Ուիքիփետիա hywwiki https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Ուիքիփետիա Ուիքիփետիայի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Ստորոգութիւն Կատեգորիայի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 0 21699 254222 245357 2026-09-05T06:13:23Z HoMen 269 254222 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Կղզի|պատկեր=Paros, towns.png|պատկերի նկարագրութիւն=Փարոս կղզին}} [[Պատկեր:Paros Andiparos Despotiko Luftbild 01.jpg|ձախից|մինի|[[Տեսփոդիքօ|Տեսփոթիքօ]], [[Անտիփարոս|Անդիփարոս]] եւ Փարոս]] '''Փարոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝  Πάρος'')'',  կը պատկանի [[Քիքլատես]] կղզեխումբին ([[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]) եւ մեծութեամբ երրորդ կղզին է․ անոր արեւմուտքը գտնուող [[Նաքսոս]] կղզիէն զայն կը բաժնէ 5 ծովային մղոն լայնքով նեղուց մը։ Աշխարհագրական դիրքը զայն կեդրոնական Էգէականի խաչմերուկի վերածած է։ Բարգաւաճ կղզի․ զարգացած են գիւղատնտեսութիւնը, ձկնորսութիւնը եւ զբօսաշրջիկութիւնը։ == Աշխարհագրութիւն == [[Պատկեր:Paros Portes.JPG|ձախից|մինի|Փորթես Փարու․ վտանգաւոր ծայռակղզիակները]] [[Պատկեր:Antiparos banner.jpg|մինի|Անդիփարոս]] Տարածութիւնը 193,308 քռ․քմ․ է։  Ծովեզրն է 118,5 քմ․։  Կղզիին արեւելեան ափերը բնական նաւակայքեր եւ գեղեցիկ ծովափներ կը կազմեն, անոնցմէ մի քանին ժայռոտ ու դարվար են։  Ունի բազմաթիւ հրուանդաններ, ինչպէս օրինակ՝ Այիոս Ֆոքաս իր համանուն փարոսով (Փարիքիա), Քորաքաս (հիւսիսը)՝ քարաշէն փարոսով կառուցուած [[1887 թուական|1887]]-ին, Թուրհոս (արեւելքը), Աղրիա (հիւսիս-արեւելեան ծայրամասը)՝ Նաքոսին դիմացը, Սթաֆիտա, Վիղլա եւ Փիրղոս (արեւելեան – հարաւարեւելեան մաս) եւ Մավրոս (հարաւային ծայրամասը)։ Գլխաւոր նաւահանգիստներերն են [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսա]] (հիւսիսը), [[Բարիքիա|Փարիքիա]] (արեւմուտքը) եւ Տրիոս (հարաւը)։  Փարոս քաղաքապետութիւնը կ՛ընդգրկէ անոր հարաւ-արեւմուտքը գտնուող [[Անտիփարոս]] կղզին։ Կղզին շրջապատուած է բազմաթիւ անբնակելի կղզիակներէ եւ ժայռագօտիներէ․ Փորթես Փարու, Այիոս Սփիրիտոնա, Տրոսոնիսի, Մաքրոնիսի, Ղլարոփոտա, Փաթերոնիսի, Ֆիծի եւ Վրիոքասթրօ։ [[Պատկեր:Grassland in Paros island, Greece.jpg|մինի|Արօտավայր, Փարոսին հարաւ-արեւելեան շրջան]] Կղզին հիսիսէն հարաւ կը ճեղքեն 4 լեռներ, որոնց գլխաւոր գագաթներն են՝ Փրոֆիթիս Իլիաս (776 մ․), Մարփիսա եւ Սթրուպուլաս (730 մ․)։ Փարոսի մարմարը հնադարէն համբաւ ունեցած է․ Յունաստանի լաւագոյնն է։ === Բուսական եւ կենդանական աշխարհ === Ծառերու եւ թուփերու բազմազանութիւնը կը կազմեն կղզիին հարուստ բուսականութիւնը։  Գիւղատնտեսութիւնը բաւական զարգացած է․ Փարոս կ՛ արտադրէ [[ձէթ]], [[գետնախնձոր]], [[գինի]], պտուղներու տեսակներ, [[արմտեղէն]], [[բանջարեղէն]]։  Գինին հանրածանօթ է։   Փարոս կենսական կայան դարձած է գաղթող թռչուններու համար։  Կղզին կը պատսպարէ 200-է աւելի թռչուններու տեսակ։ [[Պատկեր:Paros Panorama.png|կենտրոն|մինի|660x660փքս|Փարոս․ [[Բարիքիա|Փարիքիա]]՝ համայնապատկեր]] === Բնապահպանում === [[Պատկեր:Οι Λεύκες Πάρου χιονισμένες.jpeg|մինի|Լեֆքես լեռնային գիւղ՝ ձիւնածածկ ]] [[Պատկեր:Πεταλούδες.jpg|ձախից|մինի|Փարոսին թիթեռնիկները]] Կղզիին կանանչապատ հովիտին՝ Փսիհոփիանա շրջան, ամրան ամիսներուն կը հանդիպինք թիթեռնիկի հազուագիւտ տեսակի մը․ ցերեկը ժայռերուն եւ ծառերուն բուներուն վրայ անշարժ կը մնայ, իսկ կէսօրէ ետքերը տերեւներուն վրայ կ՛ ելլէ։ [[Սեպտեմբեր|Սեպտեմբերին]] իգական թիթեռները հովիտը կը լքեն եւ միայն իրիկունները ճամբորդելով կ՛ այցելեն ցած բուսականութեամբ վայրեր ուր իրենց հաւկիթները կ՛ ածեն ու ապա կը մեռնին։  Այս շրջանը՝ 1,02 քռ․քլ․, ծանօթ է իբրեւ «Փարոսին թիթեռնիկները» եւ պահպանուած է Նաթուրա 2000<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Natura_2000</ref> GR4220016 անցաբառով։ == Բնակչութիւն == Բնակչութեան թիւն է՝ 13 710 (2011-ի մարդահամար, իսկ 2001-ին՝ 12 853)։  Բնակիչները գլխաւորաբար կը զբաղին գիւղատնտեսութեամբ, ձկնորսութեամբ եւ զբօսաշրջիկութեամբ։ == Պատմական ակնարկ == Հնադարին կղզին պատմաբաններէն արձանագրուած կամ նշուած է զանազան անուններով․ Փարոս՝ Օմիրոս ([[Հոմերոս]]) եւ [[Արիստոթելիս]], Բաքթիա՝ ([[Ստեփան Բիւզանդացի|Ստեփան Բիւզանդացի)]], Տիմիթրիաս ([[Հոմերոս|Օմիրոս]], [[Իրոտոթոս]] եւ [[Փաֆսանիաս|Փաֆսանիաս)]], Զաքինթոս՝ ([[Զաքինթոս (կղզի)|Զաքինթոս]] կղզիէն եկած գաղթականներէն նախապատմական շրջան), Իրիա՝ (Ստեփան Բիւզանդացի), Իլիեսա՝ (Նիքանորաս Ղրամաթիքոս)։ Փարոս բնակուած է Ք․Ա․ 5-րդ հազարամեակին։ Ք․Ա․ 5-րդ դարուն, ըլլալով Քիքլատեսի ամենահարուստ կղզին տնետեսական մեծ ներդրում կ՛ ունենայ Աթէնեան Դաշինքին։  Պատմութիւնը կը հետեւի Քիքլատեսի պատմութեան<ref>[[Քիքլատես#Պատմական անդրադարձ]]</ref>։ == Թանգարաններ == * Փարոսի Հնագիտական Թանգարան * Քանդակագործութեան Թանգարան === Հնագիտական իրերու պատկերասրահ === <gallery> Պատկեր:Frying Pan in AM Paros, 143866.jpg|Ք․Ա․ 3-րդ հազարամեակ Պատկեր:Geometric amphora, 8th c. BC, AM Paros, 143882.jpg|Ք․Ա․ 8-րդ դար Պատկեր:Gorgon statue 550 BC AM Paros A1284, 144017.jpg|Ծովանոյշի արձանիկ, Ք․Ա․ 5-րդ դար Պատկեր:Apollon aus Paros - drei Ansichten.JPG Պատկեր:Relief Archilochos 500 BC AM Paros A758 119062.jpg|Ք․Ա․ 500 Պատկեր:Nike marble torso 480 BC AM Paros A245, 144067.jpg|Նիքի․ շինուած Փարոսի մարմարով, Ք․Ա․480 Պատկեր:Mosaic Herakles, Paros5.JPG|Խճանկար․ կը պատկերացնէ Իրաքլիս Պատկեր:Delion on Paros 143811.jpg|Տիլիոն հնավայր, Փարոս Պատկեր:Asklepieion Parikia 33.jpg|Ասքլիփիոն, Փարոս Պատկեր:Hellenistisches Haus Parikia 06.jpg|Հելենիստական շրջան </gallery> == Տեսարժան վայրեր == <gallery> Պատկեր:Paros Lefkes1 tango7174.jpg|Լեֆքես, լեռնային կղզին Պատկեր:Paros Marmara tango7174.jpg|Ջաղացք Պատկեր:Molos.jpg|Մոլոս Պատկեր:Σαν ζωγραφιά.jpg|Փարիքիա Պատկեր:Μουσείο Περαντινού.JPG|Քանդակագործութեան թանգարան, Մարփիսա Պատկեր:Paros marina.JPG|Փարոսին նաւակայքը Պատկեր:Τσουκαλιά.jpeg|Ցուքալիա ծովափ Պատկեր:Naousa beach.jpg|Նաուսա․ Քոլիմպիթրես Պատկեր:Cyclades Paros Paroikia Port - panoramio.jpg|Փարիքիա Պատկեր:Cyclades Paros Agios Ioanis - panoramio.jpg|Այիոս Իոանիս Պատկեր:Parikia, Paros, 085266.jpg|Փարիքիա Պատկեր:Delion on Paros 143820.jpg|Տիլիոս Պատկեր:Dryos, Paros, Cyclades, 177077.jpg|Տրիոս Պատկեր:Castle of Naoussa, Paros, 119128.jpg|Նաուսա, բերդը Պատկեր:Naoussa, dominata dalla Chiesa Cattedrale. - panoramio.jpg|Նաուսա Պատկեր:Νάουσα λιμανάκι.jpg|Նաուսա․ նաւակայքերէն մին Պատկեր:Paros PisoLivadi3 tango7174.jpg|Փիսօ Լիվատի Պատկեր:Paros CapeAgiasMarias tango7174.jpg|Այիաս Մարիաս Պատկեր:Paros Parikia5 tango7174.jpg|Փարիքիա Պատկեր:Paros Parikia1 tango7174.jpg|Փարիքիա Պատկեր:Remnants of temple of Athena and church Ag Konstantinos, Parikia, 13M1148.jpg|Այիոս Գոստանտինոս Պատկեր:Paros Lefkes2 tango7174.jpg|Լեֆքես </gallery><ref>[https://web.archive.org/web/20120911075035/http://www.faroi.com/gr/agios_fokas_gr.htm Այիոս Ֆոքաս փարոսը, Փարոս{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20130901032035/http://faroi.com/gr/korakas_gr.htm Քորաքաս փարոսը, Փարոս{{ref-el}}]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=GR4220016 |title=natura 2000, բնապահպանման տարածքներ{{ref-el}} |accessdate=2022-02-07 |archive-date=2022-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208002948/https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=GR4220016 |dead-url=yes }}</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190626111837/http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/nisos-paros-petaloydes-gr4220016/ Փարոս, թիթեռնիկները{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190626111839/https://www.protectedplanet.net/nisos-paros-petaloudes-site-of-community-importance-habitats-directive Յունաստանի թիթեռնիկները, Փարոս{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20061129072348/http://www.paros.gr/ Փարոսի քաղաքապետութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://archive.ert.gr/47858/ |title=ΕΡΤ տեսերիզ․ Փարոս{{ref-el}} |accessdate=2022-02-07 |archive-date=2022-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207194356/https://archive.ert.gr/47858/ |dead-url=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://archive.ert.gr/6676/ |title=ΕΡΤ տեսերիզ․ Քիքլատես դարերուն ընդմեջէն՝ Փարոս{{ref-el}} |accessdate=2022-02-07 |archive-date=2022-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207194356/https://archive.ert.gr/6676/ |dead-url=yes }}</ref> <ref>[https://www.xn--mxa2abfl.gr/ Փարոս․ Սզբօսաշրջիկին ուղեցոյցը{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.restarttourism.gr/travel-news/proorismoi/notio-aigaio/kyklades/paros/paros-oles-oi-omorfies-kai-oi-paralies-tis-s-ena-vinteo-78-lepton/ Փարոսին տեսարժան վայրերը{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] h8sjzqdvmnafh6m3ac6f4du9de6qp9f 0 29513 254214 244680 2026-09-04T18:07:53Z Azniv Stepanian 8 /* Սեւագրութիւն */ 254214 wikitext text/x-wiki {{Կը խմբագրեմ|Վահան}} == Արեւմտեան Ասիա == === Լիբանան === {| class="wikitable" !Թերթի անուանում !պարբերականութիւն !լոյս կը տենսէ՞ կամ դադրած !Հրատարակութեան սկիզբ !Հրատարակութեան դադար (եթէ դադրած է) !քաղաք !Պատկանելութիւն !Գլխաւոր լեզու !Այլ լեզուներ |- |[[Ազդակ (օրաթերթ)|Ազդակ]] |Օրաթերթ |Այո | | |Պէյրութ |[[Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն|ՀՅԴ]] |Արեւմտահայերէն |արաբերէն (հաւելուած՝ անկախ կայքէջ) |- |[[Արարատ (թերթ)|Արարատ]] |Օրաթերթ |Այո | | |Պէյրութ |[[Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւն|ՍԴՀԿ]] |Արեւմտահայերէն | |- |[[Զարթօնք (օրաթերթ)|Զարթօնք]] | |Այո | | |Պէյրութ |[[Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն|ՌԱԿ]] |Արեւմտահայերէն |} === Սուրիա === {| class="wikitable" !Թերթի անուանում !պարբերականութիւն !լոյս կը տենսէ՞ կամ դադրած !քաղաք !Պատկանելութիւն !Գլխաւոր լեզու |- |[[Գանձասար (Շաբաթաթերթ)|Գանձասար]] |շաբաթաթերթ | | | |Արեւմտահայերէն |- | | | | | | |- | | | | | | |} === Իրան === * Ալիք (օրաթերթ) === Թուրքիա === * Ժամանակ * Մարմարա == Հիւսիսային Ափրիկէ == === Եգիպտոս === {| class="wikitable" !Թերթի անուանում !պարբերականութիւն !լոյս կը տենսէ՞ կամ դադրած !քաղաք !Պատկանելութիւն !Գլխաւոր լեզու |- |Նոր օր | | |Գահիրէ | |Արեւմտահայերէն |- |Յուսաբեր | | | | | |- |[[Ջահակիր (Գահիրէ)|Ջահակիր]] | | | | | |- |[[Արեւ (թերթ)|Արեւ]] | | | | | |} == Հիւսիսային Ամերիկա == === Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ === Հայրենիք - Պոսթըն Ասպարէզ Օրակարգ - Լոս Անճելըս === Գանատա === * [[Թորոնթոհայ (ամսաթերթ)]] * Հորիզոն - == Հարաւային Ամերիկա == * Արմենիա - Պուէնոս Այրըս == Եւրոպա == === Յունաստան === Օրեր - Չեխիա - Արեւելահայերէն === Ֆրանսա === * Յառաջ * Նոր յառաջ {| class="wikitable" |+ !Թերթի անուանում !պարբերականութիւն !լոյս կը տենսէ՞ կամ դադրած !քաղաք !Պատկանելութիւն !Գլխաւոր լեզու !Այլ լեզուներ |- |[[Յառաջ (օրաթերթ)|Յառաջ]] |օրաթերթ |դադրած |[[Փարիզ]] |[[Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն|ՀՅԴ]] [[Շաւարշ Միսաքեան]] [[Արփիկ Միսաքեան]] |Արեւմտահայերէն |Ֆրանսերէն |- |[[Նոր Յառաջ (թերթ)|Նոր Յառաջ]] |եռօրեայ |այո |[[Փարիզ]] | |Արեւմտահայերէն |Ֆրանսերէն |- |[[ԿԱՄ (գրական հանդէս)|Կամ]] |Հանդէս վերլուծական |այո |[[Փարիզ]] |Մարկ Նշանեան | | |} == Ովկիանիա == === Աւստրալիա === {| class="wikitable" !Թերթի անուանում !պարբերականութիւն !լոյս կը տենսէ՞ կամ դադրած !Հրատարակութեան սկիզբ !Հրատարակութեան դադար (եթէ դադրած է) !քաղաք !Պատկանելութիւն !Գլխաւոր լեզու !Այլ լեզուներ |- |Արմենիա | | | | | | | | |- |Լոյս |ամսագիր |? |1955 | | | | | |- |Ձայն |ամսաթերթ |Դադրած |1956 |1961 | | | | |- |Լրատու |պարբերական |Դադրած |1962 |1965 | | | | |- |Յոյս |ամսագիր |? |1966 | | | | | |- |Հայ դատ |հանդէս |Դադրած |1975 |1979 | | | | |- |Արագած |ամսաթերթ |? |1979 | | | | | |- |Շիրազ |պարբերական |? |1978 | | | | | |- |Նոր սերունդ |պարբերական |? |1979 | | | | | |} === Նոր Զելանտա === == Սեւագրութիւն == '''Հնդկաստան''' Ազդարար - ամսագիր (1794–1796) Շտեմարան - պարբերական (1821–1823) Ազգասէր - պարբերական (1845–1848) Ազգասէր արարատեան - պարբերական (1848–1852) Բանասէր - պարբերական (1948–1949) Նոր ազդարար - հանդէս (1950–1960) '''Իտալիայ''' Տարեգրութիւն - պարբերական (1799–1802) Եղանակ բիւզանդեան - ժողովածու (1803–1820) Բազմավէպ - ամսագիր (1843–ից) Հայ ընտանիք - հանդէս (1969–ից) Զեյթուն - հանդէս (1980–ից) '''Աւստրիայ''' Եւրոպա - շաբաթաթերթ (1847–1863) Հանդէս ամսօրեայ - ամսագիր (1887–ից) Հրայրք - շաբաթաթերթ (1984–ից) '''Ֆրանսա''' Արեւելք - կիսամսեայ հանդէս (1855–1856) Մասեաց աղաւնի - պարբերական (1855–1858) Արեւմուտք - պարբերական (1859, 1864–1865) Փարիզ - պարբերական (1860–1863) Անահիտ - պարբերական (1898–1949) Արմէնիայ - պարբերական (1885–1923) Բանուոր-փարիզ - թերթ (1924–1925) Վերելք - հանդէս (1926–1927) Բանուոր - շաբաթաթերթ (1928–1929) Արշաւ - շաբաթաթերթ (1932) Դարբնոց - երկօրեայ (1932) Երեւան - եռօրեայ թերթ (1925–1930) Զանգու - շաբաթաթերթ (1935–1937) Ապագայ - շաբաթաթերթ (1920–1940, 1946–1950) Հնչակեան մամուլ - պարբերական (1929–1931) Յառաջ - թերթ (1925–ից) Արագած - հանդէս (1926) Ցոլք - հանդէս (1928) Ցանք - հանդէս (1930–1931) Մենք - հանդէս (1931–1932) Մշակոյթ - հանդէս (1935–1937) Միութիւն - պարբերական (1928–1940) ՀՕԿ - պարբերական (1933–1935) Ժողովուրդ - թերթ (1944–1948) Լուսաղբիւր - ամսագիր (1952–1971) Անդաստան - հանդէս (1952–1969) Աշխարհ - շաբաթաթերթ (1960–ից) '''Անգլիայ''' Երկրագունդ - լրագիր (1863–1864) Հայաստան - ամսագիր (1888–1892) Մարտ - ամսաթերթ (1897–1901) Ապտակ - ամսաթերթ (1895–1897) Հնչակ - ամսաթերթ (1894–1904) Արեգակ - ամսաթերթ (1964–1968) Սարդարապատ - ամսագիր (1971–1973) Լոնդոն - ամսաթերթ (1974–1976) '''Բուլղարիայ''' Յոյս - շաբաթաթերթ (1884–1885) Հայելի - երգիծական պարբերական (1897–1904) Պալքանեան մամուլ - պարբերական (1915–1918, 1920–1922, 1918–1920, 1931–1943) Լուսարձակ - շաբաթաթերթ (1920–1924) Վիթոշ-արարատ - տարեգիրք (1935) Կարմիր լուրեր - ամսաթերթ (1920–1921) Նոր աշխարհ - երկշաբաթաթերթ (1922–1923) Երեւան - շաբաթաթերթ (1944–ից) '''Ռումինիայ''' Հայկական տարեցոյց - տարեցոյց (1895–1899) Հայ մամուլ - շաբաթաթերթ (1934–1942) Պահակ - շաբաթաթերթ (1935–1941, 1944–1946) Սեւան - ամսագիր (1950–1958) Նոր կեանք - շաբաթաթերթ (1950–ից) '''Յունաստան''' Ասպարէզ - կիսամսեայ հանդէս (1891) Երկունք - երկօրեայ թերթ (1922–1923) Աշխատանք - եռօրեայ թերթ (1926–1927) Ժողովուրդի ձայն - շաբաթաթերթ (1930–1931) Նոր շարժում - շաբաթաթերթ (1931–1934) Արեւելք - օրաթերթ (1930–1936) Արամազդ - օրաթերթ (1934–1936) Երեւան - թերթ (1944) Նոր կեանք - օրաթերթ (1945–1947) Երկիր - շաբաթաթերթ (1957–1965, 1968–ից) '''Կիպրոս''' Ազատ կ'իպրահայ - շաբաթաթերթ (1922–1923) Յենարան - շաբաթաթերթ (1959–1962) Լուսարփի - ամսաթերթ (1926–1928) Այգ - պարբերական (1937–1978) Ցոլք - պարբերական (1973–ից) '''Շուեյցարիայ''' Հանդէս - ամսագիր (1900) Բանուոր - ամսագիր (1904) Դրօշակ - կիսամսեա/միամսեայ թերթ (1891–1914, 1925–1934) Ցոլք - պարբերական (1975–ից) '''Գերմանիայ''' Հանդէս հայագիտութեան - հանդէս (1901–1902) Մեսրոպ - երկամսեայ հանդէս (1914) Թիքայ - պարբերական (1922) Հայ երիտասարդ - պարբերական (1927) '''Շուէդիայ''' Քննասէր - հանդէս (1887–1888) Արագիլ - պարբերաթերթ (1980–ից) '''Հունգարիայ''' Նոր դար - ամսաթերթ (1919) Բելգիայ Լրագիր - կիսամսեան (1927) Գիտութիւն եւ գիտելիք - ամսագիր (1928–1929) Հայ աշխարհ - ամսաթերթ (1937–1939) '''Նիդերլանդներ''' Տեղեկաթերթ - պարբերական (1975) Դէպի հայրենիք - ամսագիր (1978) Պայքար - ամսաթերթ (1979) '''Եգիպտոս''' Արմաւենի - կիսամսեան (1865) Ազատ բեմ - պարբերական (1903–1907) Եգիպտահայ տարեցոյց - տարեցոյց (1914–1916, 1917–19, 1925–26) Արաքս - շաբաթաթերթ (1925–1965) Յուսաբեր - օրաթերթ (1913–ից) Արեւ - օրաթերթ (1915–1924, 1924–ից) '''Լիբանան''' Լոյս - խմորատիպ թերթ (1918) Մեր նշանաբանն էր Յառաջ - շաբաթաթերթ (1957–1964) Կանչ - շաբաթաթերթ (1971–ից) Արարատ - օրաթերթ (1937–ից) Զարթօնք - օրաթերթ (1937–ից) Անի - հանդէս (1946–1955) Մշակոյթ - հանդէս (1954–1955) Գիրք գրականութեան եւ արուեստի - պարբերական (1955–1956, 1959) Էջեր գրականութեան եւ արուեստի - պարբերական (1965–1972) Երիտասարդ հայուհի - ամսագիր (1932–1934, 1947–1968) Շիրակ - ամսագիր (1956–ից) Նաիրի - շաբաթաթերթ (1941–ից) Հայկազեան հայագիտական հանդէս - տարեգիրք (1970–ից) '''Սիրիայ''' Աղբիւր - խմորատիպ ամսաթերթ (1913–1914) Հայ ձայն - օրաթերթ (1918–1922) Սուրիական մամուլ - օրաթերթ (1922–1927) Սուրիահայ տարեցոյց - տարեցոյց (1924–1925) Եփրատ - օրաթերթ (1927–1949) Գեղարդ - տարեգիրք (1975–ից) Նոր ապրիլ - քառամսեան (1980–ից) '''Իրան''' Շաւիղ - շաբաթաթերթ (1894–1997) Զանգ - շաբաթաթերթ (1910–1922) Վերածնունդ - շաբաթաթերթ (1930–1953) Ալիք - օրաթերթ (1931–ից) Հակաֆաշիստական թերթիկ - պարբերական (1943–1944) Հակաֆաշիստ - պարբերական (1944–1945) Արեւելք - պարբերական (1945–1946) Հուր - ամսագիր (1971–1976) Արարատ - հանդէս (1979–ից) '''Երուսաղէմ''' Սիոն - ամսագիր (1866–ից) ՀԵՄ - հանդէս (1940–1945, 1977–ից) ՀՄԸՄ տեղեկատու - պաշտօնաթերթ (1980–ից) Եթովպիայ Նոր ծաղիկ - կիսամսեայ հանդէս (1932) Փիւնիկ - պարբերական (1958–1962) '''ԱՄՆ''' Արեգակ - ամսաթերթ (1888) Սուրհանդակ - ամսաթերթ (1889–1890) Ազատութիւն - կիսամսեան (1890–1892) Հայք - շաբաթաթերթ (1891–1898) Ձայն հայրենեաց - շաբաթաթերթ (1899–ից) Հայրենիք - թերթ (1900–ից) Երիտասարդ Հայաստան - շաբաթաթերթ (1903–ից) Քաղաքացի - շաբաթաթերթ (1902–1909) Ազգ - շաբաթաթերթ (1907–1921) Պահակ - օրաթերթ (1915–1921) Ազգ-պահակ / Պայքար - օրաթերթ (1921–ից) Նոր կեանք / Նոր օր - օրաթերթ (1921–ից) Գործաւոր - շաբաթաթերթ (1924) Բանուոր - շաբաթաթերթ (1922–1924) Պրոլետար / Նոր աշխարհ / Բանուոր - թերթ (1924–1938) Լրաբեր - թերթ (1938–ից) Նոր Արաբկիր - պարբերական (1925–ից) Գերմանիկ - պարբերական (1930–ից) Նոր Չնքոլշ - պարբերական (1931–1935) Կ'իւրինի յուշ - պարբերական (1930–1933) Նոր Կեսարիայ - պարբերական (1934–1972) Նոր գիր - հանդէս (1936–1954) Արմինիըն օբսերուէր (The Armenian Observer) - պարբերական (1958–ից) Արարատ (Ararat) - պարբերական (1960–ից) Արմինիըն ռիփորթըր (The Armenian Reporter) - պարբերական (1967–ից) Արմինիըն դայջեսթ (Armenian Digest) - պարբերական (1970–ից) Նոր սերունդ - ամսաթերթ (1975–ից) Ապրիլ - ամսաթերթ (1977–ից) Նոր կեանք - շաբաթաթերթ (1978–ից) Մայր եկեղեցի - պաշտօնաթերթ (1979–ից) Տարեգիրք - տարեգիրք (1977–ից) Մանկական աշխարհ - հանդէս (1980–ից) Մեր ձայնը - պարբերաթերթ (1980–ից) Արգենտինա Արժենթինեան մամուլ - շաբաթաթերթ (1922–1924) Նոր երկիր - շաբաթաթերթ (1922–1925) Շիրակ - կիսամսեան/շաբաթաթերթ (1929–1936) Արժենթին - թերթ (1929–1931) Հայ կեդրոն - պաշտօնաթերթ (1932–1970) Նոր Հաճըն - հանդէս (1935–ից) Մարաշ - երկամսեայ տեղեկատու (1955–1966) Սեւան - շաբաթաթերթ (1961–ից) Արեւագալ - տեղեկատու (1970–ից) Սարդարապատ - պարբերական (1979–ից) '''Կանադա''' Արարատ - ամսաթերթ (1926) Արագած - ամսաթերթ (1927) Նոր սերունդ - ամսաթերթ (1955–ից) Գեղարդ - պարբերաթերթ (1969–ից) Ապագայ - շաբաթաթերթ (1975–ից) '''Բրազիլիայ''' Կայծ - ամսագիր (1933–1937) Վերելք - տեղեկատու (1946–1947) Հայաստանի ձայն - պարբերական (1947–1950) Հայաստան - ամսագիր (1965–1967) Նոր Անի - պարբերական (1980–ից) b647j1k286xduz9odox5nxju82u96cy 0 32595 254208 254165 2026-09-04T17:38:44Z HoMen 269 254208 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Ancient Hephaistia.jpg|շրջան=Լիմնոս|[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|կը գտնուի ափին=Էգէական ծով}} '''Իֆեսթիա''' ([[Յունարէն|յուն.]]' Ηφαιστία), [[Լիմնոս]], հիւսիսային [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Իֆեսթիա եղած է հին Լիմնոսին կարեւոր նաւահանգիստը, ամենէն մեծ եւ հին քաղաքը ու երկու պետութիւն-քաղաքներէն մէկը։ Այժմ, հնաբանական վայր է։ [[Իֆեսթոս]] աստուածը անոր հովանաւորն էր եւ այդ պատճառով պաշտամունքի կարեւոր կեդրոն էր։ Հնաբանական յայտնաբերումները կը վկայեն թէ Իֆեսթիային զարգացումն ու աճը տեւած է Ք․Ա․ 7-րդ դարէն մինչեւ Ք․Ա․ առաջին դար։ [[Պատկեր:Hephaistia Ancient Theatre 2005.jpg|մինի|Իֆեսթիա․ հին թատրոնը]] Իֆեսթիա յայտնաբերուեցաւ [[1926 թուական|1926]]-ին Իտալական Հնաբանական Դպրոցին կատարած պեղումներուն ընթացքին (1926-1936), ուր յայտնաբերուեցաւ Լիմնոսին ամենէն մեծ եւ հին քաղաքը (Ք․Ա․ 1000 - 1200)։ Պեղումները կը գլխաւորէր իտալացի հնաբան [[Ալեսանտրօ Տելա Սեթա]]։ Մէջտեղ եկան տաճար մը նուիրուած Լիմնօ Մայր աստուածուհիին, գերեզմանոցներ, լոգարաններ, հսկայ կառոյց մը' արքունիք, ջրհորներ եւ բազմաթիւ իրեր, որոնք կը ցուցադրուին [[Միրինա|Միրինայի]] Հնաբանական թանգարանին մէջ։ Յայտնաբերուած դրամներուն մէկ երեսը կը պատկերացնեն վառուած ջահ մը․ փաստ, թէ հոն կը կատարուաէին Իֆեսթոս աստուծոյ նուիրուած «Իֆեսթիա» (Ηφαίστεια) տօները։ Յայտնաբերուած իրերը կը վկայեն քաղաքին առեւտրական կապերը Էգէականի կղզիներուն հետ, ինչպէս նաեւ [[Մակեդոնիա (հին թագաւորութիւն)|Մակեդոնիոյ]] եւ Յունաստանի մայր ցամաքամասի շրջաններուն հետ։ Հին քաղաքը, կառուցուած էր Բալէոփոլիս հրուանդանին վրայ՝ որ ծովի ջուրերէն շրջապատւոած ըլլալով երկու բնական նաւահանգիստներ կը կազմէր։ Սակայն, ամենէն կարեւոր յայտնաբերումը, հելլենիստական շրջանի հին թատրոնն է. այդ դասուած է որպէս յունական աշխարհի հնագոյն թատրոններէն մին։ Կառուցուած է Բալէոփոլիս հրուանդանին հիւսիս-արեւելեան կողմը (ամենէն նեղ վայրին մէջ եւ ցած բլուրի մը լանջին)։ == Հին Իֆեսթիա փառատօն == 2010-էն սկսեալ, ամէն տարի ամառուան ընթացքին կը կատարուի «Հին Իֆեսթիայի փառատօն», որ կը կազմակերպէ Լիմնոսին քաղաքապետարանը։ <ref>[https://pleiades.stoa.org/places/550569/hephaistia Իֆեսթիա, 7-6-2018{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20120426000026/http://www.emphasisworld.com/world/line2/0810/heritage/hr011.php Լիմնոսին հին թատրոնը կը բացուի 2․500 տարի ետք, Օգոստոս 12, 2010{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.efales.gr/arhaoilogikoi-horoi/arhaiologikos-horos-ifaistias-limnoy Լեզվոսի հնաբանական ընկերութիւն․ Իֆեսթիայի հնաբանական վայրը{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://limnos.mobi/el/article/mnimeia/arxaioi-xronoi/ifaistia/2372 Լիմնոս, յուշարձաններ, հին ժամանակներ․ Իֆեսթիա]</ref> <ref>[https://www.culturenow.gr/festival-arxaias-hfaistias-sth-lhmno/ Հին Իֆեսթիայի փառատօն Լիմնոսին մէջ, 12-8-2014 {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հին յունական քաղաքներ]] [[Ստորոգութիւն:Հին քաղաքներ ըստ երկրի]] [[Ստորոգութիւն:Հին քաղաքներ այբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Հին քաղաքներ]] hurnmonhd5cphu9nb0dktolpoo6y1jh 0 32596 254209 254166 2026-09-04T17:39:39Z HoMen 269 254209 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Chios topographic map-en.svg|շրջան=Հիոս|Էգէական Ծով{{!}}Էգէական ծով|կը գտնուի ափին=Էգէական ծով|պատկերի նկարագրութիւն=Հիոս կղզին։ Գալամոթի գիւղին դիրքը՝ կղզիին հարաւ-արեւելեան ծայրամասին}} '''Գալամոթի''' ([[Յունարէն|յուն.]]' χωριό Καλαμωτή), գիւղ․ [[Հիոս]], հիւսիս-արեւելեան [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Հարուստ եւ մեծ [[Մասթիհոհորիա|Մասթիհոհորի]] (բոյսի ռետին՝ մասթիհա - բնիկ Հիոս կղզիին- արտադրող գիւղ) է։ Գալամոթի միջնադարեան գիւղը կը գտնուի [[Հիոս]] կղզիին համանուն Հիոս մայրաքաղաքէն 20 քլ հարաւ։ Կղզիին ամենէն բերրի հովիտներէն է։ [[Պատկեր:I Chios - Buondelmonti Cristoforo - 1420.jpg|ձախից|մինի|Հիոս կղզի`1420-ի քարտէս։ հարաւ ալրեւելեան ծայրամասին նշուած է Գալամոթի գիւղը (Calamoti)]] Աղեղաձեւ կամարներով քարայատակ նեղ փողոցները գիւղին կու տան իւրայատուկ ճարտարապետական ոճ։ Անոնք կը յանգին կեդրոնական հրապարակը (բլացա), ուր կը գտնուի գիւղին աշտարակը' Վարվագաս (Βαρβακας): Միջնադարեան գիւղը իր իւրայատուկ ճարտարապետութեամբ, նկարագրուած է որպէս պահպանուած պատմական յուշարձան եւ աւանդական բնակավայր։ <ref>[https://www.chios.gr/el/kalamwti Հիոս․ պաշտօնական կայքէջ․ Գալամոթի գիւղ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://kalamoti.net.gr/default_gr.asp Գալամոթի միջնադարեան գիւղ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.geonames.org/261561/kalamoti.html Geonames.org-Գալամոթի․ աշխարհագրական դիրք{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.gummastic.gr/el/mastixoxoria/mastixoxoria-plirofories Մասթիհոհորիա․ տեղեկութիւններ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հիոս կղզիին բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] bexqiqziwd8xz4qtp9jc0i8ecgktud5 0 32599 254210 254169 2026-09-04T17:40:59Z HoMen 269 254210 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Ikari Agios Kirykos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Այիոս Գիրիգաս|շրջան=Իքարիա|կը գտնուի ափին=Իքարիոյ ծոց, Էգէական ծով}} '''Այիոս Գիրիգոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]`Άγιος Κήρυκος Ικαρίας), [[Իքարիա]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Տեղացիները զայն Այիոս կը կոչեն։ <nowiki/>[[Իքարիա|Իքարիային]] մայրաքաղաքն է եւ անոր երկու նաւահանգիստներէն մէկը։ Համանուն քաղաքապետական համայնքին եւ քաղաքապետութեան վարչական կեդրոնն է։ [[Պատկեր:Ικαρία15.jpg|ձախից|մինի|Իքարիա․ Այիոս Գիրիգաս]] Այիոս Գիրիգաս կը գտնուի [[Իքարիա|Իքարիային]] հարաւ-արեւելեան ծովեզրին համանուն ծոցին հիւսիսային ծայրամասին, [[Աթերաս, լեռ (Իքարիա)|Աթերաս]] լերան (1.042 մ.) հարաւ-արեւելան ստորոտին։ Բնակավայրին հին թաղամասերը պահպանած են աւանդական ճարտարապետական ոճեր նեղլիկ քարաշէն փողոցներով։ Նաւահանգիստի մուտքին, վեհաշուք կանգնած է Իքարոսին («Իքարիադա») մետաղէ քանդակը։ == Բնակչութիւն == {| class="wikitable sortable" |+Մնայուն <ref>https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf</ref><ref>https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf</ref><ref>https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf</ref> !Տարի !Բնակչութիւն (փակագիծի մէջ քաղաքապետական համայնքին բնակրութեան թիւը) |- |[[Ελληνική απογραφή 1991|1991]] |1 967 (2 555) |- |[[Ελληνική απογραφή 2001|2001]] |2 021 (2 688) |- |[[Ελληνική απογραφή 2011|2011]] |2 218 (2 955) |} == Պատկերասրահ == <gallery> Պատկեր:ΙΚΑΡΙΑ-ΑΓΙΟΣ ΚΗΡΥΚΟΣ.jpg Պատկեր:Ikaria 93.jpg Պատկեր:Ikaria 89.jpg Պատկեր:Ikaria 109.jpg </gallery> <ref>[https://web.archive.org/web/20080727080723/http://www.daki.gr/ Այիոս Գիրիգաս, պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20101222040828/http://www.eco-ikaria.gr/html/pref_Municipality.asp?id=1&lg=gr Այիոս Գիրիգաս]</ref> <ref>[https://www.greekisland.co.uk/ikaria/visiting-ikaria/ Visiting Ikaria․ Այցելելով Իքարիա{{ref-en}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Իքարիա կղզիին նաւահանգիսնտեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի նաւահանգիստներ]] s9z6qd5r77tcmprkpb0gczxys8378l5 0 32600 254211 254170 2026-09-04T17:43:03Z HoMen 269 254211 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Petra Lesbos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բեթրա}} '''Բեթրա''' ([[Յունարէն|յուն.]]' Πέτρα Λέσβου), [[Լեզվոս]], հիւսիս-արեւելեան [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ [[Լեզվոս]] կղզիին հիւսիսային ափերուն վրայ գտնուող մեծ բնակավայր, հանրածանօթ իր գեղեցիկ եւ մեծ ծովափներուն եւ տեսարժան վայրերուն համար։ [[Պատկեր:DE Petras.svg|ձախից|մինի|Բեթրա․ դիրքը]] [[Պատկեր:The small isle, Agios Georgios (at left), as seen from the road Stipsi-Petra, in Lesbos island.jpg|ձախից|մինի|Բեթրա համայնապատկեր․ ձախին Այիոս Եորղոս կղզիակը]] Բեթրա կը գտնուի Լեզվոսին հիւսիսային ծովեզրին 5 մ․ բարձրութեան վրայ։ Կ՛ընդգրկէ Բեթրա, Սքութարոս, Սթիփսի եւ Իփսիլոմեթրօ գիւղերը, ինչպէս նաեւ Բեթրի եւ Անաքսոս բնակավյարերը։ Տեսարժան վայրերէն, իւրայատուկ է Բանաղիա Ղլիքոֆիլուսա եկեղեցին, որ իր 114 աստիճաններով վեհաշուք կանգնած է բնակավայրին կեդրոնը գտնուող ժայռին վրայ։ Անկէ յառաջ եկած է բնակավայրին անունը։ Ուրիշ տեսարժան վայր մըն է նաեւ Վարելծի առանձնատունը իր նշանաւոր որմանկարներով եւ փայտաքանդակներով։ == Պատկերասրահ == <gallery> Պատկեր:Panagia Glukofilousa Petras II.jpg|Բանաղիա Ղլիքոֆիլուսա Պատկեր:Petra beach, Lesbos.jpg|Բեթրային մեծ ծովափը Պատկեր:Αρχοντικό Βαρελτζήδαινας Πέτρας (2) ΛΕΣΒΟΣ.jpg|Վարելծի առանձնատան փողոցը Պատկեր:Lesbos Petra ValreltzMans04.JPG|Վարելծի առանձնատան ներքեւը ․․․ Պատկեր:Lesbos Petra ValreltzMans10.JPG|․․․որմանկար Պատկեր:Lesbos Petra ValreltzMans07.JPG|․․ Պատկեր:Petra - panoramio (14).jpg|Բեթրա Պատկեր:Kapelle Agios Nikolaos.JPG|Այիոս Նիքոլաոս մատուռը </gallery> <ref>[https://www.lesvosnews.net/articles/news-categories/afieromata/i-panagia-i-glykofiloysa-stin-petra-lesboy lesvosnews - Բանաղիա Ղլիքոֆիլուսա, 14-8-2019{{ref-el}}]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=16441 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն․ Բեթրա, Վարելծի առանձնատուն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.visitlesvos.gr/pois/%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%B1/ Բեթրա{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.allovergreece.com/el/beautiful-greek-villages/petra-lesvos Աւանդական Բեթրա․ տեսարժան գիւղակներ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Լեզվոս կղզիին բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի քաղաքներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի պահպանուած բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] kyhnqph6qtb9esdpbg73u260yjqepse 0 32621 254202 2026-09-04T14:50:53Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|հիմնադրման տարեթիւ=1906|վայր=Պաքու}}'''«Բարի լուր»''', հայ աւետարանականներու երկշաբաթաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1906–1917 թուաններուն [[Պաքու]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ [[Պատուական Թառայեանց]]։ Տպագրած է հատուածներ Աստուա...»: 254202 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|հիմնադրման տարեթիւ=1906|վայր=Պաքու}}'''«Բարի լուր»''', հայ աւետարանականներու երկշաբաթաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1906–1917 թուաններուն [[Պաքու]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ [[Պատուական Թառայեանց]]։ Տպագրած է հատուածներ [[Աստուածաշունչ|Աստուածաշնչէն]], աւետարանական թեմաներով (հիմնականին մէջ՝ թարգմանութիւն) պատմուածքներ, բանաստեղծութիւններ, մանկական զրոյցներ։ Փորձած է մերձեցման եզրեր գտնել Հայ առաքելական եկեղեցիին հետ։ Լուրերու բաժինին մէջ ներկայացուցած է եւրոպացի միսիոներներու աշխատանքը [[Ասիա|Ասիոյ]] եւ [[Ափրիկէ|Ափրիկէի]] մէջ՝ շրջանցելով հայկական կեանքի իրադարձութիւնները, հայոց ազգային, կրթամշակութային եւ քաղաքական գործունէութիւնը։ Առաջընթացի միակ ուղին համարած է կրօնը։ {{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] km9c92ogwpl54kon451dnaepfapiuhb 0 32622 254203 2026-09-04T15:00:32Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Շաբաթաթերթ|վայր=Թեհրան}}'''«Բանուոր»''', շաբաթաթերթ։ == Պատմություն == Լոյս տեսած է1923–1925 թուականներոին, [[Թեհրան]]։ Արտօնատէր՝ Ծերուն Գինոսեան, հրատարակած է խմբագրական խորհուրդը։ Լուսաբանած է [[Իրան|Իրանի]] բանուորներու եւ գիւղացիներ...»: 254203 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Շաբաթաթերթ|վայր=Թեհրան}}'''«Բանուոր»''', շաբաթաթերթ։ == Պատմություն == Լոյս տեսած է1923–1925 թուականներոին, [[Թեհրան]]։ Արտօնատէր՝ Ծերուն Գինոսեան, հրատարակած է խմբագրական խորհուրդը։ Լուսաբանած է [[Իրան|Իրանի]] բանուորներու եւ գիւղացիներու (յատկապէս՝ հայերու) կեանքը, անդրադարձած է կրթադաստիարակչական հարցերուն եւ հայկական դպրոցներուն, հասարակական կեանքի դժուարություններուն, մեծ տեղ յատկացուցած է Խորհրդային Հայաստանի մշակոյթի, գիտութեան եւ շինութեան ձեռքբերումներուն։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ ըստ տեսակի]] t80zh10g1or6a79t0m0lc7b5b5bsdfg 0 32623 254204 2026-09-04T15:10:46Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|հիմնադրման տարեթիւ=1970}}«'''Գիր ու գիրք'''», գրականութեան եւ մշակոյթի եռամսեայ հանդէս։ Հայ գրականութեան բարեկամ­ներու միութեան հրատարակութիւն։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1970-1980 թուականներոին [[Նիւ Եորք]] (1956-1969 թուականներո...»: 254204 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|հիմնադրման տարեթիւ=1970}}«'''Գիր ու գիրք'''», գրականութեան եւ մշակոյթի եռամսեայ հանդէս։ Հայ գրականութեան բարեկամ­ներու միութեան հրատարակութիւն։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1970-1980 թուականներոին [[Նիւ Եորք]] (1956-1969 թուականներուն՝ «Հաղորդագրութիւն»)՝ [[հայերէն]] եւ [[անգլերէն]]։ Խմբագիր՝ [[Խաչատուր Լազարեան|Խաչատուր Մակարեան]]։ Ամերիկահայ ընթերցողին ծանօթացուցած է գրական շարժման ընթացքին՝ [[Հայաստան|Հայաստանի]] եւ Սփիւռքի մէջ։ Լեզուն համարած է ազգապահպանման հիմնական գործօն։ Պարբերաբար ներկայացուցած է սփիւռքահայ արուեստագէտները, լուսաբանած է Խորհրդային Հայաստանի մշակութային կեանքի նորութիւնները, պատմական յուշարձաններու պահպանման ու վերականգնման աշխատանքները։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] 4cswl5rh2dmpimr2nt3mcos6wzygx2i 0 32624 254205 2026-09-04T16:33:20Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Երկշաբաթաթերթ|վայր=Մուշ|հիմնադրման տարեթիւ=1863|լեզու=Հայերէն}}'''«Արծուիկ Տարօնոյ»''', երկշաբաթաթերթ, հրատարակուած 1863-1865 թուականներուն, [[Մուշ|Մուշի]] Սուրբ Կարապետ վանքին մէջ։ Խմբագիրը՝ [[Գարեգին Սրուանձտեանց|Գարեգին Սրոըանձտեանցը]]։...»: 254205 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Երկշաբաթաթերթ|վայր=Մուշ|հիմնադրման տարեթիւ=1863|լեզու=Հայերէն}}'''«Արծուիկ Տարօնոյ»''', երկշաբաթաթերթ, հրատարակուած 1863-1865 թուականներուն, [[Մուշ|Մուշի]] Սուրբ Կարապետ վանքին մէջ։ Խմբագիրը՝ [[Գարեգին Սրուանձտեանց|Գարեգին Սրոըանձտեանցը]]։ «Արծուիկ Տարօնոյ»-ն արտացոլած է գաւառահայութեան ընկերա-քաղաքական ծանր կացու«թիւն»ը, քննադատած է օտար հարստահարիչները։ Բարձրացնելով գաւառահայութիւնը յուզող կենսական խնդիրները՝ թերթը ջանցած է, որ հայ գիւղացիներուն վերադարձուին անոնցմէ խլուած հողերը։ Ծաւալելով արեւմտահայութիւնը լուսաւրելու աշխատանքը՝ «Արծուիկ Տարօնոյ»-ն նպաստած է մշակութային միութիւններու եւ դպրոցներու հիմնադրման<ref>Հայկական համառոտ հանրագիտարան, Երևան, 1990, էջ382։</ref><ref>{{Cite web|url=https://arar.sci.am/dlibra/publication/302673?language=hyw#structure|title=Համահայկական թվանշային գրադարան}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vmc.sci.am/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=65&query_desc=|title=Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԼՐԱՏԱՐ ԱՐԾՈՒԻԿ ՏԱՐՕՆՈՅ|accessdate=2022 թ․ դեկտեմբերի 26}}</ref>։ == Աղբյուրներ == <references responsive="1"></references> {{ՀՍՀ|հատոր=2|էջ=73}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] szcr7cj3y4drt61scldh8sp35bmniv8 0 32625 254206 2026-09-04T17:33:47Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Karlovasi, Greece - panoramio (4).jpg|նկարագրութիւն=Գարլովասի|բնօրինակ անուանում=Καρλόβασι Σάμου}} '''Գարլովասի''' ([[Յունարէն|յուն.]]՝ Καρλόβασι), [[Սամոս]], հիւսիսային [[Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի Սամոս կղզիին հիւսիս-արեւմուտքը եւ անոր նաւահա...»: 254206 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Karlovasi, Greece - panoramio (4).jpg|նկարագրութիւն=Գարլովասի|բնօրինակ անուանում=Καρλόβασι Σάμου}} '''Գարլովասի''' ([[Յունարէն|յուն.]]՝ Καρλόβασι), [[Սամոս]], հիւսիսային [[Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի Սամոս կղզիին հիւսիս-արեւմուտքը եւ անոր նաւահանգիստն է։ Բնակչութեան թիւը 7 141 է (2021)։ Ուսանողներու քաղաք է․ հոն կը գտնուի Էղէօ համալսարանին Գիտութիւններու Դպրոցը։ Նաւահանգիստը քաղաքը կը կապէ [[Բիրէա|Բիրէային]] հետ, [[Քիքլատես|Քիքլադեսին]] հետ, ինչպէս նաեւ [[Գավալա|Գավալային]] եւ հիւսիս-արեւելեան [[Էգէական Ծով|Էգէականի]] կղզիներուն հետ։ [[Պատկեր:DE Karlovasion.svg|ձախից|մինի|Սամոս կղզի․ Գարլովասի համայնք]] Սամոս կղզին նաւահանգիստը՝ Գարլովասի, կառուցուած է ԺԹ․ դարու վերջաւորութեան կանանչապատ լեռնալանջերուն ստորոտը։ Ունի փայլուն անցեալ մը որ ազնուութիւն եւ նրբագեղութիւն կ՛արտաթորէ։ Տեսարժան են իր գեղեցիկ եւ լաւ պահպանուած առանձնատուները, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ պատմական շէնքերը։ [[Պատկեր:Karlovasi, Greece - panoramio.jpg|մինի]] Գարլովասի կազմուած է 5 թաղամասերէ․ Հին Գարլովասի, Նոր Գարլովասի, Միջին Գարլովասի, Օրմօ եւ Լիմանի։ Այդ պատճառով ժամանակին կը կորուէր Գարլովասիա։ Հին անունը Նէոհորիոն էր։ Անոր պատմութեան ընթացքին կաշեգործութիւնը կարեւոր դեր ունեցած է։ [[30 Հոկտեմբեր]] [[2020]]-ին Գարլովասիին բնակիչները դէմ հանդիման եկան ուժեղ երկրաշարժին հետ որ ցնցեց ամբողջ կղզին եւ ամիսներ տառապեցան հետ-երկրաշարժեան ցնցումներէն։ <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=16227 Գարլովասիի բնակչութիւն թիւի ներկայացում{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.samosin.gr/el/item/%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%BB%CF%8C%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9/ Սամոս, Գարլովասի{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://karlovasi.wordpress.com/tabakiko/ Գարլովասի․ կաշեգործութեան պատմութիւնը՝ Թապաքիքա{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20160806135302/https://www.isamos.gr/i-istoria-tis-polis-tou-karlovasou-apo-tin-palia-epochi-mechri-simera/ Գարլովասիի պատմութիւնը{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} gvu98jnbalnix2l86qcunqqb983qga6 254207 254206 2026-09-04T17:36:54Z HoMen 269 254207 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|պատկեր=Karlovasi, Greece - panoramio (4).jpg|նկարագրութիւն=Գարլովասի|բնօրինակ անուանում=Καρλόβασι Σάμου}} '''Գարլովասի''' ([[Յունարէն|յուն.]]՝ Καρλόβασι), [[Սամոս]], հիւսիսային [[Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի Սամոս կղզիին հիւսիս-արեւմուտքը եւ անոր նաւահանգիստն է։ Բնակչութեան թիւը 7 141 է (2021)։ Ուսանողներու քաղաք է․ հոն կը գտնուի Էղէօ համալսարանին Գիտութիւններու Դպրոցը։ Նաւահանգիստը քաղաքը կը կապէ [[Բիրէա|Բիրէային]] հետ, [[Քիքլատես|Քիքլադեսին]] հետ, ինչպէս նաեւ [[Գավալա|Գավալային]] եւ հիւսիս-արեւելեան [[Էգէական Ծով|Էգէականի]] կղզիներուն հետ։ [[Պատկեր:DE Karlovasion.svg|ձախից|մինի|Սամոս կղզի․ Գարլովասի համայնք]] Սամոս կղզին նաւահանգիստը՝ Գարլովասի, կառուցուած է ԺԹ․ դարու վերջաւորութեան կանանչապատ լեռնալանջերուն ստորոտը։ Ունի փայլուն անցեալ մը որ ազնուութիւն եւ նրբագեղութիւն կ՛արտաթորէ։ Տեսարժան են իր գեղեցիկ եւ լաւ պահպանուած առանձնատուները, ինչպէս նաեւ բազմաթիւ պատմական շէնքերը։ [[Պատկեր:Karlovasi, Greece - panoramio.jpg|մինի]] Գարլովասի կազմուած է 5 թաղամասերէ․ Հին Գարլովասի, Նոր Գարլովասի, Միջին Գարլովասի, Օրմօ եւ Լիմանի։ Այդ պատճառով ժամանակին կը կորուէր Գարլովասիա։ Հին անունը Նէոհորիոն էր։ Անոր պատմութեան ընթացքին կաշեգործութիւնը կարեւոր դեր ունեցած է։ [[30 Հոկտեմբեր]] [[2020]]-ին Գարլովասիին բնակիչները դէմ հանդիման եկան ուժեղ երկրաշարժին հետ որ ցնցեց ամբողջ կղզին եւ ամիսներ տառապեցան հետ-երկրաշարժեան ցնցումներէն։ <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=16227 Գարլովասիի բնակչութիւն թիւի ներկայացում{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.samosin.gr/el/item/%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%BB%CF%8C%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B9/ Սամոս, Գարլովասի{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://karlovasi.wordpress.com/tabakiko/ Գարլովասի․ կաշեգործութեան պատմութիւնը՝ Թապաքիքա{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20160806135302/https://www.isamos.gr/i-istoria-tis-polis-tou-karlovasou-apo-tin-palia-epochi-mechri-simera/ Գարլովասիի պատմութիւնը{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Սամոս կղզիին քաղաքներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի քաղաքներ]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Նաւահանգիստներ այբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Նաւահանգիստներ]] sm644fhn9ux5vl6hvkvdir8ineqofti 0 32626 254212 2026-09-04T17:44:05Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Ամսագիր|վայր=Թիֆլիս|հիմնադրման տարեթիւ=1907}}'''«Գեղափնջիկ»''', գրական-գեղեարուեստական պատկերազարդ ամսագիր, «Տարազի» յաուելուածը։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1907 թուականին, [[Թիֆլիս]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Տիգրան Նազիրեան|Տիգրան Նազար...»: 254212 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Ամսագիր|վայր=Թիֆլիս|հիմնադրման տարեթիւ=1907}}'''«Գեղափնջիկ»''', գրական-գեղեարուեստական պատկերազարդ ամսագիր, «Տարազի» յաուելուածը։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1907 թուականին, [[Թիֆլիս]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ [[Տիգրան Նազիրեան|Տիգրան Նազարեան]]։ Տպագրած է [[Եւրոպա|եւրոպական]] տերութիւններու ու [[Ռուսիա|Ռուսաստանի]] փոխյարաբերութիւններուն վերաբերող նիւթեր, բողոքած է բռնութիւններու դէմ։ Աշխատակցած են [[Նար-Դոս|Նար-Դոսը]], [[Ատրպետ Ատրպետեան|Ատրպետը]], [[Գէորգ Բաշինջաղեան|Գէորգ Բաշինջաղեանը]], [[Մկրտիչ Խրիմեան|Մկրտիչ Խրիմեանը]]։ Եղած է ժամանակի բարձրորակ տպագրութիւն ունեցող հրատարակչութիւններէն։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] obew740i10t58g9dwv7lva6ib81kt51 0 32627 254213 2026-09-04T18:00:09Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1992|վայր=Պէյրութ}}'''«Արծիւ»''', գրական, կրօնական, հասարական երկշաբաթաթերթ, 1997 թուականէն՝ ամսաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1992 թուականին, [[Պէյրութ]]։ Արտօնատէր եւ խմբագիր՝ Վարուժան Հերկելեան|Վարուժ...»: 254213 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1992|վայր=Պէյրութ}}'''«Արծիւ»''', գրական, կրօնական, հասարական երկշաբաթաթերթ, 1997 թուականէն՝ ամսաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1992 թուականին, [[Պէյրութ]]։ Արտօնատէր եւ խմբագիր՝ [[Վարուժան Հերկելեան|Վարուժան եպիսկոպոս Հերկելեան]]։ Տպագրած է հայ գրողներու գործերէն, լուսաբանած է [[Լիբանան|Լիբանանի]], [[Հայաստան|Հայաստանի]], [[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի Հանրապետութեան]] եւ սփիւռքահայ համայնքներու մէջ տեղի ունեցող մշակութներու իրադարձութիւնները։ Թերթը ունեցած է [[արաբերէն]] բաժին, ուր ներկայացուած են [[Հայոց Պատմութիւն|հայոց պատմութեան]] կարեւոր դրուագները, հայ մշակութական կեանքը։ 1997-1998 թուականենրուն լոյս ընծայած է «Արցախեան աշխարհ» յաւելուածը՝ նուիրուած [[Ղարաբաղեան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարան|Ղարաբաղեան ազատագրական պատերազմին]], Արցախի հասարաքաղաքական եւ մշակութային անցուդարձը։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] c2cb37yzbbuis8g3jbs4c1y2uvilej6 0 32628 254215 2026-09-04T18:17:59Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1848|վայր=[[Չեննայ (Մատրաս)]]}}'''«Բանասէր»''', [[Քաղաքագիտութիւն|քաղաքական]], [[Գրականութիւն|գրական]] եւ առեւտրական տասնօրեայ թերթ (վիմատիպ)։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1848–1849 թուականներուն Չեննայ (Մատրաս)|...»: 254215 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1848|վայր=[[Չեննայ (Մատրաս)]]}}'''«Բանասէր»''', [[Քաղաքագիտութիւն|քաղաքական]], [[Գրականութիւն|գրական]] եւ առեւտրական տասնօրեայ թերթ (վիմատիպ)։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1848–1849 թուականներուն [[Չեննայ (Մատրաս)|Մատրաս]]։ Խմբագիր՝ Ստեփանոս Յովհաննէսեան։ Արտացոլած է հնդկահայութեան կեանքը, քննադատած՝ գաղութի ազգային վարչութիւններու աղքատ եւ իրաւազուրկ մարդկանց նկատմամբ ցուցաբերած վերաբերմունքը։ «Բանասէր» գաղափարական տարաձայնութիւններ ունեցած է «Արշալոյս Արարատեան» թերթի հետ։ Լեզուն` [[Գրաբար հայերէն|գրաբար]], տպագրած է առեւտրական լուրեր եւ տեղեկութիւններ, եկեղեցակրօնական եւ աշխարհիկ կեանքին վերաբերող յօդուածներ։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] p6da9rnx61f4liaupimoembht2nm8r1 0 32629 254216 2026-09-04T18:27:46Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց|հայերէն անուանում=Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|երկիր=Յունաստան|կրօնադաւանանք=Յոյն Ուղղափառ Եկեղեցի|շրջան=[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]]|ներկայ վիճակ=Կանգուն|հիմնադրուած=326|պատկեր="Die Kirche mit den 100 Türen". 04.jpg|պատկերի չափ=|բնօրինակ անուանում=Παναγία η Ε...»: 254216 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց|հայերէն անուանում=Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|երկիր=Յունաստան|կրօնադաւանանք=Յոյն Ուղղափառ Եկեղեցի|շրջան=[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]]|ներկայ վիճակ=Կանգուն|հիմնադրուած=326|պատկեր="Die Kirche mit den 100 Türen". 04.jpg|պատկերի չափ=|բնօրինակ անուանում=Παναγία η Εκατονταπυλιανή|կրօնադաւանութիւն=Յոյն Ուղղափառ Եկեղեցի}} '''Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի''' ([[Յունարէն|յուն․՝]] Παναγία η Εκατονταπυλιανή),[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]]. կառուցուած 326-ին, [[Յունաստան|Յունաստանի]] ամենէն հին եւ կարեւոր քրիստոնէական յուշարձաններէն է եւ [[Քիքլատես|Քիքլադեսի]] քրիստոնէական եւ պատմական գլխաւոր յատկանիշն է։ Կը գտնուի [[Բարիքեա]], նաւահանգիստէն 150 մ. հեռու եւ ընծայուած է Մայր Աստուածածնին։ Իր կառուցման օրէն մինչեւ այսօր անխաբան կը գործէ։ Եկեղեցուոյ պատմութիւնը սերտօրէն կապուած է Քրիստոնէութեան տարածման առաջին տարիներուն հետ՝ Մեդոլանոն հրամանագրէն ետք։ Այդ ժամանակաշրջանին է որ կառուցուած է Մայր Աստուածածնի առաջին եկեղեցին՝ այսօրուան Այիոս Նիքոլաոս, որ կը գտնուի եկեղեցական համալիրին հիւսիսային կողմը։ == Պատմական անդրադարձ == [[Պատկեր:Paros Parikia4 tango7174.jpg|մինի|Եկեղեցուոյ ներքեւը]] 326-ին, [[Էլենի, Մեծն Գոսթանտինոսին մայրը|Սուրբ Էլենի]], քրիստոնիա առաջին թագաւորին (Բիւզանդիոնի [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին) մայրը, [[Կոստանդնուպոլիս|Կոստանդնուպոլսէն]] նաւով Սուրբ Վայրերը կը ճամբորդէ։ Նպատակն էր գտնել Սուրբ Խաչը։ Սակայն զօրաւոր ծովու փոթորիկի մը պատճառով, նաւը կ՛ապաստանի [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին նաւահանգիստը։ Սուրբ Էլենի կ'ուղուի դէպի Բանաղիա փոքրիկ եկեղեցին, աղօթելու հանգիստ ուղեւորութիւն ունենալու համար եւ կ՛ուխտէ թէ երբ Սուրբ Խաչը գտնէ, Մայր Աստուածածնին համար աւելի մեծ եկեղեցի մը պիտի կառուցէ։ Մեծն Գոնսթանտինոս կը կատարէ մօրը ուխտը եւ կը կառուցէ փայտեայ առաստաղով խաչաձեւ եկեղեցի մը։ Զ. դարուն, [[Իուսթինիանոս Ա․|Իուսթինիանոս]] կայսրին թագաւորութեան ընթացքին, եկեղեցին կը վերակառուցուի ու կը վերածուի արքայական եռախաչաձեւ գմբէթաւոր եկեղեցիի։ Դարերու ընթացքին, եկեղեցին լուրջ վնասներ կրած ըլլալով, [[1959 թուական|1959]]-ին ակադեմիկոս դասախօս [[Անասթասիոս Օրլանդոս]] յաձն կ՛առնէ եկեղեցուոյ վերանորոգումի աշխատանքները այդ ոճին ու ձեւին՝ որ էր Իուսթինիանոս կայսրին ժամանակաշրջանին եւ որ է նաեւ հիմա։ == Նկարագրութիւն == [[Պատկեր:Panagia Ekatontapiliani 2.jpg|մինի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիաննի արծաթեայ պատկերը]] Ծանօթ է թէ բիւզանդացիներուն սովորութիւնն էր եկեղեցիներ կառուցել նախաքրիստոնէական կառոյցներու վրայ, ինչպէս է պարագան այս եկեղեցուոյ։ Որովհետեւ, Էքաթոնտաբիլիանիին տակ գտնուած են [[Հռոմէական Կայսրութիւն|հռոմէական]] շրջանի մարզարանի մը չորս սիւներ եւ խճանկար մը որ կը պատկերացնէ Իրաքլիսին հերոսութիւնները։ Նաեւ, կամարին երկու գնդաձեւ եռանկիւններուն պահպանուած են Զ. դարու վեցաթեւ «Սերաֆիմ» (Seraphim), հար ու նման [[Կոստանդնուպոլիս|Կոստանդնուպոլսոյ]] [[Այիա Սոֆիա, Պոլիս|Այիա Սոֆիային]]։ [[Պատկեր:"Die Kirche mit den 100 Türen". 07.jpg|մինի|«100 դուռերով եկեղեցին»]] Ձախ խորանին վրայ կ՛իշխէ բիւզանդական համեստ ոճի Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիաննի պատկերը. եկեղեցուոյ պաշտամունքի գլխաւոր պատկերը՝ յիշատակումի աղբիւր եւ օրհնութիւն նաւուն քրիստոնիա օրթոտոքս անձնակազմին համար։ Անոր արծաթեայ պատումը աշխատուած է [[Պուքրէշ]], [[1788 թուական|1788]]-ին. նուէր Փարոս ծնած Մոլդովլահիայի իշխան [[Նիքոլաոս Մաւրողենուս|Նիքոլաոս Մաւրողենուսի]] ([[Մանտօ Մաւրեղենուս|Մանտօ Մաւրեղենուսի]] քեռին)։ Նոյն ընտանիքը, եկեղեցիին աջ խորանին նուիրուած է նաեւ ուրիշ երկու պատկերներ՝ Յիսուսի եւ Մայր Աստուածածինին։ Սուրբ խորանը ծածկած է մարմարէ Տուփը։ Վերջինին տակը Թ. դարու սուրբ միւրոնը կը պլպլայ, որ ուղղակի կապուած է սուրբ Թէոքթիսթիին կեանքին հետ ([[Միթիլինի]] ծնած կուսակրօն որ 35 տարի եկեղեցուոյ միաբանուհին էր)։ Եկեղեցուոյ մէջ կան եօթը մատուռներ։ Հիւսիսային կողմը՝ Այիոս Նիքոլաոս, Այիա Թէոքթիսթի եւ Այիա Թէոդոսիա։ Հարաւային կողմը՝ Այի Անարղիրի, Այիոս Ֆիլիփոս, Կնունքարանը եւ Այիոս Տիշիթրիոս։ Հին նախաքրիստոնէական Դ. դարու Կնունքարանը, Արեւելեան Օրթոտոքս (Ուղղափառ) եկեղեցուոյ ամենէն լաւ պահպանուածն է։ Կը բովանդակէ Գաթիհումենոն սրահը, Ֆոթիսթիրիօ եւ Այիա թոն Այիոն ուր կը գտնուի մարմարէ խաչաձեւ կնունքի անօթը՝ չափահասներու կնունքին համար։ <ref>[https://www.theguardian.com/travel/2016/oct/06/paros-greece-madonna-icon-church-of-100-doors 100 դուռերու եկեղեցին, Փարոս{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.greeka.com/cyclades/paros/sightseeing/paros-panagia-ekatontapiliani/ Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի, Փարոս{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://greekcitytimes.com/2018/07/31/the-holy-monastery-of-panagia-ekatontapiliani-in-paros/ Greek City Times․Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի, Փարոս {{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.erikastravels.com/guide-to-paros-and-antiparos-greece/ Փարոս Բարիքիայի ուղեցոյց{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://books.google.gr/books?id=QELMkU6icSMC&redir_esc=y յայտնաբերելով Քիգլադես, Freely, John (4 Յունիս 2006)․ Bloomsbury Academic]</ref> <ref>[https://www.poseidon-paros.gr/news/discover-the-impressive-church-of-100-doors-in-paros Poseidon of Paros․ 100 դուռերով եկեղեցին{{ref-en}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} rikl37i4fkhpzccm5v27ozfs06gfvi4 254217 254216 2026-09-04T18:33:10Z HoMen 269 /* Պատմական անդրադարձ */ 254217 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց|հայերէն անուանում=Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|երկիր=Յունաստան|կրօնադաւանանք=Յոյն Ուղղափառ Եկեղեցի|շրջան=[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]]|ներկայ վիճակ=Կանգուն|հիմնադրուած=326|պատկեր="Die Kirche mit den 100 Türen". 04.jpg|պատկերի չափ=|բնօրինակ անուանում=Παναγία η Εκατονταπυλιανή|կրօնադաւանութիւն=Յոյն Ուղղափառ Եկեղեցի}} '''Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի''' ([[Յունարէն|յուն․՝]] Παναγία η Εκατονταπυλιανή),[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]]. կառուցուած 326-ին, [[Յունաստան|Յունաստանի]] ամենէն հին եւ կարեւոր քրիստոնէական յուշարձաններէն է եւ [[Քիքլատես|Քիքլադեսի]] քրիստոնէական եւ պատմական գլխաւոր յատկանիշն է։ Էքաթոնտաբիլիանի կը նշանակէ 100 դարպաս՝ դուռ ունեցող («Էքաթոն»՝ ''հարիւր'', «բիլի»՝ ''դարպաս'')։ Կը գտնուի [[Բարիքեա]], նաւահանգիստէն 150 մ. հեռու եւ ընծայուած է Մայր Աստուածածնին։ Իր կառուցման օրէն մինչեւ այսօր անխաբան կը գործէ։ Եկեղեցուոյ պատմութիւնը սերտօրէն կապուած է Քրիստոնէութեան տարածման առաջին տարիներուն հետ՝ Մեդոլանոն հրամանագրէն ետք։ Այդ ժամանակաշրջանին է որ կառուցուած է Մայր Աստուածածնի առաջին եկեղեցին՝ այսօրուան Այիոս Նիքոլաոս, որ կը գտնուի եկեղեցական համալիրին հիւսիսային կողմը։ == Պատմական անդրադարձ == [[Պատկեր:Paros Parikia4 tango7174.jpg|մինի|Եկեղեցուոյ ներքեւը]] 326-ին, [[Էլենի, Մեծն Գոսթանտինոսին մայրը|Սուրբ Էլենի]], քրիստոնիա առաջին թագաւորին ([[Բիւզանդիոն|Բիւզանդիոնի]] [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին) մայրը, [[Կոստանդնուպոլիս|Կոստանդնուպոլսէն]] նաւով Սուրբ Վայրերը կը ճամբորդէ։ Նպատակն էր գտնել Սուրբ Խաչը։ Սակայն զօրաւոր ծովու փոթորիկի մը պատճառով, նաւը կ՛ապաստանի [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին նաւահանգիստը։ Սուրբ Էլենի կ'ուղուի դէպի Բանաղիա փոքրիկ եկեղեցին, աղօթելու հանգիստ ուղեւորութիւն ունենալու համար եւ կ՛ուխտէ թէ երբ Սուրբ Խաչը գտնէ, Մայր Աստուածածնին համար աւելի մեծ եկեղեցի մը պիտի կառուցէ։ [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոնսթանտինոս]] կը կատարէ մօրը ուխտը եւ կը կառուցէ փայտեայ առաստաղով խաչաձեւ եկեղեցի մը։ Զ. դարուն, [[Իուսթինիանոս Ա․|Իուսթինիանոս]] կայսրին թագաւորութեան ընթացքին, եկեղեցին կը վերակառուցուի ու կը վերածուի արքայական եռախաչաձեւ գմբէթաւոր եկեղեցիի։ Դարերու ընթացքին, եկեղեցին լուրջ վնասներ կրած ըլլալով, [[1959 թուական|1959]]-ին ակադեմիկոս դասախօս [[Անասթասիոս Օրլանդոս]] յաձն կ՛առնէ եկեղեցուոյ վերանորոգումի աշխատանքները այդ ոճին ու ձեւին՝ որ էր Իուսթինիանոս կայսրին ժամանակաշրջանին եւ որ է նաեւ հիմա։ == Նկարագրութիւն == [[Պատկեր:Panagia Ekatontapiliani 2.jpg|մինի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիաննի արծաթեայ պատկերը]] Ծանօթ է թէ բիւզանդացիներուն սովորութիւնն էր եկեղեցիներ կառուցել նախաքրիստոնէական կառոյցներու վրայ, ինչպէս է պարագան այս եկեղեցուոյ։ Որովհետեւ, Էքաթոնտաբիլիանիին տակ գտնուած են [[Հռոմէական Կայսրութիւն|հռոմէական]] շրջանի մարզարանի մը չորս սիւներ եւ խճանկար մը որ կը պատկերացնէ Իրաքլիսին հերոսութիւնները։ Նաեւ, կամարին երկու գնդաձեւ եռանկիւններուն պահպանուած են Զ. դարու վեցաթեւ «Սերաֆիմ» (Seraphim), հար ու նման [[Կոստանդնուպոլիս|Կոստանդնուպոլսոյ]] [[Այիա Սոֆիա, Պոլիս|Այիա Սոֆիային]]։ [[Պատկեր:"Die Kirche mit den 100 Türen". 07.jpg|մինի|«100 դուռերով եկեղեցին»]] Ձախ խորանին վրայ կ՛իշխէ բիւզանդական համեստ ոճի Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիաննի պատկերը. եկեղեցուոյ պաշտամունքի գլխաւոր պատկերը՝ յիշատակումի աղբիւր եւ օրհնութիւն նաւուն քրիստոնիա օրթոտոքս անձնակազմին համար։ Անոր արծաթեայ պատումը աշխատուած է [[Պուքրէշ]], [[1788 թուական|1788]]-ին. նուէր [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] ծնած Մոլդովլահիայի իշխան [[Նիքոլաոս Մաւրողենուս|Նիքոլաոս Մաւրողենուսի]] ([[Մանտօ Մաւրեղենուս|Մանտօ Մաւրեղենուսի]] քեռին)։ Նոյն ընտանիքը, եկեղեցիին աջ խորանին նուիրուած է նաեւ ուրիշ երկու պատկերներ՝ Յիսուսի եւ Մայր Աստուածածինին։ Սուրբ խորանը ծածկած է մարմարէ Տուփը։ Վերջինին տակը Թ. դարու սուրբ միւրոնը կը պլպլայ, որ ուղղակի կապուած է սուրբ Թէոքթիսթիին կեանքին հետ ([[Միթիլինի]] ծնած կուսակրօն որ 35 տարի եկեղեցուոյ միաբանուհին էր)։ Եկեղեցուոյ մէջ կան եօթը մատուռներ։ Հիւսիսային կողմը՝ Այիոս Նիքոլաոս, Այիա Թէոքթիսթի եւ Այիա Թէոդոսիա։ Հարաւային կողմը՝ Այի Անարղիրի, Այիոս Ֆիլիփոս, Կնունքարանը եւ Այիոս Տիշիթրիոս։ Հին նախաքրիստոնէական Դ. դարու Կնունքարանը, Արեւելեան Օրթոտոքս (Ուղղափառ) եկեղեցուոյ ամենէն լաւ պահպանուածն է։ Կը բովանդակէ Գաթիհումենոն սրահը, Ֆոթիսթիրիօ եւ Այիա թոն Այիոն ուր կը գտնուի մարմարէ խաչաձեւ կնունքի անօթը՝ չափահասներու կնունքին համար։ <ref>[https://www.theguardian.com/travel/2016/oct/06/paros-greece-madonna-icon-church-of-100-doors 100 դուռերու եկեղեցին, Փարոս{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.greeka.com/cyclades/paros/sightseeing/paros-panagia-ekatontapiliani/ Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի, Փարոս{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://greekcitytimes.com/2018/07/31/the-holy-monastery-of-panagia-ekatontapiliani-in-paros/ Greek City Times․Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի, Փարոս {{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.erikastravels.com/guide-to-paros-and-antiparos-greece/ Փարոս Բարիքիայի ուղեցոյց{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://books.google.gr/books?id=QELMkU6icSMC&redir_esc=y յայտնաբերելով Քիգլադես, Freely, John (4 Յունիս 2006)․ Bloomsbury Academic]</ref> <ref>[https://www.poseidon-paros.gr/news/discover-the-impressive-church-of-100-doors-in-paros Poseidon of Paros․ 100 դուռերով եկեղեցին{{ref-en}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} npjx0vbjcyq8oroelqc2z9hhm8hzgxi 0 32630 254218 2026-09-04T18:36:46Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|լեզու=Հայերէն|հիմնադրման տարեթիւ=1913}}'''«Գաւառի ձայն»''', գրական, հասարակական, գիւղատնտեսական եռօրեայ լրագիր։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1913-1916 թուականներուն [[Ալեքսանդրապոլ]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Յովսէփ Միրզաեան։ Յօդուա...»: 254218 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|լեզու=Հայերէն|հիմնադրման տարեթիւ=1913}}'''«Գաւառի ձայն»''', գրական, հասարակական, գիւղատնտեսական եռօրեայ լրագիր։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1913-1916 թուականներուն [[Ալեքսանդրապոլ]]։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Յովսէփ Միրզաեան։ Յօդուածներ տպագրած է գաւառի գիւղատնտեսութեան, գործակցական շարժման խնդիրներու մասին, արծարծած է քաղաքի առողջապահական վիճակի, կրթական գործի եւ բնակարանային պայմաններու բարելաւման հարցեր։ Լուսաբանած է Ալեքսանդրապոլի մշակութական, յատկապէս՝ թատերական կեանքը։ Մեծ տեղ յատկացուցած է պատերազմական իրադարձութիւններուն եւ [[Հայկական Հարց|Հայկական հարցին]]։ Տպագրած է գրախօսականներ, չափածոյ եւ արձակ գործեր։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] b923e0slq6qbowaf71muhy0nuu3mxvv 0 32631 254219 2026-09-04T18:49:09Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|լեզու=Հայերէն}}«'''Ափ'''», հասարակական, մշակութային, բնապահպանական եռամսեայ հանդէս։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 2008 թուականէն, [[Երեւան]]։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Նովիկ Դարբինեան։ Կ'անդրադառնայ [[Հայաստան|Հայաստանի]] հասարակական-...»: 254219 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերական|լեզու=Հայերէն}}«'''Ափ'''», հասարակական, մշակութային, բնապահպանական եռամսեայ հանդէս։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 2008 թուականէն, [[Երեւան]]։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Նովիկ Դարբինեան։ Կ'անդրադառնայ [[Հայաստան|Հայաստանի]] հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, ընկերային, բնապահպանական, գրական-մշակութային կեանքին։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] ti0qkbgchmepkvgnqtf88hur0pmxx1e 0 32632 254220 2026-09-04T23:32:24Z Armeniki 601 Նոր էջ «Իօ-Իօն աշխարհի հնագոյն եւ ամենայայտնի խաղալիքներէն մէկն է, որ կը բաղկանայ երկու սկաւառակներէ եւ կեդրոնական առանցքի մը շուրջ փաթթուած թելէ։ ուղղագրութեամբ. Ձեռքի շարժումով վար նետուած ատեն՝ սկաւառակները կը սկսին արագօրէն պտտիլ, իսկ երբ թելը ամբողջութեամբ բաց...»: 254220 wikitext text/x-wiki Իօ-Իօն աշխարհի հնագոյն եւ ամենայայտնի խաղալիքներէն մէկն է, որ կը բաղկանայ երկու սկաւառակներէ եւ կեդրոնական առանցքի մը շուրջ փաթթուած թելէ։ ուղղագրութեամբ. Ձեռքի շարժումով վար նետուած ատեն՝ սկաւառակները կը սկսին արագօրէն պտտիլ, իսկ երբ թելը ամբողջութեամբ բացուի, պտոյտի ուժին շնորհիւ խաղալիքը կրկին ետ կը փաթթուի դէպի վեր։ Այսօր Իօ-Իօն պարզ խաղալիք մը չէ, այլ իսկական մարզաձեւ։ Իւրաքանչիւր տարի կը կազմակերպուի Աշխարհի Առաջնութիւն (World Yo-Yo Contest), ուր մասնակիցները կը ցուցադրեն երեւակայական արագութեամբ բարդ հնարքներ։ f9sovi710q8dd4o09osxqrluszubxhf 254221 254220 2026-09-04T23:34:08Z Armeniki 601 254221 wikitext text/x-wiki Իօ-Իօն աշխարհի հնագոյն եւ ամենայայտնի խաղալիքներէն մէկն է, որ կը բաղկանայ երկու սկաւառակներէ եւ կեդրոնական առանցքի մը շուրջ փաթթուած թելէ։ Ձեռքի շարժումով վար նետուած ատեն՝ սկաւառակները կը սկսին արագօրէն պտտիլ, իսկ երբ թելը ամբողջութեամբ բացուի, պտոյտի ուժին շնորհիւ խաղալիքը կրկին ետ կը փաթթուի դէպի վեր։ Այսօր Իօ-Իօն պարզ խաղալիք մը չէ, այլ իսկական մարզաձեւ։ Իւրաքանչիւր տարի կը կազմակերպուի Աշխարհի Առաջնութիւն (World Yo-Yo Contest), ուր մասնակիցները կը ցուցադրեն երեւակայական արագութեամբ բարդ հնարքներ։ 335n3js8oa0298x83y5zjxtp1rocy0g 254228 254221 2026-09-05T08:05:19Z Azniv Stepanian 8 Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Իօ-Իօ]]»-էն «[[Եօ-եօ (խաաղալիք)]]» 254221 wikitext text/x-wiki Իօ-Իօն աշխարհի հնագոյն եւ ամենայայտնի խաղալիքներէն մէկն է, որ կը բաղկանայ երկու սկաւառակներէ եւ կեդրոնական առանցքի մը շուրջ փաթթուած թելէ։ Ձեռքի շարժումով վար նետուած ատեն՝ սկաւառակները կը սկսին արագօրէն պտտիլ, իսկ երբ թելը ամբողջութեամբ բացուի, պտոյտի ուժին շնորհիւ խաղալիքը կրկին ետ կը փաթթուի դէպի վեր։ Այսօր Իօ-Իօն պարզ խաղալիք մը չէ, այլ իսկական մարզաձեւ։ Իւրաքանչիւր տարի կը կազմակերպուի Աշխարհի Առաջնութիւն (World Yo-Yo Contest), ուր մասնակիցները կը ցուցադրեն երեւակայական արագութեամբ բարդ հնարքներ։ 335n3js8oa0298x83y5zjxtp1rocy0g 254230 254228 2026-09-05T08:20:32Z Azniv Stepanian 8 254230 wikitext text/x-wiki [[Պատկեր:Yo-Yo-Plastic-Toy-Green.jpg|աջից|frameless|195x195փքս]] «'''Եօ-եօ»ն''' աշխարհի հնագոյն եւ ամենայայտնի խաղալիքներէն մէկն է, որ կը բաղկանայ երկու սկաւառակներէ եւ կեդրոնական առանցքի մը շուրջ փաթթուած թելէ։ «Եօ-եօ»ն ժ օգտագործած է ֆիլիփինցի ներգաղթեալ Փետրօ Ֆլորեսը, որ սկսած վաճառել «Եօ-եօ» անունով խաղալիք մը․ ֆիլիփիններու մայրենի լեզուով «եկուր-եկուր» կը նշանակում<ref>{{Cite web|url=https://www.si.edu/spotlight/yo-yo|title=Yo-Yo History in America {{!}} Smithsonian Institution|website=www.si.edu|language=անգլերէն|accessdate=2026-09-05}}</ref>։ Ձեռքի շարժումով վար նետուած ատեն՝ սկաւառակները կը սկսին արագօրէն պտտիլ, իսկ երբ թելը ամբողջութեամբ բացուի, պտոյտի ուժին շնորհիւ խաղալիքը կրկին ետ կը փաթթուի դէպի վեր։ Այսօր «Եօ-եօ»ն պարզ խաղալիք մը չէ, այլ իսկական [[Մարզանք|մարզաձեւ]]։ Իւրաքանչիւր տարի կը կազմակերպուի Աշխարհի Առաջնութիւն (World Yo-Yo Contest)<ref>{{Cite web|url=https://iyyf.org/world-yo-yo-contest/|title=World Yo-Yo Contest – IYYF.ORG|website=iyyf.org|language=անգլերէն|accessdate=2026-09-05}}</ref>, ուր մասնակիցները կը ցուցադրեն երեւակայական արագութեամբ բարդ հնարքներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]] 3bgz04jkn28ldfw3ad775plymel557x 0 32633 254223 2026-09-05T07:09:47Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս, Քիքլադես|կը գտնուի ափին=Էգէական ծով|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Բարիքիա), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' անունով։ Փարոս (կղզի)|Փար...»: 254223 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս, Քիքլադես|կը գտնուի ափին=Էգէական ծով|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Բարիքիա), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա, Փարոս|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * Ասքլիբիոսին տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելեիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի ժամանակաշրջանէն մինչեւ հռոմէական շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային վերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 7zzm55uc7qn8p4nq3ira6gchs3vp2pt 254224 254223 2026-09-05T07:15:14Z HoMen 269 /* Պատմական ակնարկ */ 254224 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=[[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]]|կը գտնուի ափին=[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Բարիքիա), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա, Փարոս|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:CycladesWindmill06749.jpg|մինի|Բարիքիա․ ջաղացքներ]] Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * [[Պատկեր:Heroon, Paros.JPG|մինի|Հնադարեան շրջաբոլոր դամբան]]Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * [[Պատկեր:Krios.JPG|մինի|Գրիոս վայրը]]Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * Ասքլիբիոսին տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելեիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի ժամանակաշրջանէն մինչեւ հռոմէական շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային վերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} cfvbdlmnakmh46yts7h5awmbplvkrbe 254225 254224 2026-09-05T07:17:10Z HoMen 269 254225 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Բարիքիա), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա, Փարոս|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:CycladesWindmill06749.jpg|մինի|Բարիքիա․ ջաղացքներ]] Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * [[Պատկեր:Heroon, Paros.JPG|մինի|Հնադարեան շրջաբոլոր դամբան]]Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * [[Պատկեր:Krios.JPG|մինի|Գրիոս վայրը]]Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * [[Ասքլիփիոս|Ասքլիբիոսին]] տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելեիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի ժամանակաշրջանէն մինչեւ հռոմէական շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային բերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} gcej11jowgxo5dzszvmvbdbl6ttq8fm 254226 254225 2026-09-05T07:22:10Z HoMen 269 254226 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Παροικιά), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' ''Παρκιά'' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա, Փարոս|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:CycladesWindmill06749.jpg|մինի|Բարիքիա․ ջաղացքներ]] Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * [[Պատկեր:Heroon, Paros.JPG|մինի|Հնադարեան շրջաբոլոր դամբան]]Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * [[Պատկեր:Krios.JPG|մինի|Գրիոս վայրը]]Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * [[Ասքլիփիոս|Ասքլիբիոսին]] տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելեիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի ժամանակաշրջանէն մինչեւ հռոմէական շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային բերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 126bqk84ldm3fod8pezecgj83ozhkyj 254236 254226 2026-09-05T09:36:12Z HoMen 269 254236 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Παροικιά), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' ''Παρκιά'' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:CycladesWindmill06749.jpg|մինի|Բարիքիա․ ջաղացքներ]] Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * [[Պատկեր:Heroon, Paros.JPG|մինի|Հնադարեան շրջաբոլոր դամբան]]Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * [[Պատկեր:Krios.JPG|մինի|Գրիոս վայրը]]Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * [[Ասքլիփիոս|Ասքլիբիոսին]] տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելէիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի (յունական հնադարեան) ժամանակաշրջանէն մինչեւ [[Հռոմէական Կայսրութիւն|հռոմէական]] շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային բերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 6derb401jhvxpnm8ji7klhpkf8vxm2t 254239 254236 2026-09-05T10:08:17Z HoMen 269 254239 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=Paros Parikia1 tango7174.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Բարիքիա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=[[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]|բնօրինակ անուանում=Παροικιά}}'''Բարիքիա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Παροικιά), ծանօթ է նաեւ '''Բարքիա''' ''Παρκιά'' անունով։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին մայրաքաղաքն ու գլխաւոր նաւահանգիստն է։ Կառուցուած է հին քաղաքին վայրին մէջ, Փարոսին արեւմտեան ափին եւ ունի 4 166 (2021) մնայուն բնակիչ։ Բարիքիան այսօր կղզիին ամենասիրուած ու բանուկ վայրերէն մէկն է, քանի որ անոր սրճարաններն ու ճաշարանները՝ ծովափին երկայնքին, բազմաթիւ այցելուներ կը գրաւեն։ Բարիքիան նաեւ հռչակաւոր է իր կենդանի ու աշխուժ գիշերային կեանքով, որ զայն [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսային]] (կղզիին հիւսիսային կողմը) հետ միասին կը դարձնէ Փարոսի երկու ամենաբանուկ զբոսաշրջային կեդրոնները։ == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:CycladesWindmill06749.jpg|մինի|Բարիքիա․ ջաղացքներ]] Բարիքիայի պատմութիւնը կը սկսի հնագոյն ժամանակներէն, ինչպէս կը ցուցադրեն անոր չորս կողմ գտնուող յուշարձանները։ Նաւահանգիստը Փարոսին տուաւ իր ամբողջ զօրութիւնը եւ զայն դարձուց ծովային մեծ տէրութիւն մը։ Երկար ժամանակ գիւղը հետեւեցաւ կղզիին պատմական ուղիներուն։ [[Մանտօ Մաւրողենուս]], Յունական Անկախութեան Պատերազմին հերոսուհին (1821–29), որ [[Միքոնոս|Միքոնոսէն]] էր, մահացաւ Բարիքիային մէջ։ Գիւղին մէջ անոր արձանը կայ։ == Տեսարժան վայրեր == * Բարիքիային ամենէն յայտնի յուշարձանը [[Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանի|Բանաղիա Էքաթոնտաբիլիանին]] է, հիմնուած [[Մեծն Կոստանդին|Մեծն Գոսթանտինոս]] կայսրին օրով։ * [[Պատկեր:Heroon, Paros.JPG|մինի|Հնադարեան շրջաբոլոր դամբան]]Քաղաքին կեդրոնը գտնուող դասական ոճի կառոյցներ՝ առանձնատուներ, որոնք կը հիւրասիրեն հանրային ծառայութեան սպասարկութիւններ։ Ինչպէս նաեւ, [[Փարոսի Հնաբանական թանգարան|Փարոսին Հնաբանական թանգարանը]], որ կը պատսպարէ կղզիին մէջ յայտնաբերուած զանազան հնաբանական իրեր։ * [[Պատկեր:Krios.JPG|մինի|Գրիոս վայրը]]Նշանակելի են նաւահանգիստին մէջ պահպանուած ջաղացքն եւ Վենետիկեան դղեակը՝ կառուցուած գիւղին բարձրագոյն կէտին վրայ ԺԷ․ դարուն սկիզբները։ Դղեակին պարիսպներոն կաուցուած են հնադարեան տաճարներու մնացորդներով։ * Հին գերեզմանատունը (Ք․Ա․8-րդ - Ք․Ա․2-րդ դար), յայտնաբերուած 1983-ին կատարուած պեղումներուն ընթացքին։ * [[Ասքլիփիոս|Ասքլիբիոսին]] տաճարը, Ք․Ա․ 4-րդ դար, ինչպէս նաեւ Բիթիոս Ափոլոնասին տաճարը։ Անոնք կը գտնուին դէպի Ալիքի փամբուն վրայ։ * Թոլաքիա կոչուած վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հելլենիստական ժամանակաշրջանի կաւի գործարանը։ Պեղումներուն ընթացքին, 2,5 մ․ խորութեան տակ գտնուեցան պատսպարման մնացորդներ, իսկ 4 մ․ խորութեան տակ յայտնաբերուած է մանկական դամբան։ * Հնաբանական վայրին մօտ, յայտնաբերուած Բարիքիայի հին պարիսպներուն մաս մը։ * Գասթրովունի վայրին մէջ, հին գերեզմանատան կից, յայտնաբերուած են հելլենիստական ժամանակաշրջանի պատկանող առանձանտուներ խճանակար յատակներով։ * Այիոս Բանտելէիմոն վայրին մէջ՝ թանգարանին մօտ, յայտնաբերուած է Արխայիքի (յունական հնադարեան) ժամանակաշրջանէն մինչեւ [[Հռոմէական Կայսրութիւն|հռոմէական]] շրջանին պատկանող հին շրջաբոլոր տաճար մը, դամբաններ, մոխրամաններ, մարմարէ յուշաքարեր, մարմարակերտ ընծաներ, գուրոսի իրան, եւայլն։ * Գրիոս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է կամարակապ կառոյց մը՝ քանդակուած ներգրաւուած ժայռի մէջ։ Կը նշուի թէ հնագոյն շրջանի վերջին ժամանակներուն կը պատկանի։ Տպաւորիչ է անոր հարթակը, ուր ըստ երեւոյթին գործածուած են Փարոսի հին Խորհրդարանի ինը մարմարէ նստարանները։ Այս շէնքին գործածութիւնը դեռ պարզաբանուած չէ։ * Բարիքիայէն հարաւ-արեւմուտք գտնուող Մարաբաս վայրին մէջ, յայտնաբերուած է հնադարեան բացօթիայ պաշտամունքի տաճար մը։ Տպաւորիչ են բնական քարի վրայ փորագրուած ոտքերու զոյգերը՝ որպէս ընծաներ։ Նշուած է թէ ոտքերու ընծաները սկզբնապէս եգիպտական սովորութիւն մըն էր, որ կը թուի թէ Պտղոմէոսի թագաւորութեան շրջանին Փարիացիները յատուկ յարաբերութիւններ հաստատած էին՝ որդեգրելով նաեւ օտար սովորութիւններ: * Բարիքիային բերդը == Բնակչութիւն == {| class="wikitable" !Տարի !Բնակչութիւն |- |1951 |3.146<ref>{{Cite journal|url=http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951|last=|first=Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=122 του pdf|archivedate=2013-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf|deadurl=unfit}}</ref> |- |1961 |1.886<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=119 του pdf}}</ref> |- |1971 |1.955<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf|title=Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=116 του pdf}}</ref> |- |1981 |2.716<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=128 του pdf}}</ref> |- |1991 |2.932<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=151 του pdf}}</ref> |- |2001 |4.522<ref>{{Cite journal|url=https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf|title=Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001|last=|first=|date=|journal=|accessdate=|doi=|quote=|page=152 του pdf}}</ref> |- |2011 |4.326<ref name=":3">«[http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011]», σελ. 10851 (σελ. 377 του pdf)</ref> |- |2021 |4.166<ref name=":2" /> |} <ref>[https://eetaa.gr/eetaa/metaboles/oikmet_details.php?id=12702 Փարոս, Բարիքիա, բնակչութեան թիւ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://parianostypos.gr/paros-antiparos/paros-antiparos-koinonia/item/58091-manto-mavrogenous-i-spoudaia-iroida-tis-parou-kai-ton-kykladon-ston-ethnikoapeleftherotiko-agona-tou-1821 <nowiki>parianostypos.gr - Մանտօ մաւրողենուս, Փարոսին մեծ հերոսուհին, 24-7-2025{ref-el}}</nowiki>]</ref> <ref>[http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2650 Յունաստանի մշակոյթի նախարարութիւն, հնաբանական վայրեր {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20070317185058/http://www.paros.gr/default.asp?catid=4873 Փարոս քաղաքապետութեան պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Փարոս կղզիին նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] 1r0lbcl5fuv0ncrsh4ii8wq4lc41yym 0 32634 254227 2026-09-05T07:59:51Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր="Einer der großen Touristenorte der Kykladen". 01.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Նաուսա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Νάουσα Πάρου}}'''Նաուսա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Νάουσα Πάρου), [[Քիքլատես|Քիքլադես]], ...»: 254227 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր="Einer der großen Touristenorte der Kykladen". 01.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Նաուսա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Νάουσα Πάρου}}'''Նաուսա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Νάουσα Πάρου), [[Քիքլատես|Քիքլադես]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին ծովափնեայ բնակավայր եւ նաւահանգիստ։ == Ընդհանուր տեղեկութիւններ == Նաուսա Փարոսին երկրորդ գլխաւոր բնակավայրն է, [[Բարիքիա|Բարիքիայէն]] ետք՝ որմէ 10 քլ դէպի հիւիս-արեւելք հեռու է։ Մնայուն բնակչութեան թիւը ըստ [[2021 թուական|2021]]-ի մարդահամարին 2 415 է։ Ծովափնեայ բնակավայր մըն է փոքր ու ապահով նաւահանգիստով, համանուն ծոցին արեւելեան եզրին։ Նաուսա համայնքին կը պատկանին [[Ապելաս, Փարոս|Ապելաս]], [[Գամարես, Փարոս|Գամարես]], [[Գոլիմպիթրես, Փարոս|Գոլիմպիթրես]], [[Լակերի, Փարոս|Լակերի]], [[Լիվադիա, Փարոս|Լիվադիա]], [[Քսիֆարա, Փարոս|Քսիֆարա]], [[Բրոթորղիա, Փարոս|Բրոթորղիա]], [[Այիա Գալի, Փարոս|Այիա Գալի]] կղզիակը, ինչպէս նաեւ [[Այիոս Անտոնիոս, Փարոս|Այիոս Անտոնիոս]] եւ [[Լոկովարդաս, Փարոս|Լոկովարդաս]] վանքերը։ Սուրբ Աստուածածնի Վերափոխումը Նաուսային մայր տաճարն է։ [[Պատկեր:Paros Naousa2 tango7174.jpg|կենտրոն|մինի|425x425փքս]] == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:Cyclades Paros Koukounaries Site Mycenien - panoramio.jpg|մինի|Գուգունարիես հնաբանական վայր]] Նաուսա բնակավայրը կազմաւորուած նէ համանուն նաւահանգիստին շուրջը [[Բիւզանդական Կայսրութիւն|բիւզանդական]] դարաշրջանին։ Պարսպատուած մասէն մինչեւ այսօր պահպանուած մասերը տեսանելի են։ Ինչպէս բիւզանդական, այնպէս ալ անդրբիւզանդական ժամանակաշրջանը դրօշմուած են տարածաշրջանի հին տուներուն ու փոքրիկ բայց պատմական եկեղեցիներուն մէջ։ == Տեսարժան վայրեր == * [[Պատկեր:EC I Plastiras type female figurine from Plastiras by the Doumas Sculptor - Πάρος Παροικιά AM 657.jpg|մինի|Բլասթիրա վայրին մէջ յայտնաբերուած Քիքլադեան պատկերիկ]][[Պատկեր:GR-paros-naoussa-kastell-1.jpg|ձախից|մինի|Վենետիկեան բերդ]]Գուգունարիես, հնաբանական վայրը։ Կը գտնուի Գոլիմպիթրես, Նաուսա ծոցին հարաւ-արեւմտեան մասը․ հոն յայտնաբերուած են Ք․Ա․1200-ին պատկանող [[Միկինեան քաղաքակրթութիւն|միկինեան]] արքունիք մը, [[Քիքլատեան մշակոյթ|Քիքլադեսին]] ամենէն գլխաւոր հնաբանական վայրը։ Կը սեպուի թէ արքունիքը հրդեհի պատճառով կործանած է։ Յայտնաբերուած հնաբանական իրերը կը ցուցադրուին [[Բարիքիա|Բարիքիային]] հնաբանական թանգարանին մէջ։ * Բլասթիրաս հնաբանական վայրին մէջ՝ ծոցին հարաւային մասին, յայտնաբերուած են նախա-[[Քիքլատեան մշակոյթ|Քիքլադեան]] պատկերիկներ եւ դամբաններ։ * Հնաբանական արժէք կը ներկայացնեն նաեւ հիւսիս-արեւելքը գտնուող Սանթա Մարիա շրջանը,ծովափ՝ համանուն ծոցին եւ անոր դիմացը գտնուող [[Ֆիլիզի, Փարոս|Ֆիլիզի]] ծայռակղզիակը։ * Այիա Աթանասիա պատմական բիւզանդական շրջանի վանքը։ * Ժողովրդագրական (Լաողրաֆիքօ) թանգարանը։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար, էջ՝ 21998 (էջ 416՝ pdf){{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.archaiologia.gr/blog/2015/02/12/%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%AD%CF%82-%CF%80%CE%AC%CF%81%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CF%85%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BF-%CE%B7/ Αρχαιολογία Online - Նաուսա, Գուգունարիես հնաբանական վայր{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.e-kyklades.gr/travel/showroom/tourism/FOLKLORE-COLLECTION-PAROS?lang=el Նաուսային ժողովրդագրական հաւաքածոյ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 1wnwnw7w2fc7c1ut5k4mrkt8k46q71c 254240 254227 2026-09-05T10:09:48Z HoMen 269 254240 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր="Einer der großen Touristenorte der Kykladen". 01.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Նաուսա|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Νάουσα Πάρου}}'''Նաուսա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Νάουσα Πάρου), [[Քիքլատես|Քիքլադես]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]։ [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]] կղզիին ծովափնեայ բնակավայր եւ նաւահանգիստ։ == Ընդհանուր տեղեկութիւններ == Նաուսա Փարոսին երկրորդ գլխաւոր բնակավայրն է, [[Բարիքիա|Բարիքիայէն]] ետք՝ որմէ 10 քլ դէպի հիւիս-արեւելք հեռու է։ Մնայուն բնակչութեան թիւը ըստ [[2021 թուական|2021]]-ի մարդահամարին 2 415 է։ Ծովափնեայ բնակավայր մըն է փոքր ու ապահով նաւահանգիստով, համանուն ծոցին արեւելեան եզրին։ Նաուսա համայնքին կը պատկանին [[Ապելաս, Փարոս|Ապելաս]], [[Գամարես, Փարոս|Գամարես]], [[Գոլիմպիթրես, Փարոս|Գոլիմպիթրես]], [[Լակերի, Փարոս|Լակերի]], [[Լիվադիա, Փարոս|Լիվադիա]], [[Քսիֆարա, Փարոս|Քսիֆարա]], [[Բրոթորղիա, Փարոս|Բրոթորղիա]], [[Այիա Գալի, Փարոս|Այիա Գալի]] կղզիակը, ինչպէս նաեւ [[Այիոս Անտոնիոս, Փարոս|Այիոս Անտոնիոս]] եւ [[Լոկովարդաս, Փարոս|Լոկովարդաս]] վանքերը։ Սուրբ Աստուածածնի Վերափոխումը Նաուսային մայր տաճարն է։ [[Պատկեր:Paros Naousa2 tango7174.jpg|կենտրոն|մինի|425x425փքս]] == Պատմական ակնարկ == [[Պատկեր:Cyclades Paros Koukounaries Site Mycenien - panoramio.jpg|մինի|Գուգունարիես հնաբանական վայր]] Նաուսա բնակավայրը կազմաւորուած նէ համանուն նաւահանգիստին շուրջը [[Բիւզանդական Կայսրութիւն|բիւզանդական]] դարաշրջանին։ Պարսպատուած մասէն մինչեւ այսօր պահպանուած մասերը տեսանելի են։ Ինչպէս բիւզանդական, այնպէս ալ անդրբիւզանդական ժամանակաշրջանը դրօշմուած են տարածաշրջանի հին տուներուն ու փոքրիկ բայց պատմական եկեղեցիներուն մէջ։ == Տեսարժան վայրեր == * [[Պատկեր:EC I Plastiras type female figurine from Plastiras by the Doumas Sculptor - Πάρος Παροικιά AM 657.jpg|մինի|Բլասթիրա վայրին մէջ յայտնաբերուած Քիքլադեան պատկերիկ]][[Պատկեր:GR-paros-naoussa-kastell-1.jpg|ձախից|մինի|Վենետիկեան բերդ]]Գուգունարիես, հնաբանական վայրը։ Կը գտնուի Գոլիմպիթրես, Նաուսա ծոցին հարաւ-արեւմտեան մասը․ հոն յայտնաբերուած են Ք․Ա․1200-ին պատկանող [[Միկինեան քաղաքակրթութիւն|միկինեան]] արքունիք մը, [[Քիքլատեան մշակոյթ|Քիքլադեսին]] ամենէն գլխաւոր հնաբանական վայրը։ Կը սեպուի թէ արքունիքը հրդեհի պատճառով կործանած է։ Յայտնաբերուած հնաբանական իրերը կը ցուցադրուին [[Բարիքիա|Բարիքիային]] հնաբանական թանգարանին մէջ։ * Բլասթիրաս հնաբանական վայրին մէջ՝ ծոցին հարաւային մասին, յայտնաբերուած են նախա-[[Քիքլատեան մշակոյթ|Քիքլադեան]] պատկերիկներ եւ դամբաններ։ * Հնաբանական արժէք կը ներկայացնեն նաեւ հիւսիս-արեւելքը գտնուող Սանթա Մարիա շրջանը,ծովափ՝ համանուն ծոցին եւ անոր դիմացը գտնուող [[Ֆիլիզի, Փարոս|Ֆիլիզի]] ծայռակղզիակը։ * Այիա Աթանասիա պատմական բիւզանդական շրջանի վանքը։ * Ժողովրդագրական (Լաողրաֆիքօ) թանգարանը։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/FEK-2024-Tefxos-B-02090.pdf/d4daffb1-7210-a172-9729-52d4771ae785 2021-ի մարդահամար, էջ՝ 21998 (էջ 416՝ pdf){{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.archaiologia.gr/blog/2015/02/12/%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%AD%CF%82-%CF%80%CE%AC%CF%81%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CF%85%CE%BA%CE%B7%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BF-%CE%B7/ Αρχαιολογία Online - Նաուսա, Գուգունարիես հնաբանական վայր{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.e-kyklades.gr/travel/showroom/tourism/FOLKLORE-COLLECTION-PAROS?lang=el Նաուսային ժողովրդագրական հաւաքածոյ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Փարոս կղզիին նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Փարոս կղզիին բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի նաւահանգիստներ]] 3ze9nw0kl8p2fe4dn0lmbxgs0p8pzi8 0 32635 254229 2026-09-05T08:05:19Z Azniv Stepanian 8 Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Իօ-Իօ]]»-էն «[[Եօ-եօ (խաաղալիք)]]» 254229 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Եօ-եօ (խաաղալիք)]] 3ewxaemsz7lzrw9230y7v6w3a99qxsv 0 32636 254231 2026-09-05T08:58:55Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ « {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1975|վայր=Սիտնի}} '''Արմէնիա''', մինչեւ [[1979 թուական|1979]] թուական «Հայդատ», ամսաթերթ, [[1994 թուական|1994]] թուականէն՝ շաբաթաթերթ։ 1975 թուականէն լոյս կը տեսնէ, [[Սիտնի]]։ [[ՀՅԴ]]-ի շաբաթաթերթ։ Կը հրատարակէ խմբագրակ...»: 254231 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Պարբերաթերթ|հիմնադրման տարեթիւ=1975|վայր=Սիտնի}} '''Արմէնիա''', մինչեւ [[1979 թուական|1979]] թուական «Հայդատ», ամսաթերթ, [[1994 թուական|1994]] թուականէն՝ շաբաթաթերթ։ 1975 թուականէն լոյս կը տեսնէ, [[Սիտնի]]։ [[ՀՅԴ]]-ի շաբաթաթերթ։ Կը հրատարակէ խմբագրական կազմը։ Ըլլալով գաղութի միակ շաբաթաթերթը, լայն տարած գտած է։ Ունի նաեւ [[անգլերէն]] բաժին։{{ՀՍ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերաթերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] c2hsbx9vespaihuut1z0wuv71r6om82 0 32637 254232 2026-09-05T09:23:20Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Թօքաթլեան''' ({{ԱԾ}}), հայ օփերայի երգիչ, հռչակաւոր թենոր։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Փլովտիւ]]։ 1904 թուականին ընտանիքով տեղափոխուած է [[Եգիպտոս]]։ 1911 թուականին [[Աղեքսանտրիա|Աղեքսանտրիոյ]] մէջ երգած է Կոմիտասի երգչախմբէն։ 1919-1922 թուականնե...»: 254232 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Թօքաթլեան''' ({{ԱԾ}}), հայ օփերայի երգիչ, հռչակաւոր թենոր։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Փլովտիւ]]։ 1904 թուականին ընտանիքով տեղափոխուած է [[Եգիպտոս]]։ 1911 թուականին [[Աղեքսանտրիա|Աղեքսանտրիոյ]] մէջ երգած է Կոմիտասի երգչախմբէն։ 1919-1922 թուականներուն, մեկնած է [[Միլան]], ուր ձայնը մշակած է։ 1922-1947 թուականներուն, իբրեւ մեներգիչ, հանդէս է եկած է [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] «<Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում։ Ամենաշատը երգած է [[Աւստրիա|Աւստրիոյ]] մէջ, ուր արձանագրած է իր եւրոպական լաւագոյն յաջողութիւնները։ Թօքաթեան հարած է իտալական դպրոցին, թէ՛ թեքնիքի եւ թէ մեկնաբանութեան առումով, ի տարբերութիւն այնտեղ տիրապետող գերմանական դպրոցին։ Եւրոպայի մէջ միշտ ներկայացուած է, իբրեւ Նիւ Եորքի Մեթրոփոլիթըն Օփերայի երգիչ։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}}{{ՀՍՀ}} [[Ստորոգութիւն:Օփերայի երգիչներ]] pou7fqujcqv0p3cpd7rsci5imfdj8fb 254233 254232 2026-09-05T09:28:16Z Azniv Stepanian 8 Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Արման Թօքաթլեան]]»-էն «[[Արման Թօքաթեան]]» 254232 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Թօքաթլեան''' ({{ԱԾ}}), հայ օփերայի երգիչ, հռչակաւոր թենոր։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Փլովտիւ]]։ 1904 թուականին ընտանիքով տեղափոխուած է [[Եգիպտոս]]։ 1911 թուականին [[Աղեքսանտրիա|Աղեքսանտրիոյ]] մէջ երգած է Կոմիտասի երգչախմբէն։ 1919-1922 թուականներուն, մեկնած է [[Միլան]], ուր ձայնը մշակած է։ 1922-1947 թուականներուն, իբրեւ մեներգիչ, հանդէս է եկած է [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] «<Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում։ Ամենաշատը երգած է [[Աւստրիա|Աւստրիոյ]] մէջ, ուր արձանագրած է իր եւրոպական լաւագոյն յաջողութիւնները։ Թօքաթեան հարած է իտալական դպրոցին, թէ՛ թեքնիքի եւ թէ մեկնաբանութեան առումով, ի տարբերութիւն այնտեղ տիրապետող գերմանական դպրոցին։ Եւրոպայի մէջ միշտ ներկայացուած է, իբրեւ Նիւ Եորքի Մեթրոփոլիթըն Օփերայի երգիչ։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}}{{ՀՍՀ}} [[Ստորոգութիւն:Օփերայի երգիչներ]] pou7fqujcqv0p3cpd7rsci5imfdj8fb 254235 254233 2026-09-05T09:28:54Z Azniv Stepanian 8 254235 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Արման Թօքաթեան''' ('''Թօքաթլեան,''' {{ԱԾ}}), հայ օփերայի երգիչ, հռչակաւոր թենոր։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է [[Փլովտիւ]]։ 1904 թուականին ընտանիքով տեղափոխուած է [[Եգիպտոս]]։ 1911 թուականին [[Աղեքսանտրիա|Աղեքսանտրիոյ]] մէջ երգած է Կոմիտասի երգչախմբէն։ 1919-1922 թուականներուն, մեկնած է [[Միլան]], ուր ձայնը մշակած է։ 1922-1947 թուականներուն, իբրեւ մեներգիչ, հանդէս է եկած է [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] «<Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում։ Ամենաշատը երգած է [[Աւստրիա|Աւստրիոյ]] մէջ, ուր արձանագրած է իր եւրոպական լաւագոյն յաջողութիւնները։ Թօքաթեան հարած է իտալական դպրոցին, թէ՛ թեքնիքի եւ թէ մեկնաբանութեան առումով, ի տարբերութիւն այնտեղ տիրապետող գերմանական դպրոցին։ Եւրոպայի մէջ միշտ ներկայացուած է, իբրեւ Նիւ Եորքի Մեթրոփոլիթըն Օփերայի երգիչ։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}}{{ՀՍՀ}} [[Ստորոգութիւն:Օփերայի երգիչներ]] dy8pheykwdjgk9ziv4zselgesz9p0z8 0 32638 254234 2026-09-05T09:28:17Z Azniv Stepanian 8 Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Արման Թօքաթլեան]]»-էն «[[Արման Թօքաթեան]]» 254234 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Արման Թօքաթեան]] ins04opo1llq9t2o0xs4g1qmxhuhwnz 0 32639 254237 2026-09-05T10:04:17Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=GR-Paros-map.png|պատկերի նկարագրութիւն=Փարոս կղզին․ Ապելաս կը գտնուի արեւեան ծովափնիայ մասին|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμπελάς Πάρου}} '''Ապելաս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αμπελάς...»: 254237 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=GR-Paros-map.png|պատկերի նկարագրութիւն=Փարոս կղզին․ Ապելաս կը գտնուի արեւեան ծովափնիայ մասին|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμπελάς Πάρου}} '''Ապելաս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αμπελάς Πάρου), [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]․ Փարոս կղզիին ծովափնեայ բնակավայր։ Կը գտնուի փարոսին հիւսիս-արեւելեան ծովեզրին, Լիվադիոն կոչուած շրջանին մէջ, [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսային]] 5 քլ հարաւ-արեւելքը եւ [[Բարիքիա|Բարիքիային]] 13 քլ արեւելք, հիւսիս-արեւելեքը։ Ծովուն մակերեսէն բարձրութիւնը 10 մ․ է։ Հին ժամանակին, Ապելաս ձկնորսներու գիւղ եղած է եւ հանրածանօթ ձուկերով առատ ջուրերուն համար։ Ապելաս կը յիշատակուի յաճախ յունական կղզիական ժողովրդական երգերուն մէջ․ ինչպէս օրինակ, Իրինի Գոնիթոբուլու Լեղաքիին «Թա բարօ միա փսարովարգա» Ձկնորսանաւ մը պիտի առնեմ երգին մէջ՝ ...''θα πάω να βρω τον Βεντουρή που ΄χει το τρεχαντήρι, να πάω να βγω στον Αμπελά που ΄ναι το πανηγύρι'' ''․․․․(պիտի երթամ Վենթուրին գտնել որ ձկնորսանաւիկ մը ունի, Ապելա ելլեմ ուր տօնախմբութիւն կ՛ըլլայ․․''.)։ Ապելային շրջակայքին հացահատիկ, բանջարեղէն եւ խաղողի այգիներ կը մշակուին։ Բնակավայրը զբօսաշրջիկութեան աճ մը կ՛ապրի։ == Տեսարժան վայրեր == * Այիոս Ֆանուրիոս եկեղեցին, * Այիա Աննա եւ Սոթիրոս եկեղեցին, * Այիոս Անտոնիոս վանքը, * Բնակավայրին ծովափը եւ գեղեցիկ նաւակայքը, * Ասբրոս Կրեմոս ծովափը։ == Բնակչութեան ելեւէջ == {| class="wikitable sortable" |+Πραγματικός (de facto) <ref name="https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous"/><ref name="ΠΛΜ 8:22"/> !Տարի !Բնակչութիւն |- |[[Ελληνική απογραφή 1981|1981]] |126 |- |[[Ελληνική απογραφή 1991|1991]] |46 |- |[[Ελληνική απογραφή 2001|2001]] |147 |- |[[Ελληνική απογραφή 2011|2011]] |295 |} <ref>[https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous 2011-ի մարդահամար]</ref> <ref>[https://www.allovergreece.com/Beaches/Descr/17/437/el Ապելաս, ծովափը{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.tripadvisor.com.gr/Tourism-g6122981-Ampelas_Paros_Cyclades_South_Aegean-Vacations.html Ապելաս արձակուրդի համար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://ambelasparos.gr/ Ապելաս Փարոս․ պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 8hmcsur7h1ry23ny07039hb6pm8lt4e 254238 254237 2026-09-05T10:06:30Z HoMen 269 254238 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=GR-Paros-map.png|պատկերի նկարագրութիւն=Փարոս կղզին․ Ապելաս կը գտնուի արեւեան ծովափնիայ մասին|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμπελάς Πάρου}} '''Ապելաս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αμπελάς Πάρου), [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]․ Փարոս կղզիին ծովափնեայ բնակավայր։ Կը գտնուի Փարոսին հիւսիս-արեւելեան ծովեզրին, Լիվադիոն կոչուած շրջանին մէջ, [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսային]] 5 քլ հարաւ-արեւելքը եւ [[Բարիքիա|Բարիքիային]] 13 քլ արեւելք, հիւսիս-արեւելեքը։ Ծովուն մակերեսէն բարձրութիւնը 10 մ․ է։ Հին ժամանակին, Ապելաս ձկնորսներու գիւղ եղած է եւ հանրածանօթ ձուկերով առատ ջուրերուն համար։ Ապելաս կը յիշատակուի յաճախ յունական կղզիական ժողովրդական երգերուն մէջ․ ինչպէս օրինակ, [[Իրինի Գոնիթոբուլու Լեղաքի|Իրինի Գոնիթոբուլու Լեղաքիին]] «Թա բարօ միա փսարովարգա» (''Ձկնորսանաւ մը պիտի առնեմ'') երգին մէջ՝ ...''θα πάω να βρω τον Βεντουρή που ΄χει το τρεχαντήρι, να πάω να βγω στον Αμπελά που ΄ναι το πανηγύρι'' ''․․․․(պիտի երթամ Վենթուրին գտնել որ ձկնորսանաւիկ մը ունի, Ապելա ելլեմ ուր տօնախմբութիւն կ՛ըլլայ․․''.)։ Ապելային շրջակայքին հացահատիկ, բանջարեղէն եւ խաղողի այգիներ կը մշակուին։ Բնակավայրը զբօսաշրջիկութեան աճ մը կ՛ապրի։ == Տեսարժան վայրեր == * Այիոս Ֆանուրիոս եկեղեցին, * Այիա Աննա եւ Սոթիրոս եկեղեցին, * Այիոս Անտոնիոս վանքը, * Բնակավայրին ծովափը եւ գեղեցիկ նաւակայքը, * Ասբրոս Կրեմոս ծովափը։ == Բնակչութեան ելեւէջ == {| class="wikitable sortable" |+Πραγματικός (de facto) <ref name="https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous"/><ref name="ΠΛΜ 8:22"/> !Տարի !Բնակչութիւն |- |[[Ελληνική απογραφή 1981|1981]] |126 |- |[[Ελληνική απογραφή 1991|1991]] |46 |- |[[Ελληνική απογραφή 2001|2001]] |147 |- |[[Ελληνική απογραφή 2011|2011]] |295 |} <ref>[https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous 2011-ի մարդահամար]</ref> <ref>[https://www.allovergreece.com/Beaches/Descr/17/437/el Ապելաս, ծովափը{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.tripadvisor.com.gr/Tourism-g6122981-Ampelas_Paros_Cyclades_South_Aegean-Vacations.html Ապելաս արձակուրդի համար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://ambelasparos.gr/ Ապելաս Փարոս․ պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} o4cihe73exhwk403waej4bnq5toqnko 254241 254238 2026-09-05T10:10:46Z HoMen 269 254241 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=GR-Paros-map.png|պատկերի նկարագրութիւն=Փարոս կղզին․ Ապելաս կը գտնուի արեւեան ծովափնիայ մասին|շրջան=Փարոս (կղզի), Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμπελάς Πάρου}} '''Ապելաս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αμπελάς Πάρου), [[Փարոս (կղզի)|Փարոս]], [[Քիքլատես|Քիքլադես]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]]․ Փարոս կղզիին ծովափնեայ բնակավայր։ Կը գտնուի Փարոսին հիւսիս-արեւելեան ծովեզրին, Լիվադիոն կոչուած շրջանին մէջ, [[Նաուսա (Փարոս)|Նաուսային]] 5 քլ հարաւ-արեւելքը եւ [[Բարիքիա|Բարիքիային]] 13 քլ արեւելք, հիւսիս-արեւելեքը։ Ծովուն մակերեսէն բարձրութիւնը 10 մ․ է։ Հին ժամանակին, Ապելաս ձկնորսներու գիւղ եղած է եւ հանրածանօթ ձուկերով առատ ջուրերուն համար։ Ապելաս կը յիշատակուի յաճախ յունական կղզիական ժողովրդական երգերուն մէջ․ ինչպէս օրինակ, [[Իրինի Գոնիթոբուլու Լեղաքի|Իրինի Գոնիթոբուլու Լեղաքիին]] «Թա բարօ միա փսարովարգա» (''Ձկնորսանաւ մը պիտի առնեմ'') երգին մէջ՝ ...''θα πάω να βρω τον Βεντουρή που ΄χει το τρεχαντήρι, να πάω να βγω στον Αμπελά που ΄ναι το πανηγύρι'' ''․․․․(պիտի երթամ Վենթուրին գտնել որ ձկնորսանաւիկ մը ունի, Ապելա ելլեմ ուր տօնախմբութիւն կ՛ըլլայ․․''.)։ Ապելային շրջակայքին հացահատիկ, բանջարեղէն եւ խաղողի այգիներ կը մշակուին։ Բնակավայրը զբօսաշրջիկութեան աճ մը կ՛ապրի։ == Տեսարժան վայրեր == * Այիոս Ֆանուրիոս եկեղեցին, * Այիա Աննա եւ Սոթիրոս եկեղեցին, * Այիոս Անտոնիոս վանքը, * Բնակավայրին ծովափը եւ գեղեցիկ նաւակայքը, * Ասբրոս Կրեմոս ծովափը։ == Բնակչութեան ելեւէջ == {| class="wikitable sortable" |+Πραγματικός (de facto) <ref name="https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous"/><ref name="ΠΛΜ 8:22"/> !Տարի !Բնակչութիւն |- |[[Ελληνική απογραφή 1981|1981]] |126 |- |[[Ελληνική απογραφή 1991|1991]] |46 |- |[[Ελληνική απογραφή 2001|2001]] |147 |- |[[Ελληνική απογραφή 2011|2011]] |295 |} <ref>[https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous 2011-ի մարդահամար]</ref> <ref>[https://www.allovergreece.com/Beaches/Descr/17/437/el Ապելաս, ծովափը{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.tripadvisor.com.gr/Tourism-g6122981-Ampelas_Paros_Cyclades_South_Aegean-Vacations.html Ապելաս արձակուրդի համար{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://ambelasparos.gr/ Ապելաս Փարոս․ պաշտօնական կայքէջ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Փարոս կղզիին բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Փարոս կղզիին նաւահանգիստներ]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] 0rpctyo4mg9ofg1kdutvert2ayqdema 0 32640 254242 2026-09-05T10:31:08Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Հանդէս|հիմնադրման տարեթիւ=2003|վայր=Պուտափեշթ}}«'''Արմէնիա'''», ազգային, քաղաքական, մշակութային երկամսեայ հանդէս։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 2003 թուականէն [[Պուտափեշթ]]՝ [[հայերէն]] եւ [[հունգարերէն]], 2012 թուականէն՝ իբրեւ առանձին պարբերակ...»: 254242 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական|տեսակ=Հանդէս|հիմնադրման տարեթիւ=2003|վայր=Պուտափեշթ}}«'''Արմէնիա'''», ազգային, քաղաքական, մշակութային երկամսեայ հանդէս։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 2003 թուականէն [[Պուտափեշթ]]՝ [[հայերէն]] եւ [[հունգարերէն]], 2012 թուականէն՝ իբրեւ առանձին պարբերականներ (հայերէն՝ «Արմէնիա», խմբագիր՝ Գագիկ Ջոթեան, հունգարերէն՝ «Տիասփորա 21»)։ Փորձած է համախմբել ուծացման եզրին կանգնած հունգարահայութիւը, ներկայացուցածէ [[Հայաստան|Հայաստանը]], հայկական մշակոյթը, գրականութիւնը, ազգագրութիւնը, [[Հայոց Պատմութիւն|հայոց պատմութիւնը]]։ Հետեւած է Հայկական հարցի, [[Հայոց Ցեղասպանութիւն|Հայոց ցեղասպանութեան]], Արցախեան հիմնախնդրու կարգաւորման գործընթացներուն եւ միջազգային անցուդարձին։{{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] muag56xzxxaw4sih7hm0ph1z68ycll7 0 32641 254243 2026-09-05T11:42:12Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}'''«Ցախաւել»''', երգիծական շաբաթաթերթ։ Լոյս տեսած է 1915-1921 թոիականներուն, [[Պոսթըն]] (1915) եւ [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]]։ Տնօրէն-խմբագիր՝ Ս․ Կիւլօ (Ս․ Կիւլոյեան)։ «Պատերազմական լուրեր», «Անթել հեռագիրներ» եւ այլ ենթավերնագիրներով ներկայացուցած է ...»: 254243 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}'''«Ցախաւել»''', երգիծական շաբաթաթերթ։ Լոյս տեսած է 1915-1921 թոիականներուն, [[Պոսթըն]] (1915) եւ [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]]։ Տնօրէն-խմբագիր՝ Ս․ Կիւլօ (Ս․ Կիւլոյեան)։ «Պատերազմական լուրեր», «Անթել հեռագիրներ» եւ այլ ենթավերնագիրներով ներկայացուցած է [[Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի Թանգարան|առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքը]], դէմ արտայայտուած է պատերազմող տէրութիւններու քաղաքականութեան, թրքական բարբարոսութիւնները Արեւմտեան Հայաստանի մէջ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> {{ՀՍՀ|հատոր=12|էջ=138}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] jixmudoil0e4j09nl9s99bjo5zd693m