Ուիքիփետիա hywwiki https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Ուիքիփետիա Ուիքիփետիայի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Ստորոգութիւն Կատեգորիայի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 0 1497 252759 184608 2026-07-16T05:32:45Z Maral Dikbikian 4797 252759 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Դպրոց}} '''Ալիշան վարժարան''', հայ [[կաթողիկէ]] վարժարան մը, հիմնուած [[1965]]-ին, [[Դամասկոս]]ի մէջ։ [[1967]]-ին կառավարութեան հրամանով փակուած են [[Սուրիոյ]] բոլոր կաթողիկէ վարժարանները, անոնց կարգին՝ Ալիշան վարժարանը։ Վերաբացուած է [[1972]]-ին՝ «Փարոս» անունով։ Ունի մանկապարտէզի («Ծաղկանց»), նախակրթարանի («Փարոս») եւ երկրորդականի («Լոյս Ճեմարան») բաժիններ։ [[1989]]-ին ունեցած է 1470 աշակերտ, որոնցմէ միայն 20%-ը հայ էր։ Թէեւ դպրոցի աշակերտութեան մեծամասնութիւնը (յատկապէս 1980-ականներէն ետք) ոչ-հայ կամ արաբախօս ընտանիքներու զաւակներ էին, վարժարանը կը շարունակէր մնալ դամասկահայ համայնքի կարեւոր կրթական կեդրոններէն մէկը, ուր կը դասաւանդուէին հայերէն լեզուն եւ հայեցի դաստիարակութեան տարրերը՝ պահպանելով հայկական դիմագիծը։ == Սուրիական Տագնապը եւ 2014-ի Ողբերգական Հրթիռակոծումը == Սուրիական տագնապի (քաղաքացիական պատերազմի) տարիներուն, Դամասկոսի մէջ գտնուող հայկական կրթօճախները յաճախակի թիրախ դարձան հրթիռակոծումներու։ 15 Ապրիլ 2014-ին «Փարոս» վարժարանը ենթարկուեցաւ ծանր հրթիռակոծման, երբ երկու հրթիռներ ինկան անմիջապէս դպրոցի տարածքին վրայ։ Յարձակման հետեւանքով զոհուեցաւ մէկ հայ աշակերտ, իսկ վիրաւորներուն թիւը անցաւ 60-ը։ Վիրաւորներուն կարգին էին հայ աշակերտներ (ինչպէս՝ Նարեկ Մարաշլեան եւ Յակոբ Խտըրլարեան) ու հայ ուսուցչուհիներ (ինչպէս՝ Սիլվա Լիւլէճեան եւ Ֆրանսու Տէշօղլանեան)։ '''Ինչպէս նաեւ''' ռմբակոծման պատճառով դպրոցի շէնքը կրեց զգալի նիւթական աւերներ։ Վիրաւորները տեղափոխուեցան Դամասկոսի Ֆրանսական հիւանդանոցը։ == Օգտագործուած Աղբիւրներ == # «Հայ Սփյուռք» Հանրագիտարան (Երեւան, 2003 թ.) # «Արմենպրես» (Armenpress) Լրատուական Գործակալութիւն (15 Ապրիլ 2014-ի հաղորդագրութիւններ) # «Գանձասար» Շաբաթաթերթ (Հալէպ) [[Ստորոգութիւն:Սուրիոյ հայկական դպրոցներ]] 7ra8jwd2mxaa03h7emy53khvw7pwftm 0 1700 252765 237345 2026-07-16T10:29:01Z Maral Dikbikian 4797 252765 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Անանիա Սանահնեցի''' (ծ. թ. անյայտ – XI դ. 70-ական թթ.), մատենագիր, մեկնիչ, դաւանաբան։ Եղած է [[Հաղբատի Վանք|Հաղպատ]]-[[Սանահինի Վանք|սանահինի]] միաբանութեան անդամ, աշակերտած է Դիոսկորոս Սանահնեցիին։ Անանիա Սանահնեցիի երկերը կարեւոր դեր կատարած են հայ աստուածաբանական դաւանաբանական մտքի զարգացման եւ մեկնողական գրականութեան մէջ։ «Հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց» հակաճառական-դաւանաբանական աշխատութիւնը հեղինակը շարադրած է [[Պետրոս Ա Գետադարձ]] կաթողիկոսի կարգադրութեամբ եւ աւարտած [[Խաչիկ Բ Անեցի]] կաթողիկոսի օրով: Դաւանական զանազան խնդիրներուն նուիրուած այս երկը բաղկացած է 14 ճառէ, որոնց խորագիրները կ'արտացոլեն անոնց բովանդակութիւնը («սակս անխտիր հաղորդելոյէ, «Վասն Մեծի Հինգշաբթին», «Առ ապականացու ասողան է զմարմինն Տեառն», «Վասն պատկերապաշտից», «Վասն բաժանմանն Վրաց» եւն): Երկը աստուածաբանականէն զատ ունի աղբիւրագիտական նշանակութիւն: Արժէքաւոր են յատկապէս [[Անանիայ Նարեկացի|Անանիա Նարեկացի]]ի «Հաւատարմատ»-ի, ինչպէս նաեւ եկեղեցւոյ հայրերու զանազան երկերու տարբեր հատուածները, որոնց ամբողջական բնագրերը մեզի չեն հասած: [[Պետրոս Ա Գետադարձի]] պատուէրով 1055-ին Անանիա Սանահնեցին շարադրած է [[Պօղոս առաքեալ|Պօղոս առաքեալի]] 14 թուղթերու մեկնութիւնը («Մեկնութիւն չորքետասան թղթոցն Պօղոսի առաքելոյն»), ուր հեղինակը օգտուած է [[Եփրեմ Ասորի]]ի, [[Յովհան Ոսկեբերան]]ի, [[Կիւրեղ Ալեքսանդրացի]]ի եւ այլոց համաբնոյթ աշխատութիւններէն: Մեկնաբանական միւս երկերը` «Մեկնութիւն Մատթէի» եւ «Մեկնութիւն Աւետարանին Յովհաննու», հեղինակը գրած է Դիոսկորոս Սանահնեցիի պատուէրով: Անանիա Սանահնեցիի այս երկերը յետագային իբրեւ դասագիրք կիրառուած են վանական դպրոցներուն եւ վարդապետարաններուն մէջ։ Անանիա Սանահնեցին գրած է նաեւ ճառագրական եւ ներբողական գործեր («Յաղագս Յովհաննու Մկրտչի», «Ի խաչելութիւն Պետրոսի», «Ներբողեան ասացէալ ի սուրբ Կաթողիկէ եկեղեցի»): Հեղինակ է նաեւ տոմարական աշխատութեան մը, որուն մէկ հատուածը պահպանուած է [[Վարդան Այգեկցի]]ի «Արմատ հաւատոյ» դաւանաբանական աշխատութեան մէջ»: == Գրականութիւն == * Տէր-Մինասեան Երուանդ, Հաղպատ եւ Սանահին վանքերը (967–1300),- «Արարատ», 1901, էջ 271–277, 338–344։ * [http://www.sourphagop.org/books/Azgapatum%201.pdf Օրմանեան Մ., Ազգապատին ընթացքին, հտ. 1, Կ.Պոլիս, 1912։] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181123144125/http://www.sourphagop.org/books/Azgapatum%201.pdf |date=2018-11-23 }} * Անասեան Հ., Հայկական մատենագիտութիւն, հտ. Ա, Երեւան, 1959։ * Քյոսեեան Հ., Աստուածաբանական բնագրեր, Ուսումնասիրութիւններ, 1, Անանիա Սանահնեցի, Ս. Էջմիածին, 2000։ * Conybeare F. C., A Catalogue of the Armenian Manuscripts in the British Museum, L., 1913, p.&nbsp;339. == Աղբիւր == * {{գիրք|հեղինակ = |մաս = |վերնագիր = Քրիստոնեայ Հայաստան հանրագիտարան |պատասխանատու = |հրատարակութիւն = |վայր = Երեւան |հրատարակչութիւն = «Հայկական Հանրագիտարան հրատարակչութիւն ՊՈԱԿ» |թուական = 2002 |հատոր = | հղում = http://araratian-tem.am/media/Qrist.%20Hayast..pdf | էջերի թիւ = 1076 |էջ = 46-47 |սերիա = |ISBN = 5-89700-016-6|տպաքանակ =}} {{ՔՀՀ}} {{Հայրաբանութիւն}} [[Ստորոգութիւն:Հայեր]] [[Ստորոգութիւն:Հայ մատենագիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ աստուածաբաններ]] gperhmglpn9uen76jkgttnk029tkdxe 0 1927 252760 252691 2026-07-16T05:42:39Z Maral Dikbikian 4797 252760 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} == '''Աստուածատուր Տարօնեցի''', ({{ԱԾ}}), Երուսաղէմի պատրիարք։ == Պատրիարք Երուսաղէմի, աշակերտած է Գրիգոր Պարոն Տէր Երուսաղէմի պատրիարքին։ 1645-ին պատրիարք կ'ընտրուի, նախորդող պատրիարքի կտակին համաձայն։ Աստուածատուր Տարօնեցի շարք մը բարենորոգումներ կատարած է։ Կարճ ժամանակ աթոռազուրկ մնալով, ան դարձեալ հաստատուած է իր աթոռին վրայ։ Վախճանած է [[1671]]-ին խոր ծերութեան մէջ ու թաղուած Սուրբ Փրկիչ վանքին մէջ։ == Գահակալութեան Տարեթիւերը եւ Խռովայոյզ Շրջանը == Աստուածատուր Տարօնեցիի գահակալութիւնը միատարր կամ հանդարտ չէր։ Ան կառավարեց ընդհատումներով, քանի որ այդ օրերուն Օսմանեան կայսրութեան մէջ պատրիարքական աթոռները ենթակայ էին կաշառքներու եւ ներքին ու արտաքին խռովութիւններու։ Ըստ պաշտօնական տոմարներու, ան պատրիարքական աթոռը վարած է հետեւեալ ժամանակահատուածներուն՝ '''1645–1664''', ապա '''1665–1666''' եւ վերջապէս '''1668–1670''' թուականներուն։ Իր պաշտօնավարութեան ընթացքին ան բազմաթիւ անգամներ բախեցաւ նշանաւոր '''Եղիազար Այնթապցիի''' (յետագային՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս) յաւակնութիւններուն։ Աստուածատուր Տարօնեցին նոյնիսկ ստիպուած եղաւ Եղիազարը կարգել պատրիարքական փոխանորդ, որպէսզի վերջինիս աշխուժութիւնն ու յաջողակութիւնը ի նպաստ Սուրբ Յակոբեանց վանքին ծառայեցնէ։ == Երկու Կաթողիկոսներու Պատմական Ժամանումը Երուսաղէմ (1652) == Աստուածատուր Տարօնեցիի օրով տեղի ունեցաւ Երուսաղէմի Աթոռի պատմութեան ամէնէն փառաւոր իրադարձութիւններէն մէկը։ 1652 թուականին, Ամենայն Հայոց Փիլիպպոս Ա. Աղբակեցի կաթողիկոսը եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ներսէս Սեբաստացի կաթողիկոսը միատեղ ուխտագնացութեամբ ժամանեցին Երուսաղէմ։ Աստուածատուր Պատրիարքը մեծ շուքով հիւրընկալեց զիրենք։ Սուրբ Յակոբեանց վանքին մէջ երկու կաթողիկոսները խորհրդակցութիւններ ունեցան՝ երկու հայրապետական աթոռներու միջեւ յարաբերութիւնները հաշտեցնելու եւ կանոնական հարցերը լուծելու համար։ Այս ժողովը պատմութեան մէջ ծանօթ է իբրեւ կարեւոր խաղաղարար հանդիպում։ == Մշակութային Գործունէութիւն եւ Աշակերտներ == Աստուածատուր Տարօնեցին հովանաւորած է ձեռագրական գործունէութիւնը։ Իր անունով մեզի հասած են յիշատակարաններ (օրինակ՝ Մատենադարանի թիւ 188 Աստուածաշունչի յիշատակարանը, գրուած 1643-ին, երբ ան դեռ պատրիարք չէր, բայց արդէն ազդեցիկ դէմք էր)։ Իր աշակերտներու փաղանգին մէջ կը յիշուի նաեւ տաղանդաւոր բանաստեղծ ու յետագայ պատրիարք Մարտիրոս Ղրիմեցին։ == Օգտագործուած Աղբիւրներ == # '''Մատթէոս Արքեպիսկոպոս Օրմանեան''', ''«Ազգապատում»'' (Բ. հատոր) # '''«Հայկական Սովետական Հանրագիտարան»''' (Հատոր 3, «Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութիւն» յօդուածը) # '''Տիգրան Սաւալանեանց''', ''«Պատմութիւն Երուսաղէմի»'' (Երուսաղէմ, 1931 թ.) [[Ստորոգութիւն:Երուսաղէմի պատրիարքներ]] [[Ստորոգութիւն:Պատրիարքներ]] 3b5h6w8zz2pa6ice8fdiwev3bce922p 252761 252760 2026-07-16T05:43:31Z Maral Dikbikian 4797 252761 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Աստուածատուր Տարօնեցի''', ({{ԱԾ}}), Երուսաղէմի պատրիարք։ Պատրիարք Երուսաղէմի, աշակերտած է Գրիգոր Պարոն Տէր Երուսաղէմի պատրիարքին։ 1645-ին պատրիարք կ'ընտրուի, նախորդող պատրիարքի կտակին համաձայն։ Աստուածատուր Տարօնեցի շարք մը բարենորոգումներ կատարած է։ Կարճ ժամանակ աթոռազուրկ մնալով, ան դարձեալ հաստատուած է իր աթոռին վրայ։ Վախճանած է [[1671]]-ին խոր ծերութեան մէջ ու թաղուած Սուրբ Փրկիչ վանքին մէջ։ == Գահակալութեան Տարեթիւերը եւ Խռովայոյզ Շրջանը == Աստուածատուր Տարօնեցիի գահակալութիւնը միատարր կամ հանդարտ չէր։ Ան կառավարեց ընդհատումներով, քանի որ այդ օրերուն Օսմանեան կայսրութեան մէջ պատրիարքական աթոռները ենթակայ էին կաշառքներու եւ ներքին ու արտաքին խռովութիւններու։ Ըստ պաշտօնական տոմարներու, ան պատրիարքական աթոռը վարած է հետեւեալ ժամանակահատուածներուն՝ '''1645–1664''', ապա '''1665–1666''' եւ վերջապէս '''1668–1670''' թուականներուն։ Իր պաշտօնավարութեան ընթացքին ան բազմաթիւ անգամներ բախեցաւ նշանաւոր '''Եղիազար Այնթապցիի''' (յետագային՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս) յաւակնութիւններուն։ Աստուածատուր Տարօնեցին նոյնիսկ ստիպուած եղաւ Եղիազարը կարգել պատրիարքական փոխանորդ, որպէսզի վերջինիս աշխուժութիւնն ու յաջողակութիւնը ի նպաստ Սուրբ Յակոբեանց վանքին ծառայեցնէ։ == Երկու Կաթողիկոսներու Պատմական Ժամանումը Երուսաղէմ (1652) == Աստուածատուր Տարօնեցիի օրով տեղի ունեցաւ Երուսաղէմի Աթոռի պատմութեան ամէնէն փառաւոր իրադարձութիւններէն մէկը։ 1652 թուականին, Ամենայն Հայոց Փիլիպպոս Ա. Աղբակեցի կաթողիկոսը եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ներսէս Սեբաստացի կաթողիկոսը միատեղ ուխտագնացութեամբ ժամանեցին Երուսաղէմ։ Աստուածատուր Պատրիարքը մեծ շուքով հիւրընկալեց զիրենք։ Սուրբ Յակոբեանց վանքին մէջ երկու կաթողիկոսները խորհրդակցութիւններ ունեցան՝ երկու հայրապետական աթոռներու միջեւ յարաբերութիւնները հաշտեցնելու եւ կանոնական հարցերը լուծելու համար։ Այս ժողովը պատմութեան մէջ ծանօթ է իբրեւ կարեւոր խաղաղարար հանդիպում։ == Մշակութային Գործունէութիւն եւ Աշակերտներ == Աստուածատուր Տարօնեցին հովանաւորած է ձեռագրական գործունէութիւնը։ Իր անունով մեզի հասած են յիշատակարաններ (օրինակ՝ Մատենադարանի թիւ 188 Աստուածաշունչի յիշատակարանը, գրուած 1643-ին, երբ ան դեռ պատրիարք չէր, բայց արդէն ազդեցիկ դէմք էր)։ Իր աշակերտներու փաղանգին մէջ կը յիշուի նաեւ տաղանդաւոր բանաստեղծ ու յետագայ պատրիարք Մարտիրոս Ղրիմեցին։ == Օգտագործուած Աղբիւրներ == # '''Մատթէոս Արքեպիսկոպոս Օրմանեան''', ''«Ազգապատում»'' (Բ. հատոր) # '''«Հայկական Սովետական Հանրագիտարան»''' (Հատոր 3, «Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութիւն» յօդուածը) # '''Տիգրան Սաւալանեանց''', ''«Պատմութիւն Երուսաղէմի»'' (Երուսաղէմ, 1931 թ.) [[Ստորոգութիւն:Երուսաղէմի պատրիարքներ]] [[Ստորոգութիւն:Պատրիարքներ]] jrkhiocvb46ckjfz1yjjuo3qgenbjhq 0 3668 252766 225987 2026-07-16T10:41:36Z Maral Dikbikian 4797 252766 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Միապետ |անուն = Խոսրով Դ |բնագիր անուն = |տիտղոս = Մեծ Հայքի Արքայ |պատկեր = |կալանք = |իշխանութիւն = [[385]]–[[388]], [[414]]–[[415]] թթ. |թագադրում = |հանձնում = |լռիւ անուն = |մայրենի_լեզու1 = |մայրենի_լեզու1_անուն1 = |մայրենի_լեզու2 = |մայրենի_լեզու2_անուն1 = |մայրենի_լեզու3 = |մայրենի_լեզու3_անուն1 = |մայրենի_լեզու4 = |մայրենի_լեզու4_անուն1 = |մայրենի_լեզու5 = |մայրենի_լեզու5_անուն1 = |մայրենի_լեզու6 = |մայրենի_լեզու6_անուն1 = |մայրենի_լեզու7 = |մայրենի_լեզու7_անուն1 = |մայրենի_լեզու8 = |մայրենի_լեզու8_անուն1 = |ուրիշտիտղոսներ = |մկրտութիւն = |ծնած է = |ծննդավայր = |մահացած է = |վախճանի վայր = |թաղման վայր = |թաղում = |ազգութիւն = |հարստութիւն = |նախորդ = |ժառ-ձեւ = |ժառանգ = |յաջորդող = [[Վռամշապուհ]], [[Շապուհ Պարսիկ]] |թագուհի = |ուղեկից = |ուղեկիցիշխան = |ամուսին = |ամուսին2 = |ամուսին3 = |ամուսին4 = |ամուսին5 = |ամուսին6 = |ամուսին7 = |ամուսին8 = |ամուսին9 = |հետնորդ = |թագաւորական տուն = |տոհմ = [[Արշակունիներ]] |թագաւորական հիմն = |թագաւորական նշանաբան = |հայր = |մայր = |զաւակներ = |կրօն = |ստորագրութիւն = }} '''Խոսրով Դ''' (ծն. թ. անյայտ - մօտ [[415]]), Մեծ Հայքի Արշակունի թագաւոր [[385]] - [[388]] թուականներուն եւ [[414]] թ.-էն։ [[Արշակ Գ.]] թագաւորի խնամակալ [[Մանուէլ Մամիկոնեան]]ի մահէն ետք, հայ նախարարներու պահանջով, Պարսից [[Շապուհ III]] արքան հայոց գահին բարձրացուց պատանի Խոսրովը՝ անոր կնութեան տալով իր քոյր Զրվանդուխտը եւ խնամակալ կարգելով պարսիկ իշխանը Զիկ տոհմէն։ [[Արշակ Գ.]] դիմեց կայսր [[Թէոդոսիոս I Մեծ]]ի օգնութեան՝ իր գահակալական իրաւունքը վերականգնելու համար։ Սակայն Թէոդոսիոսը եւ Շապուհը [[Հայաստանի առաջին բաժանում|Հայաստանը բաժնեցին]] ([[387]]) միմեանց միջեւ. պարսկական մասին մէջ (ըստ Պրոկոպիոս Կեսարացիի՝ մօտ 80%-ը) իշխեց Խոսրովը, հռոմէականին մէջ՝ (մօտ 20%-ը) [[Արշակ Գ.]]։ [[Շապուհ III]]-ի մահէն ([[388]]) ետք Պարսից արքունիքը Խոսրովը կանչեց [[Տիզբոն]] եւ Հայոց պետական միասնութիւնը վերականգնելու ամբաստանութեամբ բանտարկեց [[Անհուշ բերդ]]ին մէջ։ Խոսրովը բանտէն ազատեցաւ եւ երկրորդ անգամ գահ բարձրացաւ հայոց [[կաթողիկոս]] [[Սահակ Պարթեւ]]ի միջնորդութեամբ՝ իր եղբայր [[Վռամշապուհ]] թագաւորի մահէն ետք։ == Գահակալութիւն<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == Խոսրով Դ.-ի գահակալութիւնը «Բուզանդարան պատմութիւնք»-ին մէջ կը տեղադրուի նախքան Հայաստանի պաշտօնական բաժանումը՝ 387 թուականին, մինչդեռ Մովսէս Խորենացիի պատմութիւնը զայն կը դնէ այդ իրադարձութենէն ետք<ref>Garsoïan, 1989, էջ 430</ref>։ Ենթադրաբար ատիկա տեղի ունեցած է Վաղարշակի (Վաղարշակ՝ Վաղարշ) մահէն ետք, որ իր եղբօր՝ Արշակ Գ.-ի հետ միասին համաթագաւոր էր Հայաստանի մէջ՝ Մանուէլ Մամիկոնեանի խնամակալութեան ներքոյ։ Ըստ Նինա Գարսոյեանի՝ Հայաստանի փաստացի բաժանումը, հաւանաբար, արդէն տեղի ունեցած էր 384/385 թուականներուն․ այդ ատեն Մանուէլը մահացաւ, Արշակը պարսկամէտ հայ նախարարներու կողմէ ստիպուած փախաւ արեւմուտք՝ Եկեղեաց, եւ Խոսրովը նշանակուեցաւ Հայաստանի արեւելեան մասի թագաւոր՝ պարսիկ դաստիարակով մը։ 387 թուականի բաժանումը պաշտօնապէս ձեւակերպուեցաւ Ակիլիսենէի (Եկեղեաց) հաշտութեամբ․ նոր սահմանը հիւսիսէն հարաւ կը ձգուէր Կարինէն (ներկայիս՝ Էրզրում) արեւելք գտնուող կէտէն մինչեւ Միջագետք՝ Մծբինէն արեւմուտք։ Խոսրով Դ. իր թագաւորութեան սահմաններուն մէջ պահեց Արշակունեաց մայրաքաղաքներ [[Արտաշատ|Արտաշատն]] ու [[Դուին|Դուինը]], մինչդեռ [[Արշակ Գ.]] կ՚իշխէր արեւմտեան՝ հռոմէական վերահսկողութեան տակ գտնուող Եկեղեաց գաւառին մէջ՝ մինչեւ իր մահը՝ մօտաւորապէս 390 թուականին։ Հայաստանի բաժանումէն ետք սկսաւ [[Արշակունեաց հարստութիւն|Արշակունեաց հարստութեան]] վերջնական փուլը։ Սասանեան արքայ [[Շապուհ Գ.]] իր քոյրը՝ Զրուանդուխտը, կնութեան տուաւ [[Խոսրով Դ.|Խոսրով Դ.-ին,]] ինչպէս նաեւ մեծ զօրք տրամադրեց Հայաստանի պաշտպանութեան համար եւ դաստիարակ մը՝ Զիկ տոհմէն։ Խոսրովը իշխեց մօտ հինգ տարի՝ մինչեւ 389 թուականը, երբ հայ նախարարները զինք մեղադրեցին Հռոմի հետ դաւադրութեան մէջ, գահընկեց ըրին ու աքսորեցին Իրան<ref>{{harvnb|Moses Khorenatsʻi|1978|p=323 (Book III, Chapter 55}}.</ref>։ Անոր փոխարէն Հայաստանի թագաւոր նշանակուեցաւ իր եղբայրը՝ Վռամշապուհը։ Մովսէս Խորենացի կը յաւելու, որ Խոսրովի գահազրկման պատճառը նաեւ այն էր, որ ան առանց Սասանեաններու համաձայնութեան՝ կաթողիկոս նշանակած էր [[Սահակ Պարթեւ|Սահակ Ա. Պարթեւը]]։ Խորենացիի վկայութեամբ՝ ան բանտարկուած էր Խուժիստանի «Անյուշ բերդ»-ին մէջ։ Վռամշապուհի մահէն ետք, Խոսրովը ազատ արձակուեցաւ աքսորէն եւ վերահաստատուեցաւ գահին՝ 414 կամ 417 թուականին։ Ըստ Խորենացիի՝ ասիկա տեղի ունեցաւ այն բանէն ետք, երբ Սահակ կաթողիկոսը այցելեց Սասանեան արքայ Յազկերտ Ա.-ի արքունիքը՝ Խոսրովի ազատումը խնդրելու համար։ Սակայն Խոսրովը ատկէ շատ չանցած մահացաւ (ութ ամիս ետք՝ ըստ Ղազար Փարպեցիի, մէկ տարի ետք՝ ըստ Խորենացիի<ref>{{harvnb|Moses Khorenatsʻi|1978|p=323 (Book III, Chapter 55}}.</ref>)՝ 415 կամ 418 թուականին։ Անոր մահէն ետք, կարճ ժամանակով հաստատուեցաւ Սասանեաններու ուղղակի կառավարումը՝ Յազկերտի որդի Շապուհի կողմէ, սակայն 422 թուականին Հայաստանի թագաւոր նշանակուեցաւ Վռամշապուհի որդին՝ Արտաշէս Դ.-ն<ref>{{harvnb|Garsoïan|2004a|p=93}}</ref>։ Թէեւ Խոսրով Դ. երկար չիշխեց, անոր օրով սկսաւ գործընթաց մը, որ հետագային յանգեցուց հայ գիրերու գիւտին։ Իր եղբայրը՝ Վռամշապուհը, շարունակեց Խոսրովի եւ Սահակ Պարթեւի սկսած եկեղեցաշինական ու լուսաւորչական ծրագիրները<ref>{{harvnb|Moses Khorenatsʻi|1978|pp=314–315 (Book III, Chapter 50)}}.</ref>։ == «Անյուշ բերդին» խորհուրդը<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == «Անյուշ բերդը» (Անյուշ ամրոց կամ Անդմըշ) պարզապէս բանտ մը չէր։ Անիկա Սասանեան Պարսկաստանի ամէնախիստ ու սարսափելի բանտերէն մէկն էր, ուր արգիլուած էր նոյնիսկ արտասանել բանտարկեալին անունը (այս պատճառով ալ կոչուած է «Անյուշ»)։ Հոն նախապէս բանտարկուած ու մահացած էր նաեւ Արշակ Բ. թագաւորը։ Այն իրողութիւնը, որ Խոսրովը տարիներ ետք ազատ արձակուեցաւ այդտեղէն, պատմութեան մէջ եզակի դէպք մըն էր<ref>{{harvnb|Moses Khorenatsʻi|1978|p=323 (Book III, Chapter 55}}.</ref>։ == Նշումներ<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == * Արշակ Գ.-ի մահէն ետք հռոմէական մասին մէջ կառավարիչ կը նշանակուի Խոսրով Դ.-ն։ Սասանեան Պարսկաստանի մէջ հայ նախարարները կը կոչուէին մարզպան, իսկ Հռոմէական կայսրութեան մէջ սովորական նահանգներ (պրովինցիաներ) էին։ Խորենացի կը նշէ, որ Խոսրով հռոմէական մասին մէջ Հայաստանի կառավարիչ նշանակուած է Արշակի մահէն ետք։ * Խորենացի կը նշէ, որ Արշակի եւ Խոսրովի միջեւ պատերազմ կ՚ընթանար։ Յակոբ Մանանդեան նոյնպէս կը նշէ անոնց միջեւ եղած պատերազմին մասին։ Այս պատերազմին մասին կը յիշատակէ նաեւ Ղազար Փարպեցին, որուն պատմութիւնը կը հասնի մինչեւ 485 թուական։ * Խորենացի նաեւ կը նշէ այն ժամանակաշրջանը, երբ Հայաստան կը գտնուէր Պ. Ամատունին. ան մահացաւ այն ընթացքին, երբ Արշակ կը գտնուէր Անյուշ բերդին մէջ։ == Ծանօթագրութիւններ == [[Ստորոգութիւն:Արշակունիներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայոց արքաներ]] [[Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով]] mvzed5yd0c6fk7r5wbpknxv99n8dnbk 252767 252766 2026-07-16T10:44:31Z Maral Dikbikian 4797 252767 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Միապետ |անուն = Խոսրով Դ |բնագիր անուն = |տիտղոս = Մեծ Հայքի Արքայ |պատկեր = |կալանք = |իշխանութիւն = [[385]]–[[388]], [[414]]–[[415]] թթ. |թագադրում = |հանձնում = |լռիւ անուն = |մայրենի_լեզու1 = |մայրենի_լեզու1_անուն1 = |մայրենի_լեզու2 = |մայրենի_լեզու2_անուն1 = |մայրենի_լեզու3 = |մայրենի_լեզու3_անուն1 = |մայրենի_լեզու4 = |մայրենի_լեզու4_անուն1 = |մայրենի_լեզու5 = |մայրենի_լեզու5_անուն1 = |մայրենի_լեզու6 = |մայրենի_լեզու6_անուն1 = |մայրենի_լեզու7 = |մայրենի_լեզու7_անուն1 = |մայրենի_լեզու8 = |մայրենի_լեզու8_անուն1 = |ուրիշտիտղոսներ = |մկրտութիւն = |ծնած է = |ծննդավայր = |մահացած է = |վախճանի վայր = |թաղման վայր = |թաղում = |ազգութիւն = |հարստութիւն = |նախորդ = |ժառ-ձեւ = |ժառանգ = |յաջորդող = [[Վռամշապուհ]], [[Շապուհ Պարսիկ]] |թագուհի = |ուղեկից = |ուղեկիցիշխան = |ամուսին = |ամուսին2 = |ամուսին3 = |ամուսին4 = |ամուսին5 = |ամուսին6 = |ամուսին7 = |ամուսին8 = |ամուսին9 = |հետնորդ = |թագաւորական տուն = |տոհմ = [[Արշակունիներ]] |թագաւորական հիմն = |թագաւորական նշանաբան = |հայր = |մայր = |զաւակներ = |կրօն = |ստորագրութիւն = }} '''Խոսրով Դ''' (ծն. թ. անյայտ - մօտ [[415]]), Մեծ Հայքի Արշակունի թագաւոր [[385]] - [[388]] թուականներուն եւ [[414]] թ.-էն։ [[Արշակ Գ.]] թագաւորի խնամակալ [[Մանուէլ Մամիկոնեան]]ի մահէն ետք, հայ նախարարներու պահանջով, Պարսից [[Շապուհ III]] արքան հայոց գահին բարձրացուց պատանի Խոսրովը՝ անոր կնութեան տալով իր քոյր Զրվանդուխտը եւ խնամակալ կարգելով պարսիկ իշխանը Զիկ տոհմէն։ [[Արշակ Գ.]] դիմեց կայսր [[Թէոդոսիոս I Մեծ]]ի օգնութեան՝ իր գահակալական իրաւունքը վերականգնելու համար։ Սակայն Թէոդոսիոսը եւ Շապուհը [[Հայաստանի առաջին բաժանում|Հայաստանը բաժնեցին]] ([[387]]) միմեանց միջեւ. պարսկական մասին մէջ (ըստ Պրոկոպիոս Կեսարացիի՝ մօտ 80%-ը) իշխեց Խոսրովը, հռոմէականին մէջ՝ (մօտ 20%-ը) [[Արշակ Գ.]]։ [[Շապուհ III]]-ի մահէն ([[388]]) ետք Պարսից արքունիքը Խոսրովը կանչեց [[Տիզբոն]] եւ Հայոց պետական միասնութիւնը վերականգնելու ամբաստանութեամբ բանտարկեց [[Անհուշ բերդ]]ին մէջ։ Խոսրովը բանտէն ազատեցաւ եւ երկրորդ անգամ գահ բարձրացաւ հայոց [[կաթողիկոս]] [[Սահակ Պարթեւ]]ի միջնորդութեամբ՝ իր եղբայր [[Վռամշապուհ]] թագաւորի մահէն ետք։ == Գահակալութիւն<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == Խոսրով Դ.-ի գահակալութիւնը «Բուզանդարան պատմութիւնք»-ին մէջ կը տեղադրուի նախքան Հայաստանի պաշտօնական բաժանումը՝ 387 թուականին, մինչդեռ Մովսէս Խորենացիի պատմութիւնը զայն կը դնէ այդ իրադարձութենէն ետք<ref>Garsoïan, 1989, էջ 430</ref>։ Ենթադրաբար ատիկա տեղի ունեցած է Վաղարշակի (Վաղարշակ՝ Վաղարշ) մահէն ետք, որ իր եղբօր՝ Արշակ Գ.-ի հետ միասին համաթագաւոր էր Հայաստանի մէջ՝ Մանուէլ Մամիկոնեանի խնամակալութեան ներքոյ։ Ըստ Նինա Գարսոյեանի՝ Հայաստանի փաստացի բաժանումը, հաւանաբար, արդէն տեղի ունեցած էր 384/385 թուականներուն․ այդ ատեն Մանուէլը մահացաւ, Արշակը պարսկամէտ հայ նախարարներու կողմէ ստիպուած փախաւ արեւմուտք՝ Եկեղեաց, եւ Խոսրովը նշանակուեցաւ Հայաստանի արեւելեան մասի թագաւոր՝ պարսիկ դաստիարակով մը։ 387 թուականի բաժանումը պաշտօնապէս ձեւակերպուեցաւ Ակիլիսենէի (Եկեղեաց) հաշտութեամբ․ նոր սահմանը հիւսիսէն հարաւ կը ձգուէր Կարինէն (ներկայիս՝ Էրզրում) արեւելք գտնուող կէտէն մինչեւ Միջագետք՝ Մծբինէն արեւմուտք։ Խոսրով Դ. իր թագաւորութեան սահմաններուն մէջ պահեց Արշակունեաց մայրաքաղաքներ [[Արտաշատ|Արտաշատն]] ու [[Դուին|Դուինը]], մինչդեռ [[Արշակ Գ.]] կ՚իշխէր արեւմտեան՝ հռոմէական վերահսկողութեան տակ գտնուող Եկեղեաց գաւառին մէջ՝ մինչեւ իր մահը՝ մօտաւորապէս 390 թուականին։ Հայաստանի բաժանումէն ետք սկսաւ [[Արշակունեաց հարստութիւն|Արշակունեաց հարստութեան]] վերջնական փուլը։ Սասանեան արքայ [[Շապուհ Գ.]] իր քոյրը՝ Զրուանդուխտը, կնութեան տուաւ [[Խոսրով Դ.|Խոսրով Դ.-ին,]] ինչպէս նաեւ մեծ զօրք տրամադրեց Հայաստանի պաշտպանութեան համար եւ դաստիարակ մը՝ Զիկ տոհմէն։ Խոսրովը իշխեց մօտ հինգ տարի՝ մինչեւ 389 թուականը, երբ հայ նախարարները զինք մեղադրեցին Հռոմի հետ դաւադրութեան մէջ, գահընկեց ըրին ու աքսորեցին Իրան։ Անոր փոխարէն Հայաստանի թագաւոր նշանակուեցաւ իր եղբայրը՝ Վռամշապուհը։ Մովսէս Խորենացի կը յաւելու, որ Խոսրովի գահազրկման պատճառը նաեւ այն էր, որ ան առանց Սասանեաններու համաձայնութեան՝ կաթողիկոս նշանակած էր [[Սահակ Պարթեւ|Սահակ Ա. Պարթեւը]]։ Խորենացիի վկայութեամբ՝ ան բանտարկուած էր Խուժիստանի «Անյուշ բերդ»-ին մէջ։ Վռամշապուհի մահէն ետք, Խոսրովը ազատ արձակուեցաւ աքսորէն եւ վերահաստատուեցաւ գահին՝ 414 կամ 417 թուականին։ Ըստ Խորենացիի՝ ասիկա տեղի ունեցաւ այն բանէն ետք, երբ Սահակ կաթողիկոսը այցելեց Սասանեան արքայ Յազկերտ Ա.-ի արքունիքը՝ Խոսրովի ազատումը խնդրելու համար։ Սակայն Խոսրովը ատկէ շատ չանցած մահացաւ (ութ ամիս ետք՝ ըստ Ղազար Փարպեցիի, մէկ տարի ետք՝ ըստ Խորենացիի)՝ 415 կամ 418 թուականին։ Անոր մահէն ետք, կարճ ժամանակով հաստատուեցաւ Սասանեաններու ուղղակի կառավարումը՝ Յազկերտի որդի Շապուհի կողմէ, սակայն 422 թուականին Հայաստանի թագաւոր նշանակուեցաւ Վռամշապուհի որդին՝ Արտաշէս Դ.-ն։ Թէեւ Խոսրով Դ. երկար չիշխեց, անոր օրով սկսաւ գործընթաց մը, որ հետագային յանգեցուց հայ գիրերու գիւտին։ Իր եղբայրը՝ Վռամշապուհը, շարունակեց Խոսրովի եւ Սահակ Պարթեւի սկսած եկեղեցաշինական ու լուսաւորչական ծրագիրները։ == «Անյուշ բերդին» խորհուրդը<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == «Անյուշ բերդը» (Անյուշ ամրոց կամ Անդմըշ) պարզապէս բանտ մը չէր։ Անիկա Սասանեան Պարսկաստանի ամէնախիստ ու սարսափելի բանտերէն մէկն էր, ուր արգիլուած էր նոյնիսկ արտասանել բանտարկեալին անունը (այս պատճառով ալ կոչուած է «Անյուշ»)։ Հոն նախապէս բանտարկուած ու մահացած էր նաեւ Արշակ Բ. թագաւորը։ Այն իրողութիւնը, որ Խոսրովը տարիներ ետք ազատ արձակուեցաւ այդտեղէն, պատմութեան մէջ եզակի դէպք մըն էր։ == Նշումներ<ref>{{Citation|title=Խոսրով Դ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D4%BD%D5%B8%D5%BD%D6%80%D5%B8%D5%BE_%D4%B4&oldid=10710701|date=2026-03-21|accessdate=2026-07-16|language=hy}}</ref> == * Արշակ Գ.-ի մահէն ետք հռոմէական մասին մէջ կառավարիչ կը նշանակուի Խոսրով Դ.-ն։ Սասանեան Պարսկաստանի մէջ հայ նախարարները կը կոչուէին մարզպան, իսկ Հռոմէական կայսրութեան մէջ սովորական նահանգներ (պրովինցիաներ) էին։ Խորենացի կը նշէ, որ Խոսրով հռոմէական մասին մէջ Հայաստանի կառավարիչ նշանակուած է Արշակի մահէն ետք։ * Խորենացի կը նշէ, որ Արշակի եւ Խոսրովի միջեւ պատերազմ կ՚ընթանար։ Յակոբ Մանանդեան նոյնպէս կը նշէ անոնց միջեւ եղած պատերազմին մասին։ Այս պատերազմին մասին կը յիշատակէ նաեւ Ղազար Փարպեցին, որուն պատմութիւնը կը հասնի մինչեւ 485 թուական։ * Խորենացի նաեւ կը նշէ այն ժամանակաշրջանը, երբ Հայաստան կը գտնուէր Պ. Ամատունին. ան մահացաւ այն ընթացքին, երբ Արշակ կը գտնուէր Անյուշ բերդին մէջ։ == Ծանօթագրութիւններ == [[Ստորոգութիւն:Արշակունիներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայոց արքաներ]] [[Ստորոգութիւն:Անձինք այբբենական կարգով]] 7658fvt7f5hoq8857maq59ppen6vusr 0 5456 252764 229273 2026-07-16T10:20:57Z Maral Dikbikian 4797 252764 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Երկիր}}[[Պատկեր:Flag of Palestine.svg|150px|մինի|աջից|Պաղեստինեան Պետութեան դրօշ]] [[Պատկեր:Coat of arms of Palestine (Official).svg|100px|մինի|աջից|Պաղեստինի զինանշան]] '''Պաղեստին''' ([[արաբերէն]]՝ دولة فلسطين, [[անգլերէն]]՝ State of Palestine) , մասամբ ճանչցուած պետութիւն<ref>[http://ria.ru/world/20141114/1033228454.html Սպանիան կրնայ ճանչնալ Պաղեստինը որպէս պետութիւն, առանց Իսրայէլի համաձայնութեան]</ref> Մերձաւոր Արեւելքի տարածքին։ ''Տէ ժուրէ'' Ինքնիշխան պետութիւն Միջին Արեւելքի մէջ, որ կը յաւակնի Յորդանան գետի արեւմտեան ափին (կը սահմանակցի Իսրայէլին եւ Յորդանանին) եւ Կազայի հատուածին (կը սահմանակցի Իսրայէլին եւ Եգիպտոսին), որու մայրաքաղաքը կը համարուի արեւելեան Երուսաղէմը, չնայած վարչական կեդրոնը կը գտնուի Ռամալլահի մէջ: Պաղեստինի պետութեան մեծ հատուածը գրաւուած է Իսրայէլի կողմէ 1967 թուականի վեցօրեայ պատերազմէն ետք։ Բնակչութիւնը 4.550.368 է 2014 թուականի դրութեամբ եւ կը զբաղեցնէ աշխարհի մէջ 123-րդ տեղը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն ետք, 1947 թուականին ՄԱԿ-ը հաստատեց Բաժանման նախագիծը Պաղեստինի համար, որ կը յորդորէր ստեղծել անկախ արաբական եւ հրէական պետութիւններ` առանձնացնելով Երուսաղէմը, որ պէտք է ղեկավարուէր ՄԱԿ-ի յատուկ միջազգային կառավարման ռեժիմով։ Հրէական պետութեան հիմնադրութենէն յետոյ, որ 1948 թուականի Մայիս14-ին ստացաւ Իսրայէլ անուանումը, ներքաշուեցաւ պատերազմներու մէջ՝ արաբական բանակներու հետ։ Աւելի ուշ, Արաբական լիկային կողմէ ստեղծուեցաւ Համապաղեստինեան կառավարութիւնը, որ կառավարեց Եգիպտոսի կողմէ վերահսկուող Կազայի հատուածը։ Անիկա շուտով ճանչցուեցաւ Արաբական լիկայի անդամ բոլոր պետութիւններուն կողմէ, բացառութեամբ Յորդանանի։ Չնայած Համապաղեստինեան կառավարութիւնը ինքզինք հռչակեց ո՛չ միայն Կազայի հատուածի, այլ ամբողջ նախկին Բրիտանական Պաղեստինի կառավարիչ, որ սահմանափակուած էր միայն Կազայի հատուածով։ Իսրայէլը աւելի ուշ նուաճեց Կազայի հատուածը եւ Սինայի թերակղզին՝ Եգիպտոսէն, Յորդանան գետի արեւմտեան ափը՝ Յորդանանէն եւ Կոլանի բարձունքները՝ Սուրիայէն, վեցօրեայ պատերազմի ընթացքին։ [[1 Ապրիլ]] [[2015]]-ին, Պաղեստին պաշտօնապէս դարձաւ Միջազգային քրէական դատարանի անդամ, ինչ որ կ'արտօնէ, որ պաղեստինցիներուն դէմ պատերազմական ոճիրներ գործելուն համար դատական հետապնդման ենթարկէ [[իսրայէլ]]ացի պաշտօնատարները<ref>[http://www.aztagdaily.com/archives/234147 Պաղեստինի անդամակցութիւնը]</ref>։ == Ստուգաբանութիւն<ref>{{Citation|title=Palestine|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Palestine&oldid=1364165096|date=2026-07-14|accessdate=2026-07-16|language=en}}</ref> == «Պաղեստին» եզրը (լատիներէնով՝ ''Palæstina'') հին յունարէնի միջոցով յառաջացած է սեմական տեղանունէ մը, որ կը վերաբերի ընդհանուր այն տարածքին, որ կը թուագրուի Ք.Ա. երկրորդ հազարամեակի վերջերուն։ Ասոր արտացոլացումը կարելի է գտնել նաեւ Աստուածաշունչի մէջ յիշատակուած «Փղշտացիներ» ցեղանունին մէջ։ «Պաղեստին» եզրը գործածուած է բնորոշելու համար Միջերկրական ծովու հարաւ-արեւելեան անկիւնը գտնուող այն տարածքը, որ Սուրիոյ կողքին է։ Ք.Ա. 5-րդ դարուն, Հերոդոտոս իր «Պատմութիւններ» աշխատութեան մէջ գործածած է այս եզրը նկարագրելու համար «Սուրիոյ մէկ շրջանը, որ կը կոչուի Պաղեստին» (Հին յունարէն՝ ''Συρίη ἡ Παλαιστίνη καλεομένη''), ուր փիւնիկեցիները յարաբերութեան մէջ կը մտնէին ծովագնաց այլ ժողովուրդներու հետ։ Ներկայիս, «Պաղեստին», «Պաղեստինի Պետութիւն» եւ «Պաղեստինեան գրաւեալ տարածքներ» եզրերը իրարմով կը փոխարինուին՝ կախուած համատեքստէն (պարագայէն)։ Յատկապէս «Պաղեստինեան գրաւեալ տարածքներ» եզրը ամբողջութեամբ կը վերաբերի այն աշխարհագրական տարածքին, որ 1967 թուականէն ի վեր Իսրայէլի կողմէ գրաւուած պաղեստինեան տարածքն է։ Պաղեստինը, կախուած պարագայէն, կրնայ կոչուիլ երկիր կամ պետութիւն, իսկ անոր իշխանութիւնները ընդհանրապէս կը նոյնացուին «Պաղեստինի Կառավարութեան» հետ։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Արտաքին յղումներ == * {{ՏՈՒՏ|section=II.A.3|page=52}} [[Ստորոգութիւն:Ասիոյ երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Արաբական պետութիւններու լիկայի անդամ երկրներ]] [[Ստորոգութիւն:Երկիրներ այբբենական կարգով]] a3xldq678ebwf56hrvc3ebkdquu8949 0 5778 252763 249766 2026-07-16T07:01:12Z Maral Dikbikian 4797 252763 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ռանիա Ալ–Եասին''' ({{ԱԾ}}), ի ծնէ տրուած անուն՝ Ռանիա Ֆայսալ Ալ-Եասին, {{lang-ar|رانيا فيصل الياسين}}, ծնած՝ [[31 Օգոստոս]] [[1970 թուական|1970]], [[Քուէյթ]]), [[Յորդանան]]ի [[թագուհի]], Յորդանանի Հաշիմեան թագաւորութեան թագաւոր [[Ապտալլահ Երկրորդ Իպն Ալ-Հուսէյն Ալ-Հաշիմի]]ի կինը։ == Կենսագրութիւն == Ռանիա Ալ–Եասինը ծնած է [[31 Օգոստոս]] [[1970 թուական|1970]]–ին Քուէյթի մայրաքաղաք [[Քուէյթ|Քուէյթի]] մէջ, [[պաղեստին]]ցի ընտանիքի մէջ, որ կը պատկանէր միջին դասակարգի<ref name="Журнал elle, №125">{{Cite web |url=http://wday.ru/stars/interview/_article/1168/ |title=Журнал Elle № 125 |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2010-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100812061239/http://www.wday.ru/stars/interview/_article/1168/ |dead-url=yes }}</ref>։ Ռանիան մանկաբոյժի դուստր է։ Ան դպրոցը եւ համալսարանը աւարտած է բարձր յառաջադիմութեամբ։ Կրթութիւնը շարունակած է արտասահմանեան ուսումնական հաստատութիւններու մէջ. սորված է Քուէյթի ''New English School'' դպրոցին մէջ, ապա [[Գահիրէ]]ի Ամերիկեան Համալսարանին մէջ (''American University in Cairo''), ուսումնասիրած է առեւտրական կառավարում։ [[Պատկեր:DE JORDANIE Rania-24x30-2005(2).jpg|մինի|ձախից|200px|'''Ռանիա Ալ–Եասին, 2005 թ''']] [[1990 թուական|1990]]-ականներու սկիզբը Ռանիային ընտանիքը ստիպուած կ'ըլլայ Քուէյթէն փախչիլ Յորդանան, որովհետեւ Քուէյթի՝ [[իրաք]]եան գրաւումի ազատագրումէն ետք, պաղեստինցիները կը մեղադրէին նուաճողներու հետ համագործակցելու մէջ։ Ատկէ ետք, երբ [[Apple]] ընկերութեան յորդանանեան ներկայացուցչարանի մէջ Ռանիային կը մերժեն ղեկավար պաշտօն տալ (այդ ժամանակ ան 22 տարեկան էր), ան բարկացած կը հեռանայ եւ աշխատանքի կ'անցնի Ամմանի [[Citibank]]-ին մէջ, որ կը պատկանէր Ապտուլլա արքային քրոջ եւ փեսային։ Այդ դրամատան գրասենեակին մէջ [[1993 թուական]]ի գարնան առաջին անգամ կը հանդիպին աղջկան եւ արքայազնի հայեացքները<ref name="centrasia.ru">{{Cite web |url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1074330540 |title=centrasia.ru |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110250/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1074330540 |dead-url=yes }}</ref>։ 10 Յունիս 1993-ին կատարուեցաւ զոյգի հարսանեկան արարողութիւնը։ Ռանիան թագուհիի տիտղոս ստացաւ Հուսէյն թագաւորի մահուան եռամսեայ պաշտօնական սուգէն ետք<ref>{{Cite web |url=http://www.moizvezdi.ru/znamenitosti/korolevskie_sem_i/ikony_stilya/koroleva_iordanii_raniya_52075 |title=Թագի գանձը |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2009-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090922002228/http://www.moizvezdi.ru/znamenitosti/korolevskie_sem_i/ikony_stilya/koroleva_iordanii_raniya_52075 |dead-url=yes }}</ref>։ Ռանիա Ալ–Եասինը ճանչցուած է որպէս աշխարհի ամէնագեղեցիկ թագուհին<ref>[http://www.epochtimes.ru/content/view/318/6/ Աշխարհի 10 գեղեցկագույն թագուհիները]</ref>։ == Ընտանիք == Երեխաները՝ * Արքայազն Հուսէյն, ծնած է՝ 28-06-1994 * Արքայադուստր Իման, ծնած է 27-09-1996 * Արքայադուստր Սալմա, ծնած է՝ 26-09-2000 * Արքայազն Հաշեմ, ծնած է՝ 30-01-2005 == Հասարակական եւ պետական գործունէութիւն == Իբրեւ իր կողմէ 1995 թուականին հիմնադրուած «Յորդանանի հիմնադրամ» (Jordan River Foundation) ոչ-կառավարական կազմակերպութեան նախագահ՝ թագուհին կանանց կ’օգնէ մասնակցութիւն բերելու երկրի տնտեսական կեանքին եւ հիմնելու նոր ընկերութիւններ։ Ռանիա ալ-Եասինը Էքսեթըրի համալսարանի (Մեծն Բրիտանիա, 2001) պատուակալ դոկտոր է. կոչումը ստացած է «ժամանակակից աշխարհին մէջ կնոջ դերի բարձրացման ու արաբա-եւրոպական յարաբերութիւններու զարգացման մէջ ունեցած ներդրման համար»։ Ան կը հովանաւորէ մարաթոնեան վազորդներու «Անապատի բաժակ» ամենամեայ միջազգային մրցաշարքը (որ տեղի կ’ունենայ Յորդանանի Ուատի Ռամ անապատին մէջ), ինչպէս նաեւ կենդանիներու պաշտպանութեան ուղղուած շարք մը նախաձեռնութիւններ։ == Հետաքրքիր փաստեր == * Ռանիան կը սիրէ հագնիլ մաքուր ոսկիէ պատրաստուած կօշիկներ (զոյգի կշիռքը մօտ 400 կրամ է), որոնք զարդարուած են ադամանդներով<ref name="centrasia.ru"/>։ * Ռանիա թագուհին ստացած է երկրին զինուած ուժերու պատուաւոր գնդապետի կոչումը։ Միաժամանակ իր ամուսինը՝ Ապտուլլա արքան, Ռանիային նշանակած է զինուորականներու եւ անոնց ընտանիքներուն պաշտպանութեան միութեան ղեկավար<ref>{{Cite web |url=http://www.voyage.kiev.ua/Guide/Asia/Jordan/Koroleva/ |title=Հորդանանի թագուհին |accessdate=2016-02-17 |archive-date=2009-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091019123936/http://www.voyage.kiev.ua/Guide/Asia/Jordan/Koroleva |dead-url=yes }}</ref>։ * Ռանիան կարդացած է [[Հերի Փոթըր]]ի մասին բոլոր գիրքերը։ * 2005 թուականին, Ռանիա թագուհին հիմնած է «Առողջապահական Գիտակցութեան Արքայական Ընկերակցութիւն»-ը (Royal Health Awareness Society - RHAS)՝ ծնողներն ու երեխաները կրթելու սննդառութեան եւ մաքրութեան հիմնական կանոններու, մարզանքի օգուտներու, ծխելու վնասներու եւ առողջութեան առնչուող այլ բնագաւառներու մասին։ * [[30 Դեկտեմբեր]] 2008-ին Ռանիա թագուհին այցելած է Յուսէյն թագաւորի անուան հիւանդանոցի արեան տուչութեան բաժանմունքը եւ արիւն նուիրած՝ Կազայի հատուածին մէջ իսրայէլեան «Ձուլած Կապար» ռազմական գործողութեան ընթացքին տուժածներուն համար։<ref>[http://www.kp.ru/online/news/184615/ Ռանիա թագուհին արյուն է հանձնել, որ օգնի Գազայի հատվածում վիրավորվածներին]</ref>։ * 2011 թուականին, Յորդանանի մէջ կառուցուեցաւ երեխաներու համար նախատեսուած առաջին մասնագիտացած բժշկական կեդրոնը՝ «Ռանիա Թագուհի Մանկական Հիւանդանոց»-ը, որ հիմնադրուեցաւ յորդանանցի մանուկներուն մատուցուող բժշկական սպասարկումը բարելաւելու նպատակով։ Հիւանդանոցը կը հոգայ երեխաներու խնամքը, յատկապէս բարդ բժշկական պարագաներու պարագային, ներառեալ՝ մարմնանդամներու փոխպատուաստումն ու ներդիտակային վիրահատութիւնները։ == Միջազգային Դերեր եւ Պաշտօններ<ref>{{Citation|title=Queen Rania of Jordan|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Queen_Rania_of_Jordan&oldid=1359985588|date=2026-06-18|accessdate=2026-07-16|language=en}}</ref> == * '''Նոյեմբեր 2000-ին''', Միացեալ Ազգերու Մանկական Հիմնադրամը (UNICEF) հրաւիրեց Ռանիա թագուհին՝ միանալու իր «Համաշխարհային առաջնորդութեան նախաձեռնութեան» (Global Leadership Initiative)։ * '''Յունուար 2007-ին''', Տաւոսի մէջ տեղի ունեցած Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի ընթացքին, Ռանիա թագուհին հռչակուեցաւ ԵՈՒՆԻՍԵՖ-ի (UNICEF) անդրանիկ «Մանկական իրաւունքներու պատուաւոր պաշտպան» (Eminent Advocate for Children)։ * '''Օգոստոս 2009-ին''', Ռանիա թագուհին նշանակուեցաւ «1GOAL» նախաձեռնութեան համահիմնադիր եւ համաշխարհային համանախագահ։ * '''Յուլիս 2009-ին''', Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութիւնը (ՄԱԿ) Ռանիա թագուհին կարգեց «ՄԱԿ-ի Աղջիկներու կրթութեան նախաձեռնութեան» (UNGEI) պատուակալ նախագահ։ * '''Ապրիլ 2009-ին''', «Կրթութեան համաշխարհային արշաւ»-ը (Global Campaign for Education), իր «Համաշխարհային գործողութեան շաբաթ»-ուան առիթով, Ռանիա թագուհին հռչակեց իր պատուակալ նախագահը։ * '''2002-ի սկիզբը''', Ռանիա թագուհին միացաւ Միացեալ Նահանգներու Մերիլենտ նահանգի Պալթիմոր քաղաքին մէջ գործող «Միջազգային երիտասարդական հիմնադրամ»-ի (International Youth Foundation) տնօրէններու խորհուրդին։ * '''Սեպտեմբեր 2002-ին''', ան դարձաւ Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի (WEF) Հիմնադրամի խորհուրդի անդամ։ Ան նաեւ մաս կը կազմէ «Երիտասարդ համաշխարհային առաջնորդներու համաժողով»-ի (YGL) Հիմնադրամի խորհուրդին եւ Յուլիս 2004-ին՝ համաժողովի հիմնադրման օրէն ի վեր, կը վարէ Թեկնածութիւններու եւ ընտրութեան յանձնախումբի նախագահութիւնը։ * '''Սեպտեմբեր 2006-ին''', Ռանիա թագուհին միացաւ «Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութեան Հիմնադրամ»-ի (United Nations Foundation) տնօրէններու խորհուրդին։ * Ան անդամակցած է «GAVI Դաշինք»-ի (GAVI Alliance) «Իւրաքանչիւր երեխայի խորհուրդ»-ին (Every Child Council)։ * Ռանիա թագուհին եղած է «Կանանց հետազօտութիւններու միջազգային կեդրոն»-ի (ICRW) Միջազգային խորհրդատուական մարմինի պատուակալ անդամ<ref>"ICRW Leadership Council". Archived from the original on 16 December 2009.</ref>։ * Ան կը հանդիսանայ «Արաբական բաց համալսարան»-ի (Arab Open University) համանախագահը<ref>"Board of Trustees". ''Arab Open University''. Archived from the original on 4 December 2009.</ref>։ * Եղած է «Ժպիտի գործողութիւն» (Operation Smile) բարեգործական կազմակերպութեան յորդանանեան մասնաճիւղի պատուակալ նախագահը<ref>"Quick Facts". ''Operation Smile''. Archived from the original on 4 July 2010. Retrieved 20 June 2010.</ref>։ * 2024 թուականի դրութեամբ, ան Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի (WEF) հոգաբարձուներու խորհուրդի անդամ է<ref>"Leadership and Governance". ''World Economic Forum''. Retrieved 19 July 2024.</ref>։ == Պատկերասրահ == <center> <gallery> պատկեր:Queen Rania - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2008 (1).jpg| պատկեր:Queenraniacopy8452.jpg| պատկեր:Queen Rania in Washington, DC.jpg| պատկեր:Queen Rania - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2008.jpg| պատկեր:Michelle Obama & Queen Rania of Jordan in the Yellow Oval Room 4-23-09.JPG| պատկեր:Desmond Tutu, Queen Rania - World Economic Forum Annual Meeting New York 2002.jpg| պատկեր:King Abdullah II & Queen Rania of Jordan in WashingtonDC, 2007March06.jpg| </gallery> </center> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Արտաքին յղումներ == * [http://www.queenrania.jo Պաշտօնական կայք] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160103174549/http://www.queenrania.jo/ |date=2016-01-03 }} *[http://www.epochtimes.ru/content/view/318/8/ Աշխարհի 10 գեղեցկագոյն թագուհիները] * [http://community.livejournal.com/ru_royalty/348292.html#cutid1 Թագուհու լուսանկարները] * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1619564,00.html Ten Questions for Queen Rania on Time.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403071745/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1619564,00.html |date=2010-04-03 }} * [http://www.cnn.com/video/#/video/world/2007/10/26/blitzer.intv.queen.rania.cnn?iref=videosearch Wolf Blitzer interviews Jordan’s Queen Rania, CNN, October 26, 2007] [[Ստորոգութիւն:Յորդանանի թագուհիներ]] [[Ստորոգութիւն:1970 ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:31 Օգոստոսի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:Քուէյթ ծնունդներ]] 39l6omk3w4u02p8b1lki923104aj1oz 0 18192 252762 226067 2026-07-16T05:47:00Z Maral Dikbikian 4797 252762 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Երաժիշտ | անուն = Ռաֆֆի Միքայէլեան | պատկեր = | լայնութիւն = | նկարագրութիւն = | լոկօ = | լոկօ նկարագրութիւն = | գոյն = **Պարտադիր** խմբավար | աւազանի անուն = | ծննդեան անուն = | մականուն = | ծնած է = 12 Յունիս 1985 | ծննդավայր = Քուէյթ | երկիր = | մահացած է = | մահուան վայր = | ազգութիւն = | տեսակ/ներ = | մասնագիտութիւն = դաշնամուր եւ խմբավարութիւն, սիմֆոնիք-օփերային խմբավար | գործիք = | գործօն տարիներ = | պիտակ = | շրջանաւարտ = Պէյյրութի Բ.Կանաչեանի անուան երաժշտական, Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշստանոց | անդամակցութիուն = | առնչուող = | կողակից = | պարգեւ = | կայքէջ = | ներկայիս անդամներ = | նախկին անդամներ = | գլխաւոր գործիքներ = | ստորագրութիւն = }} Ռաֆֆի Միքայէլեան, խմբավար: Ծնած է 12 Յունիս 1985, Քուէյթ<ref>{{Cite web |url=https://musicofarmenia.com/hy/raffimikaelian |title=Ռաֆֆի Միքայէլեան |accessdate=2020-06-16 |archive-date=2020-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616000610/https://musicofarmenia.com/hy/raffimikaelian |dead-url=yes }}</ref>: === Կրթութիւն === *2001-2003թթ ուսանած է [[Պէյրութ]]ի Բ.Կանաչեանի անուան երաժշտական քոլէճին մէջ` դաշնամուր եւ խմբավարութիւն: *2003-2010թթ` ուսանած է [[Երեւան]]ի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցին մէջ` աւարտելով յետ-ընթացաւարտ ուսումը (postgraduate studies)` որպէս խմբավար եւ սիմֆոնիք-օփերային խմբավար: === Գործունէութիւն === *Ուսանողական տարիներուն ստեղծեր է բազմաթիվ երգչախումբեր եւ գործիքային համոյթներ, ամէնէն յիշարժանը եղեր է «Գուսան» երգչախումբը (2007-2010)` լարային բաժնի ուսանողներու մասնակցութեամբ: Ելոյթներով հանդէս եկեր է Շուշիի «Վարանդա» երգչախումբին հետ: *2009թ. նշանակուեր է «Փարոս» սենեկային երգչախումբի գեղարուեստական ղեկավար եւ խմբավար<ref>[https://www.azatutyun.am/a/24363567.html Հաշմանդամներու «Փարոս» երգչախումբը հանդիսութիւնը մեծ բեմերու վրայ]</ref>, որու հետ 2010թ. մասնակցեր է աշխարհահռչակ թենոր Փլաչիտօ Տոմինկոյի երեւանեան համերգին: *2010թ. նշանակուեր է Երեւանի Սպենդիարեանի անուան օփերայի եւ պալէթի ազգային ակադեմիական թատրոնի փորձնակ խմբավար: *2011թ. համերգներով հանդէս եկեր է Վիեննայի մէջ եւ մասնակցեր՝ Պրաթիսլավայի «Musica Sacra» 6-րդ միջազգային երգչախմբային մրցոյթին` շահելով երկու պրոնզէ մետալ եւ յատուկ մրցանակ` հայկական երաժշտութիւնը ներկայացնելու համար: *2011թ. նշանակուեր է Երեւանի Չայքովսքիի անուան երաժշտական դպրոցի սիմֆոնիք նուագախումբի երկրորդ խմբավար: *2012թ-էն Արարատեան թեմի «Արարատ» երգչախումբի խմբավարն է: === Commemorating Holy Tuesday Յիշատակում՝ Աւագ Երեքշաբթի - Նարեկացի արուեստի միութիւն === 15 Ապրիլ 2014-ին, Աւագ շաբթուայ միջոցառումներու ծիրէն ներս Նարեկացի արուեստի միութեան մէջ տեղի ունեցաւ «Հաւատամք» երգչախումբի համերգը (Խմբավար եւ գեղ. ղեկավար` Ռաֆֆի Միքայէլեան): Համերգին հնչեցին հոգեւոր երգեր: Աւագ Երեքշաբթի օրուայ խորհուրդը մեկնեց Գեղամ սարկաւագ Աւետիսեանը: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Աղբիւրներ == *[https://angelikamanukyan.wordpress.com/2017/06/08/%D5%A1%D5%B5%D5%BD-%D6%85%D6%80%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B0%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%AB%D5%BD/%D6%83%D5%A1%D6%80%D5%B8%D5%BD-%D5%AF%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A5%D6%80%D5%A3%D5%B9%D5%A1%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A2%D5%A8-%D5%AD%D5%B4%D5%A2%D5%A1%D5%BE/«ՓԱՐՈՍ» ԿԱՄԵՐԱՅԻՆ ԵՐԳՉԱԽՈՒՄԲԸ (ԽՄԲԱՎԱՐ՝ ՐԱՖՖԻ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ)]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://avedisianschool.am/am/%D5%A5%D6%80%D6%87%D5%A1%D5%B6%D5%AB-%D5%A1%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%AB%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A4%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%AB-%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A5%D6%81/ Երեւանի Աւետիսեան դպրոցին մէջ տեղի ունեցաւ տօնական համերգ նուիրուած առաջին շրջանաւարտներուն] {{DEFAULTSORT:Միքայէլեան,Ռաֆֆի}} [[Ստորոգութիւն:սիմֆոնիք-օփերային խմբավար]] [[Ստորոգութիւն:Քուէյթ ծնածներ]] [[Ստորոգութիւն:1985 ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:արարատեան թեմի «Արարատ» երգչախումբի խմբավար]] ttt1od8emi794jiy7zkax7zyvso3547 0 32207 252752 252650 2026-07-15T15:06:44Z JohnYahyaHanna 7467 252752 wikitext text/x-wiki Լեզուաբանութեան մէջ '''Քերականութիւնը,''' լեզուի ուղիղ եւ կանոնաւոր գործածութեան (խօսելու ու գրելու) կանոններու ամբողջութիւնն է, ինչպէս նաեւ այն գիտութիւնը, որ կ'ուսումնասիրէ եւ կը բացատրէ զանոնք։ == Սահմանում == Տարբեր քերականագէտներ տարբեր սահմանումներ տուած են Քերականութեան, անոնցմէ են․ Այտընեան՝ «Արուեստ մըն է, որ կը սորվեցնէ լեզու մը նախ ուղիղ հասկընալ, ապա անսխալ խօսիլ կամ գրել»։<ref>Չոլաքեան, Յ., և Ա. Ֆիշենքճեան։ Գրական արեւմտահայերէնի ուսումնասիրման պատմութիւն։ Երեւան: ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառեանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 2016։</ref> == Աղբիւրներ == * Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944), էջ 2332։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> m8us55iatli2d8vqmq36nhidp8xfxhu 252753 252752 2026-07-15T15:07:45Z JohnYahyaHanna 7467 252753 wikitext text/x-wiki Լեզուաբանութեան մէջ '''Քերականութիւնը,''' լեզուի ուղիղ եւ կանոնաւոր գործածութեան (խօսելու ու գրելու) կանոններու ամբողջութիւնն է, ինչպէս նաեւ այն գիտութիւնը, որ կ'ուսումնասիրէ եւ կը բացատրէ զանոնք։ == Սահմանում == Տարբեր քերականագէտներ տարբեր սահմանումներ տուած են Քերականութեան, անոնցմէ են․ [[Արսէն Այտընեան|Հ. Արսէն Այտընեան]]՝ «Արուեստ մըն է, որ կը սորվեցնէ լեզու մը նախ ուղիղ հասկընալ, ապա անսխալ խօսիլ կամ գրել»։<ref>Չոլաքեան, Յ., և Ա. Ֆիշենքճեան։ Գրական արեւմտահայերէնի ուսումնասիրման պատմութիւն։ Երեւան: ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառեանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 2016։</ref> == Աղբիւրներ == * Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944), էջ 2332։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 30nalrzlo8nzxj2evtserx4dl50pl11 0 32232 252735 2026-07-15T13:16:23Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «'''Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը''' կազմուած է [[Անգլիա|Անգլիոյ]], [[Շոտլանտ|Շոտլանտի]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի դրօշներու միաձուլումէն։ [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի Միացեալ Թագաւորութեան ներկայիս դրօշը գործածութեան մէջ է [[1801 թուական|1801]] թուական...»: 252735 wikitext text/x-wiki '''Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը''' կազմուած է [[Անգլիա|Անգլիոյ]], [[Շոտլանտ|Շոտլանտի]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի դրօշներու միաձուլումէն։ [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի Միացեալ Թագաւորութեան ներկայիս դրօշը գործածութեան մէջ է [[1801 թուական|1801]] թուականէն՝ երկու թագաւորութիւններու միաւորման օրէն։ Դրօշին վրայ պատկերուած են Անգլիոյ հովանաւոր Սուրբ Գէորգի կարմիր խաչը, որուն վրայ տեղադրուած է Իրլանտի հովանաւոր Սուրբ Փաթրիքի կարմիր թեք խաչը, իսկ այս երկուքին վրայ՝ Շոտլանտի հովանաւոր Սուրբ Անտրէասի սպիտակ թեք խաչը։ Միացեալ Թագաւորութեան կազմող երկիրներէն միայն Ուելսը ներկայացուած չէ դրօշին վրայ։ Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը լայնօրէն ծանօթ է նաեւ Union Jack անունով։ Դրօշին երկարութեան եւ լայնութեան յարաբերակցութիւնը 3։5 կամ 1։2 է։ == Պատմութիւն == Դրօշին պատմութեան սկիզբը կը համարուի [[1603 թուական|1603]] թուականը, երբ Շոտլանտի թագաւոր Յակոբ Զ.-ը ժառանգեց Անգլիոյ գահը։ == Դրօշի կառուցուածքի գծագիրը == <gallery> Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|3:5 Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|1:2 </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 6fjyew75r60zqdij4v2bzpuwe1rekbc 252736 252735 2026-07-15T13:17:59Z Betty Kilerjian 83 252736 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Դրօշ}} '''Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը''' կազմուած է [[Անգլիա|Անգլիոյ]], [[Շոտլանտ|Շոտլանտի]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի դրօշներու միաձուլումէն։ [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի Միացեալ Թագաւորութեան ներկայիս դրօշը գործածութեան մէջ է [[1801 թուական|1801]] թուականէն՝ երկու թագաւորութիւններու միաւորման օրէն։ Դրօշին վրայ պատկերուած են Անգլիոյ հովանաւոր Սուրբ Գէորգի կարմիր խաչը, որուն վրայ տեղադրուած է Իրլանտի հովանաւոր Սուրբ Փաթրիքի կարմիր թեք խաչը, իսկ այս երկուքին վրայ՝ Շոտլանտի հովանաւոր Սուրբ Անտրէասի սպիտակ թեք խաչը։ Միացեալ Թագաւորութեան կազմող երկիրներէն միայն Ուելսը ներկայացուած չէ դրօշին վրայ։ Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը լայնօրէն ծանօթ է նաեւ Union Jack անունով։ Դրօշին երկարութեան եւ լայնութեան յարաբերակցութիւնը 3։5 կամ 1։2 է։ == Պատմութիւն == Դրօշին պատմութեան սկիզբը կը համարուի [[1603 թուական|1603]] թուականը, երբ Շոտլանտի թագաւոր Յակոբ Զ.-ը ժառանգեց Անգլիոյ գահը։ == Դրօշի կառուցուածքի գծագիրը == <gallery> Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|3:5 Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|1:2 </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 90q8xljeq9tpf05tb2cj31abgbhpnyq 252737 252736 2026-07-15T13:19:18Z Betty Kilerjian 83 252737 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Դրօշ}} '''Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը''' կազմուած է [[Անգլիա|Անգլիոյ]], [[Շոտլանտ|Շոտլանտի]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի դրօշներու միաձուլումէն։ [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] եւ Հիւսիսային Իրլանտի Միացեալ Թագաւորութեան ներկայիս դրօշը գործածութեան մէջ է [[1801 թուական|1801]] թուականէն՝ երկու թագաւորութիւններու միաւորման օրէն։ Դրօշին վրայ պատկերուած են Անգլիոյ հովանաւոր Սուրբ Գէորգի կարմիր խաչը, որուն վրայ տեղադրուած է Իրլանտի հովանաւոր Սուրբ Փաթրիքի կարմիր թեք խաչը, իսկ այս երկուքին վրայ՝ Շոտլանտի հովանաւոր Սուրբ Անտրէասի սպիտակ թեք խաչը։ Միացեալ Թագաւորութեան կազմող երկիրներէն միայն Ուելսը ներկայացուած չէ դրօշին վրայ։ Միացեալ Թագաւորութեան դրօշը լայնօրէն ծանօթ է նաեւ Union Jack անունով։ Դրօշին երկարութեան եւ լայնութեան յարաբերակցութիւնը 3։5 կամ 1։2 է։ == Պատմութիւն == Դրօշին պատմութեան սկիզբը կը համարուի [[1603 թուական|1603]] թուականը, երբ Շոտլանտի թագաւոր Յակոբ Զ.-ը ժառանգեց Անգլիոյ գահը։ == Դրօշի կառուցուածքի գծագիրը == <gallery> Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5)_(construction_sheet).svg|3:5 Պատկեր:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Flag_of_the_United_Kingdom_(construction_sheet).svg|1:2 </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Մեծ Բրիտանիոյ պետական խորհրդանիշներ]] [[Ստորոգութիւն:Ազգային դրօշներ]] rgwuhe5rno7u9gp6wd2tu5e7n4tylfw 14 32233 252738 2026-07-15T13:20:40Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Պետական խորհրդանիշեր ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Մեծ Բրիտանիա]]»: 252738 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Պետական խորհրդանիշեր ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Մեծ Բրիտանիա]] dr8tdngiu3i0th73fegje5h7vypxe3a 14 32234 252739 2026-07-15T13:22:50Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութեան կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]]»: 252739 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութեան կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]] lw4q7jhwopfjev7sr6s9ym4676smzus 14 32235 252740 2026-07-15T13:24:41Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Հիւսիսային Եւրոպա]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզի պետութիւններ]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութեան անդամ երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Ազգերու համագործակցութեան անդամ երկիրներ]] Ստորոգութիւ...»: 252740 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Հիւսիսային Եւրոպա]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզի պետութիւններ]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպական Միութեան անդամ երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Ազգերու համագործակցութեան անդամ երկիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Թագաւորութիւններ]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի խորհուրդի անդամ երկիրներ]] n62wv5la28pssg4ak9wmxavoe5it4wt 14 32236 252741 2026-07-15T13:25:47Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի տարածաշրջաններ]] [[Ստորոգութիւն:Ատլանտեան ովկիանոսի կղզիներ]]»: 252741 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի տարածաշրջաններ]] [[Ստորոգութիւն:Ատլանտեան ովկիանոսի կղզիներ]] hg6948j53glvb11u5p2aiau703zsyan 14 32237 252742 2026-07-15T13:26:32Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ ովկիանոսներու]] [[Ստորոգութիւն:Ատլանտեան ովկիանոս]]»: 252742 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ ովկիանոսներու]] [[Ստորոգութիւն:Ատլանտեան ովկիանոս]] f1cy7k7wudm6d1036zczy2si34nfky8 14 32238 252743 2026-07-15T13:27:11Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]]»: 252743 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] ggski9x82ied44z7la5c9rtvjajywja 14 32239 252744 2026-07-15T13:28:19Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Ազգերու համագործակցութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կայսրութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ միջազգային կազմակերպութեան]]»: 252744 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Ազգերու համագործակցութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կայսրութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ միջազգային կազմակերպութեան]] mkd52ojh0e98fercsrcnene6ovk8qlp 252745 252744 2026-07-15T13:28:48Z Betty Kilerjian 83 252745 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կայսրութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ միջազգային կազմակերպութեան]] [[Ստորոգութիւն:Ազգերու Համագործակցութիւն]] j38j2r6fbp3zi7mv6w8zytkc9qeb4wg 14 32240 252746 2026-07-15T13:29:09Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Միջազգային կազմակերպութիւններ]]»: 252746 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Միջազգային կազմակերպութիւններ]] 0piy7hr63vq14dyb2olew18g6b2qazv 14 32241 252747 2026-07-15T13:30:14Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ միջազգային կազմակերպութեան]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի Խորհուրդ]]»: 252747 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Երկիրներ ըստ միջազգային կազմակերպութեան]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի Խորհուրդ]] 8quhg30layq85vdo1cmlnd2yoy9tse8 14 32242 252748 2026-07-15T13:31:34Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի պատմական երկիրներ]]»: 252748 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի պատմական երկիրներ]] a8xdk7dxp3utml22hfezcsqjdf49731 14 32243 252749 2026-07-15T13:32:23Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Ովկիանոսներ]]»: 252749 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Ովկիանոսներ]] f4xzpn9e0q2qlv1vejz71gjfjzezcsi 14 32244 252750 2026-07-15T13:33:31Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութեան աշխարհագրութիւն]]»: 252750 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Բրիտանական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութեան աշխարհագրութիւն]] i8lbpsrnuablgxms8jeubn16my7mwlt 14 32245 252751 2026-07-15T13:34:16Z Betty Kilerjian 83 Նոր էջ «[[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն ըստ երկրի]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի աշխարհագրութիւն]]»: 252751 wikitext text/x-wiki [[Ստորոգութիւն:Միացեալ Թագաւորութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Աշխարհագրութիւն ըստ երկրի]] [[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի աշխարհագրութիւն]] 2wpl6t0pzoaqe0zo5zdi5dth59ax00f 0 32246 252754 2026-07-15T21:12:52Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ժաք Պարսամեան''' ({{Lang-fr|Jacques Barsamian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ երգիչ, գրող եւ լրագրող, որ մասնագիտացած է ռոք երաժշտութեան մեջ<ref name="death">{{Cite news|last=Eckian|first=Jean|date=|title=Décès de Jacques Barsamian|url=https://www.armenews.com/spip.php?page=article&id_article=121980|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203122151/http...»: 252754 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ժաք Պարսամեան''' ({{Lang-fr|Jacques Barsamian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ երգիչ, գրող եւ լրագրող, որ մասնագիտացած է ռոք երաժշտութեան մեջ<ref name="death">{{Cite news|last=Eckian|first=Jean|date=|title=Décès de Jacques Barsamian|url=https://www.armenews.com/spip.php?page=article&id_article=121980|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203122151/https://www.armenews.com/spip.php?page=article&id_article=121980|archive-date=|access-date=|work=Nouvelles d'Arménie Magazine|language=French}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Երգիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Երգիչներ ըստ ազգութեան]] od00uecf9xf2qwut91x3uqwdzb266rp 0 32247 252755 2026-07-15T21:19:19Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Քրիստիան Տէտէեան''' ({{ԱԾ}}), Ֆրանսահայ գրող։ == Կենսագրական գիծեր == 1922 թուականթն ապրած է [[Փարիզ]]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան]]»: 252755 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Քրիստիան Տէտէեան''' ({{ԱԾ}}), Ֆրանսահայ գրող։ == Կենսագրական գիծեր == 1922 թուականթն ապրած է [[Փարիզ]]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան]] dw2xjsar9o0ya3m72po7oi6gqwu1mbk 0 32248 252756 2026-07-15T21:27:56Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Մալումեան''' ({{Lang-fr|Armand Maloumian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ գրող։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Մարսէյլ]]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան]]»: 252756 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Մալումեան''' ({{Lang-fr|Armand Maloumian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ գրող։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Մարսէյլ]]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ ըստ ազգութեան]] 5ioopb2ni8lwlnabxh2ngaqelwtwzpl 0 32249 252757 2026-07-15T21:37:19Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Պատրիկ Տօնապետեան''' ({{Lang-fr|Patrick Donabédian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ գիտնական, որ մասնագիտացած է հայագիտութեան, յատկապէս՝ հայկական ճարտարապետութեան պատմութեան մեջ<ref name="hal">{{Cite web|url=https://cv.hal.science/patrick-donabedian|title=Patrick Donabédian|website=hal.science|archive-url=https://web.archive.org/web/2023110...»: 252757 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Պատրիկ Տօնապետեան''' ({{Lang-fr|Patrick Donabédian}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսահայ գիտնական, որ մասնագիտացած է հայագիտութեան, յատկապէս՝ հայկական ճարտարապետութեան պատմութեան մեջ<ref name="hal">{{Cite web|url=https://cv.hal.science/patrick-donabedian|title=Patrick Donabédian|website=hal.science|archive-url=https://web.archive.org/web/20231106151416/https://cv.hal.science/patrick-donabedian|archive-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://royalasiaticsociety.org/book-launches-and-lectures/|title=Book Launches and Lectures|date=|publisher=Royal Asiatic Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610150437/https://royalasiaticsociety.org/book-launches-and-lectures/|archive-date=|quote=one of the world’s leading experts on Armenian Medieval History and Arts.}}</ref>։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Թունուզ]]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գիտնականներ]] h3xykbdeeut27q49iloxbmdgvewom8o 0 32250 252758 2026-07-15T21:49:11Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Թահեր Մովասաղեան''' ({{Lang-fr|Taher Movassaghian}}, {{ԱԾ}}), հայկական արմատներով իրանցի քիմիկոս։ Ի<nowiki/>[[Իրան|րանցի]] գրող եւ մտաւորական Մովասաղեանի զաւակը<ref>[http://aadel.iranhrdc.org/Exe/ZyNET.exe/WRK200000C62.txt?ZyAction=ZyActionD&Client=search&Index=IHRDC%20Public%20Documents&Docs=&Query=fname=%22WRK200000C62.txt%22&Time=&EndTime=&Sear...»: 252758 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Թահեր Մովասաղեան''' ({{Lang-fr|Taher Movassaghian}}, {{ԱԾ}}), հայկական արմատներով իրանցի քիմիկոս։ Ի<nowiki/>[[Իրան|րանցի]] գրող եւ մտաւորական Մովասաղեանի զաւակը<ref>[http://aadel.iranhrdc.org/Exe/ZyNET.exe/WRK200000C62.txt?ZyAction=ZyActionD&Client=search&Index=IHRDC%20Public%20Documents&Docs=&Query=fname=%22WRK200000C62.txt%22&Time=&EndTime=&SearchMethod=1&TocRestrict=n&Toc=&TocEntry=&QField=HUMAN%5FRIGHTS%5FISSUE%5EPrisoner%27s%20Rights&QFieldYear=&QFieldMonth=&QFieldDay=&UseQField=HUMAN%5FRIGHTS%5FISSUE&IntQFieldOp=1&ExtQFieldOp=1&Refine=&XmlQuery=&User=ANONYMOUS&Password=anonymous&SortMethod=f%3AAuthor&ResultOffset=20&MaximumDocuments=20&FuzzyDegree=0&ImageQuality=r65g4/r65g4/x150y150g16/i360&Display=p%7Cw%7Ch%7Cr%7Cf&DefSeekPage=f&Back=ZyActionS&BackDesc=Results%20page&MaximumPages=-1&ZyEntry=1&SeekPage=f&Doc=%3Cdocument%20name%3D%22WRK200000C62.txt%22%20path%3D%22C%3A%5CZYIMAGE%20DATA%5CINDEX%20DATA%5CPUBLIC%5CTXT%5C2009%5C07%5C00000000%5C%22%20index%3D%22IHRDC%20Public%20Documents%22%20guid%3D%22%7B56C7B28C-3180-4AF2-814E-2328547F4BF7%7D%22%2F%3E Iran: Amnesty International's response to letter dated 28 February 1989 From the Permanent Mission of the Islamic Republic of Iran to the United Nations]</ref><ref>[http://www.lanouvellerepublique.fr/ La Nouvelle République du Centre Ouest], Le Professeur Taher David Movassaghian révèle son cas et celle de son père, écrivain politique, (parution du jeudi 3 mai 1984 - N° 12.034 - {{40e|année}})</ref><ref>[http://aadel.iranhrdc.org/Exe/ZyNET.exe/WRK200000C5Y.txt?ZyAction=ZyActionP&Client=search&Index=IHRDC%20Public%20Documents&Docs=&Query=&Time=&EndTime=&SearchMethod=4&TocRestrict=n&Toc=&TocEntry=&QField=HUMAN_RIGHTS_ISSUE%5ERight%20to%20Life&QFieldYear=&QFieldMonth=&QFieldDay=&UseQField=HUMAN_RIGHTS_ISSUE&IntQFieldOp=1&ExtQFieldOp=1&Refine=&XmlQuery=&File=C%3A%5CZYIMAGE%20DATA%5CINDEX%20DATA%5CPUBLIC%5CTXT%5C2009%5C07%5C00000000%5CWRK200000C5Y.txt&User=ANONYMOUS&Password=anonymous&SortMethod=h%7C-&ResultOffset=60&MaximumDocuments=20&FuzzyDegree=0&ImageQuality=r65g4/r65g4/x150y150g16/i360&Display=p%7Cw%7Ch%7Cr%7Cf&DefSeekPage=f&Back=ZyActionS&BackDesc=Results%20page&MaximumPages=-1&ZyEntry=1&SeekPage=f International Secretariat of Amnesty International - London]{{Չաշխատող արտաքին հղում|bot=InternetArchiveBot}}</ref>։ Ծագումով հայ՝ հօր կողմէն, իսկ մօր կողմէն՝ իրանցի։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հայեր]] [[Ստորոգութիւն:Հայեր ըստ մասնագիտութեան]] i6hx9mdl1ur5se6tdrbvvl6glrxqmz7