Պէթ Պէհըրզ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hyw">
  <siteinfo>
    <sitename>Ուիքիփետիա</sitename>
    <dbname>hywwiki</dbname>
    <base>https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Ուիքիփետիա</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ուիքիփետիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Ստորոգութիւն</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Պէթ Պէհըրզ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5618</id>
    <revision>
      <id>253010</id>
      <parentid>236336</parentid>
      <timestamp>2026-07-28T02:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>1743</id>
      </contributor>
      <comment>2017</comment>
      <origin>253010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10082" sha1="85krsq1152fkxrzpp8529f15vtcdpck" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ
| անուն ազգանուն = Պէթ Պէհըրզ
| բնագիր ԱԱՀ = Beth Behrs
| պատկեր = Beth Behrs 2012 (Straighten Crop).jpg
| չափ = 
| նկարագրութիւն = 
| ծնած է = [[26 Դեկտեմբեր]], [[1985 թուական|1985]]
| ծննդավայր = Լանքասթըր, Փենսիլվանիա, [[ԱՄՆ]]
| վախճանած է = 
| մահուան  վայրը = 
| քաղաքացիութիւն = 
| հպատակութիւն = 
| ազգութիւն = 
| ալմա մատեր = UCLA School of Theater, Film and Television
| կրօնք = 
| ազդուած է = 
| ազդած է = 
| գրքեր = 
| աշխատանք = 
| կարողութիւն = 
| մասնագիտութիւն = [[Դերասան]]ուհի
| ամուսին = 
| ծնողներ = 
| երեխաներ = 
| պարգեւներ և մրցանակներ = 
| կայքէջ = 
| ստորագրութիւն =
}}

'''Պէթ Պէհըրզ''' ({{lang-en|Beth Behrs}}, ծնած՝ [[26 Դեկտեմբեր]] [[1985 թուական|1985]], Լանքասթըր, Փենսիլվանիա, [[ԱՄՆ]])&lt;ref name=&quot;cbspage&quot;&gt;{{Cite web |title=2 Broke Girls Cast: Beth Behrs |url=http://www.cbs.com/shows/2_broke_girls/cast/61709/?pg=1 |publisher=CBS |accessdate=}}&lt;/ref&gt; [[ԱՄՆ|Ամերիկացի]] [[դերասան]]ուհի եւ երգչուհի մըն է, ամէնէն շատ ճանչցուած է իր Քարոլին Չանինկի դերով CBS ընկերութեան ''2 Broke Girls'' ([[2011]]—ներկայ) հեռուստաշարին մէջ:

== Վաղ Կեանք ==
Պէհըրզ ծնած է Լանքասթըրի մէջ, Փենսիլվանիա, [[ԱՄՆ]], իբրեւ անդրանիկ զաւակը Տէյվիտ Պէհըրզի՝ համալսարանի տնօրէնութեան գրասենեակի պաշտօնեայ մը եւ Մորին Պէհըրզի՝ առաջին դասարանի/նախակրթարանի ուսուցչուհի մը&lt;ref name=&quot;adams&quot;&gt;{{Cite news |first=Marv |last=Adams |date=June 5, 2011 |title=A star was born (here) |publisher=Lancaster Online |url=http://lancasteronline.com/article/local/400585_A-star-was-born--here-.html |accessdate= |archive-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214160731/http://lancasteronline.com/article/local/400585_A-star-was-born--here-.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;behrs&quot;/&gt;: Ան ունի փոքր քոյր մը, որ 6 տարիով փոքր է իրմէ&lt;ref name=&quot;loughlin&quot;&gt;{{Cite news |first=Sue |last=Loughlin |date=October 26, 2007 |title=The Woods installs first male president |newspaper=Tribune-Star |url=http://tribstar.com/local/x1155716620/The-Woods-installs-first-male-president |accessdate=}}&lt;/ref&gt;: Պէհըրզ կը փոխադրուի Լինչպըրկ, Վիրճինիա, [[ԱՄՆ]], [[1989]]-ին եւ հոն կ'անցընէ իր պատանեկութիւնը&lt;ref name=&quot;behrs&quot;&gt;{{Cite news |first=David |last=Behrs |title=Letters to the editor – June 12, 2011 |url=http://lancasteronline.com/article/local/404015_Letters-to-the-editor---June-12--2011.html?page=all |publisher=Lancaster Online |date=June 12, 2011 |accessdate= |archive-date=December 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224111040/http://lancasteronline.com/article/local/404015_Letters-to-the-editor---June-12--2011.html?page=all |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;: Ան սկսած է մաս կազմել թատերական ներկայացումներու, երբ 4 տարեկան էր. նաեւ ոտնագնդակ խաղացող էր&lt;ref name=&quot;werts&quot;&gt;{{Cite news |first=Diane |last=Werts |date=September 9, 2011 |title=Behrs bears up to be a 'Broke' girl |magazine=Variety|url=http://variety.com/2011/tv/news/behrs-bears-up-to-be-a-broke-girl-1118042117/ |accessdate=}}&lt;/ref&gt;: Անոր երկրորդական վարժարանը եղած է E.C. Glass High School ուսումնարանը&lt;ref&gt;{{Cite news |first=Casey |last=Gillis |date=May 22, 2012 |title=E.C. Glass's drama director to retire |newspaper=The News &amp; Advance |url=http://www.newsadvance.com/news/2012/may/22/ec-glasss-drama-director-retire-ar-1935194/ |accessdate= |archive-date=May 24, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524062705/http://www2.newsadvance.com/news/2012/may/22/ec-glasss-drama-director-retire-ar-1935194/ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;:

15 տարեկանին, Պահըրզը կը տեղափոխուի ընտանիքին հետ Մարին Քաունթի, Քալիֆորնիա, [[ԱՄՆ]]&lt;ref name=&quot;crocker&quot;&gt;{{Cite news |first=Amy |last=Crocker |date=December 30, 2009 |title=SFist Interviews: Beth Behrs, a Direct-to-DVD American Pie Sequel Actress from Marin |publisher=[[Gothamist|SFist]] |url=http://sfist.com/2009/12/30/sfist_interviews_a_direct-to-dvd_am.php |accessdate=September 16, 2011 |archive-date=January 2, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102101620/http://sfist.com/2009/12/30/sfist_interviews_a_direct-to-dvd_am.php |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;, ուր կը սկսի յաճախել [[Tamalpais High School]] վարժարանը [[2001]]-ին եւ կ'ընդունուի մակարդակաւոր տրամայի/թատերական խմբակի մը մէջ&lt;ref name=&quot;larson&quot;&gt;{{Cite news |first=Vicki |last=Larson |date=September 20, 2011 |title=Marin's Beth Behr is 1 lucky girl for role in '2 Broke Girls' |newspaper=[[Marin Independent Journal]] |url=http://www.mercurynews.com/tv/ci_18929386 |accessdate=September 21, 2011 |archive-date=March 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181148/http://www.mercurynews.com/tv/ci_18929386 |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;: Պէհըրզ կը յաճախէ [[American Conservatory Theater]] ուսումնարանը Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ եւ կ'ունենայ իր առաջին թատերական ''Dangling Conversations: The Music of Simon and Garfunkel'' ներկայացումը, ինչպէս նաեւ ''Korczak’s Children'' եւ ''[[A Bright Room Called Day]]'' թատրոններուն մէջ։ Ան լաւապէս մարզուած է իբրեւ երգչուհի&lt;ref name=&quot;mai&quot;&gt;{{Cite news |first=Denise |last=Mai |date=January 3, 2010 |title=Alumna makes film debut |newspaper=[[Daily Bruin]] |url=http://dailybruin.com/2010/01/03/alumna-makes-film-debut/ |accessdate=September 16, 2011}}&lt;/ref&gt;:

Պէհըրզ կը փոխադրուի Լոս ԱՆճելըս, Քալիֆորնիա, [[ԱՄՆ]], [[2004]]-ին, որպէսզի յաճախէ UCLA School of Theater, Film and Television ուսումնարանը&lt;ref name=&quot;mai&quot;/&gt;: [[2005]]-ին, ան ստանձնած է Սէնտի Տամպրաուսքիի դերը ''[[Grease (երաժշտային)|Grease]]'' երաժշտային թատրոնին մէջ Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ, Ray of Light Theatre թատերասրահ: Ան նաեւ թագադրուած է որպէս Մարին Քաունթի շրջանի գեղեցկուհին, [[2006]]-ին&lt;ref&gt;{{cite web |title=In the Spotlight |url=http://roltheatre.com/about/spotlight.html |publisher=[[Ray of Light Theatre]] |accessdate=September 20, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;storm&quot;&gt;{{Cite news |first=Jonathan |last=Storm |date=September 24, 2011 |title=Jonathan Storm: Advice on how not to be one broke girl |newspaper=[[Philadelphia Inquirer]] |url=http://www.philly.com/philly/entertainment/130481778.html |accessdate=September 24, 2011 |archive-date=April 23, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180423232526/http://www.philly.com/philly/entertainment/130481778.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;: Սկսած է փորձել դերեր ստանձնել, երբ երկրորդականի վերջին տարուայ ուսանող էր [[2008]]-ին, ինչպէս նաեւ աւարտելէն ետք՝ Քննադատական Փիլիսոփայութեան պաշտօնով: 

Ան ստացած է մրցանակ մը, որ իր կրթաթոշակը կը վճարէ բոլորովին, որուն անունն է Young Musician's Foundation Vocal Scholarship&lt;ref name=&quot;crocker&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;larson&quot; /&gt;:

== Դերեր ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Ֆիլմ
! Տարի
! Վերնագիր
! Դեր
! class=&quot;unsortable&quot; | Ծանօթ
|-
| 2009
| ''[[American Pie Presents: The Book of Love]]''
| Հայտի
| [[Direct-to-video]]
|-
| 2011
| ''[[Adventures of Serial Buddies]]''
| Պրիթընի
|
|-
| 2012
| ''Route 30, Too!''
| Էլիըն
|
|-
| 2013
| ''[[Monsters University]]''
| Քէրի Ուիլիըմզ
| Ձայնային դերասան
|-
| 2015
| ''[[Chasing Eagle Rock]]''
| Տէպորա
| 
|-
| 2015
| ''[[Hello, My Name Is Doris]]''
| Պրուքլին
| 
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Հեռուստաշար
! Տարի
! Վերնագիր
! Դեր
! class=&quot;unsortable&quot; | Ծանօթ
|-
| 2010
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Կին երգիչը
| Դրուագ՝ &quot;Disorder&quot;
|-
| 2011
| ''[[Castle (հեռուստաշար)|Castle]]''
| Ginger
| Դրուագ՝ &quot;Slice of Death&quot;
|-
| 2011
| ''Pretty Tough''
| Ռիկըն
| [[Hulu]]
|-
| 2011–2017
| ''[[2 Broke Girls]]''
| Քարոլայն Ուէսպոքս Չէնինկ
| Գլխաւոր դերասան&lt;br/&gt;Պաշտօնակարգուած – [[2012 Teen Choice Awards|Teen Choice Award for Choice TV Breakout Star: Female]]&lt;br/&gt;Պաշտօնակարգուած – [[40th People's Choice Awards|People's Choice Award for Favorite TV Gal Pals]] &lt;small&gt;([[Քաթ Տէնինկզ]]ի հետ)&lt;/small&gt;
|-
| 2014
| [[40th People's Choice Awards]]
| Ինքը
| Հիւր վարող
|-
|2015
|''[[Repeat After Me (հեռուստաշար)|Repeat After Me]]''
| Ինքը
| 1 դրուագ
|-
|2016
|''[[Home: Adventures with Tip and Oh]]''
| Մուչի
| Ձայնային դերասան
|}

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

[[Ստորոգութիւն:1985 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:26 Դեկտեմբերի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:Երգիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Փենսիլվանիա ծնածներ]]</text>
      <sha1>85krsq1152fkxrzpp8529f15vtcdpck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Սեւան միջազգային փառատօն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32272</id>
    <revision>
      <id>253004</id>
      <timestamp>2026-07-27T14:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «'''Սեւան միջազգային փառատօն''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Sevan Music Festival)․ Արեւմտահայերէն ֆիլմի ծրագիր [[Լոնտոն|Լոնտոնի]] մէջ։ Հիմնադրուած է 2015-ին «Սեւան երիտասարդական ակումբ» կազմակերպութեան կողմէն։ Այնուհետեւ ծրագիրը տեղի կ՛ունենայ ամէն տարի, Սեւանայ լիճի ափերուն։  «Սեւ...»:</comment>
      <origin>253004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="idymc46v6r24pv9b227jqszhgem1yq1" xml:space="preserve">'''Սեւան միջազգային փառատօն''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Sevan Music Festival)․ Արեւմտահայերէն ֆիլմի ծրագիր [[Լոնտոն|Լոնտոնի]] մէջ։ Հիմնադրուած է 2015-ին «Սեւան երիտասարդական ակումբ» կազմակերպութեան կողմէն։ Այնուհետեւ ծրագիրը տեղի կ՛ունենայ ամէն տարի, Սեւանայ լիճի ափերուն։

«Սեւան» միջազգային երաժշտական փառատոնի իրականացման համար, աջակցած են ՀՀ շրջակայ միջավայրի եւ կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ սպորտի նախարարութիւնները, Գեղարքունիքի մարզպետարանը, Սեւանի համայնքապետարանը, «Դի վի վի ինթերնայշոնլ» հայաստանեան գրասենեակը, Հայաստանի պետական նուագախումբը, GIZ-ի «EU4Sevan» ծրագիրը, «Սեւան» ազգային պարկը: 

Սկզբանական շրջանին, մարզական փառատօն էր, ապա դարձաւ համահայկական փառատօն եւ 2019-ին միջազգային փառատօն։ Կը միտի երիտասարդներ համախմբուին ու ստեղծագործեն։ Ինչպէս նաեւ, նպատակն է խթանել ժամանակակից երաժշտութեան տարածումը, Գեղարքունիքի մարզին մէջ զարգացնել մշակութային զբօսաշրջութիւնը, հոգատար վերաբերմունք ձեւաւորել Սեւանա լիճի նկատմամբ:

Երաժշտական փառատօնը տեղի կ՛ունենայ Օգոստոս ամսուան մէջ, Սեւանի հանրային լողափին եւ Սեւանի քաղաքային զբօսայգիին տարածքներուն մէջ։

&lt;ref&gt;[https://mediamax.am/am/news/homeland/34499/ Մետիամաքս - Սեւան միջազգային երաժշտական փառատոն բերած Գոհարը, Օգոստոս 19, 2019]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.aravot.am/2022/08/09/1284498/ Առաւօտ - «Սևան» միջազգային երաժշտական փառատոնն այս տարի Սևանի ափին համախմբել էր 18 երաժշտական խմբի Օգոստոս 9, 2022]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://lakesevan.am/blog/sevan-erajshtakan-paraton lakesevan - Սևան միջազգային երաժշտական փառատոն]&lt;/ref&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>idymc46v6r24pv9b227jqszhgem1yq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>253005</id>
      <parentid>253004</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T14:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <origin>253005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2511" sha1="dqgdlchfkg2hagh64snvy1ptxasp6t4" xml:space="preserve">'''Սեւան միջազգային փառատօն''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Sevan Music Festival)․ Հիմնադրուած է 2015-ին «Սեւան երիտասարդական ակումբ» կազմակերպութեան կողմէն։ Այնուհետեւ ծրագիրը տեղի կ՛ունենայ ամէն տարի, Սեւանայ լիճի ափերուն։

«Սեւան» միջազգային երաժշտական փառատոնի իրականացման համար, աջակցած են ՀՀ շրջակայ միջավայրի եւ կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ սպորտի նախարարութիւնները, Գեղարքունիքի մարզպետարանը, Սեւանի համայնքապետարանը, «Դի վի վի ինթերնայշոնլ» հայաստանեան գրասենեակը, Հայաստանի պետական նուագախումբը, GIZ-ի «EU4Sevan» ծրագիրը, «Սեւան» ազգային պարկը: 

Սկզբանական շրջանին, մարզական փառատօն էր, ապա դարձաւ համահայկական փառատօն եւ 2019-ին միջազգային փառատօն։ Կը միտի երիտասարդներ համախմբուին ու ստեղծագործեն։ Ինչպէս նաեւ, նպատակն է խթանել ժամանակակից երաժշտութեան տարածումը, Գեղարքունիքի մարզին մէջ զարգացնել մշակութային զբօսաշրջութիւնը, հոգատար վերաբերմունք ձեւաւորել Սեւանա լիճի նկատմամբ:

Երաժշտական փառատօնը տեղի կ՛ունենայ Օգոստոս ամսուան մէջ, Սեւանի հանրային լողափին եւ Սեւանի քաղաքային զբօսայգիին տարածքներուն մէջ։

&lt;ref&gt;[https://mediamax.am/am/news/homeland/34499/ Մետիամաքս - Սեւան միջազգային երաժշտական փառատոն բերած Գոհարը, Օգոստոս 19, 2019]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.aravot.am/2022/08/09/1284498/ Առաւօտ - «Սևան» միջազգային երաժշտական փառատոնն այս տարի Սևանի ափին համախմբել էր 18 երաժշտական խմբի Օգոստոս 9, 2022]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://lakesevan.am/blog/sevan-erajshtakan-paraton lakesevan - Սևան միջազգային երաժշտական փառատոն]&lt;/ref&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>dqgdlchfkg2hagh64snvy1ptxasp6t4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>253006</id>
      <parentid>253005</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T14:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <origin>253006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2580" sha1="rk2eds0wwghwzcn3n3jui2zykhvznh8" xml:space="preserve">'''Սեւան միջազգային փառատօն''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Sevan Music Festival)․ Հիմնադրուած է [[2015 թուական|2015]]-ին «Սեւան երիտասարդական ակումբ» կազմակերպութեան կողմէն։ Այնուհետեւ ծրագիրը տեղի կ՛ունենայ ամէն տարի, [[Սեւանայ Լիճ|Սեւանայ լիճի]] ափերուն։

«Սեւան» միջազգային երաժշտական փառատոնի իրականացման համար, աջակցած են ՀՀ շրջակայ միջավայրի եւ կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ սպորտի նախարարութիւնները, Գեղարքունիքի մարզպետարանը, [[Սեւան|Սեւանի]] համայնքապետարանը, «Դի վի վի ինթերնայշոնլ» հայաստանեան գրասենեակը, Հայաստանի պետական նուագախումբը, GIZ-ի «EU4Sevan» ծրագիրը, «Սեւան» ազգային պարկը: 

Սկզբանական շրջանին, մարզական փառատօն էր, ապա դարձաւ համահայկական փառատօն եւ [[2019]]-ին միջազգային փառատօն։ Կը միտի երիտասարդներ համախմբուին ու ստեղծագործեն։ Ինչպէս նաեւ, նպատակն է խթանել ժամանակակից երաժշտութեան տարածումը, Գեղարքունիքի մարզին մէջ զարգացնել մշակութային զբօսաշրջութիւնը, հոգատար վերաբերմունք ձեւաւորել Սեւանա լիճի նկատմամբ:

Երաժշտական փառատօնը տեղի կ՛ունենայ Օգոստոս ամսուան մէջ, Սեւանի հանրային լողափին եւ Սեւանի քաղաքային զբօսայգիին տարածքներուն մէջ։

&lt;ref&gt;[https://mediamax.am/am/news/homeland/34499/ Մետիամաքս - Սեւան միջազգային երաժշտական փառատոն բերած Գոհարը, Օգոստոս 19, 2019]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.aravot.am/2022/08/09/1284498/ Առաւօտ - «Սևան» միջազգային երաժշտական փառատոնն այս տարի Սևանի ափին համախմբել էր 18 երաժշտական խմբի Օգոստոս 9, 2022]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://lakesevan.am/blog/sevan-erajshtakan-paraton lakesevan - Սևան միջազգային երաժշտական փառատոն]&lt;/ref&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>rk2eds0wwghwzcn3n3jui2zykhvznh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Էլ Սիտ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32273</id>
    <revision>
      <id>253007</id>
      <timestamp>2026-07-27T17:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար''' ([[Սպաներէն|սպան]]․՝ Rodrigo Díaz de Vivar'',''  [[1048]], Վիվար, հիւսիսային [[Սպանիա]] - [[10 Յուլիս]] [[1099]], [[Վալենթիա]], [[Սպանիա|Սպանիա)]]։ Եղած է միջնադարեան Սպանիայի [[Գասթիյայի թագաւորութիւն|գասթիյացի]] [[ասպետ]] եւ կառավարիչ։   == Էլ Սիտ անու...»:</comment>
      <origin>253007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10724" sha1="k28z3q0u181lhhzcj1c2kfyn08uz9jy" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար''' ([[Սպաներէն|սպան]]․՝ Rodrigo Díaz de Vivar'',''  [[1048]], Վիվար, հիւսիսային [[Սպանիա]] - [[10 Յուլիս]] [[1099]], [[Վալենթիա]], [[Սպանիա|Սպանիա)]]։ Եղած է միջնադարեան Սպանիայի [[Գասթիյայի թագաւորութիւն|գասթիյացի]] [[ասպետ]] եւ կառավարիչ։ 

== Էլ Սիտ անուանումը ==
Մաւրիտանացիները զայն Էլ Սիտ անուանած են։ Ան, իր կենդանութեան օրերուն կռուած է  քրիստոնէական ե՛ւ մահմետական բանակներուն դէմ եւ արժանացած է «Էլ Սիտ» պատուաւոր տիտղոսին․ արաբերէն ալ-Սայիտ ( السیِّد «Տէր»), որ հետագային վերածուած է Էլ Սիտ (սպաներէն՝ [el ˈθið]։ Էլ Սիտ տիտղոսին աւելցուած է նաեւ Էլ գամբէատոր ''El Campeador'' պատուաբեր տիտղոսը՝ «Զօրավարը»։ 

Յետ մահու, ան եղաւ Գասթիյի ամէնէն շատ պատուուած ազգային հերոսը, ինչպէս նաեւ միջնադարեան սպանական ''Cantar de mio Cid'' ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» բանաստեծութեան դերակատարը։ 

== Կեանքը ==

=== Առաջին տարիներ ===
Ան ծնած է հիւսիսային Սպանիոյ Վիվար գիւղը՝ Պուրկոս քաղաքին մօտ, ընտանեկան համանուն աւատին մէջ։ Փոքր տարիքին, ղրկուեցաւ թագաւոր Ֆերտինան Ա․ մօտ եւ մաս կազմեց անոր աւագ տղուն շքախումբին։ Հոն, պատշաճ կրթութիւն ստացաւ՝ լատիներէն, գրականութիւն, թուաբանութիւն, եւայլն։ Յատուկ ծանրութիւն տրուեցաւ անոր ռազմական ուսումին եւ մասնագիտութեան։

=== Ասպետ ===
1061-ին ասպետ կը նշանակուի։ Յաջորդող ռազմական գործունէութիւններուն, ան աչքի կը զարնէ իր կարողութիւններով, յատկապէս [[Կրաուսի ճակատամարտ|Կրաուսի ճակատամարտին]] ([[Արակոն]]) ընթացքին (1063)։ Հոն է որ իրեն կը տրուի «Գամբէատոր» տիտղոսը, ինչպէս նաեւ կը ճանչնայ ու կը բարեկամանայ Սարակոսայի էմիրին՝ [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] (յետագային, այս բարեկամութիւնը իրեն օգտակար պիտի հանդիսանայ)։

=== Ռազմական յաջողութիւններ ===
1065-ին Ֆերտինան Ա․ մահէն ետք, զաւակներն ու եղբայրները կը կռուին գահին տիրանալու համար։ Աւագ տղան՝ Սանչօ, ինքզինք կը համարէ գահին տէրը եւ իր շուրջ կը հաւաքէ վստահելի անձեր, ինչպէս Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար․ վերջինս կը նշանակուի արքունի բանակին ընդհանուր հրամանատար։ Ռոտրիկօի ռազմական յաջողութիւնները կ՛ամրացնեն Սանչոյին գահը, իսկ անունը Սպանիոյ չորս կողմը կը տարածուի։ Մահմետականները զայն «Սայիտ» կ՛անուանեն, այսինքն՝ տէր։ Անկէ կը յառաջանայ «Էլ Սիտ» անունը։

=== Ճակատագրական անկիւնադարձ ===
Սակայն, ճակատագրական եղելութիւն մը զայն կը հերոսացնէ եւ սպանացի աշուղները իր մասին երգեր կը հիւսեն։ Թագաւոր Սանչօ կը սպաննուի։ Ռոտրիկօ պաղարիւն դատողութեամբ, կը յաջողի հսկել եւ վերակազմել խուճապի մատնուած բանակը, ու Օնիա վանքին մէջ կը թաղէ անժառանգ թագաւորին դիակը։ Ապա, անմիջապէս Լէոն կը վերադառնայ, ուր արդէն հասած է Ալֆոնսօ (Սանչոյին եղբայրը)։

=== Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորութեան շրջան ===
Ալֆոնսօ Զ․ իր թագաւորութեան սկզբնական շրջանին լաւ կապ կը պահէ հերոսացած Ռոտրիկոյին հետ, ու անոր կ՛ամուսնացնէ թագաւորական ընտանիքէն [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ (միջնադարեան սպաներէնով՝ Շիմենա)։ Ինչպէս նաեւ, Ռոտրիկոն թագաւորական դատաւոր կը նշանակէ Պուրկոսի եւ Ասթուրիայի շրջաններուն (1075-1076)։ Սակայն, Ռոտրիկոյին ներքին թշնամիները, անոր դէմ զանազան խաղեր կը խաղան ու կը համոզեն թագաւորին զայն աքսորէ (1081)։

=== Աքսորեալ եւ վարձու զինուոր ===
Ըստ թագաւորական հրամանին, Սիտ երկիրը լքեց մինակ ու անզէն։ Ընտանիքը վստահեցաւ Գարդենա վանքին։ Իր աքսորի ճամբուն, հետեւեցան 2 000 զինուոր։

Իր փոքր բանակով ապաստան կը գտնէ Սարակոսանի [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] էմիրին մօտ։ Ան, զայն իր բանակին հրամանատար կը նշանակէ։ Սակայն էմիրը կը մահանայ եւ իր զաւակները իրար դէմ կը կռուին։ Այդ կռիւներուն կը մասնակցին նաեւ քրիստոնիայ ազնուականներ։ Ռոտրիկօ կը մնայ աւագ զաւակին՝ [[Ալ Մութամին|Ալ Մութամինին]] կողքը եւ կարճ ժամանակամիջոցի ընթացքին կը յաղթէ ներքին հակառակորդ ուժերուն եւ բռնած գերիներով Սարակոսա կը վերադառնայ՝ Ալ Մութամինին մօտ։ Վերջինս իր երախտապարտութիւնը կը ցուցնէ Ռոտրիկոյի ընծայելով ճոխ նուէրներ (ոսկի, արծաթ, գոհարեղէն, եւայլն)։ «Սիտ»ին ժողովրդականութիւնը կը տարածուին [[Իպերական Թերակղզի|իպերական թերակղզին]] վրայ։ 

=== Հաշտութիւն Ալֆոնսօ թագաւորին հետ եւ երկրորդ աքսոր ===
Կը յաջորդեն կռիւներ քրիստոնեայ եւ մահմետական դաշնութիւններուն միջեւ։ Երկարատեւ կռիւներէ ետք, մահմետական բանակը կը գիրիշխէ։ Գասթիյի թագաւորը, գահը կորսնցնելու վտանգին տակ Սիտին հետ կը հաշտուի, աքսորէն ետ կը կանչէ եւ բանակին հրմանատար կը նշանակէ։ Այս հաշտութիւնը երկու տարի կը տեւէ, երբ հակառակորդ տոհմեր կը չարախօսին Սիտին դէմ եւ վերջինս կրկին կ՛աքսորուի։

== Հարաւ-արեւելեան մահմետական Սպանիոյ տիրութիւն ==
Սարակոսայի տէր ԱԼ Մուսթային հետ, Սիտ կը յաջողի գրաւել Վալենթիան, 1090-ին։ Նոյն տարին, Վալենթիա խռովութիւններ կ՛առաջանան եւ էմիր Ալ-Գատիր կը սպաննուի եւ Սիտ յաղթական կը հանդիսանայ։ Սակայն Վերվերները կ՛ընդիմանան, մինչեւ որ 15 Յունիս 1094-ին Սիտ վերջնականապէս քաղաքին կը տիրանայ, ընտանիքին հետ քաղաքին արքունիքին մէջ կը հաստատուին ու կը յայտարարէ նոր թագաւորութեան հիմնումը։ 14 Հոկտեմբեր 1094-ին Սիտ ետ կը մղէ Վերվերները եւ գրաւած աւարէն բաժին մը Ալֆոնսօ թագաւորին կը ղրկէ, որպէս հպատակումի նշան։

1097-ին, Ալմորավի վերվերներուն դէմ կռիւներուն, Սիտին մանչ զաւակը՝ Տիէկօ, կը զոհուի, սակայն Սիտ անոնց եւս ետ կը մղէ ([[Պայրէնի ճակատամարտ]])։

== Ընտանիք ==
1075-ին կ՛ամուսնանայ Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորին ազգական՝ [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ։ Երեք զաւակ կ՛ունենան՝ Քրիստինա, Մարիա եւ Տիէկօ։

== Մահ ==
Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար կամ Էլ Սիտ կը մահանայ 10 Յուլիս 1099, բնական պատճառներէ։ Դիակը այժմ կը գտնուի Պուրկոսի մայր եկեղեցուոյ մէջ։

== Յետ մահու․ Սիտ արուեստի մէջ ==
Իր կեանքին մասին գլխաւոր աղբիւր կը նկատւի ''Historia Roderici'' ''(''Ռոտրիկոյի պատմութիւնը) գործը, գրուած լատիներէնով ԺԲ․ դարուն։ Մօտաւորապէս նոյն ժամանակաշրջանին՝ ԺԳ․ դարուն, կը յայտնաբերուի գասթիյական դիւցազնավէպը՝ Սիտին բանաստեղծութիւնը  (''El Poema del Cid'') եւ կամ ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» (''Cantar de Mio Cid'')։

Իսկ Սիտ, իր առասպելականացած հմայքը, անունը կը պարտի «Սիտի սիրերգեր»  (''Romancero del Cid'') գործին, ԺԴ․ դար։ Այդ գործը նաեւ աղբիւր հանդիսացաւ սպանացի Կիյեն տէ Գասթրօ հեղինակաին «Սիտին երիտասարդ տարիները» (''Lοs Mocedades del Cid'') գործին (1612)։ Ինչպէս նաեւ Բիեռ Գորնէյի դասական «Սիտը» թատերական գործին (1636)։

ԺԹ․ դարուն յաջորդած են Բիթըր Գորնելիուսին համանուն օփերաները, իսկ 1960-ին Հոլիղուտի վաւերագրական ժապաւէնը՝ Էլ Սիտ, որուն դերակատարներն են՝ [[Չարլթոն Հեսթոն]] եւ [[Սոֆիա Լորեն]]՝ որպէս կինը, [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա]]։</text>
      <sha1>k28z3q0u181lhhzcj1c2kfyn08uz9jy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>253008</id>
      <parentid>253007</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T17:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <origin>253008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10788" sha1="j3lx4ctqyz2u6ws4x8f9akv6tg7sesv" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար''' ([[Սպաներէն|սպան]]․՝ Rodrigo Díaz de Vivar'',''  [[1048]], Վիվար, հիւսիսային [[Սպանիա]] - [[10 Յուլիս]] [[1099]], [[Վալենթիա]], [[Սպանիա|Սպանիա)]]։ Եղած է միջնադարեան Սպանիայի [[Գասթիյայի թագաւորութիւն|գասթիյացի]] [[ասպետ]] եւ կառավարիչ։ 

== Էլ Սիտ անուանումը ==
Մաւրիտանացիները զայն Էլ Սիտ անուանած են։ Ան, իր կենդանութեան օրերուն կռուած է  քրիստոնէական ե՛ւ մահմետական բանակներուն դէմ եւ արժանացած է «Էլ Սիտ» պատուաւոր տիտղոսին․ արաբերէն ալ-Սայիտ ( السیِّد «Տէր»), որ հետագային վերածուած է Էլ Սիտ (սպաներէն՝ [el ˈθið]։ Էլ Սիտ տիտղոսին աւելցուած է նաեւ Էլ գամբէատոր ''El Campeador'' պատուաբեր տիտղոսը՝ «Զօրավարը»։ 

Յետ մահու, ան եղաւ Գասթիյի ամէնէն շատ պատուուած ազգային հերոսը, ինչպէս նաեւ միջնադարեան սպանական ''Cantar de mio Cid'' ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» բանաստեծութեան դերակատարը։ 

== Կեանքը ==

=== Առաջին տարիներ ===
Ան ծնած է հիւսիսային Սպանիոյ Վիվար գիւղը՝ Պուրկոս քաղաքին մօտ, ընտանեկան համանուն աւատին մէջ։ Փոքր տարիքին, ղրկուեցաւ թագաւոր Ֆերտինան Ա․ մօտ եւ մաս կազմեց անոր աւագ տղուն շքախումբին։ Հոն, պատշաճ կրթութիւն ստացաւ՝ լատիներէն, գրականութիւն, թուաբանութիւն, եւայլն։ Յատուկ ծանրութիւն տրուեցաւ անոր ռազմական ուսումին եւ մասնագիտութեան։

=== Ասպետ ===
1061-ին ասպետ կը նշանակուի։ Յաջորդող ռազմական գործունէութիւններուն, ան աչքի կը զարնէ իր կարողութիւններով, յատկապէս [[Կրաուսի ճակատամարտ|Կրաուսի ճակատամարտին]] ([[Արակոն]]) ընթացքին (1063)։ Հոն է որ իրեն կը տրուի «Գամբէատոր» տիտղոսը, ինչպէս նաեւ կը ճանչնայ ու կը բարեկամանայ Սարակոսայի էմիրին՝ [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] (յետագային, այս բարեկամութիւնը իրեն օգտակար պիտի հանդիսանայ)։

=== Ռազմական յաջողութիւններ ===
1065-ին Ֆերտինան Ա․ մահէն ետք, զաւակներն ու եղբայրները կը կռուին գահին տիրանալու համար։ Աւագ տղան՝ Սանչօ, ինքզինք կը համարէ գահին տէրը եւ իր շուրջ կը հաւաքէ վստահելի անձեր, ինչպէս Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար․ վերջինս կը նշանակուի արքունի բանակին ընդհանուր հրամանատար։ Ռոտրիկօի ռազմական յաջողութիւնները կ՛ամրացնեն Սանչոյին գահը, իսկ անունը Սպանիոյ չորս կողմը կը տարածուի։ Մահմետականները զայն «Սայիտ» կ՛անուանեն, այսինքն՝ տէր։ Անկէ կը յառաջանայ «Էլ Սիտ» անունը։

=== Ճակատագրական անկիւնադարձ ===
Սակայն, ճակատագրական եղելութիւն մը զայն կը հերոսացնէ եւ սպանացի աշուղները իր մասին երգեր կը հիւսեն։ Թագաւոր Սանչօ կը սպաննուի։ Ռոտրիկօ պաղարիւն դատողութեամբ, կը յաջողի հսկել եւ վերակազմել խուճապի մատնուած բանակը, ու Օնիա վանքին մէջ կը թաղէ անժառանգ թագաւորին դիակը։ Ապա, անմիջապէս Լէոն կը վերադառնայ, ուր արդէն հասած է Ալֆոնսօ (Սանչոյին եղբայրը)։

=== Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորութեան շրջան ===
Ալֆոնսօ Զ․ իր թագաւորութեան սկզբնական շրջանին լաւ կապ կը պահէ հերոսացած Ռոտրիկոյին հետ, ու անոր կ՛ամուսնացնէ թագաւորական ընտանիքէն [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ (միջնադարեան սպաներէնով՝ Շիմենա)։ Ինչպէս նաեւ, Ռոտրիկոն թագաւորական դատաւոր կը նշանակէ Պուրկոսի եւ Ասթուրիայի շրջաններուն (1075-1076)։ Սակայն, Ռոտրիկոյին ներքին թշնամիները, անոր դէմ զանազան խաղեր կը խաղան ու կը համոզեն թագաւորին զայն աքսորէ (1081)։

=== Աքսորեալ եւ վարձու զինուոր ===
Ըստ թագաւորական հրամանին, Սիտ երկիրը լքեց մինակ ու անզէն։ Ընտանիքը վստահեցաւ Գարդենա վանքին։ Իր աքսորի ճամբուն, հետեւեցան 2 000 զինուոր։

Իր փոքր բանակով ապաստան կը գտնէ Սարակոսանի [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] էմիրին մօտ։ Ան, զայն իր բանակին հրամանատար կը նշանակէ։ Սակայն էմիրը կը մահանայ եւ իր զաւակները իրար դէմ կը կռուին։ Այդ կռիւներուն կը մասնակցին նաեւ քրիստոնիայ ազնուականներ։ Ռոտրիկօ կը մնայ աւագ զաւակին՝ [[Ալ Մութամին|Ալ Մութամինին]] կողքը եւ կարճ ժամանակամիջոցի ընթացքին կը յաղթէ ներքին հակառակորդ ուժերուն եւ բռնած գերիներով Սարակոսա կը վերադառնայ՝ Ալ Մութամինին մօտ։ Վերջինս իր երախտապարտութիւնը կը ցուցնէ Ռոտրիկոյի ընծայելով ճոխ նուէրներ (ոսկի, արծաթ, գոհարեղէն, եւայլն)։ «Սիտ»ին ժողովրդականութիւնը կը տարածուին [[Իպերական Թերակղզի|իպերական թերակղզին]] վրայ։ 

=== Հաշտութիւն Ալֆոնսօ թագաւորին հետ եւ երկրորդ աքսոր ===
Կը յաջորդեն կռիւներ քրիստոնեայ եւ մահմետական դաշնութիւններուն միջեւ։ Երկարատեւ կռիւներէ ետք, մահմետական բանակը կը գիրիշխէ։ Գասթիյի թագաւորը, գահը կորսնցնելու վտանգին տակ Սիտին հետ կը հաշտուի, աքսորէն ետ կը կանչէ եւ բանակին հրմանատար կը նշանակէ։ Այս հաշտութիւնը երկու տարի կը տեւէ, երբ հակառակորդ տոհմեր կը չարախօսին Սիտին դէմ եւ վերջինս կրկին կ՛աքսորուի։

== Հարաւ-արեւելեան մահմետական Սպանիոյ տիրութիւն ==
Սարակոսայի տէր ԱԼ Մուսթային հետ, Սիտ կը յաջողի գրաւել Վալենթիան, 1090-ին։ Նոյն տարին, Վալենթիա խռովութիւններ կ՛առաջանան եւ էմիր Ալ-Գատիր կը սպաննուի եւ Սիտ յաղթական կը հանդիսանայ։ Սակայն Վերվերները կ՛ընդիմանան, մինչեւ որ 15 Յունիս 1094-ին Սիտ վերջնականապէս քաղաքին կը տիրանայ, ընտանիքին հետ քաղաքին արքունիքին մէջ կը հաստատուին ու կը յայտարարէ նոր թագաւորութեան հիմնումը։ 14 Հոկտեմբեր 1094-ին Սիտ ետ կը մղէ Վերվերները եւ գրաւած աւարէն բաժին մը Ալֆոնսօ թագաւորին կը ղրկէ, որպէս հպատակումի նշան։

1097-ին, Ալմորավի վերվերներուն դէմ կռիւներուն, Սիտին մանչ զաւակը՝ Տիէկօ, կը զոհուի, սակայն Սիտ անոնց եւս ետ կը մղէ ([[Պայրէնի ճակատամարտ]])։

== Ընտանիք ==
1075-ին կ՛ամուսնանայ Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորին ազգական՝ [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ։ Երեք զաւակ կ՛ունենան՝ Քրիստինա, Մարիա եւ Տիէկօ։

== Մահ ==
Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար կամ Էլ Սիտ կը մահանայ 10 Յուլիս 1099, բնական պատճառներէ։ Դիակը այժմ կը գտնուի Պուրկոսի մայր եկեղեցուոյ մէջ։

== Յետ մահու․ Սիտ արուեստի մէջ ==
Իր կեանքին մասին գլխաւոր աղբիւր կը նկատւի ''Historia Roderici'' ''(''Ռոտրիկոյի պատմութիւնը) գործը, գրուած լատիներէնով ԺԲ․ դարուն։ Մօտաւորապէս նոյն ժամանակաշրջանին՝ ԺԳ․ դարուն, կը յայտնաբերուի գասթիյական դիւցազնավէպը՝ Սիտին բանաստեղծութիւնը  (''El Poema del Cid'') եւ կամ ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» (''Cantar de Mio Cid'')։

Իսկ Սիտ, իր առասպելականացած հմայքը, անունը կը պարտի «Սիտի սիրերգեր»  (''Romancero del Cid'') գործին, ԺԴ․ դար։ Այդ գործը նաեւ աղբիւր հանդիսացաւ սպանացի Կիյեն տէ Գասթրօ հեղինակաին «Սիտին երիտասարդ տարիները» (''Lοs Mocedades del Cid'') գործին (1612)։ Ինչպէս նաեւ Բիեռ Գորնէյի դասական «Սիտը» թատերական գործին (1636)։

ԺԹ․ դարուն յաջորդած են Բիթըր Գորնելիուսին համանուն օփերաները, իսկ 1960-ին Հոլիղուտի վաւերագրական ժապաւէնը՝ Էլ Սիտ, որուն դերակատարներն են՝ [[Չարլթոն Հեսթոն]] եւ [[Սոֆիա Լորեն]]՝ որպէս կինը, [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա]]։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>j3lx4ctqyz2u6ws4x8f9akv6tg7sesv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>253009</id>
      <parentid>253008</parentid>
      <timestamp>2026-07-27T17:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HoMen</username>
        <id>269</id>
      </contributor>
      <origin>253009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11300" sha1="90ypy8ff71kil7o93k54hnv6npbmwvu" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար''' ([[Սպաներէն|սպան]]․՝ Rodrigo Díaz de Vivar'',''  [[1048]], Վիվար, հիւսիսային [[Սպանիա]] - [[10 Յուլիս]] [[1099]], [[Վալենթիա]], [[Սպանիա|Սպանիա)]]։ Եղած է միջնադարեան Սպանիայի [[Գասթիյայի թագաւորութիւն|գասթիյացի]] [[ասպետ]] եւ կառավարիչ։ 

== Էլ Սիտ անուանումը ==
Մաւրիտանացիները զայն Էլ Սիտ անուանած են։ Ան, իր կենդանութեան օրերուն կռուած է  քրիստոնէական ե՛ւ մահմետական բանակներուն դէմ եւ արժանացած է «Էլ Սիտ» պատուաւոր տիտղոսին․ արաբերէն ալ-Սայիտ ( السیِّد «Տէր»), որ հետագային վերածուած է Էլ Սիտ (սպաներէն՝ [el ˈθið]։ Էլ Սիտ տիտղոսին աւելցուած է նաեւ Էլ գամբէատոր ''El Campeador'' պատուաբեր տիտղոսը՝ «Զօրավարը»։ 

Յետ մահու, ան եղաւ Գասթիյի ամէնէն շատ պատուուած ազգային հերոսը, ինչպէս նաեւ միջնադարեան սպանական ''Cantar de mio Cid'' ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» բանաստեծութեան դերակատարը։ 

== Կեանքը ==

=== Առաջին տարիներ ===
Ան ծնած է հիւսիսային Սպանիոյ Վիվար գիւղը՝ Պուրկոս քաղաքին մօտ, ընտանեկան համանուն աւատին մէջ։ Փոքր տարիքին, ղրկուեցաւ թագաւոր Ֆերտինան Ա․ մօտ եւ մաս կազմեց անոր աւագ տղուն շքախումբին։ Հոն, պատշաճ կրթութիւն ստացաւ՝ լատիներէն, գրականութիւն, թուաբանութիւն, եւայլն։ Յատուկ ծանրութիւն տրուեցաւ անոր ռազմական ուսումին եւ մասնագիտութեան։

=== Ասպետ ===
1061-ին ասպետ կը նշանակուի։ Յաջորդող ռազմական գործունէութիւններուն, ան աչքի կը զարնէ իր կարողութիւններով, յատկապէս [[Կրաուսի ճակատամարտ|Կրաուսի ճակատամարտին]] ([[Արակոն]]) ընթացքին (1063)։ Հոն է որ իրեն կը տրուի «Գամբէատոր» տիտղոսը, ինչպէս նաեւ կը ճանչնայ ու կը բարեկամանայ Սարակոսայի էմիրին՝ [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] (յետագային, այս բարեկամութիւնը իրեն օգտակար պիտի հանդիսանայ)։

=== Ռազմական յաջողութիւններ ===
1065-ին Ֆերտինան Ա․ մահէն ետք, զաւակներն ու եղբայրները կը կռուին գահին տիրանալու համար։ Աւագ տղան՝ Սանչօ, ինքզինք կը համարէ գահին տէրը եւ իր շուրջ կը հաւաքէ վստահելի անձեր, ինչպէս Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար․ վերջինս կը նշանակուի արքունի բանակին ընդհանուր հրամանատար։ Ռոտրիկօի ռազմական յաջողութիւնները կ՛ամրացնեն Սանչոյին գահը, իսկ անունը Սպանիոյ չորս կողմը կը տարածուի։ Մահմետականները զայն «Սայիտ» կ՛անուանեն, այսինքն՝ տէր։ Անկէ կը յառաջանայ «Էլ Սիտ» անունը։

=== Ճակատագրական անկիւնադարձ ===
Սակայն, ճակատագրական եղելութիւն մը զայն կը հերոսացնէ եւ սպանացի աշուղները իր մասին երգեր կը հիւսեն։ Թագաւոր Սանչօ կը սպաննուի։ Ռոտրիկօ պաղարիւն դատողութեամբ, կը յաջողի հսկել եւ վերակազմել խուճապի մատնուած բանակը, ու Օնիա վանքին մէջ կը թաղէ անժառանգ թագաւորին դիակը։ Ապա, անմիջապէս Լէոն կը վերադառնայ, ուր արդէն հասած է Ալֆոնսօ (Սանչոյին եղբայրը)։

=== Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորութեան շրջան ===
Ալֆոնսօ Զ․ իր թագաւորութեան սկզբնական շրջանին լաւ կապ կը պահէ հերոսացած Ռոտրիկոյին հետ, ու անոր կ՛ամուսնացնէ թագաւորական ընտանիքէն [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ (միջնադարեան սպաներէնով՝ Շիմենա)։ Ինչպէս նաեւ, Ռոտրիկոն թագաւորական դատաւոր կը նշանակէ Պուրկոսի եւ Ասթուրիայի շրջաններուն (1075-1076)։ Սակայն, Ռոտրիկոյին ներքին թշնամիները, անոր դէմ զանազան խաղեր կը խաղան ու կը համոզեն թագաւորին զայն աքսորէ (1081)։

=== Աքսորեալ եւ վարձու զինուոր ===
Ըստ թագաւորական հրամանին, Սիտ երկիրը լքեց մինակ ու անզէն։ Ընտանիքը վստահեցաւ Գարդենա վանքին։ Իր աքսորի ճամբուն, հետեւեցան 2 000 զինուոր։

Իր փոքր բանակով ապաստան կը գտնէ Սարակոսանի [[Ահմատ Ալ Մուքթատիր|Ալ Մուքթատիր]] էմիրին մօտ։ Ան, զայն իր բանակին հրամանատար կը նշանակէ։ Սակայն էմիրը կը մահանայ եւ իր զաւակները իրար դէմ կը կռուին։ Այդ կռիւներուն կը մասնակցին նաեւ քրիստոնիայ ազնուականներ։ Ռոտրիկօ կը մնայ աւագ զաւակին՝ [[Ալ Մութամին|Ալ Մութամինին]] կողքը եւ կարճ ժամանակամիջոցի ընթացքին կը յաղթէ ներքին հակառակորդ ուժերուն եւ բռնած գերիներով Սարակոսա կը վերադառնայ՝ Ալ Մութամինին մօտ։ Վերջինս իր երախտապարտութիւնը կը ցուցնէ Ռոտրիկոյի ընծայելով ճոխ նուէրներ (ոսկի, արծաթ, գոհարեղէն, եւայլն)։ «Սիտ»ին ժողովրդականութիւնը կը տարածուին [[Իպերական Թերակղզի|իպերական թերակղզին]] վրայ։ 

=== Հաշտութիւն Ալֆոնսօ թագաւորին հետ եւ երկրորդ աքսոր ===
Կը յաջորդեն կռիւներ քրիստոնեայ եւ մահմետական դաշնութիւններուն միջեւ։ Երկարատեւ կռիւներէ ետք, մահմետական բանակը կը գիրիշխէ։ Գասթիյի թագաւորը, գահը կորսնցնելու վտանգին տակ Սիտին հետ կը հաշտուի, աքսորէն ետ կը կանչէ եւ բանակին հրմանատար կը նշանակէ։ Այս հաշտութիւնը երկու տարի կը տեւէ, երբ հակառակորդ տոհմեր կը չարախօսին Սիտին դէմ եւ վերջինս կրկին կ՛աքսորուի։

== Հարաւ-արեւելեան մահմետական Սպանիոյ տիրութիւն ==
Սարակոսայի տէր ԱԼ Մուսթային հետ, Սիտ կը յաջողի գրաւել Վալենթիան, 1090-ին։ Նոյն տարին, Վալենթիա խռովութիւններ կ՛առաջանան եւ էմիր Ալ-Գատիր կը սպաննուի եւ Սիտ յաղթական կը հանդիսանայ։ Սակայն Վերվերները կ՛ընդիմանան, մինչեւ որ 15 Յունիս 1094-ին Սիտ վերջնականապէս քաղաքին կը տիրանայ, ընտանիքին հետ քաղաքին արքունիքին մէջ կը հաստատուին ու կը յայտարարէ նոր թագաւորութեան հիմնումը։ 14 Հոկտեմբեր 1094-ին Սիտ ետ կը մղէ Վերվերները եւ գրաւած աւարէն բաժին մը Ալֆոնսօ թագաւորին կը ղրկէ, որպէս հպատակումի նշան։

1097-ին, Ալմորավի վերվերներուն դէմ կռիւներուն, Սիտին մանչ զաւակը՝ Տիէկօ, կը զոհուի, սակայն Սիտ անոնց եւս ետ կը մղէ ([[Պայրէնի ճակատամարտ]])։

== Ընտանիք ==
1075-ին կ՛ամուսնանայ Ալֆոնսօ Զ․ թագաւորին ազգական՝ [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա տէ Օվիէտոյին]] հետ։ Երեք զաւակ կ՛ունենան՝ Քրիստինա, Մարիա եւ Տիէկօ։

== Մահ ==
Ռոտրիկօ Տիազ տէ Վիվար կամ Էլ Սիտ կը մահանայ 10 Յուլիս 1099, բնական պատճառներէ։ Դիակը այժմ կը գտնուի Պուրկոսի մայր եկեղեցուոյ մէջ։

== Յետ մահու․ Սիտ արուեստի մէջ ==
Իր կեանքին մասին գլխաւոր աղբիւր կը նկատւի ''Historia Roderici'' ''(''Ռոտրիկոյի պատմութիւնը) գործը, գրուած լատիներէնով ԺԲ․ դարուն։ Մօտաւորապէս նոյն ժամանակաշրջանին՝ ԺԳ․ դարուն, կը յայտնաբերուի գասթիյական դիւցազնավէպը՝ Սիտին բանաստեղծութիւնը  (''El Poema del Cid'') եւ կամ ''«''Սիտիս դիւցազներգութիւնը» (''Cantar de Mio Cid'')։

Իսկ Սիտ, իր առասպելականացած հմայքը, անունը կը պարտի «Սիտի սիրերգեր»  (''Romancero del Cid'') գործին, ԺԴ․ դար։ Այդ գործը նաեւ աղբիւր հանդիսացաւ սպանացի Կիյեն տէ Գասթրօ հեղինակաին «Սիտին երիտասարդ տարիները» (''Lοs Mocedades del Cid'') գործին (1612)։ Ինչպէս նաեւ Բիեռ Գորնէյի դասական «Սիտը» թատերական գործին (1636)։

ԺԹ․ դարուն յաջորդած են Բիթըր Գորնելիուսին համանուն օփերաները, իսկ 1960-ին Հոլիղուտի վաւերագրական ժապաւէնը՝ Էլ Սիտ, որուն դերակատարներն են՝ [[Չարլթոն Հեսթոն]] եւ [[Սոֆիա Լորեն]]՝ որպէս կինը, [[Հիմենա Տիազ|Հիմենա]]։

&lt;ref&gt;[https://books.google.gr/books?id=GDMoa4EzrcMC&amp;pg=PA90&amp;dq=Rodrigo+%22El+Cid%22&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Rodrigo%20%22El%20Cid%22&amp;f=false Էլ Սիտ․ պատմութիւնը{{ref-en}}]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150107201324/http://perso.wanadoo.es/ibg3/med/cid.html Ռոտրիկօ տէ Վիվարի՝ Էլ Սիտի մղած կռիւները{{ref-en}}]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.newadvent.org/cathen/03769a.htm Կաթոլիկ հանրագիտարան․ Էլ Սիտ{{ref-en}}]&lt;/ref&gt;
== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>90ypy8ff71kil7o93k54hnv6npbmwvu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>