Վիքիդարան hywikisource https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80_%D5%A7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Վիքիդարան Վիքիդարանի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Կատեգորիա Կատեգորիայի քննարկում Հեղինակ Հեղինակի քննարկում Պորտալ Պորտալի քննարկում Էջ Էջի քննարկում Ինդեքս Ինդեքսի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 104 152053 397696 2026-10-13T15:25:11Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{Կենտրոն|ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԻՏՈԻԹՅՈԻՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ}} {{Կենտրոն|Մ. ԱԲԵՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈԻԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈԻՏ}} {{Կենտրոն|ԳԱԲՐԻԵԼ}} {{Կենտրոն|ՍՈՒՆԴՈՒԿՅԱՆ}} {{Կենտրոն|ԵՐԿԵՐԻ}} {{Կենտրոն|ԼԻԱԿԱՏԱՐ}} {{Կենտրոն|ԺՈՂՈՎԱԾՈԻ}} {{Կենտրոն|ՉՈՐՍ ՀԱՏՈՐՈՎ}} {{Կենտրոն|ՀԱՏՈՐ}} {{Կենտրոն|II}} {{Կենտրոն...»: 397696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{Կենտրոն|ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԻՏՈԻԹՅՈԻՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ}} {{Կենտրոն|Մ. ԱԲԵՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈԻԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈԻՏ}} {{Կենտրոն|ԳԱԲՐԻԵԼ}} {{Կենտրոն|ՍՈՒՆԴՈՒԿՅԱՆ}} {{Կենտրոն|ԵՐԿԵՐԻ}} {{Կենտրոն|ԼԻԱԿԱՏԱՐ}} {{Կենտրոն|ԺՈՂՈՎԱԾՈԻ}} {{Կենտրոն|ՉՈՐՍ ՀԱՏՈՐՈՎ}} {{Կենտրոն|ՀԱՏՈՐ}} {{Կենտրոն|II}} {{Կենտրոն|Տեքստը պատրաստեց եվ ծանոթագրեց}} {{կենտրոն|ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԱ ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ}} {{կենտրոն|ԵՐԵՎԱՆ 1951}}<noinclude></noinclude> bj86vvypajb1ku1i18t3x056lq416dg 397698 397696 2026-10-13T15:30:18Z Revolution Saga 6905 397698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{Կենտրոն|ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԻՏՈԻԹՅՈԻՆՆԵՐԻ ԱԿԱԴԵՄԻԱ}} {{Կենտրոն|Մ. ԱԲԵՂՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԳՐԱԿԱՆՈԻԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈԻՏ}} {{Կենտրոն|ԳԱԲՐԻԵԼ}} {{Կենտրոն|ՍՈՒՆԴՈՒԿՅԱՆ}} {{Կենտրոն|ԵՐԿԵՐԻ}} {{Կենտրոն|ԼԻԱԿԱՏԱՐ}} {{Կենտրոն|ԺՈՂՈՎԱԾՈԻ}} {{Կենտրոն|ՉՈՐՍ ՀԱՏՈՐՈՎ}} {{Կենտրոն|ՀԱՏՈՐ}} {{Կենտրոն|II}} {{Կենտրոն|Տեքստը պատրաստեց եվ ծանոթագրեց}} {{Կենտրոն|ՌՈՒԲԵՆ ԶԱՐՅԱՆ}} {{կենտրոն|ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ ԳԱ ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆ}} {{կենտրոն|ԵՐԵՎԱՆ 1951}}<noinclude></noinclude> 3vef1ehip6dkffx98vdqgsulklvmwvu 104 152054 397697 2026-10-13T15:29:47Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{Կենտրոն|АКАДЕМИЯ НАУК АРМЯНСКОЙ ССР}} {{Կենտրոն|ИНСТИТУТ ЛИТЕРАТУРЫ ИМ. М. АБЕГЯНА}} {{Կենտրոն|ГАБРИЕЛ}} {{Կենտրոն|СУНДУКЯН}} {{Կենտրոն|ПОЛНОЕ}} {{Կենտրոն|СОБРАНИЕ}} {{Կենտրոն|СОЧИНЕНИЙ}} {{Կենտրոն|В ЧЕТЫРЕХ ТОМАХ}} {{Կենտրոն|ТОМ}} {{Կենտրոն|II}} {{Կենտրոն|Подготовка текста...»: 397697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{Կենտրոն|АКАДЕМИЯ НАУК АРМЯНСКОЙ ССР}} {{Կենտրոն|ИНСТИТУТ ЛИТЕРАТУРЫ ИМ. М. АБЕГЯНА}} {{Կենտրոն|ГАБРИЕЛ}} {{Կենտրոն|СУНДУКЯН}} {{Կենտրոն|ПОЛНОЕ}} {{Կենտրոն|СОБРАНИЕ}} {{Կենտրոն|СОЧИНЕНИЙ}} {{Կենտրոն|В ЧЕТЫРЕХ ТОМАХ}} {{Կենտրոն|ТОМ}} {{Կենտրոն|II}} {{Կենտրոն|Подготовка текста и комментария}} {{Կենտրոն|РУБЕНА ЗАРЯНА}} {{կենտրոն|ИЗДАТЕЛЬСТВО АН АРМЯНСКОЙ ССР}} {{կենտրոն|ЕРЕВАН 1951}}<noinclude></noinclude> msgmr0fq8ldt7vgt4g3xzndl7hcdrb8 104 152055 397699 2026-10-13T15:31:55Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{կենտրոն|Խմբագրությամբ}} {{կենտրոն|Պրոֆ. Մ. ՄԿՐՅԱՆԻ}}»: 397699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|Խմբագրությամբ}} {{կենտրոն|Պրոֆ. Մ. ՄԿՐՅԱՆԻ}}<noinclude></noinclude> ekdanyvna59pbr9c6mxdt5c7p6js21p 104 152056 397700 2026-10-13T15:32:36Z Revolution Saga 6905 /* Առանց տեքստ */ 397700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Revolution Saga" /></noinclude><noinclude></noinclude> 2a45fv4wru6styt7nvc9fuap4nh9xkh 104 152057 397701 2026-10-13T15:33:41Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{կենտրոն|ՊԻԵՍՆԵՐ}}»: 397701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|ՊԻԵՍՆԵՐ}}<noinclude></noinclude> 9wraoavdk65954nwjs4kc0ocils89fj 104 152058 397702 2026-10-13T15:34:07Z Revolution Saga 6905 /* Առանց տեքստ */ 397702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Revolution Saga" /></noinclude><noinclude></noinclude> 2a45fv4wru6styt7nvc9fuap4nh9xkh 104 152059 397703 2026-10-13T15:35:05Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{կենտրոն|ՊԵՊՈ}} {{կենտրոն|ԿԱՏԱԿԵՐԳՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՔ ԱՐԱՐՎԱԾՈՎ}} {{կենտրոն|1870}}»: 397703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|ՊԵՊՈ}} {{կենտրոն|ԿԱՏԱԿԵՐԳՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՔ ԱՐԱՐՎԱԾՈՎ}} {{կենտրոն|1870}}<noinclude></noinclude> dbthw0h2pa0uzdkoozbgzqjap4vju2g 104 152060 397704 2026-10-13T15:35:52Z Revolution Saga 6905 /* Առանց տեքստ */ 397704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Revolution Saga" /></noinclude><noinclude></noinclude> 2a45fv4wru6styt7nvc9fuap4nh9xkh 104 152061 397705 2026-10-13T16:01:43Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{կենտրոն|''«Պեպո» կատակերգությունը նվիրված է մեծարգո պարոն Գեորգ Չմշկյանին հետեվյալ առաջաբանով''}} ՍԻՐԵԼԻ ԳԵՈՐԳ Դու վաղուց խնդրում էիր ինձ՝ մեկ բան գրել թատրոնի համար մեր Թիֆլիզի «պաժարնիների» կյանքից։ Երկար ժամանակ ես չէի կարողանում գտնել նյութի առարկա, թեև...»: 397705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|''«Պեպո» կատակերգությունը նվիրված է մեծարգո պարոն Գեորգ Չմշկյանին հետեվյալ առաջաբանով''}} ՍԻՐԵԼԻ ԳԵՈՐԳ Դու վաղուց խնդրում էիր ինձ՝ մեկ բան գրել թատրոնի համար մեր Թիֆլիզի «պաժարնիների» կյանքից։ Երկար ժամանակ ես չէի կարողանում գտնել նյութի առարկա, թեև քո պատվերը երբեք մտքիցս չէր հեռանում։ Բայց պատահմունքը վճռեց գործը։ Մեկ օր թատրոնում ներկայացնում էին հանգուցյալ Փուղինյանցի Մոլիերից փոխադրված «Վուր տրաքվիս, պիտի պսակվիս» կատակերգությունը, որի մեջ դու կատարում էիր Շամիրի դերը։ Քո հագուստը, դեմքը, շարժվածքը, խաղը, ձայնը այն դերի մեջ, հանկարծ մտքումս ծագեցրին հարց, թե՝ ի՞նչպես կվարվեր Շամիրի նման մարդն այնպիսի դեպքում, երբ մեր հարստահարողներից մեկը փող պարտ լիներ նրան և չկամենար ճանաչել իր պարտքը։ Պեպոյի հիմը գցվեց, մնացածն ինքն ըստ ինքյան եկավ. նամանավանդ այնպիսի մեկ դիպված, որ այն ժամանակներում ես անձամբ փորձել էի (մեկ հարուստ ինձ տվսծ խոսքն ուրացել էր), արդեն նախապատրաստել էր իմ գլխում Պեպոյի հակառակորդի պատկերը։ Կազմելով հետզհետե երևակայությանս մեջ պիեսի կապը և նրա հերոսների տիպերը, ես ի նկատի ունեցա, որ այն դասի մեջ, որի զանագան ներկայացուցիչներն այստեղ արհամարհանքով անվանում են՝ «պաժարնի, լոթի, կինտո», որոնք իրանց բարոյականությամբ, մեծահոգությամբ և վեհանձնությամբ կարող են օրինակ լինել շատ և շատ բարձր դասին պատկանող մարդկանց։ Այս պատճառով Շամիրի բնավորությունը պիեսումս մարմնացավ Կակուլու մեջ, իսկ նրանից բարձր տիպը՝ միևնույն դասի, ես իմ կարողության չափ աշխատեցի ցույց տալ Պեպոյի մեջ։ Երբ ես մոտավորապես պատմեցի քեզ Պեպոյի բովանդակության գլխավոր միտքը, այն օրից սկսած՝ դու էլ ձեռք չվեր առար ինձանից, ստվերի պես հետևում էիր ինձ՝ աշխատելով շուտով և շուտով հանել իմ գլխից քո սիրեկան Պեպոյին և գրչի տալ իմ խոսքերը։ Եվ ահա, 1870 թվի սկզբում, դու, ըստ սովորականին, վեր առար թուղթ ու գրիչ, և ես սկսեցի թելադրել քեզ Պեպոն, որը թեև շուտով ընդմիջվեց, բայց հիշյալ թվի հուլիս ամսին միևնույն ձևով շարունակվեց և վերջացավ Կրծանիսում։<noinclude></noinclude> mp7gvsrfs8641bx1puaghxatngg7mnw 397706 397705 2026-10-13T16:02:09Z Revolution Saga 6905 397706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|''«Պեպո» կատակերգությունը նվիրված է մեծարգո պարոն Գեորգ Չմշկյանին հետեվյալ առաջաբանով''}} ՍԻՐԵԼԻ ԳԵՈՐԳ Դու վաղուց խնդրում էիր ինձ՝ մեկ բան գրել թատրոնի համար մեր Թիֆլիզի «պաժարնիների» կյանքից։ Երկար ժամանակ ես չէի կարողանում գտնել նյութի առարկա, թեև քո պատվերը երբեք մտքիցս չէր հեռանում։ Բայց պատահմունքը վճռեց գործը։ Մեկ օր թատրոնում ներկայացնում էին հանգուցյալ Փուղինյանցի Մոլիերից փոխադրված «Վուր տրաքվիս, պիտի պսակվիս» կատակերգությունը, որի մեջ դու կատարում էիր Շամիրի դերը։ Քո հագուստը, դեմքը, շարժվածքը, խաղը, ձայնը այն դերի մեջ, հանկարծ մտքումս ծագեցրին հարց, թե՝ ի՞նչպես կվարվեր Շամիրի նման մարդն այնպիսի դեպքում, երբ մեր հարստահարողներից մեկը փող պարտ լիներ նրան և չկամենար ճանաչել իր պարտքը։ Պեպոյի հիմը գցվեց, մնացածն ինքն ըստ ինքյան եկավ. նամանավանդ այնպիսի մեկ դիպված, որ այն ժամանակներում ես անձամբ փորձել էի (մեկ հարուստ ինձ տված խոսքն ուրացել էր), արդեն նախապատրաստել էր իմ գլխում Պեպոյի հակառակորդի պատկերը։ Կազմելով հետզհետե երևակայությանս մեջ պիեսի կապը և նրա հերոսների տիպերը, ես ի նկատի ունեցա, որ այն դասի մեջ, որի զանագան ներկայացուցիչներն այստեղ արհամարհանքով անվանում են՝ «պաժարնի, լոթի, կինտո», որոնք իրանց բարոյականությամբ, մեծահոգությամբ և վեհանձնությամբ կարող են օրինակ լինել շատ և շատ բարձր դասին պատկանող մարդկանց։ Այս պատճառով Շամիրի բնավորությունը պիեսումս մարմնացավ Կակուլու մեջ, իսկ նրանից բարձր տիպը՝ միևնույն դասի, ես իմ կարողության չափ աշխատեցի ցույց տալ Պեպոյի մեջ։ Երբ ես մոտավորապես պատմեցի քեզ Պեպոյի բովանդակության գլխավոր միտքը, այն օրից սկսած՝ դու էլ ձեռք չվեր առար ինձանից, ստվերի պես հետևում էիր ինձ՝ աշխատելով շուտով և շուտով հանել իմ գլխից քո սիրեկան Պեպոյին և գրչի տալ իմ խոսքերը։ Եվ ահա, 1870 թվի սկզբում, դու, ըստ սովորականին, վեր առար թուղթ ու գրիչ, և ես սկսեցի թելադրել քեզ Պեպոն, որը թեև շուտով ընդմիջվեց, բայց հիշյալ թվի հուլիս ամսին միևնույն ձևով շարունակվեց և վերջացավ Կրծանիսում։<noinclude></noinclude> jwa4y029595vfd4rgfi3zr14tw7ot2x 397707 397706 2026-10-13T16:02:25Z Revolution Saga 6905 397707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|''«Պեպո» կատակերգությունը նվիրված է մեծարգո պարոն Գեորգ Չմշկյանին հետեվյալ առաջաբանով''}} ՍԻՐԵԼԻ ԳԵՈՐԳ Դու վաղուց խնդրում էիր ինձ՝ մեկ բան գրել թատրոնի համար մեր Թիֆլիզի «պաժարնիների» կյանքից։ Երկար ժամանակ ես չէի կարողանում գտնել նյութի առարկա, թեև քո պատվերը երբեք մտքիցս չէր հեռանում։ Բայց պատահմունքը վճռեց գործը։ Մեկ օր թատրոնում ներկայացնում էին հանգուցյալ Փուղինյանցի Մոլիերից փոխադրված «Վուր տրաքվիս, պիտի պսակվիս» կատակերգությունը, որի մեջ դու կատարում էիր Շամիրի դերը։ Քո հագուստը, դեմքը, շարժվածքը, խաղը, ձայնը այն դերի մեջ, հանկարծ մտքումս ծագեցրին հարց, թե՝ ի՞նչպես կվարվեր Շամիրի նման մարդն այնպիսի դեպքում, երբ մեր հարստահարողներից մեկը փող պարտ լիներ նրան և չկամենար ճանաչել իր պարտքը։ Պեպոյի հիմը գցվեց, մնացածն ինքն ըստ ինքյան եկավ. նամանավանդ այնպիսի մեկ դիպված, որ այն ժամանակներում ես անձամբ փորձել էի (մեկ հարուստ ինձ տված խոսքն ուրացել էր), արդեն նախապատրաստել էր իմ գլխում Պեպոյի հակառակորդի պատկերը։ Կազմելով հետզհետե երևակայությանս մեջ պիեսի կապը և նրա հերոսների տիպերը, ես ի նկատի ունեցա, որ այն դասի մեջ, որի զանազան ներկայացուցիչներն այստեղ արհամարհանքով անվանում են՝ «պաժարնի, լոթի, կինտո», որոնք իրանց բարոյականությամբ, մեծահոգությամբ և վեհանձնությամբ կարող են օրինակ լինել շատ և շատ բարձր դասին պատկանող մարդկանց։ Այս պատճառով Շամիրի բնավորությունը պիեսումս մարմնացավ Կակուլու մեջ, իսկ նրանից բարձր տիպը՝ միևնույն դասի, ես իմ կարողության չափ աշխատեցի ցույց տալ Պեպոյի մեջ։ Երբ ես մոտավորապես պատմեցի քեզ Պեպոյի բովանդակության գլխավոր միտքը, այն օրից սկսած՝ դու էլ ձեռք չվեր առար ինձանից, ստվերի պես հետևում էիր ինձ՝ աշխատելով շուտով և շուտով հանել իմ գլխից քո սիրեկան Պեպոյին և գրչի տալ իմ խոսքերը։ Եվ ահա, 1870 թվի սկզբում, դու, ըստ սովորականին, վեր առար թուղթ ու գրիչ, և ես սկսեցի թելադրել քեզ Պեպոն, որը թեև շուտով ընդմիջվեց, բայց հիշյալ թվի հուլիս ամսին միևնույն ձևով շարունակվեց և վերջացավ Կրծանիսում։<noinclude></noinclude> qmuk6ks1z0m2iq5c6lsonv62ui9s6ek 104 152062 397708 2026-10-13T16:31:17Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «Թերթելով այժմ Պեպոյի սկզբնական օրինակը, ես գտնում եմ, որ համարյա ամբողջ պիեսը քո ձեռքով է գրված, բացի մի քանի տեսիլներից, ուր քո բացակայության ժամանակ օգնել են ինձ պ. Զաքարիա Բաբանասյանցը և մեր թատրոնի տաղանդավոր աշխատակից պ. Հովհաննես Ամերիկյանը։ Շնորհակալութ...»: 397708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>Թերթելով այժմ Պեպոյի սկզբնական օրինակը, ես գտնում եմ, որ համարյա ամբողջ պիեսը քո ձեռքով է գրված, բացի մի քանի տեսիլներից, ուր քո բացակայության ժամանակ օգնել են ինձ պ. Զաքարիա Բաբանասյանցը և մեր թատրոնի տաղանդավոր աշխատակից պ. Հովհաննես Ամերիկյանը։ Շնորհակալություն հայտնելով հիշյալ անձանց, նամանավանդ պ. Ամերիկյանին, որ ուրիշ շատ անգամ ևս օգնել է ինձ իմ թատերագրական ասպարիզում, ես չեմ կարող մոռանալ այն աշխատանքն ու անձնանվիրությունը, որ դու կրել ես՝ թե՛ ներկա հեղինակությանս և թե այլ գրվածքներիս մեծ մասի մեջ։ Բայց այժմ խոսքս միայն Պեպոյի մասին է։ Քանի՛ և քանի անգամ՝ գործդ թողած, ամարային շոք պապանաքին, ոտով եկել ես Կրծանիս և գնացել. քանի քանի անգամ հետդ խորհրդակցել եմ, օգուտներ քաղել քո խորհուրդներից և ձանձրացրել քեզ իմ ծանր ու բարակ մասլահաթներով. քանի՛ և քանի անգամ ամբողջ ժամերով, գրիչը ձեռքիդ, անշարժ նստած ես եղել սեղանիս առաջ՝ ձևացնելով քեզ մեկ գրող մեքենա, երբ ես հեղինակելով՝ բոլոր իմ շարժվածքների ազատությունն եմ վայելել. քանի՛ և քանի անգամ երբեմն արագությամբ թերթեր ես լցրել իմ խոսքերով և ստեպ-ստեպ հաճությունդ ցույց տալով, ուժ ես տվել ինձ շարունակելու, երբեմն էլ հոնքերդ տոթելով՝ կամ տասն անգամ կրկնել ես միևնույն վերջին խոսքերս, կամ լուռ ու մունջ մնացել, առանց մեկ բառ արտասանելու՝ կամենալով արգելք չդնել մտքիս ընթացքին։ Ո՞վ իմանա՝ ի՛նչ մտքեր են ծագել քո մեջ այն ժամանակ, ի՛նչ մտքեր ես կլանել, ի՛նչ մտքեր զոհել, երբ ես, ուղեղս փորելով, աշխատելիս եմ եղել իմ միտքն արտահայտել, իմ խոսքերը գեղեցկացնել։ Միով բանիվ՝ քո կամքը ենթարկել ես իմ կամքին, քո սովորություններն իմ սովորություններին, քո ժամանակն իմ ժամանակին, քո աշխատանքն իմ աշխատանքին. և այս բոլորը, բոլորի միայն նրա համար, որ Պեպոն շուտով լույս տեսնի, դու քո սիրեկան թատրոնի համար մեկ նոր պիես ճարես։ Մտաբերելով անցյալը, մտաբերելով այն ժամերը, երբ Պեպոն գրվում էր, երբ մեր մտերիմ խոսակցության մեջ Պեպոյից մենք անդադար անցնում էինք դեպի նրա եղբայրակիցները, նրանցից դեպի ժողովուրդը, ժողովրդից դեպի ազգը, ես խոտովանում եմ, որ այն ժամերը միշտ կմնան իմ կյանքիս ամենաերջանիկ ժամեր։ Հիշո՞ւմ ես, սիրելի՛ Գեորգ, այն առավոտները, երբ արեգակը, գլուխը դուրս բերելով հեռու հորիզոնում, մեկ առանձին լույս էր թափում ծառերի տերևների ու դիմացի սարի վրա, մինչդեռ հազարավոր թոչունների կանուխ երգը շատ անգամ խոսքս բերանիս կիսակտուր թողնելով, տանում էր մեզ կարծես ուրիշ աշխարհ։ Հիշո՞ւմ ես բարեկամների այն փոքրիկ խումբը, որ շարունակ հավաքվում էին իմ ընտանիքում, այն հանաքները, ծիծաղը, ուրախությունը, Յագորի երևակայական «սարի օմքնիրը» Եովանեի ճիանուրը, խեղճ Յավանգուլի բայաթիները, ձկնորս Լոփիանի պարը, քո արհեստալի բարբարոսական եղանակով երգած՝ «Ինձ ու իմ սիրեկան յարին», Ամերիկյանի երգերը, նրան ընծայած սարսափելի փունջը, և այլն և այլն… Բոլորն ուներ իր գեղեցկությունը, իր հիացքը, մինչև անգամ այն անտանելի սև միջատների անթիվ զորքը, որ մոմի առաջ հավաքվելով մեր գլխին, մանավանդ քո գլխին, շատ անգամ առիթ էին լինում Պեպոյի թերթերը ցիր ու ցան անելու։ Հիշո՞ւմ ես դու Թելեթի այն բազմաթիվ ուխտավորներին, որոնք կյուրակի առավոտները ժամը չորսից սկսած, ներկայացնելով իրանցից մեկ գեղեցիկ {{գբս|գունա|գունավոր}}<noinclude>10</noinclude> 4nfabsi4u2ila6kkvoqeo1odhawxcjh 104 152063 397709 2026-10-13T16:49:32Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{գբվ|վոր|գունավոր}} ժապավեն, անցնում էին մեր բնակարանի առաջից և բարձրաձայն պատմում միմյանց իրանց վշտերը։ Քանի՜ իսկական Շուշան ու Կեկել, քանի՜ հատուկ Պեպո և Կակուլի ենք տեսել նրանց թվում։ Ես երբեք չեմ մոռանալ այն խոսքերը, որ մեկ կին, նայելով մեր պատշգամբին, ասաց ի...»: 397709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{գբվ|վոր|գունավոր}} ժապավեն, անցնում էին մեր բնակարանի առաջից և բարձրաձայն պատմում միմյանց իրանց վշտերը։ Քանի՜ իսկական Շուշան ու Կեկել, քանի՜ հատուկ Պեպո և Կակուլի ենք տեսել նրանց թվում։ Ես երբեք չեմ մոռանալ այն խոսքերը, որ մեկ կին, նայելով մեր պատշգամբին, ասաց իր ընկերուհուն՝ «Է՛ստի մտիկ, սրանք բաղումն էլ դիվաններով ին, ես կի տանս մե կոտրած սկամի էլ չունիմ», և այս դառը խոսքերը նա կնքեց ուրախ ծիծաղով, կարծես թե խեղճի ուրախության աղբյուրը նրա խեղճությունը լիներ։ Քանի՜ այսպիսի դատողություններ են արտահայտել նրանք, քանի՜ մտքեր են զարթեցրել նրանց գանգատները։ Ճշմարիտն ասած, տեսնելով այդ մարդկանց, լսելով և համակրելով դրանց, հարկավոր էր ինձանից շատ և շատ վարպետ նկարիչ, որ կարողանար արժանավոր գույներով նկարել դրանց։ Բայց երբ մարդ, ապրելով ժողովրդի մեջ, նրա ուրախության հետ ուրախանում է, նրա տրտմությամբ տրտմում, և՛ այս զգացմունքները նա կարողանում է փոքր ի շատե պատկերացնել, այդ էլ, արդարև, մեծ բավականություն է։ Ինչևիցե, ժամանակը հասավ. Պեպոն ներկայացրինք թատրոնում առաջին անգամ 1871 թվի ապրիլի 30-ին։ Պեպոյի դերը դու ինքդ կատարեցիր և կատարում ես ցարդ՝ բեմի վրա: Դու տվիր նրան շունչ և կենդանություն, քո խաղը գերազանցեց գրվածքից, իսկ պ. Ամերիկյանը, որ ներկայացնում էր Պեպոյի հակառակորդի պատկերը, և մյուս մասնակցող անձինք իրանց հանճարավոր խաղով օգնեցին մեզ ավելի պարզ ցույց տալու հարըստահարված Պեպոյի համակրական ոգին: Այն ծափահարությունը, այն ընդունելությունը, որ առաջին ներկայացման օրը ստացա հանդիսականներից թատրոնում, ես արդեն բաժանել եմ քեզ և քո ընկերների հետ։ Այժմ թո՛ւյլ տուր ինձ, սիրելի՛ Գեորգ, խնդրել քեզ՝ ընդունել և այս նվազ նվերս իբրև հիշատակ քո չափազանց աշխատության և հարկ՝ քո անսահման սիրույն դեպի մեր թատրոնը։ {{Աջաթև|Քո ԳԱԲՐԻԵԼ ՍՈԻՆԴՈՒԿՅԱՆՑ}} Թիֆլիզ 6 նոյեմբերի 1876<noinclude>{{Աջաթև|11}}</noinclude> 0cff51ulf9b2dgmzbdxi7r5vy46upos 104 152064 397710 2026-10-13T16:52:02Z Revolution Saga 6905 /* Առանց տեքստ */ 397710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Revolution Saga" /></noinclude><noinclude></noinclude> 2a45fv4wru6styt7nvc9fuap4nh9xkh 104 152065 397711 2026-10-13T16:58:37Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «<center>{{x-larger|ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԻՆՔ}}</center> <poem>ԱՐՈՒԹԻՆ, հարուստ վաճառական ԷՓԵՄԻԱ, Արութինի երկրորդ կինը ՊԵՊՈ, ձկնորս ՇՈՒՇԱՆ, Պեպոյի մայրը, այրի կին ԿԵԿԵԼ, Պեպոյի քույրը ԳԻՔՈ, Պեպոյի ազգական ԿԱԿՈՒԼԻ, Պեպոյի բարեկամ ԳԻԳՈԼԻ, Արութինի դուքնի աշկերտ ՍԱՄՍՈՆ, Արութինի...»: 397711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude><center>{{x-larger|ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԻՆՔ}}</center> <poem>ԱՐՈՒԹԻՆ, հարուստ վաճառական ԷՓԵՄԻԱ, Արութինի երկրորդ կինը ՊԵՊՈ, ձկնորս ՇՈՒՇԱՆ, Պեպոյի մայրը, այրի կին ԿԵԿԵԼ, Պեպոյի քույրը ԳԻՔՈ, Պեպոյի ազգական ԿԱԿՈՒԼԻ, Պեպոյի բարեկամ ԳԻԳՈԼԻ, Արութինի դուքնի աշկերտ ՍԱՄՍՈՆ, Արութինի տանու ծառան Երկու այլ ծառա Արութինի տանը</poem> Առաջին և երրորդ արարվածները կատարվում են Պեպոյի տանը, իսկ երկրորդը՝ Արութինի տանը։ Անցքը պատահում է Թիֆլիզում 1870թ-ին։<noinclude></noinclude> dmr2mmkn6uyuqa730wu0azu9dntojkl 104 152066 397712 2026-10-13T19:33:35Z Revolution Saga 6905 /* Առանց տեքստ */ 397712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Revolution Saga" /></noinclude><noinclude></noinclude> 2a45fv4wru6styt7nvc9fuap4nh9xkh 104 152067 397713 2026-10-13T19:37:50Z Revolution Saga 6905 /* Չսրբագրված */ Նոր էջ «{{կենտրոն|ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈԻՆ ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԱՆՑ}} ԱՐՈՒԹԻՆ. 60 տարեկան, միջին հասակով և կազմվածքով, երեսը կարմիր, լիքը և ածելած։ Սև. ներկած կարճ մազեր, հաստ հոնքեր և խուզած բեխեր։ Եվրոպական հագուստ։ Սպիտակ շապիկ, գունավոր փողկապ, նույնպիսի ժիլետ և պանտալոն։ Սև սերթուկ գլխար...»: 397713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈԻՆ ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԱՆՑ}} ԱՐՈՒԹԻՆ. 60 տարեկան, միջին հասակով և կազմվածքով, երեսը կարմիր, լիքը և ածելած։ Սև. ներկած կարճ մազեր, հաստ հոնքեր և խուզած բեխեր։ Եվրոպական հագուստ։ Սպիտակ շապիկ, գունավոր փողկապ, նույնպիսի ժիլետ և պանտալոն։ Սև սերթուկ գլխարկ֊ ցիլինդր։ Ոսկե ժամացույց ոսկե շղթայով։ Գործ է ածում գունավոր մետաքսե թաշկինակ, փոքրիկ դեղին սաթե համրիչ և ծոցի մեջ պորտմոնե։ Շարժվածքը, ման գալն ու խոսվածքը ծանր։ Ըստ երևույթին պատվավոր անձն։ ԷՓԵՄԻԱ. 30 տարեկան, գեղեցիկ և վայելչակազմ կին, շեկ մազերով։ Եվրոպական մոդայի ամենաշքեղ բաց կապույտ հագուստ, վրացնակ գլխով (չիքիլա, ոսկեկար ճակտի աղլուխ և այլն): Զարդարված է ոսկե ժամացույցով, երկար շղթայով և զանազան ակնեղեններով։ Պարանոցին կարմիր բանտ։ Խոսակցությունը, շարժվածքը և ման գալը արագ ու կրակոտ։ Շատ է քրքրվում։ ՊԵՊՈ. 35 տարեկան, թուխ և գեղեցիկ դեմքով, բարձր հասակով) ամուր կազմվածքով և լայն կրծքով։ Սև կարճ մազեր, ճակատի վրա բերած, բարակ հոնքեր և բեխեր երեսն ածելած։ Ունի երկու ձեռք  Թիֆլիզի բուն լոթու հագուստ՝ մինր հասարակ, մյուսը զարդի։ Առաջինն Է՝ չթե կամ սպիտակ շապիկ. Մուգ-կապույտ դոշլուղ, սև ղայթանով բոլորած. սև նաշուրի արխալուխ,  Լեգզու սև շալից չոխա առանց զարդարանքի. միևնույն շալից լայն շալվար, ծայրերի ներսի կողմը զանգյալի մեջ չարչուբաղով ամրացրած. սև ղափաղավոր լափչիններ արծաթե նեղ քամար. կարմիր մորթե երկար գըդակ, ծայրը փոքր ինչ ներս ծալած կարմիր բամբակե թաշկինակ։ Զարդի հագուստն է՝ մետաքսե կարմիր դոշլուղ և սև արխալուխ, երկուսն էլ բարակ ոսկեթելով բոլորած. դավայունի դեղին չոխա, սև լայն չափարիշով զարդարած. նույն կտորից լայն շալվար, ծայրերը վերոհիշյալ ձևով ամրացրած. սպիտակ ղափաղավոր լափ չիններ կանաչ ղայթաններով. Բուխարու սև գդակ, ծայրր կոտրած. Իմերեթու մետաքսե գոտիկ. կապույտ բամբակե թաշկինակ։ Քայլը հաստատ, ձայնը քաղցր և ազդու. շարժվածքն ու խոսակցության ձևերը բուն   ժողովրդական։   Միշտ   գլխարկով,  բացի  նշանակած տեղերից: ՇՈՒՇԱՆ. 50 տարեկան, այրի կին. միջին հասակով և հաճելի դեմքով։ Վրացնակ հասարակ հագուստ։ Մե տակ (ցածր կապած) գլուխ (սև ճակտի-{{գբս|աղ|աղլուխ}}<noinclude></noinclude> oqdzqz9spyrctjamiuo30scf2ewklsi 397714 397713 2026-10-13T19:40:38Z Revolution Saga 6905 397714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Revolution Saga" /></noinclude>{{կենտրոն|ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈԻՆ ԳՈՐԾՈՂ ԱՆՁԱՆՑ}} ԱՐՈՒԹԻՆ. 60 տարեկան, միջին հասակով և կազմվածքով, երեսը կարմիր, լիքը և ածելած։ Սև ներկած կարճ մազեր, հաստ հոնքեր և խուզած բեխեր։ Եվրոպական հագուստ։ Սպիտակ շապիկ, գունավոր փողկապ, նույնպիսի ժիլետ և պանտալոն։ Սև սերթուկ գլխարկ-ցիլինդր։ Ոսկե ժամացույց ոսկե շղթայով։ Գործ է ածում գունավոր մետաքսե թաշկինակ, փոքրիկ դեղին սաթե համրիչ և ծոցի մեջ պորտմոնե։ Շարժվածքը, ման գալն ու խոսվածքը ծանր։ Ըստ երևույթին պատվավոր անձն։ ԷՓԵՄԻԱ. 30 տարեկան, գեղեցիկ և վայելչակազմ կին, շեկ մազերով։ Եվրոպական մոդայի ամենաշքեղ բաց-կապույտ հագուստ, վրացնակ գլխով (չիքիլա, ոսկեկար ճակտի-աղլուխ և այլն)։ Զարդարված է ոսկե ժամացույցով, երկար շղթայով և զանազան ակնեղեններով։ Պարանոցին կարմիր բանտ։ Խոսակցությունը, շարժվածքը և ման գալը արագ ու կրակոտ։ Շատ է քրքրվում։ ՊԵՊՈ. 35 տարեկան, թուխ և գեղեցիկ դեմքով, բարձր հասակով, ամուր կազմվածքով և լայն կրծքով։ Սև կարճ մազեր, ճակատի վրա բերած, բարակ հոնքեր և բեխեր երեսն ածելած։ Ունի երկու ձեռք  Թիֆլիզի բուն լոթու հագուստ՝ մինր հասարակ, մյուսը զարդի։ Առաջինն Է՝ չթե կամ սպիտակ շապիկ. Մուգ-կապույտ դոշլուղ, սև ղայթանով բոլորած. սև նաշուրի արխալուխ,  Լեգզու սև շալից չոխա առանց զարդարանքի. միևնույն շալից լայն շալվար, ծայրերի ներսի կողմը զանգյալի մեջ չարչուբաղով ամրացրած. սև ղափաղավոր լափչիններ արծաթե նեղ քամար. կարմիր մորթե երկար գըդակ, ծայրը փոքր ինչ ներս ծալած կարմիր բամբակե թաշկինակ։ Զարդի հագուստն է՝ մետաքսե կարմիր դոշլուղ և սև արխալուխ, երկուսն էլ բարակ ոսկեթելով բոլորած. դավայունի դեղին չոխա, սև լայն չափարիշով զարդարած. նույն կտորից լայն շալվար, ծայրերը վերոհիշյալ ձևով ամրացրած. սպիտակ ղափաղավոր լափ չիններ կանաչ ղայթաններով. Բուխարու սև գդակ, ծայրր կոտրած. Իմերեթու մետաքսե գոտիկ. կապույտ բամբակե թաշկինակ։ Քայլը հաստատ, ձայնը քաղցր և ազդու. շարժվածքն ու խոսակցության ձևերը բուն   ժողովրդական։   Միշտ   գլխարկով,  բացի  նշանակած տեղերից: ՇՈՒՇԱՆ. 50 տարեկան, այրի կին. միջին հասակով և հաճելի դեմքով։ Վրացնակ հասարակ հագուստ։ Մե տակ (ցածր կապած) գլուխ (սև ճակտի-{{գբս|աղ|աղլուխ}}<noinclude></noinclude> b6i508d0og377nqcg0pvstgoxcgmnp0 104 152068 397715 2026-10-14T10:27:47Z Lilitik22 1072 /* Սրբագրված */ 397715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lilitik22" /></noinclude>հասանում է մինչև գիւղը՝ չոք ժամանակին չէ կարողանում ծարաւի մարդը զովացնել իւրեան այդ տաքացած ջրով և այդպէս աւելի շուտ վնասակար կլինէր չափազանց խմելով՝ երբ գիւղացիք օգուտ քաղելիս չլինէին առաւոտաջուրից, որը տանում են վաղ առաւօտը, այգիներում հանած ջրանցքից (արխ) բայց նա պիտանացու չի լինում մինչև չոքի հասանել, և դիմում են դէպի աղբիւրները: Թէ և կան հինուց մնացած և թէ նոր շինած քանի մի համեղ աղբիւրներ, բայց ժողովուրդը իւրեան անհամաձայնութեամբ ընդհանրական օգուտը չսիրելով, ուշք չէ դարձրել մինչև այժմ նորանց և այդպէս չի բաւականանում ամբողջ գիւղին, որ ահա այս տարի էր գործ ածում: Այս տարուայ գետի ցամաքելը, շատ այգիների վազներ չորանալը, առողջարար և համեղ աղբիւրներին սովորած ժողովրդի ջրհորի ջուր գործ ածելը և այլն, աւելի երևան էրաւ այս տարի վերջապէս շատ ուրիշ վնասներ զգում էր ժողովուրդը մինչև այսօր ջրի պակասութիւնից, բայց մէկի այգին եթէ չորանում էր միւսինը մօտիկ լինելով ջրից, քիչ էր զգալի լինում իւրեան քիչ վնասների համար և ոչ իւր հարևանի կամ ընկերոջ շատ վնասների համար, եթէ աղքատը գոռալով ջուր է խնդրում ժողովրդից իւր այգիի համար՝ այդ զգալի չէ իւրեանց, որովհետև նորանք իւրեանց բաղտաւոր են համարում երբ տեսնում են իւրեանց մի բանով աւելի լինելը. աղքատ մարդերից, «եթէ նա էլ ինձպէս պէտք է լինի էլ ես ինչ իմ հարստութիւնովս» ասում է մեր փոքր ինչ հարուստ գիւղացին: Իմ կարծիքով Աստուած այս տարի մեր գիւղի վերայ աւելի քաղցր աչքով նայեց քան անցած տարիները, ինչո՞ւ,— որովհետև ջրի պակասութիւնը հարուստների և ազնուականների քթին էլ դիպաւ, անցած տարիներում, որ ջուրը ըստ մեծի հարուստների և ազնուականների այգիներումն էր լինում, այս տարի թէև աւելի նորանք էին օգուտ քաղում այն մի փոքրիկ առուակից որի վերայ էր ամբողջ գիւղացիների յոյսը, բայց դարձեալ շատ վնաս տուեց և նորանց ուստի համաձայնուեցան և ցածր դասի ժողովրդեան հետ ասելով, որ ուղիղ է մի ճար պէտք է անել ջրի համար: Կային այս տարի այնպիսի մարդեր գիւղացիներից, որոնք ոչ թէ իւրեանց հացի կամ գինու ¼ մասը չստացան, ինչ որ պէտք է ստացել էին, այլ և հացի սերմի կէսը չստացան և այգու վազներից շատը չորացան, որ և պիտանացու էլ չեն գալ տարին, ահա սորա համար եմ ասում, որ այս տարի Աստուած աւելի քաղցր աչքով նայեց մեր գիւղի վերայ, որ արդէն ստիպված են անպատճառ ջրանցք բանալ Բորչալուի գետից: Շատերը, շատ մեծի մասին ջրից հեռու ժողովուրդը համաձայն են տալ տասանորդ իւրեանց բոլոր այգիների և արտերի արդիւնքից տասը տարիով, բայց ժողովրդի համարեա կէսից աւելը չեն կամենում այդ, որովհետև աչքի առաջ են ունենում իւրեանց տասը տարիով համարեա զուրկ մնալը այգիներից,— և այդ իրաւացի կլինէր եթէ միայն չորոշեն ամէն մի այգուց մի որոշեալ տարեկան գումար կամ գինի կամ հաց, որը դժուար չէր լինի ամենի համար տալը, քան թէ պահանջել տասնորդ ամէն մի չնչին բանից: Թէ և այս տարի եկաւ մի անգղիացի և տեսութիւն արաւ այդ ջրանցքի չլինելու համար և խնդրեց ժողովրդից, ինչպէս լսեցի 1,000 ր. խոստանալով այն 15—20 վերստ հեռաւորութեամբ ջուրը, բերել 3 ամսումը եթէ կտան նորան առաջուց 1000 ր. բայց չգիտեմ ինչպէս, անգղիացին նեղացել է ժողովրդեան շփոթութիւնից և թողել է այդ գործը, իսկ ժողովուրդը անհոգ է գտնուել այդտեղ: Վերջապէս շատ հեշտ և շուտով կշինուի այդ ջրանցքը, բայց ժողովուրդը իւր անհամաձայնութեամբ մնացել է մինչև այսօր ջրի և թէ ուրիշ շատ պակասութիւնների մէջ. ընդհանուրի օգուտ փնտռող չկայ այստեղ, ամէնը աշխատում է միայն իւրեան համար, նա նմանվում է այն ժողովրդական առածին թէ՝ «ո՛չ իմ մի հորթն եմ կամենում և ո՛չ հարևանիս երկուսը». և ուղիղ է մեր ժողովուրդը կամենում է կամ բոլորը ի միասին աղքատ լինեն կամ հարուստ իսկ եթէ աւելի կարողութիւն ունի աշխատում է աւելի հարուստ լինի ո՛չ թէ իւր հարստութիւնը աւելացնելով, այլ առանց աշխատանքի կամենում է, որ վնասի մէկին, որ ինքը նորանից հարուստ լինի և այսպէս միշտ այդպիսի պտղաբեր տեղը ժողովուրդը օրէցօր աղքատանում է. բայց ինչպէս երեւում է այս տարի այնքան անասելի վնասը բոլորովին էլ զգալի եղաւ և հասկացան անհամաձայնութեան վնասները, կարծես հասկացան, որ ընդհանուրի մէջ է անհատի հոգին և անհատների վնասը ընդհանուրինը է և հակառակ. նորանք շատ հասկանում են ջրանցք բերելու օգուտը, էլ ո՛չ տենդով մեռնող պատանիներ կլինեն, ոչ այնքան ամառ ժամանակը կեղտոտ և անմաքուր աղպեր կլինեն թափուած փողոցներում, վերջապէս շատ ուրիշ բաներ, ո՞ւր մնաց վար ու ցանքի տասնապատիկ աւելանալը, որ ինքը ժողովուրդը շատ լաը է հասկանում է այդ։ Այս տեղի կլիման առողջարար է և եղանակը զանազանվում է Թիֆլիզի եղանակից միայն նորանով, որ այստեղ ամառը քիչ աւելի զով է լինում օգուտ քաղելով Լալուարից փչող զով քամիից և մասամբ այգիների բազմութիւնից և այդ պատճառաւ խաղողը և ուրիշ մրգեղէնը քիչ աւելի ուշ է հասնում քան Թիֆլիզում, իսկ ձմեռը նոյնպէս աւելի երկարատև է լինում քան Թիֆլիզում: Նամակս երկարանալով՝ վարելահողերի և այգիների մասին յետոյ: {{Աջաթև|Արշակ Ծատուրեանց}} {{rule|4em}} {{Կենտրոն|Պ. Խմբագիր}} {{rule|2em}} Գործակատար բարեկրօն հայր Դ...եանը կարդալով Մշակի 7-դ համարին մէջ Ախլքալաքէն խրկուած նամակը, սաստիկ վրդովեր է, ադոր համար աստ և անդ նամակագրութիւններ կընէ այդ լուրը ստելու համար: Այդ պատճառով առաջնըմէ, իմ շնորհակալութիւնս տալով այդ անծանօթ նամակագրին՝ հայրենիքին նախանձախնդդիր ըլլալուն համար, կը փութամ հրապարակով բողոքել, որ այդ բարեկրօն քահանան զիս բազմատեսակ չարչարելէն ետքը, հազիւ յիսսուն րուպ- լի զիջաւ լուսաւորչական հայ երիտասարդս ամուսնացնել հայ օրիօրդի մը հետ: Կը զարմանամ, զիս տարօրինակ չարչարելէն ետքը, վերջապէս զիս 50 րուպլի չը վճարելուս համար հայոց եկեղեցւոյ մէջ պսակել անարժան համարոլով, յայժմ կը յանդգնի եղեր սուտ հանել ու ճշմարտութիւնը և որ աւելի ծաղրելին է, զիս յոյն, կաթօլիկ և չը գիտեմ ինչեր կանչելով, իբր թէ պսակուելէս ետքը փախեր եմ հրատարակել կը կամի: Կը հաւատաք եթէ ըսեմ, իմ ամուսնանալէս ետքը, երբ կինս մեծի պահոց առթիւ կուզէ խոստովանիլ շնորհիւ այդ բարեկրօն գործակատարին՝ Տէր Ս.. Ա... քահանան զանիկայ չի խոստովանցուներ, իբրև անարժան այդ խորհրդին: {{Կենտրոն|Պանդուխտ երիտասարդ}} {{Կենտրոն|Սարգիս Պետրոսեան Ղապասախալեան}} Մարտի 6, Ախալքալաք {{rule|4em}} {{Կենտրոն|'''ՆԵՐՔԻՆ ԼՈՒՐԵՐ'''}} {{rule|4em}} Լսում ենք, որ Թիֆլիսի հայ դերասանական խումբը այս ամսի 23-ին քաղաքական թատրօնում պիտի տայ մի երաժշտական հայ-գրականական երեկոյ, որտեղ կը մասնակցի և երաժշտա- պետ Տրուֆին: {{Կենտրոն|⁂}} Լսում ենք նոյնպէս, որ մի և նոյն խումբը այժմ զբաղուած է Շիլլերի «Աւազակներ» անունով նշանաւոր դրամայի պատրաստութեամբ, որը պիտի ներկայացնեն Զատկի տօն օերին: Ցանկալի կը լինէր, որ մեր դերասանները բոլոր միջոցները գործ դնէին ըստ կարելւոյն օրինաւորապէս պատրաստվել, որով կապացուցանէին թէ ինչ նշանակութիւն ունին մեր բեմի համար թարգմանական գրուածները: Այդպիսի նշանաւոր պիեսայի յաջողութիւնը կարող էր հիմք դառնալ մի եւրոպական րէպէրտուար սեփականացնելու...: {{Կենտրոն|⁂}} Մենք մինչև այժմ «Դաստիարակ» ամսագրի վրա, որ պիտի Թէօդօսիայի մէջ հրատարակվէր, ոչինչ չենք լսում: Ասում են որ խմբագիրը մի յայտարարութիւն է հրատարակել, որտեղ յայտնում է թէ բաժանորդների սակաւաթիւ լինելու պատճառով, յետ է գցում իր հրատարակութիւնը քանի մի ամսով: Մենք կարծում ենք, որ այդ տեսակ գործում սպասել բաժանորդների աւելանալուն անգործնական է, այլ խմբագիրը, թէև վնաս կրէր, պիտի շտապի հրատարակել իր առաջին համարը, որ հասարակութիւնը տեսնի, դատողութիւն անէ, հաւանի և այնուհետև մեծ թուով գրվէ... {{Կենտրոն|⁂}} Ղզլարից գրում են մեր լրագրին, որ փետրվարի 6-ին քաղաքիս թատրօնասէրների խումբը ներկայացումն տուեց յօգուտ տեղւոյս հոգեւոր օրիորդաց դպրոցի, իսկ փետրվարի 17-ին երկրորդ ներկայացումն յօգուտ աղքատաց: Առաջին ներկայացումն ծախքը հանած՝ 240 ռուբլի մուտք ունեցաւ, երկրորդը՝ 320 ռուբլի, որից 200 բաժանեցին աղքատներին, որք այս տարվայ թանգութեան պատճառով խիստ թշուառ դրութեան մէջն են, իսկ 120 ռ. յարմար տեսան տալ նոր շինուելու աղքատաց հիւանդանոցին, որպէս օժան- դակութիւն: Ներկայացրած պիէսներն էին՝ «Պէպօ» հեղ. Սունդուկեանցի, «Սէրը բժիշկ է» և «Պիպօի տկճուր»: Երկրորդ ներկայացմանը տուին «Նինօի նչնուիլը», «Վարժապետ» և «Ակամայ բժիշկ»: Ներկայացնողների թում կային տիկիններ և օրիորդներ՝ տ. Թամար Կաճկաճեանց, օր. Մարգարիտ Ասլանեան և օր. Աշխէն Դոլգեան: {{Կենտրոն|⁂}} Բագուից գրում են մեզ՝ Մարդասիրական ընկերութեան տպարանից այս օերում դուրս եկաւ «Հնդկացւոյ անցքը անմարդաբնակ կղզիներում» վերնագրով գրքոյկը: {{Կենտրոն|⁂}} Նոյն քաղաքից հաղորդում են որ՝ ջրօրհնէքի օրը Բագուի քահանաները 17 տուն շրջել են առանց մի կոպէկ առնելու և բացի սրանից, նոքա օգնել են իրանց աղքատ գրպանից քանի մի հայ աղքատիկ գերդաստանաց: {{Կենտրոն|⁂}} Երևանից գրում են մեզ՝ մօտ օրերումս ստացայ Թէհրանի Ռուսաց դեսպանատնում ծառայող բարեկամիցս մի նամակ, որով հաղորդում է մի ուրախալի լուր գուցէ մեր ազգայնոց շատերին անծանօթ մի կտակի մասին: Կալկաթացի հայազգի իշխան Մանուկ Գրիգորեանը 1825. թւին թողեց տեղային անգլիացւոց բանկումը 25,000 րուփի դրամ, որը կտակել էր նա յանուն Սուրբ Էջմիածնի: Յիշեալ գումարը իւր տոկոսով մինչև ներկայ 1872 թուականը գո- յացրուց 44,000 մանէթ Ռուսաց արծաթ, որը այժմ ստացել է Թէհրանի Ռուսաց դեսպանատունը Մայր Աթոռին հասցնելու համար։ Բայց որպէս լսում ենք տակաւին Ս. Էջմիած- նայ, թէ Սինօդը և թէ միաբանութիւնը այդ մա- սին ոչինչ տեղեկութիւն չունեն: {{Կենտրոն|⁂}} Պատասխանելով Кавказъ լրագրի A. M. յօդվածագրի մեղադրանքներին, թէ մենք շտապեցինք քննել արվեստագործական ուսումնարանին վերաբերեալ պրօէկտը, նախ քան նա տպվէր, Тифлискій Вѣстникъ լրագիրը ասում է՝ «Մենք ուրախ կը լինէինք, սպասել, եթէ հաւաստի լինէինք, որ պրօէկտը կը տպվի (որի անհրաժեշտութեան վրա շատ անգամ ցոյց է տուել «Մշակ» լրագիրը) նախ քան քննադատութիւնը կը դառնայ անօգտավէտ, որովհետեւ պրօէկտը կամ կընդունւի կամ կը մերժվի մասնաժողովից, այսինքն երկու դէպքում ևս, երբ ամեն կրիտիկը աւելորդ կը լինի և կը յիշեցնի «ընթրիքից յետոյ խարդալը»։ Ինչպէս յայտնի է ներկայ դէպքում այնպէս էլ կատարվեցաւ՝ մասնաժողովը արդէն ունեցել է նիստ, իսկ պրօէկտը դեռ ոչ մի տեղ տպած չէ: ---- {{Կենտրոն|<big>'''ԱՐՏԱՔԻՆ ՏԵՍՈՒԹԻՒՆ'''</big>}} ---- {{Կենտրոն|'''ՀՌՕՄԻ ՊԱՊԸ ԵՒ ԵՒՐՕՊԱ'''}} {{rule|4em}} <big>'''Ք'''</big>անի գնում է, կաթօլիկութեան թշնամիների թիւը աւելանում է <big>'''Ե'''</big>ւրօպայում: <big>'''Ի'''</big>տալիայում, որտեղ պապութիւնը կորցրեց իր աշխարհական իշխանութիւնը, հրատարակվում է մի օրէնք որ պարտաւորում է ընդհանուր զինուորագրութեան և հոգևորական դասը: <big>'''Ն'''</big>որ վանքերը արգելված է հիմնել և հոգևորականութիւնը զրկվում է ժողովրդական ուսումնարաններ կառավարելու իրաւունքից: <big>'''Գ'''</big>երմանիայից եզուիտները աքսորվում են, կաթօլիկ հոգևորականութիւնը իրաւունք է կորցրել հսկել ուսումնարանների վրա և այդ իրաւունքը պետութիւնը իրան է սեփականացրել... <big>'''Շ'''</big>վէյցարիան չէ կամենում հպատակել <big>'''Հ'''</big>ռօմի աթոռի կամայականութեանը և հրատարակում է մի օրէնք, որի զօրութեամբ ինքն ժողովուրդը պիտի իր համար եպիսկոպոսներ և քահանաներ ընտրէ: <big>'''Ի'''</big>սպանիան որ այդքան ժամանակ հոգևորական ազդեցութեան տակ է եղել, փորձում է հիմնել մի աշխարհական պետութիւն ազատ քահանաների ազդեցութենից: <big>'''Ո'''</big>ւնգարիան հրատարակում է մի օրէնք եզուիտների աքսորման վերաբերութեամբ, Պէստ քաղաքի համալսարանից պիտի վերցնվի աստուածաբանական բաժինը, որովհետև ինչպէս ասված է ազատամիտ կուսակցութեան ծրագրի մէջ, աստուածաբանութիւնը գիտութիւն չէ։ <big>'''Ո'''</big>ւնգարիան կամենում է մտցնել քաղաքական ամուսնութիւնը... <big>'''Ա'''</big>յդ տեսակ դրութեան մէջ է <big>'''Ե'''</big>ւրօպան: <big>'''Պ'''</big>ապը տեսնում է որ սուրբ <big>'''Ա'''</big>թոռի թշնամիների թիւը օրից օր աւելանում է: <big>'''Ա'''</big>նցեալ տարվայ դեկտեմբերի 22-ին կարդինալների ժողովում ասած ճառախօսութեան մէջ <big>'''Պ'''</big>ապի բերանից այդ առարկայի վերա լսվեցան սաստիկ գանգատներ: <big>'''Պ'''</big>իոս IX-դ կէս աշխարհին բացարձակ պատերազմ է յայտնել: <big>'''Ն'''</big>ա չէ նկատում որ ինքն է մեղաւոր թէ բարոյական նշանակութիւն է կորցրել, թէ կամենալով իրան բարձրացնել ընդհակառակն ինքն իր իշխանութիւնը կոտրել է: <big>'''Ն'''</big>որա թուլութիւնը աշխարհական իշխանութեան կորստեան մէջ չէ բաղկանում, բայց նրա թուլութեան պատճառը այն է, որ պապութեան հիմնարկութիւնը յետ է մնացել ժամանակից և անչափ բազմացել են կաթօլիկ եկեղեցու մէջ նոր տարօրինակ և ժամանակին անյարմար վարդապետութիւնները... <big>'''Ն'''</big>որա կարծիքով աշխարհը փչացել է և չէ կամենում նրանից խորհուրդներ ընդունել... <big>'''Գ'''</big>երմանիայի վերաբերութեամբ նա ասում է, թէ <big>'''Գ'''</big>երմանիայի կայսրը չէ հասկանում որ իր բոլոր հպատակներից կաթօլիկները ամէնահաւատարիմ տէրութեան հպատակներ են... <big>'''Ա'''</big>յդ ինչպէս է եղել, որ <big>'''Գ'''</big>երմանիայում կաթօլիկները ամենահաւատարիմ հպատակներ են, հարցնում է „Kölnische Zeitung“ լրագիրը, երբ որ մենք տեսնում ենք, որ գլխաւորապէս <big>'''Ե'''</big>ւրօպայի բուն կաթօլիկ երկիրներում ամենից յաճախ յեղափոխութիւններ են լինում, գլխաւորապէս <big>'''Ի'''</big>սպանիայում, <big>'''Ի'''</big>տալիայում ու <big>'''Ֆ'''</big>րանսիայում ժողովուրդը շապիկի պէս է փոխում տէրութիւնները, գլխաւորապէս <big>'''Ա'''</big>մէրիկայի կաթօլիկ հանրապետութիւնների մէջ, միջին և հարաւային <big>'''Ա'''</big>մէրիկայի հանրապետւոթիւններում, ամենից դժուար է հաշուել քաղաքացիների տևողական հաւատարմութեան վրա այս կամ այն եղած սահմանադրութեանը... <big>'''Հ'''</big>ռօմի պապը իր ճառախօսութեան մէջ չէ թագցնում իր անբաւականութիւնը և չէ քաշվում իրան <big>'''Ք'''</big>րիստոսի փոխանորդ երկրիս վրա անվանելուց յետոյ, ամենաանվայել հայհոյանքներ արտասանել այս կամ այն ընդիմադրող կաթօլիկ համայնքի վերաբերութեամբ: <big>'''Ն'''</big>ա չէ մոռացել արժանացնել և մեր հայերին իր կոպիտ հայհոյանքներին՝ „<big>'''Ի'''</big>նձ տխրալի է յիշել. ասում է նա, որ այդ ամօթ հայերի փոքրիկ խումբը, գլխաւորապէս <big>'''Կ'''</big>. <big>'''Պ'''</big>օլսում, աշխատում է յանդգնաբար, բռնի կերպով և խորամանկութեամբ ճնշել իր ազդեցութեամբ կաթօլիկների մեծ մասը որք մնացել են հաւատարիմ, հեռացնել նրանց բարոյական պարտքից: <big>'''Ի'''</big>րանց դաւաճան խորամանկութեամբ, կաթօլիկների սուտ անունով, նրանք ապստամբվում են մեր բարձր իրաւասութեան և օրինական պատրիարքի դէմ: <big>'''Ն'''</big>րանք կարողացան գրաւել մարմնական իշխանութիւնը, կազմեցին ժողովներ, ընտրեցին իրանց համար մի ուրիշ պատրիարք և զրկեցին կաթօլիկութիւնը այն իրաւունքներից, որք մինչև այժմ պայմանագրերի զօրութեամբ, հովանաւորում էին նրանց գոյութիւնը“: <big>'''Ա'''</big>յդ հայհոյանքներ է թափում սուրբ հայրը և մեր հայրենակիցների վերայ: <big>'''Պ'''</big>ապը յոյս չէ կտրում որ իր խօսքերը ազդեցութիւն կունենան և իր սկսած պատերազմից յետ չէ ուզում կանգնել...: <big>'''Բ'''</big>այց աշխարհը փչացած է և չէ կամենում դաս առնել այդ տեսակ քարոզներից... {{rule|4em}} {{Կենտրոն|'''ՆԱՄԱԿ Կ. ՊՕԼՍԻՑ'''}} {{rule|4em}} Տաճկաբնակ Հայերը մի բախտաւոր ներկայի վերայ են կանգնած։ Բայց ցաւելով պէտք է խոստովանուել,<noinclude></noinclude> 9zhlos9b4zvj3l3chdysnsyhxaoodc1