ]]
* [[Նոպաները]]
* [[Նոր տարին]]
* [[Շերամին նինջը]]
* [[Ջուրէն դարձին]]
* [[Սիրերգ]]
* [[Սոնադին]]
* [[Վայրկեան]]
* [[Վայրկյաններ]]
* [[Վերադարձի երգ]]
* [[Տապի նոպաներ]]
* [[Նավակները]]
* [[Ուռիներու շուքին տակ]]
* [[Ցայգային (Մեծարենց)|Ցայգային]]
* [[Ցայգանկար]]
* [[Ցայգանվագ]]
* [[Ցայգն է պայծառ...]]
* [[Ցնորոտ անդորրություններ]]
* [[Փունջերը]]
* [[Քոյր, մօտեցիր կըրակին]]
{{Սյուն ավարտ}}

== Ժողովածուներ ==
* {{Գիրք}} [[Բաբախումներ (ժողովածու)]] (1901–1903)
* {{Գիրք}} [[Նոր տաղեր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Նոր տաղեր]] (1903–1906)
* {{Գիրք}} [[Ծիածան (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Ծիածան]] (1906–1907)
* {{Գիրք}} [[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Աստուածամա՜ր]]

==Ստեղծագործությունները այլ կայքերում==
*[http://hayeren.hayastan.com/poet.php?poets=1misaq Կենսագրությունը և ստեղծագործությունները hayeren.hayastan.com-ում]
*[http://armenianpoetry.com/arm/Misaq_Metzarents/ Ստեղծագործությունները armenianpoetry.com-ում]</text>
      <sha1>a3uj8avcyr7mi00og6kfgqp7zu9fdii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395167</id>
      <parentid>395126</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>/* Բանաստեղծություններ */</comment>
      <origin>395167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5737" sha1="975lu85wxp7rqjl6kfhhydpquh0yabg" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Միսաք Մեծարենց
|դասակարգում = Մեծարենց, Միսաք
|սկզբնատառ = Մ
|պատկեր = Մեծարենց.jpg
|ծնվել է = 1886
|մահացել է = 1908
}}
{{ՀԻ|Տարի=1908}}
==Բանաստեղծություններ==
{{Սյուն|3}}
* [[Ա՛ն իմ սի՜րտս է…]]
* [[Աղերսանք (Միսաք Մեծարենց)|Աղերսանք]]
* [[Այգային]]
* [[Այգերգ]]
* [[Այս իրիկուն]]
* [[Անանուն]]
* [[Անդարձ]]
* [[Անթվակիր տաղեր տվայտանք]]
* [[Անձրեւ]]
* [[Աշնան ծաղիկներ]]
* [[Աշնան ծով]]
* [[Աշնանային հեծություններ]]
* [[Աշներգ]]
* [[Աչքերդ (Միսաք Մեծարենց)|Աչքերդ]]
* [[Առնչութիւն]]
* [[Առնչություն]]
* [[Առտվան արևի մեջ]]
* [[Աստղերը]]
* [[Աստուածամա՜ր]]
* [[Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…]]
* [[Արեւագալը]]
* [[Արևին]]
* [[Արհամարհանք (Միսաք Մեծարենց)|Արհամարհանք]]
* [[Աքասիաներու շուքին տակ]]
* [[Բաժնված սիրտեր]]
* [[Բախումներ]]
* [[Բաղձանք (Միսաք Մեծարենց)|Բաղձանք]]
* [[Բյուրեղի դյութանք]]
* [[Գարունը կ’ապրեցնե]]
* [[Գետափի երազանք]]
* [[Գիշերին երազանքը]]
* [[Դեղին վարդեր]]
* [[Եկուր (Միսաք Մեծարենց)|Եկուր]]
* [[Երազ օրեր]]
* [[Երազի պահեր]]
* [[Երգ (Միսաք Մեծարենց)|Երգ]]
* [[Երգը (Միսաք Մեծարենց)|Երգը]]
* [[Երկու սրինգ]]
* [[Ըլլայի՜, ըլլայի՜ առտուն]]
* [[Թղթիկը]]
* [[Թրթռումներ]]
* [[Ի՜նչ արբեցությամբ…]]
* [[Ինքնադատության փորձ մը]]
* [[Իրիկնային]]
* [[Իրիկնավերջ]]
* [[Իրիկունը (Միսաք Մեծարենց)|Իրիկունը]]
* [[Իրիկունս]]
* [[Իրիկվան դեմ]]
* [[Իրիկվան իղձ]]
* [[Իրիկվան ձայներ]]
* [[Իրիկվան մեջ խորին...]]
* [[Լուսնակ քուրիկիս]]
* [[Խենթե՜ր]]
* [[Խոնջ իրիկունն արագորեն]]
* [[Խուլը]]
* [[Խունկ ու արցունք]]
* [[Կ’երթա արեվն իր զատկին…]]
* [[Կաղը]]
* [[Կայծեր (Միսաք Մեծարենց)|Կայծեր]]
* [[Կապույտ հածումներ]]
* [[Կեանքի երգը]]
* [[Կիրակմուտք]]
* [[Համրը]]
* [[Հայի աչքեր]]
* [[Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին]]
* [[Հիշատակդ]]
* [[Հիշատակը]]
* [[Հիւանդի հեւքեր]]
* [[Հիւղը]]
* [[Հոգեհանգիստ (Միսաք Մեծարենց)|Հոգեհանգիստ]]
* [[Հովը]]
* [[Հովին անցքը]]
* [[Հովվերգություն մը]]
* [[Հուշապսակ]]
* [[Ձեռքերը]]
* [[Ձմռան ցուրտ գիշեր]]
* [[Ձմրան պարզ գիշեր]]
* [[Ձյունի ցնծություն]]
* [[Ճերմակ վարդեր]]
* [[Մահը (Միսաք Մեծարենց)|Մահը]]
* [[Մանիշակ ու մամուռ]]
* [[Մառախուղ]]
* [[Մարմնի վերք, սրտի վերք]]
* [[Մեծմայրիկը]]
* [[Մեղուները]]
* [[Մեռելոց (Մեծարենց)|Մեռելոց]]
* [[Մերժում]]
* [[Մթնշաղներ]]
* [[Մշուշին մեջեն]]
* [[Մութին տակ]]
* [[Մտերմիկ տեսիլներ]]
* [[Յայգերգ]]
* [[Յիշատակ]]
* [[Յիշատակը]]
* [[Նավակները]]
* [[Նարեկացի]]
* [[Նոպաները]]
* [[Նոր տարին]]
* [[Նոր Տարին]]
* [[Շերամին նինջը]]
* [[Որթին տերեվը]]
* [[Ուռիներու շուքին տակ]]
* [[Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)|Պետրոս Դուրյան]]
* [[Պզտիկ երգեր առտուն]]
* [[Ջուրէն դարձին]]
* [[Ջրտուք]]
* [[Ռեյմոն Պուեեռ]]
* [[Սիրաձայն հծծյուններ]]
* [[Սիրերգ (Մեծարենց)|Սիրերգ]]
* [[Սիրո ուղին]]
* [[Սոնադին]]
* [[Սպասում (Միսաք Մեծարենց)|Սպասում]]
* [[Վայրկեան]]
* [[Վայրկյաններ]]
* [[Վերադարձի երգ]]
* [[Տապի նոպաներ]]
* [[Տեղատարափ]]
* [[Տեսիլ (Միսաք Մեծարենց)|Տեսիլ]]
* [[Տերեվները կ’ըսեին…]]
* [[Տկճորին երգը]]
* [[Տղու մը մահը]]
* [[Տուր ինծի Տէր]]
* [[Ցայգային (Մեծարենց)|Ցայգային]]
* [[Ցայգանկար]]
* [[Ցայգանվագ]]
* [[Ցայգն է պայծառ...]]
* [[Ցնորոտ անդորրություններ]]
* [[Փունջերը]]
* [[Քոյր, մօտեցիր կըրակին]]
* [[Քուն]]
{{Սյուն ավարտ}}

== Ժողովածուներ ==
* {{Գիրք}} [[Բաբախումներ (ժողովածու)]] (1901–1903)
* {{Գիրք}} [[Նոր տաղեր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Նոր տաղեր]] (1903–1906)
* {{Գիրք}} [[Ծիածան (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Ծիածան]] (1906–1907)
* {{Գիրք}} [[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Աստուածամա՜ր]]

==Ստեղծագործությունները այլ կայքերում==
*[http://hayeren.hayastan.com/poet.php?poets=1misaq Կենսագրությունը և ստեղծագործությունները hayeren.hayastan.com-ում]
*[http://armenianpoetry.com/arm/Misaq_Metzarents/ Ստեղծագործությունները armenianpoetry.com-ում]</text>
      <sha1>975lu85wxp7rqjl6kfhhydpquh0yabg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395168</id>
      <parentid>395167</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ժողովածուներ */</comment>
      <origin>395168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6115" sha1="4bx6f8jn3uf9gk79ni0c5i7xqcuvysl" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Միսաք Մեծարենց
|դասակարգում = Մեծարենց, Միսաք
|սկզբնատառ = Մ
|պատկեր = Մեծարենց.jpg
|ծնվել է = 1886
|մահացել է = 1908
}}
{{ՀԻ|Տարի=1908}}
==Բանաստեղծություններ==
{{Սյուն|3}}
* [[Ա՛ն իմ սի՜րտս է…]]
* [[Աղերսանք (Միսաք Մեծարենց)|Աղերսանք]]
* [[Այգային]]
* [[Այգերգ]]
* [[Այս իրիկուն]]
* [[Անանուն]]
* [[Անդարձ]]
* [[Անթվակիր տաղեր տվայտանք]]
* [[Անձրեւ]]
* [[Աշնան ծաղիկներ]]
* [[Աշնան ծով]]
* [[Աշնանային հեծություններ]]
* [[Աշներգ]]
* [[Աչքերդ (Միսաք Մեծարենց)|Աչքերդ]]
* [[Առնչութիւն]]
* [[Առնչություն]]
* [[Առտվան արևի մեջ]]
* [[Աստղերը]]
* [[Աստուածամա՜ր]]
* [[Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…]]
* [[Արեւագալը]]
* [[Արևին]]
* [[Արհամարհանք (Միսաք Մեծարենց)|Արհամարհանք]]
* [[Աքասիաներու շուքին տակ]]
* [[Բաժնված սիրտեր]]
* [[Բախումներ]]
* [[Բաղձանք (Միսաք Մեծարենց)|Բաղձանք]]
* [[Բյուրեղի դյութանք]]
* [[Գարունը կ’ապրեցնե]]
* [[Գետափի երազանք]]
* [[Գիշերին երազանքը]]
* [[Դեղին վարդեր]]
* [[Եկուր (Միսաք Մեծարենց)|Եկուր]]
* [[Երազ օրեր]]
* [[Երազի պահեր]]
* [[Երգ (Միսաք Մեծարենց)|Երգ]]
* [[Երգը (Միսաք Մեծարենց)|Երգը]]
* [[Երկու սրինգ]]
* [[Ըլլայի՜, ըլլայի՜ առտուն]]
* [[Թղթիկը]]
* [[Թրթռումներ]]
* [[Ի՜նչ արբեցությամբ…]]
* [[Ինքնադատության փորձ մը]]
* [[Իրիկնային]]
* [[Իրիկնավերջ]]
* [[Իրիկունը (Միսաք Մեծարենց)|Իրիկունը]]
* [[Իրիկունս]]
* [[Իրիկվան դեմ]]
* [[Իրիկվան իղձ]]
* [[Իրիկվան ձայներ]]
* [[Իրիկվան մեջ խորին...]]
* [[Լուսնակ քուրիկիս]]
* [[Խենթե՜ր]]
* [[Խոնջ իրիկունն արագորեն]]
* [[Խուլը]]
* [[Խունկ ու արցունք]]
* [[Կ’երթա արեվն իր զատկին…]]
* [[Կաղը]]
* [[Կայծեր (Միսաք Մեծարենց)|Կայծեր]]
* [[Կապույտ հածումներ]]
* [[Կեանքի երգը]]
* [[Կիրակմուտք]]
* [[Համրը]]
* [[Հայի աչքեր]]
* [[Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին]]
* [[Հիշատակդ]]
* [[Հիշատակը]]
* [[Հիւանդի հեւքեր]]
* [[Հիւղը]]
* [[Հոգեհանգիստ (Միսաք Մեծարենց)|Հոգեհանգիստ]]
* [[Հովը]]
* [[Հովին անցքը]]
* [[Հովվերգություն մը]]
* [[Հուշապսակ]]
* [[Ձեռքերը]]
* [[Ձմռան ցուրտ գիշեր]]
* [[Ձմրան պարզ գիշեր]]
* [[Ձյունի ցնծություն]]
* [[Ճերմակ վարդեր]]
* [[Մահը (Միսաք Մեծարենց)|Մահը]]
* [[Մանիշակ ու մամուռ]]
* [[Մառախուղ]]
* [[Մարմնի վերք, սրտի վերք]]
* [[Մեծմայրիկը]]
* [[Մեղուները]]
* [[Մեռելոց (Մեծարենց)|Մեռելոց]]
* [[Մերժում]]
* [[Մթնշաղներ]]
* [[Մշուշին մեջեն]]
* [[Մութին տակ]]
* [[Մտերմիկ տեսիլներ]]
* [[Յայգերգ]]
* [[Յիշատակ]]
* [[Յիշատակը]]
* [[Նավակները]]
* [[Նարեկացի]]
* [[Նոպաները]]
* [[Նոր տարին]]
* [[Նոր Տարին]]
* [[Շերամին նինջը]]
* [[Որթին տերեվը]]
* [[Ուռիներու շուքին տակ]]
* [[Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)|Պետրոս Դուրյան]]
* [[Պզտիկ երգեր առտուն]]
* [[Ջուրէն դարձին]]
* [[Ջրտուք]]
* [[Ռեյմոն Պուեեռ]]
* [[Սիրաձայն հծծյուններ]]
* [[Սիրերգ (Մեծարենց)|Սիրերգ]]
* [[Սիրո ուղին]]
* [[Սոնադին]]
* [[Սպասում (Միսաք Մեծարենց)|Սպասում]]
* [[Վայրկեան]]
* [[Վայրկյաններ]]
* [[Վերադարձի երգ]]
* [[Տապի նոպաներ]]
* [[Տեղատարափ]]
* [[Տեսիլ (Միսաք Մեծարենց)|Տեսիլ]]
* [[Տերեվները կ’ըսեին…]]
* [[Տկճորին երգը]]
* [[Տղու մը մահը]]
* [[Տուր ինծի Տէր]]
* [[Ցայգային (Մեծարենց)|Ցայգային]]
* [[Ցայգանկար]]
* [[Ցայգանվագ]]
* [[Ցայգն է պայծառ...]]
* [[Ցնորոտ անդորրություններ]]
* [[Փունջերը]]
* [[Քոյր, մօտեցիր կըրակին]]
* [[Քուն]]
{{Սյուն ավարտ}}

== Ժողովածուներ ==
* {{Գիրք}} [[Բաբախումներ (ժողովածու)]] (1901–1903)
* {{Գիրք}} [[Նոր տաղեր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Նոր տաղեր]] (1903–1906)
* {{Գիրք}} [[Ծիածան (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Ծիածան]] (1906–1907)
* {{Գիրք}} [[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)|Աստուածամա՜ր]]

== Նամակներ ==
* [[Միսաք Մեծարենցի նամակներ]]
* [[Միսաք Մեծարենցի նամակներ/Տէր Վարդան Քհն. Արսլանեանին]]
* [[Միսաք Մեծարենցի նամակներ/Տիգրան Գասապեանին]]
* [[Միսաք Մեծարենցի նամակներ/Օֆէլիա Ներկարարեան-Գասապեանին]]

==Ստեղծագործությունները այլ կայքերում==
*[http://hayeren.hayastan.com/poet.php?poets=1misaq Կենսագրությունը և ստեղծագործությունները hayeren.hayastan.com-ում]
*[http://armenianpoetry.com/arm/Misaq_Metzarents/ Ստեղծագործությունները armenianpoetry.com-ում]</text>
      <sha1>4bx6f8jn3uf9gk79ni0c5i7xqcuvysl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կաղապար:Վերնագիր</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47</id>
    <revision>
      <id>395166</id>
      <parentid>367619</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:32:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1883" sha1="lstu37j8c879sk40g2tdo9bs5tl6b8l" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;noprint&quot; style=&quot;padding: 15px 20px; border: #c8ccd1 solid 1px; border-radius:0.2em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 1.2em&quot;&gt;'''{{{title|{{{վերնագիր|{{PAGENAME}}}}}}}}'''&lt;/div&gt;
{{#if:{{{section|{{{բաժին|}}}}}}|&lt;div&gt;''{{{section|{{{բաժին}}}}}}''&lt;/div&gt;}}
&lt;div&gt;{{#if:{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}|{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}|[[Հեղինակ:{{{author|{{{հեղինակ|}}}}}}|{{{author|{{{հեղինակ|անհայտ}}}}}}]]}}
{{#if:{{{year|{{{տարեթիվ|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{year|{{{տարեթիվ}}}}}}&lt;/div&gt;[[Կատեգորիա:{{{year|{{{տարեթիվ}}}}}} ստեղծագործություններ]]|}}{{#if:{{{year_book|{{{տարեթիվ_գիրք|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{year_book|{{{տարեթիվ_գիրք|}}}}}}&lt;/div&gt;|}}{{#if:{{{lang|{{{լեզու|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{lang|{{{լեզու}}}}}}&lt;/div&gt;|}}&lt;/div&gt;{{#if:{{{notes|}}}|&lt;div&gt;&lt;small&gt;{{{notes|}}}&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; justify-content: space-between; align-items: flex-start; gap:15px&quot;&gt;
&lt;div&gt;{{#ifeq:{{{index URL|}}}|||&lt;span style=&quot;float:left; max-width:250px&quot; class=&quot;noprint&quot;&gt;[[File:Crystal Clear app kdict.png|23px|link={{{index URL}}}]] &lt;/span&gt;}}{{#if:{{{previous|{{{նախորդ|}}}}}}|&lt;span class=&quot;searchaux&quot; id=&quot;headerprevious&quot;&gt; [[File:OOjs UI icon arrowPrevious-ltr.svg|15px|link=]]&amp;nbsp;{{{previous|{{{նախորդ}}}}}}&lt;/span&gt;|}}&lt;/div&gt;&lt;div&gt;{{#if:{{{next|{{{հաջորդ|}}}}}}|&lt;span class=&quot;noprint&quot; style=&quot;float:right; max-width:250px&quot; id=&quot;headernext&quot;&gt;{{{next|{{{հաջորդ}}}}}}&amp;nbsp;[[File:OOjs UI icon arrowNext-ltr.svg|15px|link=]]&lt;/span&gt;|}}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{#if:{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}||[[Կատեգորիա:{{{author|{{{հեղինակ|անհայտ}}}}}}]]}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Կատեգորիա:Հոդվածների կաղապարներ|{{PAGENAME}}]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lstu37j8c879sk40g2tdo9bs5tl6b8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395177</id>
      <parentid>395166</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="rdx3zyba822yciixhoqig54utrsq53h" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;noprint&quot; style=&quot;padding: 15px 20px; border: #c8ccd1 solid 1px; border-radius:0.2em; margin-bottom:15px&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 1.2em&quot;&gt;'''{{{title|{{{վերնագիր|{{PAGENAME}}}}}}}}'''&lt;/div&gt;
{{#if:{{{section|{{{բաժին|}}}}}}|&lt;div&gt;''{{{section|{{{բաժին}}}}}}''&lt;/div&gt;}}
&lt;div&gt;{{#if:{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}|{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}|[[Հեղինակ:{{{author|{{{հեղինակ|}}}}}}|{{{author|{{{հեղինակ|անհայտ}}}}}}]]}}
{{#if:{{{year|{{{տարեթիվ|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{year|{{{տարեթիվ}}}}}}&lt;/div&gt;[[Կատեգորիա:{{{year|{{{տարեթիվ}}}}}} ստեղծագործություններ]]|}}{{#if:{{{year_book|{{{տարեթիվ_գիրք|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{year_book|{{{տարեթիվ_գիրք|}}}}}}&lt;/div&gt;|}}{{#if:{{{lang|{{{լեզու|}}}}}}|&lt;div&gt;{{{lang|{{{լեզու}}}}}}&lt;/div&gt;|}}&lt;/div&gt;{{#if:{{{notes|}}}|&lt;div&gt;&lt;small&gt;{{{notes|}}}&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;}}&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; justify-content: space-between; align-items: flex-start; gap:15px&quot;&gt;
&lt;div&gt;{{#ifeq:{{{index URL|}}}|||&lt;span style=&quot;float:left; max-width:250px&quot; class=&quot;noprint&quot;&gt;[[File:Crystal Clear app kdict.png|23px|link={{{index URL}}}]] &lt;/span&gt;}}{{#if:{{{previous|{{{նախորդ|}}}}}}|&lt;span class=&quot;searchaux&quot; id=&quot;headerprevious&quot;&gt; [[File:OOjs UI icon arrowPrevious-ltr.svg|15px|link=]]&amp;nbsp;{{{previous|{{{նախորդ}}}}}}&lt;/span&gt;|}}&lt;/div&gt;&lt;div&gt;{{#if:{{{next|{{{հաջորդ|}}}}}}|&lt;span class=&quot;noprint&quot; style=&quot;float:right; max-width:250px&quot; id=&quot;headernext&quot;&gt;{{{next|{{{հաջորդ}}}}}}&amp;nbsp;[[File:OOjs UI icon arrowNext-ltr.svg|15px|link=]]&lt;/span&gt;|}}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;{{#if:{{{noauthor|{{{override_author|}}}}}}||[[Կատեգորիա:{{{author|{{{հեղինակ|անհայտ}}}}}}]]}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Կատեգորիա:Հոդվածների կաղապարներ|{{PAGENAME}}]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdx3zyba822yciixhoqig54utrsq53h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Աղավնիներ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2247</id>
    <revision>
      <id>395125</id>
      <parentid>291996</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T16:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="o2s3fs04l1scsiwdhkm0hsrtip4e35m" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=Աղավնիներ
|section = 
|previous =
|next = 
|notes =
|year = 1930 
|author =Վահան Թոթովենց}}

{{Էջ|Աղավնիներ 01.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 02.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 03.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 04.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 05.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 06.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 07.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 08.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 09.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 10.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 11.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 12.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 13.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 14.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 15.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 16.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 17.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 18.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 19.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 20.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 21.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 22.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 23.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 24.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 25.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 26.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 27.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 28.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 29.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 30.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 31.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 32.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 33.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 34.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 35.jpg}}
{{Էջ|Աղավնիներ 36.jpg}}

==Տողատակեր==
{{references}}

''1930''

[[Կատեգորիա:Վահան Թոթովենց]]</text>
      <sha1>o2s3fs04l1scsiwdhkm0hsrtip4e35m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կեանքի երգը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31403</id>
    <revision>
      <id>395163</id>
      <parentid>66486</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Կյանքի երգը]]»-ից «[[Կեանքի երգը]]»</comment>
      <origin>66486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="k05jovk14hkutijji8w4oyzmz7xiqb4" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=Այգերգ
|section = 
|previous =
|next =  
|notes = 
|author =Միսաք Մեծարենց}}

&lt;div style=&quot;padding-left:2em&quot;&gt;
&lt;poem&gt;&lt;center&gt;
Ահաբեկիչ կնճիռներուն մեջ կյանքին
Լալահառաչ, սուր հծծյուններ ինձ ըսին.
«Ամեն հույսեր մեծ պարապին կը հանգին,
Ունայնություն մը կը պրկե կյանքը սին:

Ամեն ծաղիկ խամրում մ’ունի իրեն մոտ,
Ու ամեն կյանք՝ մութ ստվեր մը իր ետին.
Ծաղիկներու բուրումին պես խնկահոտ
Ամեն հույսեր դեռ չըծլած կ’անհետին»:

Բայց մխացող խոհերուս մեջ ծիրանի
Լույս մը հանկարծ սըպրդեցավ շողալով,
Կյանքի փարփառ երգն ոսկեսար, գեղանի,
Որուն ցվերջ ունկնդրեցի դողալով:

«Տխուր ողբեր թող չքանդեն քեզ,- ըսավ,-
Թող չցնդին ոսկի հույսերդ ցիրուցան.
Իր վերջն ունի ամեն կնճիռ, ամեն ցավ՝
Զինք մոռցնող ժպիտները լուսացան:

Ահա ի՛նչպես, տես, կապույտն ալ կամարին
Մերթ ամպերու գորշությունով կ’աղարտի,
Անձրևին տակ իր ժպիտներն կը մարին,
Անձրևին,- այդ լաց,- սակայն երգն է ավարտի:

Ամեն անձրև արև մ’ունի իրմեն վերջ,
Ինչպես ամեն լաց իր ժպիտն արփենի.
Ու տևական ուրախություն մը միշտ պերճ
Պի՛տ հաջորդե ժպիտենրուն երբեմնի»:

1903, հունվար
&lt;/center&gt;&lt;/poem&gt;
&lt;/div&gt;


[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենց]]</text>
      <sha1>k05jovk14hkutijji8w4oyzmz7xiqb4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395165</id>
      <parentid>395163</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1829" sha1="80wq1ck8nenpo7hws1ccvruyrkbzpzs" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=Կեանքի երգը
|section = 
|previous =
|next =  
|notes = 
|author =Միսաք Մեծարենց}}

&lt;div style=&quot;padding-left:2em&quot;&gt;
&lt;poem&gt;&lt;center&gt;
Ահաբեկիչ կնճիռներուն մեջ կյանքին
Լալահառաչ, սուր հծծյուններ ինձ ըսին.
«Ամեն հույսեր մեծ պարապին կը հանգին,
Ունայնություն մը կը պրկե կյանքը սին:

Ամեն ծաղիկ խամրում մ’ունի իրեն մոտ,
Ու ամեն կյանք՝ մութ ստվեր մը իր ետին.
Ծաղիկներու բուրումին պես խնկահոտ
Ամեն հույսեր դեռ չըծլած կ’անհետին»:

Բայց մխացող խոհերուս մեջ ծիրանի
Լույս մը հանկարծ սըպրդեցավ շողալով,
Կյանքի փարփառ երգն ոսկեսար, գեղանի,
Որուն ցվերջ ունկնդրեցի դողալով:

«Տխուր ողբեր թող չքանդեն քեզ,- ըսավ,-
Թող չցնդին ոսկի հույսերդ ցիրուցան.
Իր վերջն ունի ամեն կնճիռ, ամեն ցավ՝
Զինք մոռցնող ժպիտները լուսացան:

Ահա ի՛նչպես, տես, կապույտն ալ կամարին
Մերթ ամպերու գորշությունով կ’աղարտի,
Անձրևին տակ իր ժպիտներն կը մարին,
Անձրևին,- այդ լաց,- սակայն երգն է ավարտի:

Ամեն անձրև արև մ’ունի իրմեն վերջ,
Ինչպես ամեն լաց իր ժպիտն արփենի.
Ու տևական ուրախություն մը միշտ պերճ
Պի՛տ հաջորդե ժպիտենրուն երբեմնի»:

1903, հունվար
&lt;/center&gt;&lt;/poem&gt;
&lt;/div&gt;


[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենց]]</text>
      <sha1>80wq1ck8nenpo7hws1ccvruyrkbzpzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հիւանդի հեւքեր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31404</id>
    <revision>
      <id>395160</id>
      <parentid>66490</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Հիվանդի հևքեր]]»-ից «[[Հիւանդի հեւքեր]]»</comment>
      <origin>66490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2167" sha1="kk0tjerx1hvyd5blv30t2tpsoiu0n0o" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=Հիվանդի հևքեր
|section = 
|previous =
|next =  
|notes = 
|author =Միսաք Մեծարենց}}


&lt;div style=&quot;padding-left:2em&quot;&gt;
&lt;poem&gt;&lt;center&gt;
(Ցայգերգ)
I
Վանդակին մեջ փակված հեք
Թռչնակին պես մենավոր,
Բանտըվեցան սրտիս սեգ,
Վարդ բաղձանքները բոլոր:

Դուրսն ամեն բան կը խայտա,
Ծառ ու ծաղիկ կամ դալար.
Սրտիս մեջ սև պար մը կա
Նվագներու տրտմալար:

Թռչնոց ճիչին պես հիմար
Եվ նվաղկոտ կ’երկերին,
Թույլ խազերու մեջ տկար՝
Մութ երգերս կ’երկարին:

II
Լուռ քերթված մը կապույտի
Կ’երգե ցայգը լուսավոր.
Լույս երգերով կը ժպտի
Ցերեկներուն հոծ ժըխոր:

Մայթին վրա մոտավոր
Քայլերը միշտ կը շտապեն.
Արձագանգ մը հեռավոր
Թողլով իրենց ըշտապեն.

Կապված անոնց շշուկին
Կու լա սիրտս սըգավոր,
Խուլ թափի մը մեջ ուժգին
Պատուհանեն հեռավոր:
 
Երգեհոնի ձայնը մը ցունց
Կը հանե սիրտըս տխուր.
Իր շեշտերուն թափն ու ցունց
Կը խըռովեն զիս անլուր:

III
Անշարժ կեցած մեկուսի
Կը հեծեծեմ սգավոր.
«Վայելքն ինձմե կը խուսի,
Կը հատնի կյանքն օրե օր:

Պիտի ըլլա՞ օր մ’արդյոք,
Որ դառնամ հին օրերուս.
Պիտի շնչե՞մ լիաթոք
Զըվարթությունն անոնց կույս...»:

Բայց բնության հըրճվանքեն
Հույս ու ժպիտ կը քաղեմ.
Լույսեր հանկարծ կը ճեղքեն
Մտածումներս դժխեմ:

Եվ անուրջներ ոսկեզօծ՝
Լուռ՝ մտքիս մեջ կը պարեն,
Դուրս վանելով անոր հոծ
Թուխպը լույսի փապարեն:

1903, հունվար 29,30,31
&lt;/center&gt;&lt;/poem&gt;
&lt;/div&gt;


[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենց]]</text>
      <sha1>kk0tjerx1hvyd5blv30t2tpsoiu0n0o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395162</id>
      <parentid>395160</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="2qnqqfb2hww741bmjpz04l1c3pk51nu" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=Հիւանդի հեւքեր
|section = 
|previous =
|next =  
|notes = 
|author =Միսաք Մեծարենց}}


&lt;div style=&quot;padding-left:2em&quot;&gt;
&lt;poem&gt;&lt;center&gt;
(Ցայգերգ)
I
Վանդակին մեջ փակված հեք
Թռչնակին պես մենավոր,
Բանտըվեցան սրտիս սեգ,
Վարդ բաղձանքները բոլոր:

Դուրսն ամեն բան կը խայտա,
Ծառ ու ծաղիկ կամ դալար.
Սրտիս մեջ սև պար մը կա
Նվագներու տրտմալար:

Թռչնոց ճիչին պես հիմար
Եվ նվաղկոտ կ’երկերին,
Թույլ խազերու մեջ տկար՝
Մութ երգերս կ’երկարին:

II
Լուռ քերթված մը կապույտի
Կ’երգե ցայգը լուսավոր.
Լույս երգերով կը ժպտի
Ցերեկներուն հոծ ժըխոր:

Մայթին վրա մոտավոր
Քայլերը միշտ կը շտապեն.
Արձագանգ մը հեռավոր
Թողլով իրենց ըշտապեն.

Կապված անոնց շշուկին
Կու լա սիրտս սըգավոր,
Խուլ թափի մը մեջ ուժգին
Պատուհանեն հեռավոր:
 
Երգեհոնի ձայնը մը ցունց
Կը հանե սիրտըս տխուր.
Իր շեշտերուն թափն ու ցունց
Կը խըռովեն զիս անլուր:

III
Անշարժ կեցած մեկուսի
Կը հեծեծեմ սգավոր.
«Վայելքն ինձմե կը խուսի,
Կը հատնի կյանքն օրե օր:

Պիտի ըլլա՞ օր մ’արդյոք,
Որ դառնամ հին օրերուս.
Պիտի շնչե՞մ լիաթոք
Զըվարթությունն անոնց կույս...»:

Բայց բնության հըրճվանքեն
Հույս ու ժպիտ կը քաղեմ.
Լույսեր հանկարծ կը ճեղքեն
Մտածումներս դժխեմ:

Եվ անուրջներ ոսկեզօծ՝
Լուռ՝ մտքիս մեջ կը պարեն,
Դուրս վանելով անոր հոծ
Թուխպը լույսի փապարեն:

1903, հունվար 29,30,31
&lt;/center&gt;&lt;/poem&gt;
&lt;/div&gt;


[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենց]]</text>
      <sha1>2qnqqfb2hww741bmjpz04l1c3pk51nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հեղինակ:Դավթակ Քերթող</title>
    <ns>100</ns>
    <id>49042</id>
    <revision>
      <id>395169</id>
      <parentid>128067</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="300" sha1="0ts10qk5587q6lz5r0a6377sb86trau" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Դավթակ Քերթող
|դասակարգում = Քերթող, Դավթակ
|սկզբնատառ = Դ
|պատկեր = 
|ծնվել է = 
|մահացել է = 
}}
{{ՀԻ}}

== Չափածո ==

* [[Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]</text>
      <sha1>0ts10qk5587q6lz5r0a6377sb86trau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395176</id>
      <parentid>395169</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>/* Չափածո */</comment>
      <origin>395176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="369" sha1="nm7pnp1xf0uija8vq8ps3yd1zvbwk9z" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Դավթակ Քերթող
|դասակարգում = Քերթող, Դավթակ
|սկզբնատառ = Դ
|պատկեր = 
|ծնվել է = 
|մահացել է = 
}}
{{ՀԻ}}

== Չափածո ==

* [[Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]
* [[Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը]]</text>
      <sha1>nm7pnp1xf0uija8vq8ps3yd1zvbwk9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49044</id>
    <revision>
      <id>395171</id>
      <parentid>128066</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]»-ից «[[Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]»</comment>
      <origin>128066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8440" sha1="f5vkv5jmktochy55t7ccm46z0avaklj" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի
|section =
|previous =
|next = 
|notes = 
|author=Դավթակ Քերթող}}

{{Բանաստեղծություն||&lt;poem&gt;Աստուածային բանին արուեստաւոր հոգի, 
Յօրինեա՜ իմաստիւ զտխրական երգմունս, 
Զի սգալի ձայնիւ անդադար ողբասցուք, 
Ի վերայ դժնդակ կորստեանս մերոյ:

Բեկումն մեծ, որ եղեւ արեւելից աշխարհիս, 
Եւ աղաղակ կործանման հնչեաց ընդ երկիր. 
Ազգք եւ ազինք լուիցեն զբարբառս իմ 
Եւ երկրածինքս ամենայն ողբասցեն ընդ իս:

Գլորեցաւ վէմն կենդանի եւ հզօր, 
Եւ պարիսպն ամրութեան խորտակեցաւ. 
Աշտարակն բանաւոր տապալեցաւ. 
Եւ ցանկն շինութեան խրամատեալ քակտեցաւ:

Դարձաւ ի դառնութիւն խաղաղութիւն ,եր, 
Եւ դրունք հինից տեղասցին ի մեզ. 
Զի մեծասքանչ տէրութիւնն կործանեցաւ, 
Եւ հրաշալի պետութեանն շիջաւ ճառագայթ:

Երկին հասին ի վերայ մեր անէծք, 
Զորս կանխագոյն սպառնայր Եսայի մարգարէն, 
Զի զաւուրս տօնի տէրունեան նշանին 
Դարձուցին մեզ ի սուգ եւ ի լալիւն դառնութեան:

Զանգիւտ կորստեան փորեցին խորխորատ, 
Զի հովիւն բարի ընկլուզեսցին ի նա. 
Հոգի մոլորութեան շնչեաց ի նոսա, 
Եւ ի նանիր թաքուցին զորոգայթն մահու:

Էր նստեալ որպէս զառիւծ ի մորւոջ, 
Եւ լռեալ` ի նմանէն սարսէին թշնամիք. 
Տեարք տոհմից եւ իշխանք ամենայն: 
Երկիւղիւ եւ սիրով հնազանդէին նմա:

Ընդ ամենայն երկիր ել համբաւ նորա, 
Եւ ի ծագս աշխարհի ծաւալեցաւ անուն նորա, 
Զի զհնարիմաց զօրութիւն նորա եւ զհանճարեղ իմաստն 
Հանդիսաւոր հնչմամբ գովեցին տիեզերք:

Թագաւորն Յունաց եւ իշխանն հարաւոյ 
Տենչանօք խնդրէին տեսանել զտէրն. 
Եւ յոգնամեծար ողջունիւ ընդունէին. 
Եւ փառօք պսակեալ պատուէին մեծապէս:

Ժամանեցին առժամայն չարիքն մեր, 
Եւ զանզեղջ մոլորութիւնն յանդիմանեաց. 
Բարկացուցաք զարարիչն գործովք մերովք, 
Եւ մատնեաց ի կորուստ զնախագահ տէրութիւնն:

Ի բաց մեկնեցան ի նմանէ պահապանքն, 
Եւ օգնութիւնք վարնայինք հրաժարեցան ի նմանէ. 
Զի տէր հեռացաւ յաւուրն չարի 
Եւ եթող զնա ի կոխան ժանտից:

Լարեաց զաղեղն իւր բանսարկու թշնամին, 
Եւ սրեաց որպէս զսուր զնենգիչ սիրոյն. 
Չարչարար խոցոցտմամբ հասոյց ի վերայ, 
Որպէս յազգին Մովաբու ի գիշերի սատակումն: 
Խարդաւանող խորհրդովք տարեալ մեկուսի, 
Եւ անողորմ խոցոցտմամբ վիրաւորեաց զվեհազնն:

Խրոխտէին դու ի վերայ ազգաց տիեզերաց, 
Եւ խորագոյն խոցէիր, որք զքեզ արթնացուցանէին: 
Իսկ արդ դարձաւ արփին յայլ ճանապարհ, 
Եւ խիզախեցին ի վերայ քո որդիք ծառայիցդ:

Ծնունդ չար, որ մեղաւ նմա 
Եւ որդի անօրէնութեան, որ չարչարեաց զնա. 
Անիծիւք պարուրեալ գնասցէ ընդ երկիր, 
Եւ Կայենի երերմամբն վարանալ շրջեսցի:

Կապեսցին շաւիղք փախստեան նորա, 
Եւ թռչունք երկնից ճախրեսցին ի վերայ նորա. 
Ագռաւք ձորոց սլասցին ի նա, 
Եւ գազանք վայրի սպասեսցեն նմա:

Հուրն Հերովդի առաքեսցի նմա, 
Եւ ծնցնի ի նմա որդունք ե մունք. 
Աղեկէզ տոչորմունք բորբոքեալ ի նմա` 
Կերիցեն առժամայն զտիրասպան մարմին նորա:

Ձեռն որ ձգեցաւ ի սպանանէլ զտէրն, 
Եւ ոտք, որ կոխեցին զհրաշագեղ պատկերն, 
Ուրկածին ախտիւն եռացմամբ զօսացեալ` 
Յարեսցին ի նա ցեցք չարակեղ խոցոտմամբ:

Ղօղեալ հանգիցէ ընդ հովանեաւ դժնկի 
Եւ կորիւնք իժից մեղիցեն նմա. 
Թոյնք քարբից հեղցին զնովաւ, 
Եւ սաստկագոյն ուռուցմամբ հերձցեն զնա:

Ճրագ ճշմարիտ խաղաղութեան էր նա մեր 
Եւ նաւապետ ցածուցիչ խռովութեան ալեաց, 
Անձն քաջին Ջուանշիրի, 
Որ զամենայն գերչաց փարատէր զլյուզմունս:

Մարգարատաշարք էին յեռեալ բանք բերանոյ նորա, 
Եւ ի մաքրափայլ կեանք վարուց նորին:

Յառնէր ի քնոյ իբրեւ զկորիւն առիւծուց` 
Ուծեալ զայգուն յափշտակէր եւ զբլթակս ոչխարաց բաշխէր:

Նիրհէր ի մարմին, այլ հոգւոյն արթնութեամբ 
Վարէր զկառս զԱրէսի ի մէջ աստեղցան, 
Քաջութեամբ` բերելով զուշիմութեան ծաղիկն:

Շնորհք աստուածապաշտութեան 
Յորդահոս շարժմամբ ի կայլակաց կողիցն Յիսուսի. 
Ծոց ծովասարաս զհոգւոյն առակ եղեալ 
Յանուշիցն արտահոսէր յախորժացն 
Հոտոտելաց զհոտ անմահութեան:

Ողբք են ինձ արդեն ոչ հաւերժահարսիցն 
Եւ տարմի ջայլեմանց. 
Այլ զորդւոցն համբարուց կոծ կսկծագին 
Առ զատեալ մնացելոցդ քաղաք մենացեալ:

Չթուեսցին յամս յամանակաց աւուրք դառնաբեր, 
Յորում առթեցաւ մահ քո ցաւաբեր. 
Եւ չարեօք չորասցի, որ զքեզ չարչարեացն:

Պայծառ քո արփին էր մեզ լոյս անմուտ, 
Ո՜ հ թէ զինչ գիշեր խաւար թխպահոծ 
Եւ մարմին անլոյս զդէմ քո մեզ կալաւ` 
Անփարատ ստուեր զքոյայնօքս արկեալ:

Ջեռնում յիրաւի, տագնապեալ այրիմ` 
Մինչ զաթոռ քո բարձրագահ ունայն քեւ հայիմ:

Ռահ մխիթարութեան գնացք քո փակեաց, 
Ուստի վշտագին վիրօք աչք իմ 
Ծորեն յար զաղբիւրս արտասուաց:

Սիրով քո այրին սիրելիք քոյին. 
Եւ զսէր քո անմոռաց ի մտի ունին. 
Ո՜ հ, թէ խունկ անուշութեան 
Բուրեալ լինէաք քո գերեզմանին:

Վերացաւ մեր թագ, վերացաւ աթոռ. 
Եւ փառքս վայելչութեան ընդ քեզ թաղեցաւ:

Տիբերիական ծոցք Լիբանոս լերամբք 
Յագուրդ առնուին քեւ ի տես միակի 
Ակամբ կալեալ զօձիսն հողմոյն հիւսւսոյ 
Զքեզ միշտ խնդրեն`առ ոչ երեւելդ 
Տապարաւ Հոնաց զկոտորումն նռնենեաց առնեն:

Րամք թագաւորաց քեւ սուգ զգեցան. 
Առագաստք հարսնաց խիստ փոշոտեցան:

Ցաւին ե ցաւին եւ դառն արտասուեն,

Իւսեալ տառապին. 
Զերթ ձագամեռ հաւ յանապատ նստին:

Փութան մերկամալ զայս փառք անարգեալ. 
Քեւ զսնոտութիւն նորին նոր ուսեալ, 
Տէ չունի երբեք ումեք աստ մնալ:

Քաղցր էր զայս ասել եւս եւ միշտ հեծել, 
Բայց քաղցրագոյն եւս ընդ քեզ մեռանել:&lt;/poem&gt;|}}</text>
      <sha1>f5vkv5jmktochy55t7ccm46z0avaklj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395173</id>
      <parentid>395171</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8440" sha1="n76q6o0bx8s3s9zgiw521v06ks9kxgc" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի
|section =
|previous =
|next = 
|notes = 
|author=Դավթակ Քերթող}}

{{Բանաստեղծություն||&lt;poem&gt;Աստուածային բանին արուեստաւոր հոգի, 
Յօրինեա՜ իմաստիւ զտխրական երգմունս, 
Զի սգալի ձայնիւ անդադար ողբասցուք, 
Ի վերայ դժնդակ կորստեանս մերոյ:

Բեկումն մեծ, որ եղեւ արեւելից աշխարհիս, 
Եւ աղաղակ կործանման հնչեաց ընդ երկիր. 
Ազգք եւ ազինք լուիցեն զբարբառս իմ 
Եւ երկրածինքս ամենայն ողբասցեն ընդ իս:

Գլորեցաւ վէմն կենդանի եւ հզօր, 
Եւ պարիսպն ամրութեան խորտակեցաւ. 
Աշտարակն բանաւոր տապալեցաւ. 
Եւ ցանկն շինութեան խրամատեալ քակտեցաւ:

Դարձաւ ի դառնութիւն խաղաղութիւն ,եր, 
Եւ դրունք հինից տեղասցին ի մեզ. 
Զի մեծասքանչ տէրութիւնն կործանեցաւ, 
Եւ հրաշալի պետութեանն շիջաւ ճառագայթ:

Երկին հասին ի վերայ մեր անէծք, 
Զորս կանխագոյն սպառնայր Եսայի մարգարէն, 
Զի զաւուրս տօնի տէրունեան նշանին 
Դարձուցին մեզ ի սուգ եւ ի լալիւն դառնութեան:

Զանգիւտ կորստեան փորեցին խորխորատ, 
Զի հովիւն բարի ընկլուզեսցին ի նա. 
Հոգի մոլորութեան շնչեաց ի նոսա, 
Եւ ի նանիր թաքուցին զորոգայթն մահու:

Էր նստեալ որպէս զառիւծ ի մորւոջ, 
Եւ լռեալ` ի նմանէն սարսէին թշնամիք. 
Տեարք տոհմից եւ իշխանք ամենայն: 
Երկիւղիւ եւ սիրով հնազանդէին նմա:

Ընդ ամենայն երկիր ել համբաւ նորա, 
Եւ ի ծագս աշխարհի ծաւալեցաւ անուն նորա, 
Զի զհնարիմաց զօրութիւն նորա եւ զհանճարեղ իմաստն 
Հանդիսաւոր հնչմամբ գովեցին տիեզերք:

Թագաւորն Յունաց եւ իշխանն հարաւոյ 
Տենչանօք խնդրէին տեսանել զտէրն. 
Եւ յոգնամեծար ողջունիւ ընդունէին. 
Եւ փառօք պսակեալ պատուէին մեծապէս:

Ժամանեցին առժամայն չարիքն մեր, 
Եւ զանզեղջ մոլորութիւնն յանդիմանեաց. 
Բարկացուցաք զարարիչն գործովք մերովք, 
Եւ մատնեաց ի կորուստ զնախագահ տէրութիւնն:

Ի բաց մեկնեցան ի նմանէ պահապանքն, 
Եւ օգնութիւնք վարնայինք հրաժարեցան ի նմանէ. 
Զի տէր հեռացաւ յաւուրն չարի 
Եւ եթող զնա ի կոխան ժանտից:

Լարեաց զաղեղն իւր բանսարկու թշնամին, 
Եւ սրեաց որպէս զսուր զնենգիչ սիրոյն. 
Չարչարար խոցոցտմամբ հասոյց ի վերայ, 
Որպէս յազգին Մովաբու ի գիշերի սատակումն: 
Խարդաւանող խորհրդովք տարեալ մեկուսի, 
Եւ անողորմ խոցոցտմամբ վիրաւորեաց զվեհազնն:

Խրոխտէին դու ի վերայ ազգաց տիեզերաց, 
Եւ խորագոյն խոցէիր, որք զքեզ արթնացուցանէին: 
Իսկ արդ դարձաւ արփին յայլ ճանապարհ, 
Եւ խիզախեցին ի վերայ քո որդիք ծառայիցդ:

Ծնունդ չար, որ մեղաւ նմա 
Եւ որդի անօրէնութեան, որ չարչարեաց զնա. 
Անիծիւք պարուրեալ գնասցէ ընդ երկիր, 
Եւ Կայենի երերմամբն վարանալ շրջեսցի:

Կապեսցին շաւիղք փախստեան նորա, 
Եւ թռչունք երկնից ճախրեսցին ի վերայ նորա. 
Ագռաւք ձորոց սլասցին ի նա, 
Եւ գազանք վայրի սպասեսցեն նմա:

Հուրն Հերովդի առաքեսցի նմա, 
Եւ ծնցնի ի նմա որդունք ե մունք. 
Աղեկէզ տոչորմունք բորբոքեալ ի նմա` 
Կերիցեն առժամայն զտիրասպան մարմին նորա:

Ձեռն որ ձգեցաւ ի սպանանէլ զտէրն, 
Եւ ոտք, որ կոխեցին զհրաշագեղ պատկերն, 
Ուրկածին ախտիւն եռացմամբ զօսացեալ` 
Յարեսցին ի նա ցեցք չարակեղ խոցոտմամբ:

Ղօղեալ հանգիցէ ընդ հովանեաւ դժնկի 
Եւ կորիւնք իժից մեղիցեն նմա. 
Թոյնք քարբից հեղցին զնովաւ, 
Եւ սաստկագոյն ուռուցմամբ հերձցեն զնա:

Ճրագ ճշմարիտ խաղաղութեան էր նա մեր 
Եւ նաւապետ ցածուցիչ խռովութեան ալեաց, 
Անձն քաջին Ջուանշիրի, 
Որ զամենայն գերչաց փարատէր զլյուզմունս:

Մարգարատաշարք էին յեռեալ բանք բերանոյ նորա, 
Եւ ի մաքրափայլ կեանք վարուց նորին:

Յառնէր ի քնոյ իբրեւ զկորիւն առիւծուց` 
Ուծեալ զայգուն յափշտակէր եւ զբլթակս ոչխարաց բաշխէր:

Նիրհէր ի մարմին, այլ հոգւոյն արթնութեամբ 
Վարէր զկառս զԱրէսի ի մէջ աստեղցան, 
Քաջութեամբ` բերելով զուշիմութեան ծաղիկն:

Շնորհք աստուածապաշտութեան 
Յորդահոս շարժմամբ ի կայլակաց կողիցն Յիսուսի. 
Ծոց ծովասարաս զհոգւոյն առակ եղեալ 
Յանուշիցն արտահոսէր յախորժացն 
Հոտոտելաց զհոտ անմահութեան:

Ողբք են ինձ արդեն ոչ հաւերժահարսիցն 
Եւ տարմի ջայլեմանց. 
Այլ զորդւոցն համբարուց կոծ կսկծագին 
Առ զատեալ մնացելոցդ քաղաք մենացեալ:

Չթուեսցին յամս յամանակաց աւուրք դառնաբեր, 
Յորում առթեցաւ մահ քո ցաւաբեր. 
Եւ չարեօք չորասցի, որ զքեզ չարչարեացն:

Պայծառ քո արփին էր մեզ լոյս անմուտ, 
Ո՜ հ թէ զինչ գիշեր խաւար թխպահոծ 
Եւ մարմին անլոյս զդէմ քո մեզ կալաւ` 
Անփարատ ստուեր զքոյայնօքս արկեալ:

Ջեռնում յիրաւի, տագնապեալ այրիմ` 
Մինչ զաթոռ քո բարձրագահ ունայն քեւ հայիմ:

Ռահ մխիթարութեան գնացք քո փակեաց, 
Ուստի վշտագին վիրօք աչք իմ 
Ծորեն յար զաղբիւրս արտասուաց:

Սիրով քո այրին սիրելիք քոյին. 
Եւ զսէր քո անմոռաց ի մտի ունին. 
Ո՜ հ, թէ խունկ անուշութեան 
Բուրեալ լինէաք քո գերեզմանին:

Վերացաւ մեր թագ, վերացաւ աթոռ. 
Եւ փառքս վայելչութեան ընդ քեզ թաղեցաւ:

Տիբերիական ծոցք Լիբանոս լերամբք 
Յագուրդ առնուին քեւ ի տես միակի 
Ակամբ կալեալ զօձիսն հողմոյն հիւսւսոյ 
Զքեզ միշտ խնդրեն`առ ոչ երեւելդ 
Տապարաւ Հոնաց զկոտորումն նռնենեաց առնեն:

Րամք թագաւորաց քեւ սուգ զգեցան. 
Առագաստք հարսնաց խիստ փոշոտեցան:

Ցաւին ե ցաւին եւ դառն արտասուեն,

Իւսեալ տառապին. 
Զերթ ձագամեռ հաւ յանապատ նստին:

Փութան մերկամալ զայս փառք անարգեալ. 
Քեւ զսնոտութիւն նորին նոր ուսեալ, 
Տէ չունի երբեք ումեք աստ մնալ:

Քաղցր էր զայս ասել եւս եւ միշտ հեծել, 
Բայց քաղցրագոյն եւս ընդ քեզ մեռանել:&lt;/poem&gt;|}}</text>
      <sha1>n76q6o0bx8s3s9zgiw521v06ks9kxgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հեղինակ:Կոնստանտին Երզնկացի</title>
    <ns>100</ns>
    <id>49065</id>
    <revision>
      <id>395178</id>
      <parentid>128115</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="455" sha1="5g5n9097vxzy44966ura0c5cjvnzlyz" xml:space="preserve">{{Հեղինակ
|լրիվ անուն = Կոնստանտին Երզնկացի
|դասակարգում = Երզնկացի, Կոնստանտին
|սկզբնատառ = Ե
|պատկեր = 
|ծնվել է = 1250-ական թվականներ
|մահացել է = 1314-1328 թվականներ
}}
{{ՀԻ}}

== Չափածո ==
* [[Տաղ գարնան ազնիվ է]]
* [[Այսօր եղև պայծառ գարուն, ցնծան ծաղկունք և յորդորին]]</text>
      <sha1>5g5n9097vxzy44966ura0c5cjvnzlyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Նարեկացի (Վարդան Հակոբյան)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67910</id>
    <revision>
      <id>395130</id>
      <parentid>185764</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Նարեկացի]]»-ից «[[Նարեկացի (Վարդան Հակոբյան)]]» առանց վերահղում թողնելու</comment>
      <origin>185764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="ttgwkeslqf2ashceh2pyvmjj0y5kxye" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title=[[Վարդան Հակոբյան, Երկեր, հատոր Ա]]
|section = Նարեկացի
|previous =[[Ոսկե հեքիաթ]]
|next = [[Չիմացա՞ր, արդյոք]]
|notes = 
|author =Վարդան Հակոբյան}}

{{poemx|ՆԱՐԵԿԱՑԻ|&lt;poem&gt;

Անմնացորդ,
Անվերապահ
Հավատալը լիներ երգին,
Լիներ...
Հավատալն էլ քիչ է էլի,
ՈՒրիշ է, երբ երգը ինքն է
         դառնում հավատ,
Պահվում անգամ
Սիրող զույգի կենտ բարձի տակ...
&lt;/poem&gt;}}</text>
      <sha1>ttgwkeslqf2ashceh2pyvmjj0y5kxye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Բաբախումներ (ժողովածու)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100204</id>
    <revision>
      <id>395155</id>
      <parentid>288924</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="690" sha1="owr97l7qtzfszydotnw4mgnyddu1s21" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Բաբախումներ
|section =
|previous =
|next =
|notes = 
|author=Միսաք Մեծարենց
}}
&lt;div style=&quot;width: 50%; text-align:justify; text-indent:1.5em; margin-left:25% &quot;&gt;

{{Ct|f=280%|v=1|t=0|L=0px|'''Բաբախումներ'''}}

== Բովանդակություն ==

# [[Գիշերին երազանքը]]
# [[Յիշատակը]]
# [[Փունջերը]]
# [[Նոր Տարին]]
# [[Աստղերը]]
# [[Արեւագալը]]
# [[Մարմնի վերք, սրտի վերք]]
# [[Կեանքի Երգը]]
# [[Հիւանդի Հեւքեր (Ցայգերգ)]]
# [[Դեղին վարդեր]]
# [[Յիշատակ]]
# [[Տեղատարափ]]
# [[Անդարձ]]
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>owr97l7qtzfszydotnw4mgnyddu1s21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395159</id>
      <parentid>395155</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="e2nkk1b3eqswltilmg8es27s6b0u5ri" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Բաբախումներ
|section =
|previous =
|next =
|notes = 
|author=Միսաք Մեծարենց
}}
&lt;div style=&quot;width: 50%; text-align:justify; text-indent:1.5em; margin-left:25% &quot;&gt;

{{Ct|f=280%|v=1|t=0|L=0px|'''Բաբախումներ'''}}

== Բովանդակություն ==

# [[Գիշերին երազանքը]]
# [[Յիշատակը]]
# [[Փունջերը]]
# [[Նոր Տարին]]
# [[Աստղերը]]
# [[Արեւագալը]]
# [[Մարմնի վերք, սրտի վերք]]
# [[Կեանքի երգը]]
# [[Հիւանդի հեւքեր]]
# [[Դեղին վարդեր]]
# [[Յիշատակ]]
# [[Տեղատարափ]]
# [[Անդարձ]]
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>e2nkk1b3eqswltilmg8es27s6b0u5ri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Արեւագալը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143070</id>
    <revision>
      <id>395152</id>
      <parentid>379503</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Արևագալը]]»-ից «[[Արեւագալը]]»</comment>
      <origin>379503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="adqnknc83moiyu1sx4ostolvyrr84d2" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Արևագալը
|section = 
|previous = 
|next =
|notes = 
|year = 
|author= Միսաք Մեծարենց
}}

&lt;center&gt;{{Հավասարեցնել|լայնք=35em|

{{Բանաստեղծություն|Արևագալը|&lt;poem&gt;
Հորիզոնեն վար լույսի պար մը կ’իջնե,
Ընդելուզված` ճաճանչներով ոսկեհյուս.
Շուտ կ’անհետի մութն ու խավար կու տա խույս,
Աշխարհ արփվույն հուր գալուստը կ’ողջունե:

Կենդանություն կը հագնին դաշտ ու լեռներ,
Զվարթ երգերը միշտ կը լսվին գեղջուկին.
Ու զմրուխտի, ադամանդի երանգներ
Կը փողփողին մեջը լույսի վառ գըրկին:

Խորհուրդներու մռայլը շուտ կը մարի,
Բնության այս հըրատ զարթոնքին հանդեպ,
Ու կը հրճվի հուսահատ սիրտը կարի՜:

Կը սրբըվին թոնուտ աչքերը տխուր,
Ուրախության ժպիտներուն տակ անհուն.
Ցնծուն երգով կը լեցվի սիրտը թափուր:
&lt;/poem&gt;|&lt; 1901, հունիս &gt;}}
}}
&lt;/center&gt;

[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>adqnknc83moiyu1sx4ostolvyrr84d2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395154</id>
      <parentid>395152</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="333cr2b6j24h6lxu7vujv84gwroldnw" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Արևագալը
|section = 
|previous = 
|next =
|notes = 
|year = 
|author= Միսաք Մեծարենց
}}

&lt;center&gt;{{Հավասարեցնել|լայնք=35em|

{{Բանաստեղծություն|Արեւագալը|&lt;poem&gt;
Հորիզոնեն վար լույսի պար մը կ’իջնե,
Ընդելուզված` ճաճանչներով ոսկեհյուս.
Շուտ կ’անհետի մութն ու խավար կու տա խույս,
Աշխարհ արփվույն հուր գալուստը կ’ողջունե:

Կենդանություն կը հագնին դաշտ ու լեռներ,
Զվարթ երգերը միշտ կը լսվին գեղջուկին.
Ու զմրուխտի, ադամանդի երանգներ
Կը փողփողին մեջը լույսի վառ գըրկին:

Խորհուրդներու մռայլը շուտ կը մարի,
Բնության այս հըրատ զարթոնքին հանդեպ,
Ու կը հրճվի հուսահատ սիրտը կարի՜:

Կը սրբըվին թոնուտ աչքերը տխուր,
Ուրախության ժպիտներուն տակ անհուն.
Ցնծուն երգով կը լեցվի սիրտը թափուր:
&lt;/poem&gt;|&lt; 1901, հունիս &gt;}}
}}
&lt;/center&gt;

[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>333cr2b6j24h6lxu7vujv84gwroldnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Յիշատակ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143072</id>
    <revision>
      <id>395156</id>
      <parentid>379505</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Հիշատակ]]»-ից «[[Յիշատակ]]»</comment>
      <origin>379505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="nqqywfh6swvw1cflwdvrhiowwn2ms4o" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Հիշատակ
|section = 
|previous = 
|next =
|notes = 
|year = 
|author= Միսաք Մեծարենց
}}

&lt;center&gt;{{Հավասարեցնել|լայնք=35em|

{{Բանաստեղծություն|Հիշատակ|&lt;poem&gt;
Գիշեր է լուռ, մութը պատած է չորս դին,
Մըտածում մը կը սավառնի վեր, ետին,
Ստվերամած ու մթասքող ամպերուն.
Եվ կիսատված խուրհուրդներս թև կառնուն.

Մըտածում մը կը սավառնի վեր, հեռո՜ւն,
Խորհրդավոր քողարկումի մութին տակ.
Ու աչքերս խորհրդամած, սևեռուն,
Բյուր խորհուրդներ կը բերեն ինձ անհատակ.

Խորհրդավոր քողարկումի մութին տակ
Լուռ անձկություն մը կը պրկե զիս հանկարծ.
Կ’արթըննա մեջըս բյուրավոր հիշատակ:

Լուռ անձկություն մը կը պրկե զիս հանկարծ.
Մութը խորին, ու բույլ մ’անշեջ հիշատակ
Սարսուռներով կը համակեն զիս հանկարծ:
&lt;/poem&gt;|1902, հունիս}}
}}
&lt;/center&gt;

[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>nqqywfh6swvw1cflwdvrhiowwn2ms4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395158</id>
      <parentid>395156</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="4hk6g6lygbfrs34vkg5zvtcr5fwfai4" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Յիշատակ
|section = 
|previous = 
|next =
|notes = 
|year = 
|author= Միսաք Մեծարենց
}}

&lt;center&gt;{{Հավասարեցնել|լայնք=35em|

{{Բանաստեղծություն|Յիշատակ|&lt;poem&gt;
Գիշեր է լուռ, մութը պատած է չորս դին,
Մըտածում մը կը սավառնի վեր, ետին,
Ստվերամած ու մթասքող ամպերուն.
Եվ կիսատված խուրհուրդներս թև կառնուն.

Մըտածում մը կը սավառնի վեր, հեռո՜ւն,
Խորհրդավոր քողարկումի մութին տակ.
Ու աչքերս խորհրդամած, սևեռուն,
Բյուր խորհուրդներ կը բերեն ինձ անհատակ.

Խորհրդավոր քողարկումի մութին տակ
Լուռ անձկություն մը կը պրկե զիս հանկարծ.
Կ’արթըննա մեջըս բյուրավոր հիշատակ:

Լուռ անձկություն մը կը պրկե զիս հանկարծ.
Մութը խորին, ու բույլ մ’անշեջ հիշատակ
Սարսուռներով կը համակեն զիս հանկարծ:
&lt;/poem&gt;|1902, հունիս}}
}}
&lt;/center&gt;

[[Կատեգորիա:Միսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>4hk6g6lygbfrs34vkg5zvtcr5fwfai4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143228</id>
    <revision>
      <id>395150</id>
      <parentid>381058</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Աստվածամա՜ր]]»-ից «[[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)]]»</comment>
      <origin>381058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="357" sha1="aspm19dxi4eoyh001bc0pmhe58zaq97" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Աստվածամա՜ր
|section =
|previous =
|next =
|notes = 
|author= Միսաք Մեծարենց
|year=  
}}

* [[Նարեկացի]]
* [[Իրիկնային]]
* [[Առնչություն]]
* [[Անձրեւ|Անձրև]]
* [[Ձյունի ցնծություն]]
* [[Մեռելոց]]
* [[Երկու սրինգ]]
* [[Այգային]]</text>
      <sha1>aspm19dxi4eoyh001bc0pmhe58zaq97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ձմռան ցուրտ գիշեր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151082</id>
    <revision>
      <id>395127</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Ձմռան ցուրտ գիշեր|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Ձմռան ցուրտ գիշեր|&lt;poem&gt;Համբույրիդ, գիշե՜ր, պատուհանս է բաց, թո՜ղ որ լիառատ ծծեմ` հեշտագին կաթը մեղմահոս լույսիդ տարփանքին ու զով շաղերուդ կախարդանքը թաց: Պարզ, լուսածած...»:</comment>
      <origin>395127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2249" sha1="qxn732w9o2lydb0w0285anvb2fbz0wb" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Ձմռան ցուրտ գիշեր|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Ձմռան ցուրտ գիշեր|&lt;poem&gt;Համբույրիդ, գիշե՜ր, պատուհանս է բաց,
թո՜ղ որ լիառատ ծծեմ` հեշտագին
կաթը մեղմահոս լույսիդ տարփանքին
ու զով շաղերուդ կախարդանքը թաց:
Պարզ, լուսածածան, հրաշալի՜ գիշեր,
հոսե՛ սրտիս մեջ դյութանքիդ ալիք.
ճերմակ երազիդ ցայտքերեն մեղրիկ
պուտ-պուտ կաթեցու՛ր հոդվույս սիրաջեր:
Կուզեմ որ դադրին ձայներն այս պատիր,
ու նեկտարիդ դողն ըմպեմ ես անհագ.
կուզեմ որ մեռնի՛ն տիվ ու ժամանակ`
ու դաբիրներուդ իյնամ ծնրադիր:
Ու դաբիրներու՜դ իյնամ ծնրադիր,
այս պաղատագին շարժուձեւիս մեջ,
ու մինչ կողողեն զիս ցոլքերդ անշեջ,
աչքերս ալ մոռնան տակավ այս նատիր:
Ցնորաբե՜ր գիշեր, ա՜հ, ընդունե՛ զիս,
ընդունե՜, միստիք ո՛վ անդորրություն,
իմ աղերսակոծ շունչիս սոսավյուն,
եւ համբույրն անանց` զոր կուտա հոգիս:
Սենյակս է լեցուն հուշքերովն աղի
երեկի հովին վայրագ տարփանքին.
ու դեռ կը հծծեն խորշերն ողբագին
վախը գրգանքին անոր կատաղի:
Ն՛երս խուժե ուժգին. նե՜րս պատուհանես
ու լեցուր խցիկս, մինչեւ կաթոգին
քու սրբությունով իր խորշերն հորդին,
եւ ես արթնանամ վաղնջուց քունես:
Համբույրի՜դ, գիշե՜ր, պատուհանս է բաց,
թո՛ղ որ լիառատ ծծեմ` հեշտագին
կաթը մեղմահոս լույսիդ տարփանքին՝
ու զով շաղերուդ կախարդանքը թաց: &lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>qxn732w9o2lydb0w0285anvb2fbz0wb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Աշներգ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151083</id>
    <revision>
      <id>395128</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Աշներգ|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Աշներգ|&lt;poem&gt;Ե. Պ.-ին  Սա՜րն ի վեր, թռա՛վ գնաց հոգիիս սպիտակ աղավնին. անու՛յշ հոգյակ. բայց իր թռիչքին ճերմակ աղոթքը, բայց իր նայվածքին մեղրիկ կաթիլքը, հոգվույս մեջ է դեռ. հոգվույս մեջ...»:</comment>
      <origin>395128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3184" sha1="smzijtnwaibum60t3h1r1bsm539sq57" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Աշներգ|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Աշներգ|&lt;poem&gt;Ե. Պ.-ին

Սա՜րն ի վեր, թռա՛վ գնաց հոգիիս սպիտակ աղավնին. անու՛յշ հոգյակ. բայց իր թռիչքին ճերմակ աղոթքը, բայց իր նայվածքին մեղրիկ կաթիլքը, հոգվույս մեջ է դեռ. հոգվույս մեջ է դեռ:

Ամրան տաք երազիս, այս ճերմակ թռչունը, սահեցավ անցավ աշնահար ծառերուն սրսփուն հեծեծանքին մեջեն ու ծովուն ալեդող փրփուրներուն վրայեն. մինչև հորիզոնին ծայրը, ավելի անդին՝ հոգվույս հուսաբեկ դառնանույշ գալարումին վրա. ավելի՜ անդին՝ կորսված հորիզոնի մը ոսկեջինջ արշալույսին մեջ, օ՜հ, իմ երազիս ճերմակ աղավնի՜ն:

Հո՛վը, հովը՝ որ ահա պատուհանս փակեց. հովը, գիսախռիվ, մոլեկա°ն Սեպտեմբերին հովը՝ որ ահա՛ կ'իջնե մինչև հոգվույս ալ լոսոռոգ պատուհանները, մինչև ծիրանի ճրագները իղձիս, իր անձրևոտ, ցուրտ ու փրփրոտ շունչը նետելու համար հոն. հո՜վը, որքա՜ն մսեցուց արդյոք հոգյակդ, ա՜հ, որքա՜ն, որքա՜ն, երազանքիս սպիտակ աղավնին:

Ամպամած գաղջ իրիկուն մըն է հիմակ, հոգվույս համար, հոգվու՛յդ համար. լուսինը՝ տիրամոր քաղցր, թախծագին, լացող նայվածքի մը պես ժպտեցավ այս իրիկուն ամպերուն շեկ շղարշին մեջեն. ու մանրահատ անձրև մը ուրախության արցունքի քաղցրությամբ իջավ մինչև հոգվույս հուշքերուն մեջ, ուր սիրացոլ նայվածքներուդ ողկույզն է կախվեր՝ անշիջանելի՜: Այս իրիկուն, օ՜հ այս իրիկուն, ի՜նչ անբացատրելի քաղցրություն է որ կը ծորի լուսնին փախստյա նայվածքներեն, ի՜նչ երանություն, ինծի համար, որ լուսնին ուխտավորն եմ, երբ ան մթագին գիշերներու ապաշխարանքին մեջեն հանկարծ կը բացվի լիարծաթ, լիաբակ, վազքի մը պես՝ որ հորիզոնին ծայրը կը բարձրանա՝ աղոթավոր, քմայական, միստիք շրջագծով. օ՜հ, ի՜նչ քաղցրություն է այս՝ զոր անտես ցայտք մը սրտիս մեջ կը հոսեցնե. ա՜հ, այն ոսկի արշալույսին կուսությանը մեջ թառած, դու՛ն ալ, սպիտա՜կ աղավնիս, դու՛ն ալ լուսնին նայեցար...&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>smzijtnwaibum60t3h1r1bsm539sq57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ինքնադատության փորձ մը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151084</id>
    <revision>
      <id>395129</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Ինքնադատության փորձ մը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  &quot;ԾԻԱԾԱՆ&quot;-ԻՆ ԱՌԻԹՈՎ  &quot;Ծիածանի&quot;-ի հեղինակը գավառացի երիտասարդ մըն է. Ակնեցի` Մերուժան Պարսամյանին պես, սա՛ տարբերությունով որ մինչ Պարսամյան թոթափած է իր ծննդավայրին ազդեցությունը, Մե...»:</comment>
      <origin>395129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31468" sha1="eoyp5l0bk9w3y9bkf4pmvzscsbl7ztm" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Ինքնադատության փորձ մը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

&quot;ԾԻԱԾԱՆ&quot;-ԻՆ ԱՌԻԹՈՎ

&quot;Ծիածանի&quot;-ի հեղինակը գավառացի երիտասարդ մըն է. Ակնեցի` Մերուժան Պարսամյանին պես, սա՛ տարբերությունով որ մինչ Պարսամյան թոթափած է իր ծննդավայրին ազդեցությունը, Մեծարենցի մեջ տեղ տեղ նշմարելի է անոր հետքը: Բինկյան` Մեծարենցին գյուղը` Արածանիի ափունքը ժեռուտ խորշի մը մեջ ամփոփված է. բայց քերթողին թողունք իր գյուղին նկարագրությունը.

Կիրճին խորը, ժայռին ծոցն է գյուղանըկարը փռված,

Տարտամորեն, հսկայական արծիվի մը ձևերով,

Մագիլները խորասուզած խորշերու մեջ մըթամած:

(&quot;Ծիածան&quot;,– Այգերգ)

Այս գյուղը` որ իր ծառաստանները ու իր արոտավայրերը իր դիմացը առած նստեր է, թեև ինքնին համակ բանաստեղծություն, զարմանալի է որ ժամանակին չէ ունեցած իր սիրերգակները, աշուղները. իր երգերը ամենն ալ Ակնա մտքին ծնունդներն են` կամ անոնց այլացումները (variante). ուրեմն Մեծարենցին մնացեր է անոնց առաջին &quot;Մտքի գինով&quot;-ը ըլլալու փառքը. սակայն, որքան ալ որ հպարտ զգա ինքզինքը այս մասին, մյուս կողմեն ալ չի կրնա չցավիլ, որ իր հաճույքը անխառն չէ. որովհետև &quot;Ծիածան&quot; իր ծննդավայրին հարազատ ցոլացուցիչը չէ, կամ չէ' կրցած ըլլալ` այքնա¯ն կանուխ բաժնված ըլլալով անկե. ինչ որ մնացած է իր քով անկե, խանդաղատելի մանկականությամբ մը հիշակերտված, անշուշտ չպիտի բավեր հզոր լիություններ արտահայտելու:

Հիմակ որ &quot;Ծիածան&quot;-ին մեջ գյուղին դերը ճշդվեցավ, կարելի է ասել անմիջապես թե իրեն գլխավոր ազդակ եղած են Պոլսի միջավայրը, ֆրանսիական գրականությունը կամ քիչ մըն ալ անգլիականը. այս ազդեցությունները սակայն բացարձակ եղած չեն, քանի որ Մեծարենց անոնց մենամոլությունը ունեցած չէ:

&quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակը կամ Շավասպ Ծիածան, մեր նոր բանաստեղծներուն մեջ նորագույններեն է. 1903-ին սկզբնավորված, ահավասիկ քիչ ատենի մեջ խուրձ մը երգեր կը բերե մեզի. պե՞տք է բարեդեպ նկատել նորագույներուն այդ փութկոտությունը. &quot;Անրջանք&quot;-ի բազմաբեղուն հեղինակը վաղը իր մտքին երկվորյա¯կը պիտի ծնի... մինչ անդին, ավա¯ղ, Գոլանջյան դեռ չէ տրցակած իր երկին նախհունձքը :

Չ’ըլլա՞ որ օր մը այս աճապարկոտները զղջան իրենց եռանդին վրա, ինչպես ըրին երբեմն &quot;Մրմունջք&quot;-ին և &quot;Հիշատակաց ծաղիկներ&quot;-ուն հեղինակները . մեկը իր հատորին &quot;ներողամիտ ընթերցողը ըլլալե ավելի անոր անխնա քննադատը&quot; դարձրավ. իսկ մյուսը &quot;մորուտի սեզեր&quot; կոչեց իր երբեմնի ծաղիկները: Ի¯նչ լեղի հեգնություն ըլլալու է, իրա'վ, տարիներու ճշդացույց ապակիին մեջեն իր պզտիկությունը, իր ոչնչությունը դիտել. բայց այս դառնությունը միևնույն ատեն առողջ քաջալեր մը, զտված հպարտություն մը չէ՞ միթե. միշտ արհամարհել, նույն իսկ ատել կարենալ երկի գոյությունն ու արժանիքը դեպ ի բարեշրջում առնված երջանիկ քայլին մեջ, օ¯հ, ինչքա¯ն զգացված վայելք մը ըլլալու է ասիկա:

&quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակն ալ կրած է անշուշտ այս տպավորությունները, որովհետև իր ընթացքը թվաբանական հառաջատվություն մը եղած է դեպ ի բարելավում, ինչ որ պիտի կրնանք տեսնել հետևելով իր հետզհետեական բարգավաճումներին:

Երբ իր առաջին հրատարակությունները քննենք, կը տարվինք հարցնելու թե արդյոք կանուխ հրապարակ ելած չէ՞ Մեծարենց, և կամ պիտի չշահե՞ր սպասելով որ հակումները զարգանային իր մեջ. և ուժի կատարյալ գիտակցությունով սկսեր իր բանաստեղծական վերթևումներուն. այս հարցումին պատասխանը երևութապես դրական, կ’երկճղի սակայն երբ քիչ մը հոգեբանորեն քննվի խնդիրը. կամ այն է որ իրոք պիտի կրնար առանց հրապարակվելու աճեցնել իր ձգտումները, հակումները ճշդել, խորհրդածել, զարգանալ, լիանա°լ վերջապես. և կամ գուցե իր խարխափանքին մեջ չգտներ լուսավոր ճամբան, զուրկ ըլլալով լավագույնը արտադրելու փառասիրության օրըստօրեական մղումեն, այս մասին բացարձակապես խոսիլ անկարելի է:

Իր առաջին հրատարակությունները, ուրեմն, որոնք իր առաջին արտադրությունները չեն սակայն, ունին իրենց մեջ անարժեքներ. հեղինակը արդեն խոհեմությունը ունեցած է անոնց մեկ մասը կապոցեն դուրս թողնելու, տակավին նետվելիքներ կային անշուշտ, բայց հոս վարանած է հեղինակը, որովհետև իր կարծիքով, ինչպես առիթ պիտի ունենանք տեսնելու, ի'ր կարծիքով այդ զանցառելի հասկերուն թիվը ա'յնքան շատ պիտի ըլլար, որ ... հազիվ քանի մը ատոքներ պիտի մնային: Բայց ասիկա զուտ անձնական կարծիք մըն է, ու սահմանը մը կա` ուրկե անդի անցնելու իրավունք չունի հեղինակը. այդ սահմանը` ոչնչությունները կը գծեն զայն, ուրեմն ինչ որ աչքառու, բացարձակ ոչնչություն մը չէ, հեղինակը արտաքսել չի կրնար. ի՞նչ է որ բանաստեղծին կոչումը. &quot;Բանաստեղծը Սիրո կը նամանի. և իր պաշտոնն է ճամբաները լուսավորել: Անիկա կ’առնե կտանի յուրաքանչյուր հոգի իրեն ճակատագրված վայրերեն և ցույց կու տա անոր հրեշտակային գանձեր&quot;: Այսպես կը սահմանե բանաստեղծին դերը Սեն Ժորժ տը Պուելիե` բնութենապաշտներուն ռահվիրան : Որքան ալ որ գեղեցիկ դեր մը արժանավորապես կատարած ըլլալու հավակնությունը ունեցած չըլլար &quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակը, դարձյալ ի՞նչպես չխղճահարեր մտածելով թե իր անարժեք նկատած մեկ ոտանավորը, ո՞վ գիտե, իրմեն շատ ավելի պարզ հոգիի մը համար պզտիկ լուսավոր ճամբա մը պիտի բանար թերևս...

** *

Տեսնենք հիմակ թե բանաստեղծին մտքին մեջեն ի՞նչպես ծիածանվեր են հավիտենական զգացումներն ու մտածումները:

Կրնանք երկու շրջանի բաժանել իր ոտանավորներուն շարքը, սկզբնական շրջանը` որ խարխափանքի շրջանն է. և մյուսը` որ քիչ թե շատ գիտակից է ու ինքնավստահ: Իր կանխագույն ոտանավորներուն մեջ, որոնք առաջին շրջանը կը կազմեն, նշմարելի է սկսնակի վեհերոտ թոթափումը. հոն զգացումներն ու անոնց արտահայտությունները սաղմնային անստույգություններ ունին. տեսակ մը տպավորական-նմանողական ազդեցության տակ գրված են անոնք` որ բնավ չեն կրեր եսին ցոլքը, ինքնության դրոշմը. այս կարգեն են, օրինակի համար, այս հատորեն դուրս թողվածները և անոնց անմիջական հաջորդները, ինչպես &quot;Ցայգերգ&quot;ը (Դադրեցան ձայներն ամեն...)` որ սիրային հասարակ ոտանավոր մըն է. նույնիսկ &quot;Եկուր&quot;-ը, &quot;Վայրկյանները&quot;, երկու &quot;Աշնանայինն&quot;-ները, &quot;Սեռենատ&quot;-ը և ուրիշ մեկ քանիներ. ասոնց մեջ երբեմն նույնիսկ զգացումը կեղծված է:

Ո՞վ, արդյոք ո՞վ,

Պիտի տանի սրտես հեռու

Վայելքն աղու

Գրգանքներու`

Որոնց հոգիս հափրանքն ունի

կըսե բանաստեղծը, որ վերջեն պիտի երգե հաճախ սպասումը: Չմոռնանք հիշատակել այս առաջին շրջանին հրատարակած ուրիշ երկու ոտանավորներ ալ. &quot;Քուն&quot;-ը և &quot;Ան իմ սիրտս է...&quot;-ն. քննադատ մը &quot;Վեռլենյան վարնոց կեղծարարություն&quot; պատվանունը տված էր ասոնցմե առաջինին, մինչև հոդ երթալու պետք կա՞ր, չեմ գիտեր, ըսելու համար պարզապես, թե այդ ոտանավորը մեծ բան մը չէր արժեր. ես որ Վեռլենը դեռ կարդացած չեմ, փոխանակ ուրախանալու այդ մերձեցումին վրա, պարզապես զարմացա որ ինքնին շա'տ քիչ նշանակություն ունեցող բանաստեղծություն մը Վեռլենին հետ բաղդատության եզր կազմելու կը ծառայեր: Ուրիշ քննադատ մը լալկանություն կը հռչակեր &quot;Ա'ն իմ սիրտս է...&quot;-ն. օ¯հ, աս լալկանություն բառը շա'տ չարչարված է, իրա'վ որ. մեկը որ մեր բանաստեղծները դատափետելու մարմաջեն կը բռնվի, երգիծանքը բանաստեղծութենեն զանազանել չկրցող օրիորդ մը ըլլա ան թե հարգելի եկեղեցական մը, նեցուկ մը ունի արդեն պատրաստ` &quot;լալկանություն&quot;-ը, չե'մ ջատագովեր երբեք, ու մանավանդ կ’ատեմ, անջիղ, հիվանդագին ու մանավանդ ուզված, բռնադատված տխրությունը. սակայն մյուս կողմեն չմոռնանք ալ հոգեկան տրամադրություններն ու պարագաները` որոնց տակ կ’արտադրվին էապես զգացված տխրությունները: Դառնալով հիշված ոտանավորներին, ըսեմ դարձյալ թե հեղինակին աչքին մեծ բան մը չ’երևար անիկա. ու հետո, պզտիկ մեջբերում մըն ալ, եթե չեք ձանձրանար.

... Թույլ խազերու մեղկություններ չունի ան,

Այլ կը սահին հզոր կուրծքին բյուր ձայներ,

Բամբ թառանչներ` հոծ ու մըռայլ,

Հովն երբ պոնդեր կու տա նամետ գիշերին:

(գիշերը` Եվոլյան տավիղի նմանեցված)

Ակնածանքով դիտել կու տամ թե ասիկա լալկանություն չէ' երբեք: Այս հիշվածներուն հատուկ սովորականութենեն շեղված են &quot;Սոնադին&quot;-ը, &quot;Նոպաներ&quot;-ը, &quot;Թրթռումներ&quot;-ը. առաջին երկուքը զորեղ, իսկ երրորդը` վճիտ ու խորհրդավոր:

Երկրորդ շրջանին մեջ բանաստեղծը կը ցնցվի, քիչ մը ու փոփոխություններ կը կրե, թեև դեռ չի կրնար ամբողջովին սկրթել նետել սովորականությունը, ու երբեմն բոլորովին կ’ենթարկվի անոր` ինչպես &quot;Աղերսանք&quot;-ին մեջ: Իր սիրերգությունները` այս շրջանին` կը դադրին ձուլված բաներ ըլլալե. և կ’սկսի իր սերը միշտ բնագեղ տեսարանով մը շրջանակել. զգացումին ընկերացող տեսարան մը կա, և կամ տեսարանեն վերջ զգացումը կու գա.

Իրիկունը արագորեն կը խոնարհի դեպ ի խավար.

Բուրմունքներու հաշիշն հոգվույս մեջ կը ցանե հեշտանք մը թույլ,

Երգի խազեր կը կրքոտին տակավ տենդոտ, հուզումնավար.

հետո.

Մութ սենյակիս մեջ կը շրջիմ առջի համբույրն անրջելեն...

ուրիշ օրինակ մը նախ.

Սարերուն մեջ կը կոծկոծի այգուն` կոչնակը վանքին,

Եղնիկները` մըթնշաղին` դեպ ի գետափ կը դիմեն.

հետո.

Ես կ’երազեմ ծառերուն տակ ու կըսպասեմ խոլաբար

Լույս-պարիկին` որ իղձերս պսակելու պիտի գար:

Եվ ուրիշ մըն ալ` որ սապես կը սկսի.

Այգն է ծաղիկ երազով լի, ու բալաձիգ` թեթևորեն.

Մշուշն անծալ ջրվեժի պես ամբարտակեն վար կը հոսի,

Իր չըփույթին մեջ կը շիկնի ոսկի աղջիկն արշալույսի.

և ապա.

Քիչ մըն ալ դո'ւն ժպտեիր, ա¯հ, հոգվույս համար որ հիվանդ է.

Նայվածքի խաղ` որով դառնա աշխարհն ինծի ծափ ու ծաղիկ:

Ասոնցմե զատ ունի զուտ նկարագրական ոտանավորներ` որոնք զինքը կը բնորոշեն: Այսպես` &quot;Ցնորոտ անդորրություններ&quot;-ը.

Հեշտ փալփլուն գիշերներու անդորրություն մը ցնորական...

Ցայգն է ժայթքած իր շողակի շատըրվաններն անրջական.

Շանթե աչքեր, բոցե թևեր մտածումիս կ’անցնեն քովեն.

Դաշտերուն վրա հարսնուկներու բոսոր իղձերը կը ցամքին.

&quot;Աքասիաներու շուքին տակ&quot;-ը` քնքույշ.

Ծաղիկներեն հուշիկ թերթեր կը թափե

Բուրումներով օծուն հովիկն իրիկվան,

Հոգիներուն կ’իջնե երազ մը բուրյան.

Ջուրը ցայտքեն ծաղիկ ծաղիկ կը կաթե,

Վըճիտ` ինչպես լույսե արցունքը մանկան.

&quot;Գետափի երազանք&quot;-ը` արևոտ ու բուրումնավետ.

Գյուղն համորեն կը մըրափե ծոցն արևոտ ժայռերուն.

Տիվանդորրի պահն ըմպած է մեղկ հեշտություն մը սյուքի.

Գետեզերյա ծառաստաններ, միջօրետքի այս պահուն,

Ինձ անծանոթ թավուտքներեն կը խրկեն բույրն հեշտանքի...

&quot;Երազի պահեր&quot;-ը` գիշերով ու երազով լի.

Մտածումը, ինչպես ճամբորդ ուղեկորույս,

Կանցնի փութով, անձկագին,

Մերթ լուսավետ ու մերթ անլույս

Ճամբաներեն իմ մտքին:

Ու կը հոսի գիշերն ինչպես ծով անհուն

Դեպ ի ափունքն երազիս:

&quot;Տապի նոպաներ&quot;-ը` տապագին ու բարբարիկ.

Արեգակի բորբ ընձյուղներ կ’այրեն ամեն իր անխընա.

Ամենուրեք կը խըլրտի նոպան տապին տախտապարող.

Շինականներ արևահար ծերունի մը գյուղակ տարին.

Բայց կը տևե դեռ ցորեկին բազմալեզու տենդն հրավառ:

&quot;Հովին անցք&quot;-ը` միստիք ու երկյուղալի.

Անդնդագալար օվկիանի պես

Կ’ուռի այս գիշեր հովն ալիք ալիք,

Կը ծծեմ լեղի սարսափն իր ճամբուն...

Ե՞րբ պիտի հասնի իր հանգըրվանին

Արհավրոտ Ուխտին այս գոռ կարավան.

Մարած է քրքում լույսը լամպարիս

Հորդող մութին մեջ հևալով տրտում.

Ա¯հ քու'կդ եմ, ո'վ ձայն, ո¯վ միստիք ցնցում,

Մինչ դու կաթոգին հոգվույս կը փարիս:

&quot;Սիրերգ&quot;-ը, &quot;Պետրոս Դուրյան&quot;-ը, &quot;Վերադարձի երգ&quot;-ը, եթե ոչ հասարակ, գեթ հասարակ կերպով արտահայտված են: &quot;Մթնշաղներ&quot;-ը, &quot;Այգերգ&quot;-ը, հիվանդագին, ընկճող տխրություն մը ունին` որ քիչ մը կարդարանա թերևս սա' նկատումով, թե ճշմարիտ հիվանդ մըն է խոսողը, ասոնցմե տարբեր է անշուշտ &quot;Արևին&quot;-ը` սանձարձակ բանաստեղծություն մը` ուր հեշտագին, գրեթե այրող ջերմություն մը կա:

Գիշերերգությունները, լուսավետ կամ մթաստվեր, երկար տողանցք մը կը գծեն ամբողջ հատորին մեջ: Գիշերը երկար ատեն իր ազդեցության, իր խանդաղատանքին մեջ պահած է բանաստեղծը. սկիզբները քաղցր ու զվարթ է անոր գրգանքը.

Գիշերն անու¯յշ է, գիշերն հեշտագի¯ն.

կամ.

Քերթված մըն է ցայգն համորեն, ջի¯նջ գեղոն`

Որ կ’երփներգե ծափ ու ծիծաղ ու ծաղիկ.

և կամ.

Ցայգն է պայծառ անհունորեն,

Ցոլցլանքովն իր խոլապար.

Օդանույշներ` որ մեղմաբար

Կը մոտենան հոգվույս նորեն:

Պարզկա ցայգուն անուրջին մեջ

Լըվալ կ’ուզեմ հիմակ հոգիս.

Եվ հըրահրիլ` երբեմնի շեջ

Աշտանակներն իմ երազիս:

(&quot;Ցայգն է պայծառ...&quot;)

Գիշերին մեջ չէ՞ ապաքեն, որ երազները ավելի վառ ու արագ վերթևումներ կ’ունենան. գիշերին մեջ, ուր շրջանկարը ա¯յնքան հմայիչ կ’ըլլա, և սպասումը` ա¯յնքան քաղցրորեն տաժանագին.

Մութ սենյակիս մեջ կը շրջիմ առջի համբույրն անրջելեն,

Ու շրթունքներս են բոցավառ` ջերմութենեն երազային.

Փա~կ են :

Գիշերին մեջ չէ՞ ապաքեն, որ երազները ավելի վառ ու արագ վերթևումներ կ’ունենան. գիշերին մեջ, ուր շրջանկարը ա՜յնքան հմայիչ կ’ըլլա, և սպասումը՝ ա՜յնքան քաղցրորեն տաժանագին.

Մութ սենյակիս մեջ կը շրջիմ առջի համբույրն անրջելեն,

Ու շրթունքներս են բոցավառ՝ ջերմութենեն երազային.

Փա՜կ են աչքերս, և կամ հանկարծ մերթ անհամբեր դուրս կը նային.

Ա՜հ, լռությունն՝ որ կը տևե, և ըստվերներն՝ որ կը քալե՜ն:

(&quot;Խոնջ իրիկունն արագորեն&quot;)

Շրթունքս են ծարավ միակ համբույրին...

Ցնծագին գիշերն է լույս ու լուսին,

Բայց լույսն իմ հոգվույս քիչ քիչ կը մաշի՜:

(&quot;Սիրերգ&quot;)

Բայց գիշերվան սերը միշտ կը վերածաղկի.

Զգացում մը բյուրեղե,

Ծիածանի երանգով,

Ըսպասումի մութին քով

Լույս ակոսներ կը պեղե:

Ու այս սերը կ’երկարաձվի մինչև պաշտամունք. և այդ պաշտամունքը այնքան խանդոտ է, որ բանաստեղծը կ’ուզե նույնիսկ գիշերին հավիտենությունը, բացարձակ, անկապտելի Աստվածությունը.

Կ’ուզեմ որ դադրին ձայներն այս պատիր,

Ու նեկտարիդ դողն ըմպեմ ես անհագ.

Կ’ուզեմ որ դադրին տիվ ու ժամանակ,

Ու դաբիրներուդ իյնամ ծնրադիր:

Հետո երկյուղած աղերսանք մըն ալ.

Ցնորաբե՜ր գիշեր, ա՜հ, ընդունե՜ զիս.

Ընդունե՜, միստիք ո՜վ անդորրություն,

Իմ աղերսակոծ շունչիս սոսավյուն,

Եվ համբույրն անանց՝ զոր կու տա հոգիս:

Բայց վերջապես կու գան ատեն մը՝ որ գիշերներու այս տարփանքը ժամանակ մը տեղ կու տա արևին ու տիվին հրայրքին.

Պիտի ըմպեմ բոցն արևին, ճառագայթի եմ ծարավի.

(&quot;Այգերգ&quot;)

Ու թող նըշուլե բաղձիկ հոգվույս մեջ

Ճառագայթը նախածին,

Վաղորդայններու քրքում արևին:

(&quot;Դեպի մոռացում&quot;)

Շողա, ով արև, շառափներովդ ոսկեծայր,

Մառախլապատ երկունքիս մեջ՝

Ուր մըտածումը կը դեգերի ուղեմոլար.

(&quot;Արևին&quot;)

Հոգիս ներս կը խուժե

Քրքումն՝ ալիքի նման

(&quot;Առտվան արևին մեջ&quot;)

Ամբողջ հատորը գրեթե սպասման երկարաձիգ գիշեր մըն է աղերսանքներով, հոգերով, ցավերով, ու երբեմն ալ կայծկլտուն հույսերով լեցուն.

Անձուկին բոցը զիս պաշարեց, ըսպասման հիվա՜նդն եմ.

Գիշերներ միշտ անքուն կըսպասեմ ծիրանի ես դարձին:

Դարձուցե՜ք նավակներս հողմավար, ջըրանու՜յշ պայիկներ,

Դարձուցե՜ք նավակներս դյութավար, իրիկվա՜ն հովիկներ:

Փորձած է քանի մը ազատ ոտանավորներ՝ որոնցմե ոմանք չափին ավանդութենեն թեև զերծած՝ չեն կրցած սակայն տեղ տեղ վտարել արտահայտումի սովորական դարձած, մաշած, թելատած կերպերը: Օրինա՞կ կ’ուզեք՝ &quot;Դաշտերու մեջ&quot;-ը՝ որ խճողված թանձրություն մը ունի.

Կյանքի թարմ կաթը ծծելու

Հեշտին այգուն ստինքներեն քաղցրածոր.

Այս կարգեն է նաև հետևյալ տողը &quot;Ցնորոտ անդորրություններ&quot;-ուն մեջ, որ մյուս տողերուն բնական խաղացքին մեջեն մարախի մը պես դուրս կը ցատկե.

Եվ հուրիներ նոր հոլանած ալապաստրը իրենց կուրծքին:

Ուրիշ տող մը &quot;Գետափի երազանք&quot;-են.

Ու կը նիրհիմ արբշիռ՝ հովին դյութիչ նեկտարն ըմպած հոդ:

Այս նեկտար բառին կրած չարչարա՞նքը հապա:

Տափակ տուն մըն ալ Այգերգ-են.

Սեր-Արևիդ բոցն երկարե խորերն հոգվույս իմ պատանի.

Զերթ արևին լեզվակն ոսկի՝ որ կը ծծե մշուշն այգուն.

Ո±ւր է ճաճանչն, հուրքը ջերմին՝ որ մառախուղն առնե տանի,

Սեր-Արևիդ (ևն, ևն,)

Անոնց թվում տաղտկալի հարկ մըն է. մինակ պետք է խոստովանիլ թե եթե ոչ շատ, գեթ բավական կարելի էր երկարել:

Հորինվածի տեսակետին գալով, ըսենք թե Մեծարենց ընդհանրապես հնչուն ու ինքնեկ հանգեր ունի, եթե ասիկա արժանիք մըն է. &quot;ը&quot; ձայնին հաճախությունը շատ զգալի է. բայց նորերը ատիկա ներդաշնակության պայման չեն նկատեր. ճաշակի խնդիր, թերևս: Գալով հատածի կազմության միջոցին բառերու վանկատումին, նորերը կը կարծեն թե եթե վանկը նայ տառերով կազմված ըլլա, ներդաշնակության դեմ չըլլալե ավելի արտասանության նրբություն մը կու տա. օրինակով խոսի՞նք.

Իր երանգնե/րը նրբին.

&quot;րը&quot; ձայնը, հոս ըստ տաղաչափության, ներելի չէ, իբրև դիմորոշ հոդով ավարտվող. նորերը անճաշակ չեն գտներ այս բանը, ըսի':

&quot;Ծիածան&quot;-ի բարբառը ունի երաժշտականություններ. իբրև օրինակ հիշենք &quot;Շերամին նինջ&quot;-ը և &quot;Մտերմիկ տեսիլներ&quot;-ը: Երկուքն էլ քերթության թանկ գեղորներ:

Կրճատումի խորթ ձևեր բնավ չունի &quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակը, որչափ որ կը հիշեմ, ասիկա իմ աչքիս արժանիք չի թվիր. դար մը վերջի սերունդը ապահովաբար մեզ ամենս ալ մեկ ջրով պիտի լվա. մեջը ըլլալով այս մասին ամենեն խղճամիտները. և կամ, օրինակի համար, լեզվական խորթություններ, ոչինչ, բայց ոչի'նչ կը պակսեցնեն արժանիքեն. ինչպես որ անոնց չգոյությունը դրական արժանիք մը չենթադրեր:

Իր ձայնյակները անստգյուտ հորինված մը ունին, կարծեմ ասիկա դրական արժանիք մը չէ անշուշտ, բայց մեկը որ ձայնյակներ (սոննետ) գրել կ’ուզե՝ հարգելու եղած կանոնները և կամ հրաժարվելու է ձայնյակ գրած ըլլալու հավակնութենեն՝ որ մազի չափ իսկ արժեք չունի:

** *

Վերջակետեն առաջ կրնանք ըսել թե &quot;Ծիածան&quot;-ը ունի թերություններ՝ ինչպես արժանիքներ. մետը անշուշտ արժանիքին կողմը պետք է ծռի, այլապես գոյության իրավունք ձեռք բերելու չէր. սակայն այդ արժանիքը, հարաբերապես, այսինքն բանաստեղծության ընդհանրական ըմբռնումով՝ մեծ բա՞ն մըն է արդյոք. օ՜հ, ո'չ անշուշտ: Եթե &quot;Ծիածան&quot;-ը հասուն ու բազմակողմանի գործ մը չէ, տարակույս չկա, որ վիժած մըն ալ չէ: &quot;Ծիածան&quot; մութին մեջ խարխափանք մը չէ. նշմարված ճամբաներուն լույսը կը թրթռա հոն. ճամբորդը դեռ կը դեգերի սակայն, եթե չի վարանիր. ասիկա բնականու ներելի է դեռ շա'տ երիտասարդ հեղինակի մը համար՝ որ տակավին իր մտային զարգացումին լիությանը մեջ թևակոխած չէ: Ակներև է, որ համաշխարհիկ բաբախումներ չունի իր սիրտը. պզտիկ կամ մեծ, անձնականություններ միայն ունի դեռ. ամբողջովին բնությունով տոգորված չէ. բնությունը գխագիրով (ինչպես պիտի ուզեր ըսել Հարությունյան ճարտարամտորեն), լեռն ու դաշտը, հեղեղատն ու առուն չեն մինակ բնությունը, ըսելու հա±րկ կար:

Փափաքելի էր ուրեմն, որ Մեծարենց ջանար իր էութենեն դուրս ելլել. չէ թե մինակ &quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակը այլ մեր բոլոր բանաստեղծներն ալ մերկանալու են այլևս եսին տաղտկալի ոչնչաբանություններեն. մեկդի թողունք քիչ մը անմարդկային անձնաբանությունները, բաբախելու համար Բնության սիրով. բանաստեղծը Բնության ցոլացումը պետք է ըլլա. թե ոչ բանաստեղծ չէ' իրապես. քերթվածները իբրև բառ պետք է ունենան տերևին թրթռումը, թռչունին դայլայլը, մարդերուն գորովը, դաշտին ու լերան մշտանույն զորությունը: Բանստեղծին ձայնը տիեզերական հարաբերականության մը լարը պետք է ըլլա, բոլոր գոյություններուն համադրական թրթռումովը տրոփուն:

&quot;Ծիածան&quot;-ի գրախոսականներեն մեկը ըլլալու սահմանված այս գրությունը եթե այսքան ուշ կը հրատարակվի, իսկապես ժամանակավրեպ մը չէ սակայն, քանի որ այս &quot;Ինքնադատություն&quot;-ը (ինքնադատության փորձը) կրնա կերպով մը &quot;Նոր տաղեր&quot;-ուն հառաջաբանը նկատվիլ. վասնզի &quot;Ծիածան&quot;-ի հեղինակը գեթ մասամբ իր խոստումը հարգած ու հավատքը իրագործած ըլլալու գիտակցությունը ունի, իրեն և մանավանդ ուրիշներու ուրախության համար:

&lt; 1906, հոկտ. 9 &gt;

Այսօրվան &quot;Ծիածանը&quot; որչա՛փ ալ նախնական ու աղոտ գույներ ունենա իր վրա, առաքելությունն է այն հորդ արևին և բեղուն անձրևին, որ իր հետևը պահած կա:

Հ. Տեր-Հակոբյան

Ահա և “Ծիածանը”. թող ծիածանվեն բոլոր զգացումները.

Նորից չեմ տեղադրի այն բանաստեղծությունները, որոնք արդեն կան այդ ժողովածուից:</text>
      <sha1>eoyp5l0bk9w3y9bkf4pmvzscsbl7ztm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Նարեկացի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151085</id>
    <revision>
      <id>395131</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Նարեկացի|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Նարեկացի|&lt;poem&gt;Կաթնածաղիկ ու կապտերակ գիշերին մեջ, Մեղեսիկի փոշի մըշուշն ըլլամ ըսփյուռ, Եվ առիգածն արծաթ` ջուրին վրա հոլանի. Ու ձա՛յն ըլլամ, ըլլամ ծաղիկ, ըլլամ զեփյո՜ւռ` Ամեն իրի...»:</comment>
      <origin>395131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1034" sha1="hw4t6qkakgidisggcnwr8eez14eul9j" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Նարեկացի|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Նարեկացի|&lt;poem&gt;Կաթնածաղիկ ու կապտերակ գիշերին մեջ,
Մեղեսիկի փոշի մըշուշն ըլլամ ըսփյուռ,
Եվ առիգածն արծաթ` ջուրին վրա հոլանի.
Ու ձա՛յն ըլլամ, ըլլամ ծաղիկ, ըլլամ զեփյո՜ւռ`
Ամեն իրի հըպիմ փափուկ թևերով գեջ:
Ըլլամ ջրվեժ, ըլլամ գետափ մը գեղանի,
Ըստվե՜րն ըլլամ խնկագունած այգիներուն,
Կամ գետերու հողմիկ ավաչն, ու գետաձայն
Հովին անցքը` երկնասլացիկ կատարներեն:
Կաթնածաղիկ ու կապտերակ գիշերին մեջ
Պատկե՜րն ըլլամ սրբազնացած ես համայնին. &lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>hw4t6qkakgidisggcnwr8eez14eul9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հովը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151086</id>
    <revision>
      <id>395132</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Հովը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Հովը|&lt;poem&gt;Պատուհանըս մատնահարեց ու անցավ, Հովն հերաձակ աշունին. Չարաճըճի ինչպես աղջիկ մը, ինչպես Խաղընկեր մը` դրան ետին մոռցըված` Պատուհանըս մատնահարեց ու անցավ, Հովն հերաձակ աշունի...»:</comment>
      <origin>395132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="rfvll08azx1ndpas2qdymzfok5qgf2c" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Հովը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Հովը|&lt;poem&gt;Պատուհանըս մատնահարեց ու անցավ,
Հովն հերաձակ աշունին.
Չարաճըճի ինչպես աղջիկ մը, ինչպես
Խաղընկեր մը` դրան ետին մոռցըված`
Պատուհանըս մատնահարեց ու անցավ,
Հովն հերաձակ աշունին:

Իր ետևեն ես կը վազեմ շնչահատ,
Ու շվարուն ու հոգնած.
Ինք խույս կու տա իմ գրգանքես, թևերուս
Պարապնդումն է դատարկ.
Բայց ա՜նառակ` երկու ձեռքես կը փախչի,
Մինչ ետևեն կը վազեմ ես շնչահատ,
Ու շվարուն ու հոգնած:

Մինչև դաշտերը կը վազեմ հետապինդ,
Մինչև անտա՛ռն իսկ կ’երթամ.
Բայց ամենուն կրնա ընել ինք դարպաս.
Թուփին, ջուրին, տերևին.
Ու լըճակին գիրկը կ’իյնա, կամ տեսնես
Ծառին կատարն է թառած:

Մանուկի պես կը պլլըվի երբեմն ալ
Մայր թուփերու քըղանցքին.
Եվ երբ զինքը կը կանչեմ ես սրդողած`
Կը քրքըջա զինք անդին:
Շա՛չ, ապտակ մը կը զարնե մերթ երեսիս,
Նույն վայրկյանին կը փախչի,
Եվ ես ի զո՜ւր կ’իյնամ նորեն ետևեն,

Մինչև դաշտերը կը վազեմ հետապինդ,
Մինչև անտա՛ռն իսկ կ’երթամ…

Եվ երբ հուսատ կը հեռանամ թիկնադարձ,
Կըռնակես վե՜ր կը մագլի,
Կամ մազերս կ’ուզե համրել, կամ հանկարծ
Ուժգին մեջքիս կը փարի:

Եվ երբ ցասկոտ նորեն ետիս ես դառնամ`
Վաղո՜ւց փախեր է արդեն,
Ու չորս կողմըս կ’ավրըշտըկե ու վարդեն
Կ’առնե անոր սակավարյուն շափրակներ.
Ու, դաևձյալ` երբ կը հեռանամ թիկնադարձ`
Կըռնակես վե՜ր կը մագլի…&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>rfvll08azx1ndpas2qdymzfok5qgf2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Տերեվները կ’ըսեին…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151087</id>
    <revision>
      <id>395133</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Տերեվները կ’ըսեին…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Տերեվները կ’ըսեին…|&lt;poem&gt;Ոսկի շաղով օծեցիր Կապույտ ծաղիկն ակերուն, Լիճերու պորտը սարսռուն, Ու գետակներն ափնածիր: Արև՜, մե՜զ ալ ոսկեզօծե, արև՜, մե՜զ ալ, ա՜հ, մե՜զ ալ…...»:</comment>
      <origin>395133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1759" sha1="iwo8xrc359wec4a0p608xz7t05ydf62" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Տերեվները կ’ըսեին…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Տերեվները կ’ըսեին…|&lt;poem&gt;Ոսկի շաղով օծեցիր
Կապույտ ծաղիկն ակերուն,
Լիճերու պորտը սարսռուն,
Ու գետակներն ափնածիր:
Արև՜, մե՜զ ալ ոսկեզօծե, արև՜, մե՜զ ալ, ա՜հ, մե՜զ ալ…

Ոսկի թույրեր սրսկեցիր
Բըլուրներու կողն ի վար.
Փայփայեցիր հողմավար
Դաշտերուն վարսքը ցանցիր:
Արև՜, մե՜զ ալ գգվե մոտեն, արև՜, մե՜զ ալ, ա՜հ, մե՜զ ալ…

Ոսկի մատիկդ հըպեցիր
Եվ համբույրիդ դըրիր բոց,
Իրիկվան մեջ այս հեշտին,
Մարիներուն ու մարդոց,
Աղջիներուն կաթնաձիր
Ու վարդ մըշուշ ճակատին:
Արև՜, մե՜զ ալ ողջագուրե, արև՜, մե՜զ ալ, ա՜հ, մե՜զ ալ…

Ոսկի կյա՜նը մեզ տըվիր.
Եվ առանցքը դուն եղար
Մեր ավիշին հոծ տենչին.
Տակավին մի՛ բաժնըվիր
Եվ հնչեցուր ոսկելար
Անհուն քընարդ` հե՜ղ մըն ալ.
Ուզե քիչ մը համենալ,
Համբուրե՛լ մեզ վերըստին:
Ու չը ծագած դեռ ջնջին,
Բայց անգորով ու ցրտին
Լույսն անհունեն մոլորած
Լուսավորին առաջին
Կենսավետե մեզ ամենս ալ, արև՜, ամե՜նս, ամե՜նս ալ…&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>iwo8xrc359wec4a0p608xz7t05ydf62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կ’երթա արեվն իր զատկին…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151088</id>
    <revision>
      <id>395134</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Կ’երթա արեվն իր զատկին…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Կ’երթա արեվն իր զատկին…|&lt;poem&gt;Կարմիր, նախշուն հավկիթի պես Կ’երթա արևն իր Զատկին. Ահա՛ կ’առնեմ, կրկին կրկին, Մեղույշ բարևն` իր ծառերեն Ներս երկարող հուր թաթիկին:...»:</comment>
      <origin>395134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1104" sha1="jy2h4qq0iikysr3z8rrq7kf5xbi72ew" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Կ’երթա արեվն իր զատկին…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Կ’երթա արեվն իր զատկին…|&lt;poem&gt;Կարմիր, նախշուն հավկիթի պես
Կ’երթա արևն իր Զատկին.
Ահա՛ կ’առնեմ, կրկին կրկին,
Մեղույշ բարևն` իր ծառերեն
Ներս երկարող հուր թաթիկին:
Անցա՜վ ծովեն մեծ կույսն հրավարս,
Ու կապույտին եղավ ինք հարս:

Ու ջրծաղիկ մը զերթ` լայնշի
Լըճակին մեջ. ամպ-մըշուշի
Լըճակին մեջ հոիզոնին`
Դեղին թերթերն իր կ’ընդունին
Զենիթին երգը վարդագին:
Եվ երկինքի նոր տարփանքին
Եվ հիացքին զերթ նըշավակ`
Կ’ընծայվի թանկ ու փառունակ
Շողակն առջի լուսավորին:&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>jy2h4qq0iikysr3z8rrq7kf5xbi72ew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Իրիկունս</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151089</id>
    <revision>
      <id>395135</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Իրիկունս|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Իրիկունս|&lt;poem&gt;Բանաստեղծ Վահրամ Թաթուլին  Իրիկունս է բարի՜, բարի՜, ու լիաձեռ ու հոտևան, Ոսկի ուղ մը` կամուրջ եղած ընդմեջ տիվին ու գիշերվան: Վարսադիտակ ծառերուն տակ կը կղկաթիմ լույ...»:</comment>
      <origin>395135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="dj8p8t003q1wscjbifmi2twmv9aodfc" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Իրիկունս|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Իրիկունս|&lt;poem&gt;Բանաստեղծ Վահրամ Թաթուլին

Իրիկունս է բարի՜, բարի՜, ու լիաձեռ ու հոտևան,
Ոսկի ուղ մը` կամուրջ եղած ընդմեջ տիվին ու գիշերվան:
Վարսադիտակ ծառերուն տակ կը կղկաթիմ լույսին համար.
Արևին պերճ լույսին համար` որ կը փաղփի քրքմանըկար
Մեջն հոտևան ծայրիներու ծայրածավալ ծաղիկներուն`
Ուր դիցանվեր բաժակներու քամեց ամբրոսն անհագ մեղուն:
Ծառոց ետին ճաճանչավուխտ պաստառ մըն է արևն ոսկի,
Ուր ծաղկածին ուղեշներու ճամուկ հյուսքը կը սողոսկի:
Ու զեփյուռն ալ, կայտռուն համբույր, մանկություն մ’է վերադարձած,
Ու ջրցայտքն ալ` փսփսուքն է բարեկամիս` մըտերմասաց:
Սյուքն աղջընակ` որ հյուսիսեն կը քնքշանա հոգվույս վըրան.
Ու ջըրցայտքն` որ լաջակ կըլլա նարկիսներու գլխուն դեղձան,
Կամ արտասուք` աչքերուն մեջ շահպրակներու հույլին ցիրցան
Ու քաղցրությամբ կ’օծե մենիկ ծաղիկներու այդ լըռարան:
Ու թերթիկներ` շահարիկի շընորհք` կ’իյան ափերուս մեջ,
Բաց ափերուս` որ կ’երկարին լույսի խուրձին փողփողենէջ:
Ահա՜ կ’անցնի, մըշուշված բիլ կազով տեսիլ մ’ալ զերթ ալիք.
Զարմանուհի մ’է վարսագեղ, կաթ ու վարդի՜ հըրաշալիք…
Հավերժահարս կաթ ու վարդե, ծաղիկ, ճաճանչ, ջուր ու զեփյուռ…
Շա՜տ էր լեցուն հոգվույս, ո՜վ Տեր, բազմազեղումն այս շրջասփյուռ…&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>dj8p8t003q1wscjbifmi2twmv9aodfc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ի՜նչ արբեցությամբ…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151090</id>
    <revision>
      <id>395136</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Ի՜նչ արբեցությամբ…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Ի՜նչ արբեցությամբ…|&lt;poem&gt;Գեղամ Բարսեղյան բարեկամիս  Ի՜նչ արբեցությամբ, ծառեր, լույսին մեջ, Ծառեր հովին մեջ և անձրևներուն, Վարսավոր ծառեր, ծառեր երկնուղեշ, Ու ծառեր մա...»:</comment>
      <origin>395136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3656" sha1="nzw3fieaebjdu138wrsabgibzbiz02i" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Ի՜նչ արբեցությամբ…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Ի՜նչ արբեցությամբ…|&lt;poem&gt;Գեղամ Բարսեղյան բարեկամիս

Ի՜նչ արբեցությամբ, ծառեր, լույսին մեջ,
Ծառեր հովին մեջ և անձրևներուն,
Վարսավոր ծառեր, ծառեր երկնուղեշ,
Ու ծառեր մատաղ` ծովածուփ կանանչ
Ցորենի ցանքին գոգն ինկած շվարուն`
Ամենն ալ կյանքին կ’ըմպեն հորդ ճաճանչ:
Ի՜նչ արբեցությամբ խոտն` որ հողեն վեր
Կ’ելլե, ըզմայլո՜ւն` կը բանա լույսին`
Վայրկյան մը ապրող իր ցողե աչքեր:
Ի՜նչ արբեցությամբ ծաղիկներ շաղին,
Ծաղիկներ լույսին, մտերիմ ձեռքին,
Ըսպասումներուն մեջ կը նըվաղին:
Ի՜նչ արբեցությամբ ամենմեկ արոտ,
Ամենմեկ բլրակ` իր կանանչ ճակտին
Կը կապե երփնած ծաղկե նարոտ:
Ի՜նչ արբեցությամբ դաշտերեն խորոտ,
Եվ հարս հովիտեն` կարմըրոտանի
Կ’առնե արագիլն իր դարձին կարոտ:
Ի՜նչ արբեցությամբ սարյակներն, արթուն,
Լո՜ւյսը կը ծըծեն, լո՜ւյսը կը հծծեն,
Մրգաստաններու մեջեն սաղարթուն:
Ի՜նչ արբեցությկամբ ձյուն ճայեր, ծըփին,
Բարձրեն` օդաճեմ լյուղ կու գան. արփին
Մեջ կ’ոսկեզօծին ու կը թևանան:
Ի՜նչ արբեցությամբ տատրակն հարսենի,
Առագաստ ըրած ծառի հովանին`
Կըսպասե տարփոտ իր վարուժանին:
Ի՜նչ արբեցությամբ թիթեռն է բացեր,
Լելակի մանրիկ լիճին վրա փրփրուն`
Առագաստաշեն իր կաթ թևիկներ:
Ի՜նչ արբեցությամբ ծիրանի դաշտին
Շեկ ծաղիկներուն մը վազե մեղուն,
Ծըծել իգայի պտկունքներն հեշտին:
Ի՜նչ արբեցությամբ ծովերն են կապույտ,
Գետերն` հորդաջուր, աղբյուրներ` զեղուն,
Լիճեր` խաժագույն, առուն` շուտափույթ,
Լոռածամ առուն` որ կ’անցնի քովեն
Ուռեստաններու գեջ լսնակապույտ:
Ի՜նչ արբեցությամբ ամպեր կը թոթվեն
Հրաշալի հեղուկն իրենց ըստինքին`
Որ զերթ ասղանի վար կը սողոսկի`
Մարելու երկրին պասուքը ոսկի:
Ի՜նչ արբեցությամբ զայն կո՜ւշտ կը խըմե
Համագրավ տապեն սարսատած հողին
Ծընունդներն ամեն, ծակտիքներն ամեն:
Ի՜նչ արբեցությամբ հոգին կ’ընդգրկե
Ալյակն հորդահոս` ծայրիի բույրին,
Ծաթրին, անանուխ, վայրի ռեհանի
Բազմաբուրումներն ըստաշխ ու խունկե:
Ի՜նչ արբեցությամբ կ’ընդգրկե անի.
Բոլոր ձևերն ու երանգներն ամեն,
Բոլոր գոյությանց, բոլոր տարրերուն
Իր մեջ անդրադարձ ծիածանում են`
Աստվա՜ծն` որ եղավ` չե՜ս գիտե ուրկե՜…&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>nzw3fieaebjdu138wrsabgibzbiz02i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151091</id>
    <revision>
      <id>395137</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Պետրոս դուրյան|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Պետրոս դուրյան|&lt;poem&gt;Լուռ, մարմարակերտ դամբանին խորեն, Հանճարի աչքերն անքույթ կը նային, Լույս հոգիներուն կյանքովն երկնային, Ա՛լ մեկուսացած ունայն ժըխորեն:  Մեռա՜վ, խանդավա...»:</comment>
      <origin>395137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="n8b1uyleb5majy947uqzcxoelnf2gaw" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Պետրոս դուրյան|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Պետրոս դուրյան|&lt;poem&gt;Լուռ, մարմարակերտ դամբանին խորեն,
Հանճարի աչքերն անքույթ կը նային,
Լույս հոգիներուն կյանքովն երկնային,
Ա՛լ մեկուսացած ունայն ժըխորեն:

Մեռա՜վ, խանդավառ սերերն երգելեն`
Ու պիտի հավետ միտքերն հըմային
Իր թունդ քընարեն, ու երգերն ալ հին
Պաշտումով ըզմեզ միշտ պիտի գերեն:

Հույզով մեռա՛վ ան, հուշքով` կ’ապրի դեռ,
Ծառերուն նըման` որ թարմ ու դալար,
Իր գերեզմանին կ’ելլեն քովն ի վեր:

Հիացքներ կ’երթան իրեն ետևեն…
Եվ իր հուշքերն ալ, հավետ անմոլար
Ու միշտ ոգևոր` դեռ պիտի տևե՜ն:&lt;/poem&gt;|&lt; 8 հուլիսի, 1903 &gt;  }}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>n8b1uyleb5majy947uqzcxoelnf2gaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395138</id>
      <parentid>395137</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Պետրոս դուրյան]]»-ից «[[Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)]]»</comment>
      <origin>395137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="n8b1uyleb5majy947uqzcxoelnf2gaw" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Պետրոս դուրյան|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Պետրոս դուրյան|&lt;poem&gt;Լուռ, մարմարակերտ դամբանին խորեն,
Հանճարի աչքերն անքույթ կը նային,
Լույս հոգիներուն կյանքովն երկնային,
Ա՛լ մեկուսացած ունայն ժըխորեն:

Մեռա՜վ, խանդավառ սերերն երգելեն`
Ու պիտի հավետ միտքերն հըմային
Իր թունդ քընարեն, ու երգերն ալ հին
Պաշտումով ըզմեզ միշտ պիտի գերեն:

Հույզով մեռա՛վ ան, հուշքով` կ’ապրի դեռ,
Ծառերուն նըման` որ թարմ ու դալար,
Իր գերեզմանին կ’ելլեն քովն ի վեր:

Հիացքներ կ’երթան իրեն ետևեն…
Եվ իր հուշքերն ալ, հավետ անմոլար
Ու միշտ ոգևոր` դեռ պիտի տևե՜ն:&lt;/poem&gt;|&lt; 8 հուլիսի, 1903 &gt;  }}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>n8b1uyleb5majy947uqzcxoelnf2gaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395140</id>
      <parentid>395138</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="nwfgfoyk8rf7yp6zdbarz5vj4t114w9" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Պետրոս Դուրյան|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Պետրոս Դուրյան|&lt;poem&gt;Լուռ, մարմարակերտ դամբանին խորեն,
Հանճարի աչքերն անքույթ կը նային,
Լույս հոգիներուն կյանքովն երկնային,
Ա՛լ մեկուսացած ունայն ժըխորեն:

Մեռա՜վ, խանդավառ սերերն երգելեն`
Ու պիտի հավետ միտքերն հըմային
Իր թունդ քընարեն, ու երգերն ալ հին
Պաշտումով ըզմեզ միշտ պիտի գերեն:

Հույզով մեռա՛վ ան, հուշքով` կ’ապրի դեռ,
Ծառերուն նըման` որ թարմ ու դալար,
Իր գերեզմանին կ’ելլեն քովն ի վեր:

Հիացքներ կ’երթան իրեն ետևեն…
Եվ իր հուշքերն ալ, հավետ անմոլար
Ու միշտ ոգևոր` դեռ պիտի տևե՜ն:&lt;/poem&gt;|&lt; 8 հուլիսի, 1903 &gt;  }}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>nwfgfoyk8rf7yp6zdbarz5vj4t114w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պետրոս դուրյան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151092</id>
    <redirect title="Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)" />
    <revision>
      <id>395139</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Պետրոս դուրյան]]»-ից «[[Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)]]»</comment>
      <origin>395139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="sdglfgmjl8krfbg3cwn9oi8jg9doa1q" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Պետրոս Դուրյան (Միսաք Մեծարենց)]]</text>
      <sha1>sdglfgmjl8krfbg3cwn9oi8jg9doa1q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հիշատակդ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151093</id>
    <revision>
      <id>395141</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Հիշատակդ|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Հիշատակդ|&lt;poem&gt;Փըրփուրները քարափին Կ’երկնեն երազն հեշտավետ Իմ խոնջ հոգվույս մըրափին. Հույսի շող մը զիս հավետ  Կը կապե նուրբ կապույտին. Կը պոստանա ծովն անհուն. Ու ալյակներ կը ժըպ...»:</comment>
      <origin>395141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="09b08qv0eio16czpgtndgnil5aq8fv8" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Հիշատակդ|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Հիշատակդ|&lt;poem&gt;Փըրփուրները քարափին
Կ’երկնեն երազն հեշտավետ
Իմ խոնջ հոգվույս մըրափին.
Հույսի շող մը զիս հավետ

Կը կապե նուրբ կապույտին.
Կը պոստանա ծովն անհուն.
Ու ալյակներ կը ժըպտին
Հոգվույս տենդոտ իղձերուն:

Անույշ արցունք մը սըրտիս
Քուն կը բերե զովասուն,
Ու դուն ինծի՛ կը մոտիս
Ջինջ նըկարով մը խոսուն:

Ու սիրավառ, ես հանկարծ
Աննյութ տեսքեդ խելահեղ,
Կը պըլլըվիմ մըշտարծարծ
Հիշատակիդ, ամեն հեղ:&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>09b08qv0eio16czpgtndgnil5aq8fv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151094</id>
    <revision>
      <id>395142</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…|&lt;poem&gt;Դուրյան սրբազանին  Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական. Ծաղիկներո՜ւ պես զայն ժողվեմ ճամբուս վ...»:</comment>
      <origin>395142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3876" sha1="ct4le43704x4zbb677fikb4oj9a2uid" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Արդի մարդուն հայր մերը տո՜ւր ինծի, տեր…|&lt;poem&gt;Դուրյան սրբազանին

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ծաղիկներո՜ւ պես զայն ժողվեմ ճամբուս վրան`
Նայվածքներուն մեջ ամենուն և ամեն օր:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Եվ ես` հանգույն երփնալուցկի վառող մանկան`
Զայն գունաժպիտ տեսնեմ ուրիշ դեմքի մը վրան:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Զանգակներո՜ւ պես զայն կախեմ ամեն դըրան`
Ու զերթ նարոտ ամեն դըրան զայն պըսակեմ:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ճրագներու պես զայն բոցեմ բազմաստեղնյան`
Խավարին մեջ ամեն երդ ու խրճիթներու:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Զայն սրբասաց իմ հոգյակիս ընեմ խորան`
Զայն իմ մտքիս ծըխեմ` զերթ խունկ բազմաբուրյան:

Տու¯ր ինծի, Տե¯ր, ուրախությունն անանձնական,
Ու չըլլա որ ուիշներու կոծն ու կական
Խեղդել ուզեմ ջրվեժին մեջ դափիս ձայնին:

Տու¯ր ինծի, Տե¯ր ուրախությունն անանձնական,
Ու չըլլա¯ որ ծափիս ձայնին երգը գուժկան
Եսիս սենյա¯կն ունենա` ցու¯րտ առանձնարան:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ու սեղանիս վըրա դրված մեն մի նըկան`
Զույգ մը խինդե՜ր գեթ ունենա թող խաչանիշ:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ու բաղխեմ զայն սրտի սժայռին` իբրև մական`
Որ բղխեցնե ջուրն անեկմիտ երանության:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Զայն ջուրերու վըրա ձըգեմ իբրև ուռկան,
Զայն իբր արոր ակոսներո՜ւն ձըգեմ վըրան:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Զայն իբր անձրև ցողեմ ամեն դաշտին վըրան,
Զայն իբր արև բաշխեմ ամեն հորիզոնի:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Զայն ընդգրկած իտեալին ըլլամ սրսկան.
Զայն լաստ ըրած ես Լույսերու նավո՜րդն ըլլամ:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ժողվել` հոգվույն մեջ ծերերուն, կույսին, մանկան,
Պարզ մարդերուն` գեղջուկներուն ու բանվորին:

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական.
Ժողվել` հոգվույն մեջ ամենո՜ւն, համայնական
Հոգվույն ամեն մասնիկներուն մեջ` ամեն ժամ:

Ճամբաներեն, ու գետերեն, ու դաշտերեն,
Անտառներեն, ու լեռներեն, ու ձորերեն,
Տանիքներեն, ու տուներեն, ու դուռներեն`

Տո՜ւր ինծի, Տե՜ր, ուրախությունն անանձնական:&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>ct4le43704x4zbb677fikb4oj9a2uid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151095</id>
    <revision>
      <id>395143</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:20:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին|&lt;poem&gt;Հանգական խոնարհությամբ  Կեցեք որ պատմեմ ձեզի արկածներս… Օր մ’Հալ Դպրության մտա սեմեն ներս. – Դռնապան չկ...»:</comment>
      <origin>395143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7215" sha1="nc87bjdvsmh15yo9gtqxrct6zpxeyk1" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Հանգապատում “սենպոլիզմ”ը ափասլանին|&lt;poem&gt;Հանգական խոնարհությամբ

Կեցեք որ պատմեմ ձեզի արկածներս…
Օր մ’Հալ Դպրության մտա սեմեն ներս.
– Դռնապան չկա՜ր, բարեբա՜խտ էի,
Բախտ` զոր քիչերուն պիտի մաղթեի…–
Արդ, Հայ Դպրության մտա սեմեն ներս
– Ա՜հ, ի՞նչպես պատմեմ ձեզի հուզումներս…
Ուղղեցի քայլերս երկչոտ ու տըկար,
Սանդուխներեն վա՜ր` ուր չկա՜ր սենյակ.
Զո՜ւր հնչեցուցի ես երգ ու ձայնակ,
Զո՜ւր ես պարզեցի երկնամփոփ աղեղ,
Զո՜ւր պատ շարեցի, տնկեցի բաղեղ,
Քար քարի վըրա դըրի ես հարմար.
Տունն այս Դպրության, ավա՜ղ, չէ՜ր շեննար`
Թե քար շարեին հազար հավիտյան
Դավիթ Կուլանն իսկ և Առյուծն Ալփյան…

⁂

Հանկարծ ուրիշ դուռ մ’երևաց աչքիս.
Պարտեզին դո՜ւռն էր, ու թրթռաց հոգիս:
Քնարիս անցուցի նոբըզնոր թելեր,
Ու ճիշդ այն պահուն մեկը դուրս կ’ելլեր,
– Մեռճան Բալսամյա՜ն, ձայն մ’ըսավ ներսես–
Ու սըպրդեցա նոր դուռեն ներս ես,
Պարտեզին մեջ կար… սոխ, սխտոր, բանճար,
Նրեցե՛ք… կաղամբ ալ, և անպատճառ
Ամեն ինչ` որուն կ’ըլլար միշտ վըճար,
Զոր կողովալիր ծախելուն կար ճար:
Կար քիչ մ’ամեն բան, ածու մ’ալ ծաղիկ
Զոր կը հոտոտենք, թե չըսրդողիք:

⁂

Երբ ներս մըտա ես, ավա՜ղ, ի՜նչ մեծ ցավ,
Ամենմեկ ծաղիկ հանկարծ մարդացավ:
Ավանդ Տերանցյան, բացած իր գլխարկ,
Ըսավ. – Ըզգացումդ` հըրա՜շք. ու չէ խակ
Երբեք լեզո՛ւն ալ զոր կը գործածես,
Համբավիդ պիտի կատարեմ ես ծես:
Մեռճան Բալսամյան նոր ներս կը մտներ,
Այս անգամ Նովիք Առմանն ալ հետն էր:
Նովիք Առմանին փսփսաց Մեռճան,
– Ո՛չ Չագմագճըլար, և ո՛չ ի Մեռճան,
Չին, Ճաբոն, Սեյլան, ո՜չ մեկ գրավառաճ
Պետք չէ՛ այս գիրք հանե ի վաճառ:
Ի՞նչ, իմ համբավիս քայքայե՜լ տաճար,
Ու քու ցորենիդ տեղ դընել հաճա՜ր.
Ես ժանյակներու անհուն կրպակն եմ,
Եվ ազնըվական կըրունկ կը պագեմ.
Մինչ անոնք կ’երգեն գորտ, շերամ, պաճար,
Ամեն ինչ` որ է գռեհիկ, անհանճար,
Անոնց գրչակը կ’եղծե չարաչար:
Այս մոլար կապկումն ո՞վ է մեզ բերեր.
– Նովիք Առմանն էր որ կը փըրփըրեր. –
Դուն մե՜ծ համբավովդ եղիր անվեհե՜ր.
Անոնց ու քու մեջ կան անդունդ, վիհե՜ր.
Դուն երազանք ես, անոնք` զառանցանք,
Դուն` ծաղիկ, պատրանք, իսկ անոնք` փորձանք,
Դուն դարիճենիկ` անոնք… քարմարցանկ:
Ու Նովիք Առման, ճիգելով դժվար,
Լոլիկի գույնով բըլուրե մը վար
Գըլտորեց հանկարծ պարապ մեկ տակառ.
Ու գինով անոր աղմուկեն վայրէջ,
Կըսկսեր մոռնալ ինքզինքն էջե էջ:
Անկոպ Քարակոփ, բացած իր թևեր,
Կ’ըսեր. Վե՜ր անցիր, մի՜շտ ավելի վեր:
Եվ ամեն ամի՜ քերթող Դրանիկ Ճրագ
Կը հծծեր. Ավա՜ղ, ի՛նչ աղբյուր ճրճրակ,
Ե՛ս մեկ հորդումով ծածկեմ ավազ, ակ.
Ինձմե՜ է գողցեր ամենն… ավազակ:
Ճաճանչ Եկույան շուտ արձագանգեց.
– Ճիշդ է, մե՜ծ մասը անկե՛ց է, անկե՛ց:
Թագվոր Զատիկյան ոտք ելավ. Արի՜,
Դուն պիտի ըլլաս քերթող մեծ կարի՜:
Օհան Ապտակցին հնչեցուց իր փող.
– Կ’արժե որ կարդանք մենք ասոր ներբող.
Քանզի ունի ան գաղտնիք, մոգություն,
Ճառագայթ Ռեոնթկեն ու ճառագայթ… Տյո՜ւն:
Այս պահուն մեկն` որ խիստ ըզբաղված էր,
Հանկարծ բարկությամբ կուրծքը կը ծեծեր:
Ի՞նչ, ի՞նչ “Սենպոլիզմ”. խե՜նթ է, ո՜վ դիք, է՞ր
Դուք ասոր ոտքն ու ձեռքը չեք կապեր.
Մանավանդ… ջեռքերն, ա՜հ, ձեռքեր, ձեռքե՜ր,
Որ կը հանդգնին ութ հարյուր տողով
Առուն գլտորել իմ կութքիս կողով:
Դավիթ Կուլանյան կըսեր` – Պո՜շ, չա՛րժեր…
Է՜հ, գեշ չէ… շա՜տ լավ… սակայն իր ույժեր
Հանճարի հըզոր կամք մը չէ՛ շարժեր:
Երամ Տևտոնյան կ’ըսեր. Արշալույս
Ու արև ծագեց ձեզ և… եղկելույս:
Ու Զանդիկ Քոշյան. Լա՛վ է, գեղեցիկ
Քայլերնիդ դեպի ի Պառնաս ուղղեցիք.
Բայց երբ հարկ ըլլա ձեզ գտնել տարտամ՝
Ես կարավանին առջևեն կ’երթամ:
Եղյամ Պարստեղյան դատած էր. Կեցցե՜…
Տաղարանդ, իրա՛վ, մեզ համար գա՛նձ է.
Նոր քերթողության ռահահորդն ես դուն.
Ճակատագի՛րդ իսկ՝ լուտանքը մարդուն:
Եդուարդ Արփիյան. “Լա՛վ է, լա՛վ,–ըսավ–
Երբեք գիրքերուն չկարդանք պարսավ.
Զի հեղինակն ալ պետք չէ՛, որ հա՜րկավ,
Իր ջանքին ի վարձ կ’ըլլե հող ու… կավ:
Զատիկ Արգադիր. Ո՜հ, ամենն են մուխ.
Դուն՝ բո՜ց մը մաքո՝ւր ծախի՜չ, խորամո՜ւխ:
“Խո՜սք կ’ուզեմ, պոռավԳիստրոս Փաթեթյան՝
– Հապա ուրեմըն ե՛ս ալ գամ ատյան. –
Որ մեծ գիրքերու ետին ապաստան,
Կը շիներ իմս ու իսթերու լիսթան:
Բայց, ավա՜ղ, խոսքի կը տիրեր մե՜ծ սով.
Ու խոսք չըտվին իրեն… ամիսով:

Երբոր պարտեզեն պահ մը դուրս ելա,
Մեկը կը հծծեր. Ի՛նչ քաղցրիկ լիլա.
Մյուս մըն ալ. “Ո՛վ Տե՜ր, ի՜նչ… խատա-պելա…
Մեծարենցի տեղ գտավ`
ՀՐԱՉՅԱ”:&lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>nc87bjdvsmh15yo9gtqxrct6zpxeyk1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Անթվակիր տաղեր տվայտանք</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151096</id>
    <revision>
      <id>395144</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Անթվակիր տաղեր տվայտանք|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  {{Բանաստեղծություն|Անթվակիր տաղեր տվայտանք|&lt;poem&gt;Անոր ցավը` հո՛ւր է վառող ինձ համար, Ինչպես սերն է` կյանք հորդաբուխ և անշեջ… Քանի դիտեմ դեմքն ըսպիտակ զերթ մարմար, Շիթ շիթ արցունք կը ք...»:</comment>
      <origin>395144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1149" sha1="7k0g7vvgbm643ssm9bn6fx3g7cpvksh" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Անթվակիր տաղեր տվայտանք|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

{{Բանաստեղծություն|Անթվակիր տաղեր տվայտանք|&lt;poem&gt;Անոր ցավը` հո՛ւր է վառող ինձ համար,
Ինչպես սերն է` կյանք հորդաբուխ և անշեջ…
Քանի դիտեմ դեմքն ըսպիտակ զերթ մարմար,
Շիթ շիթ արցունք կը քարանա սրտիս մեջ:

Թարշամներ է կաթնաբուխ ցո՛լքը բերնին,
Իր ժըպիտին քնքույշ ծաղիկն հոտևան,
Ուր կը վառեր կյանքի ըղձանքը ջերմին,
Լի հըրայրքովն հուզումնալից իր գարնան…

Եվ գլխիկոր` ինչպես եղնիկ վիրավոր,
Կը տեսնեմ, երբ հուրն երազանքն իմ ծաղիկ,
Կը դաշունեն զիս մորմոքներ բյուրավոր,
Խավարելով անուրջն հոգվույս խաղաղիկ… &lt;/poem&gt;|}}

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>7k0g7vvgbm643ssm9bn6fx3g7cpvksh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Որթին տերեվը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151097</id>
    <revision>
      <id>395145</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Որթին տերեվը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  Իրիկնավերջը դալկոտ տերևի մը պես հողմավար անցեր է. բացաստանին մեջ գիշերը թևաբաց կ'ընկողմանի. գաղջ, բուրումնացան նազելի գիշերը: Աշխետ զամբիկս նյուսը կը թոթվե ու քվքվալով կ'անցնի այգեստանին մեջ...»:</comment>
      <origin>395145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6215" sha1="a3f0q22rco0elg1alev5qxvd7gdki3d" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Որթին տերեվը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

Իրիկնավերջը դալկոտ տերևի մը պես հողմավար անցեր է. բացաստանին մեջ գիշերը թևաբաց կ'ընկողմանի. գաղջ, բուրումնացան նազելի գիշերը: Աշխետ զամբիկս նյուսը կը թոթվե ու քվքվալով կ'անցնի այգեստանին մեջեն, ուր խաղողին զգլխիչ բույրը, գինիին նախերգանք, ու ցորեկվան արևին եղկ շոգոլին կը բարձրանան:
Հեռաստանին մեջ հարսենի, գեղանի լեռը նստեր է տարփատենչիկ շարժուձևով, մշուշի տարտամորեն հոգնաթույր քցաբ մը ուսն ի վար կ'իջնե. զույգ մը ծառեր թխլիկ դաստակներու պես արևակեզ իրաննին կ'երկարեն, և իրենց տերևունքը կը բացվի. լերան դալար ափն է ան, ուր ահա՜ լիալուսինը կը զետեղվի, շառագույն նրբարվեստ հողմահարի մը պես, որ հետզհետե կ'երփներփվի` ոսկեթույր, խնկաթույր, քրքում ու արծաթ:
Կ'անցնիմ, կ'անցնի՜մ անվերջ այգեստաններուն մեջեն, ուր անտես &lt;գետի&gt; մը մշկենի ալիքը կը ծփծփա. ու պտղառատ լիաբերրի հողին արգավանդ ծոցը կ'ուռի, գոյության եթերածին երակ մը անդադրում կը բաբխե. ա՜հ, վայրկյանին քաղցրությունը:

⁂

Գյուղ կը դառնամ, ատեն ատեն կը շոյեմ ճայիկիս բաշը, որ լուսնի ծիածանումին մեջ կը փալփլի. ան սուրալով կ'անցնի դեղնորակ ճամբաներեն փոշիե ուրվականներ հորինելով, ատեն ատեն սանձը կը քաշեմ, ու կը կենա. պահին գեղեցկությունը շարժումի գաղափարը կը մոռցնե, ու տիեզերքի սրտին մեջ բաբախող րոպեներուն ու վայրկյաններուն զարկը ա՜լ չզգացվիր. ամեն ինչ իր սքանչացումին մեջ կ'արձանա. հովը, ծաղիկը, տերևը, մարդը. օ՜հ, վայրկյանին երանությո՜ւնը: Շրջանկարը կը դիտեմ անկշտում. գյուղակները` մանուկներու պես նստեր են բլրակներու ծունկին, հովիտներու գոգը, կամ գետին քղանցքին մոտ. զավակներ, զոր արգասավոր ամոլ մը ցանցեր է հոս հոն: Ահա՜ հեռուներեն սպիտակ իրան մը կը ցցվի, կ'ուռի. հովիտին աղջի՜կն է, գետը, իմ սիրականս, իմ տարփուհիս, որ լուսինեն արծաթ թռաններ կը քաղե իր ծփանուտ քղանցքին համար: Բայց պահը անցավ, ու ես ձիս խթանելով կը հառաջանամ, վայրկյանին արձանիկ դադարեն վերջ, ուր հավիտենությունը կը մղվեր կը խտանար. հիմակ աշ######ժով կը լսեմ դարձյալ իրերուն ձայնը, կյանքին աղաղակը, րոպեներուն ուժգին զարկը:

⁂

Դեռ չհասա. տափաստանը այնքա՜ն ընդարձակ է, ա՜յնքան ծայրածավալ, որ գավազանի չափ երևացող ճամբան, առաձիգ, քմահաճ, ոլորված տրեզի պես հետզհետե կը քակվի, կ'երկննա: Ճամբուն վրա ալոճիներու, ընկուզիներու պզտիկ կայաններ կան. շուրջս, այգիները, այգիները, անվերջ այգինե՜րը. որթի տերևներ, ամե՜ն կողմ. գետնին վրա ու կապտորակ օդին մեջ ալ, որթի խնկագույն տերևներ. դիմացս, ետիս, գլխուս վրա, շուրջս, ամե՜ն դի, անրջային թիթեռնիկներու պես պարանցիկ կը դառնան. ի՜նչ երազի մեջ եմ: Ու այս տերևի բույլերուն մեջեն, հեռո՜ւն, հա՛տ մը, գեղեցիկ, հսկայական, լուսաշող, շե՛շտ կը նկարվի, իր դրասանգներուն շուրջը բիլ երիզ մը կը պտուտկի. ու իր երակիկները, մեղրամոմի պես տժգույն, իր դալար ծոցին մեջ կը խաղան. տեղ տեղ հրանյութ կայծեր, ոսկի աչքեր կը քթթին. կոթունը, փոշեգույն, պիրկ կը շեշտվի. ես այդ տերևին, ես այդ տեսիլքին կ'երթամ գրկաբաց. ու ինքն ալ, ժպտուն, խանդաղատ, ինծի կըսպասե, զի՜ս կը կանչե կարծես. ա՜հ, ի՜նչ երազի մեջ եմ:
Կը քալեմ, կը քալե՜մ, կը քալեմ և ահա՜ մոտեցա. մոտեցա ու կը բարձրանամ, փոշեգույն կոթունն ի վեր, կաթոգին, սրտազեղ. և ահա՜ կոթունին ալ ծայրն եմ արդեն ու պիտի սուզվիմ դալարին մեջ:
– Բարև՛, տնաշե՛ն:
– Բարին արևի՜դ,– կ'ըսեմ, ու տեսիլքը հալեր փախեր է արդեն. մոմագույն երակները սակայն դեռ կը խաղան քիչ մըն ալ ու կ'այլափոխվին հանկարծ. գյուղիս փողոցներն են, սալարկված միափայլ փողոցները. ու կոթունն ալ զոր մագլցեցա, գյուղիս ճամբան էր, տերևաձև գյուղիս ճամբան:
Վա՜խ, տեսիլքը փախե՜ր է, բայց ա՜հ, իրականությունը հոն է. իմ մշկենի, ծաղիկ ու ծափ գյուղս հո՛ն է: Երազը գնաց, բայց խանդաղատանքը դեռ կը մնա... 

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>a3f0q22rco0elg1alev5qxvd7gdki3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395146</id>
      <parentid>395145</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6227" sha1="l9abgdiqql8lrt75eiom28yyv5aa4zf" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Որթին տերեվը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}


Իրիկնավերջը դալկոտ տերևի մը պես հողմավար անցեր է. բացաստանին մեջ գիշերը թևաբաց կ'ընկողմանի. գաղջ, բուրումնացան նազելի գիշերը: Աշխետ զամբիկս նյուսը կը թոթվե ու քվքվալով կ'անցնի այգեստանին մեջեն, ուր խաղողին զգլխիչ բույրը, գինիին նախերգանք, ու ցորեկվան արևին եղկ շոգոլին կը բարձրանան:

Հեռաստանին մեջ հարսենի, գեղանի լեռը նստեր է տարփատենչիկ շարժուձևով, մշուշի տարտամորեն հոգնաթույր քցաբ մը ուսն ի վար կ'իջնե. զույգ մը ծառեր թխլիկ դաստակներու պես արևակեզ իրաննին կ'երկարեն, և իրենց տերևունքը կը բացվի. լերան դալար ափն է ան, ուր ահա՜ լիալուսինը կը զետեղվի, շառագույն նրբարվեստ հողմահարի մը պես, որ հետզհետե կ'երփներփվի` ոսկեթույր, խնկաթույր, քրքում ու արծաթ:

Կ'անցնիմ, կ'անցնի՜մ անվերջ այգեստաններուն մեջեն, ուր անտես &lt;գետի&gt; մը մշկենի ալիքը կը ծփծփա. ու պտղառատ լիաբերրի հողին արգավանդ ծոցը կ'ուռի, գոյության եթերածին երակ մը անդադրում կը բաբխե. ա՜հ, վայրկյանին քաղցրությունը:


⁂


Գյուղ կը դառնամ, ատեն ատեն կը շոյեմ ճայիկիս բաշը, որ լուսնի ծիածանումին մեջ կը փալփլի. ան սուրալով կ'անցնի դեղնորակ ճամբաներեն փոշիե ուրվականներ հորինելով, ատեն ատեն սանձը կը քաշեմ, ու կը կենա. պահին գեղեցկությունը շարժումի գաղափարը կը մոռցնե, ու տիեզերքի սրտին մեջ բաբախող րոպեներուն ու վայրկյաններուն զարկը ա՜լ չզգացվիր. ամեն ինչ իր սքանչացումին մեջ կ'արձանա. հովը, ծաղիկը, տերևը, մարդը. օ՜հ, վայրկյանին երանությո՜ւնը: Շրջանկարը կը դիտեմ անկշտում. գյուղակները` մանուկներու պես նստեր են բլրակներու ծունկին, հովիտներու գոգը, կամ գետին քղանցքին մոտ. զավակներ, զոր արգասավոր ամոլ մը ցանցեր է հոս հոն: Ահա՜ հեռուներեն սպիտակ իրան մը կը ցցվի, կ'ուռի. հովիտին աղջի՜կն է, գետը, իմ սիրականս, իմ տարփուհիս, որ լուսինեն արծաթ թռաններ կը քաղե իր ծփանուտ քղանցքին համար: Բայց պահը անցավ, ու ես ձիս խթանելով կը հառաջանամ, վայրկյանին արձանիկ դադարեն վերջ, ուր հավիտենությունը կը մղվեր կը խտանար. հիմակ աշ######ժով կը լսեմ դարձյալ իրերուն ձայնը, կյանքին աղաղակը, րոպեներուն ուժգին զարկը:


⁂


Դեռ չհասա. տափաստանը այնքա՜ն ընդարձակ է, ա՜յնքան ծայրածավալ, որ գավազանի չափ երևացող ճամբան, առաձիգ, քմահաճ, ոլորված տրեզի պես հետզհետե կը քակվի, կ'երկննա: Ճամբուն վրա ալոճիներու, ընկուզիներու պզտիկ կայաններ կան. շուրջս, այգիները, այգիները, անվերջ այգինե՜րը. որթի տերևներ, ամե՜ն կողմ. գետնին վրա ու կապտորակ օդին մեջ ալ, որթի խնկագույն տերևներ. դիմացս, ետիս, գլխուս վրա, շուրջս, ամե՜ն դի, անրջային թիթեռնիկներու պես պարանցիկ կը դառնան. ի՜նչ երազի մեջ եմ: Ու այս տերևի բույլերուն մեջեն, հեռո՜ւն, հա՛տ մը, գեղեցիկ, հսկայական, լուսաշող, շե՛շտ կը նկարվի, իր դրասանգներուն շուրջը բիլ երիզ մը կը պտուտկի. ու իր երակիկները, մեղրամոմի պես տժգույն, իր դալար ծոցին մեջ կը խաղան. տեղ տեղ հրանյութ կայծեր, ոսկի աչքեր կը քթթին. կոթունը, փոշեգույն, պիրկ կը շեշտվի. ես այդ տերևին, ես այդ տեսիլքին կ'երթամ գրկաբաց. ու ինքն ալ, ժպտուն, խանդաղատ, ինծի կըսպասե, զի՜ս կը կանչե կարծես. ա՜հ, ի՜նչ երազի մեջ եմ:

Կը քալեմ, կը քալե՜մ, կը քալեմ և ահա՜ մոտեցա. մոտեցա ու կը բարձրանամ, փոշեգույն կոթունն ի վեր, կաթոգին, սրտազեղ. և ահա՜ կոթունին ալ ծայրն եմ արդեն ու պիտի սուզվիմ դալարին մեջ:

– Բարև՛, տնաշե՛ն:

– Բարին արևի՜դ,– կ'ըսեմ, ու տեսիլքը հալեր փախեր է արդեն. մոմագույն երակները սակայն դեռ կը խաղան քիչ մըն ալ ու կ'այլափոխվին հանկարծ. գյուղիս փողոցներն են, սալարկված միափայլ փողոցները. ու կոթունն ալ զոր մագլցեցա, գյուղիս ճամբան էր, տերևաձև գյուղիս ճամբան:

Վա՜խ, տեսիլքը փախե՜ր է, բայց ա՜հ, իրականությունը հոն է. իմ մշկենի, ծաղիկ ու ծափ գյուղս հո՛ն է: Երազը գնաց, բայց խանդաղատանքը դեռ կը մնա... 


[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>l9abgdiqql8lrt75eiom28yyv5aa4zf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պզտիկ երգեր առտուն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151098</id>
    <revision>
      <id>395147</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Պզտիկ երգեր առտուն|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  Ինչպես բարի քույր մը, սպիտակ առտուն, լուսեղե՜ն աստված, ձեռքը դրավ ճակտիս և համրորեն անցավ հոգվույս մեջ, իր շառ քղանցքին հոն անձրևելու շրշյունը մետաքս:  Ինչպես բարի քույր մը, ցանկալի առտո...»:</comment>
      <origin>395147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1278" sha1="asmrru70l0ed237ht7wnm29vl2lmggx" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Պզտիկ երգեր առտուն|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

Ինչպես բարի քույր մը, սպիտակ առտուն, լուսեղե՜ն աստված, ձեռքը դրավ ճակտիս և համրորեն անցավ հոգվույս մեջ, իր շառ քղանցքին հոն անձրևելու շրշյունը մետաքս:

Ինչպես բարի քույր մը, ցանկալի առտուն` լուսացավ հոգվույս մեջ` կարոտով մթագնած. ինչպես բարի քույր մը, ինչպես շուշան մը` անձավի մեջ ծաղկած:

Ինչպես բարի քույր մը, գորովազեղ առտուն, իր խունկ ձեռքերով ամենն ալ գգվեց. գգվեց ամենն ալ ցավիս ծաղիկներուն, որոնց բաժակները բարձրացա՜ն` անոր նայվածքին լույսովը թրջվելու:

Եվ ինչպես բարի քույր, ինչպես բարի քույր` վաղաժամ մեռած` քնացավ առտուն, իր գորովանքով օծած` հասկերը իմ տարփանքներուս: 

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>asmrru70l0ed237ht7wnm29vl2lmggx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մեծմայրիկը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151099</id>
    <revision>
      <id>395148</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Մեծմայրիկը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  Ճրագը ձեռքը ննջասենյակեն ներս մտավ ծերունի կինը: Դուրսը գարնային անձրևը կը հոսեր լիատարափ. դուրսը գաղջությունն ու մութը ծովացեր էին: Հերաձակ անձրևը ջուրի վեժքեր կը ցրցքներ ապակիներու վրա, պատ...»:</comment>
      <origin>395148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3239" sha1="jh3xx9fc3eitn78nn8qi6aq8q6m8fvu" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Մեծմայրիկը|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

Ճրագը ձեռքը ննջասենյակեն ներս մտավ ծերունի կինը: Դուրսը գարնային անձրևը կը հոսեր լիատարափ. դուրսը գաղջությունն ու մութը ծովացեր էին: Հերաձակ անձրևը ջուրի վեժքեր կը ցրցքներ ապակիներու վրա, պատերուն վրա, մայթերուն ու տանիքներուն վրա:

Ծերուհին լուսակալի վրա դրավ ճրագը ու գնաց պատուհանին հպեց ճակատը. որքա՜ն պետք ուներ այդ զովացքին:

Տարափը կը տենդոտեր ու մտրակներու հույլի մը պես կը շաղեր սալարկին սպիտակ քամակին վրա, և հետո չարաճճի ձեռքի մը նման գգվական ծեծիկներ կու տար ապակիներու երեսին:

Ծերուհին ընդերկար մնաց այդ դիրքին մեջ, ճակատը ապակիին հեց, նայվածքին նշույլը դուրսի մութին ու գաղջության մեջ տարտամած և կամ` մերթ` կայծակներու քրքում և օձագիծ խաղերեն լուսավառած: Ծերուհին ընդերկար մնաց այդ դիրքին մեջ, հոգին անսահմանելի անդոհով մը պրկված:

Անձրևի հոսքերը կը վերսկսեին խաղալ տանիքներուն հետ, բույսերուն ու ծառերուն հետ, մայթին ու մութին հետ: Ու կը վերադառնային ցպրտալ ու արցունքոտիլ ապակիներուն վրա. և երկնային ջուրը իր փափուկ զովությունով կը փայփայեր ծերուհիին ճակատը, կըսթափեցներ զայն իր խոհանքեն: Եվ երկնային ջուրը հմայական ձեռքի մը պես` լուսեղեն տեսլիլ մը կ’առկախեր հանկարծ խավարին մեջ. քաղցր ու դժնդակ պայծառություն, որ կը շրջագծեր մեղրանույշ ու նրբագիծ դեմքը իր թոռնուհիին: Եվ ի±նչ տեսիլ կրնար թելադրել իրեն գիշերային այս մենությունը, եթե ոչ անորը: Ահա՜ տասներկու տարիե ի վեր ցերեկներն իսկ անոր երազովը կը մտաթափառեր...

Տեսիլքը` վայրկենական` ժպտեր ու գացեր էր սակայն, դուրսը լեզու ելեր էր դարձյալ ջուրերուն խուժող բարբառը. ու ծերուհին հեղ մըն ալ կը պարուրվեր իր մտահոգությանց անարև ու տրտում մշուշով: Երբեմն կը ցնցվեր թեթևակի. կը բաժնվեր քիչ մը ապակիեն, բայց ճակատին ջերմությունը` հանկարծորեն զգացված` դարձյալ կը մոտեցներ զինքը պատուհանին, ու նայվածքները անգամ մըն ալ կ’ընկղմվեին մութին մեջ...</text>
      <sha1>jh3xx9fc3eitn78nn8qi6aq8q6m8fvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Այս իրիկուն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151100</id>
    <revision>
      <id>395149</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Այս իրիկուն|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}  (Արձակ բանաստեղծություն)  Այս իրիկուն, թուրինջ ջրաներկ իրիկուն մը, քաղաքեն դուրս, քառուղիին բերանը, սոսիին տակ նստեր էի. սոսին վաղնջուց ծառ մըն է, ճամբուն վրա, մրգաստաններուն ու դալարուտներուն...»:</comment>
      <origin>395149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7301" sha1="bepgoz121yvevn34c6xw0kauotctaj4" xml:space="preserve">{{Վերնագիր |title= Այս իրիկուն|previous =|next = |author = Միսաք Մեծարենց |section =|notes = }}

(Արձակ բանաստեղծություն)

Այս իրիկուն, թուրինջ ջրաներկ իրիկուն մը, քաղաքեն դուրս, քառուղիին բերանը, սոսիին տակ նստեր էի. սոսին վաղնջուց ծառ մըն է, ճամբուն վրա, մրգաստաններուն ու դալարուտներուն մեջտեղը, համայնական օրհնանքի մը պես բարձրացած: Գարուները` չարաճճի՜ աղջիկներ` նազանքով, գեղով, հեշտությունով լեփլեցուն` եկան անցան իր առջևեն. ամառները, արգավանդ ամառներն ալ, և հուռթի պտղաբեր աշունները` ամենն ալ տարիներով անցան իր քովեն, իր հոգիե՜ն ալ: Օր մըն ալ, ամպգոլի տոթագին օր մը, բոցագիծ ելեկտրաթև հոսանուտ մը անցավ իր ծոցեն, մինչև հոգիին ալքը կայծա՛կն էր և բունը` քարայրի պես բերանաբաց` երբեմն անցորդներու օճախը կ’ըլլա, և հոն վառող կրակը կայծակին հիշատակն է կարծես, որ մերթ կարթըննա հոն:

Սոսիին տակ, ուրեմն` նստեր էի այս իրիկուն:

Երկու տարեց կիներ անցան ցանկորմին քովի արահետեն. մեկը կը խոսեր գթոտ շեշտերով իր ձիուն վրա` որ արդեն հյուծավո՜ր` վաղահաս աշնան ցուրտին չէ դիմացեր` մեռե՜ր է. հեյվա՜խ կ’ըսեր մյուսը, հեյվա՜խ... քայլերը մեռան, ձայները փոշիացան, հեռացեր էին, ա՜լ չլսեցի...

Հանկարծ կեռասաստանին ծայրեն երեք տղամարդեր երևցան, ճառագայթող դեմքերով. մեկը կը պատմեր իր սիրային անցքերը. կնոջական արևոտ, վարդավետ անուն մըն ալ լսեցի... զիս տեսան, լռեցին անցան. քիչ մը անդին պատմությունը վերսկսած էր, ունկնդիրները կը քրքջային...

Քիչ մը վեր առի գլուխս, ճյուղատ սոսիին վրա պարս ելած մեղուներուն պես, բուռ մը տերև կը խժային, բայց կանանչ, կա՛փկանանչ... մինչդեռ դիմացի կեռասիներուն տերևները կարծրեր են ցուրտեն, և աքասիաները կարծես թալուկե բռնված. մեր ծերունի, օրհնաբեր սոսին երիտասարդի ծիծաղներ ունի: Տերևուտքին մեջ շշնկոց մը կա, որ հովինը չէ. վայրկյան մը կը դադրի, հետո հեռու¯ն կըսկսի, խելահեղ թրթռուն ցող մըն է. երկու վայրկյանեն, հանկարծակի, գորշ զույգ մը թռվռալով ցած կ’իջնե սաղարթներու սրահակը բանալով. հևքոտ, արագ, կը բաժնվին կը հեռանան երկու տարփավոր թռչուններ... օդահած տարփանքներու երջանի՜կ թաքստոց` վաղնջական սոսիին հետամնաց երիտասարդությունը... Խճուղիին վրայեն սայլորդ մը, արևակեզ, ժպտագին գեղջուկ մը` երգելով կու գար. երկու սիրուն ճերմակ եզներ, որոճալով, տատանելով, դանդաղելով կը քաշքշեին սայլը քաղքի բարիքներով բեռնավոր: Մտածեցի որ այս սայլորդը տուն կը դառնա հիմակ. հունա, բլուրին ծայրն է տունը. բուխարիկին ծուխը` քմահաճ` կապույտ ծաղիկներ կը ցրցքնե օդին մեջ. օճախը վառած է... ժամ մը ամբողջ պիտի երթա այդ ծուխին, այդ տանիքին, այդ հորիզոնին նայելով, ժպտալով տարփավորի պես, հոր մոր պես, սիրական, կաթոգնած. կաթերը կթվեցան, լճացան հիմակ անոթներուն մեջ. հանին քնացած ըլլալու է. եղինձը եփած պատրաստ է մաղմաղին վրա. պզտիկները կըսպասեն` հայրիկը ի±նչ պիտի բերե քաղաքեն. հազար բարի, որովհետև ածուխը լավ ծախվեցավ. վաղը, կանուխ, նորեն բեռնա տանի քաղաք... սայլը անցեր հեռացեր է շատոնց. սայլապանին երգը կը լսվի դեռ, միօրինակ երկարաձիգ, տարածական երգ մը, արևոտ թախիծներով լի, ճիշդ իր դաշտավայրերուն պես, բայց անույշ, անո՛ւյշ, ու ես...

Ուրիշ կառապան մը կը վերադառնա, քաղքեցի. խրոխտ, ամբարձիկ, աննկատ կ’անցնի, մտրակը շաչեցնելով ու շաչեցնելով. ձիերը կ’ըմբոստանան պահ մը` այնքան հոգներ են մինչև իրիկուն. բայց կառապանը քաղքեցի է¯,– կը կատղի, կը փրփրի, հեք կենդանիներուն ամբողջ ազգահամարը ձեռք կ’առնե... փոշիին մեջ կորսվեցավ կառքը. մտրակը կը շաչե տակավին, կը ծիծաղի՜...

Հինգ գնչուհիներ, սիրերգելով, կայթելով, կողովներ շալկած` կու գան դաշտերեն, քաղաք կը դառնան, եղերդ ու մոլոշով լեցուն կողովները վար կը դնեն. առտուն արևը չցաթած գացեր էին. ամբողջ օրվան մը հոգնությունը հոգերնին չէ. կու գան կը շարվին ճամբուն եզերքը, ծառերու շուքին տակ, կը խոսին, հայրատ կատակներ կ’ընեն, կը ժպտին, կը ծիծաղին. հետո երգ, մատի ծափիկ, պորտախա¯ղ... սիկառներ կը վառեն ու դարձյալ շաղակրատելով կայթելով կը դառնան տուն...

Ես կը մնամ սակայն, սոսիին տակ, անշարժ. այս իրիկնային համերգության մեջ, մեկնող արևին ոսկի գիրը, հեռավոր ծովուն կապույտ տառը, տերևներուն, թռչուններուն թրթռուն վանկը կը հեգեմ, կը հեգե՜մ: Բայց չգտա դեռ անսահման բառը, որ դյութական բալլիքի պես պիտի բանար ինծի այս փակ դուռները` ճամբաներուն վրա, ծառերուն տակ, ամբոխին մեջ, անցորդները` ամենն ալ` աներևութացան. ես տակավին մթնշաղին մեջ կըսպասեմ: Ո՜հ, ըսեք, ըսե՛ք ինծի գունագեղ անսահման բառը` այս իրիկուն...

[[Կատեգորիա:Մեսաք Մեծարենցի բանաստեղծություններ]]</text>
      <sha1>bepgoz121yvevn34c6xw0kauotctaj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Աստվածամա՜ր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151101</id>
    <redirect title="Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)" />
    <revision>
      <id>395151</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Աստվածամա՜ր]]»-ից «[[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)]]»</comment>
      <origin>395151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="pskv68qzs11ns1vnm1306vjphgrs0vm" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Աստուածամա՜ր (ժողովածու, Միսաք Մեծարենց)]]</text>
      <sha1>pskv68qzs11ns1vnm1306vjphgrs0vm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Արևագալը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151102</id>
    <redirect title="Արեւագալը" />
    <revision>
      <id>395153</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Արևագալը]]»-ից «[[Արեւագալը]]»</comment>
      <origin>395153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="bvnip1p4twqz77ke6k7djlqkw8zeui0" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Արեւագալը]]</text>
      <sha1>bvnip1p4twqz77ke6k7djlqkw8zeui0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հիշատակ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151103</id>
    <redirect title="Յիշատակ" />
    <revision>
      <id>395157</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Հիշատակ]]»-ից «[[Յիշատակ]]»</comment>
      <origin>395157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="k13a5or6p6h0amae9wb50duyjqvywwk" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Յիշատակ]]</text>
      <sha1>k13a5or6p6h0amae9wb50duyjqvywwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հիվանդի հևքեր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151104</id>
    <redirect title="Հիւանդի հեւքեր" />
    <revision>
      <id>395161</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Հիվանդի հևքեր]]»-ից «[[Հիւանդի հեւքեր]]»</comment>
      <origin>395161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="d10e99kb0gsoxzj4osaeb3p3rkmfnjx" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Հիւանդի հեւքեր]]</text>
      <sha1>d10e99kb0gsoxzj4osaeb3p3rkmfnjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կյանքի երգը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151105</id>
    <redirect title="Կեանքի երգը" />
    <revision>
      <id>395164</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Կյանքի երգը]]»-ից «[[Կեանքի երգը]]»</comment>
      <origin>395164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="87h64vrs311kyiprxo88bcjg46lcya4" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Կեանքի երգը]]</text>
      <sha1>87h64vrs311kyiprxo88bcjg46lcya4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կատեգորիա:Դավթակ Քերթող</title>
    <ns>14</ns>
    <id>151106</id>
    <revision>
      <id>395170</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «[[Կատեգորիա:Հեղինակներ-Ք]]»:</comment>
      <origin>395170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="sntudf9lj1x0y3pp60mid8d02aqrzfj" xml:space="preserve">[[Կատեգորիա:Հեղինակներ-Ք]]</text>
      <sha1>sntudf9lj1x0y3pp60mid8d02aqrzfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151107</id>
    <redirect title="Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի" />
    <revision>
      <id>395172</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Emptyfear տեղափոխեց էջը «[[Ողբքի մահն ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]»-ից «[[Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]»</comment>
      <origin>395172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="jb66hhpxerw916dlvmcycfzujmm2q7x" xml:space="preserve">#ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ [[Ողբքի մահն Ջեւանշիրի մեծի իշխանի]]</text>
      <sha1>jb66hhpxerw916dlvmcycfzujmm2q7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151108</id>
    <revision>
      <id>395174</id>
      <timestamp>2026-09-12T08:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Վերնագիր |title= Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը |section = |previous = |next =  |notes =  |author=Դավթակ Քերթող}}  {{Poemx|Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը|&lt;poem&gt;Աստվածային խոսքի շնորհատուր հոգի, Դե հորինիր ողբի իմաստալի երգեր, Զի սգալի ձայնով ողբի ու մորմոքի Դժնի կորուստն ենք մեր սգում մ...»:</comment>
      <origin>395174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8766" sha1="fray06364o6vs974aw8yyuau3bxxe75" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը
|section =
|previous =
|next = 
|notes = 
|author=Դավթակ Քերթող}}

{{Poemx|Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը|&lt;poem&gt;Աստվածային խոսքի շնորհատուր հոգի,
Դե հորինիր ողբի իմաստալի երգեր,
Զի սգալի ձայնով ողբի ու մորմոքի
Դժնի կորուստն ենք մեր սգում մենք կարեվեր:

Բեկումն Արևելից - մեծ կործանումն այն սև-
Ողջ երկիրը լցրեց աղաղակով հավետ,
Ազգեր, ցեղերն ամեն թող իմ խոսքը լսեն,
Երկրածիններն ամեն թող ողբ ասեն ինձ հետ:

Գլորվեց մեր վեմը` կենդանի և հզոր,
Եվ պարիսպներն ամուր իսպառ խորտակվեցին,
Տապալվեց և փլվեց Աշտարակը խոսող,
Եւ շինության կապերն ամեն բզկտվեցին:

Դարձավ թույն ու լեղի մեր խաղաղ կյանքին, ավա՜ ղ,
Եվ ավազակ ցեղեր տեղացին մեզ վրա,
Կործանվեց երկիրը մեծասքանչ ու խաղաղ,
Հանգավ մեծ տերության ջահը այն հուրհրան:

Եկան, վրա հասան մեզ անեծքներն այն չար,
Որով սպառնում էր Եսայի մարգարեն,
Զի տոնական օրով Տերունական խաչի
Սուգն ու արցունքն աղի լոկ մեզ բաժին հասավ:

Զետեղեցին անհետ կորստյան խոր փոսեր,
Որ հովիվին բարի անդունդները նետեն,
Մոլորության հոգուց առան զազիր դասեր`
Մահու որոգայթներ լուռ լարելով մոր դեմ:

Էնպես էր նա նստած` առյուծն էր իր գահին,
Թշնամիներն իր դեմ սարսում եին լալկված,
Եվ իշխաններն ամեն, տոհմատերերը հին
Խոնարհ էին նրան` սիրով գլխահակված:

Ընկավ երկիրն ամբողջ նրա համբավը մեծ,
Եվ աշխարհներ թևեց լույս անունը նրա,
Նրա միտքը ուժեղ և հանճարը գովեց
Տիեզերքը համայն` երկրագնդի վրա:

Թագավորը հունաց և հարավի արքան
Տենչում էին տեսնել իրենց մեծ իշխանին,
Ընդունելով նրան խոնարհությամբ այնքան,
Փառք ու պատիվներով միշտ պսակում էին:

Ժանտատեսիլ թափվեց մեր գլխին մութ չարիք,
Անզեղջ հանդիմանանք` մոլորության պահին,
Մենք բարկացրինք Աստծուն - պատգամները չարինք-
Նա կորստյան մատնեց երկրի նախագաին:

Իսպաո անհետացան պաշտպանները նրա,
Եվ նա զրկվեց անգամ վերին օդնութկունից`
Երբ որ տերը լքեց նրան երկրի վրա,
Թողնելով, որ լլկվի ժանտագործի թույնից:

Լարեց իր աղեղը թշնամին բանսարկու,
Նենգությունը սրեց` ինչպես սուրն են սրում,
Իջավ նրա վրա խոցոտմամբ ահարկու.
Ոնց Մովաբի ցեղը ջնջվեց մի գիշերում:
Խարդախ մի խորհրդով նրան տարավ թաքուն
Եվ խոցոտեց անխիղճ այդ վեհագոյն մարդուն:

Խրոխտ էիր դու միշտ համայն ազգերի մեջ
Եվ քեզ արթնացնողին դարձնում էիր գերիդ,
Հիմա արեգակը փոխեց ընթացքն անշեջ,
Եվ ի վեր ելան քո դեմ որդիք ծառաներիդ:

Ծնունդն այն ոճրապարտ, մեվավորը այն նենգ,
Անօրենի որդին, որ չարչարեց նրան,
Թով անեծքով պատած գետնի տակը անցնի,
Կայենի պես մոլոր շրջի երկրի վրա:

Կապվեն թող ճամփեքը, որով պիտի փախչի,
Երկնի գիշակները գլխին թող պտտվեն,
Ագռավները թող գան նրա լեշի կանչին,
Վայրի գազանները նրանով թող բտվեն:

Հերովդեսի հրով թող կործանվի նա էլ,
Թող որդեր ու մկներ մարմնի մեջ ծնվեն,
Թող աղեկեզ ցավերն անդուլ բորբոքվելով,
Իր տիրապան մարմինն անեն ծվեն-ծվեն:

Ձեռքն այն, որ մեկնվեց և տիրասպան դարձավ,
Այն ոտքը, որ կոխեց պատկերն հրաշագեղ,
Եռբորածին ախտով թող բռնվեն ի ցավ
Եվ ցեցերին դառնան բնակարան ու կեր:

Ղողված, թող դժնիկի հովհանու տակ հանգչի,
Եվ իժերի ձագեր թող քրքրեն նրան,
Թող քարաբ օձի թույնը հեղի մարմինն ամբողջ
Ուռուցքներ ու ճաքեր մաշկի վրա եռան:

Ճրագն էր ճշմարիտ նա մեր խաղաղության,
Ալյաց ընդվզումը մեղմող մեծ նավապետ,
Այդպիսին էր խիզախ անձը Ջիվանշիրի,
Որ ոսոխն սանձում ու շպրտում էր ետ:

Մարգարտաշար էին լեզվին եռում,
Մաքրափայլ էր կյանկը, վարքը` լուսամեծար,
Արթնանում էր իբրև առյուծասիրտ կորյուն,
Որս էր հափշտակում և բաժանում մարդկանց:

Նիրհող մարմնի մեջ միշտ արդուն էր հոգին,
Եվ Արեսի կառքը քշում էր աստղերի մեջ`
Ուշիմության վարդը բերելով իր ձեռքին.

Շնորհքն էին դրանք Աստծո պաշտամունքի,
Որ կայլակում էին Քրիստոսի կողմից,
Իր ծովակերպ ծոցը, ինչպես որ Սուրբ Հոգին,
Անուշահոտ բույր էր արձքկում իր խոսքից`
Անմահության հոտեր տալով ռունգ ու քիմքին:

Ողբերն ինձ համար էլ ջրի փերիների
Կամ ջայլամաց տարմի
Ողբ չեն, այլ մայրերի կսկծագույն կոծյուն
Առ մենավոր քաղաքն` ավեր, որդեկերույս:

Չհիշվեն և գուցե օրերն այս դառնաբեր,
Որոնց մեջ կատարվեց քո մահը ցավաբեր. -
Բայց չարով թող չորվեն տանջողները քո չար:

Պայծառ քո արևը լույս էր անշիջելի.-
Ո՜հ, ի՜նճ սև գիշերվա խավար էր թխպահոծ,
Ծածկեց մարմինն անլույս քո դեմքն անջնջելի
Եվ անփարատ ստվեր նա մեզ վրա նետեց:

Ջերմախտով տառապում, այրվում եմ հիրավի`
Երբ նայում եմ թափուր պատկերին քո գահի:

Ռազմիկ էիր դու քաջ, և երթդ դադարեց,
Ուստի` իմ աչքերը - կսկծագին վերքեր -
Դարձել են արցունքի աղբյուրներ վշտամեծ:

Սիրելիները քո այրվում հազարակի
Եվ հիշում են ողբով սերը քո անմոռաց.
Ո՜հ, թե կարենայինք պոխվել անուշ խնկի
Եվ ծխալով բուրել գերեզմանիդ վրա:

Վերացավ մեր թագը, աթոռը վերացավ.
Քեզ հետ փառքը մեր վեհ սև հողի գիրկն անցավ:

Տիբերական ծովը, լեռները Լիբանանի
Հագուրդ էին առնում քո` միակիդ տեսքից,
Հիմա` աչքը օձին հյուսիսային հողմի,
Քեզ են փնտրում: Չկաս: Ծառերը կտրատվում,
Նռներն են արյունում հոնաց տապարներց:

Րամք փեսայոց, ավա՜ղ, երա՜մ-երա՜մ-երա՜մ
Փեսաներին պատեց սուգը չարաբաստիկ.
Հարսների առագաստը փոշոտվել է սաստիկ:

Ցավում են, ա՜խ, ցավում դառը արտասուքով.

Հյուծվելով տառապում են`
Ոնց ձագամեռ հավքեր` անապատում սգո:

Փառքից այս անարգյալ շտապում են փրկվել.
Զի քո մահով տեսան իմաստն ունայնության,
Թե` մեզանից ոչ ոք չի մնալու այստեղ:

Քաղցր է կրկին ողբալ և արտասուք վաթել,
Բայց ավելի քաղցր է քեզ հետ հողը մտնել:&lt;/poem&gt;|}}</text>
      <sha1>fray06364o6vs974aw8yyuau3bxxe75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>395175</id>
      <parentid>395174</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emptyfear</username>
        <id>547</id>
      </contributor>
      <origin>395175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8792" sha1="mj5lneozthng2k5olcv0m5ja0pnccgf" xml:space="preserve">{{Վերնագիր
|title= Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը
|section =
|previous =
|next = 
|notes = արևելահայերեն
|author=Դավթակ Քերթող}}

{{Poemx|Մեծ իշխան Ջևանշիրի մահվան ողբերգը|&lt;poem&gt;Աստվածային խոսքի շնորհատուր հոգի,
Դե հորինիր ողբի իմաստալի երգեր,
Զի սգալի ձայնով ողբի ու մորմոքի
Դժնի կորուստն ենք մեր սգում մենք կարեվեր:

Բեկումն Արևելից - մեծ կործանումն այն սև-
Ողջ երկիրը լցրեց աղաղակով հավետ,
Ազգեր, ցեղերն ամեն թող իմ խոսքը լսեն,
Երկրածիններն ամեն թող ողբ ասեն ինձ հետ:

Գլորվեց մեր վեմը` կենդանի և հզոր,
Եվ պարիսպներն ամուր իսպառ խորտակվեցին,
Տապալվեց և փլվեց Աշտարակը խոսող,
Եւ շինության կապերն ամեն բզկտվեցին:

Դարձավ թույն ու լեղի մեր խաղաղ կյանքին, ավա՜ ղ,
Եվ ավազակ ցեղեր տեղացին մեզ վրա,
Կործանվեց երկիրը մեծասքանչ ու խաղաղ,
Հանգավ մեծ տերության ջահը այն հուրհրան:

Եկան, վրա հասան մեզ անեծքներն այն չար,
Որով սպառնում էր Եսայի մարգարեն,
Զի տոնական օրով Տերունական խաչի
Սուգն ու արցունքն աղի լոկ մեզ բաժին հասավ:

Զետեղեցին անհետ կորստյան խոր փոսեր,
Որ հովիվին բարի անդունդները նետեն,
Մոլորության հոգուց առան զազիր դասեր`
Մահու որոգայթներ լուռ լարելով մոր դեմ:

Էնպես էր նա նստած` առյուծն էր իր գահին,
Թշնամիներն իր դեմ սարսում եին լալկված,
Եվ իշխաններն ամեն, տոհմատերերը հին
Խոնարհ էին նրան` սիրով գլխահակված:

Ընկավ երկիրն ամբողջ նրա համբավը մեծ,
Եվ աշխարհներ թևեց լույս անունը նրա,
Նրա միտքը ուժեղ և հանճարը գովեց
Տիեզերքը համայն` երկրագնդի վրա:

Թագավորը հունաց և հարավի արքան
Տենչում էին տեսնել իրենց մեծ իշխանին,
Ընդունելով նրան խոնարհությամբ այնքան,
Փառք ու պատիվներով միշտ պսակում էին:

Ժանտատեսիլ թափվեց մեր գլխին մութ չարիք,
Անզեղջ հանդիմանանք` մոլորության պահին,
Մենք բարկացրինք Աստծուն - պատգամները չարինք-
Նա կորստյան մատնեց երկրի նախագաին:

Իսպաո անհետացան պաշտպանները նրա,
Եվ նա զրկվեց անգամ վերին օդնութկունից`
Երբ որ տերը լքեց նրան երկրի վրա,
Թողնելով, որ լլկվի ժանտագործի թույնից:

Լարեց իր աղեղը թշնամին բանսարկու,
Նենգությունը սրեց` ինչպես սուրն են սրում,
Իջավ նրա վրա խոցոտմամբ ահարկու.
Ոնց Մովաբի ցեղը ջնջվեց մի գիշերում:
Խարդախ մի խորհրդով նրան տարավ թաքուն
Եվ խոցոտեց անխիղճ այդ վեհագոյն մարդուն:

Խրոխտ էիր դու միշտ համայն ազգերի մեջ
Եվ քեզ արթնացնողին դարձնում էիր գերիդ,
Հիմա արեգակը փոխեց ընթացքն անշեջ,
Եվ ի վեր ելան քո դեմ որդիք ծառաներիդ:

Ծնունդն այն ոճրապարտ, մեվավորը այն նենգ,
Անօրենի որդին, որ չարչարեց նրան,
Թով անեծքով պատած գետնի տակը անցնի,
Կայենի պես մոլոր շրջի երկրի վրա:

Կապվեն թող ճամփեքը, որով պիտի փախչի,
Երկնի գիշակները գլխին թող պտտվեն,
Ագռավները թող գան նրա լեշի կանչին,
Վայրի գազանները նրանով թող բտվեն:

Հերովդեսի հրով թող կործանվի նա էլ,
Թող որդեր ու մկներ մարմնի մեջ ծնվեն,
Թող աղեկեզ ցավերն անդուլ բորբոքվելով,
Իր տիրապան մարմինն անեն ծվեն-ծվեն:

Ձեռքն այն, որ մեկնվեց և տիրասպան դարձավ,
Այն ոտքը, որ կոխեց պատկերն հրաշագեղ,
Եռբորածին ախտով թող բռնվեն ի ցավ
Եվ ցեցերին դառնան բնակարան ու կեր:

Ղողված, թող դժնիկի հովհանու տակ հանգչի,
Եվ իժերի ձագեր թող քրքրեն նրան,
Թող քարաբ օձի թույնը հեղի մարմինն ամբողջ
Ուռուցքներ ու ճաքեր մաշկի վրա եռան:

Ճրագն էր ճշմարիտ նա մեր խաղաղության,
Ալյաց ընդվզումը մեղմող մեծ նավապետ,
Այդպիսին էր խիզախ անձը Ջիվանշիրի,
Որ ոսոխն սանձում ու շպրտում էր ետ:

Մարգարտաշար էին լեզվին եռում,
Մաքրափայլ էր կյանկը, վարքը` լուսամեծար,
Արթնանում էր իբրև առյուծասիրտ կորյուն,
Որս էր հափշտակում և բաժանում մարդկանց:

Նիրհող մարմնի մեջ միշտ արդուն էր հոգին,
Եվ Արեսի կառքը քշում էր աստղերի մեջ`
Ուշիմության վարդը բերելով իր ձեռքին.

Շնորհքն էին դրանք Աստծո պաշտամունքի,
Որ կայլակում էին Քրիստոսի կողմից,
Իր ծովակերպ ծոցը, ինչպես որ Սուրբ Հոգին,
Անուշահոտ բույր էր արձքկում իր խոսքից`
Անմահության հոտեր տալով ռունգ ու քիմքին:

Ողբերն ինձ համար էլ ջրի փերիների
Կամ ջայլամաց տարմի
Ողբ չեն, այլ մայրերի կսկծագույն կոծյուն
Առ մենավոր քաղաքն` ավեր, որդեկերույս:

Չհիշվեն և գուցե օրերն այս դառնաբեր,
Որոնց մեջ կատարվեց քո մահը ցավաբեր. -
Բայց չարով թող չորվեն տանջողները քո չար:

Պայծառ քո արևը լույս էր անշիջելի.-
Ո՜հ, ի՜նճ սև գիշերվա խավար էր թխպահոծ,
Ծածկեց մարմինն անլույս քո դեմքն անջնջելի
Եվ անփարատ ստվեր նա մեզ վրա նետեց:

Ջերմախտով տառապում, այրվում եմ հիրավի`
Երբ նայում եմ թափուր պատկերին քո գահի:

Ռազմիկ էիր դու քաջ, և երթդ դադարեց,
Ուստի` իմ աչքերը - կսկծագին վերքեր -
Դարձել են արցունքի աղբյուրներ վշտամեծ:

Սիրելիները քո այրվում հազարակի
Եվ հիշում են ողբով սերը քո անմոռաց.
Ո՜հ, թե կարենայինք պոխվել անուշ խնկի
Եվ ծխալով բուրել գերեզմանիդ վրա:

Վերացավ մեր թագը, աթոռը վերացավ.
Քեզ հետ փառքը մեր վեհ սև հողի գիրկն անցավ:

Տիբերական ծովը, լեռները Լիբանանի
Հագուրդ էին առնում քո` միակիդ տեսքից,
Հիմա` աչքը օձին հյուսիսային հողմի,
Քեզ են փնտրում: Չկաս: Ծառերը կտրատվում,
Նռներն են արյունում հոնաց տապարներց:

Րամք փեսայոց, ավա՜ղ, երա՜մ-երա՜մ-երա՜մ
Փեսաներին պատեց սուգը չարաբաստիկ.
Հարսների առագաստը փոշոտվել է սաստիկ:

Ցավում են, ա՜խ, ցավում դառը արտասուքով.

Հյուծվելով տառապում են`
Ոնց ձագամեռ հավքեր` անապատում սգո:

Փառքից այս անարգյալ շտապում են փրկվել.
Զի քո մահով տեսան իմաստն ունայնության,
Թե` մեզանից ոչ ոք չի մնալու այստեղ:

Քաղցր է կրկին ողբալ և արտասուք վաթել,
Բայց ավելի քաղցր է քեզ հետ հողը մտնել:&lt;/poem&gt;|}}</text>
      <sha1>mj5lneozthng2k5olcv0m5ja0pnccgf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>