Ուիքիփետիա hywwiki https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Ուիքիփետիա Ուիքիփետիայի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Ստորոգութիւն Կատեգորիայի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 10 24 254850 254018 2026-09-14T04:32:44Z Azniv Stepanian 8 254850 wikitext text/x-wiki [[Պատկեր:Ahu Akivi, Easter Island (16677934272).jpg|մինի|աջից|150px|Զատիկ Կղզի]] *․․․ որ [[Խաղաղական Ովկիանոս|Խաղաղական ովկիանոսին]] մէջ կը գտնուի [[Զատիկ Կղզի|Զատիկ կղզին]] եւ անոր անունը ոչ մէկ կապ ունի տօնին հետ: Ճեքոպ Ռոկեվըն զայն յայտնաբերած է 1722-ին, Զատկուան օրը: *․․․ որ [[արմաւ|արմաւը]] [[Ստեպղին|ստեպղինէն]] աւելի օգտակար է մեր տեսողութեան համար։ *․․․ որ հազար տարիներ առաջ [[Գուլպայ|գուլպաները]] ազնուականութեան նշան կը համարուէին: *․․․ հին [[յունարէն]] լեզուով ծովահէնները «փիյրաթէս» կը կոչէին, որ կը նշանակէ` «ան, որ իր բախտը կը փորձէ»: g0zygvo6aefp3iyxolpo4irytmp0zz1 254851 254850 2026-09-14T04:33:25Z Azniv Stepanian 8 254851 wikitext text/x-wiki [[Պատկեր:Ahu Akivi, Easter Island (16677934272).jpg|մինի|աջից|150px|Զատիկ Կղզի]] *․․․ որ [[Խաղաղական Ովկիանոս|Խաղաղական ովկիանոսին]] մէջ կը գտնուի [[Զատիկ Կղզի|Զատիկ կղզին]] եւ անոր անունը ոչ մէկ կապ ունի տօնին հետ: Ճեքոպ Ռոկեվըն զայն յայտնաբերած է 1722-ին, Զատկուան օրը: *․․․ որ [[արմաւ|արմաւը]] [[Ստեպղին|ստեպղինէն]] աւելի օգտակար է մեր տեսողութեան համար։ *․․․ որ հազար տարիներ առաջ [[Գուլպայ|գուլպաները]] ազնուականութեան նշան կը համարուէին: *․․․ հին [[յունարէն]] լեզուով ծովահէնները «փիրաթէս» կը կոչէին, որ կը նշանակէ` «ան, որ իր բախտը կը փորձէ»: 1kxgp1n2dwz0ox2uv1m22xyol3xnmmd 0 1521 254844 222264 2026-09-13T20:49:33Z Maral Dikbikian 4797 254844 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ալվար Կուլսթրանտ''' ({{ԱԾ}}) եղած է շուէտացի ակնաբան եւ օփթիքագէտ: == Կենսագրութիւն == Ալվար Կուլսթրանտը 1894–1927 եղած է [[Ուփսալայի Համալսարան]]ի ակնաբուժութեան եւ օփթիքագիտութեան փրոֆեսոր: Ան օփթիքական տեսարանները եւ աչքին ներսին [[լոյս]]ի բեկումները ուսուցանելու համար բնագիտական թուագիտական մեթոտները կիրառած է: Սա աշխատանքին համար ան [[1911 թուական|1911-ին]] Բնագիտութեան եւ բժշկութեան բնագաւառի [[Նոպէլեան Մրցանակ]]ի արժանացած է: <br> Կուլսթրանտը նաեւ յայտնի է ասթիկմաթիզմի ուսումնասիրութիւնով<ref>Gullstrand, Allvar (1890) ''Skand. Arch. f. Physiol.''; and (1901) ''Arch. f. Ophth.'', 53, pp. 2, 185.</ref> եւ ակնադիտակի (ophthalmoscope) եւ շտկող ոսպնեակներու կիրառումով աչքի վրայէն քաթարաքթի հեռացման համար:<br> Ան 1905-ին Շուէտի թագաւորական գիտութիւններու աքատեմիոյ անդամ ընտրուած եղած է եւ կը մտնէր Աքատեմիոյ բնագիտական մրցանակի կոմիտէի մէջ։ Կոմիտէի անդամ ըլլալուն ատենը ան օգտագործած է իր դիրքը արգելափակելու համար [[Ալպերթ Այնշթայն]]ը [[Յարաբերականութեան տեսութիւն|յարաբերականութեան տեսութեան]] համար Նոպէլեան Մրցանակ շնորհելը:<ref>{{cite journal |title=Gullstrand, Einstein, and the Nobel Prize |first=James G. |last=Ravin |journal=Arch Ophthalmol |year=1999 |volume=117 |issue=5 |pages=670–672 |doi=10.1001/archopht.117.5.670}}</ref> Կուլսթրանտը ամուսնացած էր Սիկնի Պրէյտհոլցին (Signe Breitholtz, 1862–1946) հետ եւ մահացած է [[Սթոքհոլմ]], թաղուած է [[Նորրա պեկրավնինկսփլաթսէն]] գերեզմանատան մէջ: == Երկեր<ref>{{Citation|title=Allvar Gullstrand|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allvar_Gullstrand&oldid=1364144466|date=2026-07-14|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == * '''1904'''․ "Zur Kenntnis der Kreispunkte", ''Acta Mathematica'' 29:59–100. * '''1905'''․ "Über Astigmatismus, Koma und Aberration", ''Annalen der Physik'', (4), 18: 941–973. * '''1906'''․ "Die reelle optische Abbildung", ''Kungl. Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar'' 41. * '''1907'''․ "Tatsachen und Fiktionen in der Lehre von der optischen Abbildung", ''Archiv für Optik'', vol. 1, p. 2. * '''1908'''․ "Die optische Abbildung in heterogenen Medien und die Dioptrik der Kristalllinse des Menschen", ''Kungl. Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar'' 43. * '''1911'''․ ''Speech at the Nobel Banquet in Stockholm'', December 10, 1911 (Ճառ՝ Սթոքհոլմի Նոպելեան ճաշկերոյթին, 10 Դեկտեմբեր 1911)։ * '''1919'''․ "Preparation of non-spherical surfaces for optical instruments", ''Kgl. Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar'', vol. 60: 155, ամփոփուած՝ ''Zeitschrift für Instrumentenkunde'', vol. 41 (1921), pp. 123–125. * '''1922'''․ "Allgemeine Lösung des statischen Einkörperproblems in der Einsteinschen Gravitationstheorie", ''Arkiv för Matematik, Astronomi och Fysik'' 16(8):1–15. == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:5 Յունիսի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:28 Յուլիսի մահեր]] bqfhcg17p6pcypq58a9eu2biklx0ycn 0 3492 254825 229149 2026-09-13T17:39:44Z Maral Dikbikian 4797 254825 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Լիզա Ուենկէր''' ({{ԱԾ}}), զուիցերիացի նկարիչ, մանկական գիրքերու հեղինակ։ 1930-ականներուն ամէնէն յայտնի եւ ամէնէն շատ կարդացուող հեղինակներէն մէկն էր։<ref>{{Cite web|url=http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/f/F12392.php|title=Wenger, Lisa|last=FP|first=Regula Wyss /|date=|website=HLS-DHS-DSS.CH|publisher=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.am/books?id=nAm4DgAAQBAJ&pg=PT344|title=Auf den Spuren von Hermann Hesse: Calw, Maulbronn, Tübingen, Basel, Gaienhofen, Bern und Montagnola|last=Schnierle-Lutz|first=Herbert|date=|publisher=Suhrkamp Verlag|year=|isbn=9783458745082|location=|pages=|language=}}</ref> == Կենսագրութիւն == Լիզա Ուենկէր ծնած է Պեռնի մէջ։ Անոր հայրը՝ Հենրիք Ռվուց, Պազելի մէջ կտորեղէնի եւ հիւսուածեղէնի խանութի սեփականատէր էր։ Ան յաջողութեամբ արուեստի դասեր ստացած է Պազելի, [[Փարիզ]]<nowiki/>ի եւ Ֆլորանսի մէջ՝ աւարտելով Տիւսսելտորֆի (''Dusseldorf'') Կերպարուեստի ակադեմիան։ 1881-ին Լիզա Ռվուց բացած է ճենապակիի (փորսըլենային) նկարչութեան աշխատանոց մը, որու թիրախը կիներ եւ երիտասարդ աղջիկներն էին: 1890-ին ան ամուսնացած է Թէօ Ուենկէրի հետ, որ «պողպատեայ ապրանքներու» գործարանի սեփականատէր էր։ 1919-էն ետք, Լիզա եւ Թէօ Ուենկէրները դարձան Թիչինոյի Քարոնա գիւղի մշտական այցելուները՝ մաս կազմելով գրողներու եւ արուեստագէտներու փոքր, ոչ պաշտօնական ամառնային գաղութին: Այս խմբակը ձեւաւորուած էր պատերազմէն ետք Լուկանօ փոխադրուած հեղինակ Հերման Հեսսէի շուրջ: Անոնց դուստրը՝ Ռութ Ուենկէրը (Ruth Wenger, 1897-1994), յատկապէս ցանկալի հիւր էր «Քազա Քոսթանցա»յի մէջ (որ նուազ յարգալից աղբիւրներու մէջ կը յիշատակուի իբրեւ «թութակներու տուն»): Ի վերջոյ, 1924-ին, Ռութ Ուենկէր ամուսնացաւ Հերման Հեսսէի հետ: Ռութ քսան տարիով փոքր էր իր ամուսինէն, եւ անոր առաջին ամուսնութիւնը կարճ տեւողութիւն ունեցաւ. սակայն ընտանիքին կապուածութիւնը Թիչինոյի հետ աւելի տեւական եղաւ, քանի որ Լիզա Ուենկէր մահացաւ Քարոնայի մէջ՝ 1941-ի աշնան:<ref>Regula Wyss (7 October 2013). "Wenger, Lisa". Dictionnaire historique de la Suisse, Bern. Retrieved 1 August 2017.</ref><ref>{{Citation|title=Lisa Wenger|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lisa_Wenger&oldid=1317150230|date=2025-10-16|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> Անոր մանկական գիրքերէն ամէնայայտնիներէն է «Joggeli söll ga Birli shake»-ը։ Անոր աղջիկը՝ Ռութ Ուենկէր (Ruth Wenger) ամուսնացած է Հերման Հեսսէի (Hermann Hesse) հետ, իսկ իր թոռնուհին՝ Մարէտ Օպպենհէյը եւս յայտնի նկարչուհի է։ Անոր որդին՝ Լիանտէր Հաուսսմանն, յայտնի բեմադրիչ է։ == Աշխատութիւններ == {{div col}} * ''Das blaue Märchenbuch'' 1905 * ''Wie der Wald still ward'', animal story 1906 * ''[[:de:Der Bauer schickt den Jockel aus|Joggeli söll ga Birli schüttle]]'', 1908 * ''Prüfungen'', novel 1908 * ''Die Wunderdoktorin'', novel 1909 * ''Der Kampf um die Kanzel'', short story 1911 * ''Amoralische Fabeln'', 1920 * ''Baum ohne Blätter'', 1938 * ''Das Zeichen. Ein Schauspiel in drei Akten'', 1914 * ''Der Garten. Erzählungen aus dem Tessin'', 1924 * ''Der Vogel im Käfig'', novel 1922 * ''Der Waldfrevler'', 1919 * ''Die Altweibermühle. Zehn Frauenmärchen'', 1921 * ''Die drei gescheiten Männer von Au. Vetter Jeremias and die Schwestern Tanzeysen.'', novels 1919 * ''Die Longway und ihre Ehen.'', novel 1930 * ''Die Wunderdoktorin'',novel 1910 * ''Eine Heimkehr'' * ''Elisabeth sucht Gott'', 1941 * ''Er und Sie und das Paradies'', 1918 * ''Es schwärs Warte.'' Einakter, 1930 * ''Hans-Peter Ochsner.'', novel 1955 * ''Licht und Schatten in San Marto'', novel 1940 * ''Oh wie bös, oh nit so bös: die Geschichte vom Mannli und vom Fraueli'', 1946 * ''s Zeiche: ein Schauspiel in drei Akten'', 1916 * ''Verenas Hochzeit'', 1939 * ''Vier junge Musikanten erleben Abenteuer''. Zeichnungen von Fritz Deringer. [[:de:Schweizerisches Jugendschriftenwerk|Schweizerisches Jugendschriftenwerk]] 1940, SJW-Issue Nr. 88 * ''Was mich das Leben lehrte: Gedanken und Erfahrungen'', 1927 * ''Wie der Wald still ward'', 1907 * ''Aber, aber Kristinli''. Schweizerisches Jugendschriftenwerk 1935, SJW-Issue Nr. 48, Jubiläumsausgabe-Reprint 2006 with illustrations by [[Meret Oppenheim]], {{ISBN|3-7269-0520-0}} {{div col end}} == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:Նկարիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով]] tkzboleqc6le0hfo9y8jigt7xmbb7cy 0 3510 254846 239420 2026-09-13T20:55:55Z Maral Dikbikian 4797 254846 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Հենրի Ֆինիս Պլոս Լինչ''' ({{ԱԾ}}), անգլիացի հայագէտ, աշխարհագէտ, ճանապարհորդ եւ հասարակական-քաղաքական գործիչ։ [[Հայաստան]] կատարած երկու ճամբորդութիւններուն ([[1893]]-[[1894]] եւ [[1898]]) ընթացքին, Լինչ իր հաւաքած նիւթերուն հիմամբ գրած է երկհատոր «Հայաստան» աշխատութիւնը ([[1901]], հայերէն համառօտ թարգմանութիւն՝ [[1913]]-[[1914]]), որ կազմուած է երկու հատորներէ. «Ռուսական Հայաստան» եւ «Տաճկահայաստան»։ Այս գործը կը պարունակէ արժէքաւոր տեղեկութիւններ Հայաստանի պատմութեան, աշխարհագրութեան, ժողովրդագրութեան եւ հայ բանահիւսութեան վերաբերեալ։ Լինչ գրած է Հայաստանի քաղաքական վիճակին, հայերու հալածանքին, հայ եկեղեցիին եւ հայոց լեզուին մասին։ Լինչ նաեւ հետաքրքրուած է [[Հայկական Հարց|Հայկական Հարցով]]։ Ըլլալով անգլիական խորհրդարանի անդամ ([[1906]] թուականէն սկսեալ), քննադատած է երկրի քաղաքականութիւնը եւ խորհրդարանին ծանօթացուցած ու ներկայացուցած է Հայկական հարցը եւ հայ ժողովուրդի իրաւունքներուն պաշտպանութեան կարեւորութիւնը։ Իր մահէն քանի մը օր առաջ, Լինչ անգլիական մամուլին մէջ հրատարակած է իր «Բաց նամակ»-ը հայկական բարենորոգումներուն վերաբերեալ։ Լինչ մահացաւ [[24 Նոյեմբեր]], [[1913]] թուականին, [[Քալէ]] քաղաքին մէջ, [[Ֆրանսա]]: == Կենսագրութիւն<ref>{{Citation|title=H. F. B. Lynch|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=H._F._B._Lynch&oldid=1347573925|date=2026-04-07|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Լինչ Միջագետքի հետազօտիչ Թոմաս Քեր Լինչի միակ որդին էր, որ կը սերէր Քաունթի Մէյոյի Փարթրի Հաուս հաստատուած իռլանտական կալուածատէր ընտանիքէ մը, եւ Հէրիէթ Թէյլորի, որ դուստրն էր Պաղտատի մէջ Պրիտանացի քաղաքական ներկայացուցիչ Գնդապետ Ռոպըրթ Թէյլորի եւ անոր հայ կնոջ: Մօրական մեծ հօր հայկական ծագումը թերեւս դեր խաղացած է Հայաստանի հանդէպ անոր հետաքրքրութեան մէջ: Հետազօտիչ Հենրի Պլոս Լինչ անոր հօրեղբայրն էր: Ան ծնած է Լոնտոն եւ ուսումը ստացած Իթըն Քոլէճի, Հայտելպերկի Համալսարանին եւ Քէմպրիճի Թրինիթի Քոլէճին մէջ, ուր ուսանած է դասական լեզուներ ու գրականութիւն: Թէեւ 1887-ին ան ստացաւ փաստաբանական վկայական Միտլ Թեմփլէն, սակայն հրաժարեցաւ իրաւաբանական ասպարէզէն՝ ի նպաստ իր ընտանեկան ընկերութեան մէջ աշխատելու. «Լինչ Եղբայրներ»-ը առեւտրական հաստատութիւն մըն էր, որ հիմնուած էր Պաղտատի մէջ 1841-ին եւ ապրանքներ կ՛արտահանէր Բրիտանիայէն դէպի Միջագետք: Ան դարձաւ ընկերութեան նախագահը 1896-ին: 1888-ին Լինչ ընդունուեցաւ իբրեւ պատուաւոր քաղաքացի Լոնտոն Քաղաքի Աղեղնաւորներու Պատուարժան Ընկերութեան (Worshipful Company of Bowyers): Լինչ ընտրուեցաւ 1906-ի ընդհանուր ընտրութիւններուն իբրեւ Ռիփոնի Խորհրդարանի Անդամ (MP), սակայն պարտութեան մատնուեցաւ 1910 Յունուարի ընդհանուր ընտրութիւններուն: Լինչ մահացաւ անամուսնի, թոքապորբէ, Քալէի պանդոկի մը մէջ, 1913-ին: Ան իր կալուածին ու հարստութեան կէսը կտակեց Թրինիթի Քոլէճին: Ան նաեւ Միջին Արեւելքի մեծաթիւ հնութիւններ ու իրեր կտակեց Բրիտանական Թանգարանին (British Museum): Լինչի լուսանկարները կը պահուին Բրիտանական Գրադարանին եւ Քորթոլտ Արուեստի Ինստիտուտի Քոնուէյ Գրադարանին մէջ, որուն արխիւը՝ գլխաւորաբար ճարտարապետական լուսանկարներով, կը թուայնացուի «Courtauld Connects» ծրագիրին ընդմէջէն: == Աշխատութիւններ == * Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Ռուսական Հայաստան», ([[1901]]), հատոր 1<ref>[https://archive.org/details/armeniatravelsst02lync Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)]</ref>: * Հայաստան, ճամբորդութիւններ եւ ուսումնասիրութիւններ, «Տաճկահայաստան», ([[1901]]), հատոր 2<ref>[https://archive.org/details/armeniatravelsst01lync Հայաստան, ճամփորդություններ և ուսումնասիրություններ, (1901)]</ref>: == Երկեր == * Армения։ очерки и этюды, т. 1-2 Тифлис, 1910. == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} {{DEFAULTSORT:Լինչ, Հենրի}} [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի հայագէտներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի աշխարհագէտներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի ճանապարհորդներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի քաղաքական գործիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի հասարակական գործիչներ]] [[Ստորոգութիւն:18 Ապրիլի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:24 Նոյեմբերի մահեր]] gqegkug8nhxaqtova0bztfuilpdfin4 0 3545 254841 222513 2026-09-13T20:30:51Z Maral Dikbikian 4797 254841 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Լու Անտրեաս-Սալոմէ''' ({{lang-de|Lou Andreas-Salomé}} բուն անունով՝ '''Լուիզ Վոն Սալոմէ''' կամ '''Լուիզա Կուսթաւովնա Սալոմէ''' ({{lang-ru|Луиза Густавовна фон Саломе}}), {{ԱԾ}})։ Լուն եղած է ռուս հոգեվերլուծող եւ հեղինակ<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/23921/Lou-Andreas-Salome|title=Lou Andreas-Salome biography|work=Encyclopædia Britannica}}</ref>։ Անոր տարբեր մտաւորական հետաքրքրութիւնները ընկերութիւններ ստեղծած են շարք մը յատուկ արեւմտեան մտաւորականներու հետ, օրինակ՝ [[Ֆրետերիք Նիցչէ]], [[Սիկմոնտ Ֆրոյտ]], [[Փոլ Ռի]] եւ [[Ռէյնըր Մարիա Ռիլք]]։ == Կենսագրութիւն == === Վաղ կեանքը === Լու Սալոմէն ծնած է [[Սեն Փեթերսպուրկ]], [[Ռուսիա|Ռուսիոյ]] մէջ, [[12 Փետրուար]], [[1861 թուական]]ին։ Անոր հայրը զօրավար մըն էր։ Լուն ունէր 5 եղբայրներ։ Տարիներ ետք ան կը հալածուի [[նացի]]ներու կողմէ, որովհետեւ կը կարծէին թէ Լուն [[Ֆինլանտա]]ցի [[հրեաներ|հրեայ]] մըն էր, սակայն ան իրականութեան մէջ ունէր [[Ֆրանսա]]կան եւ [[Գերմանիա|Գերմանական]] ճիւղեր<ref name="powell">{{cite book|last=Powell|first=Anthony|title=Under Review: Further Writings on Writers, 1946–1990|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=1994|page=440|isbn=0-226-67712-5}}</ref>։ 17 տարեկանին ուսում փնտռելով, Լուն կը սկսի հետեւիլ [[հոլանդացիներ|հոլանտացի]] քարոզիչին՝ Հենտրիք Կիլլոթին, որպէսզի իրեն սորվեցնէ [[աստուածաբանութիւն]], [[փիլիսոփայութիւն]], աշխարհի կրօնքներ եւ [[ֆրանսերէն]] ու [[գերմաներէն]] [[գրականութիւն]]։ Կիլլոթը սակայն կը սիրահարուի Սալոմէին եւ կը ծրագրէ ամուսնալուծուիլ իր կնոջմէ եւ ամուսնանալ Լուի հետ։ Ետքը, Լուն եւ իր մայրը կը մեկնին [[Զիւրիխ]], որպէսզի Սալոմէն ստանայ աւելի բարձր ուսում։ Այս ժամանակ արդէն Լուն հիւանդ էր եւ արիւն կը հազար։ === Ռի, Նիցչէ եւ յաջորդ կեանքը === [[Պատկեր:Nietzsche paul-ree lou-von-salome188.jpg|thumb|Ձախէն աջ՝ Լու Սալոմէ, Փոլ Ռի եւ Ֆրիտիրիխ Նիցչէ ([[1882]]):]] Երբ Լուն 21 տարեկան էր, մօր հետ կը ճամբորդէ [[Ռոմ]], ուր կը ծանօթանայ Փոլ Ռիին, որ հեղինակ մըն էր եւ անոնք 2 ամիս ետք կը դառնան աշխատակիցներ։ [[13 Մայիս]], [[1882 թուական]]ին Ֆրետերիք Նիցչէն կը միանայ անոնց խումբին։ Տարիներ ետք, [[1894 թուական]]ին, Լու Սալոմէն կը գրէ գիրք մը՝ Նիցչէի կեանքին եւ անձնաւորութեան մասին<ref>Salomé, 2001</ref>։ 3 աշխատակիցները, Սալոմէին մօր հետ կը ճամբորդեն դէպի [[Իտալիա]] եւ ետքը կ'անցնին [[Գերմանիա]], ուր հարցեր կը ստեղծուին աշխատակիցներուն միջեւ եւ Նիցչէն կը բաժնուի խումբէն, որովհետեւ Սալոմէն կը հաւատար թէ Ֆրետերիքը սիրահարուած էր իրեն։ [[1884 թուական]]ին Սալոմէն կ'ընկերանայ [[Հելեն Վոն Տրուսքոուիթս]]ին հետ։ Հելենը երկրորդ կինն էր Զիւրիխի մէջ, որ ստացած էր բարձրագոյն տիտղոս՝ փիլիոսոփայութեան ճիւղին մէջ։ Եւ այդ տարիներուն նաեւ տարաձայնութիւններ կը ստեղծուին, թէ Լու Սալոմէն սիրային յարաբերութիւն մը ունէր Սիկմոնտ Ֆրոյտին հետ<ref>{{cite web|last1=Borossa|first1=Julia|last2=Rooney|first2=Caroline|title=Suffering, Transience and Immortal Longings Salome Between Neitzsche and Freud|url=http://go.galegroup.com/ps/retrieve.do?tabID=T001&resultListType=RESULT_LIST&searchResultsType=MultiTab&searchType=BasicSearchForm&currentPosition=1&docId=GALE%7CA112483589&docType=Article&sort=RELEVANCE&contentSegment=&prodId=LitRC&contentSet=GALE%7CA112483589&searchId=R5&userGroupName=newpaltz&inPS=true|website=The Gale Group|publisher=Sage Publications|accessdate=1 December 2016}}</ref>։ === Ամուսնութիւն եւ յարաբերութիւններ === Սալոմէն եւ Ռին կ'անցնին [[Պերլին]] եւ կը բնակին միասին: Քանի մը տարի ետք Սալոմէն կ'ամուսնանայ<ref name=Anderson>Mark M. Anderson, "The Poet and the Muse", ''The Nation'', 3 July 2006, pp. 40–41.</ref> լեզուաբան գիտնականի՝ Քարլ Անտրեասի հետ։ Հակառակ Լուին ամուսնութեան գաղափարին ընդդիմութեան եւ իր յարաբերութիւններուն՝ տարբեր մարդոց հետ, Սալոմէն եւ Անտրեասը կը մնան միասին [[1887 թուական]]էն մինչեւ Քարլին մահը [[1930 թուական]]։ Այս ամուսնութեան պատճառով տագնապ կը ստեղծուի Սալոմէին եւ Ռիին միջեւ ու ան կ'անհետանայ Լուին կեանքէն։ Իր ամուսնութեան կեանքի ընթացքին, ան յարաբերութիւններ կ'ունենայ [[Գերմանացիներ|գերմանացի]] թղթակից եւ [[քաղաքագիտութիւն|քաղաքագէտ]]՝ [[Ճորճ Լետպուր]]ի եւ գերմանացի [[բանաստեղծ]]՝ [[Ռէյնըր Մարիա Ռիլք]]ի հետ, որոնց մասին ան գրած է վերլուծական յիշատակագիրեր<ref>Andreas-Salomé, 2003</ref>։ Ան յարաբերութիւն ունեցած է հոգեվերլուծող Սիկմոնտ Ֆրոյտին եւ Վիքթոր Թաուսքին հետ։ Այս բոլորը գրուած են իր ''«Lebensrückblick»'' վէպին մէջ։ Սակայն Լուն կ'ըսէ թէ իր յարաբերութիւնը Ֆրոյտին հետ մտաւորական էր, հակառակ եղած տարաձայնութիւններուն՝ անոնց սիրային յարաբերութեան մասին։ Նամակի մը մէջ Լուին մասին, Ֆրոյտ գրած է թէ ան կը քաջալերէ Սալոմէին խորունկ հասկացողութիւնը մարդոց հանդէպ եւ նոյնիսկ ըսած է՝ թէ Լուն մարդոց ներաշխարհը աւելի լաւ կը հասկնայ ու կը ճանչնայ, քան այդ նոյն անձերը<ref>{{cite web|last1=Borossa|first1=Julia|last2=Rooney|first2=Caroline|title=Suffering, Transience and Immortal Longings Salome Between Nietsche and Freud|url=http://go.galegroup.com/ps/retrieve.do?tabID=T001&resultListType=RESULT_LIST&searchResultsType=MultiTab&searchType=BasicSearchForm&currentPosition=1&docId=GALE%7CA112483589&docType=Article&sort+RELEVANCE&contentSegment=&prodId=LitRC&contentSet=GALE%7CA112483589&searchId=R5&userGroupName=newpaltz&inPS=true|website=The Gale Group|publisher=Sage Publications|accessdate=1 December 2016}}</ref>։ Երկուքը միշտ նամակներ կը փոխանակէին իրար հետ։ Լուին յարաբերութիւնը Ռիլքին հետ մտերիմ էր։ Անոնք ծանօթացած էին երբ Ռիլքը 21 տարեկան էր եւ մնացած են սիրահարներ եւ աշխատակիցներ մինչեւ Ռիլքին մահը։ Սալոմէն էր որ անոր սկսաւ կոչել ''«Ռէյնըր»'' փոխանակ ''«Ռենէ»'' անունին եւ այդպէս ալ կը ճանչցուի մինչեւ մահը։ Լուն անոր սորվեցուցած է [[ռուսերէն]] որպէսզի կարդայ [[Լէօ Թոլսթոյ]]ին գիրքերը (որուն ետքը անձնապէս կը ծանօթանայ)։ Սալոմէն նաեւ անոր ներկայացուցած է կարեւոր դէմքերու՝ [[արուեստ]]ի մէջ, ըլլալով անոր խորհրդրակիցը եւ մտերմուհին իր երիտասարդ կեանքի ընթացքին<ref name=Anderson/>։ == Հանդիպում Ռիլքէի հետ<ref>{{Citation|title=Lou Andreas-Salomé|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lou_Andreas-Salom%C3%A9&oldid=1372881311|date=2026-09-02|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == 1897 Մայիսին, Միւնիխի մէջ, ան հանդիպեցաւ Ռիլքէին, որուն հետ զինք ծանօթացուցած էր Եաքոպ Վասերման: Ան 36 տարեկան էր, իսկ Ռիլքէ՝ ընդամէնը 20: Ան արդէն որոշ յաջողութեամբ հրատարակած էր «Պայքար Աստուծոյ համար» (''Im Kampf um Gott'') գործը, ուր արծարծած էր հաւատքի կորուստի հարցը (որ երկար ժամանակ իրենն ալ եղած էր), քանի մը յօդուածներ, ինչպէս նաեւ «Յիսուս Հրեան» (''Jesus der Jude'') ուսումնասիրութիւնը, որ Ռիլքէ կարդացած էր: Ինչպէս Ֆիլիփ Ժաքոթէ կը հաղորդէ, Սալոմէ «Կեանքի յետահայեաց ակնարկ» (''Lebensrückblick'') գործին մէջ գրած է. «Ես տարիներ շարունակ քու կինդ եղած եմ, որովհետեւ դուն առաջին իրականութիւնն էիր, ուր մարդն ու մարմինը անջատելի են իրարմէ՝ բուն իսկ կեանքի անվիճելի փաստը: Կրնայի բառացիօրէն ըսել այն, ինչ որ դուն ըսիր ինծի, երբ խոստովանեցար սէրդ. "Միայն դո՛ւն ես իրական": Այսպէս մենք էրիկ ու կին դարձանք նոյնիսկ նախքան բարեկամ դառնալը, ոչ թէ ընտրութեամբ, այլ այս անսահմանելի ամուսնութեամբ [...] Մենք քոյր ու եղբայր էինք, բայց ինչպէս հեռաւոր անցեալի մը մէջ, նախքան քրոջ եւ եղբօր միջեւ ամուսնութեան սրբապիղծ դառնալը»: 1899-ին, իր ամուսնոյն՝ Ֆրիտրիխ-Քարլի հետ, ապա դարձեալ 1900-ին, Լու ճամբորդեց դէպի Ռուսաստան. երկրորդ անգամը՝ Ռիլքէի հետ, որուն անունը Ռընէէն փոխեց Ռայնէրի: Ան սորվեցուց անոր ռուսերէն, կարդալ Թոլսթոյ, որուն հետ ան յետագային պիտի հանդիպէր) եւ Փուշքին: Ան զինք ծանօթացուց արուեստի հովանաւորներու եւ այլ գործիչներու հետ՝ մնալով Ռիլքէի խորհրդատուն, մտերիմն ու ներշնչարանը անոր ամբողջ չափահաս կեանքի ընթացքին: Բանաստեղծին եւ Սալոմէի միջեւ սիրավէպը տեւեց երեք տարի, ապա վերածուեցաւ բարեկամութեան, որ շարունակուեցաւ մինչեւ Ռիլքէի մահը, ինչպէս կը վկայէ անոնց նամակագրութիւնը: 1937-ին Ֆրոյտ Սալոմէի եւ Ռիլքէի յարաբերութեան մասին ըսած է. «Ան միաժամանակ մեծ բանաստեղծին ներշնչարանն (մուսան) էր եւ ուշադիր մայրը»: == Մահը == [[Պատկեր:Göttingen Stadtfriedhof Grab Andreas-Salome.jpg|thumb|Լու Անտրեաս-Սալոմէին գերեզմանը, [[Կոթինկըն]], [[Գերմանիա]]:]] 74 տարեկանին Լու Անտրեաս-Սալոմէն դադրեցաւ իր աշխատանքէն որպէս հոգեվերլուծող։ Ան սկսաւ ունենալ սրտի հարցեր եւ բազմաթիւ անգամներ կը մնար հիւանդանոցներու մէջ։ Անոր ամուսինը, որ արդէն հիւանդ էր, կ'այցելէր Լուին ամէն օր։ 40 տարուայ ամուսնութենէ ետք, թէ՛ Լուն եւ թէ Քարլը հիւանդանալով, աւելի մտերիմ կը դառնան։ Սիկմոնտ Ֆրոյտը այս մէկը նկատելով, կը գրէ՝ «Այս կը փաստէ կայունութիւնը իրենց իսկական յարաբերութեան»։ Ֆրիտիրխ Քարլ Անտրեասը կը մահանայ [[քաղցկեղ]]<nowiki/>է [[1930 թուական]]ին, իսկ Լուն [[1935 թուական]]ին կ'ենթարկուի ծանր քաղցկեղի գործողութիւններու։ [[5 Փետրուար]], [[1937 թուական]]ի գիշերը, Լու Անտրեաս-Սալոմէն կը մահանայ, արեան թունաւորումի պատճառով, իր քունին մէջ, [[Կոթինկըն]], [[Գերմանիա]]։ Անոր մարմինը կը զետեղուի իր ամուսինին մարմնի կողքին, Կոթինկընի գերեզմանատան մէջ։ Լու Սալոմէին յիշատակի տախտակը կը պարունակէ անոր տան հասցէն եւ անոր հոգեվերլուծութեան հաստատութեան անունը։ Լուին մահէն քանի մը օր առաջ, գերմանական քաղաքական գաղտնի ոստիկանութիւնը (կեշտափո) գրաւած էր Սալոմէին գրադարանը, որովհետեւ ըլլալով Ֆրոյտին աշխատակիցը, ան ունէր հրեական գիտական գիրքեր եւ հրեայ հեղինակներու վէպեր։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:12 Փետրուարի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:5 Փետրուարի մահեր]] fav8iizqsyxj7896eoewre2tlo2prpm 0 4066 254842 252856 2026-09-13T20:40:08Z Maral Dikbikian 4797 254842 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Հրմըն Ուեպսթըր Մատճեթ''' ({{lang-en|Henry Webster Mudgett}}, [[16 Մայիս]] [[1861 թուական|1861]] - [[7 Մայիս]] [[1896 թուական|1896]]), ճանչցուած իբրեւ '''Դկտ. Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ''' ({{lang-en|Henry Howard Holmes}}) եւ մասնաւորապէս '''Հ. Հ. Հոլմզ''' ({{lang-en|H. H. Holmes}}), առաջին Ամերիկացի բազմա-մարդասպաններէն եղած է:<ref>"Index to births, early to 1900", Registrar of Vital Statistics, Concord, New Hampshire. FHL Microfilms: film number 1001018</ref><ref>Philadelphia (Pennsylvania). Board of Health. "Death registers, 1860–1903". Salt Lake City: Filmed by the Genealogical Society of Utah, 1962.</ref> Շիքակոյի մէջ, 1893-ի Համաշխարհային Քոլոմպեական Ցուցահանդէսին, Հոլմզը բացաւ պանդոկ մը, զորս ինքը ձեւաւորած էր յատկապէս մարդասպանութեան նպատակներով, որ նաեւ վայրն էր իր բազմաթիւ մարդասպանական գործողութիւններուն: Հակառակ որ ան խոստովանած է 27 անձ սպաննած ըլլալու , որոնցմէ 9ը արդէն յստակ էին, իսկական իր սպաննած մարդոց թիւը կրնայ հասնիլ մինչեւ 200-ի: Բազմա-մարդասպան ըլլալէ զատ, ան նաեւ անձ մըն էր, որ տարբեր խարդախ ձեւերով կ'ամուսնանար ուրիշներու հետ իր արդէն ամուսնացած վիճակին մէջ: == Կենսագրութիւն<ref>{{Citation|title=H. H. Holmes|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=H._H._Holmes&oldid=1373764449|date=2026-09-07|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Հոլմզը ծնած է իբրեւ Հրմըն Ուեպսթըր Մատճեդ Կիլմանթըն, Նիւ Համշայրի մէջ, [[16 Մայիս]], [[1861]]-ին, Լեվի Նորթըն Մատճեդի եւ Թեօտէյթ Փէյճ Փրայսի ընտանիքին մէջ. երկուքը ըլլալով առաջին անգլիացիները որոնք հաստատուած էին շրջանին մէջ։ Հրմընը իր ծնողքին երրորդ զաւակն էր. ունէր մեծ քոյր մը՝ Էլլըն եւ մեծ եղբայր մը՝ Արթուր, նաեւ փոքր եղբայր մը՝ Հենրի:<ref>{{cite web| url= http://maamodt.asp.radford.edu/Psyc%20405/serial%20killers/Mudgett,%20Herman%20_2012_.pdf | title= Herman Webster Mudgett: 'Dr. H.H Holmes or Beast of Chicago' | first1= Rebecca |last1= Kerns| first2= Tiffany |last2= Lewis| first3= Caitlin |last3= McClure |publisher= Department of Psychology, Radford University |date= 2012| accessdate= 22 May 2015}}</ref><ref>New Hampshire Registrar of Vital Statistics. "Index to births, early to 1900", Registrar of Vital Statistics, Concord, New Hampshire. FHL Microfilms: film number 1001018</ref> Հոլմզի հայրը ագարակապան մըն էր։ Իր ծնողքը ծայրայեղ մեթոտաբաններ էին:<ref name="Larson2010">{{cite book|author=Erik Larson|title=The Devil In The White City|url=https://books.google.am/books?id=HOkTmxg8f_oC|date=30 September 2010|publisher=Transworld|isbn=978-1-4090-4460-4|page=54}}</ref> 2007-ին թողարկուած ''Most Evil''ի Հոլմզի կենսագրութեան մէջ նշուած էր, թէ իր հայրը խիստ ու վտանգաւոր ալքոհոլական մըն էր:<ref>{{Cite episode |title=Masterminds |url=http://www.imdb.com/title/tt1226460/ |series=Most Evil |serieslink=Most Evil |credits=Presenter: Michael Stone |network=Investigation Discovery |date=2007-09-30 |season=2 |number=8}}</ref> Հոլմզի նիշերը շատ փայլուն էին դպրոցին մէջ, ինչ որ պատճառ դարձաւ իր դասընկերներուն նախանձին, որոնք ալ զինք տարբեր տեսակի նեղութիւններու մատնեցին: Փորձով մը Հոլզմը վախցնելու, դասընկերները ստիպեցին զինք որ դպրոցի հիւանդապահին քով մտնէ եւ հոն կախուած կմախքին ձեռքերը դրին Հոլմզի երեսին: Հոլմզը սարսափելու տեղ հաճոյք կը ստանայ իր եւ մահի հետ այդ կապով ու այդ օրուընէ ետք, ան տարբեր ձեւերով սէր կ'արտայատէր մահուան հետ կապ ունեցող նիւթերու հանդէպ եւ նաեւ իր ազատ ժամանակը կ'անցընէր անասուններու մարմինը պատռելով բանալ եւ դիտելով: Մինչեւ 1896-ի իր մահապատիժը, Հոլմզ (Holmes) ծաւալած էր երկարատեւ ոճրագործական ասպարէզ մը, որ կը ներառէր ապահովագրական խարդախութիւն, կեղծարարութիւն, խաբեբայութիւն, երեք կամ չորս երկամուսնութիւններ, ձիերու գողութիւն եւ սպանութիւն: Ճանչցուած իբրեւ «Չիքակոյի Գազանը» (Beast of Chicago), «Սպիտակ Քաղաքի Սատանան» (Devil in the White City) կամ «Խոշտանգիչ Բժիշկը» (Torture Doctor)՝ ան իր ամենատխրահռչակ ոճիրները գործեց Չիքակոյի մէջ, 1893-ի Համաշխարհային Քոլումպիական Ցուցահանդէսի (World's Columbian Exposition) շրջանին: Հոլմզ մեղաւոր ճանչցուեցաւ եւ մահուան դատապարտուեցաւ Պենճամին Փայթզելինսպանութեան համար, որ իր գործակիցն էր քանի մը խաբեբայութիւններու մէջ: Այնուամենայնիւ, Հոլմզ խոստովանեցաւ քսանեօթ սպանութիւններ, ներառեալ որոշ անձերու, որոնք ստուգապէս դեռ ողջ էին: Կը կարծուի, որ ան սպաննած է նաեւ Փայթզելի զաւակներէն երեքը, ինչպէս նաեւ երեք սիրուհիներ, սիրուհիէ մը ծնած զաւակը եւ ուրիշ սիրուհիի մը քոյրը: Հոլմզ կախաղան հանուեցաւ 1896 Մայիս 7-ին: Հոլմզին կապուած առասպելաբանութեան մեծ մասը կը վերաբերէ այսպէս կոչուած «Ոճրագործական Ամրոց»ին՝ եռայարկ շէնքի մը, որ ան կառուցել տուած էր Չիքակոյի Արեւմտեան 63-րդ փողոցին վրայ: Այս շէնքին մասին մանրամասնութիւնները, անոր ենթադրեալ բազմաթիւ ոճիրներուն հետ մէկտեղ, կը նկատուին չափազանցուած կամ հնարուած sensacionalist դեղին մամուլին կողմէ. որոշ հաշուարկներով անոր զոհերու թիւը կը հասնէր մինչեւ 133-ի: Այս անճշդութիւններէն շատերը պահպանուեցան ոստիկանական անարդիւնաւէտ յետաքննութեան եւ այդ շրջանի չափազանցուած դեղին լրագրութեան զուգորդման պատճառով, որոնք յաճախ կը վկայակոչուին իբրեւ պատմական փաստեր: Պաշտօնական տուեալները կը հաստատեն, որ Արեւմտեան 63-րդ փողոցի կալուածը օգտագործուած է առեւտրական նպատակներով, եւ որ անկանոն ճարտարապետութիւնը խարդախութեան արդիւնք էր, այլ ոչ թէ բռնի երեւակայութիւններ գոհացնելու համար նախագծուած: Հոլմզ տուաւ իր կեանքին մասին հակասական տարբեր պատմութիւններ՝ սկիզբը պնդելով իր անմեղութիւնը, իսկ աւելի ուշ՝ թէ ինք Սատանայէն բռնուած էր: Ստախօսութեան անոր հակումը դժուարացուցած է հետազօտողներուն համար ճշմարտութիւնը պարզելը՝ հիմնուելով անոր յայտարարութիւններուն վրայ: Օրինակ, ան պնդեց, թէ բժշկական դպրոցի իր դասընկերներէն տոքթ. Ռոպըրթ Լիքոքը իր առաջին զոհերէն մէկն էր, եւ որ զինք սպաննած էր 1886-ին՝ ապահովագրական դրամ ստանալու համար. սակայն, Լիքոք մահացած է 1889 Հոկտեմբեր 5-ին, Ուոթֆորտի մէջ (Օնթարիօ, Քանատա): 1990-ականներէն ի վեր, Հոլմզ յաճախ նկարագրուած է իբրեւ ԱՄՆ-ի պատմութեան առաջին շարքային սպանողը: Հոլմզի մասին իր գիրքին մէջ հեղինակ Ատամ Սելցըր կը գրէ. «Պարզապէս քանի մը հոգի սպաննելը անպայմանօրէն բաւարար չէ շարքային սպանողի սահմանումներէն շատերուն համար: Աւելի յաճախ, անիկա պէտք է ըլլայ նմանօրինակ ոճիրներու շարք մը, գործուած որոշ ժամանակամիջոցի մը ընթացքին, սովորաբար աւելի շատ սպանողին հոգեբանական մղումը գոհացնելու, քան որեւէ գործնական շարժառիթով»: Ան կ՛աւելցնէ. «Այն սպանութիւնները, որոնք կրնանք կապել Հոլմզին, ընդհանրապէս ունէին յստակ շարժառիթ. որեւէ մէկը չափազանց շատ բան գիտէր, կամ կը խանգարէր իրեն, եւ կարելի չէր վստահիլ անոր: Սպանութիւնները պարզապէս արիւնահեղութեան սիրոյ համար չէին, այլ անհրաժեշտ մասը՝ անոր խաբեբայական գործունէութիւնը առաջ տանելու եւ իր ապրելակերպը պաշտպանելու»: Ըստ գրական քննադատ Տենիէլ Ս. Պըրթի՝ Հոլմզ պատմութեան ամէնամեծ եւ ամէնէն ազդեցիկ ոճրագործներէն մէկն էր: == Ժողովրդական մշակոյթի մէջ<ref>{{Citation|title=H. H. Holmes|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=H._H._Holmes&oldid=1365217078|date=2026-07-21|accessdate=2026-07-21|language=en}}</ref> == 1927-ին, Շերլոք Հոլմզի «Թոշակառու ներկարարին արկածը» (''The Adventure of the Retired Colourman'') պատմուածքին մէջ կը հանդիպինք մարդասպանի մը, որ իր զոհերը կազով կը խեղդէ զրահապատ սենեակի մը մէջ։ Սարսափազդու վէպերու գրող Ռոպերթ Պլոխի (Robert Bloch) 1974-ի «Ամերիկեան կոթական» վէպը Հոլմզի պատմութեան վիպականացուած տարբերակն է<ref>Robert Bloch. "American Gothic". ''Kirkus Reviews''. Archived from the original on March 4, 2016. Retrieved October 16, 2015.</ref>։ 2015-ին նախատեսուած էր սկսիլ «Սպիտակ քաղաքի սատանան» (''The Devil in the White City'') գիրքի ֆիլմի նկարահանումները, որուն գլխաւոր դերակատարը պիտի ըլլար Լէոնարտօ ՏիՔափրիոն (Leonardo DiCaprio), իսկ ռեժիսորը՝ Մարթին Սքորսեզէն (Martin Scorsese)։ 2019-ին, Սքորսեզէն եւ ՏիՔափրիոն պիտի ստանձնէին «Փարամաունթ Թի-Վի»-ի եւ «Հուլու»-ի կողմէ հեռարձակուելիք պատկերասփիւռային տարբերակի գործադիր արտադրիչներու դերը, սակայն «Հուլու»-ն յետագային հրաժարեցաւ նախագիծէն՝ անորոշութեան մէջ թողլով ծրագիրին ապագան։ Հոլմզի կերպարը մարմնաւորած է Սթիւըն Ապերլը՝ «Գերբնականը» հեռուստաշարքի երկրորդ եղանակի «Առանց ելքի» դրուագին մէջ, ինչպէս նաեւ Ճոէլ Ճոնսթոնը՝ «Ժամանակէն դուրս» հեռուստաշարքի առաջին եղանակի «Համաշխարհային Քոլոմպիական ցուցահանդէսը» դրուագին մէջ<ref>Zisk, Craig (January 26, 2017). "The World's Columbian Exposition". ''Timeless''. Retrieved January 13, 2025.</ref>։ Հոլմզի պանդոկը՝ «Ոճիրի ամրոցը» (''The Murder Castle''), կը հայտնուի «Մութ նկարներու հաւաքածոյ․ Իմ մէջի սատանան» (''The Dark Pictures Anthology: The Devil in Me)'' տեսախաղին մէջ, ուր բազմաթիւ ակնարկութիւններ կան անձամբ Հոլմզի մասին։ 2026-ին, «Ամերիքըն Մըրտըր Սոնկ» երաժշտախումբը թողարկեց «Հ.Հ. Հոլմզ (Շատակերութիւն)» երգը, որ հիմնուած է Հոլմզի եւ անոր վերագրուող սպանութիւններուն վրայ։ == Գրականութիւն == * «The Devil in the White City: Murder, Magic, and Madness at the Fair That Changed America» գրած է Էրիք Լարսըն:<ref>[http://www.goodreads.com/book/show/21996.The_Devil_in_the_White_City Յաւելեալ մանրամասնութիւններ գիրքին մասին.]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:16 Մայիսի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:7 Մայիսի մահեր]] i30wkq8jckff9glflpysqrpmp74d0oq 0 4256 254865 127969 2026-09-14T07:37:25Z Maral Dikbikian 4797 254865 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Երաժիշտ | գոյն = solo_singer }} '''Ճեմմա Պելլինչոնի''' ({{ԱԾ}}), իտալացի օփերային երգչուհի, սոփրանօ, մանկավարժ եւ հասարակական գործիչ<ref>[http://www.musenc.ru/html/b/bellin4oni.html Музыкальная энциклопедия, 1973—1982. Беллинчон]</ref>։ Օփերային արուեստագէտ Չեզարէ Պելլինչոնիի եւ Ք. Սորոլտոնիի դուստրն է, թենոր Ռոպերտօ Ստանիոյի կինը։ == Կենսագրութիւն եւ ասպարէզ == Երգի դասեր ստացած է մօրմէն՝ Ք. Սորոլտոնիէն։ Առաջին անգամ բեմին վրայ հանդէս եկած է 1880-ին՝ երգելով Նիապոլի «Նուովը» թատրոնին մէջ։ Յետագային համերգներով հանդէս եկած է Հռոմի «Արճենտինա» թատրոնին մէջ, [[Միլան]]ի «Լա Սքալայում» եւ «Լիրիքօ» թատրոններուն մէջ։ Հիւրախաղերով շրջածլ է ողջ [[Եւրոպա]]ն։ 1911-ին աւարտած է իր համերգային ասպարէզը եւ սկսած զբաղուիլ [[մանկավարժութիւն|մանկավարժական]] գործունէութեամբ։ 1914-ին դասաւանդած է [[Պերլին]]ի մէջ իր կողմէ ստեղծուած երգի դպրոցին մէջ, [[Հռոմ]]ի մէջ դասաւանդած է 1916-ին, իսկ [[Վիեննա]]յի մէջ՝ 1930-ին։ == Արուեստ == [[Պատկեր:Stagno and Bellincioni in Cavalleria Rusticana.jpg|մինի|«Գեղջկական ասպետութիւն» օփերայի ներկայացման Ռոպերտը Ստանիոյի հետ]] 1890-ին Պիետրօ Մասկանիի «Գեղջկական ասպետութիւն» օփերայի համաշխարհային ներկայացման կատարած է Սանտուցցիի մեներգը. ամուսինը նոյնպէս կ՛երգէր օփերային մէջ՝ կատարելով Տուրիտի մեներգը: Աշխարհին մէջ առաջինն կատարած է Ումպերտօ Ճորտանոյի «Ֆետորէ» օփերան՝ հանդէս գալով Էնրիկօ Քարուզոյի հետ: Ինչպէս նաեւ առաջինը կատարած է Ռիկարտ Շտրաուսի «Սալոմէ» օփերան (իտալական բեմին վրայ): == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Գրականութիւն == * Warrack, John and West, Ewan (1992), ''The Oxford Dictionary of Opera'', 782 pages, ISBN 0-19-869164-5 * Obituary article in ''il Mattino'' (Naples), April 24, 1950. * Scott, Michael (1977), ''The Record of Singing'', volume one, 243 pages, ISBN 0-7156-1030-9 {{Արտաքին յղումներ}} ip39ieej5yzl5bxjy6qgjqq942cw7hp 0 4787 254789 253794 2026-09-13T15:08:50Z Maral Dikbikian 4797 254789 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Հենրի Մորկընթաու''' ({{ԱԾ}}), ամերիկեան դիւանագէտ, [[ԱՄՆ]] դեսպանը Օսմանեան կայսրութեան (1913-1916 թուական), դատապարտած է [[Հայոց Ցեղասպանութիւն|Հայոց ցեղասպանութիւնը]]<ref>{{cite book | last = Balakian | first = Peter | authorlink =Peter Balakian | title = The Burning Tigris: The Armenian Genocide and America's Response | url = https://archive.org/details/burningtigris00pete | publisher = HarperCollins | location= New York | year = 2003 | pages=[https://archive.org/details/burningtigris00pete/page/219 219]–221 | isbn =0-06-055870-9}}</ref>, անոր անդրադարնալով իր յուշերուն մէջ։ == Կենսագրութիւն == Հենրի Մորկընթաուն 1865 թուականին ընտանիքի հետ տեղափոխուած է ԱՄՆ, 1877 թուականին աւարտած է Քոլոմպիոյ իրաւաբանական քոլէճը, հետագային եղած է ԱՄՆ-ի ժողովրդավարական կուսակցութեան գործուն անդամներէն։ 1913–1916 թուականներուն ան ԱՄՆ-ի դեսպանն էր Թուրքիոյ մէջ, առաջին աշխարհամարտի (1914–1918 թուական) սկսելէն ետք [[Օսմանեան կայսրութիւն|Օսմանեան կայսրութեան]] ներկայացուցած է նաեւ Մեծ Բրիտանիոյ, Ֆրանսայի, Ռուսիոյ, Իտալիոյ, Պելճիքայի շահերը։ 1915 թուականէն Մերձաւոր Արեւելքի մէջ Ամերիկեան օգնութեան կոմիտէի փոխ նախագահն էր։ Երբ յայտնի դարձած է, որ արեւմտահայերու տեղահանութեան իրական նպատակը անոնց լիակատար բնաջնջումն է, Մորկընթաուն հանդիպսծ է երիտ թուրքերու պարագլուխներ Թալեաթ եւ Էնվեր փաշաներուն հետ, փորձած է կասեցնել կոտորածն ու տեղահանութիւնը։ Դիմելով Թալեաթին՝ Մորկընթաուն ըսած է. «Մեր ժողովուրդը երբեք չի մոռնար այս ջարդերը»<ref>Oren. ''Power, Faith, and Fantasy'', p. 335.</ref>։ Իր յուշերուն մէջ, որոնք գրուած են Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ, [[Հալէպ]]ի ԱՄՆ հիւպատոսներու զեկուցագրերու հիման վրայ, ան առանձին գլուխներ նուիրած է արեւմտահայերու ողբերգութեան։ 1916 թուականին Մորկընթաուը հրաժարած է դեսպանի պաշտօնէն՝ ըսելով. «Ես այլեւս չէի կրնար շարունակել յարաբերութիւններս այնպիսի մարդոց հետ, որոնք թէպէտեւ սիրալիր եւ բարեկիրթ են, բայց կրնան 1 միլիոն մարդու արիւն հեղել»։ Մորկընթաուի «Հայկական ջարդերու առթիւ» (1918 թ.), «Ինչու պետք է կործանել Օսմանեան կայսրութիւնը» (1918 թ.), «Հայաստանը կը կանչէ» (1918 թ.), «Կ'ոչնչանա՞յ արդեօք Հայաստանը» (1920 թ.), «Հայերու կոտորածները 1915-ին» (1922 թ.) յօդուածները եւ «Հայաստանի ողբերգութիւնը» (1918 թ.), «Վոսփորի գաղտնիքներ. 1913–1916» (1918 թ.), «[[Դեսպան Մորկընթաուի պատմութիւնը]]» (1918 թ., հայերէն՝ 1919 թ.) գիրքերն արժանահաւատ վկայութիւններ են Մեծ եղեռնի մասին։ Ան մերժած է ռազմական անհրաժեշտութեամբ հայերու տեղահանութեան թրքական վարկածը եւ ապացուցած, որ երիտ թուրքական պարագլուխներու նպատակը հայ ազգի ի սպառ ոչնչացումն էր։ Մորկընթաուն դատապարտած է նաեւ եւրոպական տէրութիւններու անտարբերութիւնը հայերու հալածանքներու նկատմամբ, որ իր հերթին խրախուսած է թուրք ջարդարարներուն։ 1919 թ-ին Մորկընթաուն գլխաւորած է Լեհաստանի մէջ հրեաներու դրութիւնն ուսումնասիրող յանձնաժողովը, 1923 թուականին նշանակուած է Ազգերու Լիկայի փախստականներու գործերով հանձնաժողովի նախագահ, կազմակերպած Թուրքիայէն յոյներու տեղափոխումը Յունաստան եւ Յունաստանէն թուրքերու տեղափոխումը Թուրքիա։ Մորկընթաուն եղած է միջազգային Կարմիր խաչի կազմակերպիչներէն եւ ղեկավարած Ամերիկեան [[Կարմիր խաչ]]ը, զբաղուած է բարեգործութեամբ, յատկապես խոշոր նուիրատուութիւններ ըրած է թանգարաններովն։ Ան գործի մէջ մասնակցութիւն ունեցած է նաեւ հրեական հասարակական-կրօնական կեանքին, եղած է հրեական «Պնեյ Պրիտ» կազմակերպութեան գործադիր կոմիտէի անդամ։ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարանին կից Յուշապատի վերջնամասին, ի թիւս այլ մտաւորականներու եւ գործիչներու, որոնք բողոքած են Հայոց ցեղասպանութեան դէմ, ամփոփուած է նաեւ Մորկընթաուի շիրիմէն բերուած հողով սափորը։ Մորկընթաուն այն գործիչներէն է, որոնք արժանի են երախտիքի։ == Քաղաքական ասպարէզ<ref>{{Citation|title=Henry Morgenthau Sr.|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Henry_Morgenthau_Sr.&oldid=1374370738|date=2026-09-11|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Մորկընթաուի ասպարէզը առիթ տուաւ իրեն նիւթապէս մեծապէս մասնակցելու նախագահ Ուուտրօ Ուիլսընի (Woodrow Wilson) 1912-ի ընտրարշաւին: Ան առաջին անգամ Ուիլսընի հանդիպած էր 1911-ին, «Ազատ Սինակոկ» (Free Synagogue) ընկերակցութեան հիմնադրութեան չորրորդ տարեդարձի ճաշկերոյթին ընթացքին, եւ երկուքը «կարծէս մտերմացած էին»՝ նշելով «Մորկընթաուի քաղաքական ասպարէզին դարձակէտը»: Ամերիկեան քաղաքականութեան մէջ անոր դերը աւելի ակնառու դարձաւ յաջորդող ամիսներուն: Թէեւ ան չստանձնեց Ուիլսընի ընտրարշաւի ելեւմտական յանձնախումբի նախագահութիւնը, սակայն Մորկընթաուի առաջարկուեցաւ Օսմանեան Կայսրութեան մօտ դեսպանի պաշտօնը: Ան հովանաւորած էր նաեւ նախարարական պաշտօն մը ստանալու յոյսը, սակայն չյաջողեցաւ ձեռք ձգել զայն: == Գիրքեր == * The ''Ambassador Morgenthau’s Story'' (1918) * The ''Secrets of the Bosphorus'' (1918) * The ''Morgenthau Report'' (October 3, 1919) * ''I was sent to Athens'' (1929) == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Արտաքին յղումներ == *[http://www.lib.byu.edu/~rdh/wwi/comment/morgenthau/MorgenTC.htm ''Ambassador Morgenthau’s Story'']. An electronic copy of his most contentious book, at the World War I Document Archive. * [http://www.homepage-link.to/turkey/morgenthau.html ''Ambassador Morgenthau’s Story''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031061253/http://www.homepage-link.to/turkey/morgenthau.html |date=2007-10-31 }}. With translations in French, German and Turkish. * [http://www.hri.org/docs/Morgenthau ''I was sent to Athens''] {{Արտաքին յղումներ}} {{DEFAULTSORT:Մորկընթաու, Հենրի}} [[Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան ականատեսներ]] [[Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դիւանագէտներ]] [[Ստորոգութիւն:26 Ապրիլի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:25 Նոյեմբերի մահեր]] oktuclusgqciut9j0qqom8ldiw3euwh 0 5033 254843 241522 2026-09-13T20:45:38Z Maral Dikbikian 4797 254843 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} [[Պատկեր:Fridtjof Nansen - Project Gutenberg eText 13103.jpg|մինի|190px]] [[Պատկեր:Ֆրիտյոֆ Նանսենի կիսանդրի.JPG|մինի|190px|Ֆրիտիոֆ Նանսէնի կիսանդրին՝ Երեւան, քանդակագործ՝ [[Գարեգին Դաւթեան]]]] '''Ֆրիտիոֆ Նանսէն''' ({{ԱԾ}}), նորվեկիացի բազմակողմանի գիտնական (polymath) եւ Խաղաղութեան Նոպելեան մրցանակի դափնեկիր էր: Ան իր կեանքի տարբեր փուլերուն աչքի ինկաւ իբրեւ հետազօտիչ, գիտնական, դիւանագէտ, մարդասէր եւ «Հայրենիքի Լիկա»յի (Fatherland League) համահիմնադիր: 1888-ին ան ղեկավարեց այն խումբը, որ առաջին անգամ ըլլալով կտրեց անցաւ Կրենլանտայի (Greenland) ներսի շրջանները՝ կղզին դահուկներով cross-country կտրելով: Ան միջազգային հռչակ շահեցաւ, երբ 1893–1896 թուականներու իր «Ֆրամ» (''Fram'') արշաւախումբի ընթացքին հասաւ 86°14′ հիւսիսային լայնութեան ռեքորտային հորիզոնականին: Թէեւ Նորվեկիա վերադառնալէ ետք ան քաշուեցաւ հետազօտական գործունէութենէն, բեւեռային ճամբորդութեան անոր եղանակները եւ սարքաւորումներու ու հագուստի մարզին մէջ կատարած նորարարութիւնները ազդեցին Արքթիքայի (Արջային) եւ Անթարքթիքայի (Հակարջային) հետագայ արշաւախումբերու ամբողջ սերունդի մը վրայ: 1897-ին ան ընտրուեցաւ «Ամերիկեան Փիլիսոփայական Ընկերակցութեան» (American Philosophical Society) միջազգային անդամ: Նանսէն կենսաբանութիւն (zoology) ուսանեցաւ Քրիսթիանիայի (Christiania) Ռոյալ Ֆրետերիք Համալսարանին մէջ, իսկ աւելի ուշ working իբրեւ համակարգող (curator) Պերկընի Համալսարանի Թանգարանին մէջ, ուր ծովային ստորին արարածներու կեդրոնական ջղային համակարգին շուրջ անոր հետազօտութիւնները անոր ապահովեցին դոկտորական աստիճան եւ օգնեցին հաստատելու ջղաբջիջային տեսութիւնը (neuron doctrine): Հետագային, ջղաբան Սանթիակօ Ռամոն ի Քախալ (Santiago Ramón y Cajal) 1906-ին շահեցաւ Բժշկութեան Նոպելեան մրցանակը միեւնոյն նիւթին շուրջ իր կատարած հետազօտութիւններուն համար: 1896-էն ետք անոր գիտական հիմնական հետաքրքրութիւնը ուղղուեցաւ դէպի ովկիանոսագրութիւն. իր հետազօտութիւններու ընթացքին ան կատարեց գիտական բազմաթիւ ծովագնացութիւններ (նաւարկութիւններ), գլխաւորաբար Հիւսիսային Աթլանթեանի մէջ, եւ նպաստեց արդի ովկիանոսագրական սարքաւորումներու մշակման: Իբրեւ իր երկրի յառաջատար քաղաքացիներէն մէկը, 1905-ին Նանսէն արտայայտուեցաւ Շուէտի հետ Նորվեկիոյ միութեան լուծարման ի նպաստ եւ վճռորոշ դեր խաղաց Դանիայի Կարլ Իշխանը (Prince Carl of Denmark) համոզելու, որ ընդունի նորանկախ Նորվեկիոյ գահը: 1906–1908 թուականներուն ան ծառայեց իբրեւ Նորվեկիոյ ներկայացուցիչ Լոնտոնի մէջ, ուր օգնեց բանակցելու Անխաթարութեան Դաշնագիրին (Integrity Treaty) շուրջ, որ կը երաշխաւորէր Նորվեկիոյ անկախ կարգավիճակը: Իր կեանքի վերջին տասնամեակին, Նանսէն ինքզինք նուիրեց գլխաւորաբար Ազգերու Լիկային՝ 1921-ին նշանակուելով Լիկայի Գաղթականաց Բարձր Յանձնակատար: 1922-ին անոր շնորհուեցաւ Խաղաղութեան Նոպելեան մրցանակը՝ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի եւ կապակից հակամարտութիւններու պատճառով տեղահանուած զոհերուն ի նպաստ տարած իր աշխատանքին համար: Իր ներմուծած նախաձեռնութիւններուն շարքին էր անհայրենիք անձերու համար նախատեսուած «Նանսէնեան անձնագիրը»՝ վկայագիր մը, որ աւելի քան 50 երկիրներու կողմէ ճանչցուած էր: Ան աշխատեցաւ գաղթականներու ի նպաստ Վիտքուն Քուիսլինկի (Vidkun Quisling) կողքին՝ մինչեւ 1930-ի իր յանկարծահաս մահը, որմէ ետք Լիկան հիմնեց «Գաղթականաց Նանսէնեան Միջազգային Գրասենեակը»՝ ապահովելու համար անոր գործին շարունակութիւնը: Այս գրասենեակը 1938-ին ստացաւ Խաղաղութեան Նոպելեան մրցանակը: Անոր անունը յաւերժացուած է աշխարհագրական բազմաթիւ անուանումներու մէջ, յատկապէս բեւեռային շրջաններուն մէջ<ref>[http://www.aztagdaily.com/archives/235599 Հայոց Ցեղասպանութեան 100-Ամեակի Առիթով Ֆրիտեոֆ Նանսէն (1861-1930)]</ref><ref>{{Citation|title=Fridtjof Nansen|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fridtjof_Nansen&oldid=1372903725|date=2026-09-02|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref>։ 1938-ին ստեղծուած է Նանսէնի ակադեմիան Լիլլեհամըրի մէջ, [[Նորվեկիա]], որ կը գործէ մինչեւ օրս։ Մահացած է 13 Մայիս, 1930-ին (68 տարեկան) Նորվեկիա։ == Անձնական կեանք == Նանսէն 1890-ին ամուսնացած էր Եւա Սարսի՝ յայտնի կենդանաբան Միքայէլ Սարսի աղջկան հետ։ 1893-ին կը ծնի անոնց աղջիկը՝ Լիւը, ով առաջին անգամ տեսած է հայրը երեք տարեկանին։ Նանսէնի բացակայութեան, Եւա կը զբաղի երաժշտութեամբ։ Եւայի եւ Լիւի ի պատիւ Նանսէն կ'անուանէ կղզի մը, Ֆրանց Իոսիֆի հողին վրայ։ Յետագային Նանսէն կ'ունենայ չորս զաւակ եւս։ Եւա Նանսէն կը մահանայ 1907-ին, երբ Նանսէն դեսպան էր [[Լոնտոն|Լոնտոնի]] մէջ։ == Քաղուածքներ == {{քաղվածք|Չարիքն ու բռնութիւնները չեն կարողացած ընկճել հայ ժողովուրդը. ամէն անգամ որեւէ տեղէ ծագած լոյսի նշոյլն անգամ սներ է անոր ազատութեան երազանքը։|}} {{քաղվածք|Մարդ կը ձգտի դէպի գիտելիքները, եւ այն ժամանակ որ անոր մէջ կը մարի գիտելիքներու ծարաւը, ան մարդ ըլլալէ կը դադարի։|}} {{քաղվածք|Ինծի համար դժուար է հաւատալ, որ որեւէ մէկը կարող է ծանօթանալ հայ ժողովուրդի պատմութեան, առանց խորապէս ցնցուելու անոր մեծ ողբերգութենէն։|}} {{քաղվածք|Հայ ժողովուրդը հոգատարութեամբ պահպանելով իր հին ու ինքնատիպ մշակոյթը՝ յաջողութեամբ կը զարգացնէ այն՝ անոր տալով չտեսնուած փայլ։|}} {{քաղվածք|Անհրաժեշտ է, որ դիմացինին նկատմամբ սիրոյ եւ ազնուութեան զգացումը համակէ մեր միտքերն ու արարքները, եւ մենք միշտ պէտք է յիշենք, որ սէրն ու համբերութիւնը անտառի ամենագեղեցիկ ծառերն են։|}} {{քաղվածք|Մարդկութեան պատմութեան մէջ չկայ բան մը, որ իր հաւասարն ունենայ 1915 թուականին սկսած ջարդերուն հետ։ Ապտուլ Համիտի ջարդերը չնչին են այսօրուան թուրքերուն կատարածին համեմատութեամբ։|}} == Արտաքին Յղումներ == * [http://www.azg.am/AM/2008050922 Ի Հիշատակ Ֆրիտյոֆ Նանսէնի - ԱԶԳ.am]։ * [http://freebooks.do.am/load/frityof_nansen_a_talanov_na_online_tarberak/21-1-0-1964 Ֆրիտյոֆ Նանսէն - Ա. Տալանով Ներբեռնել էլեկտրոնային գիրքը ՀամաՀայկական Էլ. Գրադարանից]։ * [http://www.nt.am/am/dates/609/ Ֆրիտյոֆ Նանսէնը «Նոյեան տապանի» յիշարժան տարեթվերում]։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Աղբիւրներ == * Հայկական Հանրագիտարան։ {{DEFAULTSORT:Նանսեն, Ֆրիտիոֆ}} [[Ստորոգութիւն:Նորվեկացի դիւանագէտներ]] [[Ստորոգութիւն:Անձինք թղթադրամներու վրայ]] [[Ստորոգութիւն:Անձինք նամականիշերու վրայ]] [[Ստորոգութիւն:1861 ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:Օսլօ ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:1930 մահեր]] [[Ստորոգութիւն:10 Հոկտեմբերի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:13 Մայիսի մահեր]] mkbmf06050jauk3eo8lydrvh1qplr6l 0 5117 254790 233294 2026-09-13T15:15:19Z Maral Dikbikian 4797 254790 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Նիքոլա Թեսլա''' ({{lang-sr|Никола Тесла}}, [[10 Յուլիս]], [[1856]], [[Կոսպիչ]], [[Աւստրիական Կայսրութիւն]] - [[7 Յունուար]], [[1943]]), ազգութեամբ՝ սերպ: Ճարտարագէտ, բնագէտ եւ գիւտարար՝ ելեկտրական չափագիտութեան ու ձայնասփիւռի չափագիտութեան աշխարհին մէջ։ Ծնած եւ մեծցած է [[Աւստրիա]], կեանքին մեծ մասը ապրած եւ աշխատած է [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] եւ [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն]] մէջ։ 1891-ին ստացած է ամերիկեան քաղաքացիութիւն։ == Կենսագրութիւն == === Վաղ Տարիներ === [[Պատկեր:Milutin Tesla.jpg|130px|մինի|ձախից|Սերպ քահանայ Միլութին Թեսլա, Նիքոլա Թեսլային հայրը:]] Թեսլային ընտանիքը ապրած էր Սմիլեան գիւղին մէջ, Կոսպիչ քաղաքէն 6 քմ հեռաւորութեան վրայ։ Հայրը՝ Միլութին Թեսլան (1819-1879), սերպեան ուղղափառ եկեղեցւոյ քահանայ էր, մայրը՝ Ճորճինա Թեսլան (1822-1892), եղած է քահանայի դուստր, որ տնային արհեստագիտական գործիքներ եւ սարքեր պատրաստելու, ինչպէս նաեւ սերպական բանաստեղծութիւններ անգիր սորվելու տաղանդը ունէր։ Թեսլա իր յիշողութիւնը եւ ստեղծագործական ունակութիւնները կը վերագրէր մօրը։ 1856-ին ընտանիքին մէջ լոյս աշխարհ եկած է չորրորդ երեխան՝ Նիքոլան։ Ընտանիքը ունեցած է հինգ զաւակ՝ երեք աղջիկ, Նիքոլան եւ իր մեծ եղբայրը, որ ձիէն իյնալով, մահացած է, երբ Նիքոլան հինգ տարեկան էր<ref>''Margaret Cheney, Robert Uth, and Jim Glenn''. Tesla, Master of Lightning. - Barnes & Noble Publishing, 1999. - ISBN 0-7607-1005-8.</ref>։ Տարրական դպրոցի առաջին դասարանը Նիքոլան աւարտած է Սմիլիանի մէջ։ 1862-ին իր եղբօրը մահէն ժամանակ մը ետք, Նիքոլային հօր աստիճանի բարձրացման իբրեւ արդիւնք՝ ընտանիքը տեղափոխուած է Կոսպիչ, ուր տղան աւարտած է տարրական դպրոցին մնացեալ երեք դասարանները, ապա իրապաշտական վարժարանը։ 1870-ի աշնան Նիքոլա ընդունուած է Քարլովաքի երկրորդական վարժարանը։ Յուլիս 1873-ին Թեսլա, երկրորդական վարժարանը աւարտելէ ետք, վերադարձած է ընտանիքին մօտ՝ Կոսպիչ, հակառակ իր հօր կամքին: Հայրենի քաղաքին մէջ հնդկախտի համաճարակ էր։ Ապագայ գիտնականը իսկոյն վարակուած էր հնդկախտով։ Ապաքինելէ ետք, ան պէտք էր երեք տարի ծառայել Աւստրիա-Հունգարական բանակին մէջ։ Անոր առողջական վիճակը անբաւարար համարելով՝ հարազատները զինք պահած են լեռներու մէջ, ուրկէ ան վերադարձած է 1875-ին։ [[Պատկեր:Balkan man in national costume.png|180px|մինի|ձախից|Թեսլան ազգային տարազով, 1880]] Նոյն թուականին, Թեսլա կ'ընդունուի Կրազիի ճարտարագիտական բարձրագոյն ուսումնարանը (այժմ՝ կրազի ճարտարագիտական համալսարան), ուր ան կ'ուսումնասիրէ ելեկտրական չափագիտութիւն։ Դասընթացքի ատեն հետեւելով մեքենաներու աշխատելաձեւին՝ թեսլա կը յղանայ այն միտքը, որ հաստատ հոսանքով աշխատող մեքենաները թերի են։ Անոր այս միտքը խիստ քննադատութեան կ'արժանանայ դասախօսներու կողմէ: [[Պատկեր:Smiljan Memorial Center Modified.jpg|180px|մինի|Տունը, ուր ծնած է Թեսլան, Սմիլեան:]] Ուսումնառութեան երրորդ տարին, Թեսլա կը տարուի Բախտախաղերով եւ թղթախաղերով, որոնց իբրեւ հետեւանք՝ մեծ գումարներ կը կորսնցնէ<ref name="Rzhos">''Ржонсницкий Б. Н.'' Никола Тесла. - {{М.}}: «Молодая гвардия». 1959. - См. [[#Литература|список литературы]]</ref>։ Աւելի ուշ ան այնպիսի մեծ գումար կը կորսնցնէ, որ մայրը կը ստիպուի պարտքի գումար վերցնել հարազատէ մը։ Անկէ ետք Նիքոլա կը զգաստանայ։ 17 Ապրիլ 1879-ին, Նիքոլային հայրը կը մահանայ։ Ան կը սկսի դասաւանդել Կոսպիչի այն վարժարանը, ուր անցեալին ինք յաճախած էր։ Թեսլային երկու քեռիներուն՝ Փիոթր եւ Պավըլ Մանտիչներուն շնորհիւ՝ Յունուար 1880-ին երիտասարդ Թեսլան կը տեղափոխուի Փրակ, ուր կ'ընդունուի Փրակի փիլիսոփայութեան համալսարանը։ === Աւստրիա-Հունգարիա, Գերմանիա, Ֆրանսա === Մինչեւ 1882, Թեսլա կը զբաղի ելեկտրական չափագիտութեամբ՝ [[Պուտափեսթ|Պուտափեսթի]] հեռագրական ընկերութեան մէջ, ուր հեռաձայնի գիծեր կը զետեղէր եւ կեդրոնական հեռախօսակայանի կառուցման աշխատանքները կը կատարէր։ Փետրուար 1882-ին Թեսլա կը մտածէր, թէ ինչպէս կարելի է ելեկտրական շարժումը օգտագործել. յղացք մը, որ հետագային կը կոչուի մագնիսական պտտող դաշտ։ Ընկերութեան մէջ աշխատիլը Թեսլային հնարաւորութիւն չէր տար իրագործելու փոփոխական հոսանքով ելեկտրական շարժում ստեղծելու գաղափարը։ 1882-ի վերջը Թեսլա [[Փարիզ]]ի մէջ կը սկսի աշխատիլ Էտիսընի ընկերութեան մէջ (Continental Edison Company)։ Ընկերութեան կարեւոր աշխատանքներէն մէկն էր [[Ստրասպուրկ|Ստրասպուրկի]] երկաթուղային կայարանին համար ելեկտրակայան կառուցելը։ 1883-ի սկիզբը ընկերութիւնը կը վստահէր Թեսլային Ստրասպուրկի մէջ լուծելու աշխատանքային շարք մը խնդիրներ։ Ազատ ժամերուն թեսլա կը զբաղէր ելեկտրական անհամադէպ շարժիչի կաղապար մը ստեղծելու փորձերով։ 1883-ին ան իր աշխատանքը կը ներկայացնէ Ստրասպուրկի քաղաքապետարանին։ 1884-ի գարնան երկաթուղային կայարանին աշխատանքները կ'աւարտին, եւ Թեսլա կը վերադառնայ Փարիզ՝ ընկերութենէն ակնկալելով 25.000 տոլար։ Շուտով ան կ'անդրադառնայ, որ այդպիսի գումար մը իրեն պիտի չյատկացնեն, ուստի կը հրաժարի<ref name="Rzhos" />։ === ԱՄՆ === ==== Էտիսընի Մօտ ==== 6 Յուլիս 1884-ին Թեսլա կը տեղափոխուի [[Նիւ Եորք]]<ref>«Master of Lightning» by [[Public Broadcasting Service]]. Website.</ref> եւ աշխատանքի կ'ընդունուի [[Թոմաս Էտիսըն|Թոմաս Էտիսընի]] ընկերութեան մէջ (Edison Machine Works)։ Էտիսըն բաւական սառն կ'ընդունի Թեսլային գաղափարները եւ բացայայտօրէն կ'արտայայտէ իր բացասական կարծիքը։ 1885-ի գարնան Էտիսըն Թեսլային կը խոստանայ 50.000 տոլար (այդ օրերուն անիկա համարժէք էր 1 միլիոն տոլարի), եթէ ան կարենար բարելաւել հաստատուն հոսանքով աշխատող ելեկտրական մեքենաները, զորս յայտնագործած էր Էտիսըն<ref>$50 000 (1885 г.) = $1 082 008 (2006 г.) [http://www.westegg.com/inflation/ The Inflation Calculator] {{ref-en}}</ref><ref>Cheney, Margaret [1979] (2001). Tesla: Man Out of Time. Simon and Schuster. ISBN 0-7432-1536-2.</ref>։ Նիքոլա կ'անցնի գործի. շուտով ան կը ներկայացնէ Էտիսընի մեքենաներուն 24 տարատեսակ՝ բաւական կատարելագործուած։ Էտիսըն Թեսլան պարգեւատրելու փոխարէն՝ կ'ըսէ, թէ պանդուխտը լաւ չէր հասկնար ամերիկեան մտածելակերպը։ Յուսախաբ Թեսլան կը հրաժարի աշխատանքէն<ref>«Tesla Says Edison was an Empiricist. Electrical Technician Declares Persistent Trials Attested Inventor’s Vigor. 'His Method Inefficient' A Little Theory Would Have Saved Him 90 % of Labor, Ex-Aide Asserts. Praises His Great Genius.», New York Times, October 19, 1931. «Nikola Tesla, one of the world’s outstanding electrical technicians, who came to America in 1884 to work with Thomas A. Edison, specifically in the designing of motors and generators, recounted yesterday some of …»</ref>։ ==== Նիւ Եորքի Տարրալուծարանէն Ներս ==== [[Պատկեր:Moteur à induction.jpg|200px|մինի|Թեսլայի փոխակարգութեան թելադրութեան շարժիչը:]] Էտիսընի ընկերութեան մէջ ընդամէնը մէկ տարի աշխատելով, Թեսլան գործարար աշխարհին մէջ մեծ համբաւ կը ստանայ։ Ան կ'աշխատի [[Ելեկտրական Աղեղ|ելեկտրական աղեղի]] համակարգին արտօնագրմամբ: Ելեկտրաճարտարագէտներու խումբ մը Թեսլային կ'առաջարկէ հիմնել սեփական ընկերութիւն մը՝ կապուած ելեկտրական լուսաւորման հետ։ Թեսլային՝ փոփոխական հոսանք օգտագործելու գաղափարը զիրենք չէր ոգեւորեր. անոնք սահմանափակուած էին միայն փողոցի լուսաւորութեան համար նախատեսուած ելեկտրական աղեղով լապտերներու մշակմամբ։ Մէկ տարի ետք ծրագիրը պատրաստ էր։ Գումարի փոխարէն՝ գործարարները գիւտարարին կ'առաջարկեն բաժնետոմսերու մաս մը այն ընկերութենէն, որ պիտի զբաղէր լապտերներու գործադրումով։ Այս առաջարկը գիւտարարը չի հրապուրեր, ընկերութիւնն ալ իր հերթին կը փորձէր ձերբազատիլ Թեսլայէն՝ զրպարտելով զինք<ref name="Rzhos"/>։ 1886-ի աշունէն մինչեւ յաջորդ գարուն գիւտարարը ստիպուած կը զբաղի տարբեր աշխատանքներով։ Ան կը փորձէ տարբեր գործեր։ Այս ընթացքին ան մտերմացած էր մեքենագէտ Պրաունին, որ յաջողած էր համոզել քանի մը ծանօթներ, որ նիւթական օգնութիւն տրամադրեն Թեսլային։ Ապրիլ 1887-ին այդ գումարներով հիմնադրուած «Թեսլա արթ լայթ քոմփանի» (Tesla Art Light Company) ընկերութիւնը սկսած էր նոր լապտերներ օգտագործել փողոցներու լուսաւորութեան համար։ Շուտով ընկերութեան հեռանկարները ընդլայնելով պատուէրներու մեծ քանակով մը կը փաստէ ինքզինք։ Սակայն Թեսլային համար ընկերութեան նիւթական շահերը պարզապէս միջոց էին ցանկալի նպատակին հասնելու համար<ref name="Rzhos"/>։ Շուտով Թեսլան Նիւ Եորքի Հինգերորդ պողոտային մէջ ({{lang-en| Fifth Avenue}}) իբրեւ գրասենեակ օգտագործելու համար տուն մը կը վարձէ ոչ հեռու այն շէնքէն, ուր Էտիսընի հանրայայտ ընկերութիւնն էր։ Երկու ընկերութիւններուն միջեւ անհաշտ պայքար մը սկսած էր, որ ԱՄՆ-ի մէջ (ԱՄՆ-Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ) ծանօթ է «հոսանքներու պատերազմ» (War of Currents) անունով։ Յուլիս 1888-ին ամերիկեան նշանաւոր գործարար Ճորճ Ուեսթինկհաուսը Թեսլայէն կը գնէ շուրջ 40 արտօնագիր՝ իւրաքանչիւրին համար վճարելով մօտաւորապէս 25.000 տոլար։ Գործարարը Թեսլան խորհրդատուի պաշտօնով կը հրաւիրէ Փեթերսպուրկի իր գործարանը, ուր մշակուած էին փոփոխական հոսանքով աշխատող մեքենաներու նմուշներ։ Աշխատանքը չի բաւարարեր գիւտարարը եւ հակառակ Ուեսթինկհաուսի յորդորներուն՝ մէկ տարի ետք ան կը վերադառնայ Նիւ Եորքի իր տարրալուծարանը։ Վերադարձէն ետք Թեսլա կը մեկնի [[Եւրոպա]], ուր տեղի կ'ունենայ [[Փարիզ|Փարիզի]] Համաշխարհային ցուցահանդէսը (1889), կ'այցելէ մօրը եւ քրոջը<ref name="Rzhos"/>։ [[Պատկեր:TeslaWirelessPower1891.png|200px|մինի|ձախից|Թեսլան՝ դասախօսութեան ընթացքին, Մայիս 1891]] 1888-1895 թուականներուն Թեսլա իր տարրալուծարանին մէջ կը զբաղի բարձր յաճախականութեան մագնիսական դաշտերու հետազօտմամբ։ Այս տարիները շատ բեղմնաւոր կը դառնան իրեն համար. ան կը ստանայ շարք մը յայտնագործութիւններու արտօնագիրեր։ Ան իր աշխատանքներուն մասին դասախօսութիւն մը տալու հրաւէր կը ստանայ ամերիկեան հաստատութենէն (American Institute of Electrical Engineers)։ 20 Մայիս 1892-ին գիտնականը դասախօսութիւն մը կու տայ, որ կ'արժանանայ բարձր գնահատանքի։ 13 Մարտ 1895-ին Հինգերորդ պողոտայի իր տարրալուծարանը կ'այրի։ կ'ոչնչանան գիւտարարին վերջին յայտնագործութիւնները՝ մեքենական ծածանիչը, ելեկտրական լուսաւորութեան նոր լապտերներու վայրը, անլար հեռահաղորդակցման սարքաւորման մանրակերտը եւ ելեկտրականութեան բնոյթը ուսումնասիրող սարքը։ Սակայն Թեսլա կը յայտարարէ, որ յիշողութեամբ կրնայ վերականգնել իր բոլոր յայտնագործութիւնները։ Գիւտարարին կրած վնասներուն հատուցում կու տայ «Նիակարա ջրվէժներու ընկերութիւնը»։ Էտուարտ Ատամզի շնորհիւ՝ Թեսլա 100.000 տոլարով կը կահաւորէ նոր տարրալուծարանը։ Աշնան կը վերսկսի իր հետազօտութիւններուն, նոր հասցէին մէջ՝ Հաուսթոն փողոց թիւ 46։ 1896-ին Թեսլա յաջողութեամբ կ'իրականացնէ շողարձակներու հեռաւոր տարածութիւն հաղորդելու ճարտարարուեստը՝ 30 մղոն (48 քմ) տարածութենէ։ ==== Գոլորատօ Սփրինկզ ==== Մայիս 1899-ին տեղական ելեկտրական ընկերութեան հրաւրէրով, Թեսլա կը տեղափոխուի Գոլորատօ նահանգի Գոլորատ Սփրինկզ առողջարանային փոքրիկ քաղաքը։ Քաղաքը կը գտնուէր 2.000մ բարձրութեան վրայ։ Հոն յաճախ տեղի կ'ունենան ուժգին փոթորիկներ<ref name="Rzhos"/>։ Քաղաքին մէջ Թեսլա կը բանայ փոքրիկ տարրալուծարան մը, զոր կը հովանաւորէր «Ուոլտորֆ Աստորիա» հիւրանոցին սեփականատէրը: == Յետագայ տարիներ<ref name=":1">{{Citation|title=Nikola Tesla|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nikola_Tesla&oldid=1372910045|date=2026-09-02|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Ուորտենքլիֆի փակումէն ետք, Թեսլա շարունակեց նամակներ գրել Մորկընին. «մեծ մարդու» մահէն ետք, ան նամակ գրեց Մորկընի որդիին՝ Ճեքին, փորձելով լրացուցիչ ֆինանսաւորում ապահովել ծրագիրին համար: 1906-ին, Թեսլա գրասենեակներ բացաւ Մանհէթընի Պրոտուէյ 165 հասցէին վրայ՝ փորձելով նոր միջոցներ հայթայթել իր արտօնագիրերու զարգացման եւ շուկայահանման միջոցով: Ան 1910-էն 1914 գրասենեակներ ունեցաւ «Մեթրոփոլիթըն Լայֆ Թաուըր»ի (Metropolitan Life Tower) մէջ, քանի մը ամսով տարածք վարձեց «Ուուլուըրթ» շէնքին մէջ, ուրկէ հեռացաւ, որովհետեւ չէր կրնար վճարել վարձքը, իսկ 1915-էն 1925՝ Ուեսթ 40-րդ փողոցի թիւ 8 հասցէին վրայ: Ուեսթ 40-րդ փողոցի թիւ 8 հասցէն փոխադրուելէ ետք, ան ըստ էութեան սնանկացած էր. իր արտօնագիրերուն մեծ մասին գործողութեան ժամկէտը աւարտած էր, եւ ան դժուարութիւններ ունէր իր մշակած նոր գիւտերուն հետ: == Պարգեւներ եւ մրցանակներ<ref name=":1" /> == Թեսլա արժանացած է բազմաթիւ մետալներու եւ պարգեւներու: Անոնցմէ են՝ * '''Էլիոթ Քրեսոն մետալ''' (Ֆրենքլին Ինստիտուտ, 1894) * '''Տանիլօ Ա. Իշխանի շքանշանի Մեծ Խաչ''' (Չեռնոկորիա, 1895) * '''Ամերիկեան Փիլիսոփայական Ընկերութեան անդամ''' (ԱՄՆ, 1896) * '''Էլեկտրական եւ էլեկտրոնային ճարտարագէտներու ինստիտուտի (AIEE/IEEE) Էտիսընի մետալ''' (ԱՄՆ, 1916) * '''Սուրբ Սաւայի շքանշանի Մեծ Խաչ''' (Եուկոսլաւիա, 1926) * '''Ճոն Սքոթ մետալ''' (Ֆրենքլին Ինստիտուտ եւ Ֆիլատելֆիոյ քաղաքապետութիւն, ԱՄՆ, 1934) * '''Սպիտակ Արծիւի շքանշան''' (Եուկոսլաւիա, 1936) * '''Սպիտակ Առիւծի շքանշանի Մեծ Խաչ''' (Չեխոսլովակիա, 1937) == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} esd0i3i4a1d28zxsdcp120pgig7mtwv 0 5397 254837 228257 2026-09-13T20:13:28Z Maral Dikbikian 4797 254837 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ | անուն ազգանուն = Անթոն Չեխով | բնագիր ԱԱՀ = Антон Павлович Чехов | պատկեր = Anton_Chekhov_with_bow-tie_sepia_image.jpg | չափ = | նկարագրութիւն = | ծնած է = [[17 Յունուար|17]] կամ [[29 Յունուար]] [[1860 թուական|1860]] | ծննդավայր = [[Թականրոկ]] | վախճանած է = [[2 Յուլիս|2]] կամ [[15 Յուլիս]] [[1904 թուական|1904]] | մահուան վայրը = [[Պատենվայլըր]] | քաղաքացիութիւն = [[Ռուսական Կայսրութիւն]] | հպատակութիւն = | ազգութիւն = [[ռուս]] | ալմա մատեր = [[Մոսկուայի Պետական Համալսարան]] եւ [[Չեխովի Կրթարան]] | կրօնք = | ազդուած է = | ազդած է = | գրքեր = | աշխատանք = | կարողութիւն = [[գրող]], թատերագիր | մասնագիտութիւն = [[Բժշկութիւն]] | ամուսին = | ծնողներ = | երեխաներ = | պարգեւներ և մրցանակներ = [[Փուշկինի Մրցանակ]] | կայքէջք = | ստորագրութիւն = Anton_Chekhov_signature.png }} '''Անթոն Փաւլովիչ Չեխով''' ({{lang-ru|Антон Павлович Чехов}}, [[17 Յունուար|17]] ([[29 Յունուար|29]]) [[Յունուար]] [[1860 թուական|1860]], [[Թականրոկ]] — [[2 Յուլիս|2]] ([[15 Յուլիս|15]]) [[Յուլիս]] [[1904 թուական|1904]], [[Պատենվայլըր]]), ռուս [[գրող]] եւ թատերագիր, մասնագիտութեամբ՝ [[բժշկութիւն|բժիշկ]]։ Ստեղծագործական տարիներու ընթացքին գրած է շուրջ 900 ստեղծագործութիւններ՝ բազմաթիւ [[պատմուածք]]ներ, վիպակներ, կտորներ։ Անոր «Ճայը», «Քեռի Վանեան», «Երեք քոյր» եւ «Բալի այգին» գործերը ճանչցուած են որպէս համաշխարհային թատերագրութեան դասական ստեղծագործութիւններ։ Պատմուածքներէն աչքի կ'իյնան «Կաշտանկան», «Շնիկով տիկինը» եւ այլն։ Չեխովի բոլոր հիմնական երկերը թարգմանուած են [[հայերէն]]<nowiki/>ի<ref>Երկեր։ 5 հ. / Ա. Չեխով; Կազմ.՝ Ս. Պայազատ; Խմբ.՝ Խ. Հրաչեան; Առաջաբ. հեղ.՝ Ս. Արեշեան. - Երեւան։ Հայպետհրատ, 1960. - 5 հ. ; 22 սմ. - Հ. 1 (1960. 458 էջ։ 1 թ. դիմանկ.) ։ Պատմուածքներ (1883-1886), Հ. 2 (1961. 566 էջ) ։ Պատմուածքներ (1886-1887), Հ.3 (1961. 566 էջ։ Պատմուածքներ (1888-1894), Հ. 4 (1962. 433 էջ) : Պատմուածքներ (1895-1903), Հ. 5 (1962. 498 էջ)։ Տրամատիկական երկեր Պայազատ, Սերգո Արատաշէսի, 1909-1971 կազմ. Հրաչեան, Խաչիկ Թադէոսի, 1912-1989 խմբ. Արեշեան, Սալոմէ Գրիգորի, 1913-1966 առաջաբ.</ref>։ [[Պատկեր:Chekhov statue in Yerevan.jpg|220px|մինի|Անթոն Չեխովի յուշարձանը Երեւանի մէջ իր անունը կրող դպրոցին դիմաց]] Անթոն Չեխովի անունը կը կրէ Երեւանի դպրոցներէն մէկը։ == Կենսագրութիւն == Անթոն Չեխովը ծնած է 1860-ին, [[Թականրոկ]]ի մէջ։ Անթոնի հայրը գիւղացիի զաւակ էր։ Փաւել Չեխովը յայտնի էր որպէս կրօնական-պահպանողական աւանդներուն հաւատարիմ քաղքենի առեւտրական։ Ան իր որդիներուն կը պարտադրէր յաճախել [[եկեղեցի]] եւ ճշդութեամբ կատարել կրօնական բոլոր ծիսակատարութիւնները, ինչպէս նաեւ կը ստիպէր անոնց կատարել խանութի գործակատարի պարտականութիւնները։ Մանկութեան այդ ծանր տարիներէն կը սկսի Անթոնի այնքան իւրայատուկ եւ բացայայտ ատելութիւնը՝ քարացած աւանդութիւններու, [[կրօն]]<nowiki/>ի եւ եկեղեցւոյ նկատմամբ։ Երբ անոր հայրը կը սնանկանայ, բացի Անթոնէն ընտանիքի մնացած անդամները կը տեղափոխուին [[Մոսկուա]]։ Ան ստիպուած էր հոգալ իր կեանքի ապահովութիւնը եւ միաժամանակ՝ շարունակէր ուսումը Տականրոկի կրթարանին մէջ, ուր պարտադիր կարգով կը դասաւանդէին հին [[յունարէն]] եւ հին [[լատիներէն]]։ Այնտեղ ան կ'ուսանի տասնմէկ տարի։ Կրթարանին մէջ ուսանած տարիներուն ան աչքի կ'իյնար արտասովոր ընթերցասիրութեամբ։ Պատանեկութեան տարիներուն Չեխովի սիրելի հեղինակներէն մէկը եղած է [[Վիքթոր Հիւկօ]]ն։ Շատ բարձր գնահատելով [[Շէյքսփիր]]<nowiki/>ի արուեստը, 1876-ին եղբօրը գրած նամակին մէջ անոր խորհուրդ կու տայ կարդալ [[Իւան Տուրգենեւ|Տուրգենեւ]]<nowiki/>ի յայտնի յօդուած-ակնարկը՝ Շէյքսփիրի եւ [[Միկէլ տը Սերվանտես|Սերվանթէսի]] մասին։ Տականրոկի թատրոնը շատ խեղճուկ վիճակի մէջ էր, սակայն Չեխով, բեմադրելով [[Ալեքսանդր Կրիբոյեդով|Կրիբոյեդով]]<nowiki/>ի «Խելքէն պատուհաս»ը կամ [[Լերմոնտով]]<nowiki/>ի «Դիմակահանդէս»ը, [[Նիքոլայ Կոկոլ|Կոկոլ]]<nowiki/>ի «Ամուսնութիւն»ը, «Ռեւիզոր»ը եւ Օստրովսկիի գործերը, աշակերտները կը կապէր արուեստի եւ գրականութեան յառաջատար ներկայացուցիչներուն հետ։ Չեխովը յաճախ ինքն ալ կը մասնակցէր աշակերտական բեմադրութիւններուն եւ նոյնիսկ կը գրէր կտորներ։ Կրթարանը աւարտելէ ետք, Չեխով կ'ուղեւորուի Մոսկուա՝ [[Մոսկուայի Պետական Համալսարան|Պետական համալսարան]]<nowiki/>ի բժշկական բաժանմունքին մէջ ուսանելու համար։ Քանի որ անոնց ընտանիքը դեռ ծանր կացութեան մէջ էր, ուստի Անթոնը կրկին ստիպուած էր ե՛ւ ուսանիլ, ե՛ւ աշխատանք փնտռել։ Հետեւելով աւագ եղբօրը խորհուրդին, ան կ'որոշէ աշխատակցիլ ռուսական երգիծաբանական պարբերականներուն եւ կը կարողանայ կարճ ժամանակի ընթացքին բաւական ամուր կապեր ստեղծել ատոնց խմբագիրներուն հետ։ Սկիզբը ան կը կազմէր թռուցիկ ակնարկներ կամ թեթեւ երգիծաբանական պատմուածքներ։ Ուսանողական տարիներուն ան աւելի յաճախ հանդէս եկած է Անթոշա Չեխոնտէ [[կեղծանուն]]ով։ Սկզբնական շրջանին ան կը գրէր շատ հապճեպ կերպով՝ ջանալով շուտ յանձնել անհրաժեշտ նիւթերը եւ ժամանակին ստանալ վարձատրութիւնը։ Յաճախ կը նկարագրէր աննշան եւ առօրեայ դէպքեր, կը նկարագրէր կեանքի զաւեշտալի կողմերը։ Այդ չափազանցական գրական աշխատանքը չմնաց անհետեւանք։ Չեխովը հետզհետէ կը մշակէ կեանքի իւրայատուկ երեւոյթները դիտելու, ուսումնասիրելու եւ արձանագրելու արտասովոր ընդունակութիւնը։ Ան կ'իւրացնէ հակիրճ գրելու դժուարին արուեստը։ Այս նոր ժամանակաշրջանին, Չեխով կը սկսի աւելի մեծ ուշադրութեամբ դիտել շրջապատի ծանր իրականութիւնը եւ աւելի լաւ տեսնել իրական կեանքի հակասական երանգներն ու բարդ ելեւէջները։ Դարձեալ ան գրի կ'առնէր զաւեշտալի դէպքերը ու կ'աշխատէր կատակներով գրաւել իր ընթերցողներուն ուշադրութիւնը։ Սակայն այժմ արդէն չէր կրնար սառնասիրտ մնալ եւ ծածկել իր յոյզերը եւ խեղդել հոգիի խորքին մէջ պահուած ապրումներն ու մտորումները։ Որպէս բժիշկ եւ գիտնական-գրող՝ Չեխով միշտ շատ ուշադիր կը մօտենար իր պատմուածքներու թեմաներուն մշակման, առանձին նիւթերու ընտրութեան եւ միշտ կը ձգտէր արտացոլել իրականութիւնը։ Այդ էր պատճառը, որ ան անվերջ կը գրէր, կը մշակէր, կը վերամշակէր՝ աւելի դիպուկ խօսքեր գտնելու եւ աւելի ազդու գոյներ ընտրելու համար։ Մոսկուայի համալսարանը աւարտելէ ետք Չեխով կ'անցնի չափազանցական ստեղծագործական աշխատանքի։ Երբ լոյս կը տեսնէ Չեխովի ակնարկներու եւ պատմուածքներու առաջին ժողովածուները, քանի մը ռուս գրականագէտներ, ողջունելով նոր հեղինակը, միաժամանակ կը յայտնեն իրենց տարակուսանքները։ Չեխով առաւօտէն մինչեւ երեկոյ կ'ըլլար հիւանդանոցին մէջ եւ տոկուն աշխատանք կը տանէր։ Համբերութեամբ կը լսէր բազմաթիւ հիւանդներու գանգատները, կ'ուսումնասիրէր անոնց կենցաղային պայմանները, կը գտնէր իւրաքանչիւր հիւանդի համար սփոփանքի ջերմագին խօսքեր։ == Սախալին == [[Պատկեր:Chekhov 1898 by Osip Braz.jpg|մինի]] Ուշագրաւ է, որ պարբերաբար կրկնուող սուր դիտողութիւնները, իշխող կարգերու դէմ նետուած քննադատական ակնարկները աւելի բացորոշ եւ կտրուկ կը դառնան [[սախալին]] ճամբորդութենէն ետք։ Իր թէզին համար Չեխով կրնար անհրաժեշտ նիւթեր գտնել եւ ուսումնասիրել աւելի դիւրին կերպով Մոսկուայի մէջ, բայց անոր հիմնական նպատակն էր ուսումնասիրել սախալինեան աքսորականներու կեանքը, քննել իրականութիւնը, պարզել ճշմարտութիւնը։ Ան կը սկսի ուսումնասիրել Սախալինի մասին հրատարակուած նիւթերն ու հետազօտութիւնները։ Ուսանողները Չեխովի համար պրպտումներ կը կատարեն հանրային գրադարանին մէջ եւ կը հաւաքեն կարեւորագոյն հրատարակութիւնները։ Չեխով կը կարդայ նաեւ քրէական իրաւունքի, քաղաքականութեան, դատավարութեան, բնագիտութեան մասին հրատարակուած գիրքեր։ Նախապատրաստական այդ մեծ աշխատանքը աւարտելէ ետք, Չեխով փորձ կ'ընէ ձեռք բերել սախալինի վարչական մարմիններուն ուղղուած անհրաժեշտ գրութիւններ։ Այդպիսի պաշտօնական գրութիւն մը կը յանձնէ անոր գլխաւոր բանտային վարչութեան կառավարիչը, որուն յայտարարութեան համաձայն, Չեխովին հնարաւորութիւն պէտք է տրուէր ուսումնասիրել աքսորավայրերու բոլոր բնակիչներուն կեանքը։ Հաստատուած է, որ պաշտօնեան Չեխովին յանձնելով այդ գրութիւնը, միաժամանակ սախալինեան աքսորավայրի պետին ուղղուած առանձին գաղտնի գրութեամբ կ'առաջարկէր հնարաւորութիւն չտալ, որ Չեխովը հանդիպի քաղաքական աքսորականներու հետ։ Այդ գաղտնի գրութիւնը յայտնաբերուած է միայն [[յեղափոխութիւն|յեղափոխութենէ]]<nowiki/>ն ետք, գլխաւոր բանտային վարչութեան արխիւային վաւերագիրները ուսումնասիրողներուն շնորհիւ։ Յաղթահարելով բազմաթիւ խոչընդոտներ, Չեխովը Սախալին հասնելուն պէս անմիջապէս կ'անցնի աշխատանքի։ Ան կը շրջի կղզիին վրայ, անձամբ կը տեսնէ աքսորականները, կ'ուսումնասիրէ աքսորավայրերը, գրի կ'առնէ արտառոց եւ սոսկալի փաստեր։ Յետագային, Չեխով իր հաւաքած նիւթերուն հիման վրայ կը կազմէ ակնարկներ եւ ապա կը հրատարակէ Սախալինի մասին գրած լայնածաւալ իր գիտական աշխատանքը։ == Հետաքրքիր Փաստեր == Յայտնի ռուս գրողը շատ պահանջկոտ եղած է։ Օրինակ՝ ան շատ կոկիկ եւ մաքրասէր էր։ {{քաղվածք|Մարդուն մէջ ամէն ինչը պէտք է գեղեցիկ ըլլայ՝ ե՛ւ դէմքը, ե՛ւ հագուստը, ե՛ւ հոգին, ե՛ւ միտքերը։|}} Ան մանրակրկիտ կը հետեւէր իր արտաքին տեսքին։ Հակառակ ծանր հիւանդութեան՝ ան ո՛չ մէկ անգամ հիւրերը օրուան զգեստով չէ դիմաւորած։ Իր աշխատանքին մէջ ան նոյնպէս լուրջ կը վերաբերէր. Չեխով կ'աշխատէր տօնական հագուստով։ == Ժառանգութիւն<ref>{{Citation|title=Anton Chekhov|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Anton_Chekhov&oldid=1372266779|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Մահէն քանի մը ամիս առաջ, Չեխով գրող [[Իվան Պունին|Իվան Պունինին]] ըսած է, թէ ըստ իրեն՝ մարդիկ թերեւս եւս եօթ տարի շարունակեն կարդալ իր գրութիւնները: «Ինչո՞ւ եօթ», հարցուցած է Պունին: «Դէ, եօթուկէս», պատասխանած է Չեխով, «վատ չէ, ապրելու վեց տարի ունիմ»: Չեխովի յետմահու հռչակը գերազանցեց իր սպասումները: Իր մահուան տարին «Բալենիի այգին» (''The Cherry Orchard'') թատերախաղին արժանացած ծափահարութիւնները ցոյց տուին ռուս հասարակութեան գնահատանքը գրողին հանդէպ, որ գրական հռչակով երկրորդ տեղը կը գրաւէր միայն [[Լէօ Թոլսթոյ|Թոլսթոյէն]] ետք, որ իրմէ վեց տարի աւելի ապրեցաւ: Թոլսթոյ Չեխովի պատմուածքներուն վաղագոյն հիացողներէն էր եւ ունէր անոնց շարք մը, զորս «առաջնակարգ» եւ «երկրորդակարգ» որակելով՝ կազմած էր մէկ գիրքի մէջ: Առաջին կարգին մէջ էին՝ «Երեխաները» (''Children''), «Երգչախումբի աղջիկը» (''The Chorus Girl''), «Կատակերգութիւն» (''A Play''), «Տունը» (''Home''), «Վիշտը» (''Misery''), «Փախստականը» (''The Runaway''), «Դատարանին մէջ» (''In Court''), «Վանեան» (''Vanka''), «Տիկնայք» (''Ladies''), «Չարագործը» (''A Malefactor''), «Տղաքը» (''The Boys''), «Մթութիւն» (''Darkness''), «Քունը տանողը» (''Sleepy''), «Օգնականը» (''The Helpmate'') եւ «Սիրելին» (''The Darling''): Երկրորդ կարգին մէջ էին՝ «Զանցառութիւն» (''A Transgression''), «Ցաւ» (''Sorrow''), «Վհուկը» (''The Witch''), «Վերոչկան» (''Verochka''), «Օտար երկրի մէջ» (''In a Strange Land''), «Խոհարարին հարսանիքը» (''The Cook's Wedding''), «Ձանձրալի պատմութիւն» (''A Tedious Business''), «Շրջադարձ» (''An Upheaval''), «Օ՜, հասարակութիւնը» (''Oh! The Public!''), «Դիմակը» (''The Mask''), «Կնոջ բախտը» (''A Woman's Luck''), «Ջղեր» (''Nerves''), «Հարսանիքը» (''The Wedding''), «Անպաշտպան էակը» (''A Defenceless Creature'') եւ «Գեղջկուհիները» (''Peasant Wives''): Չեխովի գործը գովասանքի արժանացաւ նաեւ Ռուսաստանի ամէնէն ազդեցիկ արմատական քաղաքական մտածողներէն քանի մը հատին կողմէ: Եթէ որեւէ մէկը կասկածէր 1880-ականներու Ռուսաստանի մռայլութեան եւ թշուառ աղքատութեան, անարխիստ (աննախնական) տեսաբան Փեթեր Քրոփոթքին (Peter Kropotkin) կը պատասխանէր. «Կարդացէ՛ք միայն Չեխովի վէպերը (պատմուածքները)»: Ռէյմոնտ Թալլիս (Raymond Tallis) հետագային կը պատմէ, որ Վլատիմիր Լենին կը հաւատար, թէ «Հիւանդասենեակ թիւ 6» (''Ward No. 6'') պատմուածքը կարդալը «զինք յեղափոխական դարձուցած է»: Պատմուածքը աւարտելէ ետք, կ՛ըսուի թէ Լենին նկատած է. «Բացարձակապէս այն զգացումը ունէի, թէ ես ինքս փակուած էի թիւ 6 հիւանդասենեակին մէջ»: Չեխովի կենդանութեան օրօք բրիտանացի եւ իռլանտացի քննադատները ընդհանրապէս հաճելի չէին գտներ անոր գործը. Է. Ճ. Տիլոն (E. J. Dillon) կը կարծէր, որ «Չեխովի պատմուածքներուն ազդեցութիւնը ընթերցողին վրայ զզուանք էր՝ անայլայլ, աննկարագիր եւ հոսանքին հետ քշուող մարդկային աղբի այդ սրահէն», իսկ Ռ. Է. Ս. Լոնկ (R. E. C. Long) կը նշէր, որ «Չեխովի կերպարները գարշելի էին, եւ Չեխով հրճուանք կը զգար մարդկային հոգիէն արժանապատուութեան վերջին լաթերը մերկացնելով»: Անոր մահէն ետք, Չեխով վերարժեւորուեցաւ: [[Քոնսթանս Կարնէթ|Քոնսթանս Կարնէթի]] թարգմանութիւնները անոր ապահովեցին անգլիախօս ընթերցողներ եւ այնպիսի գրողներու հիացմունքը, ինչպիսիք են Ճէյմս Ճոյս, Վիրճինիա Ուուլֆ եւ Քէթրին Մենսֆիլտ, որուն «Յոգնած երեխան» (''The Child Who Was Tired'') պատմուածքը նման է Չեխովի «Քունը տանողը» (''Sleepy'') գործին: Անգլիոյ մէջ ապրող ռուս քննադատ Դ. Ս. Միրսքի այդ երկրին մէջ Չեխովի ժողովրդականութիւնը կը բացատրէր անոր «այն արտասովոր ամբողջական մերժումով, ինչ որ կրնանք կոչել հերոսական արժէքներ»: Բուն Ռուսաստանի մէջ Չեխովի թատերագրութիւնը յեղափոխութենէն ետք դուրս ինկաւ նորաձեւութենէն, սակայն յետագային ներառուեցաւ խորհրդային գրական կանոնին մէջ: Լոփախինի կերպարը, օրինակ, վերափոխուեցաւ իբրեւ նոր կարգերու հերոս, որ խոնարհ ծագումէ բարձրանալով՝ ի վերջոյ տէր դարձաւ ազնուականութեան կալուածներուն: Հակառակ թատերագիրի իր հռչակին՝ [[Ուիլիըմ Պոյտ]] կը պնդէ, որ անոր կարճ պատմուածքները կը ներկայացնեն աւելի մեծ նուաճում: [[Ռէյմոնտ Քարվըր]], որ Չեխովի մահուան մասին գրած է «Յանձնարարութիւն» (''Errand'') պատմուածքը, կը հաւատար, որ Չեխով կարճ պատմուածքի բոլոր հեղինակներէն մեծագոյնն էր.<blockquote>Չեխովի պատմուածքները նոյնքան սքանչելի (եւ անհրաժեշտ) են հիմա, որքան երբ առաջին անգամ երեւցան: Անիկա միայն իր գրած պատմուածքներու ահռելի քանակը չէ, քանի որ քիչեր, եթէ երբեւէ որեւէ գրող, աւելիին հասած են, այլ այն ահազդու յաճախականութիւնը, որով ան արտադրեց գլուխգործոցներ. պատմուածքներ, որոնք մեզ կը մաքրագործեն (կը քաւեն), ինչպէս նաեւ կը հիացնեն ու կը շարժեն, որոնք կը մերկացնեն մեր զգացումները այնպիսի եղանակներով, որ միայն ճշմարիտ արուեստը կրնայ իրագործել:</blockquote>Գրականագէտ Տենիէլ [[Ս. Պըրթ|Ս. Պըրթի]] համաձայն՝ Չեխով բոլոր ժամանակներու մեծագոյն եւ ամէնէն ազդեցիկ գրողներէն մէկն էր: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծանցանկ|2}} == Արտաքին յղումներ == * [http://grapaharan.org/index.php/Անտոն_Չեխով Անթոն Չեխովը գրապահարանին մէջ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008164800/http://grapaharan.org/index.php/%D4%B1%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%B6_%D5%89%D5%A5%D5%AD%D5%B8%D5%BE |date=2016-10-08 }} * [http://litopedia.org/index.php?title=Ստորոգութիւն:Անտոն_Չեխովի_ստեղծագործությունները Անթոն Չեխովի ստեղծագործութիւնները]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=1525 Անթոն Չեխովը հայկական հանրագիտարանին մէջ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026214945/http://encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=1525 |date=2021-10-26 }} {{Արտաքին յղումներ}} {{DEFAULTSORT:Չեխով, Անթոն}} [[Ստորոգութիւն:Ռուս գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:1860 ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:29 Յունուարի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:1904 մահեր]] [[Ստորոգութիւն:15 Յուլիսի մահեր]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով]] l382y2f29pabkpm2sk0mdztmebhygzi 0 5691 254866 250269 2026-09-14T07:47:00Z Azniv Stepanian 8 254866 wikitext text/x-wiki [[Պատկեր:Flag of Bulgaria.svg|200px|մինի|աջից|Պուլկարիոյ դրօշ]] [[Պուլկարիա|Պուլկարիոյ]] ներկայ տարածքին մէջ հայերը ապրած են պուլկարական թագաւորութեան հիմնումէն շատ առաջ։ Սակայն հայերու թիւը յայտնի է միայն 12-րդ դարուն. անիկա 1881-ին կազմած է 3.440 մարդ։ 1894-1915 թթ [[Օսմանեան Կայսրութիւն|Օսմանեան կայսրութեան]] մէջ հայերու կոտորածներուն եւ 1922 թուականին թուրք-յունական պատերազմի հետեւանքով հայերու թիւը [[Պուլկարիա|Պուլկարիոյ]] մէջ աճեր է մինչեւ 47.000 մարդ։ Չնայած անոր [[Պուլկարիա|Պուլկարիոյ]] հայ համայնքը 2010-ին կը կազմէր 30.000 մարդ։ Հայերու թուաքանակի այսպիսի նուազումը պայմանաւորուած է խորհրդային տարիներուն կազմակերպուած հայրենադարձութեամբ։ Պուլկարիոյ հայ համայնքին մէջ կը գործէ Ազգային կոմիտէ, ստեղծուած՝ Հայաստանի քրիստոնէութեան ընդունման 1700-ամեակին առիթով (հիմնադիր՝ [[Տիրայր Արք. Մարտիկեան|Տիրայր Արք. Մարտիկեան,]] 66 անդամով): Սոֆիայի մէջ կը գործէ «Երեւան», [[Պուրկաս]]ի մէջ «Հայեր», իսկ [[Փլովտիւ|Փլովտիւի]] մէջ «Վահան» թերթերը։ Համայնքը էջմիածնապատկան է։ Այժմ [[Պուլկարիա|Պուլկարիոյ]] մայրաքաղաքը [[Սոֆիա]]ն կը ծրագրէ հայկական մայր տաճաար։ Թէեւ այսօր Պուլկարիայի հայութեան թուաքանակի վերաբերեալ տարբեր աղբիւրներ կու տան տարբեր տուեալներ, բայց ըստ ոչ պաշտօնական տուեալներու, Պուլկարիայի հայ համայնքը բաւականին մեծաթիւ է՝ մօտ 20 հազար: Ներկայիս Պուլկարիայի ամէնահայաշատ բնակավայրերն են Փլովտիւը՝ մօտ 7000 հայեր, Վառնան՝ մօտ 5000 հայեր, Սոֆիան՝ մօտ 4000 հայեր, Պուրկասը՝ մօտ 1500 հայեր եւ Ռուսէն՝ մօտ 1000 հայեր: Ոչ մեծաթիւ հայկական համայնքներ կան նաեւ Շումենի, Խասկովոյի, Եամբոլի, Պազարճիկի, Դոբրիչի, Ստարա Զագորայի, Սլիւենի եւ Սիլիստրայի մէջ: == Պատմութիւն<ref>{{Citation|title=Հայերը Բուլղարիայում|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%80%D5%A8_%D4%B2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B2%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B4&oldid=10671247|date=2026-01-30|accessdate=2026-04-16|language=hy}}</ref> == Վաղ միջնադարուն, ժամանակակից Պուլկարիոյ տարածքին հիմնուած էր հայկական գաղութ մը, որ աշխոյժ կապեր կը պահպանէր Կոստանդնուպոլսոյ եւ Յունաստանի հիւսիսային շրջաններուն հետ։ Հայաստանի առաջին բաժանումէն (387), ինչպէս նաեւ Արշակունեաց թագաւորութեան անկումէն (428) ետք, շատ մը հայեր կը փոխադրուին Թրակիա։ Հիւսիսէն ներխուժող թրքալեզու նախապուլկարական ցեղերուն դէմ բիւզանդահպատակ հայերը ի սկզբանէ թշնամական տրամադրութիւն ունէին։ Պահպանուած են տեղեկութիւններ այն մասին, թէ 6-րդ դարու վերջաւորութեան, հայազգի Մուշեղ Մամիկոնեան զօրավարը բիւզանդական մեծ բանակով արշաւած է Թրակիա՝ պուլկարները հնազանդեցնելու համար։ Մուշեղ Մամիկոնեան քանի մը յաղթանակներ կը տանի, սակայն պուլկարները կը յաջողին վճռական ճակատամարտին յաղթել։ Հայաստանի երկրորդ բաժանումէն ետք (591), զգալի թիւով հայ ասպետներ (Մամիկոնեաններ, Անձեւացիներ, Կամսարականներ) կը ղրկուին Պալքանեան թերակղզի, մասնաւորապէս՝ Թրակիա, պուլկարներուն դէմ բիւզանդացիներուն հետ պատերազմելու համար։ Զարգացած միջնադարուն Փիլիպպիկոս ամրոցը (Փլովտիւ) դարձած էր հայ զինուորականութեան կեդրոնը։ 9-րդ դարուն, բիւզանդական բանակին մէջ ծառայող հայ զօրավարներէն, պուլկարներուն դէմ պատերազմներով յայտնի էր Տաճատ Անձեւացին։ Ընդհակառակը, Պուլկարական առաջին կայսրութեան (681-1018) վերջին ներկայացուցիչներէն Սամուէլը (977-1014) մօր կողմէ հայ էր (Հռիփսիմէ Բագրատունի՝ Աշոտ Երկաթի դուստրը)։ Այլ տուեալներով, ըստ Ստեփանոս Ասողիկ պատմիչին եւ Նիկողայոս Ադոնցի, Կոմսաձագերու տոհմը նոյնպէս ունէր հայկական ծագում։ Այդ ընթացքին Բիւզանդիոնի մէջ գահ բարձրացած էր հայկական ծագումով կայսերական հարստութիւնը (867-1056)։ Սամուէլ թագաւորի բազմաթիւ պարտութիւններէն մէկուն պատճառը իր հայազգի փեսայ Աշոտի դաւաճանութիւնն էր։ Վերջինս Գրիգոր Տարօնիտեսի որդին էր, որ իշխան Աշոտ Բագրատունիի մահէն ետք Տարօնի իշխանութիւնը յանձնած էր Բիւզանդիոնին եւ հաստատուած՝ Թրակիա։ 1014 թուականին Բիւզանդիոնի Վասիլ Բ. կայսրը յաղթեց պուլկարներուն եւ իր դաժանութիւններուն համար ստացաւ «Պուլկարասպան» մականունը։ Դառնալով բիւզանդահպատակ՝ պուլկարները անցան բիւզանդական բանակի ծառայութեան։ 1042 թուականին Բագրատունիներու մայրաքաղաք Անիի վրայ արշաւած բիւզանդական բանակի զօրահրամանատարներէն էր Նիկոլա պուլկարը։ Ուշ միջնադարուն Օսմանեան կայսրութիւնը հպատակեցուց Պալքանեան եւ Փոքր Ասիոյ թերակղզիները՝ նուաճելով Պուլկարական երկրորդ կայսրութիւնը (1185-1396)։ 1453-ի Կոստանդնուպոլսոյ անկումէն ետք, հարիւրաւոր հայեր դուրս եկան Հայկական լեռնաշխարհէն եւ հիմնեցին արեւելաեւրոպական գաղթավայրեր կամ զանոնք դարձուցին աւելի բազմամարդ (Պուլկարիա, Հունգարիա, Ղրիմ, Ռումանիա եւ Մոլտովա, Լեհաստան եւ Ուքրանիա)։ Օսմանեան տիրապետութեան տարիներուն Պուլկարիոյ հայերը կը զբաղէին արհեստներով ու առեւտուրով եւ կապուած էին մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսոյ։ Ժամանակակից Պուլկարիոյ հիւսիսը հաստատուած հայերու ներկայութիւնը պայմանաւորուած էր ռումանահայ գաղութի ընդլայնմամբ։ Առաջին քաղաքները, ուր բնակեցան հայերը եւ որոշ ժամանակ ետք հիմնեցին եկեղեցիներ, Սիլիստրան ու Փազարճիքն էին (Տոպրիչ)։ Ռումանիոյ սահմանակից, Տանուպ գետի ափին գտնուող Ռուսէ (Ռուսչուք) քաղաքին մէջ հայերը սկսած են բնակութիւն հաստատել 15-րդ դարու կիսուն։ 16-րդ դարուն եւ յատկապէս 17-րդ դարու սկզբին գաղութը համալրած են Արեւելեան Հայաստանէն եկած գաղթականները։ 19-րդ դարու սկզբին տեղի հայերը (մօտ 150 ընտանիք) ունեցած են եկեղեցի մը՝ Սուրբ Աստուածածին։ 20-րդ դարու սկզբին հայերուն թիւը շուրջ 2 հազար էր։ Զբաղած են հիմնականին մէջ առեւտուրով (յատկապէս դրացի Ռումանիոյ հետ) եւ արհեստներով։ Հայերը որոշակի դեր ունեցած են նաեւ նորանկախ երկրի տնտեսութեան զարգացման հարցին մէջ։ Գործած են հայ ազգային կուսակցութիւններու տեղական կազմակերպութիւնները, հասարակական եւ մշակութային միութիւններ։ 1878 թուականին Պուլկարիոյ եւ Արեւելեան Ռումելիոյ ինքնավար մարզին մէջ կար 5,300 հայ, իսկ համիտեան ջարդերէն ետք այս թիւը աւելցաւ գրեթէ 20 հազարով։ Հայերը աշխոյժօրէն մասնակցեցան Օսմանեան կայսրութեան դէմ պուլկար ժողովուրդի անկախութեան յաղթական պայքարին, որ Պալքանեան պատերազմներուն (1912-1913) մաս կը կազմէր։ Թէեւ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ Պուլկարիան դաշնակցած էր օսմանցիներուն՝ Պերլին-Պաղտատ առանցքին մէջ, եւ զօրակցած էր օսմանեան կառավարութեան (նաեւ պուլկարահայերու բանակ զօրակոչուելու հարցով), սակայն նաեւ քննադատած էր օսմանցիները Հայոց Ցեղասպանութեան համար։ Վերջինիս արդիւնքով Պուլկարիոյ մէջ ապաստան գտաւ եւս 22,000 հայ, որոնք կ'ապրէին «նանսէնեան անձնագիրերով» եւ յաճախ չէին արձանագրուէր պաշտօնական մարդահամարներու մէջ։ Անոնք Պուլկարիոյ քաղաքացիութիւն ստացան Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմէն առաջ եւ ընթացքին։ Պուլկարիոյ Ժողովրդական Հանրապետութեան ստեղծումէն ետք՝ 1946-1948 թուականներու մեծ հայրենադարձութեան տարիներուն, հայերու զգալի հատուած մը հաստատուեցաւ Խորհրդային Հայաստանի մէջ, իսկ բազմաթիւ հայեր ալ տասնամեակներ շարունակ արտագաղթեցին արեւմտաեւրոպական եւ հիւսիսամերիկեան երկրներ։ 1990-ական թուականներուն՝ ԽՍՀՄ-ի փլուզումէն ետք, Հայաստանի ռազմաքաղաքական եւ ընկերա-տնտեսական վիճակով պայմանաւորուած, հազարաւոր (տարբեր տուեալներով՝ աւելի քան երեսուն հազար) հայեր արտագաղթեցին Պուլկարիա կամ Պուլկարիոյ ճամբով հեռացան դէպի Արեւմտեան Եւրոպա եւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ։ Նոր հաստատուած հայերը կապեր ստեղծեցին Խորհրդային Միութենէն հոն հաստատուած այլ ազգերու՝ ռուսերու եւ ուքրանացիներու հետ։ Պուլկարիոյ մէջ հայերուն թիւը շարունակաբար կը նուազի արտագաղթի եւ ուծացման պատճառով։ Թուաքանակի նուազումը կը բացատրուի նաեւ այն հանգամանքով, որ մեծ թիւ կը կազմեն խառն ամուսնութիւնները։ Ստորեւ կը ներկայացուի հայ բնակչութեան շարժը՝ ըստ պաշտօնական տուեալներու. {| class="wikitable" |'''Թուական''' |'''Հայերու թիւը''' |- |'''1900''' |14,581 |- |'''1905''' |14,178 |- |'''1910''' |12,932 |- |'''1920''' |11,509 |- |'''1926''' |27,332 |- |'''1934''' |25,963 |- |'''1946''' |21,637 |- |'''1956''' |21,954 |- |'''1965''' |20,282 |- |'''1975''' |14,526 |- |'''1992''' |13,677 |- |'''2001''' |10,832 |- |'''2011''' |6,552 |- |'''2021''' |5,306 |} == Հոգեւոր-մշակութային կեանք == Արաբական խալիֆայութեան ենթակայութեան տակ գտնուող '''Արմինիա''' կուսակալութեան մէջ սկիզբ առած էին աղանդաւորական տարբեր շարժումներ, որոնցմէ առաւել յայտնի էին '''Պաւլիկեանները'''։ Որոշ ժամանակ ետք, հալածուելով հայ եկեղեցւոյ կողմէ, անոնք լքեցին Հայաստանը եւ 8-րդ դարուն յայտնուեցան բիւզանդահպատակ Թրակիոյ տարածքին։ Պաւլիկեան հայերու հիմնած բնակավայրերէն (Պաւլիկենի, Կոռնօ Պաւլիկենի, Տոլնօ Պաւլիկենի, Թորոս, Կալինիկ, Արմենոխոր, Արմենիցա, Էրմենլի, Էրմենսկա) մինչեւ այժմ յայտնի է '''Թորոս''' գիւղը։ Աղանդաւորական յաջորդ հոսքը կապուած էր թոնդրակեաններուն հետ։ Դէպի Թրակիա հայերու գաղթը ուժեղացաւ յատկապէս '''Գրիգոր Մագիստրոս Պահլաւունիի''' կողմէ աղանդաւորական մէկ այլ՝ թոնդրակեաններու եւ արեւորդիներու համայնքներուն դէմ ձեռնարկած պատժիչ գործողութիւններուն պատճառով։ Արդիւնքով՝ հայերու միջոցով Պուլկարիոյ տարածք թափանցեցին աղանդաւորական շարժումներ եւ սկիզբ առաւ '''պոկոմիլներու''' շարժումը։ Պաւլիկեան եւ թոնդրակեան աղանդաւորները, որոնց մէջ կային նաեւ մեծաքանակ հայեր, հետագային ձուլուեցան այդ շարժման հետ, պուլկարացան եւ աւելի ուշ ընդունեցին կաթողիկէութիւն կամ իսլամ (փոմաքներ)։ === Եկեղեցիներու եւ թեմի հիմնադրութիւն === Զուգահեռաբար, Պուլկարիոյ մէջ բնակող առաքելական հայերը կը կառուցեն իրենց առաջին եկեղեցիները։ 12-րդ դարուն Փիլիպոպոլսոյ (Փլովտիւ) մէջ գործած է հայկական վանք՝ '''Յովհաննէս Ութմանի''' վանահայրութեամբ։ Այս ժամանակաշրջանին կը յիշատակուի նաեւ Փիլիպոպոլսոյ հոգեւոր առաջնորդ Գրիգոր եպիսկոպոսը, որուն '''Գրիգոր Դ. Տղայ''' կաթողիկոսը նշանակած էր Հայ Առաքելական Եկեղեցւոյ պաշտօնական բանագնաց։ Ներկայիս Պուլկարիոյ տարածքին գոյութիւն ունեցող առաջին հայկական քարաշէն եկեղեցին Սիլիստրայի '''Սուրբ Աստուածածինն''' է (1620 թուական), երբ քաղաքը դեռ ռումանահպատակ էր։ Նախքան այդ, Տանուպ գետի ափին գտնուող Ռուսէ քաղաքին մէջ կառուցուած էր նոյնանուն փայտաշէն եկեղեցի մը։ * Ռուսէ քաղաք - 1610թ. կառուցուած եւ 1832թ. վերակառուցուած Ս. Աստուածածին եկեղեցի * Սիլիստրա քաղաք - 1620թ. կառուցուած Ս. Աստուածածին հայոց եկեղեցի * Վառնայ քաղաք - 1844թ. կառուցուած Ս. Սարգիս եկեղեցի * Պուրկաս քաղաք - 1856թ. կառուցուած Ս. Խաչ եկեղեցի * '''1675-ին''' կառուցուած եւ 1828-ին վերակառուցուած է Փլովտիւի '''Սուրբ Գէորգ''' եկեղեցին, որ կը գործէ մինչեւ այսօր։ * '''1673-ին''' Սոֆիայի մէջ հայկական առաջին եկեղեցին կառուցուած է հայ վաճառական '''Ապրօ Չելեպիի''' միջոցներով։ * '''1685-ին''' Վելիքօ Թիրնովօ քաղաքին մէջ կառուցուած է '''Սուրբ Աստուածածին''' եկեղեցին։ 19-րդ դարուն կառուցուած են. * '''Սուրբ Յովհաննէս''' (Տոպրիչ, 1830) * '''Սուրբ Աստուածածին''' (Շումէն, 1834) * '''Սուրբ Սարգիս''' (Վառնա, 1846) * '''Սուրբ Խաչ''' (Պուրկաս, 1853) 1877-1878 թուականներու պատերազմէն ետք, պուլկարական կառավարութիւնը տուաւ իր համաձայնութիւնը Պուլկարիոյ մէջ ստեղծելու հայկական թեմ եւ առաջնորդարան, որուն առաջնորդանիստը այժմ մայրաքաղաք Սոֆիայի '''Սուրբ Աստուածածին''' եկեղեցին է (1936)։ Եկեղեցիներուն կից գործած են արական դպրոցներ, իսկ 1903-էն ետք պուլկարահայ աղջիկները նոյնպէս սկսան յաճախել հայկական դպրոց։ === Նորագոյն շրջան === Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան ընդունման 1700-ամեակին առիթով Պուլկարիոյ մէջ կազմակերպուեցան տօնակատարութիւններ, որոնց յանձնաժողովը կը գլխաւորէր փոխնախագահ Թոտոր Քավալճիեւը։ 2011-ին Վառնա քաղաքին մէջ բացուեցաւ '''Զօրավար Անդրանիկի''' հրապարակը։ Ներկայիս Պուլկարիոյ մէջ կան. * '''10 գործող հայ առաքելական եկեղեցի''' եւ 2 մատուռ։ * '''4 հայ աւետարանական եկեղեցի''' (Փլովտիւ, Ռուսէ, Վառնա, Սոֆիա)։ * '''3 եղբայրութիւն''' (Պուրկաս, Շումէն, Սոֆիա)։ ±Խասկովօ քաղաք - 1923թ. կառուցուած Ս. Ստեփանոս եկեղեցի ±Պազարճիկ քաղաք - 2011թ. կառուցուած Ս. Ստեփանոս եկեղեցի ±Եամբոլ քաղաք - 2017թ. կառուցուած Ս. Յակոբ եկեղեցի Վերջին երկու նորակառոյց եկեղեցիներն են Սոֆիայի առաջնորդանիստ Սուրբ Աստուածածինը եւ Եամպոլի '''Սուրբ Յակոբը'''։ Ի տարբերութիւն առաքելականներուն, հայ աւետարանականները եւ սակաւաթիւ հայ կաթողիկէները Պուլկարիոյ տարածքին թեմ չունին։ == Մշակոյթ, արուեստներ եւ մամուլ<ref>{{Citation|title=Հայերը Բուլղարիայում|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%80%D5%A8_%D4%B2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B2%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B4&oldid=10671247|date=2026-01-30|accessdate=2026-04-16|language=hy}}</ref> == Պուլկար եւ հայ ժողովուրդները մօտ են թէ՛ պատմութեամբ, թէ՛ մշակոյթով ու արուեստով, հակառակ որոշ հարցերու մէջ գոյութիւն ունեցող սկզբունքային տարբերութիւններուն։ Պուլկարիոյ մէջ գործած են հայ գրչութեան կեդրոններ. յայտնաբերուած հնագոյն ձեռագիրը, որ գրուած է Պուլկարիոյ տարածքին, կը վերագրուի 11-րդ դարուն։ === Երաժշտութիւն === 19-րդ դարավերջէն պուլկարահայ երաժշտութիւնը ներկայացած է երգչախումբերով, որոնցմէ յայտնի են. * Փլովտիւի «Գրասիրաց եղբայրութիւն» միութեան '''«Դայլայլիկ»''' եւ '''«Մեղեդի»''' (1883-էն)։ * Վահան Մանուէլեանի երգչախումբը (1904-էն)։ * Վառնայի հայ համայնքի '''Բարսեղ Կանաչեանի''' երգչախումբը (1920-էն)։ * Սոֆիայի '''«Քնար»''' (1927-էն) եւ '''«Երեւան»''' (1932-1937) երգչախումբերը։ * Ռուսէի '''«Կոմիտաս»''' (1932-էն) երգչախումբը։ Յայտնի երաժիշտ '''Նաթան Ամիրխանեանը''' (1872-1949) Սոֆիայի օփերային թատրոնի եւ Վառնայի «Գուսլա» երաժշտական ընկերութեան հիմնադիրներէն է։ Երաժշտութեան բնագաւառին մէջ աչքի զարկած են նաեւ երգահան Սարգիս Պալթայեանը, դաշնակահարներ Զարուհի Սայեանը, Հերմինէ Ասատուրը, Արամ Պէրպէրեանը, Էմմա Թահմիզեանը, դիրիժորներ Պետրոս Փափազեանը, Կիրկոր Կիրկորովը, Վիլլի Քազասեանը, եւ երգիչներ Արման Թոքաթեանը ու Նատեա Աֆէեանը։ 2006-ին Սոֆիայի մէջ, Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան (ՀԲԸՄ) 100-ամեակին առիթով, հիմնադրուեցաւ հայկական կամերային նուագախումբ մը, որուն դիրիժորն ու գեղարուեստական ղեկավարը մինչեւ 2017 թուական Պետրոս Փափազեանն էր։ === Գրականութիւն եւ Կերպարուեստ === Նորագոյն շրջանի պուլկարահայ գրականութեան ներկայացուցիչներէն էին '''Կարօ Կիլիկեանը''', որ պուլկարերէնի թարգմանած է հայ դասականներու երկերը, եւ '''Սեւտա Սեւանը''', որուն յայտնի գործերէն են «Ռոտոսթօ, Ռոտոսթօ» եւ «Տէր Զօր» վէպերը։ Կերպարուեստի ոլորտին մէջ ճանչցուած են գեղանկարիչ եւ քանդակագործ Գրիգոր Ահարոնեանը, գեղանկարիչներ Տորք Զաքարեանը, Տիրան Սարգսեանը, Հրանդ Անանեանը, եւ քանդակագործներ Աքոպ Աքոպովն ու Հարրի Արապեանը։ === Թատրոն եւ Շարժապատկեր === 19-րդ դարավերջին Ռուսէի մէջ Մ. Մինասեան եւ Ֆ. Ոսկերչեան կառուցած են Պուլկարիոյ հայկական առաջին թատրոնը։ 1906-ին Յակոբեան ամուսինները Վառնայի մէջ ստեղծած են «Օրիենտալ» թատերախումբը։ 1950-1970-ական թուականներուն յատկապէս յայտնի էին Սոֆիայի Գաբրիէլ Սունտուկեանի անուան եւ Վառնայի Ալեքսանդր Շիրվանզադէի անուան թատերախումբերը։ Բեմադրիչ, Պուլկարիոյ ժողովրդական արթիստ '''Գրիգոր Ազարեանը''' աշխատած է Փլովտիւի, ապա Սոֆիայի Վազովի անուան թատրոնին մէջ։ Հեռուստատեսային բեմադրութիւններով յայտնի է '''Խաչօ Պոյաճիեւը'''։ 1988-ին նկարահանուած է «Ցեղասպանութիւն» վաւերագրական ժապաւէնը (բեմադրիչ եւ սենարիստ՝ Սեւտա Սեւան)։ === Լեզու եւ Հասարակական Կեանք === Մինչեւ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմը, հայերու խօսակցական լեզուն '''արեւմտահայերէնն''' էր։ Պուլկարիոյ Ժողովրդական Հանրապետութեան տարիներուն բացուեցան հայկական դպրոցներ, ուր սակայն կը դասաւանդուէր արեւելահայերէն։ 1944-էն ետք, երբ Պուլկարիան ազատագրուեցաւ ֆաշական լուծէն, տարբեր քաղաքներու մէջ աշխուժացան հասարակական կազմակերպութիւնները։ Ռուսէ քաղաքին մէջ ազգային կեանքը կը գործէր «Երեւան» մշակութային միութեան տեղական մասնաճիւղին շրջանակէն ներս։ Համայնքին մէջ կը գործէ նաեւ «Ազգային կոմիտէ» մը, որ ստեղծուած է Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան ընդունման 1700-ամեակին առիթով (հիմնադիր՝ Տիրայր արքեպիսկոպոս Մարտիկեան)։ Ներկայիս պուլկարահայ համայնքի տեղեկատուական միջոցները չորսն են՝ երեք տպագիր եւ մէկ ելեկտրոնային (համացանցային) լրատուամիջոց. վերջինս «Պուլկարիոյ Հայ Համայնք»-ի (Սոֆիա) պաշտօնական կայքէջն է։ Տարբեր ժամանակներու ընթացքին Պուլկարիոյ մէջ լոյս տեսած են հայկական պարբերականներ, որոնց կարգին են՝ * '''«Յոյս»''' շաբաթաթերթ (Վառնա, 1884-1885) * '''«Իրաւունք»''' օրաթերթ (Վառնա, 1885-1911) * '''«Տանուպ»''' շաբաթաթերթ (Ռուսէ, 1891-1892) * '''«Հայելի»''' շաբաթաթերթ (Վառնա, 1897-1903) * '''«Տաւրոս»''' շաբաթաթերթ (Վառնա, 1898) * '''«Շարժում»''' շաբաթաթերթ (Վառնա, 1898-1907) * '''«<nowiki/>[[Շաւիղ (հանդէս)|Շաւիղ]]<nowiki/>»''' հանդէս (Վառնա, 1900-1901) * '''«Ձիթենի»''' հանդէս (Սոֆիա, 1903-1904) * '''«<nowiki/>[[Ռազմիկ (թերթ, Փլովտիւ)|Ռազմիկ»]]''' [[Ռազմիկ (թերթ, Փլովտիւ)|թերթ (Փլովտիւ, 1905-1908, 1937-1944)]] * '''«Ռահվիրայ»''' ամսագիր (Փլովտիւ, 1906-1908) * '''«Հայաստան»''' շաբաթաթերթ (Սոֆիա, 1915-1920, Փլովտիւ, 1920-1925) * '''«Պալքանեան Մամուլ»''' շաբաթաթերթ (Ռուսէ, 1915-1922, Սոֆիա, 1931-1944) * '''«Լուսարձակ»''' շաբաթաթերթ (Վառնա, 1920-1924) * '''«Կարմիր Լուրեր»''' ամսաթերթ (Փլովտիւ, 1921-1922) * '''«Նոր Աշխարհ»''' շաբաթաթերթ (Փլովտիւ, 1922-1923) * '''«<nowiki/>[[Փարոս (թերթ, Փլովտիւ)|Փարոս]]<nowiki/>»''' օրաթերթ (Փլովտիւ, 1929-1945) * '''«Խռովք»''' ամսագիր (Սոֆիա, 1932) * '''«Պարտէզ»''' ամսագիր (Փլովտիւ, 1932-1938) * '''«Ուսումնագիր»''' ամսագիր (Փլովտիւ, 1932-1943) * '''«Ցեղ եւ Հայրենիք»''' հանդէս (Սոֆիա, 1936) * '''«Տարօնի Արծիւ»''' ամսագիր (Սոֆիա, 1938-1952) * '''«Երեւան»''' շաբաթաթերթ (Սոֆիա, 1944-էն մինչեւ այսօր) * '''«Վահան»''' շաբաթաթերթ (Փլովտիւ, 1991-էն մինչեւ այսօր) * '''«Հայեր»''' (Պուրկաս, 1993-2008) * '''«Բարեգործականի Ձայն»''' (Փլովտիւ, 2004-էն մինչեւ այսօր) === Մարզական աշխարհ === 20-րդ դարու երկրորդ կիսուն, պուլկարահայերու շրջանակին մէջ մեծ ճանաչում ձեռք բերին մարզիկները։ Աշխարհի եւ Եւրոպայի մրցաշարքերուն մէջ ախոյեանութեան տիտղոսներ նուաճած են ծանրաբարձ '''Նորայր Նուրիկեանը''' եւ կոփամարտիկ '''Կիրկոր Կիրկորովը'''։ Հայաստանէն Պուլկարիա տեղափոխուեցաւ ողիմպիական ախոյեան, ըմբշամարտիկ '''Արմէն Նազարեանը'''։ Ֆութպոլիստներէն աչքի զարկած են Էտուարտ Երանոսեանը եւ Արմէն Համբարձումեանը, իսկ ըմբշամարտիկներու նոր սերունդէն են '''Հայկ Մնացականեանն''' ու '''Էտմոնտ Նազարեանը''' (Արմէն Նազարեանի որդին)։ === «Կիւրեղագիրի Բակը» === 2020 թուականին, Պուլկարիոյ Պլիսքա քաղաքին մէջ, Կարէն Ալեքսանեանի կողմէ բացուեցաւ '''«Կիւրեղագիրի Բակը»''' (Կիրիլիցայի Բակը), որ աշխարհի առաջին թանգարանն է՝ նուիրուած կիւրեղագիր այբուբենին։ Պուլկարիոյ նախագահ '''Ռումէն Ռատեւը''', այցելելով թանգարան, նշած է, որ այս կառոյցը կը ցուցադրէ մեր հոգեւոր ներդրումը համաշխարհային քաղաքակրթութեան մէջ։ Ան շեշտած է, որ թանգարանը կառուցած է ոչ թէ պուլկարացի հայրենասէր մը, այլ հայ փոքր, բայց հերոսական ժողովուրդի զաւակը, որուն հետ Պուլկարիան ունի շատ խոր մշակութային կապեր<ref>«Փոքր, բայց հերոսական ժողովուրդ». artsakhpress.am. 19 հուլիսի, 2020. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ հոկտեմբերի 4-ին. Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.</ref>։ == Լրատուամիջոցները<ref>{{Citation|title=Հայերը Բուլղարիայում|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%80%D5%A8_%D4%B2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B2%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B4&oldid=10671247|date=2026-01-30|accessdate=2026-04-16|language=hy}}</ref> == Ներկայիս Պուլկարիայի հայ համայնքի տեղեկատուական աղբիւրները կը կազմեն երեք տպագիր եւ մէկ ելեկտրոնային լրատուամիջոցները: Տպագիր լրատուամիջոցներն են՝ «Երեւան» շաբաթաթերթը (Սոֆիա, 1944թ.էն ի վեր), «Վահան» շաբաթաթերթը (Փլովտիւ, 1991թ.էն ի վեր) եւ «Բարեգործականի Ձայն» երկշաբաթաթերթը (Փլովտիւ, 2004թ.էն ի վեր): Իսկ որպէս ելեկտրոնային աղբիւր հանդէս կու գայ «Կանթեղ Արարատեան» պաշտօնական կայքը (http://gantegh.agbubulgaria.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200118134223/http://gantegh.agbubulgaria.org/ |date=2020-01-18 }}): == Հասարակական-քաղաքական կեանք<ref>{{Citation|title=Հայերը Բուլղարիայում|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D6%80%D5%A8_%D4%B2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B2%D5%A1%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B4&oldid=10671247|date=2026-01-30|accessdate=2026-04-16|language=hy}}</ref> == Պուլկարիոյ հայերը 19-րդ դարու երկրորդ կիսուն մասնակցած են երկրի քաղաքական անցուդարձին եւ որոշակի դերակատարութիւն ունեցած են օսմանեան լուծին դէմ պուլկար ժողովուրդի պայքարին մէջ։ Այս մասնակցութիւնը տեղի ունեցած է թէ՛ 1877-78 թուականներու ռուս-թրքական պատերազմի, թէ՛ 1885-ի Արեւելեան Ռումելիոյ եւ Պուլկարիոյ միաւորման, եւ թէ՛ 1911-1912 թուականներու Պալքանեան պատերազմներու ժամանակ։ Յատկապէս աչքի զարկած են Յովհաննէս Սվաճեանը, Երանոս Երանոսեանը, '''Քրիստափոր Միքայէլեանը''', '''Ստեփան Զօրեանը (Ռոստոմ)''', '''Պետրոս Սերեմճեանը (Պուլկարացի Պետօ)''', Յովհաննէս Տարաքճեանը (Օննիկ Թորոսեան), իսկ Պալքանեան պատերազմներուն ընթացքին՝ նաեւ '''Գարեգին Նժտեհը''' եւ '''Զօրավար Անդրանիկը'''։ Անոնք Պուլկարիոյ նորաստեղծ պետութեան կողմէ պարգեւատրուած են «Արիութեան համար» մետալներով։ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի մասնակից հայ սպաներէն էր Պօղոս Պօղոսեանը։ Պուլկարիոյ հայկական դպրոցներուն մէջ աշխոյժ մանկավարժական գործունէութիւն սկսած են ծաւալիլ արդէն ոչ-եկեղեցականներ, որոնք կը ժամանէին Կոստանդնուպոլսէն եւ Օսմանեան կայսրութեան հայաբնակ այլ վայրերէն։ Անոնցմէ էին մանկավարժներ Գարեգին Շիշմանեանը եւ Կարապետ Ասրլաքեանը։ === Քաղաքական կուսակցութիւններ եւ հոսանքներ === Առաջին Համաշխարհային Պատերազմէն ետք, պուլկարացի համայնավարներու (քոմունիստներ) շարքերուն մէջ որոշակի դեր ունեցած են նաեւ հայ համայնավարները, որոնցմէ յայտնի էր Ստեփան Շահբազեանը։ 1918-ին Հայաստանի Հանրապետութեան ստեղծումէն ետք, Պուլկարիոյ մէջ գործող դաշնակցականները հանդէս եկած են «Օգնել Հայրենիքին» կոչով։ Հայաստանի խորհրդայնացումէն ետք, Պուլկարիա կը վերադառնայ Գարեգին Նժտեհը, որ 1930-ական թուականներուն Սոֆիայի, Փլովտիւի, Վառնայի եւ Պուրկասի մէջ ստեղծեց '''Ցեղակրօն Ուխտերու''' պուլկարական մասնաճիւղերը։ Այս գաղափարախօսութիւնները կ'արտայայտուէին տեղի հայկական պարբերականներուն մէջ, ուր աշխոյժ դերակատարութիւն ունէին ազգային քաղաքական ուժերը՝ * '''Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն (ՀՅԴ)''' * '''Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն (ՌԱԿ)''' * '''Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւն (ՍԴՀԿ)'''<ref>{{Cite web|url=https://www.noravank.am/|title=Ցանցային հետազոտական ինստիտուտ|website=www.noravank.am|accessdate=2026-04-16}}</ref> Առաջին Աշխարհամարտէն ետք ձեւաւորուած էր հնչակեաններէ, ռամկավարներէ եւ հայ համայնավարներէ բաղկացած «Ազգային Պլոքը», որ կը ձգտէր դաշնակցականները դուրս մղել համայնքի քաղաքական կեանքէն։ 1944-ի վերջաւորութեան, ազգային կուսակցութիւնները (բացի Դաշնակցութենէն) մասնակցեցան «Երեւան» մշակութային միութեան ստեղծման։ === Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ եւ յետպատերազմեան շրջան === Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի տարիներուն, բազմաթիւ պուլկարահայեր մասնակցեցան ֆաշականութեան դէմ մղուող պայքարին։ Պատերազմէն ետք Պուլկարիոյ մէջ հաստատուեցան համայնավար կարգեր, որուն հետեւանքով հայկական աւանդական կուսակցութիւններն ու անոնց լրատուամիջոցները փակուեցան։ Պուլկարահայ հասարակական-քաղաքական եւ մշակութային կեանքին մէջ իրենց ներդրումը ունեցած են այնպիսի դէմքեր, ինչպէս՝ բժիշկ Յակոբ Չաքըրովը, գրող Նիկողոս Սարաֆեանը, բանաստեղծ '''Վահէ Օշականը''', երգչուհի '''Սիլվի Վարդանը''', թենիսիստուհի Եուլիա Պէրպէրեանը եւ ուրիշներ։ Այսօր Պուլկարիոյ մէջ իրենց գործունէութիւնը կը ծաւալեն շարք մը հայկական մշակութային, մարզական, կրթական եւ այլ կառոյցներ, որոնք հայ եկեղեցւոյ հետ միասին կը խթանեն հայկականութեան եւ հայու ոգիին պահպանումը, կը կազմակերպուին ներհամայնքային եւ միջպետական ծրագիրներ ու միջոցառումներ, համագործակցութեամբ տեղական ինքնակառավարման մարմիններու հետ: *Աշխոյժ գործունէութիւն կը ծաւալեն [[Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն|Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնն]] ու [[Հայ Դատի Յանձնախումբ|Հայ Դատի գրասենեակը]] իրենց բոլոր կառոյցներով ու մասնաճիւղերով: Պուլկարահայ համայնքը իրենց մասնաճիւղերը ունին եւ հասարակական, մշակութային ու այլ բնագաւառներու մէջ աշխոյժ գործունէութիւն կը ծաւալեն: *[[Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւն|Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութիւնը]] (ՀԲԸՄ)՝ Սոֆիայի, Վառնայի, Փլովտիւի եւ Պուրկասի մէջ: Փլովտիւի մասնաճիւղը ենթամասնաճիւղեր ունի Դոբրիչի, Ռուսէի, Սիլիստրայի, Սլիւենի եւ Եամբոլ: *[[Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւն|Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միութիւնը]] (ՀՄԸՄ)՝ Սոֆիայի, Վառնայի, Պուրկասի, Փլովտիւի, Ռուսէի, Շումենի մէջ: *[[Հայ Օգնութեան Միութիւն|Հայ Օգնութեան Միութիւնը]] (ՀՕՄ)՝ Սոֆիայի, Վառնայի, Փլովտիւի, Պուրկասի եւ հայաշատ այլ քաղաքներու մէջ<ref>{{Cite web|url=https://www.noravank.am/|title=Ցանցային հետազոտական ինստիտուտ|website=www.noravank.am|accessdate=2026-04-16}}</ref>: Պուլկարահայ համայնքին մէջ կը գործեն նաեւ բազմաթիւ տեղական համայնքային կառոյցներ, որոնք աշխոյժ գործունէութիւն կը ծաւալեն տարբեր բնագաւառներու մէջ՝ հասարակական, հոգեւոր-եկեղեցական, կրթամշակութային, տեղեկատուական: Կրթամշակութային ոլորտին մէջ աշխոյժ է դեռ 1944թ. ի վեր ստեղծուած «Երեւան» միութիւնը, որուն կեդրոնական վարչութիւնը կը գտնուի Սոֆիա: Պուլկարահայութիւնը միշտ արձագանգած է Հայաստանի եւ Արցախի իրադարձութիւններուն եւ հետեւողականօրէն կը կազմակերպէ Հայոց Ցեղասպանութեան նուիրուած ոգեկոչման միջոցառումներ։ Հայերը աշխոյժ են նաեւ այսօրուան քաղաքական կեանքին մէջ. 2024 թուականի Յունիս 20-ին, Պուլկարիոյ խորհրդարանի նախագահ ընտրուեցաւ [[Ռայա Նազարեան|'''Ռայա Նազարեանը''']]<ref>{{Cite book|url=https://doi.org/10.17758/uruae10|title=BCBES-20, UPEATE-20, BSHSS-20 &amp; IEMT-2020 Feb. 11-13, 2020 Barcelona (Spain)|date=2020-02-11|publisher=Universal Researchers|isbn=978-93-86878-37-3}}</ref>[[Ռայա Նազարեան|։]] == Աղբիւրներ == * [http://asbarez.com/arm/362095/%d5%8c%d5%b8%d6%82%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%ab%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%80%d5%a1%d5%b5%d5%b8%d6%81-%d4%b9%d5%a5%d5%b4%d5%ab-%d4%b1%d5%bc%d5%a1%d5%bb%d5%b6%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%b6-%d4%b1%d5%b5%d6%81%d5%a5/Ռումինիայի Հայոց Թեմի Առաջնորդն Այցելել Է Բուլղարիայի Մի Շարք Հայկական Ծուխեր Եւ Քաղաքներ]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Ծանօթագրութիւններ == [[Ստորոգութիւն:Հայկական սփիւռք]] [[Ստորոգութիւն:Պուլկարիա]] kt3wdzpdq0aahz2s78ocl7tnlsxlhmn 0 6905 254827 231509 2026-09-13T17:49:36Z Maral Dikbikian 4797 254827 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Կուսթաւ Ե.''' ({{lang-sv|Gustaf V}}, Օսքար Կուսթաւ Ատոլֆ, {{ԱԾ}}), [[Շուէտ]] թագաւոր Օսքար Բ. եւ Նորվեկիոյ Թագուհի Սոֆիա Նասսաւցիին աւագ որդին է: [[1907 թուական]]<nowiki/>ին թագաւորած է մինչեւ իր մահը: Գահակալելով իր հօր՝ Օսքար Բ.-ի մահէն (1907) մինչեւ իր մահը՝ շուրջ 43 տարի ետք, ան Շուէտի ամենատարեց միապետի տիտղոսակիրն է (մահացած է 92 տարեկանին): Կուսթաւ ունեցած է նաեւ Շուէտի միապետներու երրորդ ամենաերկար գահակալութիւնը՝ Մանեւս Դ.-էն (1319–1364) եւ իր ծոռնէն՝ Քարլ ԺԶ. Կուսթաւէն (1973–մինչ օրս) ետք: Ան նաեւ շուէտացի վերջին միապետն էր, որ գործադրեց իր արքայական արտօնութիւնները, որոնք մեծ մասամբ վերացան իր մահով, թէեւ պաշտօնապէս չեղարկուեցան միայն 1974-ին՝ Շուէտի սահմանադրութեան բարեփոխումով: Ան Բարձր Միջնադարէն ի վեր Շուէտի առաջին թագաւորն էր, որ չունեցաւ թագադրութեան արարողութիւն եւ հետեւաբար երբեք չկրեց թագաւորական թագը. սովորոյթ մը, որ շարունակուեցաւ անկէ ետք: Կուսթաւի գահակալութեան աջին տարիներուն Շուէտի մէջ վերելք ապրեց խորհրդարանական աշխատակարգը, թէեւ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի նախօրեակին ան պաշտօնանկ ըրաւ Ռամկավար (Լիպերալ) վարչապետ Քարլ Սթաաֆը 1914-ին՝ պատերազմի մեծ մասին ընթացքին զայն փոխարինելով իր դրածոյով՝ Հեալմար Համարշէօլտով (Դակ Համարշէօլտի հայրը): Սակայն, երբ Ռամկավարներն ու Սոցիալ-դեմոկրատները խորհրդարանական մեծամասնութիւն ապահովեցին Սթաաֆի յաջորդին՝ Նիլս Էտէնի գլխաւորութեամբ, ան թոյլ տուաւ Էտէնին կազմել նոր կառավարութիւն, որ ըստ էութեան միապետութիւնը զրկեց գրեթէ բոլոր իշխանութիւններէն եւ մինչեւ 1919 ընդունեց համընդհանուր ու հաւասար ընտրական իրաւունք՝ ներառեալ կանանց համար: Խոնարհելով խորհրդարանական ժողովրդավարութեան սկզբունքներուն առջեւ՝ ան մնաց սիրուած խորհրդանիշ իր իշխանութեան մնացեալ 31 տարիներուն, թէեւ ոչ ամբողջովին առանց ազդեցութեան: Կուսթաւ Ե. ունէր գերմանամէտ եւ հակահամայնավար կեցուածքներ, որոնք արտաքնապէս արտայայտուեցան Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի եւ Ռուսական Քաղաքացիական Պատերազմի ընթացքին: Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ատեն, ըստ տեղեկութիւններու, ան պնդած է, որ Փէր Ալպին Հանսոնի կոալիցիոն կառավարութիւնը ընդունի Նացիական Գերմանիոյ լոժիսթիք աջակցութեան հայցերը՝ պատճառաբանելով, որ մերժումը կրնայ հրահրել ներխուժում. միջամտութիւն մը, որ մինչ օրս վիճելի կը մնայ: Թէեւ ան համակրանք ունէր [[Խորհրդային Միութիւն|Խորհրդային Միութեան]] դէմ ռազմական գործողութիւններու հանդէպ, ան անձամբ ճնշում գործադրեց Միկլոշ Հորթիի վրայ՝ կասեցնելու հրեաներու տեղահանութիւնները 1944-ի ամռան եւ աջակցեցաւ [[Ռաուլ Վալենպերկ|Ռաուլ Վալենպերկի]] ջանքերուն: Իբրեւ մոլի որսորդ եւ մարզիկ՝ Կուսթաւ ղեկավարեց [[1912-ի Ողիմպիական Խաղեր|1912-ի Ողիմպիական Խաղերը]] եւ նախագահեց [[Շուէտ|Շուէտի]] Մարզական Ընկերակցութիւնը 1897-էն 1907: Հատկանշական է, որ ան ներկայացուցած է Շուէտը (ծածկանունով՝ '''Պրն. Կ.''') իբրեւ թենիսի մրցունակ խաղացող՝ շարունակելով մրցակցային թենիս խաղալ մինչեւ իր ութսունական թուականները, երբ անոր տեսողութիւնը արագօրէն վատթարացաւ: Անոր յաջորդեց իր որդին՝ Կուսթաւ Զ. Ատոլֆ:<ref>{{Citation|title=Gustaf V|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Gustaf_V&oldid=1369071770|date=2026-08-12|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Կենսագրութիւն == Շուէտ կառավարութեան հետ ուղղակի զբաղած վերջին թագաւորը եղած է: [[1916 թուական]]<nowiki/>ին կառավարութեան հետ ռազմային պաշտպանութեան պիւտճէի մասին տարաձայնութիւններ ապրած է: Թագաւորը չափաւոր մէկն էր, ժողովրդական շարժումներու եւ թէ գործառուներու ամսականներու սահմաններու մասին օժանդակութիւն ցոյց կու տար: Թագաւորը, նոյն ժամանակ ըլլալով գլխաւոր հրամանատար, վերջին Շուէտ թագաւորն է ([[1907]]-[[1939]]): [[Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ|Առաջին Համաշխարհային Պատերազմ]]<nowiki/>ի միջոցին [[Գերմանիա|Գերմանի]]ոյ աւելի մօտ եղած է: Գերմանական ծագում ունեցող թագաւորին կինը, թագաւորին [[Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ|Առաջին Համաշխարհային Պատերազմ]]<nowiki/>ի միջոցին ցուցաբերած քաղաքականութեամբ ազդեցիկ եղած է: [[18 Դեկտեմբեր]] [[1904 թուական|1904]]-ին Սկանտինաւեան թագաւորի հետ միանալու համար ժողով մը գումարած են: Թագաւորը Սկանտինաւիայի հետ դաշնակից ըլլալու եւ Գերմանիոյ կողքին պատերազմի մտնել կ'ուզէր, բայց նոյն ժամանակ ալ ուշադրութիւնները վրան գրաւել չէր ուզեր: Նախարար Հանսոնը կը խորհէր, որ եթէ կառավարութիւնը [[Գերմանիա|Գերմանի]]ոյ պահանջները մերժէր, թագաւորը կառավարութեան հրաժարումին մասին շատ մեծ ճնշում մը պիտի ընէր (Գերմանիան հիւսիսային [[Ֆինլանտա|Ֆինլանտայի]] եւ [[Նորվեկիա]]<nowiki/>յի հողերուն վրայ եղող ռազմական պազաներու նման պազաներ կը պահանջէր): [[1947]]-ին այս գիտելիքին ճշդութիւնը քննարկուեցաւ: Նախարար Հանսոնի յայտարարութեան համեմատ թագաւորը Գերմանիոյ հետ կարելիութիւն ունեցող որեւէ պայքարէ հեռու մնալ կը փափաքէր: Էրնըսդ Վիկտորս, Կուսթաւ Ե. եւ Իշխան Կուսթաւը Շուէտի մէջ դաշնակիցներու (Գերմանիոյ) համար զինուոր եւ ռազմային կառք ունենալը առաջարկեցին Շուէտի կառավարութեան, բայց վերջինս այս առաջարկը մերժեց, որովհետեւ Գերմանիոյ պատճառով առնուելիք կարելի պատիժները գուշակած էր: == Մահ == Կուսթաւ Ե. 29 Հոկտեմբեր 1950-ին վախճանած է եւ իր տեղը մեծ մանչը Կուսթաւ Զ. Ատոլֆ-ը անցած է: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:16 Յունիսի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:29 Հոկտեմբերի մահեր]] tu5dw2znzp43q4hmhwhdijq71deghyf 0 7215 254875 227727 2026-09-14T09:51:57Z Maral Dikbikian 4797 254875 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ | անուն ազգանուն = Վասիլի Կանդինսկի | բնագիր ԱԱՀ = | պատկեր = Vassily-Kandinsky.jpeg | չափ = | նկարագրութիւն = | ծնած է = 16 դեկտեմբեր 1866 | ծննդավայր = Մոսկուա | վախճանած է = 13 դեկտեմբեր 1944 | մահուան վայրը = Ֆրանսա | քաղաքացիութիւն = | հպատակութիւն = | ազգութիւն = | ալմա մատեր = | կրօնք = | ազդուած է = | ազդած է = | գրքեր = | աշխատանք = | կարողութիւն = | մասնագիտութիւն = գեղանկարիչ, գրաֆիկ | ամուսին = | ծնողներ = | երեխաներ = | պարգեւներ եւ մրցանակներ = | կայքէջք = | ստորագրութիւն = Kandinsky autograph.png }} '''Վասիլի Քանտինսքի''' ({{lang-ru|Васи́лий Васи́льевич Канди́нский}}), (ծնած է [[16 Դեկտեմբեր]] 1866, Մոսկուա, մահացած է [[13 Դեկտեմբեր]] 1944, Նեոյի-սիւր-Սեն, [[Ֆրանսա]]), ռուս նկարիչ, կրաֆիք, արուեստի տեսաբան, ապսթրակցիոնիզմի հիմնադիրներէն է։ == Կենսագրական գիծեր == Քանտինսքիի հայրական ընտանիքը Սիպերիայէն էր<ref>Հերբերտ Ռիդ, Արդի նկարչութեան համառօտ պատմութիւն, 2002, Երեւան, Սարգիս Խաչենց հրատ. էջ 119</ref>, մօրենական ընտանիքը՝ Մոսկուայէն։ Քանտինսքիին առաջին մտադրութիւնը երաժշտութիւն եղած էր։ Բայց 20 տարեկանին կ'ընդունուի [[Մոսկուայի համալսարան]]<nowiki/>ը ուսանելու իրաւունքով՝ տնտեսագիտութիւն։ Այդ ընթացքին առաջին անգամ կը ծանօթանայ հին ռուսական արուեստին հետ։ 1895 թուականին, 29 տարեկան Քանտինսքին առաջին անգամ կը տեսնէ ֆրանսացի իմփրեսիոնիստներուն մէկ ցուցահանդէսը, որը վճռորոշ կ'ըլլայ անոր կեանքին մէջ։ Ան կը ձգէ իրաւաբանի մասնագիտութիւնը եւ կը մեկնի [[Միւնխեն]], նկարչութիւն ուսանելու նպատակով։ Միւնիխի ակադեմիային մէջ, աշակերտ կ'ըլլայ [[Ֆրանց Ֆօն Շտուկ]]իին: * 1902 կ'այցելէ [[Փարիզ]] * 1902-1903 Ձմեռը Թունէսի մէջ * 1906 թուականին կու գայ [[Սեւր]], Փարիզի մօտ, ուր կը մնայ մէկ տարի * 1907 կը մեկնի [[Պերլին]], մի քանի ամսուան համար * 1908 կը վերադառնայ Միւնիխ Արուեստի Աշխարհէն, Աճուրդի Վաճառատուներու Տարուան (2012) մեծագոյն վաճառքները եղած են Վասիլի Քանտինսքիի գործերէն<ref>http://www.aztagdaily.com/archives/99156</ref> == Քանտինսքիի ըմբռնումը արուեստի մասին<ref>{{Citation|title=Wassily Kandinsky|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wassily_Kandinsky&oldid=1370348631|date=2026-08-20|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == ==== Արուեստագէտը իբրեւ մարգարէ ==== «Յօրինում VII» (Composition VII), Թրեթեակովի Պատկերասրահ: Ըստ Քանտինսքիի, ասիկա իր երբեւէ նկարած ամենաբարդ գործն է (1913): Գրելով, թէ «երաժշտութիւնը գերագոյն ուսուցիչն է», Քանտինսքի ձեռնարկեց իր տասը «Յօրինումներ»-էն (Compositions) առաջին եօթնեակին: Առաջին երեքը պահպանուած են միայն սեւ-ճերմակ լուսանկարներու մէջ, որոնք առնուած են իր արուեստագէտ ընկերոջ եւ բարեկամուհիին՝ [[Կապրիէլ Միւնթէր|Կապրիէլ Միւնթէրի]] կողմէ: «Յօրինում I» (1910) գործը ոչնչացաւ պրիտանական օդային յարձակումի մը հետեւանքով Ստորին Սաքսոնիոյ Պրաունշվայկ քաղաքին վրայ՝ 1944 Հոկտեմբեր 14-ի գիշերը: Թէեւ ուսումնասիրութիւններ, ուրուագիծեր եւ իմպրովիզացիաներ/ինքնաբուխ գործեր կան (յատկապէս «Յօրինում II»-ի), 1930-ականներուն Պաուհաուսի վրայ նազիական ասպատակութեան պատճառով բռնագրրաւուեցան Քանտինսքիի առաջին երեք «Յօրինումներ»-ը: Երեքն ալ ոչնչացան Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքին<ref>Kandinsky, Wassily; Dabrowski, Magdalena; The Museum of Modern Art, eds. (1995). ''Kandinsky compositions: schedule of the exhibition The Museum of Modern Art, January 25 - April, 25, 1995; Los Angeles County Museum of Art June 1 - September 3, 1995''. New York: The Museum of Modern Art. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-87070-406-2</bdi>.</ref>: Քանտինսքիի որոշ գործեր, ինչպէս՝ այժմ կորսուած «Zweierlei Rot» (Երկու Տեսակ Կարմիր, 1916) գեղանկարը, ցուցադրուեցան պետական հովանաւորութեամբ կազմակերպուած «Այլասերուած Արուեստ» ցուցահանդէսին ընթացքին: «Այլասերուած արուեստ»-ի արշաւին ընթացքին բռնագրաւուած գործերը կա՛մ վաճառուեցան, կա՛մ փոխանակուեցան, կա՛մ ալ ոչնչացուեցան: Աւելի քան 16,000 արուեստի գործերու ամբողջական ցուցակագրութիւնը հասանելի է Վիքթորիա եւ Ալպըրթ Թանգարանի կայքէջին միջոցով: Ասիկա կը ներառէ նաեւ Քանտինսքիի գործերը: Տարուած ըլլալով քրիստոնէական վախճանաբանութեամբ եւ գալիք Նոր Դարաշրջանի մը ընկալումով, Քանտինսքիի առաջին եօթը «Յօրինումներ»-ուն ընդհանուր բնաբանը աշխարհակործան աղէտն է (apocalypse, աշխարհի վերջը, ինչպէս որ կը ճանչնանք): Իր «Արուեստի Մէջ Հոգեւորի Մասին» (''Concerning the Spiritual in Art'') գիրքին մէջ գրելով «արուեստագէտը իբրեւ մարգարէ» գաղափարին մասին, Քանտինսքի Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին անմիջապէս նախորդող տարիներուն ստեղծեց գեղանկարներ, որոնք կը ցուցադրէին գալիք աղէտ մը, որ պիտի փոխէր անհատական եւ ընկերային իրականութիւնը: Ջերմեռանդ հաւատք ունենալով Ուղղափառ Քրիստոնէութեան հանդէպ, Քանտինսքի օգտուեցաւ Նոյեան Տապանի, Յովնանի եւ կէտ ձուկի, Քրիստոսի Յարութեան, Յայտնութեան Գիրքի Ապոկալիպսի չորս ձիաւորներու աստուածաշնչական պատմութիւններէն, ռուսական ժողովրդական հեքիաթներէն եւ մահուան ու վերածնունդի ընդհանուր առասպելաբանական փորձառութիւններէն: Երբեք չփորձելով պատկերել այս պատմութիւններէն որեւէ մէկը իբրեւ պատմողականութիւն, ան օգտագործեց անոնց քօղարկուած պատկերագրութիւնը իբրեւ մահ-վերածնունդ եւ ոչնչացում-ստեղծում նախատիպարներու խորհրդանիշեր, որոնք ան կը զգար, թէ անխուսափելի էին նախապատերազմեան աշխարհին մէջ: Ինչպէս ան հաստատած է «Արուեստի Մէջ Հոգեւորի Մասին» գործին մէջ, Քանտինսքի կը զգար, որ «ներքին անհրաժեշտութենէ» արուեստ ստեղծող ճշմարիտ արուեստագէտը կը բնակի դէպի վեր շարժող բուրգի մը գագաթին: Այս յառաջընթաց ապրող բուրգը կը թափանցէ եւ կը մտնէ ապագային մէջ: Այն, ինչ երէկ տարօրինակ կամ անըմբռնելի էր, այսօր սովորական է. այն, ինչ այսօր յառաջապահ է (եւ հասկնալի՝ միայն քիչերու կողմէ), վաղը հանրային գիտելիք է: Արդի արուեստագէտ-մարգարէն առանձին կանգնած է բուրգի գագաթին՝ կատարելով նոր յայտնագործութիւններ եւ ճամբայ բանալով վաղուան իրականութեան առջեւ: Քանտինսքի տեղեակ էր վերջին գիտական զարգացումներէն եւ արդի արուեստագէտներու յառաջխաղացումներէն, որոնք նպաստած էին աշխարհը տեսնելու եւ փորձառելու արմատապէս նոր ձեւերու: «Յօրինում IV»-ը եւ աւելի ուշ շրջանի գեղանկարները նախ եւ առաջ կը վերաբերին դիտողին եւ արուեստագէտին մէջ հոգեւոր արձագանգ առաջացնելուն: Ինչպէս ջուրով աշխարհակործանման ( Composition VI ) իր նկարին մէջ, Քանտինսքի դիտողը կը դնէ այս դիւցազներգական առասպելները փորձառելու կացութեան մէջ՝ թարգմանելով զանոնք արդիական եզրոյթներու (տագնապի, իրարանցումի, հապճեպութեան եւ շփոթութեան զգացումով): Դիտող-գեղանկար-արուեստագէտ/մարգարէ այս հոգեւոր հաղորդութիւնը/կապը կարելի է նկարագրել բառերու եւ պատկերներու սահմաններուն մէջ: == Պատկերաշար == <gallery mode="packed" heights="160pxs"> Vassily Kandinsky, 1898 - Odessa Port.jpg|Օտեսսայի նաւահանգիստը, 1898 Vassily Kandinsky, 1901 - Akhtyrka.jpg|Ախթիրքայ, 1901 Vassily Kandinsky, 1909 - Murnau train et château.jpg|Մուրնաույի գնացքը եւ եկեղեցին, 1909 </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} {{DEFAULTSORT:Քանտինսքի, Վասիլի}} [[Ստորոգութիւն:Ռուս նկարիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Մոսկուայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ]] [[Ստորոգութիւն:1944 մահեր]] [[Ստորոգութիւն:1866 ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Մոսկուա ծնածներ]] [[Ստորոգութիւն:16 Դեկտեմբերի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:13 Դեկտեմբերի մահեր]] 0lx5epwn9iltmllnm3cotueax8q66ae 0 7656 254871 238517 2026-09-14T09:24:10Z Maral Dikbikian 4797 254871 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ֆելիքս Էտուար Վալոթոն''' ({{ԱԾ}})՝ [[ֆրանսա]]ցի արուեստագէտ, [[նկարչութիւն|նկարիչ]], փորագրիչ, քանդակագործ, արուեստի քննադատ եւ վիպագիր։ == Կենսագրութիւն == Ֆելիքս Վալոթոնը ծնաւ [[28 Դեկտեմբեր]], [[1865]] թուականին, [[Լոզան]], [[Զուիցերիա]], միջին դասակարգi բողոքական ընտանիքի մը մէջ։ 1882 թուականի Յունուարին ան բնակութիւն հաստատեց Ճագոպ փողոցի՝ Սեն-Ժերմեն-տէ-Բրէի հարեւանութեամբ եւ ընդունուեցաւ Julian Académie, ուր ուսանեցաւ դիմանկարիչ Ժիւլ Ժոզէֆ Լեֆեւրի եւ պատմաբան Կուստաւ Պուլանժերի մօտ, եւ ուր ան կատարելագործեց իր թեքնիքական հմտութիւնները: Ան երկար ժամեր անցուց Լուվրի մէջ եւ մեծապէս հիացած էր Լէոնարտօ տա Վինչիի, Հոլպայնի, Տիւրերի եւ աւելի ժամանակակից նկարիչներու, այդ կարգին՝ Գոյայի եւ Մանէի եւ յատկապէս Էնկրէսի գործերով, որու գործերը Վալոթոնի համար օրինակ էին ողջ կեանքի ընթացքին<ref>{{Citation|title=Félix Vallotton|url=https://en.wikipedia.org/wiki/F%C3%A9lix_Vallotton|date=2025-03-07|accessdate=2025-03-28|language=en}}</ref>։ Տասը տարուայ մէջ, երիտասարդ զուիցերիացին կը յաջողի յայտնի դառնալ [[Փարիզ]]ի յառաջապահ արուեստագէտներու միջավայրին մէջ։ Իր հռչակը միջազգային կը դառնայ իր փորագրութիւններուն ու գծագրութիւններուն շնորհիւ։ Բազմաթիւ ցուցահանդէսներու կը մասնակցի։ [[Պատկեր:PP D141 poster by valloton for la pepiniere revue.jpg|մինի|160px|Գծագրութիւն մը «Լա Բէբինիէր» պարբերաթերթին համար]] 1891-էն սկսեալ, բոլորովին կը նորոգէ փորագրութեան աւանդութիւնը։ Իր գործը կը սկսի շատ աւելի ցցուիլ։ Իր գծագրութիւնները շատ արժէքաւոր կը դառնան ու կը սկսին օրաթերթներու ու պարբերաթերթներու մէջ տպուիլ։ 1899-ին կ'ամուսնանայ Կապրիէլ Պերնհայմին հետ։ 1900-էն վերջ հետզհետէ կը ձգէ փորագրութիւնը, ինքզինքը աւելի նկարչութեան նուիրելու։ Կը նկարէ ընտանեկան պատկերներ ու կը հետաքրքրուի դասական նիւթերով, տեսանկարներ, մերկ մարմիններ, կենդանագիրներ եւ նաթիւր-մորդեր, որ կը նկարագրէ անձնական ձեւով, իր ժամանակակից արուեստի հոսանքներէն դուրս։ [[Պատկեր:Assiette au beurre Valloton.png|մինի|260px|«Լասիէթ ո պըղ» պարբերաթերթը, Վալոթոնի փորանկարներով]] 1902-ի Մարտին կը ստեղծէ «Լասիէթ օ Պէղ» {{resize|90%|({{lang-fr|L'Assiette au Beurre}})}} պարբերաթերթին ամէնէն ինքնատիպ հրատարակութիւններէն մէկը, որ կը պարունակէ 23 քակուող փորագրութիւններ։ Իր առաջին անձնական ցուցադրութիւնը տեղի կ'ունենայ 1909-ին, [[Զիւրիխ]]։ Իր գործը յաճախ կը ցցուի Փարիզ, մանաւանդ 1910, Յունուարին, Տրիւէ ցոյցասրահը։ Նաեւ կը մասնակցի միջազգային ցուցահանդէսներու, [[Եւրոպա]] եւ [[Ամերիկա]]։ Իր եղբայրը՝ Փոլ Վալոթոնը կ'օգնէ իր աշխատանքը Զուիցերիոյ մէջ տարածելու։ Ֆելիքս Վալոթոնը աշխատասէր անձ էր, որ միշտ նոր ներշնչող նիւթեր կը փնտռէր ու արտայայտուելու նոր ձեւեր։ Կը ներշնչուի [[Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ]]ին վայրագութեամբ ու պատերազմի վերջաւորութեան նոր յաջողութեան ժամանակաշրջան մը կ'ապրի։ Կը մահանայ 1925-ին ու կը թաղուի Փարիզի Մոնփարնաս գերեզմանատունը։ == Գեղանկարներ<ref>{{Citation|title=Félix Vallotton|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=F%C3%A9lix_Vallotton&oldid=1371810992|date=2026-08-28|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == ==== Փարիզեան տեսարաններ ==== 1890-ականներու իր «Նապի» շրջանին, Վալոթոն մեծ մասամբ կը ապրէր նորաձեւութեան պարբերաթերթերու եւ ժողովրդական վէպերու համար իր պատրաստած պատկերազարդումներու հասոյթով: Ան ստեղծեց գեղանկարներու շարք մը՝ «Փարիզի փողոցներու տեսարաններ» (Scenes of the Paris streets) անունով, հաւանաբար Օքթաւ Ուզանի «Հաւաքոյթները» (''Les Rassemblements'') վէպին համար: Ստուարաթուղթի վրայ թեմփերայով (tempera) կատարուած այս գեղանկարները կ՛օգտագործէին «Նապի»ին բնորոշ գոյներու հարթ տարածքներու եղանակը, ինչպէս նաեւ «Նապի»ի ազդեցութիւնը կրող վերեւէն դիտուած (aerial) եւ ճապոնական տպագրութիւններէ քաղուած այլ արտասովոր հեռանկարներ: Այս գործերը նաեւ կ արտայայտէին անոր ընկերային ու քաղաքական մօտեցումները՝ հակադրելով ծանր պարկեր կրելու համար պայքարող բանուորները եւ Փարիզի նոր բազմախանութներէն փաթեթաւորուած ծանրոցներ կրող վառ գոյներով նորաձեւ կանանց: Ան որսաց «Պոն Մարշէ»ի եւ Փարիզի միւս նոր բազմախանութներու ներսի աշխուժութիւնն ու գոյները: Անոր փողոցային տեսարանները լեցուն էին եռուզեռով ու շարժումով՝ արձանագրելով փոքր տեսարաններ, որոնք կը խօսէին անոր հումորի կամ երգիծանքի զգացումին<ref>Rousseau and Protais (2013), p.&nbsp;44</ref>: == Նկարներ == <gallery mode="packed" heights="175" caption="Վալոթոնի նկարները"> Պատկեր:Vallotton Mon portrait 1885.jpg|''Նկարս'' (1885), musée Cantonal des Beaux-Arts de Lausanne. Պատկեր:Félix Vallotton - The Ball - Google Art Project.jpg|''Գնդակը'' (1899), [[Փարիզ|Paris]], Musée d'Orsay. Պատկեր:Vallotton, Femme nue dormant au bord de l'eau ( Musée d'art moderne et contemporain de Strasbourg ).JPG|''Ջուրին եզերքը քնացած մերկ կին'' (1921), Musée d'art Moderne et Contemporain de Strasbourg. Պատկեր:1921 Vallotton Blonder Akt anagoria.JPG|Մերկ խարտեաշ կին, 1921, Städel </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} [[Ստորոգութիւն:28 Դեկտեմբերի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:29 Դեկտեմբերի մահեր]] [[Ստորոգութիւն:Քանդակագործներ]] [[Ստորոգութիւն:Ֆրանսացի արուեստագէտներ]] qsuqnwkrkloa72d8m8rw7l4gkx9am65 0 8268 254796 197500 2026-09-13T15:32:20Z Maral Dikbikian 4797 254796 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ''' ({{Lang-en|William Howard Taft}}, {{ԱԾ}}), Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու 27-րդ նախագահը 1909-էն 1913: Կը յաջորդէր ԱՄՆ-ի նախագահ Թէոտոր Ռուզվելթին: Անդամ էր Հանրապետական (Republican) քաղաքական կուսակցութեան: Նախագահ ընտրուելէն առաջ կառավարիչ էր Ֆիլիփփինի մէջ եւ ապա Պատերազմի նախարար Ամերիկեան կառավարութեան մէջ։ == Կեանքն ու գործունէութիւնը<ref>{{Citation|title=William Howard Taft|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=William_Howard_Taft&oldid=1373840267|date=2026-09-08|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Թաֆթ ծնած է Սինսինաթի, Օհայօ: Անոր հայրը՝ Ալֆոնսօ Թաֆթ, ԱՄՆ-ի ընդհանուր դատախազն ու պատերազմական նախարարն էր: Թաֆթ յաճախած է Եյլի (Yale) համալսարանը եւ անդամակցած է «Գանգ եւ Ոսկորներ» (Skull and Bones) ուսանողական ընկերակցութեան, որուն հիմնադիր անդամներէն էր իր հայրը: Փաստաբան դառնալէ ետք, Թաֆթ դեռ քսանէն աւելի տարեկան հասակին նշանակուեցաւ դատաւոր: Ան շարունակեց արագ վերելքը՝ նշանակուելով ԱՄՆ-ի գլխաւոր դատախազի տեղակալ եւ Վերաքննիչ Դատարանի 6-րդ շրջանի դատաւոր: 1901-ին, նախագահ [[Ուիլիըմ ՄաքՔինլի]] Թաֆթը նշանակեց Ֆիլիփիններու քաղաքացիական կառավարիչ: 1904-ին, նախագահ [[Թէոտոր Ռուզվելթ]] զայն նշանակեց պատերազմական նախարար, եւ ան դարձաւ Ռուզվելթի կողմէ անձամբ ընտրուած յաջորդը: Հակառակ Գերագոյն դատարանի ատենապետ դառնալու իր անձնական փափաքին, Թաֆթ մերժեց ԱՄՆ-ի Գերագոյն դատարանի անդամ նշանակուելու կրկնուող առաջարկները՝ հաւատալով, որ իր քաղաքական աշխատանքը աւելի կարեւոր էր: Ռուզվելթի աջակցութեամբ, Թաֆթ 1908-ի նախագահական ընտրութիւններուն գրեթէ մրցակից չունեցաւ Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածուի ընտրութեան մէջ եւ Նոյեմբերի ընտրութիւններուն դիւրութեամբ հասաւ յաղթանակի [[Ուիլիըմ Ճենինկս Պրայըն|Ուիլիըմ Ճենինկս Պրայընի]] նկատմամբ: Իբրեւ նախագահ՝ ան աւելի շատ կեդրոնացաւ Արեւելեան Ասիոյ, քան եւրոպական հարցերու վրայ եւ բազմիցս միջամտեց Լատինական Ամերիկայի կառավարութիւնները սաթարելու կամ տապալելու համար: Մինչ Թաֆթ կը ձգտէր նուազեցնել առեւտրական մաքսատուրքերը, արդիւնք հանդիսացող օրինագիծը մեծապէս կրեց յատուկ շահագրգիռ խմբակցութիւններու ազդեցութիւնը: Անոր վարչակազմը լի էր տագնապներով Հանրապետական կուսակցութեան պահպանողական թեւին (որուն հանդէպ Թաֆթ յաճախ համակրանք ունէր) եւ յառաջդիմական թեւին միջեւ, որուն ուղղութեամբ Ռուզվելթ աստիճանաբար աւելի կը հակէր: Բնապահպանման եւ հակամենաշնորհային դատերու շուրջ առաջացած վէճերը, որոնք յարուցուած էին Թաֆթի վարչակազմին կողմէ, ա՛լ աւելի հեռացուցին երկու գործիչները: 1912-ի նախագահական ընտրութիւնները եռակողմ մրցակցութիւն մըն էին, քանի որ Ռուզվելթ մարտահրաւէր նետեց Թաֆթին՝ կուսակցութեան թեկնածութիւնը ստանձնելու համար: Թաֆթ օգտագործեց կուսակցական մեքենային իր վերահսկողութիւնը՝ պատուիրակներու նուազագոյն մեծամասնութիւնը ապահովելու համար, ինչ որ պատճառ դարձաւ, որ Ռուզվելթ լքէ կուսակցութիւնը: Այս պառակտումը Թաֆթին գրեթէ զրկեց վերընտրուելու հաւանականութենէն, եւ ան շահեցաւ միայն Եւթան (Utah) ու Վերմոնթը՝ պարտուելով Դեմոկրատական թեկնածու Ուուտրօ Ուիլսընին: Պաշտօնավարութեան աւարտէն ետք, Թաֆթ վերադարձաւ Եյլ՝ իբրեւ դասախօս՝ շարունակելով իր քաղաքական գործունէութիւնը եւ աշխատելով ընդդէմ պատերազմներու՝ «Խաղաղութեան պարտադրման լիկայ»-ի (League to Enforce Peace) միջոցով: 1921-ին, նախագահ [[Ուորըն Կ. Հարտինկ]] Թաֆթը նշանակեց Գերագոյն դատարանի ատենապետ՝ պաշտօն մը, որուն ան երկար ատենէ ի վեր ձգտած էր: Ատենապետ Թաֆթ պահպանողական էր տնտեսական եւ ելեւմտական հարցերու մէջ, սակայն անոր օրօք արձանագրուեցան անհատական իրաւունքներու յառաջխաղացումներ: Դատարանի վարչական բարեփոխումներուն ուղղուած անոր աշխատանքը իր գագաթնակէտին հասաւ 1925-ի «Դատական համակարգի մասին» օրէնքով (Judiciary Act of 1925): Վատառողջ ըլլալով՝ ան հրաժարական տուաւ Փետրուար 1930-ին եւ մահացաւ յաջորդ ամիս: Ան թաղուեցաւ Արլինկթընի Ազգային Գերեզմանատունը՝ ըլլալով առաջին նախագահը եւ առաջին Գերագոյն դատարանի ատենապետը, որ հոն հանգչեցաւ: Թաֆթ ընդհանրապէս կը դասուի ԱՄՆ-ի նախագահներու պատմաբաններու ցանկի միջին հորիզոնականներուն վրայ. անոր աշխատանքը իբրեւ Գերագոյն դատարանի ատենապետ աւելի դրական գնահատուած է: Ժողովրդական յիշողութեան մէջ անոր քաղաքական նուաճումներն ու դերը Հանրապետական կուսակցութեան պատմութեան մէջ ստուերուած են անոր ծանր քաշով եւ արտաքին տեսքով: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} {{Արտաքին յղումներ}} {{DEFAULTSORT:Թաֆթ, Ուիլիըմ Հաուըրտ}} 936ja389nryjuv7620dam1z8yrj8x1m 0 17894 254832 174800 2026-09-13T18:15:48Z Maral Dikbikian 4797 254832 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ֆրանսեսք Մասիա''' ({{ԱԾ}}), սպանական բանակի գնդապետ, քաթալան կառավարութեան ղեկավար։ == Կենսագրութիւն == Մասիա ծնածէ 1859-ին, [[Պարսելոնա|Պարսելոնայի]] նահանգի ծովափնեայ Վիլանովա ի լա Կելթրու քաղաքը։ Ան սպանական բանակի գնդապետ էր: Պարսելոնայի մէջ [[Քաթալոնիա|քաթալան]] լեզուով լոյս տեսնող «Քուքութ» պարբերաթերթին մէջ ստորագրած յօդուածի մը համար 1905-ին կը դատապարտուի եւ բանակէն կ'արձակուի: Իսկ «Քուքութ» 1905 Դեկտեմբերէն մինչեւ 1906 Ապրիլ, վեց ամիսով կը փակուի: «Քուքութ»-ի փակման պայմաններուն տակ քաթալան քաղաքական կուսակցութիւններ 1906-ին կը միանան եւ կը կազմեն Քաթալան համերաշխութիւնը «Սոլիթարիթաթ Քաթալանա»: Ֆրանսեսք Մասիա քաթալան համերաշխութեան ցանկէն 1907-ին` Պարսելոնայէն եւ 1923-ին ալ Լէս Պորկէս Պլանքէսէն երեսփոխան կը ընտրուի: Մասիա 1922-ին կը հիմնէ Էսթաթ Քաթալա կուսակցութիւնը: Ան հետեւողական պայքար կը մղէ Փրիմօ տէ Ռիվերայի եւ թագաւորութեան դէմ: Էսթաթ Քաթալա զինուորական բաժանմունքներ կ'ունենայ Էքսերսիթ Քաթալա (քաթալան բանակ) անունով, որուն հրամանատարը Մասիան էր: Կը կազմակերպուի նաեւ Կերմանտաթ Քաթալանա տէ լա Պանտերա Նեկրա (Սուրբ Քաթալան եղբայրութիւն սեւ դրօշակի) յատուկ ջոկատը: Փրիմօ տէ Ռիվերա կ'արգիլէ քաղաքական կուսակցութիւններու գործունէութիւնը, Էսթաթ Քաթալա կ'անցնի ընդյատակեայ գործունէութեան: Ֆրանսեսք Մասիա հալածուելով [[Սպանիա|Սպանիայէն]] կը հեռանայ եւ ֆրանսական Քաթալոնիոյ Փրաթս տէ Մոլլօ աւանը կ'ապաստանի, ուր կը բռնուի եւ կը բանտարկուի: 1927 Մարտին ան Պրիւքսէլ կ'անցնի, իսկ 1930 Ապրիլին Սպանիա կը վերադառնայ: Շատ չանցած կրկին կ'աքսորուի եւ 1931-ի Փետրուարին կը վերադառնայ: Ֆրանսեսք Մասիա [[14 Ապրիլ]] 1931-ին, Ալֆոնսօ ԺԳ. թագաւորի հրաժարումէն ետք, եւ [[Մատրիտ|Մատրիտի]] մէջ սպանական երկրորդ հանրապետութեան հռչակումէն քանի մը ժամ առաջ Պարսելոնայի մէջ Իպերիական դաշնակցութեան կազմէն ներս Քաթալոնիոյ անկախութիւնը կը հռչակէ: Երեք օր ետք, [[17 Ապրիլ|17 Ապրիլին]], հանրապետական կառավարութիւնը երեք նախարարներ կ'ուղարկէ Պարսելոնա, որոնք բանակցութեան մէջ կը մտնեն Մասիայի հետ: Մասիա կ'ընդառաջէ: Քաթալան հանրապետութիւնը ջնջուած կը հռչակուի եւ կը փոխարինուի ինքնավար մարմիններու կազմաւորումով: Կեներալեթաթ տէ Քաթալունիա (քաթալան կառավարութիւնը), որ 18-րդ դարու սկիզբը ջնջուած էր արքայական Նուէվա Փլաթա հրովարտակով, կը վերահաստատուի: Մասիա կը դառնայ քաթալան կառավարութեան ղեկավարը: Ֆրանսեսք Մասիա մահացաւ 25 Դեկտեմբեր 1933-ին, Պարսելոնայի մէջ: == Անկախական ղեկավար<ref>{{Citation|title=Francesc Macià|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Francesc_Maci%C3%A0&oldid=1347247897|date=2026-04-05|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == 1919-ին ան հիմնեց «Ազգայնական Դեմոկրատական Դաշնակցութիւն»ը (Federació Democràtica Nacionalista), որ առաջարկեց Սպանիոյ համար դաշնային կամ համադաշնային լուծում մը, ուր Քաթալոնիան պիտի վայելէր ինքնակառավարման բարձր աստիճան: 1922-ին Մասիա հիմնեց անկախական «Էսթաթ Քաթալա» (''Estat Català'') կուսակցութիւնը<ref>Esculies, Joan (December 2013). "Macià, el paradigma dels conversors a l'independentisme". ''Ara'' (in Catalan): 12.</ref>: 1923 Սեպտեմբերին, Միկէլ Փրիմօ տէ Ռիվերայի պետական հարուածէն անմիջապէս ետք, Մասիա ապաստանեցաւ Փերփինեան (Perpignan): 1926-ին ան փորձեց ապստամբութիւն կազմակերպել Փրիմօ տէ Ռիվերայի սպանական բռնապետութեան դէմ: «Փրաթս տէ Մոլիոյի դաւադրութիւն» անունով ճանչցուած այս ապստամբութիւնը, որուն նպատակն էր հասնիլ Քաթալոնիոյ անկախութեան, կեդրոնացած էր Փրաթս տէ Մոլիոյի (Ռուսիլիոն, հարաւային Ֆրանսա) մէջ: Մասիայի կողմէ վարձուած էին 50-էն 100 իտալացի վարձկաններ (առաւելաբար Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ատեն Ֆրանսական Օտարերկրեայ Լեգէոնին մէջ կռուած եւ Ֆրանսա աքսորուած «Կարիպալտիի Լեգէոն»էն)՝ գործողութեան աջակցելու համար: Այս փորձը ձախողեցուեցաւ ֆրանսական Ժանդարմերիայի կողմէ, որ կարողացաւ կանխել դաւադրութիւնը Ֆաշիստական Իտալիոյ լրտես եւ Ճուզեփփէ Կարիպալտիի թոռ՝ Ռիչիոթթի Կարիպալտի Կրտսերի աջակցութեամբ: Մասիա ձերբակալուեցաւ եւ դատապարտուեցաւ երկու ամսուան բանտարկութեան ու 100 ֆրանք տուգանքի: Հակառակ ձախողութեան, Մասիան եւ անոր դատը մեծ ժողովրդականութիւն ձեռք բերին Քաթալոնիոյ մէջ: 1927 Մարտին ան Ֆրանսայէն մեկնեցաւ Պրիւքսէլ, ուր անոր հռչակը է՛լ աւելի աճեցաւ Պելճիքայի մէջ գտնուած միջոցին: Հոն ան, այլ աքսորեալներու հետ, հիմնեց «Պրիւքսէլի Քաթալանական Տուն»ը (Casal Català de Brussel·les)<ref>Feliu, Mercè (6 December 2020). "90 anys del Casal Català de Brussel·les, Jordi Bohigas n'ha recollit la història". ''L'Unilateral'' (in Catalan). Retrieved 8 October 2022.</ref>: 1930 Ապրիլին, ներում ստանալէ ետք, ան վերադարձաւ Սպանիա. կարճ ժամանակով դարձեալ աքսորուեցաւ, սակայն վերստին վերադարձաւ 1931 Փետրուարին<ref>"Bowers Sends Condolences". ''The New York Times''. 26 December 1933. p.&nbsp;15. Retrieved 4 April 2015.</ref>: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} bfnejuzohc1051qnhi7lu3b0ab54pn2 0 18801 254867 235120 2026-09-14T07:47:02Z Maral Dikbikian 4797 254867 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ|անուն ազգանուն=Ժոզէֆ Ռատիըրտ Քիփլինկ}} '''Ժոզէֆ Ռատիըրտ Քիփլինկ''' ({{lang-en|Joseph Rudyard Kipling}}, {{ԱԾ}}), անգլիացի յայտնի գրող, բանաստեղծ եւ արձակագիր: Ժոզէֆ Ռատիըրտ Քիփլինկ, երբեմն Ռուտիարտ, (Ռատիըրտ՝ ըստ Օքսֆորտի ուսանողներու Բառարանին) <ref>[https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/rudyard-kipling Oxford Learner's Dictionaries ]</ref>։ == Կենսագրութիւն == Քիփլինկի վաղ մանկութիւնը շատ ուրախ ու անհոգ էր Հնդկաստանի մէջ, բայց հինգ տարեկանին ան իր քրոջ հետ կը տեղափոխուի Անգլիա, ուսում ստանալու: Վեց տարի շարունակ Քիփլինկը կ'ապրի հանրակացարանի մէջ, որու տիրուհին շատ գէշ կը վերաբերուէր Քիփլինկին հետ: Այս ամէնը այնքան գէշ անդրադարձած է անոր վրայ, որ գրողը մինչեւ կեանքին վերջը կը տառապէր անքնութենէ: 12 տարեկանին Քիփլինկի ծնողները զինք կը տանին ուսումնարան, որպէսզի յետոյ ան անպայման ընդունուի շատ հեղինակաւոր ռազմական ակադեմիա: Ուսումնարանի տնօրէնը Քիփլինկի հօր մտերիմ ընկերն էր եւ տղուն մեջ սերմանեց հետաքրքրութիւն ու սէր դէպի գրականութիւնը: Այս տարիներուն Քիփլինկը շատ հետաքրքրական հեքիաթներ սկսաւ գրել, իսկ յետոյ սկսաւ աշխատակցիլ թերթի մը, իբրեւ լրագրող։ [[1882 թուական|1882]] թուականին Քիփլինկը վերադարձաւ Հնդկաստան ու շարունակեց զբաղիլ լրագրութեամբ, երբեք չմոռնալով, սակայն, գրել բազմատեսակ հեքիաթներ: Իսկ 80-ականները Ռատիըրտ Քիփլինկի կենսագրութեան մէջ յայտնի են որպէս ճանապարհորդութիւններու տարիներ: Շրջելով գրեթէ ամբողջ աշխարհը, Քիփլինկը 1889 թուականի Հոկտեմբերին եկաւ Լոնտոն, ամբողջութեամբ նուիրուեցաւ գրականութեան եւ նոյն այդ օրերուն ալ ճանչցուեցաւ: Գաղութատիրական բուռն մրցապայքարի ժամանակներն էին եւ Քիփլինկ փարեցաւ աջակողմեան գաղափարախօսութեան, անոր ամէնէն համարձակախօս ջատագովներէն մէկը դառնալով: Իր քաղաքական եւ ընկերային համոզումներուն համար ան շարունակ քննադատուեցաւ իր ժամանակի անգլիացի, եւրոպացի թէ ամերիկացի մեծարժէք գրողներու կողմէ, որոնք սակայն ոչ մէկ պարագայի հարցականի տակ առին Քիփլինկի բացառիկ տաղանդն ու արժէքը: Հնդկաստանը նեղ կու գար Քիփլինկի գրական հեռանկարներուն համար եւ 1889-ին ան որոշեց Լոնտոն տեղափոխուիլ: [[1892 թուական|1892]] թուականին ան ամուսնացաւ Քարոյլայն (Քերրի) Պալեսթիէրի հետ, որ հարուստ ընտանիքէ սեռած էր: Նորապսակ ամոլը որոշեց մեղրալուսինի համար երկար ճամբորդութիւն մը կատարել դէպի Մ. Նահանգներ, հոնկէ ալ` Եոքոհամա (Ճափոն), ուր Պալեսթիէրները ունէին ընտանեկան դրամատուն մը: Բայց դրամատունը անյաջողութեան մատնուած էր եւ Քիփլինկ որոշեց վերադառնալ Մ. Նահանգներ, ուրկէ շարունակեց իր աշխատակցութիւնը ամերիկեան եւ անգլիական մամուլին: Քիփլինկ մինչեւ վերջին շունչ շարունակեց նաեւ պայքարը իր քաղաքական եւ ընկերային համոզումներուն պաշտպանութեան համար: Թունդ ընդդիմախօս մը եղաւ Ա. Աշխարհամարտէն ետք թափ առած համաշխարհային համայնավարութեան, ինչպէս եւ` այս վերջինին իբրեւ հակազդեցութիւն թափ առած նացիական եւ ֆաշական շարժումներու. Հիթլեր եւ Մուսոլինի նշաւակ դարձան Քիփլինկի քաղաքական խարանող քննադատութիւններուն: [[1896 թուական|1896]]-ին Քիփլինկները, արդէն երկու զաւակներու ծնող, վերջնականապէս վերադարձան Լոնտոն: Գրական հռչակը արագօրէն կ'աճէր Քիփլինկի ստեղծագործութիւններուն շուրջ եւ 1907-ի Նոպէլեան մրցանակը եկաւ փառքով պսակադրելու այդ հռչակը: Այնուհետեւ, մինչեւ [[1936 թուական|1936]] թուականի յետկարճատեւ հիւանդութեան իր մահը, Ռուտիըրտ Քիփլինկ անխոնջ ստեղծագործեց եւ ստեղծագործական իր ժառանգութիւնը հարստացուց թէ՛ արձակ, թէ՛ բանաստեղծական արժէքաւոր գործերով: === Ստեղծագործութիւններ === Քիփլինկ իրարու ետեւէ հրատարակած է տարբեր գիրքեր՝ «Նահանգային երգեր» (1886) բանաստեղծութիւններու, «Բլուրներու անպաճոյճ զրոյցներ» (1888) նորավէպերու ժողովածուները, «Զօրանոցային երգեր» (1892), «Եօթ ծով» (1896), «Հինգ ազգ» (1903) բանաստեղծութիւններու գրքոյկները: Գրած է նաեւ «Լոյսը մարեցաւ» (1890) եւ «Քիմ» վէպերը: Աւելի հանրայայտ են, սակայն, երեխաներու համար Քիփլինկի գրածները, յատկապէս անտառի գազաններու հետ ապրող հնդիկ մանուկի` Մաուկլիի մասին պատմութիւնները (The Jungle Book) («Տը ճանկըլ պուք - Ճանկլներու գիրքը», 1894, «Ճանկըլներու երկրորդ գիրքը», 1895): [[1907 թուական|1907]] թ. կը դառնայ առաջին անգլիացին, որուն շնորհուեր է [[Նոպէլեան Մրցանակ|Նոպէլեան մրցանակ]] գրականութեան բնագաւառին մէջ։ Քիփլինկ մեծ նուաճումներ արձանագրեց նաեւ իբրեւ մանկական գրականութեան մեծատաղանդ հեղինակ, որուն «Տը ճանկըլ պուք» անունով պատմուածքներու հաւաքածոն կը հանդիսանայ գրական այդ սեռի դասական հարստութիւններէն մէկը: Անոր լաւագոյն ստեղծագործութիւնները կը համարուին [[«Ճանկըլներու գիրքը»]] (''The Jungle Book'') պատմուածքներու ժողովածուն, «[[Քիմ (վէպ)|Քիմ»]] (''Kim'') վէպը, շարք մը բանաստեղծութիւններ, այդ կարգին՝ «Եթէ» ("If") բանաստեղծութիւնը։ Քիփլինկի ստեղծագործութիւններու այլաբանութիւններով լեցուն հարուստ լեզուն, մեծ ներդրում ունեցած է անգլերէնի զարգացման մէջ։ === «Եթէ» === 1910-ին գրուած «Եթէ»-ն կը խտացնէ Քիփլինկի գրական տաղանդին գլխաւոր զոյգ առանձնայատկութիւնները` մտածումի խորութիւնն ու կենսայորդ զգացականութիւնը: Իր այդ զոյգ արժանիքներուն համար Քիփլինկ արժանացաւ Նոպէլեան մրցանակի ակադեմական դատակազմի յատուկ գնահատանքին` թէ՛ իբրեւ արձակագիր եւ թէ իբրեւ բանաստեղծ: Քիփլինկի անունը հայ ժողովուրդին կապուեցաւ Ա. Աշխարհամարտի աւարտին, երբ «Եթէ»-ի հանճարեղ բանաստեղծը անձամբ պայքար մղեց, որպէսզի Մ. Նահանգները պետականօրէն ստանձնեն հովանաւորութիւնը ցեղասպանութեան արհաւիրքէն փիւնիկի պէս յառնող նորանկախ Հայաստանին:<ref>[http://www.aztagdaily.com/archives/220946 Ճ. Ռ. Քիփլինկ (1865-1936). Գլխագիր Մարդ-ը Սահմանելու Արուեստը]</ref> '''ԵԹԷ''' (Թրգմ.` Մուշեղ Իշխանի) Եթէ կրնաս պահել գլուխդ առանձին, Երբ խուճապի մէջ է չորս դիդ ամէն մարդ, Եթէ կրնաս վստահ ըլլալ քու անձին, Երբ ուրիշներ կը կասկածին քու վրադ, Եթէ կրնաս միշտ սպասել անձանձիր, Կամ չստել` շրջապատուած սուտերով, Ատողներու մէջ ըլլալ սիրալիր, Եթէ կրնաս ըլլալ բարի, բայց ուժով. Եթէ կրնաս դուն երազել եւ սակայն Չըլլալ գերին երազներուդ գերիշխող, Յաղթանակէն ետք հանդիպիլ պարտութեան Եւ նո՛յն ձեւով ընդունիլ զոյգն այդ խաբող. Եթէ կրնաս լսել քու խօսքդ վճիտ Չարափոխուած յիմարներու ծուղակի Ու խորտակուած տեսնել մեծ երկը կեանքիդ, Բայց վերստին զայն շինելու գաս ծունկի. Եթէ կրնաս շահը հազար ճիգերու, Մէկ հարուածով յանձնել բախտի սեղանին Եւ անտրտունջ, առանց երբեք ողբալու Վերսկսիլ ծայրէն ամէն ինչ կրկին, Եթէ կրնաս սիրտ ու ջիղեր ու մկան Մաշումէն ետք նորէն լարել անդադար Եւ դիմանալ, երբ մեռած է ամէն բան, Բացի կամքէն, որ կը մնայ մէջդ վառ. Եթէ կրնաս արքաներու հետ` պարզուկ, Ամբոխին մէջ` առաքինի ըլլալ միշտ, Եթէ թաղես կրքի րոպէն վաղանցուկ, Եթէ մարդիկ անզօր են քեզ առթել վիշտ Եւ ամէնուն կու տաս արժէքն իր արդար, Եթէ սիրես, բայց սիրոյ խենթ չդառնաս. Քո՛ւկդ է Երկիրն ու իր գանձերն անհամար Եւ աւելին` այն ատեն Մա՛րդ ես, տղաս: == Առաջին Համաշխարհային Պատերազմ (1914–1918)<ref>{{Citation|title=Rudyard Kipling|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rudyard_Kipling&oldid=1373006798|date=2026-09-03|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի սկիզբը, Քիփլինկ, ինչպէս ուրիշներ, գրեց տեղեկատուական թերթօններ եւ բանաստեղծութիւններ՝ էնթուզիազմով (խանդավառութեամբ) զօրակցելով Միացեալ Թագաւորութեան պատերազմական նպատակին՝ վերականգնելու Պելճիքան, Գերմանիոյ կողմէ գրաւուելէ ետք, ընդհանրացուած հաստատումներով, թէ Բրիտանիան հանդէս կու գայ յանուն բարիի: 1914 Սեպտեմբերին կառավարութիւնը խնդրեց Քիփլինկէն քարոզչութիւն գրել, ինչին ան համաձայնեցաւ: Քիփլինկի թերթօններն ու պատմուածքները պատերազմի ընթացքին ժողովրդականութիւն կը վայելէին բրիտանացի հասարակութեան մօտ: Անոր հիմնական բնաբաններն էին փառաբանել բրիտանական բանակը՝ իբրեւ հերոսական մարդոց համար լաւագոյն վայր, միաժամանակ վկայակոչելով գերմանական վայրագութիւնները Պելճիքայի քաղաքացիական բնակչութեան դէմ եւ պատմութիւններ՝ կանանց մասին, որոնք ենթարկուած էին Գերմանիոյ սանձազերծած սարսափելի պատերազմի դաժանութիւններուն, սակայն ապրած ու յաղթանակած էին՝ հակառակ իրենց տառապանքներուն: Քիփլինկ կատաղած էր «Պելճիքայի Բռնաբարման» լուրերէն, ինչպէս նաեւ 1915-ին «RMS Lusitania» նաւուն ընկղմումէն, զոր ան կը նկատէր խիստ անմարդկային արարք՝ մղելով զինք պատերազմը դիտելու իբրեւ քաղաքակրթութեան խաչակրաց արշաւանք՝ ընդդէմ բարբարոսութեան: 1915-ի ճառի մը մէջ Քիփլինկ յայտարարեց. «Չկայ ոճիր, չկայ դաժանութիւն, չկայ նախատինք, որ մարդկային միտքը կրնայ հնարել, որ գերմանացին գործած չըլլայ, գործելու վրայ չըլլայ եւ պիտի չգործէ, եթէ անոր թոյլ տրուի շարունակել... Այսօր աշխարհի մէջ կան միայն երկու բաժանումներ... մարդկային էակներ եւ գերմանացիներ»: Գերմանիոյ հանդէպ իր կրքոտ հակակրանքի կողքին, Քիփլինկ առանձնաբար խիստ քննադատական էր այն ձեւին հանդէպ, թէ ինչպէս բրիտանական բանակը կը վարէր պատերազմը: Ցնցուած ըլլալով այն ծանր կորուստներէն, որոնք բրիտանական Էքսպետիցիոն Ուժերը կրած էին 1914-ի աշնան, ան մեղադրեց բրիտանացի քաղաքագէտներու պատերազմին նախորդած ամբողջ սերունդը, որոնք, Քիփլինկի պնդումով, չէին կրցած դասեր քաղել Պուրական Պատերազմէն: Այսպիսով, հազարաւոր բրիտանացի զինուորներ իրենց կեանքով կը վճարէին Ֆրանսայի եւ Պելճիքայի դաշտերուն մէջ անոնց ձախողութեան համար: Քիփլինկ կ՛արհամարհէր այն մարդիկը, որոնք կը խուսափէին Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի պարտականութիւններէն: «Վերապատրաստուող Նոր Բանակը» (''The New Army in Training''<ref>"Full text of 'The new army in training'". ''archive.org''. 1915.</ref>, 1915) գործին մէջ ան եզրափակեց՝ ըսելով.<blockquote>Այսքանը կրնանք անդրադառնալ, թէեւ այնքան մօտ ենք անոր․ ապահովութեան հին բնազդը մեզ կը փրկէ յաղթանակէն ու ցնծութենէն: Բայց ի՞նչ պիտի ըլլայ գալիք տարիներուն դիրքը այն երիտասարդին, որ դիտմամբ ընտրած է ինքզինք դուրս ձգել այս համատարած եղբայրութենէն: Ի՞նչ պիտի ըլլայ անոր ընտանիքի, եւ ամէնէն աւելի՝ անոր սերունդներու վիճակը, երբ գիրքերը փակուին եւ զոհողութեան ու վշտի վերջին հաշուեկշիռը քաշուի Կայսրութեան տարածքի իւրաքանչիւր գիւղակի, գիւղի, ծուխի, արուարձանի, քաղաքի, կոմսութեան, շրջանի, նահանգի եւ Տոմինիոնի մէջ:</blockquote>1914-ին Քիփլինկ 53 բրիտանացի հեղինակներէն մէկն էր (թիւ մը, որ կը ներառէր Էյչ. Ճի. Ուէլսը, Արթըր Քոնան Տոյլը եւ Թոմաս Հարտին), որոնք ստորագրեցին «Հեղինակներու Հռչակագիրը» (Authors' Declaration): Այս մանիֆեստը կը յայտարարէր, որ Պելճիքա գերմանական Ներխուժումը դաժան ոճիր մըն էր, եւ որ Բրիտանիան «առանց անպատուութեան չէր կրնար մերժել մասնակցիլ ներկայ պատերազմին»<ref>"1914 Authors' Manifesto Defending Britain's Involvement in WWI, Signed by H. G. Wells and Arthur Conan Doyle". ''Slate''. Archived from the original on 27 February 2020. Retrieved 27 February 2020.</ref>: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Արտաքին յղումներ == * [http://zangak.am/index.php?manufacturers_id=415&language=am Ռատիըրտ Քիփլինկը Զանգակ Հրատարակչութեան կայքէջի մէջ] * [https://grapaharan.org/Ռատիըրտ Քիփլինկը Գրապահարան կայքէջի մէջ]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:Քիփլինկ, Ռատիըրտ}} [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի բանաստեղծներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի նոպէլեան մրցանակակիրներ]] [[Ստորոգութիւն:20-րդ դարու բանաստեղծներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի արձակագիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի վիպասաններ]] [[Ստորոգութիւն:Ռազմական թղթակիցներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի մանկագիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի բեմադրիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Անգլիացի լրագրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գիտական Վիպային գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ այբբենական կարգով]] e7o5kikdboejy0w9nknq840azilfbgx 0 18898 254823 227604 2026-09-13T17:33:50Z Maral Dikbikian 4797 254823 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Եոհաննէս Լեփսիուս''' ({{ԱԾ}}), [[Գերմանիա|գերմանացի]] հասարակական գործիչ, հոգեւորական, արեւելագէտ, մարդասէր, որ կը փորձէր կանխել [[Հայոց Ցեղասպանութիւն|Հայոց ցեղասպանութիւնը]] [[Օսմանեան Կայսրութիւն|Օսմանեան կայսրութեան]] մէջ։ = Կենսագրութիւն= Եոհաննէս Լեփսիուս  ծնած է 1858-ին, [[Գերմանիա|գերմանական]] Փոթստամ ''(Potsdam)'' քաղաքը՝ բողոքական հոգեւորականի մը ընտանիքին մէջ։ Նշանաւոր եգիպտագէտ Քառլ Ռիչըրտ Լեփսիուսի եւ անոր կնոջ՝ Էլիզապէթին կրտսեր որդին էր։ Մայրը նշանաւոր գրող եւ գրավաճառ Ֆրետերիք Նիկոլայի ծոռն էր։ Վերջինս ԺԸ. դարակիսուն [[Պերլին|Պերլինեան]] լուսաւորութեան առանցքային դերակատարներէն մէկ էր։ Երկրորդական դպրոցը աւարտելէ ետք, Լեփսիուս կը մեկնի Էրլանկեն՝ աստուածաբանութիւն ուսանելու։ Առաջին կիսամեակը աւարտելէ ետք՝ ան կը լքէ համալսարանն ու քաղաքը, կը տեղափոխուի [[Միւնիխ]], ուր կ'ուսանի թուաբանութիւն եւ փիլիսոփայութիւն, 1880-ին կը ստանայ դոկտորի կոչում։ Նոյն տարին ան կը մեկնի [[Երուսաղէմ|Երուսաղէմ,]] ուր աշխատանքի կը լծուի իբրեւ գերմանական բողոքական դպրոցի ուսուցիչ եւ գերմանական համայնքի քարոզիչի օգնական<ref>[https://auroraprize.com/hy/saviors-history-johannes-lepsius Եոհաննէս Լեփսիուս]</ref>։ Երուսաղէմի մէջ կը հանդիպի բողոքական եպիսկոպոսի թոռան՝ Մարկարէթ Ցելլերին, զորս բոլորը կը ճանչնային իբրեւ Մակի, որ հետագային կը դառնայ Եոհաննէսին առաջին կինը։ 1886-ին անոնք Երուսաղէմէն կը մեկնին Ֆրանքֆորթ, ուր բնակութիւն կը հաստատեն քանի մը ամիսով եւ աղքատութիւնը յաղթահարելու նպատակով Եոհաննէս կը հիմնէ գորգագործարան մը, ուր կը սկսի գործել քառասուն կին։ 1894-ին Օսմանեան կայսրութեան մէջ Ապտուլ Համիտ Բ. սուլթանին իշխանութեան օրով հայերուն դէմ իրագործուող ոճիրներու մասին կը տեղեկանայ: 1896-ին ընկերներուն հետ կը հիմնէ Հայաստանի օգնութեան գերմանական բարեգործական հիմնադրամը եւ իրավիճակին ծանօթանալու նպատակով կ'որոշէ ուղեւորուիլ հայաբնակ վայրեր։ 1896-ի գարնան, իբրեւ գորգավաճառ ծպտուելով, ան կը շրջի Արեւմտեան Հայաստանի մէջ: Կը յաջողի յայտնաբերել բազմաթիւ վայրեր, ուր դեռ կը կրէին 1894-ին սանձազերծուած սպանդի հետքերը եւ կը հաստատէ այդ օրերուն ականատեսներու կողմէ տրուած համակողմանի վկայութիւնները։ Այս բոլորէն խորապէս ցնցուած՝ ան անմիջապէս կը վերադառնայ Գերմանիա եւ կը փորձէ հանրային դասախօսութիւններու միջոցով հասարակութիւնը իրազեկ դարձնել հայերու հետ տեղի ունեցող սանձազերծուած իրադարձութիւններու մասին։ Պերլինի մէջ լոյս տեսնող ''Der Reichsbote'' թերթը 12 Օգոստոս 1896-ին կը տպագրէ «Ճշմարտութիւնը Հայաստանի մասին» յօդուածաշարքին առաջին մասը։ Շուտով շարքը կը հրատարակուի նաեւ իբրեւ գիրք՝ «Հայաստան եւ Եւրոպա. մեղադրական եզրակացութիւն ընդդէմ քրիստոնեայ գերտերութիւններու եւ կոչ քրիստոնեայ Գերմանիոյ» վերնագիրով, որ առաջին իսկ տարին եօթ անգամ կը վերահրատարակուի։ Գիրքը կը թարգմանուի քանի մը լեզուով։ Լեփսիուս կը նախաձեռնէ շրջիկ դասախօսութիւններու շարք մը, որոնց կը մասնակցի նաեւ կինը՝ Մարկարեթը, որ արդէն վեց երեխայ ունէր եւ կ'օժանդակէր ամուսինին բոլոր մարդասիրական ձեռնարկներուն։ Այս բոլորը Մարկարեթը ֆիզիքապէս կը հիւծէ, որուն իբրեւ հետեւանք 1898-ին ան կը մահանայ՝ խոր կսկիծ պատճառելով Լեփսիուսին։ 1899-ին ան կը վերադառնայ Արեւմտեան Հայաստան եւ Օսմանեան կայսրութեան ծայրամասերուն մէջ, հայերուն եւ այլ քրիստոնեայ փախստականներուն համար կը կառուցէ դպրոցներ, արհեստանոցներ ու հիւանդանոցներ: Կը հիմնէ Գերմանա-հայկական ընկերութիւնը՝ դառնալով անոր նախագահը։ 1900-ին Եոհաննէս Լեփսիուս կ'ամուսնանայ Ալիս Պրիւնինկի հետ, որուն հետ եւս կ'ունենայ վեց երեխայ։ ==== Հանդիպում Էնվեր Փաշային Հետ ==== Ապրիլ 1915-ին, երբ Եւրոպայի մէջ լուր կը տարածուի, որ երիտթուրքերու կառավարութիւնը կը հրահանգէ հալածանքներ սկսիլ հայութեան նկատմամբ եւ ձեռնամուխ կ'ըլլայ բնակութեան պատմական վայրերէն անոնց զանգուածային տեղահանութեան, Լեփսիուս կրկին կը մեկնի Թուրքիա, այս անգամ՝ Պուխարեսթէն ու Սոֆիայէն։ Ճամբան հայ հոգեւորականութիւնը անոր կը տրամադրէ Թուրքիոյ մէջ կոտորածներէն վերապրողներուն մասին մանրամասն վկայութիւններ։ 10 Օգոստոս 1915-ին երիտթուրք պարագլուխներէն մէկը՝ ռազմական գործերու նախարար [[Էնվեր փաշան]], անձամբ կ'ընդունի Լեփսիուսը։ Թէեւ վերջինս կը ներկայանայ իբրեւ Արեւելեան առաքելութեան եւ իր եկեղեցւոյ դեսպան, ան չի յաջողիր փաշային միտքը փոխել։ Ա. համաշխարհային պատերազմի տարիներուն կը հրատարակէ իր "Bericht über die Lage des armenischen Volkes in der Türkei" («Տեղեկագիր հայ ժողովուրդի կացութեան մասին [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] մէջ») աշխատութիւնը, ուր ան մանրամասն կը փաստէ եւ կը դատապարտէ Հայոց ցեղասպանութիւնը։ Երկրորդ հրատարակութիւնը կը կոչուի "Der Todesgang des armenischen Volkes" («Հայ ժողովուրդին Ջարդերը»), ուր ներառուած էր հարցազրոյց մը Էնվեր Փաշային հետ։ Լեփսիուս ստիպուած էր զայն գաղտնի հրատարակել, որովհետեւ Թուրքիա Գերմանիոյ դաշնակիցն էր։ Լեփսիուս կը յաջողի զեկոյցէն 20.000 օրինակ տարածել։ «Մուսա լերան քառասուն օրերը» վէպին մէջ [[Ֆրանց Վերֆել]] Լեփսիուսը նկարագրած է իբրեւ հայերու պահապան հրեշտակը։ Եոհաննէս Լեփսիուսի  մտաւոր ժառանգութիւնը կը գտնուի «Եոհաննէս Լեփսիուս արխիւին մէջ», զոր հիմնած է պատմաբան Հերման Կոլթց ''(Hermann Goltz)''։ == Եոհաննէս Լեփսիւս Եւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը == [[Պատկեր:Johannes Lepsius 2013 Armenian stamp.jpg|մինի|Եոհաննէս Լեփսիուս հայկական դրոշմանիշին վրայ<ref>[http://www.haypost.am/hy/1383736970 Ցեղասպանութեան 100-ամեակը (Եոհաննէս Լեփսիուս)]</ref>]] Գերմանացի հասարակական գործիչ, հոգեւորական (աստուածաբանութեան դոկտոր), արեւելագէտ Եոհաննէս Լեփսիուս, դատապարտելով թրքական իշխանութիւններու հայաջինջ գործողութիւնները, իր երկրին կառավարութենէն պահանջած է ազդու միջոցներով դադրեցնել հայերուն կոտորածները։ Անոր երկերը եւ դիւանը (պատմական փաստաթուղթերու ժողովածու) կ'ապացուցեն, որ [[Արեւմտեան Հայաստան|Արեւմտեան Հայաստանի]] մէջ եւ Օսմանեան կայսրութեան հայաբնակ վայրերուն մէջ Ա. համաշխարհային պատերազմին (1914-1918) ատեն տեղի ունեցած է Հայոց ցեղասպանութիւնը։ Եոհաննէս Լեփսիուս երկար տարիներ զբաղած է [[Հայկական Հարց|Հայկական հարցով]]։ 1896-ի գարնան՝ համիտեան կոտորածներու ատեն, Գերմանիոյ հասարակական գործիչ, հայազգի ''Ճէյմս Կրինֆիլտ''ի հետ շրջած է [[Փոքր Ասիա]]՝ ականատեսներու վկայութիւններ հաւաքելու եւ կարելի եղած չափով հայերուն օգնութիւն ցուցաբերելու նպատակով։ Նոյն թուականի Օգոստոսէն Լեփսիուս գերմանական մամուլին մէջ հրապարակած է «Ճշմարտութիւնը Հայաստանի մասին» յօդուածաշարքը (18 յօդուած), որ դարձած է «Հայաստանը եւ Եւրոպան...» (1896) գործին հիմքը։ Վերջինս երկու տարուան ընթացքին հրատարակուած է եօթ անգամ եւ թարգմանուած անգլերէնի ու ֆրանսերէնի։ Լեփսիուս մասնակցած է հայերուն սպանդին դէմ բողոքի ցոյցերու կազմակերպման, իր ելոյթներուն մէջ ընդգծած է, որ այդ յանցագործութիւնը կատարած է թրքական կառավարութիւնը՝ սուլթանին գլխաւորութեամբ։ Սակայն անոր հայապաշտպան գործունէութիւնը հանդիպած է Թուրքիոյ հետ մերձեցման ձգտող Գերմանիոյ պաշտօնական շրջանակներու հակազդեցութեան։ ԺԹ. դարու վերջը Լեփսիուս միջոցներ  հաւաքած է Փոքր Ասիոյ հայ բնակչութեան եւ տարբեր երկիրներու մէջ ապաստանած հայ փախստականներու համար որբանոցներ, դպրոցներ, հիւանդանոցներ եւ արդիւնաբեր հաստատութիւններ կառուցելու համար։ Արեւմտահայերուն օգնելու նպատակով Յունիս 1914-ին անոր նախաձեռնութեամբ ստեղծուած է «Գերմանա-հայկական ընկերութիւն» հասարակական կազմակերպութիւնը, որուն նախագահն էր մինչեւ մահը։ [[Ա․ Համաշխարհային Պատերազմ|Ա. Համաշխարհային պատերազմի]] նախօրեակին եւրոպական երկիրներուն մէջ գործունէութիւն ծաւալած է [[Արեւմտեան Հայաստան|Արեւմտեան Հայաստանի]] մէջ բարենորոգումներ կատարելու համար, համագործակցած է [[Պոլիս|Կ.Պոլսոյ]] հայերուն, [[Պօղոս Նուպար Փաշա|Պօղոս Նուպար փաշային]] (Պօղոս փաշա Նուպարեան) հետ։ Յուլիս 1915-ին՝ հայերուն շարունակուող տեղահանութեան եւ կոտորածներու օրերուն, Լեփսիուս հանդիպած է երիտ-թրքական եռապետութեան պարագլուխներուն եւ [[Հայոց Ցեղասպանութիւն|Հայոց ցեղասպանութեան]] գլխաւոր յանցագործներէն [[Էնվեր փաշա|Էնվերին]] հետ, պահանջած դադրեցնել ոճրագործութիւնը, սակայն ապարդիւն։ Սեպտեմբեր 1915-ին [[զուիցերիա|զուիցերիական]] թերթի մը մէջ հրապարակած է «Ամբողջ ժողովուրդի մը ոչնչացումը» յօդուածը՝ սկզբնաւորելով հայապաշտպան մեծ արշաւը։ 1916-ին հրատարակած է «Տեղեկագիր հայ ժողովուրդի կացութեան մասին Թուրքիոյ մէջ» երկը, զոր բաժնած է Գերմանիոյ քաղաքական եւ եկեղեցական գործիչներուն։ 1919-ին այդ գիրքը վերահրատարակած է լրացումներով՝ «Հայ Ժողովուրդի Մահը» վերնագիրով (հայերէն՝ «Հայաստանի Ջարդերը», 1919)։ «Տեղեկագիրը» հրատարակելէ ետք, Լեփսիուս տարագրուած է չէզոք երկիր մը՝ [[Նիտըրլենտ|Հոլանտա]], ուր շարունակած է հայանպաստ գործունէութիւնը, կապեր հաստատած հայկական շրջանակներու, գրագրութիւն՝ [[անգլիա|անգլիացի]] պետական գործիչ [[Ճէյմս Պրայս|Ճէյմս Պրայսի]] հետ։ Մշակած է ի պաշտպանութիւն հայերու ստեղծուելիք [[Միջազգային լիկա|Միջազգային լիկայի]] մանրամասն ծրագիրը։ Ա. Համաշխարհային պատերազմէն ետք Լեփսիուս հրապարակած է բազմաթիւ կարեւոր փաստաթուղթեր [[Հայաստան|Հայաստանի]] վերաբերեալ («<nowiki/>[[Գերմանիա|Գերմանիան]] եւ [[Հայաստան|Հայաստանը]] 1914-1918 թուականներուն», 1919)։ Այդ ժողովածուն [[Աւետիք Իսահակեան|Աւետիք Իսահակեանի]] միջոցով ուղարկած է Վերսաեան հաշտութեան խորհրդաժողովին մասնակցող հայկական պատուիրակութեան։ Ժողովածուին նիւթերը՝ Գերմանիոյ եւ [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] դեսպաններուն, հիւպատոսներու եւ պաշտօնական այլ անձերու գաղտնի զեկուցագիրերը, ականատեսներու վկայութիւնները, կը հաստատեն, որ երիտ-թուրքերու կազմակերպած հայերու տեղահանութիւնն ու կոտորածները նպատակ ունէին ոչնչացնել հայ ժողովուրդը, եւ այդ յանցագործութեան մէջ մեղքի իր բաժինն ունէր նաեւ Գերմանիան։ Հայոց արտերն ու ստացուածքները օսմանեան կառավարութիւնը կը գրաւէ անոնց մեկնումէն անմիջապէս ետք: Թուրք պաշտօնատարներ հայոց բոլոր ունեցածները հրապարակային աճուրդներու միջոցաւ չնչին գիներով կը վաճառեն իսլամներուն: Այս մասին Եոհաննէս Լեփսիուս կը գրէ. {{քաղուածք|Եղածը պետութեան մէկուկէս միլիոն քաղաքացիներու իրաւազրկումն է իրենց ստացուածքներէն, քաղաքացիներ, որոնք ամէնէն աւելի սատարած էին երկրին տնտեսական զարգացումին՝ աշխատանքին մէջ իրենց ունեցած յամառ կորովով:|}} Ըստ Լեփսիւսի՝ սխալ էր Եւրոպայի մէջ տարածուած այն կարծիքը, թէ Օսմանեան Պետութեան մէջ ազգային ու կրօնական տարբեր ինքնութիւններու տէր մարդիկ չեն կրնար գոյակցիլ: Նոյնն էր պարագան [[Պոսնիա եւ Հերցեկովինա|Պոսնիա-Հերձեկովինայի]] բնակչութեան, ուր իսլամներն ու քրիստոնեաները իրարու հետ հաշտ կ'ապրէին (Լեփսիւսի կարծիքը չի համապատասխաներ իրականութեան): [[Արաբական թերակղզի|Արաբներն]] ու [[Ասորիք|ասորիները]], հայերն ու քիւրտերը, թուրքերը, [[Յունաստան|յոյները]] եւ այլ ժողովուրդներ համատեղ կ'ապրէին խաղաղութեան մէջ: Օսմանեան կառավարութիւնն էր որ այս հաւաքականութիւնները իրարու դէմ գրգռելով պառակտում յառաջացուցած էր անոնց մէջ: Շարունակած է նիւթական օգնութիւն ցուցաբերել հայ որբերուն ու փախստականներուն, Խորհրդային Հայաստան  ուղարկած Գերմանա-հայկական ընկերութեան հայթայթած դեղորայքը։ Ըստ գերմանացի Եոհաննէս Լեփսիւսի վկայութեան, Եղեռնի նախօրէին Կարնոյ նահանգը ունէր 200 հազար հայ բնակիչ, որոնցմէ փրկուեցաւ 40 հազարը: Այս վերապրողները զանազան գաղութներու մէջ քով-քովի գալով կը հիմնեն իրենց հայրենակցական միութիւնները<ref>[https://www.aztagdaily.com/archives/270024 Եոհաննէս Լեփսիւսի վկայութիւնը]</ref>: Լեփսիւսի համոզումով, Օսմանեան Պետութիւնը ամէն ինչ նախապէս մտածած ու ծրագրած էր: Բոլոր ապօրինութիւնները գրեթէ նոյն ժամանակին մէջ տեղի ունեցած են եւ՝ կանոնաւորաբար: Սակայն պարագան այդպէս չէր հայկական դիմադրութեան սակաւաթիւ պարագաներուն, ինչպէս Վանի, Շապին Գարահիսարի, Զէյթունի եւ այլ վայրերու մէջ: Հայ ժողովուրդի յանկարծակի եւ արդար պոռթկումին դրսեւորումներն էին անոնք: Իրարմէ աշխարհագրականօրէն հեռու դիրքերու վրայ կը գտնուէին եւ տեղի ունեցած են տարբեր ժամանակներու մէջ: Կանխամտածուած հայկական դիմադրական շարժում տեղի չէ ունեցած երբեք: Այս մասին Լեփսիուս կը գրէ. {{քաղուածք|Թրքական կառավարութիւնն ալ երբեք չէ հաստատած թէ հայ ժողովուրդը, իբր այդ, յեղափոխական ըմբոստութեամբ մը ինքզինք մեղապարտ կացուցած ըլլայ: Ամբողջ ամիսներ մենք թրքական մամուլին մէջ կը կարդայինք, թէ հայերը հաւատարիմ մնացած էին իրենց օսմանեան հայրենիքին:|}} Օսմանեան բանակին մէջ կռուող հայ քաղաքացիները լաւ վարմունք ցուցաբերած են: Կ. Պոլսոյ զինուորական վարժարանին մէջ թուրքերէ աւելի հայեր պահեստի սպայ արձանագրուած են: Անոնք կը փափաքէին գործող բանակին միանալ, քան թղթատարական գրասենեակներու պաշտօնեայ դառնալ: Լեփսիուս կը գրէ. {{քաղուածք|Երբ պատերազմական նախարար Էնվեր փաշա Կովկասի ճակատէն Փետրուար ամսուան մէջ Կ. Պոլիս վերադարձաւ, հայոց պատրիարքին իր մասնաւոր գոհունակութիւնը յայտնեց վարմունքին եւ քաջութեան մասին հայ զօրագունդերու, որոնք իրենց պարտականութիւններուն մէջ կատարեալ եղած էին կռիւներու ընթացքին:|}} === Սողոմոն Թեհլիրեանին Դատավարութիւնը === 1921-ին Պերլինի մէջ [[Սողոմոն Թեհլիրեան|Սողոմոն Թեհլիրեանի]] դատավարութեան հանդէս  եկած է իբրեւ վկայ եւ մերկացուցած երիտ-թուրք ոճրագործ [[Մեհմեթ Թալէաթ փաշա|Թալէաթ փաշան]]։ Այդ ելոյթը մեծապէս ազդած է դատավարութեան վրայ: Ահա հատուած մը իր ելոյթէն. {{քաղուածք|Համընդհանուր տեղահանութեան որոշումը կայացուցած է երիտթրքական կոմիտէն, այդ հրամանը տուած է ներքին գործերու նախարար՝ Թաեաթ փաշան, ռազմական նախարար Էնվերի հետ: Անատոլիոյ ամբողջ հայութիւնը, ի վերուստ ստացած հրամանին համաձայն, աքսորուեցաւ Միջագետքի անապատի հիւսիւսային եւ հարաւային շրջաններ՝ Տէր Զօր, Ռաքքա, Մեսիենէ, Ռաս ուլ Այն, ընդհուպ մինչեւ Մուսուլ: Տեղահանուեցաւ մօտաւորապէս 1,400,000 հայ: Թալեաթի ստորագրած հրամանին մէջ կային այսպիսի բառեր. «Տեղահանութիւնը բնաջնջում է »…:|}} Սողոմոն Թէհլիրեանը կ’արդարացուի: Սողոմոն Թէհլիրեան այսպէս նկարագրած էր մեծ հայասէրը. {{քաղուածք|Վաթսունը անց, բաց, գեղեցիկ ճակատ, կարճատես, կապոյտ աչքեր, մանկունի բերան, ալեխառն մօրուք, պիրկ ու խիստ այտեր՝ այդպիսին էր դոկտոր Լեփսիւսը:|}} == Մահը == Եոհաննէս Լեփսիւսի տառապագին կեանքը կը քայքայէ իր առողջութիւնը: Կը մեկնի Իտալիոյ Մերանօ քաղաքը՝ բուժուելու համար, հոն ալ կը մահանայ Փետրուար 1926-ին: == Գրականութիւն == * Troeger, Brigitte, ''Brennende Augen'', Brunnen-Verlag, (2008), ISBN 3-7655-1904-9 * Edition of the Documents and Periodicals of the Johannes Lepsius Archive It is made up of three parts – 1) Catalogue, 2) Microfiche edition, 3) Thematical lexicon * Part 1։ Katalog. Dokumente und Zeitschriften aus dem Dr. Johannes-Lepsius-Archiv – Zusammengestellt und bearbeitet von Hermann Goltz und Axel Meissner. – XXVIII, 622 Seiten – K. G. Saur Verlag München – ISBN 3-598-34407-4 * Part 2։ Mikrofiche-Edition of the Documents and Periodicals of the Johannes Lepsius Archive. Bearb. von Hermann Goltz und Axel Meissner. Unter Mitarbeit von Ute Blaar and others. – 317 Silberfiches inkl. Begleitheft. Lesefaktor 24 X. – K. G. Saur Verlag München – ISBN 3-598-34408-2 * Part 3։ Thematisches Lexikon zu Personen, Institutionen, Orten, Ereignissen – Zusammengestellt und verfasst von Hermann Goltz und Axel Meissner. XIII, 605 Seiten. – K. G. Saur Verlag München – ISBN 3-598-34409-0 == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հայոց Ցեղասպանութեան ականատեսներ]] ruigpf7sjdxvma064r2j70u3kpkobut 0 21952 254874 248287 2026-09-14T09:42:30Z Maral Dikbikian 4797 254874 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ|պատկեր=Gurdjieff 1922.jpg}} '''Գէորգ Կիւրճիեւ''' ({{ԱԾ}}), հայ մտաւորական, փիլիսոփայ, հոգեւոր ուսուցիչ, պարուսոյց ու երաժիշտ։ == Կեանք եւ գործունէութիւն == Ծնած է [[Գիւմրի]]<ref>{{Cite web|url=http://abakanews.org/arts-and-culture/նախագահ՝-արմէն-սարգսեան-մտադիր-է-վերա/|title=Նախագահ՝ Արմէն Սարգսեան մտադիր է վերականգնել Կիւրճիեւի տունը Գիւմրիի մէջ|date=2020-05-07|website=Abaka News|language=en-CA|accessdate=2022-03-08}}</ref>: Անոր հայրը եղած է աշուղ՝ ծանօթ «ուստա Ատաշ» անունով: Նախնական կրթութիւնը ստացած է ծննդավայրին մէջ, ապա ընդունուած՝ Կարսի Ս. Առաքելոց վանք: Եղած է [[Աւետիք Իսահակեան|Աւետիք Իսահակեանի]] դասընկերը. որոշ աղբիւրներ կը նշեն, թէ եղած է նաեւ Ստալինի դասընկեր՝ Վրաստանի հոգեւոր սեմինարի ընթացքին: Երիտասարդ տարիքէն շրջած է բազմաթիւ երկիրներ, ինչպէս՝ [[Յունաստան]], [[Եգիպտոս]], [[Աֆղանիստան]], [[Թուրքիա]], [[Հնդկաստան]], [[Ափրիկէ]] եւ այլ երկիրներ: Զանազան երկիրներ շրջելու նպատակը եղած է ուսումնասիրել եւ համեմատել տարբեր ժողովուրդներու հոգեւոր աւանդութիւնները, հաւաքել յայտնաբերուած գիտելիքները՝ նոյնիսկ երաժշտութեան եւ պարի ճամբով. այս աշխատանքը կոչուած է «Ճշմարտութիւն փնտռողներ»: [[File:Gurdjieff_Movements.jpg|thumb|Gurdjieff movements]] Գէորգ Կիւրճիեւ բազմաթիւ երկիրներ շրջելէ ետք [[Մոսկուա|Մոսկուայի]] մէջ՝ 1912-ին, հիմնած է իր անձնական հոգեւոր գիտելիքներու դպրոցը ու սկսած է իր գաղափարները քարոզել իր աշակերտներուն, որոնք՝ իր բառերով «կ՚ուզեն իրենց անձերը կերտել»: == Ասպարէզ<ref>{{Citation|title=George Gurdjieff|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=George_Gurdjieff&oldid=1372351829|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == 1913-էն 1949 թուականներու ժամանակագրութիւնը, ըստ երեւոյթին, հիմնուած է այնպիսի նիւթերու վրայ, որոնք կրնան հաստատուիլ առաջնային փաստաթուղթերով, անկախ վկաներով, փոխադարձ յղումներով եւ ողջամիտ հետեւութիւններով<ref>"James Moore, Chronology of Gurdjieff's Life". Gurdjieff.org.uk. Archived from the original on 19 February 2015. Retrieved 2 March 2014.</ref>: 1912-ի Կաղանդի օրը Կիւրճիեւ (Gurdjieff) ժամանեց Մոսկուա եւ հաւաքեց իր առաջին աշակերտները, որոնց շարքին էին իր հօրեղբօրորդին/մօրեղբօրորդին՝ քանդակագործ Սերկէյ Մերքուրովը (Sergey Merkurov), եւ տարօրինակ Ռախմիլեւիչը: Նոյն տարին, Սանքթ Փեթերսպուրկի մէջ ան ամուսնացաւ լեհուհի Եուլիա Օսթրովսքայի (Julia Ostrowska) հետ: 1914-ին Կիւրճիեւ ծանուցեց իր «Կախարդներու Պայքարը» (''The Struggle of the Magicians'') պալէն եւ վերահսկեց իր աշակերտներուն կողմէ «Ճշմարտութեան Ուրուագիծերը» (''Glimpses of Truth'') ուրուագիծի/գրութեան պատրաստութիւնը: === Կիւրճիեւ եւ Ուսփենսքի === 1915-ին Կիւրճիեւ իբրեւ աշակերտ ընդունեց Փ. Տ. Ուսփենսքին (P. D. Ouspensky), իսկ 1916-ին՝ երգահան Թոմաս տը Հարթմանը (Thomas de Hartmann) եւ անոր կինը՝ Օլկան: Այդ ատեն ան ունէր շուրջ 30 աշակերտ: Ուսփենսքի արդէն համբաւ ունէր իբրեւ խորհրդապաշտական նիւթերով գրող եւ Արեւելքի մէջ կատարած էր իմաստնութեան սեփական, ի վերջոյ հիւսաթափեցնող որոնումներ: Այս շրջանին դասաւանդուող «Չորրորդ Ուղի»-ի (Fourth Way) «համակարգը» բարդ էր ու վերամբարձ (metaphysical), մասամբ արտայայտուած գիտական եզրոյթներով: Ռուսաստանի յեղափոխական յուզումներուն ընթացքին, Կիւրճիեւ 1917-ին հեռացաւ Փեթրոկրատէն՝ վերադառնալու համար իր ընտանեկան տունը Ալեքսանդրապոլ (այժմեան Գիւմրի, Հայաստան): Հոկտեմբերեան Յեղափոխութեան ատեն ան ժամանակաւոր ուսումնական համայնք մը հիմնեց Կովկասի Էսենթուքի (Essentuki) քաղաքին մէջ, ուր ինթենսիւ (խտացուած) աշխատանք տարաւ ռուս աշակերտներու փոքր խումբի մը հետ: Կիւրճիեւի աւագ քոյրը՝ Աննան եւ անոր ընտանիքը աւելի ուշ հասան հոն իբրեւ գաղթականներ՝ տեղեկացնելով, որ թուրքերը Մայիս 15-ին Ալեքսանդրապոլի մէջ գնդակահարած էին իրենց հայրը: Երբ շրջանը հետզհետէ աւելի սպառնալից դարձաւ քաղաքացիական պատերազմի պատճառով, Կիւրճիեւ հնարեց լրագրային սուտ լուր մը՝ յայտարարելով դէպի «Ինտուք Լեռ» իր սպասուող «գիտական արշաւախումբին» մասին: Ներկայանալով իբրեւ գիտնական եւ կրելով պրոնզէ օղակներով հրշէջի կարմիր գօտի՝ Կիւրճիեւ Էսենթուքիէն մեկնեցաւ տասնչորս ընկերակիցներով (առանց Կիւրճիեւի ընտանիքին եւ Ուսփենսքիի): Անոնք ճամբորդեցին գնացքով դէպի Մայքոփ, ուր թշնամանքներն ու բախումները երեք շաբաթով յապաղեցուցին զիրենք: 1919-ի գարնան, Կիւրճիեւ ծանօթացաւ արուեստագէտ Ալեքսանտր տը Սալզմանի եւ անոր կնոջ՝ Ժաննայի հետ ու ընդունեց զանոնք իբրեւ աշակերտներ: Ժաննա տը Սալզմանի աջակցութեամբ, Կիւրճիեւ տուաւ իր «Սրբազան Պարերու» (Շարժումներ) առաջին հանրային ցուցադրութիւնը (Թիֆլիսի Օփերային Թատրոն, Յունիս 22): 1918 Մարտին, Ուսփենսքի բաժնուեցաւ Կիւրճիեւէն, հաստատուեցաւ Անգլիա եւ սկսաւ դասաւանդել «Չորրորդ Ուղի»-ն ինքնուրոյնաբար: Երկու մարդիկը գալիք տասնամեակներուն պիտի ունենային խիստ երկակի/երկդիմի (ambivalent) յարաբերութիւն մը: === Վրաստան եւ Թուրքիա === 1919-ին Կիւրճիեւ եւ իր ամենամօտիկ աշակերտները տեղափոխուեցան Թիֆլիս (Վրաստան), ուր Կիւրճիեւի կինը՝ Եուլիա Օսթրովսքան, Սթիէրնվալները, Հարթմանները եւ տը Սալզմանները շարունակեցին յուրացնել անոր ուսմունքը: Կիւրճիեւ կեդրոնացաւ իր դեռեւս չբեմադրուած «Կախարդներու Պայքարը» (''The Struggle of the Magicians'') պալէին վրայ: Թոմաս տը Հարթման (որ տարիներ առաջ իր ապեւոյթը/դեպիւտը ունեցած էր Ռուսաստանի Նիկոլայ Բ. Ցարին առջեւ) աշխատեցաւ պալէի երաժշտութեան վրայ, իսկ Օլկա Իվանովնա Հինզենպերկ (որ տարիներ ետք ամուսնացաւ ամերիկացի ճարտարապետ Ֆրենք Լոյտ Ռայթի հետ) կը փորձէր պարերը: Հո՛ս էր, որ Կիւրճիեւ բացաւ իր առաջին «Մարդու Ներդաշնակ Զարգացման Ինստիտուտը»: 1920 Մայիսի վերջերը, երբ Վրաստանի մէջ քաղաքական եւ ընկերային վիճակը վատթարացաւ, անոր խումբը ճամբորդեց դէպի Սեւ Ծովու ափին գտնուող Պաթում, իսկ ապա նաւով՝ դէպի [[Կոստանդնուպոլիս]] (այժմ՝ Իսթանպուլ)<ref>Thomas de Hartmann, ''Our Life With Mr. Gurdjieff'' (1962), Penguin 1974 pp.94–5.</ref>: Կիւրճիեւ բնակարան մը վարձեց Փերայի Քումպարաճը փողոցին վրայ, իսկ աւելի ուշ՝ Կալաթայի Աշտարակին մօտակայքը գտնուող Ապտուլլաթիֆ Եէմենեճի թիւ 13 հասցէին վրայ: Բնակարանը մօտ էր Մէվլէվի Միաբանութեան (Սուֆիական միաբանութիւն մը, որ կը հետեւի [[Ճալալ ալ-Տին Մուհամմատ Ռումի|Ճալալ ալ-Տին Մուհամմատ Ռումիի]] ուսմունքին) Թէքքէին/Խանքահին, ուր Կիւրճիեւ, Ուսփենսքի եւ Թոմաս տը Հարթման ականատես եղան Պտտող Դերվիշներու Սէմայի արարողութեան: Իսթանպուլի մէջ Կիւրճիեւ հանդիպեցաւ նաեւ իր ապագայ աշակերտին՝ հարիւրապետ Ճոն Կ. Պեննէթին, որ այն ատեն Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ Պրիտանական Զինուորական Հետախուզութեան Տնօրէնութեան ղեկավարն էր, եւ որ Կիւրճիեւի մասին իր տպաւորութիւնը նկարագրեց հետեւեալ ձեւով.<blockquote>Հոն էր, որ առաջին անգամ հանդիպեցայ Կիւրճիեւին 1920-ի աշնան, եւ ոչ մէկ միջավայր կրնար աւելի յարմար ըլլալ: Կիւրճիեւի մէջ Արեւելքն ու Արեւմուտքը պարզապէս չեն հանդիպիր. անոնց տարբերութիւնը կը ոչնչանայ աշխարհայեացքի մը մէջ, որ ցեղի կամ դաւանանքի խտրութիւն չի ճանչնար: Ասիկա իմ առաջին եւ ամենաուժեղ տպաւորութիւններէս մէկը մնացած է: Կովկասցի յոյն մը՝ ան թրքերէն կը խօսէր անսպասելի մաքրութեան շեշտադրումով (ակցենտով)․ շեշտադրում մը, որ կը կապուի Կայսերական Պալատի նեղ շրջանակին մէջ ծնած ու մեծցած անձնաւորութիւններու հետ: Անոր արտաքինն ալ բաւական ակնառու էր նոյնիսկ Թուրքիոյ մէջ, ուր կարելի էր տեսնել բազմաթիւ արտասովոր տիպարներ: Գլուխը ածիլուած էր, ունէր ահռելի էնգլէզ (սեւ) պեղեր, աչքեր, որոնք պահ մը կը թուէին շատ բաց գոյնի, իսկ պահ մը ետք՝ գրեթէ սեւ: Միջինէն ցած հասակով՝ ան այնուամենայնիւ մեծ ֆիզիքական ուժի տպաւորութիւն կը ձգէր:</blockquote> == Աշխատութիւններ == Կիւրճիեւ իր փիլիսոփայութեանց մասին գրած է բազմաթիւ յօդուածներ ու հրապարակախօսութիւններ, որոնք տպագրուած են «Ամէն ինչ եւ ամէն ինչ», «Բելզեբուբի հեքիաթներ», «Հանդիպումներ հանրաճանաչ մարդկանց հետ»  եւ այլ աշխատութիւններու մէջ: Անոր առաջին հրատարակած գործերէն եղած է «Տեսք իրական աշխարհից» աշխատութիւնը։ Գէորգ Կիւրճիեւ 1915-ին ծանօթացած է փիլիսոփայ ու լրագրող Ուսփենսկիի հետ, որ օգնած է զինք գաղափարներու մշակման եւ կամաց-կամաց դէպի Եւրոպա հասնելուն: Անոր փիլիսոփայական մտածումները եղած են խոր եւ մինչեւ օրս ուսումնասիրութեան առարկայ են տարբեր երկիրներու համալսարաններու մէջ: == Կիւրճիեւեան հիմնադրամներ == Անոր մահէն ետք իր անմիջական աշակերտները հիմնած են Կիւրճիեւեան հիմնադրամներ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]], [[Լոնտոն|Լոնտոնի]], [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]], [[Քանատա|Քանատայի]], [[Մեքսիքա|Մեքսիքայի]], [[Ափրիկէ|Ափրիկէի]] եւ [[Աւստրալիա|Աւստրալիոյ]] մէջ: Մինչեւ օրս Գէորգ Կիւրճիեւ՝ որ աւելի ծանօթ է Ճորճ Կիւրճիեւ անունով, կը մնայ անլուծելի մտածող մը, որուն համար կոչուած է «Առեղծուածային իմաստունը», որուն գործերը մինչեւ օրս տարբեր համալսարաններու մէջ որպէս փիլիսոփայութեան եւ հոգեբանութեան դասագիրք կը գործածուին<ref>{{Cite web|url=http://www.jamanak.com/|title=ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱՆՑԵԱԼԷՆ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ ԱՅՍՕՐ|website=www.jamanak.com|accessdate=2022-03-08}}</ref>: == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Հայ երաժիշտներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ փիլիսոփաներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ տղամարդ գրողներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ ուսուցիչներ]] == Արտաքին հղումներ == * [https://www.gurdjieff.am Հրաշքի որոնումներում հայերեն] kcox2bf3o11fxdrgoqvers28gqb90nr 0 22366 254802 219595 2026-09-13T15:50:19Z HoMen 269 254802 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|[[Էգէական Ծով|էգէական ծով]]||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Զաֆորաս|բնօրինակ անուանում=Ζαφοράς|պատկեր=Zaforas.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Զաֆորաս ժայռակղզիակին դիրքըերկիր=[[Յունաստան]], [[Էգէական Ծով|էգէական ծով]]|շրջան=Տոտեքանիսա}} [[Պատկեր:Sofrana 2000.png|ձախից|մինի|Սոֆրանա ժայռակղզիակները]] '''Զաֆորաս''' կամ '''Զաֆորա, եւ կամ Մեղալօ Սոֆրանօ''' ('''[[Յունարէն|յուն․]]՝''' Ζαφοράς Αστυπάλαιας կամ Μεγάλο Σοφράνο) ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Ζαφοράς, Ζαφορά կամ Μεγάλο Σοφράνο)․ [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէայէն]] 40 քլ․ հարաւը գտնուող անբնակ ժայռակղզիակ, [[Տոտեքանիսա]], [[Էգէական Ծով|Էգէական ծով]], [[Յունաստան]]։ == Հակիրճ տեղեկութիւններ == Զաֆորաս Ասթիփալէա քաղաքապետութեան մաս կը կազմէ։ Տարածութիւնն է 1,281 քլ․²։ Ամրան, [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէայի]] Անալիփսի կամ Մալթեզանա ծովափէն զբօսանաւերով զբօսաշրջիկներ կղզիակ կը հասնին զուլալ ջուրերուն մէջ լողալու համար։ == Բնապահպանում == Կղզիակը յայատարարուած է NATURA 2000 Բնապահպանման շրջան․ սեւքարիկ բազէ (''Falco eleonorae'' տեսակ) թռչունին համար։ <ref>[https://ecoanemos.files.wordpress.com/2014/01/astypalaia.pdf Էգէականի շրջանային Միաւորի զարգացման դաշտ 2014- 2020․ Ասթիփալէա քաղաքապետութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 NATURA 2000 Բնապահպանման շրջաններ,10-4-2018 {{ref-en}}]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc |title=Յունաստանի մնայուն բնակչութեան 2011-ի մարդահամար{{ref-el}} |accessdate=2022-04-06 |archive-date=2017-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171124131800/http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc |dead-url=yes }}</ref> <ref>[https://issuu.com/www.visitgreece.gr/docs/dodecanisa_gre_visit Ճամբորդելով Յունաստան, էջ 50]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Յունական կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] cnwe5arrycotea6kl4g1x7ir0cgq0vk 0 23629 254872 208523 2026-09-14T09:32:28Z Maral Dikbikian 4797 254872 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Անթուան Մէյէ'''<ref>{{Citation|title=Antoine Meillet|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Antoine_Meillet&oldid=1346707450|date=2026-04-02|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> ({{Lang-fr|Antoine Meillet}}, {{ԱԾ}}), ֆրանսացի լեզուաբան, հայագէտ։ [[Հնդեւրոպական Լեզուներ|Հնդեւրոպական լեզուներու]] մասնագէտ։ 20-րդ դարասկիզբի ֆրանսացի ամէնէն անուանի լեզուաբաններէն մէկը։ Ան իր ուսումը սկսաւ Սորպոնի Համալսարանին մէջ, ուր կրեց Միշէլ Պրէալի, շուէցերիացի լեզուաբան Ֆերտինան տը Սոսիւրի եւ «L'Année sociologique» խմբակցութեան անդամներուն ազդեցութիւնը: 1890-ին ան մասնակցեցաւ դէպի Կովկաս գիտահետազօտական արշաւախումբի մը, ուր ուսումնասիրեց հայոց լեզուն: Վերադարձէն ետք, քանի որ տը Սոսիւր վերադարձած էր Ժընեւ, Մէյէ շարունակեց համեմատական լեզուաբանութեան դասախօսութիւններու այն շարքը, զոր կը դասաւանդէր ''տը Սոսիւր'': 1897-ին Մէյէ աւարտեց իր դոկտորական թեզը՝ «Հետազօտութիւն հին սլաւոներէնի մէջ սեռական-հայցական հոլովի օգտագործման շուրջ» (''Research on the Use of the Genitive-Accusative in Old Slavonic''): 1902-ին ան ստանձնեց հայագիտութեան/հայերէնի ապիոնը Արեւելեան Լեզուներու եւ Քաղաքակրթութիւններու Ազգային Ինստիտուտին մէջ (Institut national des langues et civilisations orientales) եւ իր հովանաւորութեան տակ առաւ Հրաչեայ Աճառեանը, որ յետագային պիտի դառնար արդի հայ բարբառագիտութեան հիմնադիրը: 1905-ին Մէյէ ընտրուեցաւ Քոլէժ տը Ֆրանսի անդամ, ուր դասաւանդեց հնդեւրոպական լեզուներու պատմութիւն եւ կառուցուածք: Անոր ամենաշատ մէջբերուող հաստատումներէն մէկն է. «Ով կ'ուզէ լսել, թէ ինչպէս կը խօսէին հնդեւրոպացիները, պէտք է գայ եւ լսէ լիտվացի գիւղացի մը»: Ան սերտօրէն աշխատակցեցաւ լեզուաբաններ [[Փոլ Փելիօ|Փոլ Փելիոյի]] եւ [[Ռոպէր Կոտիօ|Ռոպէր Կոտիոյի]] հետ: Այսօր Մէյէ կը յիշուի իբրեւ լեզուաբաններու եւ բանասէրներու ամբողջ սերունդի մը ուսուցիչն ու հովանաւորը, որոնք առանցքային դեր ունեցան 20-րդ դարու ֆրանսական լեզուաբանութեան մէջ, ինչպէս՝ [[Էմիլ Պէնվէնիսթ|Էմիլ Պէնվէնիսթ,]] [[Ժորժ Տումեզիլ]] եւ [[Անտրէ Մարթինէ|Անտրէ Մարթինէ:]] 1921-ին, լեզուաբաններ [[Փոլ Պուայէ|Փոլ Պուայէի]] եւ [[Անտրէ Մազոն|Անտրէ Մազոնի]] աջակցութեամբ, ան հիմնեց «Revue des études slaves» (Սլաւոնական Ուսումնասիրութիւններու Հանդէս) պարբերականը: == Կենսագրական գիծեր == Մէյէ եղած է միջազգային չափանիշով այն լեզուաբանը, որ [[Հայերէն|հայերէնին]] տուած է իր ճիշդ դիրքն ու արժէքը: Հայերէնը եղած է իր նախասիրութիւններուն կեդրոնը: Ան եղած է նաեւ [[Հրաչեայ Աճառեան|Հրաչեայ Աճառեանի]] երախտաշատ ուսուցիչը: {{քաղուածք|Յայտնի է, որ այբուբենը գլուխ֊գործոց մըն է: Հայ հնչաբանութեան հնչիւններէն իւրաքանչիւրը յատուկ նշանով մը նոթագրուած է եւ դրոյթը այնքան լաւ հաստատուած է, որ հայ ազգին հայթայթած է հնչիւնաբանութեան վերջնական արտայայտութիւն մը, արտայայտութիւն՝ որ պահպանուած է մինչեւ այսօր առանց փոփոխութիւն մը կրելու, առանց բարելաւում մը ստանալու կամ պէտք ունենալու, վասնզի սկիզբէն իսկ անիկա կատարեալ է: Հայերէնը ոչ միայն կը հաւասարի եւրոպական լեզուներու, հապա կը գերազանցէ զանոնք: Ոճի տեսակէտով հնդեւրոպական ոչ մէկ լեզու չի գերազանցեր հայերէնը, նոյնիսկ չի հաւասարիր անոր:|Անթուան Մէյէ<ref>[https://www.aravot.am/2010/02/20/354478/ Վկայութիւններ հայոց լեզուի մասին]</ref>}} {{քաղուածք|… Այն ժամանակ, երբ Ֆրանսա անունը նոյնիսկ գոյութիւն չունէր, Հայաստանը մեծ դեր խաղացած է պատմութեան մէջ, այն ժամանակներուն, երբ ֆրանսերէն լեզուն դեռ չէր տարբերուեր լատիներէնէն, գոյութիւն ունէր հայերէն կարեւոր գրականութիւն:|Անթուան Մէյէ<ref>[https://www.aztagdaily.com/archives/343387 Հայ Լեզուի Հիասքանչ Առանձնայատկութիւնները]</ref>}} Նախ աշակերտ Կարիէրի՝ հետեւած է Հիւբշմանի դասախօսութիւններուն, եւ գացած է [[Վիեննա]], Մխիթարեան վանքը ուր ուսած է հայերէնը հիմնապէս՝ [[Յակոբոս Տաշեան|Յ. Տաշեանի]] մօտ, 1890-1891-ին: Ապա անցած է [[Թիֆլիս]], արեւելահայոց կեդրոնը եւ Էջմիածին, անկէ ալ Վենետիկ Մխիթարեաններու վանքը, ուր դարձած է [[Ս. Ղազար կղզի|Ս. Ղազարի կաճառին]] անդամ: 1902-1906՝ հայերէնի ուսուցչապետ է [[Փարիզ|Փարիզի]] Արեւելեան Լեզուներու դպրոցին, եւ 1906-ին, դասախօս կարգուած բաղդատական քերականութեան՝ Գոլէժ Ֆրանս, ուր մնացած է 30 տարի: == Աշխատութիւններ == Իր ուսումներուն բերումով սկիզբէն իսկ շփում ունեցած է հնդեւրոպական լեզուներու հետ, եւ 1903-ին արդէն՝ հրատարակած իր կոթողական «Ներածութիւն հնդեւրոպական լեզուներու բաղդատական ուսումնասիրութեան»ը: Իր դասախօտութիւններու շարքին հրատարած է՝ * «Սլաւական հասարակաց լեզուն», 1914, * «Քերականութիւն հին պարսկերէնի», 1915, * «Գերմաներէն լեզուներու ընդհանրական յատկանիշերը», եւայլն: Խստապահանջ եւ վերապահ իբրեւ գիտնական, եղած է սակայն ջերմ հայասէր եւ մասնակցած ամէն տեսակ հայանպաստ կազմակերպութիւններու, ինչպէս եւ գործօն անդամ եղած է Հայ Ազգային Պատուիրակութեան: Ինք եղած է նաեւ հիմնադիրը՝ Շարլ Տիլի եւ [[Ֆրետերիք Մաքլէր|Ֆրէտէրիք Մաքլէրի]] հետ՝ «Հայ ուսմանց հանդէս»-ին, որ գոյատեւած է 10 տարի: Յիշենք իր գլխաւոր գործը հայերէնի մասին, լոյս տեսած նախ Վիեննա, 1903-ին եւ վերհրատարակուած 1962-ին, Լիզպոն: Մինչեւ այսօր՝ անշրջանցելի հեղինակաւոր աշխատանք մը: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հայագէտներ]] d1dmwsnkbgxn8epgbze6bwmxmaqxsab 0 24061 254799 218028 2026-09-13T15:41:15Z Maral Dikbikian 4797 254799 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Սըր Ռոպըրթ Սթիվնսըն Սմիթ Պէյտըն Փաուըլ օֆ Ճիլուլի''' ({{ԱԾ}}), Բրիտանական բանակի զօրավար, գրող։ Միջազգային սկաուտութեան հիմնադիրը<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/books/authors/the-eccentric-world-of-robert-baden-powell/|title=The eccentric world of Robert Baden-Powell {{!}} Ghostarchive|website=ghostarchive.org|language=անգլերէն|accessdate=2023-04-11|archive-date=2022-01-10|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110140142/https://www.telegraph.co.uk/books/authors/the-eccentric-world-of-robert-baden-powell/|dead-url=}}</ref>: == Վաղ տարիներ<ref>{{Citation|title=Robert Baden-Powell, 1st Baron Baden-Powell|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_Baden-Powell,_1st_Baron_Baden-Powell&oldid=1374600938|date=2026-09-13|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Պէյտըն Փաուըլ Օքսֆորտի համալսարանի երկրաչափութեան Սավիլեան դասախօս եւ Անկլիքան եկեղեցւոյ քահանայ Պէյտըն Փաուէլի եւ անոր երրորդ կնոջ՝ ծովակալ Ուիլիըմ Հենրի Սմիթի աւագ դստեր՝ Հենրիէթա Կրէյսի (ծնեալ՝ Սմիթ) երկրորդ ամենակրտսեր որդին էր: 1860-ին հօր մահէն ետք, մայրը, իր զաւակները հանգուցեալ ամուսնոյն հռչակին հետ կապելու համար, ընտանիքին մականունը դարձուց «Պէյտըն Փաուըլ»: Այս անունը վերջնականապէս եւ օրինական կերպով փոխուեցաւ Արքայական արտօնագիրով՝ 30 Ապրիլ 1902-ին: Պէյտըն Փաուըլի հօրական ընտանիքը ծագումով Սաֆոլքէն էր: Մօր կողմէ Սմիթ ընտանիքը ծանօթ նախնին ամերիկացի թագաւորական գաղութարար մըն էր. իսկ մօր հայրը՝ Թոմաս Ուորինկթըն, 1800-ականներուն [[Մեծ Բրիտանիա|Բրիտանիոյ]] հիւպատոսն էր Նէապոլսոյ մէջ: Պէյտըն Փաուըլ ծնած է իբրեւ Ռոպերթ Սթիւընսըն Սմիթ Փաուէլ՝ 22 Փետրուար 1857-ին, Լոնտոնի Փէտինկթըն շրջանի Սթենհոփ փողոցի թիւ 6 տան մէջ (այժմ՝ Սթենհոփ Թերաս թիւ 11): Ընտանիքը զինք կը կոչէր Սթիւի (Stephe): Ան անուանուած էր իր կնքահօր՝ երկաթուղային եւ քաղաքացիական ճարտարագէտ Ռոպերթ Սթիւընսընի անունով, իսկ անոր երրորդ անունը մօր մականունն էր: Պէյտըն Փաուըլ ունէր չորս աւագ խորթ եղբայրներ ու քոյրեր՝ հօր նախորդ երկու ամուսնութիւններէն երկրորդէն, եւ հօր երրորդ ամուսնութենէն ողջ մնացած հինգերորդ զաւակն էր. * '''Ուորինկթըն''' (Warington, 1847–1921) * '''Ճորճ''' (George, 1847–1898) * '''Օկըսթըս («Կաս»)''' (Augustus, 1849–1863), որ հաճախ հիւանդ էր եւ մահացաւ երիտասարդ հասակին * '''Ֆրենսիս («Ֆրենք»)''' (Francis, 1850–1933) * '''Հենրիէթա Սմիթ''' (28 Հոկտեմբեր 1851 – 9 Մարտ 1854) * '''Ճոն Փենրոուզ Սմիթ''' (21 Դեկտեմբեր 1852 – 14 Դեկտեմբեր 1855) * '''Ճեսսի Սմիթ''' (25 Նոյեմբեր 1855 – 24 Յուլիս 1856) * '''Ռոպերթ''' (22 Փետրուար 1857 – 8 Յունուար 1941) * '''Էկնես''' (Agnes, 1858–1945) * '''Պէյտըն''' (Baden, 1860–1937) Պէյտըն Փաուըլէն անմիջապէս առաջ ծնած երեք զաւակները մահացած էին շատ փոքր հասակին՝ նախքան անոր ծնունդը. այդ պատճառով ալ եօթ տարուան բաց կայ անոր եւ իրմէ աւագ եղբօր՝ Ֆրենքի միջեւ: Այսպէսով, ան եւ իր երկու կրտսեր քոյրն ու եղբայրը գրեթէ առանձին ընտանիք մըն էին, որուն աւագը ինքն էր: Հայրը մահացաւ, երբ Պէյտըն Փաուըլ երեք տարեկան էր. ան մեծցաւ մօր խնամքով, որ տոկուն կին մըն էր եւ վճռական՝ իր զաւակներուն յաջողութիւնը ապահովելու հարցին մէջ: 1933-ին ան մօր մասին ըսած է. «Յաջողութեանս ամբողջ գաղտնիքը մօրս մէջ էր»: Պէյտըն Փաուըլ յաճախած է Թանպրիճ Ուելսի «Ռոուզ Հիլլ» (Rose Hill) դպրոցը, ապա կրթաթոշակ ստացած է «Չարթըրհաուս»ի (Charterhouse) մէջ՝ Լոնտոնի պատմական Քարթուզեան վանքի շէնքերուն մէջ գործող հեղինակաւոր անձնական դպրոցին մէջ: Անոր ուսանողութեան տարիներուն դպրոցը փոխադրուեցաւ Սըրրիի Կոտալմինկ քաղաքին մօտակայքը գտնուող գիւղական նորակառոյց տարածքը: Ան խաղցած է տիկնիկներով, սորված է դաշնամուր եւ ջութակ նուագել, եղած է երկու ձեռքերով ալ հաւասարապէս նկարող արուեստագէտ եւ սիրած է դերասանութիւնը: Արձակուրդները անցուցած է եղբայրներուն հետ՝ առագաստանաւով կամ նաւակներով պտոյտներ ընելով: Պէյտըն Փաուըլի առաջին ծանօթութիւնը բնութեան մէջ ապրելու եւ գոյատեւելու հմտութիւններուն հետ տեղի ունեցած է մօտակայ անտառին մէջ որսորդութիւն ընելու եւ որսը եփելու ընթացքին՝ միաժամանակ խուսափելով ուսուցիչներէն, քանի որ այդ անտառ մտնելը խստիւ արգիլուած էր: == Աշխատութիւններ == 1899-ին Պէյտըն Փաուըլի գաղափարները սկսած են տարածուիլ, երբ ան գրած է «Յառաջապահներու համար» գիրքը։ Այս գիրքով ան ոչ միայն խօսած է հետախոյզ զինուորի մը յատկանիշներուն մասին, այլեւ՝ կը բացատրէր այն միջոցները, որոնցմով կարելի էր զարգացնել այս յատկանիշները։ Ան գլխաւորաբար կեդրոնացած է քաջութեան, ինքնահաստատման, ինքնավստահութեան, զգուշութեան եւ ապահովութեան յատկանիշները զինուորին մօտ զարգացնելու գործնական միջոցներուն վրայ։ 1907-ին Լորտ Պէյտըն Փաուըլ իր պաշտօնակիցներու եւ ծանօթներու զաւակներէն բաղկացած պատանիներու խումբով մը կազմակերպած է իր տեսակին մէջ եզակի բանակում մը՝ Պրաունսի կղզիին մէջ<ref>{{Cite web|url=https://www.nationaltrust.org.uk/visit/dorset/brownsea-island|title=Brownsea Island {{!}} Dorset|website=National Trust|language=անգլերէն|accessdate=2023-04-11}}</ref>: Ապա սկսած է պատանեկան եւ երիտասարդական շարժումներով հետաքրքրուիլ եւ իր կարծիքները հրատարակել թերթերով, նիւթ ունենալով պատանիներու դաստիարակութիւնը։ 1908-ին հրատարակած է «Հետախուզութիւն տղոց համար» գիրքը: 1909-ին տեղի ունեցած է սկաուտական առաջին ռէլին, Քրիթըլ Փէլէյսի մէջ, ուր սկաուտները առաջին անգամ ներկայ եղած են սկաուտական տարազով։ == Սկաուտութիւնը == 1910 Մայիս 7-ին, հրաժարած է բանակէն եւ ամբողջութեամբ նուիրուիած է սկաուտութեան: 1912-ին սկաուտութիւնը արդէն սկսած է տարածուիլ աշխարհի չորս կողմերը։ [[Պոլիս|Պոլսոյ]] մէջ կազմուած են հայկական առաջին սկաուտական խումբերը։ 1920-ին տեղի ունեցած է առաջին համաշխարհային ճէմպորին, ուր Պէյտըն Փաուըլ ճանչցուած է իբրեւ աշխարհի գլխաւոր սկաուտը<ref name=":0" />։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] d1wlo7gpv12urm3fgpwa0u6caers0ce 0 24140 254878 230479 2026-09-14T10:08:18Z Maral Dikbikian 4797 254878 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Թէւֆիք''' '''Ֆիքրէթ''' (թրքերէն՝ Tevfik Fikret, օսմանական-թրքերէնին յատուկ Արաբա-Պարսկական Այբուբենով՝ توفیق فكرت) '''Մէհմէտ''' '''Թէւֆիքի''' ([[թրքերէն]]՝ Mehmed Tevfik) կեղծանունն է ({{ԱԾ}}), [[Օսմանեան Կայսրութիւն|օսմանեան]]-թուրք վարժապետ եւ բանաստեղծ։<ref>Charles Kurzman, ''Democracy Denied, 1905-1915: Intellectuals and the Fate of Democracy'', Harvard University Press, 2008, 978-0-674-03092-3 [https://books.google.com/books?id=HQhsG9v0umsC&pg=PA246e Էջ. 246.]</ref> Ան կը սեպուի թրքական բանաստեղծութեան արդի դպրոցին հիմնադիրը։<ref>"Tevfik Fikret", ''The New Encyclopædia Britannica'', Volume 11, Encyclopædia Britannica, 1994, 978-0-85229-591-5 , [https://books.google.com/books?id=RshWAAAAMAAJ&q=%22+who+is+considered+the+founder+of+the+modern+school+of+Turkish+poetry.%22 էջ. 662.]</ref> == Կենսագրութիւն == === Ընտանիք === Մէհմէտ Թէւգիքը ծնած է Կոստանդնուպոլսոյ մէջ, 24 Դեկտեմբեր [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊԿԷ]] ([[1867 թուական|1867]]) թուականին։<ref name=":0">Ayşegül Yaraman-Başbuğu, Biyografya: Tevfik Fikret, Bağlam, 2006, <nowiki>ISBN 978-975-8803-60-6</nowiki>, [https://books.google.com/books?id=t19mAAAAMAAJ p. 17]., (in Turkish) "Kökleri, baba tarafından Çankırı 'sancağı'nın Çerkeş kazasına, anne tarafından ise Sakız adalı, Islâmiyeti benimseyen Rum asıllı bir aileye uzanan Mehmet Tevfik (sonradan Tevfik Fikret) 24 Aralık 1867 tarihinde İstanbul'da doğmuş..."</ref><ref>Kia, Mehrdad (15 June 2017). [https://books.google.com/books?id=UgUmDwAAQBAJ&dq=tevfik+fikret&pg=PA193 The Ottoman Empire: A Historical Encyclopedia]. ABC-CLIO. <nowiki>ISBN 9781610693899</nowiki>.</ref> Իր հայրը՝ Հուսէյն Էֆէնտին, «Չանքըրը» (թրքերէն՝ Çankırı) ''սանճագի'' (նահանգ բառի թրքերէն անունը) «Չէրքէշ» (թրքերէն՝ Çerkeş) վարչական շրջանէն էր,<ref name=":0" /> միշտ բացակայ էր տունէն քանի որ աքսորուած էր սուլթանին ընդիմանալուն պատճառով, մինչ իր մայրը (Հաթիճէ Րէֆիա Հանըմ-ը), Իսլամացած Յոյն մըն էր, Խիոս կղծիէն։<ref name=":0" /><ref>Mehmet Kaplan, ''Tevfik Fikret: Devir- Şahsiyet- Eser'', Dergâh Yayınları, 1987, [https://books.google.am/books?id=pZgbAQAAMAAJ&redir_esc=y p. 63] "Ana tarafına gelince: Fikret'in annesi Hatice Refia Hanım, annesi ve babası ihtida etmiş bir Sakızlı Rum ailesinden"</ref> Վերջինիս կը կորսնցնէ երբ շատ փոքր էր։ === Կրթութիւն === Կրթութիւնը կը ստանայ հեղինակաւոր «Կալաթասարայ» բարձրագոյն վարժարանէն եւ կ'աւարտէ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊՁԸ]] ([[1888 թուական|1888]]) թուականին բարձրագոյն աստիճաններով որպէս հրաժեշտախօս (Անգլերէն՝ Valedictorian)։ Ապա ան կը դառնայ վարժարանին տնօրէնը։ Անոր քոյրը վաղաժամ կը մահանայ։ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊՂ]] ([[1890 թուական|1890]]) թուականին կ'ամուսնանայ իր զարմուհի՝ «Նազիմէ»-ին հետ, եւ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊՂԵ]] ([[1895 թուական|1895]]) թուականին զոյգը կ'ունենեայ «Հալուք» անունով տղազաւակ մը։ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊՂԴ]] ([[1894 թուական|1894]]) թուականին կը սկսի դասաւանդել ուրիշ վարկ ունեցող հաստատութեան մը մէջ՝ <big>Վոսփոր</big> (Յունարէն՝ Βόσπορος, ''Վօսփորոս'') նեղուցի ափին գտնուող «Րօպէրթ Քօլլէյճ»-ին մէջ (Անգլերէն՝ Robert College)։ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԶ]] (1906) թուայանին վերոյիշեալ ուսումնարանին բակին մէջ կը կառուցէ տուն մը իր կնոջ եւ որդիին համար։ Այսօր այս տունը վերածուած է թանգարանի ու կը կոչուի «Աշէեան» (թրքերէն՝ Aşiyan)։<ref>{{cite web|url=http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/tr-TR/1-Gezi-Ulasim/muzeler/Pages/asiyan-muzesi.aspx|title=Aşiyan Müzesi|website=www.ibb.gov.tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504153754/http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/tr-TR/1-Gezi-Ulasim/muzeler/Pages/asiyan-muzesi.aspx|archive-date=2009-05-04|url-status=dead|accessdate=2023-04-25|archivedate=2009-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090504153754/http://www.ibb.gov.tr/sites/ks/tr-TR/1-Gezi-Ulasim/muzeler/Pages/asiyan-muzesi.aspx|deadurl=yes}}</ref> === Գործունէութիւն === [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՊՂԴ]] [[1894 թուական|1894]] թուականին ան կը հրատարակէ «Մալիւմաթ» (թրքերէն՝ Malûmat) անունը կրող պարբերաթերթրը։ 1896 թուականին ան կը դառնայ «Իմացութեան Հարստութիւնը» հանդէսը (թրքերէն՝ Servet-i Fünun, ''Սէրւէթ-ի Ֆիւնուն''), որ նպատակ ունէր օսմաներէն լեզուն պարզելու<ref>Muhammad Rashid Feroze, ''Islam and Secularism in Post-Kemalist Turkey'', Islamic Research Institute, 1976, [https://books.google.com/books?id=OOkZAAAAMAAJ&q=%22simplification+of+the+Ottoman+language%22+%22Tevfik+Fikret%22 p. 116.]</ref>, այստեղ ան կը շարունակէ աշխատիլ ուրիշ օսմանցի գրողներու կողքին, որոնցմէ կարելի է յիշել Հալիթ Զիյա Ուշաքլըկիլ (թրքերէն՝ Halit Ziya Uşaklıgil), Իսմայիլ Սաֆա (թրքերէն՝ İsmail Safa), Մէհմէթ Րաուֆ (թրքերէն՝ Mehmet Rauf), Սամիփաշազատէ Սէզայէ (թրքերէն՝ Samipaşazade Sezai) եւ Հիւսէյն Ճահիթ Եալչըն (թրքերէն՝ Hüseyin Cahit Yalçın), ուր կը շարունակէ գործել մինչեւ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԱ]] (1901) թուականը, երբ իր գործերը կ'արգիլուին օսմանեան կառավարութեան կողմէն։<ref>Kia, Mehrdad (15 June 2017). [https://books.google.com/books?id=UgUmDwAAQBAJ&dq=tevfik+fikret&pg=PA193 The Ottoman Empire: A Historical Encyclopedia]. ABC-CLIO. <nowiki>ISBN 9781610693899</nowiki>.</ref> [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԸ]] (1908) թուականին, [[Երիտասարդ Թուրքերու Յեղափոխութիւն|երիտ-թուրքերուն յեղափոխութենէն]] ետք, ան կը սկսի «Թանին» ([[թրքերէն]] Tanin, օսմանեան-թրքերէն՝ طنين, այսինքն հնչեղութիւն կամ հնչականութիւն) թերթը հրատարակել։ Այս թերթը կը դառնայ իշխող ոյժին՝ «Միութիւն Եւ Յառաջադիմութիւն Ընկերակցութեան» (օսմաներէնին յատուկ արաբա-պարսկական այբուբենով՝ اتحاد و ترقى جمعيتی, Լատինատառ-թրքերէնով՝ İttihad ve Terakki Cemiyet) ջերմ աջակիցը։ Վերջ ի վերջոյ հիասթափուի անոնս վարած քաղաքականութեամբ եւ կը վերադառնայ «Կալաթասարայ» վարժարանը տնօրինելու իր պաշտոնին, սակայն [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԹ]]-ի ([[1909 թուական|1909]]) հակա երիտ-թուրքական յետաշրջական «31 Մարտի Դէպքերուն» ([[թրքերէն]]՝ 31 Mart Vakası), ան, ի նշան բողոքի, ինքն իրեն կը շղթայէ դպրոցի սահանդուռին, եւ նոյն օրը հրաժարականը կը ներկայացնէ։ Մէհմէտ Թէւգիքը (Թէւֆիք Ֆիքրէթը) նոր դպրոցի մը եւ պարբերաթերթերու ծրագիրներ ունէր, սակայն եւ այնպէս, շաքարախտէն,- զոր կը մերժէր բուժել,- յառաջացած բարդութեանց պատճառով, [[1915 թուական|1915]]-ին կը մահանայ կը թաղուի Կ․Պոլսոյ «Էյիւփ» (Eyüp) շրջանին մէջ գտնուող, իր ընտանիքին պատկանող հողակտորի մը մէջ։ == Քաղաքականութեան Մէջ == Ֆիքրէթ ճանչցուած է որպէս «ազատ խօսքի» եւ «սահմանադրական կառավարութեան» ջատագով։ Ան բացէ ի բաց կը քննադատէր «ապտ ուլ-համիտ [[Հայկական Թուային Համակարգ|Բ]]․»-ին։ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԱ]] թուականին իւր գործերը կ'ենթարկուին գրաքննութեան օսմանական բռնատիրութեան կառավարութեան կողմէն։ [[Հայկական Թուային Համակարգ|ՌՋԲ]] ([[1902 թուական|1902]]) թուականին ան կը հրատարակէ ''Սիս'' (թրքերէն՝ Sis, այսինքն մշուշ) բանաստեղծութեանց ժողովածոն, որուն մէջ կը դատապարտէ բռնատիրական եւ ճնշիչ քաղաքականութիւնները։<ref>Kia, Mehrdad (15 June 2017). [https://books.google.com/books?id=UgUmDwAAQBAJ&dq=tevfik+fikret&pg=PA193 The Ottoman Empire: A Historical Encyclopedia]. ABC-CLIO. <nowiki>ISBN 9781610693899</nowiki>.</ref> Օսմանական ոստիկանութեան կողմէն ան բազում անգամներ կ'ենթարկուի հետաքննութեան, իւր քաղաքական տեսակէտներուն եւ գրութեանց պատճառով, նաեւ «Ապտուլ Համիտ Բ․»-ի ընդիմադիրներուն հետ իր ունեցած կապերուն պատճառով․ առ ի օրինակ ճանչցուած գրող Հալիտ Զիյա Ուշաքլըկիլ (Halid Ziya Uşaklıgil)։ Ֆիքէթը կը քննադատէր Իսլամական պահպանողականութիւնը եւ թրքական ազգայնականութը գրելով՝ «Իմ հայրենիքը աշխարհն է, եւ իմ ազգը մարդկութիւնն է»։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան (ՀՅԴ) կազմակերպած [[Ապտիւլ Համիտ Բ|Ապտուլ Համիտ սուլթանի]] անյաջող մահափորձէն ետք, ան կը գրէ վերոյիշեալ բռնապետ սուլթանին դէմ իր նշանաւոր ոտանաւորը։<ref>Tevfik Fikret: Reshaping the art of Turkish poetry - The Daily Sabah - Յունուար 9, 2016 (Թէւֆիք Ֆիքրէթ՝ Վերաձեւաւորելով թրքական բանաստեղծութեան արուեստը - ''Տը Տէյլի Սապահ'', թրքական Իսլամիստական կառաւարամետ Էրտօղանամետ օրաթերթ)</ref> Իր բորբոքեալ գրութեանց ու քերթուածքներուն շնորհիւ, որոնց մէջ ան քննադատած էր Ապտուլ Համիտ Բ.ի օսմանեան վարչակարգը, ան կ'անմահանայ իբր «Ազատութեան Բանաստեղծ»<ref>Gürpınar, Doğan (2016). "The manufacturing of denial: the making of the Turkish 'official thesis' on the Armenian Genocide between 1974 and 1990". Journal of Balkan and Near Eastern Studies. 18 (3): 217–240. doi:[[doi:10.1080/19448953.2016.1176397|10.1080/19448953.2016.1176397]]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:148518678 148518678]</ref> == Ժառանգութիւն<ref name=":1">{{Citation|title=Tevfik Fikret|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tevfik_Fikret&oldid=1372333355|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == Ֆիքրէթ կը նկատուի արդի թրքական բանաստեղծութեան հայրը, որ կը շեշտէր գրական հմտութիւնն ու գիտելիքը՝ աստուածային ներշնչումի փոխարէն: Ինչպէս թուրք դասական շատ մը բանաստեղծներ, ան իր քերթուածները յօրինելու ընթացքին օգտագործեց թրքական երաժշտութեան մասին իր ունեցած ակնառու գիտելիքները<ref>Akyüz, Kenan. Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri, İnkılâp Yayınevi, 1995</ref><ref>Yeşim Gökçe (Bilkent University)/Turkish Cultural Foundation</ref><ref>"Tevfik Fikret"</ref>: == Մատենագիտութիւն<ref name=":1" /> == === Բանաստեղծութիւններ === * «Rubab-ı Şikeste» (Բեկեալ Ջնարը, 1900) * «Tarih-i Kadim» (Հին Պատմութիւն, 1905) * «Haluk'un Defteri» (Հալուքին Տետրը, 1911) * «Rubabın Cevabı» (Ջնարին Պատասխանը, 1911) * «Şermin» (Շերմին, 1914) * «Son Şiirler» (Վերջին Բանաստեղծութիւնները, 1952) == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 7l0exqxmz4v38x0ioi51o2jtysiz4l3 0 24816 254784 213478 2026-09-13T14:55:56Z Maral Dikbikian 4797 254784 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Լուի Ռընէ Չարլ Մարի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ''' ({{Lang-fr|Louis René Charles Marie Dartige du Fournet}}, {{ԱԾ}}), Ֆրանսական ծովուժի սպայ, ծովակալ։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է Ֆրանսայի Հիւսիս-Արեւմտեան Նորմանտիի Լ’Օռն շրջանի Փութանժ քաղաքին մէջ: 1872 թուականին ընդունուած է ֆրանսական բանակի ծովուժի սպայական վարժարան եւ աւարտած հազարապետի աստիճանով: Սիամի արշաւանքի ընթացքին ան եղած է «Լա Կոմէ» մարտանաւի հրամանատարը: Իսկ 1893-ին, մասնակցած է [[Պանքոք|Պանքոքի]] (Թայլանտ) ազատագրման մարտերուն: Յետագային, Լուի Տարթիժ կը ստանցնէ «Փոթօ» մեծ ռազմանաւի հրամանատարութիւնը, ապա Հիւսիսային ծովի ֆրանսական նաւատորմին մաս կազմող «Սուրքուֆ» մարտանաւի հրամանատարութիւն: 1909-ին ան Ենթածովակալ է: Պալքանեան պատերազմի ժամանակ (1912-1913), ան կը ղեկավարէ [[Միջերկրական Ծով|Միջերկրական ծովի]] դաշնակից ուժերու նաւատորմը եւ փոխ-ծովակալի պաշտօն կը ստանայ: 1915-ին կը ստանձնէ ֆրանսական նորաստեղծ երրորդ նաւատորմի հրամանատարութիւնը, նպատակ ունենալով ազատագրել թրքական տիրապետութեան տակ գտնուող Սուրիայի ծովեզերեայ շրջանը: == Տիւ Ֆուռնէն ու Մուսա Լերան ժառանգորդները == [[Պատկեր:Evacuation_des_Armeniens_du_Musa_Dagh_en_1915_sur_bateaux_francais.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Evacuation_des_Armeniens_du_Musa_Dagh_en_1915_sur_bateaux_francais.jpg|մինի|1915-ի Սեպտեմբերին Մուսալեռցի հայ փախստականներու նաւ նստիլը]] 1915-ի Սեպտեմբեր 10-ին, հայ ժողովուրդին դէմ գործադրուած Թուրքիոյ ցեղասպանական ոճիրին դէմ զէնք բարձրացուցած եւ Մուսա Լերան լանջերէն հաւաքաբար լերան գագաթը բարձրացած եւ անառիկ ամրոց հաստատած մուսալեռցիները 40 օր ինքնապաշտպանական մարտեր մղելէ ետք առանձին էին։ Փամփուշտն ու սնունդը հատնելու վրայ էր, իսկ ոսոխը՝ անընդհատ կը վերանորոգէր իր շարքերը՝ ինկողներուն տեղ նոր ուժեր կը հասցնէր եւ լեռն ի վեր յարձակումը անընդհատ կը շարունակէր։ Օգնութեան եւ փրկութեան միակ յոյսը Միջերկրական ծովն էր՝ ֆրանսական մարտանաւերը: Դաշնակից ռազմանաւերու անձնակազմի օգնութիւն ստանալու յոյսով, [[Մուսա Լերան Հերոսամարտ|Մուսա Լերան ինքնապաշտպանութեան]] ղեկավարները կանգնեցուցին սաւաններով պատրաստուած երկու դրօշ, որոնցմէ մէկուն վրայ գծագրուած էր կարմիր խաչը, իսկ միւսին վրայ անգլերէն գրութիւն մը՝ «Քրիստոնեաները վտանգուած են: Օգնութիւն» բառերով: Տիւ Ֆուռնէ տեղեակ ըլլալով իրավիճակի ծանրութեան, անմիջապէս հեռագիր կ’ուղարկէ [[Ֆրանսա]]՝ ներկայացնելով կացութիւնը: Յստակ պատասխան մը չստանալով, իր անձնական պատասխանատուութեամբ՝ իր պաշտօնը կորսնցնելու վտանգն իսկ յանձն առնելով, Սեպտեմբեր 12-ին, 4080 հայեր, «Jeanne d’Arc» և այլ ռազմանաւերով կը տեղափոխէ դէպի [[Եգիպտոս|Եգիպտոսի]] Պոր Սաիտ նաւահանգիստը: === Պատմական իրադարձութիւններուն ընթացքը === Երրորդ նաւատորմի առաքելութեան ընթացքին, 5 Սեպտեմբեր 1915-ին, «Կիշեն» յածանաւը (Թշնամին լրտեսող մարտանաւ) Ռա էլ Մինայէն Մուսա Լերան բարձրունքին կը նշմարէ կարմիր խաչի դրօշ կանգնեցուցած խումբ մը մարդիկ: Ծովակալ Ժան Ժոզէֆ Բրիսոն նաւ մը կ’ուղարկէ «Հայերու ափ» կոչուող ծովեզերքը եւ կապ կը հաստատէ հայ ղեկավար Փիէռ Տիմլաքեանին հետ: Համաձայնութեան գալով, ծովակալներ՝Տիւ Ֆուռնէն եւ Գաբրիէլ Տարիոսը կը միջամտեն ու խիզախ որոշումը կ’առնեն Կիպրոս տեղափոխելու հայերը, սակայն անգլիական ղեկավարութեան ժխտական տրամադրութեան հետեւանքով Եգիպտոսի Սաիտ նաւահանգիստ կը հասցնեն գաղթականները: Միայն երեք ամիս յետոյ Տիւ Ֆուռնէ հեռագրով մը պատասխան կը ստանայ Ֆրանսայէն, թէ՝ «Ու՞ր կը գտնուի Մուսա Լեռը»: Այսպիսով, եթէ Տիւ Ֆուռնէն չանսար իր խղճի ձայնին, Մուսա Լերան ժառանգորդները այսօր գոյութիւն չէին ունենար: 1916-ի Դեկտեմբերին ան իր զինուորական պաշտօնը կը կորսնցնէ եւ կ’ամուսնանայ այրի կնոջ մը հետ: Կը հրատարակէ քանի մը յուշագրութիւններ, որոնցմէ մէկը՝ «Ծովակալի մը Պատերազմական Յիշատակները» (Փարիզ, 1920), որուն մէջ ամբողջ գլուխ մը նուիրած է Մուսա Լերան հերոսամարտին եւ հայերու փրկութեան մանրամասնութիւններուն: == Մահ<ref name=":1">{{Citation|title=Louis Dartige du Fournet|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Louis_Dartige_du_Fournet&oldid=1366940669|date=2026-07-31|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Տարթիժ տիւ Ֆուրնէ մահացած է 16 Փետրուար 1940-ին, Փերիկէօ (Périgueux): Ան թաղուած է Ֆրանսայի Տորտոնի շրջանի Սեն-Շամասի (Saint-Chamassy) գիւղաքաղաքը: == Պատուանշաններ եւ պարգեւներ<ref name=":1" /> == * '''Պատուոյ Լեգէոնի ասպետ''' (28 Դեկտեմբեր 1885) * '''Պատուոյ Լեգէոնի սպայ''' (31 Օգոստոս 1897) * '''Պատուոյ Լեգէոնի հրամանատար''' (10 Յուլիս 1913) * '''Պատուոյ Լեգէոնի մեծ սպայ''' (8 Յունուար 1916) * '''Պատերազմական խաչ 1914–1918 (Croix de guerre)՝ արմաւենիի ճիւղով''' == Հրատարակութիւններ<ref name=":1" /> == * ''Instructions nautiques sur les mers de Chine. Introduction. Navigation générale. Collationnées par le service des instructions nautiques au Dépôt de la marine'' (Ծովագնացութեան հրահանգներ Չինաստանի ծովերուն վերաբերեալ: Ներածութիւն: Ընդհանուր նաւարկութիւն), 3 հատոր, Փարիզ, Imprimerie nationale, 1883–1884 * ''Journal d'un commandant de la Comète: Chine, Siam, Japon (1892–1893)'' («Քոմէթ»ի հրամանատարի մը օրագիրը. Չինաստան, Սիամ, Ճափոն), Փարիզ, Plon-Nourrit, 1897 ** Ֆրանսական Ճեմարանի (Académie française) '''Օկիւսթ-Ֆիւրթատօ մրցանակ''' (Prix Auguste-Furtado) * ''Petite Mousmé'' (Փոքրիկ Մուսմէ), Փարիզ, Plon-Nourrit, 1907: Վերահրատարակութիւն՝ Փարիզ, Փոնտիշերի, Éditions Kailash, 2009 (վէպ՝ սկզբնապէս հրատարակուած «Կապրիէլ Օթմէօր» ծածկանունով) * ''Souvenirs de guerre d'un amiral, 1914–1916'' (Ծովակալի մը պատերազմական յուշերը, 1914–1916), Փարիզ, Plon-Nourrit, 1920 * ''Heures lointaines. Souvenirs d'un marin'' (Հեռաւոր ժամեր: Նաւաստիի մը յուշերը), Փարիզ, Plon, 1928 * ''À travers les mers. Souvenirs d'un marin'' (Ծովերու ընդմէջէն: Նաւաստիի մը յուշերը), Փարիզ, Plon, 1929 * ''Portraits de Famille. Souvenirs intimes'' (Ընտանեկան դիմանկարներ: Մտերմիկ յուշեր), Փերիկէօ, imprimerie Ribes, 1938 == Մշակոյթի եւ ԶԼՄ-ներու մէջ<ref name=":1" /> == Ֆրանսացի դերասան [[Ժան Ռենօ]] մարմնաւորած է Տարթիժ տիւ Ֆուրնէն՝ ամերիկեան 2016-ի [[Խոստումը (2016 ֆիլմ)|«Խոստումը»]] (''The Promise'') ժապաւէնին մէջ: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Ծովակալներ]] 9xtmayezm9kp2piqq7soshkvh9pk2ri 0 25361 254877 218780 2026-09-14T10:01:16Z Maral Dikbikian 4797 254877 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Էմիլ Քրեպս''' (գերմ.՝ Emil Krebs, 15 նոյեմբերի, 1867, Սվեբոձիցէ, Պրուսայի թագաւորութիւն, Հիւսիսգերմանական միութիւն - 31 Մարտ, 1930, Պերլին, Պրուսայի ազատ պետութիւն, Վայմարեան Հանրապետութիւն), գերմանացի թարգմանիչ, բազմալեզու, դիւանագէտ։ Չինաստանի մասնագէտ եւ գերմանացի դիւանագէտ Էմիլ Քրեպս ունէր լեզուական ունակութիւններ, որոնք սովորականէն դուրս էին: Ան գրած եւ տիրապետած է 68 լեզուներու: Էմիլ նոյնպէս ուսումնասիրած է 120 լեզու եւս: Ան ունէր աւելի քան 3500 լեզուներով գիրքերու հաւաքածոյ, եւ անոնք այժմ կը պահուին [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]] ներկայացուցիչներու տան գրադարանին մէջ: Էմիլ 1893 թուականին ղրկուած է` [[Փեքին]] իբրեւ թարգմանիչ, նոյնպէս աշխատած է իբրեւ գերմանական-չինական դիւանագիտական թարգմանիչ: Չինաստան գտնուելու ընթացքին ան սորված է այլ լեզուներ: Յատկանշական է, որ Էմիլ կը գործածէր իր սորված երկրորդական լեզուները` այլ լեզուներ ուսումնասիրելու համար: Սորված է` [[Ֆինլանտա|ֆիններէն]], [[ռուսերէն]], [[իրլանտերէն]] եւ հինտի անգլերէնի միջոցով, իսկ սպաներէնի միջոցով` պասքերէն: == Ժառանգութիւն<ref name=":1">{{Citation|title=Emil Krebs|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Emil_Krebs&oldid=1372443792|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == Քրեպսի աւելի քան 3,500 հատորներէ եւ մօտաւորապէս 120 լեզուներով գրութիւններէ բաղկացած անձնական գրադարանը կը պահուի Ուաշինկթընի Քոնկրեսի Գրադարանին մէջ<ref>Raab, Stephan (17 January 2024). "Discovering China through the dictionary: the story of polyglot Emil Krebs". ''European Guanxi''. Retrieved 12 August 2026.</ref>: Համապատասխան ազգային լեզուներով գրուած գրականութեան հաւաքածոյէն ու ընդգրկումէն, ինչպէս նաեւ անոր անձամբ գրած լեզուներու ցուցակէն կարելի է հետեւցնել, որ Քրեպս տիրապետած էր այսօրուան Եւրոպական Միութեան բոլոր լեզուներուն, ինչպէս նաեւ այլ լեզուներու, ինչպիսիք են՝ «եգիպտերէն» (հաւանաբար ղպտերէն), այնուերէն, ալպաներէն, արաբերէն, հայերէն, պիրմաներէն, չինարէն, վրացերէն, եբրայերէն, ճափոներէն, ճաւայերէն, քորէերէն, լատիներէն, մանչուրերէն, մոնկոլերէն, նիւխերէն, պարսկերէն, ռուսերէն, սանսկրիտերէն, «ասորերէն» (հաւանաբար արամէերէն), թիպէթերէն, թրքերէն եւ ուրտու: Լեզուական ուսումնասիրութիւններու անոր գրութիւններն ու գիրքերը կը փաստեն, որ ան օտար լեզուներ սորվեցաւ ոչ միայն իր մայրենի գերմաներէնի, այլեւ նախապէս իւրացուած օտար լեզուներու միջոցով: Օրինակ՝ անգլերէնի միջոցով ան սորվեցաւ «աֆղաներէն» (փաշթօ կամ տառի), պիրմաներէն, ճուճարաթի, հինտի, իրլանտերէն, սինհալերէն եւ փորթուկալերէն․ ռուսերէնի միջոցով սորվեցաւ պուրիաթերէն, ֆինլանտերէն, թաթարերէն եւ ուքրաներէն․ իսկ սպաներէնի միջոցով սորվեցաւ պասքերէնի Կիփուզքոյական, Պիսքայեան, Լապուրտեան եւ Զուպերոյական բարբառները: Մայրենի գերմաներէնէն զատ, նոր լեզու մը սորվելու եւ իր գիտելիքները բարելաւելու համար Քրեպս գլխաւորաբար կը խօսէր անգլերէն, ֆրանսերէն, ռուսերէն, չինարէն, յունարէն, իտալերէն, թրքերէն, լատիներէն, սպաներէն եւ արաբերէն: Ան պետական պաշտօնական քննութիւններ յանձնեց չինարէնով, թրքերէնով, ճափոներէնով եւ ֆինլանտերէնով: Նոր Կտակարանի վեցսունմէկ տարբեր թարգմանութիւններ լրացուցիչ օգնութիւն ապահովեցին անոր ուսումնասիրութիւններուն մէջ<ref>"Emil Krebs: The German Hyperpolyglot Who Mastered 68 Languages". ''FluentCards''. Retrieved 12 August 2026.</ref>: == Գործեր<ref name=":1" /> == Քրեպս իրականացուց [[Վիլհելմ Կրուպէ|Վիլհելմ Կրուպէի]] «Չինական Ստուերներու Խաղեր» (''Chinese Shade Plays'', Միւնիխ, 1915) գործին ընդարձակ թարգմանութիւնը: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Գերմանացի թարգմանիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Գերմանացի դիւանագէտներ]] 1wmjwliggdhcvxit1ew7lbbbnmlbh78 0 25362 254840 218809 2026-09-13T20:23:09Z Maral Dikbikian 4797 254840 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ֆերենց Քեմենի,''' (հունգ.՝ Kemény Ferenc, 17 Յուլիս, 1860, Զրենյանին, [[Սերպիա]] - 21 Նոյեմբեր, 1944, [[Պուտափեսթ]]), [[Հունգար|հունգարացի]] գրող եւ մանկավարժ։ 1901 եւ 1902 թուականներուն գրականութեան բնագաւառին մէջ ներկայացած է [[Նոպելեան Մրցանակ|Նոպելեան մրցանակի։]] == Վաղ Կեանք եւ Կրթութիւն<ref>{{Citation|title=Ferenc Kemény (sports manager)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ferenc_Kem%C3%A9ny_(sports_manager)&oldid=1361308649|date=2026-06-27|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Ֆերենց Քեմենին ծնած է 17 Յուլիս 1860-ին, Աւստրօ-Հունգարիոյ Նակեպեչքերեք քաղաքին մէջ (այժմ՝ Զրենեանին, [[Սերպիա]]), իբրեւ հրեայ կաշեգործի մը որդին: Իր ծննդեան անունն էր Ֆերենց Քոհն, սակայն ան փոխեց զայն, երբ համալսարանական տարիներուն քրիստոնէութեան դարձաւ: Շթութկարտի գիշերօթիկ դպրոցին մէջ երկրորդական ուսումը աւարտելէ ետք, Քեմենի իր ուսումը շարունակեց Պուտապեշտի Համալսարանին մէջ, ուր 1883-ին ստացաւ մաթեմաթիքայի եւ ֆիզիքայի ուսուցչական վկայական, իսկ 1888-ին՝ գերմաներէն-ֆրանսերէն լեզուի եւ գրականութեան ուսուցչական վկայական: Միեւնոյն ժամանակ, 1884–85 թուականներուն, ան իր կրթութիւնը կատարելագործեց Փարիզի մէջ՝ հետեւելով իրաւաբանական դասախօսութիւններու Քոլէժ տը Ֆրանսի եւ [[Սորպոն|Սորպոնի Համալսարանին]] մէջ, ինչպէս նաեւ ուսումնական պտոյտ մը կատարեց Արեւմտեան Եւրոպա: == Լեզուական հմտութիւններ == Հունգարացի լեզուաբանը կը հասկնար աւելի քան 40 լեզու: Ան կրնար խօսիլ 12 լեզու եւ գրել 24 այլ լեզուներ: Ֆերենց կ'երթայ [[Շթուտկարտ]], որովհետեւ կ'ուզէր բարելաւել իր [[գերմաներէնի]] հմտութիւնները եւ ուսանիլ [[Փարիզ|Փարիզի]] մէջ, քանի որ կը փափաքէր կատարելագործել ֆրանսերէնի իր հմտութիւնները: Ան նոյնպէս կը դասաւանդէր Հունգարիոյ որոշ նահանգներու մէջ: ==== Ֆերենց Միջազգային [[ողիմպիական]] յանձնախումբի հիմնադիր անդամ էր: ==== Ըստ Հունգարիայի օլիմբիական ազգային կոմիտէի՝ Ֆերենց Քեմենին առաջինն է, որ ընդգծած է, որ դաստիարակչական նշանակութենէ բացի, մարզանքը կարելի է օգտագործել հանուն խաղաղութեան իրականացուող շարժման նպատակներու իրականացման համար։ Այդ պատճառով ալ Փարիզ գտնուած միջոցին ան Քուպերտենին կ'առաջարկէ վերսկս|իլ Օլիմբիական խաղեր կազմակերպել։ ===== '''Մանկավարժական բնագաւառէն ներս ներդրում''' ===== Հունգարիոյ գաւառներուն մէջ որպէս ուսուցիչ աշխատած տարիներուն Ֆերենց Քեմենին գիտական աստիճան ստացեր գերմաներէն ու ֆրանսերէն լեզուներու բնագաւառու մէջ։ 1890-ին ան սկսած է դասաւանդել Էգերի մէջ, ուր հետագային նշանակուեր է դպրոցի տնօրեն։ Ֆերենց Քեմենին կրթական համակարգէն ներս ձեռք բերած բարեփոխումներուն վերաբերող հրատարակութիւններու շնորհիւ հանրածանօթ դարձած է։ ====== Թարգմանիչը ====== Բայց ան նաեւ թարգմանիչ էր, եւ իր ժամանակին մեծ մասը անցուցած է հունգարական գրականութիւնը աւելի քան 17 լեզուներու թարգմանելով: Ան նաեւ կրնար 30 լեզուներէ հունգարերէնի` իր մայրենի լեզուին թարգմանել<ref>[https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=%D5%96%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%B6%D6%81_%D5%94%D5%A5%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%AB&action=submit&veswitched=1 Ֆերենց Քեմենի]</ref>: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 4t5861tm6zmzdncchny61ra8076ghj0 0 27425 254864 253535 2026-09-14T07:35:18Z Maral Dikbikian 4797 254864 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ|alt=}} '''Մերի Ուիթըն Քալքինզ''' (30 Մարտ 1863 – 26 Փետրուար 1930<ref>{{cite ANB|title=Calkins, Mary Whiton|first=Deborah|last=Johnson|url=http://www.anb.org/view/10.1093/anb/9780198606697.001.0001/anb-9780198606697-e-2000140}}</ref>) [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկացի]] [[փիլիսոփայ]] եւ [[հոգեբան]], որուն գործերն ու հետազօտութիւնները կեդրոնացած են յիշողութեան, երազներու եւ ինքնութեան վրայ: 1903 թուականին, Քալքինզ իր վաստակով 12րդ դիրքին արժանացաւ 50 հոգեբաններու միջեւ: Քալքինզ գլխաւոր դէմք մըն է կին հոգեբաններու պատմութեան մէջ: Ան կիներու համար առաջին հոգեբանական տարրալուծարանը հիմնադրեց [[Ուելսլի Քոլեճ]]<nowiki/>ին մէջ: Ան նաեւ եղած է առաջին կինը, որ ամբողջացուցած է հոգեբանութեան ճիւղի Վարդապետութեան տիտղոսի դասերը [[Հարվըրտի համալսարան|Հարվըրտ համալսարան]]<nowiki/>ին մէջ: Սակայն, Հարվըրտ համալսարանը մերժած է Քալքինզին տալ Վարդապետութեան տիտղոսը իր սեռին պատճառով - որովհետեւ ան կին էր եւ այն ժամանակ համալսարանը կիներ չէր ընդուներ: Ետքը, Մերի Քալքինզ դարձաւ [[Ամերիկեան Հոգեբանական Միութիւն|Ամերիկեան Հոգեբանական Միութեան]] եւ [[Ամերիկեան Փիլիսոփայական Միութիւն|Ամերիկեան Փիլիսոփայական Միութեան]] առաջին կին նախագահը: Ան գրեթէ 40 տարի դասաւանդած է հոգեբանութիւն եւ փիլիսոփայութիւն Ուելսլի Քոլեճին մէջ: Նաեւ հետազօտութիւններ կատարած է հոն եւ Հարվըրտ համալսարանին մէջ: == Պատմութիւն == Մերի Ուիթըն Քալքինզը ծնած է 30 Մարտ, 1869 թուականին, [[Հարթֆորտ]], [[Քոնեքթիքթ]] նահանգին մէջ<ref>Furumoto, Laurel (1980). "Mary Whiton Calkins". ''Psychology of Women Quarterly''. '''5''': 55–68. doi:10.1111/j.1471-6402.1980.tb01033.x. S2CID&nbsp;144148191.</ref>: Ան ունէր 7 քոյր եւ եղբայրներ եւ ինք ամէնէն մեծն էր անոնց միջեւ<ref name="Bumb">{{Cite web|url=http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|title=Mary Whiton Calkins|last=Bumb|first=Jenn|year=n.d.|website=Women's Intellectual Contribution to the Study of Mind and Society|accessdate=3 November 2012|ref={{harvid|Bumb}}|archive-date=23 August 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823190407/http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|dead-url=yes}}</ref>: Մերին շատ մօտ կապ ունէր իր ընտանիքին հետ<ref name="Furumoto1980">{{Cite journal}}</ref>: 1880 թուականին, ան իր ընտանիքին հետ փոխադրուեցաւ [[Նիւթըն]], [[Մասաչուսեց]] նահանգը որպէսզի շարունակէ իր ուսումը<ref name="Bumb2">{{Cite web|url=http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|title=Mary Whiton Calkins|last=Bumb|first=Jenn|year=n.d.|work=Women's Intellectual Contribution to the Study of Mind and Society|ref={{harvid|Bumb}}|access-date=3 November 2012|archive-date=23 August 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823190407/http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|dead-url=yes}}</ref> եւ մնաց հոն մինչեւ իր կեանքին վերջը: Մերիին հայրը, որ երիցական կղերական մըն էր, շատ աշխոյժ ձեւով կը հետապնդէր իր զաւակներուն ուսումը: Այս պատճառով, Մերին կրցաւ քոլեճ արձանագրուիլ իր դպրոցական ուսումը աւարտելէ ետք<ref name="Furumoto19802">{{Cite journal|title=Mary Whiton Calkins|url=https://archive.org/details/sim_psychology-of-women-quarterly_fall-1980_5_1/page/55|last=Furumoto|first=Laurel|date=1980|journal=Psychology of Women Quarterly|doi=10.1111/j.1471-6402.1980.tb01033.x|volume=5|pages=55–68|s2cid=144148191}}</ref>: 1882 թուականին, 1 տարի Մերի [[Սմիթ Քոլեճ]] յաճախեց<ref name="Bumb3">{{Cite web|url=http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|title=Mary Whiton Calkins|last=Bumb|first=Jenn|year=n.d.|work=Women's Intellectual Contribution to the Study of Mind and Society|ref={{harvid|Bumb}}|access-date=3 November 2012|archive-date=23 August 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823190407/http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|dead-url=yes}}</ref>: Երբ 1883 թուականին իր քոյրը մահացաւ, ան տարի մը դադրեցուց իր քոլեճի ուսումը եւ սկսաւ անձնական [[յունարէն]] դասեր տալ<ref name="faculty.frostburg.edu2">DiFebo, H. (n.d). Psyography: Mary whiton calkins. Retrieved from http://faculty.frostburg.edu/mbradley/psyography/marywhitoncalkins.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023214702/http://faculty.frostburg.edu/mbradley/psyography/marywhitoncalkins.html |date=2016-10-23 }}</ref>: 1884 թուականին վերադարձաւ Սմիթ Քոլեճ եւ աւարտեց փիլիսոփայութեան ճիւղը<ref name="Bumb4">{{Cite web|url=http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|title=Mary Whiton Calkins|last=Bumb|first=Jenn|year=n.d.|work=Women's Intellectual Contribution to the Study of Mind and Society|ref={{harvid|Bumb}}|access-date=3 November 2012|archive-date=23 August 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823190407/http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|dead-url=yes}}</ref>: Աւարտելէ ետք, Քալքինզ իր ընտանիքին հետ 18 ամիս պտոյտ մը ունեցաւ [[Եւրոպա]]: Հոն, ան ալ աւելի հետաքրքրուեցաւ արդի Յունարէնով: Երբ վերադարձան, Մերիին հայրը իրեն համար հարցազրոյց մը կազմակերպեց Ուելսլի Քոլեճի նախագահին հետ, որ Մերին հոն աշխատի որպէս յունարէնի ուսուցչուհի<ref name="Bumb5">{{Cite web|url=http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|title=Mary Whiton Calkins|last=Bumb|first=Jenn|year=n.d.|work=Women's Intellectual Contribution to the Study of Mind and Society|ref={{harvid|Bumb}}|access-date=3 November 2012|archive-date=23 August 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823190407/http://www2.webster.edu/~woolflm/marycalkins.html|dead-url=yes}}</ref>: Եւ այս Քոլեճը միայն կիներու համար էր: Մերին հոն աշխատեցաւ 3 տարի, մինչեւ որ փիլիսոփայութեան ճիւղէն դասախօս մը նկատեց Մերիին լաւ դասաւանդութեան ձեւը եւ առաջարկեց իրեն հոգեբանութիւն դասաւանդել, որ փիլիսոփայութեան ճիւղին մէջ նոր ծրագիր մըն էր<ref name="Furumoto19803">{{Cite journal|title=Mary Whiton Calkins|url=https://archive.org/details/sim_psychology-of-women-quarterly_fall-1980_5_1/page/55|last=Furumoto|first=Laurel|date=1980|journal=Psychology of Women Quarterly|doi=10.1111/j.1471-6402.1980.tb01033.x|volume=5|pages=55–68|s2cid=144148191}}</ref>: Քալքինզ ընդունեց առաջարկը այն պայմանով, որ ան 1 տարի հոգեբանութիւն ուսանի<ref name=":42">Christopher Green (Producer). (n.d.). Katharine Milar on the first woman president of the APA, Mary Whiton Calkins. [Audio podcast]. ''This week in the history of psychology.'' Retrieved from http://www.yorku.ca/christo/podcasts/</ref>: Այդ ժամանակ, Քալքինզ, որպէս կին, դժուարութիւն ունէր ուսանելու եւ դասաւանդելու: Ան հետաքրքրութիւն ունէր տարրալուծարանի մը մէջ ուսանելու, որ, այն ժամանակ, միայն Քլարք եւ Հարվըրտ համալսարանները ունէին այս առաւելութիւնը<ref name="Furumoto19804">{{Cite journal|title=Mary Whiton Calkins|url=https://archive.org/details/sim_psychology-of-women-quarterly_fall-1980_5_1/page/55|last=Furumoto|first=Laurel|date=1980|journal=Psychology of Women Quarterly|doi=10.1111/j.1471-6402.1980.tb01033.x|volume=5|pages=55–68|s2cid=144148191}}</ref>: Ի վերջոյ ան Հարվըրտ համալսարանը յաճախեց: Հարվըրտ չէր արտօներ որ կիները ուսանին համալսարանէն ներս, սակայն երբ Մերիին հայրը եւ Ուելսլի Քոլեճին նախագահը միջամտեցին, Հարվըրտ ընդունեց որ Մերին հետեւի դասերուն: == Ասպարէզ<ref>{{Citation|title=Mary Whiton Calkins|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mary_Whiton_Calkins&oldid=1358427194|date=2026-06-08|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == Քալքինզ իր ասպարէզին ընթացքին հրատարակեց չորս գիրք եւ աւելի քան հարիւր յօդուած՝ հոգեբանութեան եւ փիլիսոփայութեան մարզերուն մէջ<ref>"American Psychological Association". ''American Psychological Association''. March 2011.</ref>: Ան հետաքրքրուած էր յիշողութեամբ, իսկ աւելի ուշ՝ «ինք»-ի (self) գաղափարով<ref>Calkins, Mary Whiton (1930). "Mary Whiton Calkins". In Murchison, C. (ed.). ''A history of psychology in autobiography''. Vol.&nbsp;I. Clark University Press; Russell & Russell/Atheneum Publishers. pp.&nbsp;31–62.</ref>: Ան ամէնէն աւելի ճանչցուած է հոգեբանութեան մարզին մէջ իր ձեռքբերումներով եւ յաջողութեան հասնելու համար մղած իր պայքարով: Ան առաջին կինն էր, որ ծառայեց իբրեւ Ամերիկեան Հոգեբանական Ընկերակցութեան (American Psychological Association) նախագահ՝ արձանագրելով նշանակալից հանգրուան մը կանանց համար հոգեբանութեան ոլորտին մէջ: [[Հարվըրտի համալսարան|Հարվըրտի]] կողմէ աստիճան/վկայական ստանալու դիմումը մերժուելէ ետք, Քալքինզ շարունակեց աշխատիլ եւ պայքարիլ հաւասարութեան համար: Անոր մերժումը կ'արտացոլէր բարձրագոյն ուսման մէջ կանանց առջեւ ծառացած աւելի լայն խոչընդոտները, ուր անոնց յաճախ կը թոյլատրուէր ուսանիլ, սակայն կը մերժուէր իրենց աշխատանքին պաշտօնական ճանաչումը: Հակառակ ասոր, ան շարունակեց իր ակադեմական աշխատանքը հոգեբանութեան մէջ եւ դարձաւ բարձր հեղինակութիւն վայելող ուսումնական մը այդ մարզին մէջ: 1903-ին, Քալքինզ 12-րդ տեղը գրաւեց յառաջատար յիսուն հոգեբաններու ցանկին վրայ. ձեռքբերում մը, որ տեղի ունեցաւ այն բանէն ետք, երբ Ճէյմս Մաքքին Քէթել խնդրեց տասը հոգեբաններէ՝ ըստ արժանիքի դասաւորել իրենց ամերիկացի պաշտօնակիցները<ref>Furumoto, L. (1990). "Mary Whiton Calkins". In O'Connell, Agnes N.; Russo, Nancy Felipe (eds.). ''Women in psychology : a bio-bibliographic sourcebook'' (1. publ.&nbsp;ed.). New York: Greenwood Press. pp.&nbsp;57–59. ISBN&nbsp;<bdi>978-0313260919</bdi>.</ref>: == Ծանօթագրութիւններ == [[Ստորոգութիւն:1930 մահեր]] [[Ստորոգութիւն:1863 ծնունդներ]] qcu93u2ev0qr3xtjvp28ykro2385ng1 0 29323 254839 241811 2026-09-13T20:18:11Z Maral Dikbikian 4797 254839 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Ռէյմոն Փուանքարէ''' ({{Lang-fr|Raymond Poincaré}}, {{ԱԾ}}), Ֆրանսայի նախագահ, վարչապետ<ref>{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/473252|title=Խոստումներ, Խոստումներ… Այսքան Անուշ Խոստումներ|date=2020-05-20|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2025-07-18}}</ref>, անդամ Ֆրանսական ակադեմիային (1909)։ Մասնագիտութեամբ՝ փաստաբան, միեւնոյն ատեն՝ գրող։ == Կենսագրական գիծեր<ref>{{Citation|title=Raymond Poincaré|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Raymond_Poincar%C3%A9&oldid=1373547967|date=2026-09-06|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == Ծնած է Պառ լը Տիւքի մէջ: Դպրոցին մէջ նախասիրած ճիւղը եղած է գրականութիւնը։ 1880-ին եղած է փաստաբան։ Ունի բազմաթիւ հեղինակութիւներ եւ յուշագրեր։ Իրաւաբանական կրթութիւն ստացած Փուանքարէն 1887-ին ընտրուեցաւ Երեսփոխան (երեսփոխանական ժողովի անդամ) եւ սպասարկեց Տիւփիւյի ու Ռիպոյի կառավարութիւններուն մէջ: 1902-ին ան համահիմնեց «Ռամկավար Հանրապետական Դաշինք»ը (Democratic Republican Alliance)՝ Երրորդ Հանրապետութեան ատենի ամէնակարեւոր աջակողմեան կեդրոնամէտ կուսակցութիւնը, 1912-ին դառնալով վարչապետ, իսկ 1913–1920 թուականներուն ծառայելով իբրեւ Հանրապետութեան Նախագահ: Փորձելով ազդեցութիւն բանեցնել աւանդաբար խորհրդանշական դերէ մը՝ ան 1912-ին եւ 1914-ին այցելեց Ռուսաստան՝ վերականգնելու համար յարաբերութիւնները, որոնք լարուած էին 1908-ի Պոսնիական Տագնապին եւ 1911-ի Ակատիրի Տագնապին պատճառով: Նմանապէս ան կարեւոր դեր խաղաց 1914-ի Յուլիսեան Տագնապին ընթացքին, որ ի վերջոյ առաջնորդեց Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին Ֆրանսայի մասնակցութեան: 1917-էն սկսեալ ան նուազ ազդեցութիւն բանեցուց, երբ իր քաղաքական մրցակից Ժորժ Քլեմանսոն (Georges Clemenceau) դարձաւ վարչապետ: Փարիզի Խաղաղութեան Վեհաժողովին ան պաշտպանեց Դաշնակիցներու կողմէ Ռայնլանտի (Rhineland) գրաւման գաղափարը: 1922-ին Փուանքարէն վերադարձաւ իշխանութեան իբրեւ վարչապետ: 1923-ին ան հրամայեց Ռուրի գրաւումը (Occupation of the Ruhr)՝ պարտադրելու համար Գերմանիոյ պատերազմական հատուցումներու վճարումը: Այդ ատեն Փուանքարէն, յատկապէս անգլիախօս աշխարհին մէջ, կը նկատուէր յարձակողապաշտ դէմք մը («Փուանքարէ-Պատերազմ» / ''Poincaré-la-Guerre''), որ օգնած էր 1914-ի պատերազմի պորթկումին եւ այժմ կը պաշտպանէր հակագերմանական պատժիչ քաղաքականութիւն: Իր կառավարութիւնը պարտութեան մատնուեցաւ «Ձախերու Դաշինք»ին (Cartel des Gauches) կողմէ 1924-ի ընտրութիւններուն: Ան երրորդ անգամ ըլլալով վարեց վարչապետի պաշտօնը 1926–1929 թուականներուն: Փուանքարէն «Ամերիկեան Փիլիսոփայական Ընկերակցութեան» (American Philosophical Society) եւ «Ամերիկեան Արուեստից եւ Գիտութեանց Ակադեմիոյ» (American Academy of Arts and Sciences) միջազգային անդամ էր: «Առիւծ» (''Le Lion'') մականունով ճանչցուած Փուանքարէն Ֆրանսայի մէջ կը մեծարուի իբրեւ պատերազմական յաղթական ղեկավար: == Գործունէութիւն == Վարած է բազմաթիւ պաշտօններ․ * 1887-1903 թուականներուն՝ խորհրդարանի անդամ, * 1903-1913 թուականներուն եւ 1920 թուականէն՝ ծերակոյտի անդամ, * 1912-1913 թուականներուն՝ վարչապետ եւ արտաքին գործերու նախարար, * 1913-1920 թուականներուն՝ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախագահ, * 1922-1924 թուականներուն եւ 1926-1929 թուականներուն՝ վերստին վարչապետ։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Աղբիւրներ == * [https://tert.nla.am/archive/NLA%20AMSAGIR/Kyanq&arvest/1935(5)_ocr.pdf «ԿԵԱՆՔ եւ ԱՐՈՒԵՏ», Տարեգիրք, Ե․ տարի, 1935, էջ 128։] [[Ստորոգութիւն:Քաղաքական գործիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Փաստաբաններ]] [[Ստորոգութիւն:Գրողներ]] drwz1cn6l15jva4sim6gf7ic4310d0p 0 29622 254828 244861 2026-09-13T17:55:13Z Maral Dikbikian 4797 254828 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Թէոտոր Աքսենտովիչ''' ({{Lang-pl|Teodor Axentowicz}}, {{ԱԾ}}), լեհահայ գեղանկարիչ, իր ժամանակի հռչակաւոր արուեստագէտներէն մէկը եղած է [[Լեհաստան|Լեհաստանի]] մէջ։ == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է Պրաշովի մէջ ([[Հունգարիա]], այժմ՝ [[Ռումանիա]]), լեհահայ ընտանիքի մը մէջ։ Տարրական ուսումը ստացած է ծննդավայրին մէջ, այնուհետեւ ուսանած է [[Լուով|Լուովի]] (Լեհաստան, այժմ՝ [[Ուքրանիա]]) երկրորդական վարժարանին մէջ։ 1879-1882ին ուսանած է [[Միւնիխ|Միւնիխի]] գեղարուեստի ակադեմիային մէջ։ Ապա տեղափոխուած է [[Փարիզ]], ուր 1882-1893ին իր արուեստը կատարելագործած է ֆրանսացի նշանաւոր նկարիչ Գարոլուս-Տիւրանի քով: 1888-ին ընտրուած է ֆրանսական արուեստի ակադեմիայի անդամ։ 1893-1895ին ապրած է [[Լոնտոն|Լոնտոնի]] մէջ, ուր ամուսնացած է անգլիացի Իզա Կիլկուտի հետ եւ զաւակ մը ունեցած։  1895-ին [[Քրաքով|Քրաքովի]] գեղարուեստի հիմնարկը զինք հրաւիրած է վարելու նկարչութեան ամպիոնը։ 1910-ին, երբ այդ դպրոցը ակադեմիա դարձած է, տեսուչ ընտրուած է։ 1930-ին ստացած է պատուաւոր փրոֆեսէորի տիտղոսը։ Բազմաթիւ ցուցահանդէսներ ունեցած է Լեհաստանի եւ արտասահմանի մէջ, արժանանալով զանազան մրցանակներու։ Շքանշաններ եւ պատիւներ ստացած է Աւստրիոյ, Ֆրանսայի եւ Լեհաստանի մէջ։ Դիմանկարի վարպետ նկատուած է։ Իր մեծարժէք դիմանկարներուն շարքին կը գտնուի Լուովի հայ առաջնորդ Իսահակ Իսահակովիչի դիմանկարը, ինչպէս եւ հայուհիներու դիմանկարներ։ Հայկական նիւթով գործերէն են «Հայաստանի մկրտութիւնը», «Հայ գաղթականները Լեհաստանի մէջ» կտաւները։ 1952-ին քաղաքի Կազիմիր Մեծի հրապարակը վերամկրտուած է Աքսենտովիչի անունով։ 2010-ին, Հայաստանի Կեդրոնական Դրամատունը հրապարակ հանած է նկարիչին նուիրուած 100 դրամի յուշադրամ մը, իսկ 2014-ին անոր 53 գործերը ցուցադրուած են Հայաստանի պետական պատկերասրահին մէջ<ref>{{Cite web|url=https://armenianprelacy.org/2023/08/24/%D5%A9%D5%A7%D5%B8%D5%BF%D5%B8%D6%80-%D5%A1%D6%84%D5%BD%D5%A5%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%BE%D5%AB%D5%B9-%D5%B4%D5%A1%D5%B0%D5%9D-26-%D6%85%D5%A3%D5%B8%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D5%BD-1938/|title=ԹէՈՏՈՐ ԱՔՍԵՆՏՈՎԻՉ (մահ՝ 26 Օգոստոս, 1938)|last=|date=|website=Armenian Prelacy|language=en-US|accessdate=2025-09-03}}</ref>։ == Պարգեւներ եւ մրցանակներ<ref>{{Citation|title=Teodor Axentowicz|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Teodor_Axentowicz&oldid=1365725533|date=2026-07-24|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == * '''1909''' – Աւստրիոյ Ֆրանց Եոզեֆ Ա. կայսրին կողմէ ասպետացուած է '''Աւստրիական Երկաթէ թագի շքանշանով''': * '''1923''' – '''Լեհաստանի Հանրապետութեան Վաստակի շքանշանի Հրամանատարական Խաչ՝ աստղով''': * '''1929''' – '''Տասնամեակի մետալ'''՝ Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետութեան կողմէ: * '''1929''' – '''Մեծ Ոսկէ մետալ'''՝ Փոզնանի (Poznań) Համաշխարհային Ցուցահանդէսին: * '''1936''' – '''Polonia Restituta (Վերածնեալ Լեհաստանի) շքանշան''': == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> Պատկեր:Axentowicz-2wystawa.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz-2wystawa.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Dziewczyna_z_gromnicą_-_Google_Art_Project.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Dziewczyna_z_gromnic%C4%85_-_Google_Art_Project.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Święcenie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_%C5%9Awi%C4%99cenie.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Starość_i_młodość.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Staro%C5%9B%C4%87_i_m%C5%82odo%C5%9B%C4%87.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Swieto_Jordanu_1.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Swieto_Jordanu_1.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Zaduszki_1913.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Zaduszki_1913.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Zloty_aniol.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Zloty_aniol.jpg Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczną_2.jpeg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczn%C4%85_2.jpeg Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczną.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Na-Gromniczn%C4%85.jpg Պատկեր:Teodor-Axentowicz_Swieto-jordanu2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-Axentowicz_Swieto-jordanu2.jpg Պատկեր:Motyw_z_Wenecji.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Motyw_z_Wenecji.jpg Պատկեր:Polish_envoys_to_King_Henry_III_Valois,_two_worlds.PNG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Polish_envoys_to_King_Henry_III_Valois,_two_worlds.PNG Պատկեր:Powodzianie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Powodzianie.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Gęsiarka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_G%C4%99siarka.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Wizja_–_wspomnienie.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Wizja_%E2%80%93_wspomnienie.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Kołomyjka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Ko%C5%82omyjka.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Lirnik_i_dziewczyna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Lirnik_i_dziewczyna.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz,_Anachoreta.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz,_Anachoreta.jpg </gallery> === Դիմանկարներ === <gallery mode="packed"> Պատկեր:Rudowlosa2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rudowlosa2.jpg Պատկեր:Axentowicz_-_Żółte_róże_1907.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_-_%C5%BB%C3%B3%C5%82te_r%C3%B3%C5%BCe_1907.jpg Պատկեր:Gazda_Pajak.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Gazda_Pajak.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_pani_P.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_pani_P.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_kobiety_w_czerwonej_sukni.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_kobiety_w_czerwonej_sukni.jpg Պատկեր:Theodor_Axentowicz_Polnisches_Mädchen.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Theodor_Axentowicz_Polnisches_M%C3%A4dchen.jpg Պատկեր:Teodor-axentowicz-starzec-i-dziewczyna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor-axentowicz-starzec-i-dziewczyna.jpg Պատկեր:Rudowłosa-1.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rudow%C5%82osa-1.jpg Պատկեր:Teodoe_Axentowicz_Pod_brzemieniem_nieszczęścia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodoe_Axentowicz_Pod_brzemieniem_nieszcz%C4%99%C5%9Bcia.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_01.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_01.jpg Պատկեր:Samarytanka.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Samarytanka.jpg Պատկեր:Portret_żony_-_Axentowicz_1894.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Portret_%C5%BCony_-_Axentowicz_1894.jpg Պատկեր:Dama_w_parku.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Dama_w_parku.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Wiosna.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Wiosna.jpg Պատկեր:Axentowicz_Jesien_1900.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_Jesien_1900.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_dziewczyna_huculska.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_dziewczyna_huculska.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Portret_Aty_Zakrzewskiej.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Portret_Aty_Zakrzewskiej.jpg Պատկեր:Dama_w_parku.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Dama_w_parku.jpg Պատկեր:Axentowicz_-_Portret_Janiny_Poznańskiej.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_-_Portret_Janiny_Pozna%C5%84skiej.jpg Պատկեր:Axentowicz_Italian_florist.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Axentowicz_Italian_florist.jpg </gallery> === Ինքնանկարներ === <gallery mode="packed"> Պատկեր:Teodor_Axentowicz,_Autoportret_z_paletą.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz,_Autoportret_z_palet%C4%85.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_-_Hucuł.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_-_Hucu%C5%82.jpg Պատկեր:Teodor_Axentowicz_Autoportret_1907.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Teodor_Axentowicz_Autoportret_1907.jpg </gallery> === Լուովի հայկական եկեղեցիի որմնանկարները === <gallery mode="packed"> Պատկեր:Lwów_-_Katedra_Ormiańska_-_Wnętrze_2.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Lw%C3%B3w_-_Katedra_Ormia%C5%84ska_-_Wn%C4%99trze_2.jpg Պատկեր:Lviv_khachkar.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Lviv_khachkar.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} == Աղբիւրներ == * [https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/Jamanak/2006/8087_ocr.pdf «Ժամանակ» օրաթերթ, 14 Սեպտեմբեր 2006, էջ 3։] afqn1uyrkd2hunfiovmdc5x0sas44ri 0 29840 254830 251491 2026-09-13T18:08:52Z Maral Dikbikian 4797 254830 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Գիտնական}}'''Վասիլ Եգորի Թայիրով''' ([[20 Հոկտեմբեր]] ([[1 Նոյեմբեր]]), [[1859 թուական|1859]], Ղարաքիլիսա, Երեւանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայութիւն, [[Ռուսական Կայսրութիւն|Ռուսական կայսրութիւն]] - [[23 Ապրիլ]] [[1938 թուական|1938]], Օտեսա, [[Ուքրանիա|Ուքրանական]] ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային այգեգինեգործ։ == Վաղ կեանք եւ կրթութիւն<ref>{{Citation|title=Vasiliy Tairov|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vasiliy_Tairov&oldid=1298216850|date=2025-07-01|accessdate=2026-03-05|language=en}}</ref> == Թայիրով ծնած է 20 Հոկտեմբեր 1859-ին (հին տոմարով) / 2 Նոյեմբեր 1859-ին (նոր տոմարով) Ղարաքիլիսա համայնքին մէջ (այժմ՝ Վանաձոր, Հայաստան)։ Ան վեց զաւակներէն հինգերորդն էր. ունէր չորս եղբայր եւ մէկ քոյր։ Անոր տոհմական մականունը սկզբնապէս Թայիրեան էր։ Երբ Թայիրով ութ տարեկան էր, յաճախեց իր գիւղի տեղական դպրոցը, իսկ տասը տարեկանին մօրաքոյրը զինք տեղափոխեց Երեւան՝ ուսումը շարունակելու համար։ 1875-ին աւարտեց Երեւանի դասական միջնակարգ դպրոցը (ճեմարան), իսկ 1878-ին՝ Թիփղիսի Ռէալական դպրոցը։ 1878-ին Թայիրով ընդունուեցաւ Մոսկուայի կայսերական արհեստագիտական վարժարանը, սակայն մէկ տարի ետք լքեց զայն։ 1884-ին ան աւարտեց Փեթրովսքի գիւղատնտեսական եւ անտառային ակադեմիան՝ մասնագիտանալով անտառագիտութեան մէջ։ Ան ներկայացուց ատենախօսութիւն «փայտի քացախի» (wood vinegar) մասին, սակայն հետագային իր ուշադրութիւնը դարձուց խաղողագործութեան։ 1885-ին Թայիրով դարձաւ Պետական գոյքերու նախարարութեան Գիտական կոմիտէի երկրագործութեան եւ գիւղատնտեսական արդիւնաբերութեան բաժանմունքի անդամ։ 1885-էն 1887 թուականներուն Թայիրով ճամբորդեց Արեւմտեան Եւրոպա՝ սորվելու գինեգործութեան հոլովոյթները։ Ան ուսանեցաւ Աւստրիոյ Քլոսթերնոյպուրկի Խաղողագործութեան եւ պտղաբուծութեան դաշնային քոլէճին մէջ՝ խաղողագործ Օկոսթ Վիլհելմ ֆոն Պապոյի մօտ, ինչպէս նաեւ Սան Միքելէ ալ Ատիճէի գիւղատնտեսական հիմնարկին մէջ՝ ֆոն Պապոյի գործակից Էտմունտ Մախի ղեկավարութեամբ։ Ան նաեւ ուսումնասիրութիւններ կատարեց Կայզենհայմի խաղողի բուծման հիմնարկին մէջ՝ զուիցերիացի բուսաբան Հերման Միւլլեր-Թուրկաուի մօտ, եւ գերմանացի քիմիագէտ Քարլ Ռեմիկիուս Ֆրեզենիուսի տարրալուծարաններուն մէջ (Վիսպատէն, Գերմանիա)՝ Էօժէն Պորկմանի հսկողութեամբ, ուր Թայիրով իրականացուց Երեւանի եւ Կախէթի շրջաններու գինիներու իր առաջին վերլուծումները։ Ան այցելեց նաեւ Զուիցերիոյ եւ Հիւսիսային Իտալիոյ այլ հաստատութիւններ։ 1887-ի սկիզբը Թայիրով տեղափոխուեցաւ Մոնփելիէ (Ֆրանսա)՝ ուսանելու Մոնփելիէի Ազգային գիւղատնտեսական դպրոցին մէջ, որ կը գլխաւորէր ֆրանսացի խաղողագործ Կիւսթաւ Ֆոէքսը։ Հոն ան շարունակեց հետազօտել իր հայրենի շրջաններու գինիները, միաժամանակ այցելելով Ֆրանսայի գինեգործական շրջանները՝ խաղողագործութեան մասին աւելի խոր գիտելիքներ քաղելու համար։ 1892-ին, Թայրով Օտեսայի մէջ՝ Ուքրանիոյ խաղողագործական ամենամեծ շրջանի կեդրոնին մէջ, հիմնեց «Վինոտելիէ Պիւլլեթեն» (''Winemaking Bulletin'') պարբերականը, որ օգտագործեց խաղողի հիւանդութիւններու դէմ պայքարը ընդլայնելու համար՝ թոյլ տալով բաժանորդներուն իրեն ուղարկել նմուշներ, որոնք ան կրնար հետազօտել: Այդ շրջանին Ռուսական Կայսրութեան մէջ խաղողագործական մէկ այլ կարեւոր հարց էր գինիի կեղծումը: 1899-էն 1901, Պետական Գոյքի Նախարարութեան եւ «Վինոտելիէ Պիւլլեթեն» պարբերականին հետ իր աշխատանքի ծիրէն ներս, Թայրով խորհրդակցեցաւ Նովորոսիյսկի համալսարանի իրաւագիտութեան դասախօսներու եւ այլ մասնագէտներու հետ՝ սննդամթերքի, ներառեալ գինիի կեղծման ու խարդախման դէմ պայքարի օրինագիծի դրոյթներ մշակելու համար: Օրինագիծի վերջնական տարբերակը 1914-ին ստորագրուեցաւ Նիկոլայ Բ. ցարին կողմէ եւ դարձաւ օրէնք՝ ռուսական իրաւունքի մէջ առաջին անգամ ապահովելով «գինի» եզրոյթի, ինչպէս նաեւ գինիի որակի պաշտօնական սահմանումները: 1899-ին, Թայրով պարբերականի էջերուն մէջ առաջարկեց գինեգործական ինստիտուտի մը ստեղծումը, եւ 1903-ին կազմեց այդ նպատակին հետամուտ յանձնախումբ մը: Օտեսայի քաղաքային կառավարութեան աջակցութեամբ, 5 Փետրուար 1905-ին քաղաքի Նոր Շուկային մէջ հիմնուեցաւ ինստիտուտը: Սկզբնապէս անիկա ծանօթ էր իբրեւ Ռուս խաղողագործներու եւ գինեգործներու Գինեգործական Կայան. անոր առաքելութիւնն էր հետազօտել որթատունկի հիւանդութիւնները, կատարել հողի վերլուծութիւններ խաղողագործներու համար, ուսումնասիրել գինիի քիմիան եւ մշակել այգեգործութեան ու գինեգործութեան նոր մեթոտներ: 1909-ին, երկու հողատէրերու կողմէ Սուխոյ Լիմանի (Sukhyi Estuary) ափին 5 աքր (շուրջ 2 հեքթար) հողատարածքի նուիրատուութենէն ետք, ինստիտուտը ընդլայնուեցաւ եւ նոր տարածքին վրայ կառուցեց փորձնական-ցուցադրական խաղողի այգի ու գինեգործարան: Մինչեւ 1917, անիկա դարձած էր լիարժէք զարգացած գիտական ինստիտուտ՝ մանրէաբանութեան, քիմիայի եւ գինիի բուսապաթոլոկիայի (բուսախտաբանութեան) բաժանմունքներով, իսկ 1922-ին ինստիտուտը անուանակոչուեցաւ անոր անունով՝ Վ. Ե. Թայրովի անուան Խաղողագործութեան եւ Գինեգործութեան Ինստիտուտ<ref>"Welcome to the website of the V.Ye. Tairov Institute of Viticulture and Winemaking". ''National Scientific Centre''. Retrieved 2022-02-24.</ref>: Ռուսական Յեղափոխութենէն ետք, ինստիտուտը անցաւ խորհրդային նոր կառավարութեան վերահսկողութեան տակ: 1926-ին Թայրով ենթարկուեցաւ հետաքննութեան եւ հեռացուեցաւ ինստիտուտի տնօրէնի պաշտօնէն: Ան պաշտօնապէս վերականգնուեցաւ 1936-ին, սակայն առողջութեան վատթարացման եւ իրեն հանդէպ ցուցաբերուած վերաբերմունքի յիշողութեան պատճառով, փոխարէնը դարձաւ ինստիտուտի խորհրդատու: Թայրով մահացաւ 23 Ապրիլ 1938-ին: Ան թաղուած է Օտեսայի Քրիստոնէական 2-րդ Գերեզմանատան մէջ<ref>Vakarchuk, L. "ВИНОГРАДАРСТВО И ВИНОДЕЛИЕ МОЛДОВЫ: ОСВОЕНИЕ НАУЧНОГО НАСЛЕДИЯ В. ТАИРОВА" &#x5B;VINE GROWING AND WINEMAKING IN MOLDOVA: DEVELOPMENT OF THE SCIENTIFIC HERITAGE OF V. TAIROV&#x5D; (PDF). ''Viticulture and Vine Production'' (in Russian). '''56''': 23–29.</ref>: == Ասպարէզ == [[1905 թուական|1905]] թուականին [[Օտեսա|Օտեսայի]] մէջ հիմնած է գինեգործական գիտափորձնական առաջին կայանը (Թայիրովի անուան խաղողագործութեան եւ գինեգործութեան ԳՀԻ, Ուքրանական ԽՍՀ)։ [[1892 թուական|1892]]-[[1918 թուական|1918]] թուականներուն եւ [[1927 թուական|1927]]-[[1932 թուական|1932]] թուականներուն Թայիրովը եղած է իր կազմակերպած «Վեստնիկ Վինոդելիեայ» («Вестник виноделия») ամսագրի խմբագիրը։ Գիտական աշխատանքները նուիրուած են այգեգործական վիճակագրութեան, աւազահողերուն մէջ [[Խաղող|խաղողի]] վազի սննդառութեան, [[Խորհրդային Միութիւն|ԽՍՀՄ]]-ի մէջ խաղողի սորտերու նկարագրութեան եւ շրջանացման, ինչպէս նաեւ ֆիլոքսերայի դէմ պայքարի մեթոդներու մշակման հարցերուն։ Եղած է 18 գիտական ընկերութիւններու իսկական եւ թղթակից անդամ։ Թայիրովի անունով կոչուած է ՀԽՍՀ [[Էջմիածին|էջմիածինի]] շրջանի Փարաքար գիւղի խաղողագործական խորհրդային տնտեսութիւնը։ [[File:Vasiliy Tairov grave.jpg|thumb|Vasiliy Tairov grave]] == Երկեր == * Виноградное вино и алкоголизм, Одесса, 1915; * Укрепление и использование песков в связи с культурой 1923. == Գրականութիւն == * Сб. посвященный В.Е. Таирову в ознаменование 40- летию его деятельности, ч. 2, Чевствование, Одесса, 1926. == Ծանօթագրութիւններ == <references /> {{ՀՍՀ|հատոր=4|էջ=136}} [[Ստորոգութիւն:23 Ապրիլի մահեր]] [[Ստորոգութիւն:1 Նոյեմբերի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ գիտնականներ]] fwizz8cybttvubj2n6h0ubhxxievpk4 254831 254830 2026-09-13T18:10:01Z Maral Dikbikian 4797 254831 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Գիտնական}}'''Վասիլ Եգորի Թայիրով''' ([[20 Հոկտեմբեր]] ([[1 Նոյեմբեր]]), [[1859 թուական|1859]], Ղարաքիլիսա, Երեւանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայութիւն, [[Ռուսական Կայսրութիւն|Ռուսական կայսրութիւն]] - [[23 Ապրիլ]] [[1938 թուական|1938]], Օտեսա, [[Ուքրանիա|Ուքրանական]] ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի խորհրդային այգեգինեգործ։ == Վաղ կեանք եւ կրթութիւն<ref>{{Citation|title=Vasiliy Tairov|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vasiliy_Tairov&oldid=1298216850|date=2025-07-01|accessdate=2026-03-05|language=en}}</ref> == Թայիրով ծնած է 20 Հոկտեմբեր 1859-ին (հին տոմարով) / 2 Նոյեմբեր 1859-ին (նոր տոմարով) Ղարաքիլիսա համայնքին մէջ (այժմ՝ Վանաձոր, Հայաստան)։ Ան վեց զաւակներէն հինգերորդն էր. ունէր չորս եղբայր եւ մէկ քոյր։ Անոր տոհմական մականունը սկզբնապէս Թայիրեան էր։ Երբ Թայիրով ութ տարեկան էր, յաճախեց իր գիւղի տեղական դպրոցը, իսկ տասը տարեկանին մօրաքոյրը զինք տեղափոխեց Երեւան՝ ուսումը շարունակելու համար։ 1875-ին աւարտեց Երեւանի դասական միջնակարգ դպրոցը (ճեմարան), իսկ 1878-ին՝ Թիփղիսի Ռէալական դպրոցը։ 1878-ին Թայիրով ընդունուեցաւ Մոսկուայի կայսերական արհեստագիտական վարժարանը, սակայն մէկ տարի ետք լքեց զայն։ 1884-ին ան աւարտեց Փեթրովսքի գիւղատնտեսական եւ անտառային ակադեմիան՝ մասնագիտանալով անտառագիտութեան մէջ։ Ան ներկայացուց ատենախօսութիւն «փայտի քացախի» (wood vinegar) մասին, սակայն հետագային իր ուշադրութիւնը դարձուց խաղողագործութեան։ 1885-ին Թայիրով դարձաւ Պետական գոյքերու նախարարութեան Գիտական կոմիտէի երկրագործութեան եւ գիւղատնտեսական արդիւնաբերութեան բաժանմունքի անդամ։ 1885-էն 1887 թուականներուն Թայիրով ճամբորդեց Արեւմտեան Եւրոպա՝ սորվելու գինեգործութեան հոլովոյթները։ Ան ուսանեցաւ Աւստրիոյ Քլոսթերնոյպուրկի Խաղողագործութեան եւ պտղաբուծութեան դաշնային քոլէճին մէջ՝ խաղողագործ Օկոսթ Վիլհելմ ֆոն Պապոյի մօտ, ինչպէս նաեւ Սան Միքելէ ալ Ատիճէի գիւղատնտեսական հիմնարկին մէջ՝ ֆոն Պապոյի գործակից Էտմունտ Մախի ղեկավարութեամբ։ Ան նաեւ ուսումնասիրութիւններ կատարեց Կայզենհայմի խաղողի բուծման հիմնարկին մէջ՝ զուիցերիացի բուսաբան Հերման Միւլլեր-Թուրկաուի մօտ, եւ գերմանացի քիմիագէտ Քարլ Ռեմիկիուս Ֆրեզենիուսի տարրալուծարաններուն մէջ (Վիսպատէն, Գերմանիա)՝ Էօժէն Պորկմանի հսկողութեամբ, ուր Թայիրով իրականացուց Երեւանի եւ Կախէթի շրջաններու գինիներու իր առաջին վերլուծումները։ Ան այցելեց նաեւ Զուիցերիոյ եւ Հիւսիսային Իտալիոյ այլ հաստատութիւններ։ 1887-ի սկիզբը Թայիրով տեղափոխուեցաւ Մոնփելիէ (Ֆրանսա)՝ ուսանելու Մոնփելիէի Ազգային գիւղատնտեսական դպրոցին մէջ, որ կը գլխաւորէր ֆրանսացի խաղողագործ Կիւսթաւ Ֆոէքսը։ Հոն ան շարունակեց հետազօտել իր հայրենի շրջաններու գինիները, միաժամանակ այցելելով Ֆրանսայի գինեգործական շրջանները՝ խաղողագործութեան մասին աւելի խոր գիտելիքներ քաղելու համար։ 1892-ին, Թայիրով Օտեսայի մէջ՝ Ուքրանիոյ խաղողագործական ամենամեծ շրջանի կեդրոնին մէջ, հիմնեց «Վինոտելիէ Պիւլլեթեն» (''Winemaking Bulletin'') պարբերականը, որ օգտագործեց խաղողի հիւանդութիւններու դէմ պայքարը ընդլայնելու համար՝ թոյլ տալով բաժանորդներուն իրեն ուղարկել նմուշներ, որոնք ան կրնար հետազօտել: Այդ շրջանին Ռուսական Կայսրութեան մէջ խաղողագործական մէկ այլ կարեւոր հարց էր գինիի կեղծումը: 1899-էն 1901, Պետական Գոյքի Նախարարութեան եւ «Վինոտելիէ Պիւլլեթեն» պարբերականին հետ իր աշխատանքի ծիրէն ներս, Թայիրով խորհրդակցեցաւ Նովորոսիյսկի համալսարանի իրաւագիտութեան դասախօսներու եւ այլ մասնագէտներու հետ՝ սննդամթերքի, ներառեալ գինիի կեղծման ու խարդախման դէմ պայքարի օրինագիծի դրոյթներ մշակելու համար: Օրինագիծի վերջնական տարբերակը 1914-ին ստորագրուեցաւ Նիկոլայ Բ. ցարին կողմէ եւ դարձաւ օրէնք՝ ռուսական իրաւունքի մէջ առաջին անգամ ապահովելով «գինի» եզրոյթի, ինչպէս նաեւ գինիի որակի պաշտօնական սահմանումները: 1899-ին, Թայիրով պարբերականի էջերուն մէջ առաջարկեց գինեգործական ինստիտուտի մը ստեղծումը, եւ 1903-ին կազմեց այդ նպատակին հետամուտ յանձնախումբ մը: Օտեսայի քաղաքային կառավարութեան աջակցութեամբ, 5 Փետրուար 1905-ին քաղաքի Նոր Շուկային մէջ հիմնուեցաւ ինստիտուտը: Սկզբնապէս անիկա ծանօթ էր իբրեւ Ռուս խաղողագործներու եւ գինեգործներու Գինեգործական Կայան. անոր առաքելութիւնն էր հետազօտել որթատունկի հիւանդութիւնները, կատարել հողի վերլուծութիւններ խաղողագործներու համար, ուսումնասիրել գինիի քիմիան եւ մշակել այգեգործութեան ու գինեգործութեան նոր մեթոտներ: 1909-ին, երկու հողատէրերու կողմէ Սուխոյ Լիմանի (Sukhyi Estuary) ափին 5 աքր (շուրջ 2 հեքթար) հողատարածքի նուիրատուութենէն ետք, ինստիտուտը ընդլայնուեցաւ եւ նոր տարածքին վրայ կառուցեց փորձնական-ցուցադրական խաղողի այգի ու գինեգործարան: Մինչեւ 1917, անիկա դարձած էր լիարժէք զարգացած գիտական ինստիտուտ՝ մանրէաբանութեան, քիմիայի եւ գինիի բուսապաթոլոկիայի (բուսախտաբանութեան) բաժանմունքներով, իսկ 1922-ին ինստիտուտը անուանակոչուեցաւ անոր անունով՝ Վ. Ե. Թայիրովի անուան Խաղողագործութեան եւ Գինեգործութեան Ինստիտուտ<ref>"Welcome to the website of the V.Ye. Tairov Institute of Viticulture and Winemaking". ''National Scientific Centre''. Retrieved 2022-02-24.</ref>: Ռուսական Յեղափոխութենէն ետք, ինստիտուտը անցաւ խորհրդային նոր կառավարութեան վերահսկողութեան տակ: 1926-ին Թայիրով ենթարկուեցաւ յետաքննութեան եւ հեռացուեցաւ ինստիտուտի տնօրէնի պաշտօնէն: Ան պաշտօնապէս վերականգնուեցաւ 1936-ին, սակայն առողջութեան վատթարացման եւ իրեն հանդէպ ցուցաբերուած վերաբերմունքի յիշողութեան պատճառով, փոխարէնը դարձաւ ինստիտուտի խորհրդատու: Թայիրով մահացաւ 23 Ապրիլ 1938-ին: Ան թաղուած է Օտեսայի Քրիստոնէական 2-րդ Գերեզմանատան մէջ<ref>Vakarchuk, L. "ВИНОГРАДАРСТВО И ВИНОДЕЛИЕ МОЛДОВЫ: ОСВОЕНИЕ НАУЧНОГО НАСЛЕДИЯ В. ТАИРОВА" &#x5B;VINE GROWING AND WINEMAKING IN MOLDOVA: DEVELOPMENT OF THE SCIENTIFIC HERITAGE OF V. TAIROV&#x5D; (PDF). ''Viticulture and Vine Production'' (in Russian). '''56''': 23–29.</ref>: == Ասպարէզ == [[1905 թուական|1905]] թուականին [[Օտեսա|Օտեսայի]] մէջ հիմնած է գինեգործական գիտափորձնական առաջին կայանը (Թայիրովի անուան խաղողագործութեան եւ գինեգործութեան ԳՀԻ, Ուքրանական ԽՍՀ)։ [[1892 թուական|1892]]-[[1918 թուական|1918]] թուականներուն եւ [[1927 թուական|1927]]-[[1932 թուական|1932]] թուականներուն Թայիրովը եղած է իր կազմակերպած «Վեստնիկ Վինոդելիեայ» («Вестник виноделия») ամսագրի խմբագիրը։ Գիտական աշխատանքները նուիրուած են այգեգործական վիճակագրութեան, աւազահողերուն մէջ [[Խաղող|խաղողի]] վազի սննդառութեան, [[Խորհրդային Միութիւն|ԽՍՀՄ]]-ի մէջ խաղողի սորտերու նկարագրութեան եւ շրջանացման, ինչպէս նաեւ ֆիլոքսերայի դէմ պայքարի մեթոդներու մշակման հարցերուն։ Եղած է 18 գիտական ընկերութիւններու իսկական եւ թղթակից անդամ։ Թայիրովի անունով կոչուած է ՀԽՍՀ [[Էջմիածին|էջմիածինի]] շրջանի Փարաքար գիւղի խաղողագործական խորհրդային տնտեսութիւնը։ [[File:Vasiliy Tairov grave.jpg|thumb|Vasiliy Tairov grave]] == Երկեր == * Виноградное вино и алкоголизм, Одесса, 1915; * Укрепление и использование песков в связи с культурой 1923. == Գրականութիւն == * Сб. посвященный В.Е. Таирову в ознаменование 40- летию его деятельности, ч. 2, Чевствование, Одесса, 1926. == Ծանօթագրութիւններ == <references /> {{ՀՍՀ|հատոր=4|էջ=136}} [[Ստորոգութիւն:23 Ապրիլի մահեր]] [[Ստորոգութիւն:1 Նոյեմբերի ծնունդներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ գիտնականներ]] a5noc8pvpjx1ns2l3vqquhleljbhdha 0 29994 254879 244204 2026-09-14T10:19:02Z Maral Dikbikian 4797 254879 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Մարիա Սալոմէա Սքլոթովսքա-Քիւրի''' ([[Լեհերէն]]՝ [ˈmarja salɔˈmɛa skwɔˈdɔfska kʲiˈri]; ծնունդով '''Սքլոթովսքա'''; 7 նոյեմբեր [[1867]] – 4 յուլիս [[1934]]), ճանչցուած որպէս '''Մարի''' '''Քիւրի''' (/ˈkjʊəri/ ''KURE-ee'';[1] [[Ֆրանսերէն]]՝ [maʁi kyʁi]), [[Լեհեր|լեհ]] եւ [[Ֆրանսացիներ|ֆրանսացի]] քաղաքացիութիւն ստացած ֆիզիքագէտ եւ քիմիագէտ մըն էր, որ առաջատար հետազօտութիւններ կատարեց ռատիոակտիւութեան վրայ։<ref>{{cite book|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|title-link=Cambridge English Pronouncing Dictionary|last=Jones|first=Daniel|publisher=Cambridge University Press|year=2011|isbn=978-0-521-15253-2|editor1-last=Roach|editor1-first=Peter|edition=18th|author-link=Daniel Jones (phonetician)|editor2-last=Setter|editor2-first=Jane|editor2-link=Jane Setter|editor3-last=Esling|editor3-first=John}}</ref> == Կենսագրական գիծեր<ref>{{Citation|title=Marie Curie|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Marie_Curie&oldid=1373684678|date=2026-09-07|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == Ան իր ամուսնոյն՝ Փիէր Քիւրիի հետ կիսեց 1903-ի Ֆիզիքայի Նոպելեան Մրցանակը՝ «Փրոֆեսէօր Հենրի Պեքերելի յայտնաբերած ճառագայթաաշխուժութեան երեւոյթներուն շուրջ իրենց կատարած համատեղ հետազօտութիւններուն համար»: Ան շահեցաւ 1911-ի Քիմիագիտութեան [[Նոպելեան Մրցանակ|Նոպելեան Մրցանակը՝]] «ռատիում եւ փոլոնիում տարրերու յայտնագործման, ռատիումի առանձնացման (ստացման) եւ այս արտասովոր տարրի բնոյթին ու միացութիւններու ուսումնասիրման համար»: Քիւրի Նոպելեան Մրցանակ շահող առաջին կինն էր, առաջին անձը, որ երկու անգամ արժանացաւ Նոպելեան Մրցանակի, եւ միակ անձը, որ Մրցանակ ստացաւ գիտական երկու տարբեր մարզերու մէջ: Ան եւ Փիէր առաջին ամուսնական զոյգն էին, որոնք շահեցան Նոպելեան Մրցանակը՝ սկիզբ դնելով Քիւրի ընտանիքի հինգ Նոպելեան մրցանակներու ժառանգութեան: 1906-ին ան դարձաւ առաջին կինը, որ փրոֆեսէօրի աստիճան ստացաւ Փարիզի Համալսարանին (Sorbonne) մէջ: Քիւրի ծնած է Վարշաւիա, ուր ուսանած է գաղտնի «Թռչող Համալսարան»-ին մէջ եւ սկսած իր գործնական գիտական պատրաստութիւնը: 1891-ին Քիւրի հետեւեցաւ իր աւագ քրոջ՝ Պրոնիսլաւային՝ Փարիզ ուսանելու համար, ուր ստացաւ իր բարձրագոյն աստիճանները եւ կատարեց իր յետագայ գիտական աշխատանքը: 1895-ին ան ամուսնացաւ Փիէրի հետ, որուն հետ իրականացուց ճառագայթաաշխուժութեան վերաբերեալ ռահվիրայական հետազօտութիւններ (եզրոյթ մը, զոր ինք հնարեց/շրջանառութեան մէջ դրաւ): Փիէր մահացաւ 1906-ին Փարիզի մէջ փողոցային պատահարի հետեւանքով: Քիւրիի ղեկավարութեամբ կատարուեցան աշխարհի առաջին ուսումնասիրութիւնները ճառագայթաաշխուժ իզոթոփներու միջոցով ուռուցքներուբուժման վերաբերեալ: Ան հիմնեց Փարիզի Քիւրի Ինստիտուտը 1920-ին եւ Վարշաւիայի Քիւրի Ինստիտուտը 1932-ին․ երկուքն ալ կը մնան բժշկական հետազօտութիւններու հիմնական կեդրոններ: Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին ընթացքին ան մշակեց շարժական ռենթկենեան միաւորներ՝ ռազմադաշտային հիւանդանոցներուն ռենթկենեան ծառայութիւններ ապահովելու համար: Ըլլալով Ֆրանսայի քաղաքացի՝ Քիւրի, որ կ'օգտագործէր երկու մականուններն ալ, երբեք չկորսնցուց իր լեհական ինքնութեան զգացումը<ref>See her signature, "M. Skłodowska Curie", in the infobox.</ref><ref>Her 1911 Nobel Prize in Chemistry was granted to "Marie Sklodowska Curie" File:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg.</ref>: Ան իր դուստրերուն սորվեցուց լեհերէն եւ զանոնք տարաւ Լեհաստան այցելութիւններու: Իր եւ Փիէրի յայտնաբերած առաջին քիմիական տարրը ան անուանեց «փոլոնիում»՝ ի պատիւ իր ծննդավայրին՝ Լեհաստանին<ref>Goldsmith, Barbara (2005). ''Obsessive Genius: The Inner World of Marie Curie''. W. W. Norton & Company. p.&nbsp;149. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-393-05137-7</bdi>. Archived from the original on 5 May 2016. Retrieved 15 March 2016.</ref>: Քիւրի մահացաւ 1934-ին, 66 տարեկանին, Փասիի (Հոթ-Սավուա, Ֆրանսա) Սանսելմոզ առողջարանին մէջ՝ ապլասթիք անեմիայէ, որ հաւանաբար հետեւանք էր իր գիտական հետազօտութիւններուն եւ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ատեն<ref>{{YouTube|Zz7Q-zZ4onc|"The Genius of Marie Curie: The Woman Who Lit Up the World"}} (a 2013 BBC documentary)</ref> ռազմադաշտային հիւանդանոցներու մէջ կատարած ռենթկենաբանական աշխատանքներուն ընթացքին ճառագայթման ենթարկուելուն: Իր Նոպելեան Մրցանակներէն զատ, ան ստացաւ բազմաթիւ այլ պատիւներ ու մեծարանքներ. 1995-ին ան դարձաւ առաջին կինը, որ իր սեփական վաստակին համար ամփոփուեցաւ Փարիզի Պանթէոնին մէջ<ref>"Marie Curie Enshrined in Pantheon". ''The New York Times''. 21 April 1995. Archived from the original on 22 January 2012. Retrieved 2 August 2012.</ref>, իսկ Լեհաստանը 2011 թուականը յայտարարեց Մարի Քիւրիի Տարի՝ Քիմիագիտութեան Միջազգային Տարուան ընթացքին: Քիւրի բազմաթիւ կենսագրութիւններու նիւթ դարձած է, ներառեալ իր դստեր՝ Էւի հեղինակած «Մատամ Քիւրի» (''Madame Curie'') գիրքը: Արհեստական [[«քիւրիում» տարր|«քիւրիում» տարրը]] անուանուած է ի պատիւ իրեն: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծանցանկ}} 8b700xb601o44uhapxlf1ujcdnpt83o 0 30531 254863 246660 2026-09-14T07:27:45Z Maral Dikbikian 4797 254863 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Էտվարտ Մունք''' (/mʊŋk/ MUUNK;{{sfn|Wells|2008|p=}} Նորվեկերէն՝ [ˈɛ̀dvɑɖ ˈmʊŋk]; [[12 Դեկտեմբեր]] [[1863]] – [[23 Յունուար]] [[1944]]) [[Նորվեկիա|Նորվեկացի]] գծագրիչ մըն էր։ Անոր [[1893]]-ի «<nowiki/>[[Ճիչը (գծագրութիւն)|Ճիչը]]<nowiki/>» գործը դարձած է ամբողջ Արեւմտեան արուեստի ամէնէն խորհրդանշական եւ ճանչցուած պատկերներէն մէկը։ Անոր մանկութիւնը ընդգծուեցաւ հիւանդութեամբ, կորուստներով եւ ընտանիքին մէջ տիրող հոգեկան պայմանի մը ժառանգելու վախով։ [[Քրիսթիանիա]] ([[Օսլօ]]) Արքայական Արուեստի եւ Ձեւաւորման Դպրոցին մէջ սորվելով, Մունք սկսաւ ապրիլ պոհեմական կեանք մը՝ նիհիլիստ [[Եանս Եկըր|Եանս Եկըրի]] ազդեցութեան տակ, որ կը յորդորէր զինք գծելու իր սեփական զգացական եւ հոգեբանական վիճակը («հոգիի նկարչութիւն»). այստեղէն ծագեցաւ անոր յատուկ ոճը։ Ճամբորդութիւնը բերաւ նոր ազդեցութիւններ եւ ելքեր։ [[Փարիզ]], ան շատ բան սորվեցաւ [[Փոլ Կօկէն|Փօլ Կոկէնէն]], [[Վինսընթ Վան Կոկ|Վինսընթ վան Կոկէն]] եւ [[Անրի տը Թուլուզ-Լօթրէք|Անրի տը Թուլուզ-Լօթրէքէն]], մանաւանդ անոնց գոյնի գործածութենէն։ [[Պերլին]], ան հանդիպեցաւ [[Շուէտ|Շուետացի]] Օկուսթ Սթրինտպերկին, որուն գծեց, երբ սկսաւ նկարներու մեծ շարք մը՝ որ յետոյ պիտի կոչէր «Կեանքի Զարդաշերտը», պատկերելով խորապէս զգացուած թեմաներու շարք մը, ինչպէս՝ [[Սէր|սէրը]], անհանգստութիւնը, նախանձը եւ դաւաճանութիւնը։ «Ճիչը» գծեց Քրիսթիանիա։ Ըստ Մունքին, ան դուրսը քալելով, մայրամուտին, «լսեց բնութեան հսկայ, անվերջ ճիչը»։ Նկարին տանջուած դէմքը լայնօրեն կը ճանչցուի ժամանակակից մարդու տագնապին հետ։ 1893 եւ 1910-ի միջեւ, ան ստեղծեց երկու նկարուած տարբերակ եւ երկու յատակագիրով, ինչպէս նաեւ շարք մը տպագրութիւններ։ Յատակագիրներէն մէկը ի վերջոյ պիտի դառնար չորրորդ ամենէն բարձր գինը որ վճարուած է աճուրդի մը մէջ նկարի մը համար։<ref>Munch, Edvard. The Private Journals of Edvard Munch. Edited by J. Gill Holland, University of Wisconsin Press, 2005.</ref> Երբ անոր համբաւն ու հարստութիւնը կ՚աճէին, անոր զգացական վիճակը կը մնար անապահով։ Ան կարճ ատեն մտածեց ամուսնանալու մասին, բայց չկրցաւ հաւատարմանալ։ 1908-ի հոգեկան փլուզումը ստիպեց զինք հրաժարելու ծանր խմելէ, եւ ան քաջալերուեցաւ Քրիսթիանիա ժողովուրդին կողմէ իր աւելցող ընդունումով եւ քաղաքին թանգարաններուն մէջ ցուցադրութեամբ։ Անոր վերջին տարիները անցան խաղաղութեամբ եւ գաղտնիութեամբ աշխատելով։ Թէեւ անոր գործերը արգիլուեցան Նացիներու գրաւած Եւրոպայի մէջ, անոնց մեծ մասը վերապրեցաւ [[Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ|Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմը]], ապահովելով իրեն ժառանգութիւն մը։ == Ժառանգութիւն<ref>{{Citation|title=Edvard Munch|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Edvard_Munch&oldid=1372195435|date=2026-08-30|accessdate=2026-09-14|language=en}}</ref> == <blockquote>Իմ փտող մարմնէս, ծաղիկներ պիտի աճին եւ ես անոնց մէջն եմ եւ ատիկա է յաւերժութիւնը: — Էտվարտ Մունք (Edvard Munch)</blockquote>Երբ Մունք մահացաւ, անոր մնացեալ գործերը կտակուեցան Օսլոյի քաղաքապետութեան, որ Թէօյէնի մէջ կառուցեց Մունքի թանգարանը (բացուած՝ 1963-ին): Թանգարանը ունի մօտաւորապէս 1,100 գեղանկար, 4,500 գծանկար եւ 18,000 տպագրութիւն՝ ներկայացնելով անոր գործերուն ամէնաընդարձակ հաւաքածոն աշխարհի մէջ: Մունքի թանգարանը կը ծառայէ իբրեւ Մունքի պաշտօնական կալուածատէր. անիկա գործօն դեր ունի հեղինակային իրաւունքի խախտումներուն արձագանգելու, ինչպէս նաեւ գործերու օգտագործման իրաւունքները տրամադրելու մէջ, ինչպէս՝ Մունքի «Ճիչը» (''The Scream'') գործին երեւիլը 2006-ի M&M's-ի ծանուցումի արշաւին մէջ: Մունքի թանգարանին եւ Էտվարտ Մունքի Ժառանգութեան հեղինակային իրաւունքի ներկայացուցիչը ԱՄՆ-ի մէջ Արուեստագէտներու Իրաւանց Ընկերութիւնն է (Artists Rights Society): Մունքի արուեստը խիստ անհատականացուած էր, եւ ան քիչ ուսուցանած է: Անոր «անձնական» խորհրդապաշտութիւնը շատ աւելի անհատական էր, քան այլ խորհրդապաշտ նկարիչներու գործերը, ինչպէս՝ Կիւսթաւ Մորոյի եւ Ճէյմս Էնսորի: Մունք այնուամէնայնիւ մեծ ազդեցութիւն ունեցաւ, յատկապէս գերմանացի արտայայտչապաշտներուն վրայ, որոնք հետեւեցան անոր փիլիսոփայութեան. «Ես չեմ հաւատար այն արուեստին, որ մարդու՝ իր սիրտը բանալու մղումին պարտադիր արդիւնքը չէ»: Անոր գեղանկարներէն շատերը, ներառեալ «Ճիչը», իրենց խիստ անձնական իմաստին կողքին ունին համամարդկային գրաւչութիւն: Մունքի գործերը այժմ ներկայացուած են Նորվեկիոյ եւ արտասահմանի բազմաթիւ առաջնակարգ թանգարաններուն եւ պատկերասրահներուն մէջ: Անոր ամառանոցը՝ «Ուրախ տունը», 1944-ին տրուեցաւ Օսկորտսթրանտի (Åsgårdstrand) քաղաքապետութեան. անիկա կը ծառայէ իբրեւ փոքր Մունքի թանգարան: Կահաւորումն ու գոյքը պահպանուած են ճիշդ այնպէս, ինչպէս ան ձգած էր: «Ճիչը» գործին մէկ տարբերակը գողցուեցաւ Ազգային Պատկերասրահէն 1994-ին: 2004-ին «Ճիչը» գործին մէկ այլ տարբերակը՝ «Մատոննա» նկարին հետ մէկտեղ, գողցուեցաւ Մունքի թանգարանէն՝ ցերեկով կատարուած յանդուգն աւազակութեամբ մը: Ասոնք ի վերջոյ բոլորն ալ վերագտնուեցան, սակայն 2004-ի թալանին ընթացքին գողցուած նկարները լուրջ վնասներ ստացած էին: Անոնք մանրակրկիտօրէն վերականգնուեցան եւ դարձեալ ցուցադրութեան դրուեցան: Մունքի երեք գործեր ալ գողցուեցան «Ռեֆսնես Կոց» պանդոկէն 2006-ին. անոնք կարճ ատեն անց վերագտնուեցան, թէեւ գործերէն մէկը վնասուած էր աւազակութեան ընթացքին: 2006 Հոկտեմբերին, Մունքի «Երկու մարդ. Առանձնացածները» (''To mennesker. De ensomme'') բնաբանով գունաւոր փայտագրութիւնը նոր ռեքորտ սահմանեց անոր տպագրութիւններուն համար, երբ Օսլոյի աճուրդի մը ընթացքին վաճառուեցաւ 8.1 միլիոն քրոնով (1.27 միլիոն ԱՄՆ տոլար): Անիկա նաեւ ռեքորդ սահմանեց իբրեւ Նորվեկիոյ մէջ աճուրդի ընթացքին վճարուած ամէնաբարձր գին: 2008 Նոյեմբեր 3-ին, «Վամպիր» (''Vampire'') գեղանկարը նոր ռեքորտ սահմանեց անոր կտաւներուն համար, երբ Նիւ Եորքի Սոթպիզի աճուրդին վաճառուեցաւ 38,162,000 ԱՄՆ տոլարով: Մունքի պատկերը երեւցած է նորվեկիական 1,000-քրոննոց թղթադրամի դիմերեսին (VII շարք, վաւերական՝ 2001-էն 2020 թուականներուն): Կռնակողմին վրայ պատկերուած է Մունքի «Արեւը» գործին ոճաւորուած տարբերակը: 2010 Յուլիս 31-էն Նոյեմբեր 28, Արուեստի Ազգային Պատկերասրահը ցուցադրեց Մունքի տպագրութիւնները «Էտվարտ Մունք. Գլուխգործոց Տպագրութիւններ» (''Edvard Munch: Master Prints'') ցուցահանդէսին ընթացքին: Ցուցակը խմբագրուած էր Էլիզապէթ Փրելինկըրի կողմէ: 2012 Փետրուարին, Մունքի խոշոր ցուցահանդէս մը՝ «Էտվարտ Մունք. Արդի Աչքը» (''Edvard Munch. The Modern Eye''), բացուեցաւ Ֆրանքֆորթի Շիրն Քունսթհալէի (Schirn Kunsthalle Frankfurt) մէջ. ցուցահանդէսը բացուեցաւ Նորվեկիոյ Թագաժառանգ Իշխանուհի Մեթէ-Մարիթի կողմէ: 2012 Մայիսին, «Ճիչը» վաճառուեցաւ 119.9 միլիոն ԱՄՆ տոլարով եւ երկրորդ ամէնաթանկ արուեստի գործն է, որ երբեւէ վաճառուած է բաց աճուրդի ընթացքին (2013 Նոյեմբերին զայն գերազանցեց «Լիւսիան Ֆրոյտի երեք ուսումնասիրութիւնները» գործը, որ վաճառուեցաւ 142.4 միլիոն տոլարով): 2013-ին, Մունքի գեղանկարներէն չորսը պատկերուեցան Նորվեկիոյ փոստային ծառայութեան դրոշմաթուղթերու շարքին վրայ՝ 2014-ին անոր ծննդեան 150-ամեակը նշելու համար: 2013 Մայիս 19-էն Օգոստոս 11, Արուեստի Ազգային Պատկերասրահը ցուցադրեց «Էտվարտ Մունք. Տուրք 150-ամեակին» (''Edvard Munch: A 150th Anniversary Tribute'') ցուցահանդէսը: 2016-ին Նիւ Եորքի «Նոյէ Կալերի»ն (Neue Galerie) հիւրընկալեց «Մունք եւ Արտայայտչապաշտութիւն» (''Munch and Expressionism'') ցուցահանդէսը, որ «ուսումնասիրեց Էտվարտ Մունքի ազդեցութիւնը իր գերմանացի եւ աւստրիացի ժամանակակիցներուն վրայ»: 2016 Նոյեմբեր 14-ին Նիւ Եորքի Սոթպիզի (Sotheby's) աճուրդին Մունքի «Աղջիկները Կամուրջին Վրայ» (''The Girls on the Bridge'') գործին մէկ տարբերակը վաճառուեցաւ 54.5 միլիոն ԱՄՆ տոլարով՝ դառնալով անոր գեղանկարներուն համար ապահովուած երկրորդ ամէնաբարձր գինը: 2017-ին «Էտվարտ Մունք. Ժամացոյցին եւ Մահճակալին Միջեւ» (''Edvard Munch: Between the Clock and the Bed'') ցուցահանդէսը ներկայացուց Մունքի ամբողջ ասպարէզի ընթացքին ստեղծուած գործերը, ներառեալ 16 ինքնանգարներ: Անիկա կազմակերպուած էր Սան Ֆրանսիսքոյի Արդի Արուեստի Թանգարանին (2017 Յունիս 24 – Հոկտեմբեր 9), Նիւ Եորքի Մետ Պրոյըրին (''The Met Breuer'', 2017 Նոյեմբեր 15 – 2018 Փետրուար 4) եւ Օսլոյի Մունքի Թանգարանին կողմէ (2018 Մայիս 12 – Սեպտեմբեր 9): Նոյնանուն ցուցակը խմբագրուած էր Կէրի Կարելսի, Եոն-Ուվէ Սթէյհաուկի եւ Շինա Ուակսթաֆի կողմէ: 2017 Սեպտեմբեր 3-էն 2018 Յունուար 28, Արուեստի Ազգային Պատկերասրահը ցուցադրեց Մունքի տպագրութիւնները «Էտվարտ Մունք. Գոյնը Բնագիրին Մէջ» (''Edvard Munch: Color in Context'') ցուցահանդէսին ընթացքին: 2019 Ապրիլին Բրիտանական Թանգարանը հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Սէր եւ Տագնապ» (''Edvard Munch: Love and Angst'') ցուցահանդէսը, որ կը բաղկանար 83 արուեստի գործերէ եւ կը ներառէր «Ճիչը» գործին հազուագիւտ բնագիր տպագրութիւն մը: 2022 Մայիսին Քորթոլտ Պատկերասրահը հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Գլուխգործոցներ Պերկընէն» (''Edvard Munch. Masterpieces from Bergen'') ցուցահանդէսը՝ ցուցադրելով 18 գեղանկարներ նորվեկիացի արդիւնաբերող Ռասմուս Մէյըրի (Rasmus Meyer) հաւաքածոյէն: 2023 Յունիսին Քլարկ Արուեստի Ինստիտուտը հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Դողացող Երկիր» (''Edvard Munch: Trembling Earth'') ցուցահանդէսը: Անիկա ԱՄՆ-ի մէջ առաջին ցուցադրութիւնն էր, որ կը կեդրոնանար այն բանին վրայ, թէ ինչպէս Մունք օգտագործած է բնութիւնը իր գեղանկարներուն մէջ աւելի խոր իմաստ հաղորդելու համար: «Դողացող Երկիր»-ը ներկայացուց 75-է աւելի գործեր, որոնցմէ շատերը Մունքի Թանգարանի հաւաքածոյէն էին, ինչպէս նաեւ 40-է աւելի գեղանկարներ ու տպագրութիւններ՝ հազուադէպօրէն տեսնուած անհատական հաւաքածոներէ: 2023 Սեպտեմբերին [[Պերլինիշէ Կալերի Արդի Արուեստի Թանգարան|Պերլինիշէ Կալերի Արդի Արուեստի Թանգարանը]] հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Հիւսիսի Կախարդանքը» (''Edvard Munch. Magic of the North'') ցուցահանդէսը՝ համագործակցաբար Մունքի Թանգարանին հետ: Ցուցահանդէսը կը ներառէր Էտվարտ Մունքի շուրջ 80 գործեր, լրացուած այլ արուեստագէտներու գործերով, որոնք ձեւաւորած էին հիւսիսի գաղափարը եւ 19-րդ դարավերջի Պերլինի Շփրէի ափերուն արդի արուեստի մթնոլորտը: 2023 Նոյեմբերին [[Փոթս տամի Պարպերինի Թանգարան|Փոթս տամի Պարպերինի Թանգարանը]] նոյնպէս հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Դողացող Երկիր» ցուցահանդէսը՝ համագործակցաբար Մունքի Թանգարանին հետ: Այս ցուցահանդէսը ութ շաբաթով համընկաւ Պերլինիշէ Կալերիի ցուցահանդէսին հետ. երկուքն ալ տեղի ունեցան Գերմանիոյ Նախագահ Ֆրանք-Ուոլթըր Շթայնմայըրի եւ Նորվեկիոյ Նորին Մեծութիւն Հարալտ Ե. Թագաւորի համատեղ հովանաւորութեամբ: Ցուցահանդէսը կը ներառէր 110-է աւելի փոխառուած գործեր այլ հաստատութիւններէ: 2024-ին Եէյլ Համալսարանի Արուեստի Պատկերասրահը (Yale University Art Gallery) հիւրընկալեց «Մունք եւ Քիրխնըր. Տագնապ եւ Արտայայտութիւն» (''Munch and Kirchner: Anxiety and Expression'') ցուցահանդէսը, որ քննեց երկու արուեստագէտներուն տպագրութիւնները եւ թէ «ինչպէս այս արուեստագէտները տառապեցան իրենց դարաշրջանի տագնապներէն եւ փորձեցին հաշտուիլ անոնց հետ»: Ցուցադրութեան կը ընկերանար Ֆրէյտա Սփիրայի հեղինակած գիրքը՝ Էլիսըն Մորհետի, Քէթրին Ուուտարտի եւ Նելսըն Պլիցի մասնակցութեամբ: 2025 Մայիսին Հարվըրտի Արուեստի Թանգարանը (Harvard Art Museum) հիւրընկալեց «Էտվարտ Մունք. Տեխնիկապէս Խօսելով» (''Edvard Munch: Technically Speaking'') ցուցահանդէսը: Ցուցադրութիւնը կը ներկայացնէր ինչպէս գեղանկարներ, այնպէս ալ տպագրութիւններ, որոնցմէ շատերը նուիրուած էին Ֆիլիփ Ա. եւ Լին Կ. Սթրոսներու կողմէ: Անոնց նուէրին շնորհիւ, Հարվըրտի հաւաքածոն դարձաւ Մունքի գործերուն ամէնամեծ հաւաքածոն ԱՄՆ-ի մէջ: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծանցանկ}} ok0lyb2w6i649ju0orpocecl0b9zjm6 0 31526 254835 250347 2026-09-13T20:04:44Z Maral Dikbikian 4797 254835 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ|անուն ազգանուն=Ճէյն Ատամս|բնագիր անուանում=Jane Addams}} '''Ճէյն Ատամս''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Jane Addams, [[6 Սեպտեմբեր]], [[1860 թուական|1860]] – [[28 Մայիս]], [[1935 թուական|1935]]) ամերիկացի ընկերային գործիչ, բարեկարգիչ, ընկերաբան եւ հեղինակ։ Ան զբաղած է հանրային վարչագիտութեամբ եւ ընկերային աշխատանքով: [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու]] ընկերային աշխատանքի եւ կանանց իրաւունքներու պատմութեան մէջ, նշանաւոր դեմք եղած է, ինչպէս նաեւ համաշխարհային խաղաղութեան ջատագով մը: Կը համարուի Միացեալ Նահանգներու մէջ ընկերային աշխատողի արհեստին հիմնադիրը: Ան [[Շիքակօ|Շիքակոյի]] մէջ ''Hull House''-ի հիմնադիրներէն մէկն էր։ [[1915 թուական|1915]]-ին հիմնեց Խաղաղութեան եւ Ազատութեան Կանանց Համաշխարհային Կազմակերպութիւնը, որուն նախագահ նշանակուեցաւ, իսկ [[1920 թուական|1920]]-ին հիմնեց Քաղաքական Ազատութիւններու Ամերիկեան Միութիւնը։ 1931-ին դարձաւ առաջին ամերիկուհին, որ արժանացաւ [[Խաղաղութեան Նոպելեան Մրցանակ|Խաղաղութեան Նոպելեան Մրցանակին]]։ Երբ մահացաւ [[1935 թուական|1935]]-ին, Միացեալ Նահանգներու քաղաքական բնագաիառին մէջ ամէնէն յայտնի կինն էր : Յետ պատերազմեան զարգացման Ժամանակաշրջանին, երբ նախագահներ, ինչպէս [[Թէոտոր Ռուզվելթ]] եւ [[Ուուտրօ Ուիլսըն|Ուոտրօ Ուիլսըն]], իրենք զիրենք բարենորոգիչ եւ ընկերային գործիչ կը համարէին, Ատամս ամէնէն երեւելի բարենորոգիչներէն մէկն էր, ուշադրութիւն դարձնելով մայրերուն վերաբերող հարցերուն, ինչպէս մանուկներուն պէտքերը, հանրային առողջապահութիւնը եւ համաշխարհային խաղաղութիւնը։ Ան նաեւ շեշտեց կառավարութեան կապը տնային տնտեսութեան հետ, քանի որ հարցերը, ինչպէս օրինակ՝ մանուկներուն առողջապահութիւնը եւ կրթութիւնը՝ կը սկսին կանանց աւանդական դերերէն իրենց անձնական կեանքին մէջ, ուրեմն կանայք որոշ մարզերու մէջ աւելի բան գիտեն քան մարդիկը, եւ ուստի անոնք իրաւունք պէտք է ունենան քուէ տալու։ <ref>[https://www.researchgate.net/publication/312577386_Jane_Addams_Progressive_Pioneer_of_Peace_Philosophy_Sociology_Social_Work_and_Public_Administration Ճէյն Ատամս․ Խաղաղութեան, Փիլիսոփայութեան, Ընկերաբանութեան, Ընկերային Աշխատանքի եւ Հանրային Կառավարման Յ առաջադէմ ռահվիրայ․ Յունուար 2017, Բաթրիշիա Շիլտս, Թեքսաս համալսարան{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1931/summary/ 1931-ի Նոպել մրցանակ, Ճէյն Ատամս․․․{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1931/addams/biographical/ Ճէյն Ատամս, Նոպել մրցանակ․ կենսագրականը{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://plato.stanford.edu/entries/addams-jane/ Ճէյն Ատամս, Սթանտֆորտ համալսարանի փիլիսոփայութեան դպրոց, 7-6-2006{{ref-en}}]</ref> == Ընկերաբանութիւն<ref>{{Citation|title=Jane Addams|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jane_Addams&oldid=1374441945|date=2026-09-12|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == '''Ճէյն Ատամս եւ Չիքակոյի Ընկերաբանական Դպրոցը''' Ճէյն Ատամս սերտօրէն ներգրաւուած էր Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ ընկերաբանութեան՝ իբրեւ ուսումնական մարզի հիմնադրման գործին մէջ: «Հալ Հաուս»ը առիթ տուաւ Ատամսին՝ մտերմանալու եւ գործակցելու Չիքակոյի Ընկերաբանական Դպրոցի (Chicago School of Sociology) ռահվիրայ անդամներուն հետ: Ան աշխոյժօրէն մասնակցեցաւ ընկերաբանական ակադեմական գրականութեան՝ 1896-էն 1914 երկարող ժամանակահատուածին հնգագոյն յօդուածներ հրատարակելով «Ամերիկեան Ընկերաբանական Պարբերաթերթ»ին մէջ (''American Journal of Sociology''): Կիրառական ընկերաբանութեան ոլորտէն ներս անոր աշխատանքը խոր ազդեցութիւն ունեցաւ Չիքակոյի Դպրոցի անդամներու մտածողութեան եւ ուղղուածութեան վրայ: 1893-ին, ան համահեղինակեց «Հալ Հաուս»ի բնակիչներուն եւ աշխատակիցներուն գրած էսսէներու հաւաքածուն՝ ''Hull-House Maps and Papers'' խորագիրով: Այս գաղափարները օգնեցին ձեւաւորելու եւ սահմանելու Չիքակոյի Դպրոցի հետաքրքրութիւններն ու մեթոտաբանութիւնը: Ան աշխատեցաւ ամերիկացի փիլիսոփաներ Ճորճ Հըրպըրթ Միտի եւ Ճոն Տիւիի հետ՝ ընկերային բարեփոխումներու հարցերով, ներառեալ կանանց իրաւունքներու պաշտպանութիւնը, մանկական աշխատանքի կասեցումը եւ միջնորդութիւնը 1910-ի Դերձակ-աշխատաւորներու գործադուլին: Այս գործադուլը յատկապէս ուղղորդեց բողոքի ցոյցերու մասին մտածողութիւնը, որովհետեւ անիկա կը վերաբերէր կին աշխատաւորներուն, ազգային ծագման եւ աշխատանքային պայմաններուն. նիւթեր, որոնք Ատամսի հիմնական նպատակակէտերն էին ընկերութեան մէջ: '''Կապը Չիքակոյի Համալսարանին հետ''' Չիքակոյի Համալսարանի Ընկերաբանութեան բաժանմունքը հիմնուեցաւ 1892-ին՝ «Հալ Հաուս»ի հիմնադրումէն (1889) երեք տարի ետք: «Հալ Հաուս»ի անդամները հիւրընկալեցին պրոֆեսէորներու առաջին խումբը, որոնք շուտով «սերտօրէն կապուեցան Հալ Հաուսին» եւ ջանասիրաբար լծուեցաւ կիրառական ընկերային բարեփոխումներու ու բարեգործութեան: Օրինակ, 1893-ին, դասախօսական կազմի անդամներ (Վինսընթ, Սմոլ եւ Պենիս) աշխատեցան Ճէյն Ատամսի եւ «Հալ Հաուս»ի մէկ այլ բնակիչի՝ Ֆլորենս Քելլիի հետ՝ ընդունելու համար «ստրկական աշխատանոցները եւ մանուկներու աշխատանքը արգիլող» օրէնսդրութիւն: Էլպիոն Սմոլ (Albion Small)՝ Չիքակոյի Ընկերաբանութեան բաժանմունքի ատենապետը եւ «Ամերիկեան Ընկերաբանական Պարբերաթերթ»ի հիմնադիրը, կոչ ըրաւ ստեղծելու այնպիսի ընկերաբանութիւն մը, որ աշխոյժ դերակատարութիւն պիտի ունենար «ընկերային բարելաւման եւ սրբագրման ծրագիրներու ու միջոցներու մշակման եւ կիրառման գործին մէջ», ինչ որ իրականացաւ 19-րդ դարու Չիքակոյի «ընդարձակ ընկերաբանական տարրալուծարանին (լաբորատորիային)» մէջ: Թէեւ առանց հաստատուն պաշտօնի, «Հալ Հաուս»ի կին բնակիչները դասեր կը դասաւանդէին Չիքակոյի Ընկերաբանութեան բաժանմունքին մէջ: Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքին եւ անկէ ետք, Չիքակոյի Ընկերաբանութեան բաժանմունքի կեդրոնացումը հասարակական գործունէութենէն շեղեցաւ դէպի աւելի ակադեմական-գիտական ուղղուածութիւն: Ընկերային աշխուժութիւնը նաեւ սկսաւ կապուիլ Համայնավարութեան եւ կանանց «աւելի տկար» աշխատանքի ուղղուածութեան հետ: Իբրեւ արձագանգ այս փոփոխութեան՝ 1920-ին բաժանմունքի կին ընկերաբանները «զանգուածաբար դուրս մղուեցան ընկերաբանութենէն եւ ուղղուեցան դէպի ընկերային աշխատանք»: Ճէյն Ատամսի եւ «Հալ Հաուս»ի միւս բնակիչներու աւանդը թաղուեցաւ պատմութեան մէջ: '''Վերարժեւորում եւ պատմական ճանաչում''' Մէրի Ճօ Տիկըն, իր 1988-ի ''Jane Addams and the Men of the Chicago School, 1892–1918'' («Ճէյն Ատամսը եւ Չիքակոյի Դպրոցի տղամարդիկ, 1892–1918») գիրքով, առաջին անձն էր, որ վերականգնեց Ատամսի ազդեցութիւնը ընկերաբանութեան վրայ: Տիկընի աշխատանքը առաջնորդեց Ատամսի դերի ճանաչման ընկերաբանութեան մէջ: Օրինակ, 2001-ի իր ելոյթին մէջ, Ամերիկեան Ընկերաբանական Ընկերակցութեան (ASA) այն ատենուան նախագահ Ճօ Ֆինկին Ատամսը որակեց իբրեւ «հիմնական հիմնադիր» եւ կոչ ըրաւ, որ ընկերաբանութիւնը վերստին տէր կանգնի իր աշխոյժ արմատներուն եւ ընկերային արդարութեան հանդէպ յանձնառութեան: == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 72f2zd3x08biftln8d3ieowyoji8wrh 0 31636 254793 252847 2026-09-13T15:23:35Z Maral Dikbikian 4797 254793 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ|բնագիր անուանում=Alice Stone Blackwell}} '''Ալիս Սթոն Պլաքուէլ''' ([[Անգլերէն|անգլ․]]՝ Alice Stone Blackwell, [[14 Սեպտեմբեր]], [[1857 թուական|1857]] - [[15 Մարտ]] [[1950 թուական|1950]])․ ազգութեամբ ամերիկացի, կանանց իրաւունքներու պաշտպանութեան ջատագով, լրագրող, ծայրայեղ ընկերվար եւ մարդու իրաւունքներու փաստաբան։ == Առաջին տարիներ եւ կրթութիւն == Պլաքուէլ ծնած է Արեւելեան Նիւ Ճըրզիի Օրենճ քաղաքին մէջ։ [[Հենրի Պրաուն Պլաքուէլ]] եւ [[Լիւսի Սթոն]] իր ծնողքն էին՝ երկուքն ալ մարդու իրաւունքներու առաջնորդներ էին եւ օգնած՝ հիմնուի Ամերիկացի Կնոջ Ընտրելու Իրաւունքի Ընկերակցութիւն (AWSA)։ Ան նաեւ զարմուհին էր Ամերիկայի առաջին կին բժիշկ [[Էլիզապէթ Պլաքուէլ|Էլիզապէթ Պլաքուէլին]]: Իր մայրն էր որ [[Սուզան Պ. Անթոնի|Սուզան Պ. Անթոնիին]] ծանօթացուց կանանց իրաւունքներու շարժումին, եւ առաջին կինն էր, որ համալսարանական վկայական ստացաւ Մասաչուսեցի համալսարանէն, առաջինը՝ որ պահեց իր անունը ամուսնութենէն ետք, եւ առաջինը, որ մինչեւ վերջ խօսեցաւ կանանց իրաւունքներուն մասին։ Ալիս Սթոն Պլաքուէլ յաճախած է Հարիս Քրականութեան Վարժարանը (Տորչեսթըր), Չոնսի Դպրոցը (Պոսթոն) եւ Ապոթ Ակադեմի (Անտովըր)։ Ան ուսանած է [[Պոսթըն]] Համալսարանը (կը պատկանէր Ֆի Պէթա Քափփա ընկերակցութեան), եւ եղած է իր դասարանին նախագահը։ Ուսումը աւարտած է [[1881 թուական|1881]]-ին, 24 տարեկան հասակին։ == Ասպարէզ == Պլաքուէլ ծանօթ է իր աշխատանքով կանանց իրաւունքներուն համար։ Սկիզբը ան դիմադրեց իր մօր եւ հօր հարցին, սակայն ետքը դարձաւ նշանաւոր բարեկարգիչ մը: Պոսթընի Համալսարանէն շրջանաւարտ ըլլալէ ետք, Ալիս սկսաւ աշխատիլ «Կնոջ Օրաթերթ»-ին ''Woman's Journal'', իր ծնողքին կողմէ հիմնադրուած թերթին: [[1884 թուական|1884]]-ին թերթին մէջ իր անունը իր ծնողքին կողքին կը գտնուէր։ Իր մօր մահէն ետք՝ [[1893 թուական|1893]]-ին, Ալիս ստանձնեց թերթին խմբագրութիւնը: [[1890 թուական|1890]]-էն մինչեւ [[1908 թուական|1908]], Ալիս Սթոն Պլաքուէլ NAWSA-ի (Կանանց Ընտրելու իրաւունքի Ազգային Միութիւն) արձանագրող քարտուղարն էր, իսկ [[1909 թուական|1909]]-ին եւ [[1910 թուական|1910]]-ին՝ ազգային քննիչներէն մէկը։ Ան նշանաւոր դէմք էր [[Կնոջ Քրիստոնէական Ժուժկալութեան Միութիւն|Կնոջ Քրիստոնէական Ժուժկալութեան Միութեան]] գործունէութեան մէջ։ 1903-ին, ան վերակազմակերպեց [[Ռուսական Ազատութեան Բարեկամներու Ընկերութիւն|Ռուսական Ազատութեան Բարեկամներու Ընկերութիւնը]] Պոսթընի մէջ։ Ան նաեւ նախագահն էր Նիու Ինկլանտի եւ Մասաչուսեցի Կնոջ Իրաւունքներու Ընկերակցութիւններուն, եւ պատուոյ նախագահ՝ Մասաչուսեցի Կին Ընտրողներու Միութեան։ == Վերջին տարիները == Կեանքին վերջին տարիներուն, Ալիս Սթոն Պլաքուէլ կուրացաւ։ Ան մահացաւ 15 Մարտ 1950-ին, ինիսունըերկու տարկան հասակին։ == Հայասէր մարդասէրը == Ալիս Սթոն Պլաքուէլ Միացեալ Նահանգներէն դուրս ալ ներգրաուած էր մարդասիրական արարքներով։ [[1890 թուական|1890]]-ականներուն, ան [[Պատմական Հայաստան|Հայաստան]] ճամբորդեց եւ մեծ աջակցութիւն բերաւ հայ գաղթականներուն համայնքին մէջ։ Ան ծախեց իր ունեցածներէն մաս մը, մանաւանդ Տորչեսթըրի Փոփս Հիլի իր տան արեւելեան գորգերը, որպէսզի օգնէ հայերուն ու կերակրէ անոնց զաւակները։ Ինչպէս նաեւ օժանդակեց գործ փնտռող չափահասներուն։ Այդ ժամանակն էր նաեւ, երբ ան միջազգային գրականութեան մէջ հետաքրքրութիւն գտաւ։ Ան բազմաթիւ գործեր անգլերէնի թարգմանեց՝ «Հայ Բանաստեղծութիւններ» ''Armenian Poems'' (1896) գիրքին մէջ։ Ան շարունակեց գրականութիւն թարգմանել անգլերէնի, ներառեալ հունգարական, եիտիշ, սպանական, ֆրանսական, իտալական եւ ռուսական բանաստեղծութիւններ։ <ref>[https://web.archive.org/web/20120515214104/http://oasis.lib.harvard.edu/oasis/deliver/~sch01011 հարվարտ Համալսարան M-133, reel D2; WRC 17-21 / Պլաքուէլ Ալիս Սթոն, 1857-1950{{ref-en}}]</ref> <ref>[http://www.armenianhouse.org/blackwell/biography-en.html armenianhouse - Պլաքուէլ Ալիս Սթոն, կենսագրական{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190107233218/http://www.dorchesteratheneum.org/page.php?id=38 dorchesteratheneum - Ալիս Սթոն Պլաքուէլ, 1857-1950․ 7 Յունուար 2019{{ref-en}}]</ref><ref>"American National Biography Online". ''www.anb.org''. Retrieved November 6, 2015.</ref><ref>Leonard, John (1914). ''Woman's Who's Who of America: A Biographical Dictionary of Contemporary Women of the United States and Canada, 1914–1915''. New York City: American Commonwealth Company. p.&nbsp;104.</ref>: == Հրատարակութիւններ<ref>{{Citation|title=Alice Stone Blackwell|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alice_Stone_Blackwell&oldid=1373403531|date=2026-09-05|accessdate=2026-09-13|language=en}}</ref> == * ''Growing Up in Boston's Gilded Age: The Journal of Alice Stone Blackwell, 1872–1874'' (Մեծնալով Պոսթընի Ոսկեդարուն. Էլիս Սթոուն Պլաքուէլի օրագիրը, 1872–1874) * ''Lucy Stone: Pioneer of Woman's Rights'' (Լուսի Սթոուն. Կանանց իրաւունքներու ռահվիրան, հրատարակուած՝ 1930, վերահրատարակուած՝ 1971) * ''Some Spanish-American Poets'' (Սպանական-ամերիկեան քանի մը բանաստեղծներ, թարգմանուած՝ Էլիս Սթոուն Պլաքուէլի կողմէ, հրատարակուած՝ 1929-ին, D. Appleton & Co. հրատարակչատան կողմէ) * ''Armenian Poems'' (Հայկական քերթուածներ, թարգմանուած՝ Էլիս Սթոուն Պլաքուէլի կողմէ, Ա. հատոր՝ 1896, Բ. հատոր՝ 1917) * ''Songs of Russia'' (Ռուսիոյ երգերը, 1906) * ''Songs of Grief and Joy'' (Վշտի եւ ուրախութեան երգեր, թարգմանուած Եզեկիէլ Լեւիթի եէնիշ/իտիշ բնագիրէն, 1908) == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 2vsrxo9g4gwhlo00qth5pkz8d79wen5 4 32890 254797 254774 2026-09-13T15:33:08Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254797 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' 7xpru3j7ca5dznyab7jdi74s242clk9 254798 254797 2026-09-13T15:34:41Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254798 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Զաֆորաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:34, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' emgmuhupfu3gat4fad6jw4b26os9xih 254803 254798 2026-09-13T15:50:52Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254803 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' dzl04hvazyzq5qrpgwhtxvxouvhcchd 254807 254803 2026-09-13T16:17:42Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254807 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեսոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:17, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Բլաքիդա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:17, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' qzz13qmj9tjoc66uamv27zljtw8q36k 254808 254807 2026-09-13T16:18:39Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254808 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեսոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:17, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Բլաքիդա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:17, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթեֆանիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:18, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' gzhbbqvdk4bnclntjy6u7k5ntzdu9vy 254809 254808 2026-09-13T16:20:39Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254809 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' alkbxbq7e9exocfgwmja3u1kg0pzrap 254812 254809 2026-09-13T16:45:34Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254812 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գունուբի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:45, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' mbiayc93ny9txr9r1jw5ntqqvnq53nj 254815 254812 2026-09-13T16:56:40Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254815 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' gy1qvcgehuvxlzqrw7fpms7l2tbmbo6 254817 254815 2026-09-13T17:14:13Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254817 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' 7y0fdjut3e6amdouhlx0ec11unyiqm4 254819 254817 2026-09-13T17:27:28Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254819 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' p6rbdlvk5u9dmh6575i7soub0u2pkwe 254824 254819 2026-09-13T17:38:53Z HoMen 269 /* Ստեղծել */ 254824 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' n3phyzczm59sei0fqywb6k4tm2jw9tf 254833 254824 2026-09-13T18:16:06Z Maral Dikbikian 4797 /* Բարելաւել */ 254833 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' i8gdvblnaamwoljuyx05hwzrnjmlef3 254838 254833 2026-09-13T20:14:32Z Marina Boghigian 111 /* Ստեղծել */ 254838 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' gqxaryz6a4cwitupzj0akjd4e1kyusr 254847 254838 2026-09-13T20:56:20Z Maral Dikbikian 4797 /* Բարելաւել */ 254847 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' gxhslfqiad7kcnlvrjweimy17clt7hu 254848 254847 2026-09-13T21:01:48Z Marina Boghigian 111 /* Ստեղծել */ 254848 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Բալաբեկ Մելեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:01, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' i6zgwwzoff0itxplmwbtlpdluwzu4el 254849 254848 2026-09-13T21:11:02Z Marina Boghigian 111 /* Ստեղծել */ 254849 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Բալաբեկ Մելեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:01, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լալիկ Խաչատրեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' oh12j2qwm7d4kplemgd0j0ctrio4p0z 254862 254849 2026-09-14T06:55:32Z Azniv Stepanian 8 /* Ստեղծել */ 254862 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Բալաբեկ Մելեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:01, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լալիկ Խաչատրեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Երուանդ Մեսիայեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:55, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' hutoe6p1qzovj5b4bg9mghtqgna17x6 254868 254862 2026-09-14T07:52:41Z Maral Dikbikian 4797 /* Բարելաւել */ 254868 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Բալաբեկ Մելեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:01, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լալիկ Խաչատրեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Երուանդ Մեսիայեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:55, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էտվարտ Մունք]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Մերի Ուիթըն Քալքինզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ժոզէֆ Ռատիըրտ Քիփլինկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆելիքս Վալոթոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' 22bcwhcdpoynxm7y6ibuqyygrba2d9s 254880 254868 2026-09-14T10:25:02Z Maral Dikbikian 4797 /* Բարելաւել */ 254880 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; padding:0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="height:100%; width:75%; margin:0; padding:0; vertical-align:top; -moz-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; -webkit-box-shadow: 5px 0px 5px #ccc; box-shadow: 5px 0px 5px #ccc;" | {| style="height:100%; width:100%; background:transparent; padding:0 10px 0 0; margin:0; border:0; border-spacing:0;" | style="font:28px/1.5 Gill Sans MT, GillSansSA, Calibri, sans-serif; color:#4a4a4a; padding:5px 0; -moz-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; -webkit-box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; box-shadow: 0px 5px 5px -6px #ccc; vertical-align:middle;" | <span style="float:right;padding-right:20px;"> '''''Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագրաթոն <small>(2)</small>'''''</span><br /><span style="float: right; color: #666; font-size: 50%;padding-right:20px;"> <!--T:19--> 11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր </span> |- | style="padding:10px 0; font-family: sans-serif; font-size: 15px; vertical-align:top;" | <span style="font-size:18px;"><!--T:2--> '''<!--T:1--> Սիրելի խմբագիրներ,'''</span> [[Պատկեր:Edit-a-thon for Western Armenian Wikipedia, September 2026.jpg|400px|աջից]] Այս ամսուան խմբագրաթոնը կը նուիրենք '''''իւրաքանչիւրիս''''' նախընտրած կամ նախասիրած նիւթերը բովանդակող յօդուածներուն '''''ե՛ւ''''' արդէն իսկ խմբագրուած յօդուածներուն բարելաւման։ Ուիքիփետիա ազատ հանրագիտարանին մէջ մեզմէ իւրաքանչիւրին ազատութիւն տրուած է նիւթի ընտրութեան՝ օտար եւ հայ դէմքեր, դէպքեր, զանազան մասնագիտութիւններ, ասպարէզներ եւ երեւոյթներ, գրելու այս բոլորին մասին արեւմտահայերէնով, սակայն միշտ յիշենք, որ տարբեր աղբիւրներու նշումով պէտք է հաստատենք գրութեան ստոյգ ըլլալը: Եկէ՛ք գրենք '''1''' կամ '''2''' նիւթ, եւ մեր գրած յօդուածը հարստացնենք՝ ապահովելով աղբիւրներն ու նկարները։ Միասնական աշխատանքով բարելաւենք նաեւ՝ լեզուական ու բովանդակային կարիք ունեցող յօդուածները։ Խմբագրաթոնը տեղի պիտի ունենայ '''''<font color = "C35817">երեք յաջորդական շաբաթավերջերուն (11-13, 18-20 եւ 25-27 Սեպտեմբեր)</font>'''''։ Անցնինք աշխատանքի եւ '''''երեք շաբաթավերջերուն''''' բոլորս միասին խմբագրենք՝ քաջ գիտակցելով, որ իւրաքանչիւր ներդրում կարեւոր է։ == Կանոններ == * Անհրաժեշտ է, որ մասնակիցները ստորագրեն իրենց յօդուածին քովը՝ նախքան խմբագրման անցնիլը։ * Յօդուածներու խմբագրման ընթացքին անհրաժեշտ է յատուկ ուշադրութիւն դարձնել լեզուի մաքրութեան եւ շարադասութեան ճշգրտութեան։ * Խմբագրուած յօդուածը հրապարակելէ առաջ, անպայման ուշադիր կարդալ եղած ներդրումը եւ, անհրաժեշտութեան պարագային, կատարել ուղղումներ։ * Ողջունելի է յօդուածները հարստացնել բազմալեզու աղբիւրներով եւ ծանօթագրութիւններով։ * Հեղինակային իրաւունքը պահպանելու համար, աղբիւրներուն բովանդակութիւնը նոյնութեամբ չկրկնօրինակել։ <font color = "FF0000">'''Ուշադրութիւն՝'''</font> Դարձեալ յիշենք, որ յօդուածներուն անունները՝ մեր ստորագրութեամբ, պէտք է աւլեցնենք «Խմբագրել» եւ «Բարելաւել» բաժիններուն տակ։ Արդիւնաւէտ եւ հաճելի խմբագրաթոն։ == Ստեղծել == # [[Մանասէ Սեւակ]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:13, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:18, 12 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նոյեան Աղաւնի (թերթ)]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Ժանն Անտոնեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:22, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Թուրլիթիս, Անտրոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թուրլիթիս, Ղաւրոնիսիա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ցիմինտիրի, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սիսթադա, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սթրոկիլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սալիակոս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գավուրաս, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիփլօ, Անտիփարոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աղվօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ատելֆի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Մոնի, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Ամուդի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տեսփոթիքօ, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Սոհաս, Ասթիբալէա]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:33, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Աֆոթի]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:27, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 17:38, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:14, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Բալաբեկ Մելեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:01, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լալիկ Խաչատրեան]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Երուանդ Մեսիայեան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 06:55, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC) # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' # [[Յօդուածի Անուն]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն'' == Բարելաւել == # [[Կազ]], ''--[[Մասնակից:Galy02|Galy02]] ([[Մասնակցի քննարկում:Galy02|քննարկում]]) 08:44, 11 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Եկատերինա Կապաշվիլի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Արտիւր Լայսթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոնի Կաուտի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վինսընթ Վան Կոկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:10, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Քրիստափոր Կարա Մուրզա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իվանէ Մաչապելի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Օսքար Ուայլտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վիթորիա Աղանուր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրետերիք Թէյլըր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Իսաք Կուսթաֆ Քլասոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 08:02, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լուի Տարթիժ Տիւ Ֆուռնէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Մորկընթաու]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Նիքոլա Թեսլա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ուիլիըմ Հաուըրտ Թաֆթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Պէյտըն Փաուըլ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լիզա Ուենկէր]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Կուսթաւ Ե.]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէոտոր Աքսենտովիչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլ Թայիրով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրանսեսք Մասիա]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 18:16, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ճէյն Ատամս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթոն Չեխով]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ռէյմոն Փուանքարէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆերենց Քեմենի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Լու Անտրեաս-Սալոմէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Հաուըրտ Հոլմզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆրիտիոֆ Նանսէն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ալվար Կուլսթրանտ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Հենրի Ֆինիս Լինչ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 20:56, 13 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էտվարտ Մունք]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Մերի Ուիթըն Քալքինզ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ժոզէֆ Ռատիըրտ Քիփլինկ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Ֆելիքս Վալոթոն]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 07:52, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Անթուան Մէյէ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Գէորգ Կիւրճիեւ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Վասիլի Քանտինսքի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Էմիլ Քրեպս]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Թէւֆիք Ֆիքրէթ]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Մարի Քիւրի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Մաքսիմ Կորքի]], ''--[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 10:25, 14 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)'' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' # [[Յօդուածի Անուն]], '''' 4pp0vtaywwkzp50bkprrcs31gos0558 0 32963 254783 254782 2026-09-13T14:42:41Z HoMen 269 254783 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Աղվօ, Ասթիբալէա|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|երկիր=Յունաստան|շրջան=Քիքլատես|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αυγό Αστυπάλαιας}}'''Աղվօ''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αυγό Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]]հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէային]] հարաւ-արեւելեան եւ [[Քասոս|Գասոսին]] ու [[Քարբաթոս|Գարփաթոսին]] հիւսիս-արեւմուտքը։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ Նաթուրա 2000, յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի [[Սեւքարիկ, թռչուն|Սեւքարիկ]] (''Falco eleonorae'')թռչունին համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանց, Նաթուրա 2000, Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի, էջ՝15, 4-10-2018 {{ref-el}}]</ref> <ref>[http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/astypalaia-anatoliko-tmima-gyro-nisides-kai-ofidoysa-kai-thalassia-zoni-gr4210009/ Ասթիփալէայի արեւլքի բնապահպանման վայրեր{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 1b7izsmf6l06cpml8cqdy0x16wi8wny 0 32964 254785 2026-09-13T14:58:18Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ատելֆի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αδελφοί Αστυπάλαιας}}'''Ատելֆի''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αδελφο...»: 254785 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ատելֆի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αδελφοί Αστυπάλαιας}}'''Ատելֆի''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Αδελφοί Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) երկու ժայռակղզիակ՝ Մեղալոս (=մեծ) Ատելֆոս եւ Միքրոս (=փոքր) Ատելֆոս։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէային]] հարաւ-արեւելեան եւ Սիրնային հիւսիս-արեւմուտքը։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ Նաթուրա 2000, յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի Արթեմիս (''Calonectris diomedea)'', Սեւքարիկ (''Falco eleonorae'') եւ Միխոս (''Puffinus yelkouan'') թռչուններուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանց, Նաթուրա 2000, Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի, էջ՝15, 4-10-2018 {{ref-el}}]</ref> <ref>[http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/astypalaia-anatoliko-tmima-gyro-nisides-kai-ofidoysa-kai-thalassia-zoni-gr4210009/ Ասթիփալէայի արեւլքի բնապահպանման վայրեր{{ref-el}}]</ref> <ref>[http://www.arttravel.gr/arttravel-best_best-stories/article/23295/astupalaia-h-magissa-ton-dodekanhson Ատելֆի{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 94blch4uksfvu6wryimymrhxbb3kpch 0 32965 254786 2026-09-13T15:05:16Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας}}'''Գացիքոբուլա''' (Յունարէն...»: 254786 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας}}'''Գացիքոբուլա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) երկու անբնակ ժայռակղզիակներ։ Կը գտնուին [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէային]] հարաւ-արեւելեան կողմը, Սիրնային եւ Թրիանիսիային միջեւ։։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ Նաթուրա 2000, յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի Արթեմիս (''Calonectris diomedea)'', Սեւքարիկ (''Falco eleonorae'') եւ Միխոս (''Puffinus yelkouan'') թռչուններուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանց, Նաթուրա 2000, Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի, էջ՝15, 4-10-2018 {{ref-el}}]</ref> <ref>[http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/astypalaia-anatoliko-tmima-gyro-nisides-kai-ofidoysa-kai-thalassia-zoni-gr4210009/ Ասթիփալէայի արեւլքի բնապահպանման վայրեր{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 7ygbuu8wvpscvy34u9zyb08367j3tax 254787 254786 2026-09-13T15:07:24Z HoMen 269 254787 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας}}'''Գացիքոբուլա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) երկու անբնակ ժայռակղզիակներ։ Կը գտնուին [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէային]] հարաւ-արեւելեան կողմը, [[Սիրնա|Սիրնային]] եւ [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա|Թրիանիսիային]] միջեւ։։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի Արթեմիս (''Calonectris diomedea)'', Սեւքարիկ (''Falco eleonorae'') եւ Միխոս (''Puffinus yelkouan'') թռչուններուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանց, Նաթուրա 2000, Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի, էջ՝15, 4-10-2018 {{ref-el}}]</ref> <ref>[http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/astypalaia-anatoliko-tmima-gyro-nisides-kai-ofidoysa-kai-thalassia-zoni-gr4210009/ Ասթիփալէայի արեւլքի բնապահպանման վայրեր{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] kbvl5mehz3vsw88ch4jywcom7mdde9h 254788 254787 2026-09-13T15:08:43Z HoMen 269 254788 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Գացիքոբուլա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας}}'''Գացիքոբուլա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Κατσικόπουλα Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) երկու անբնակ ժայռակղզիակներ։ Կը գտնուին [[Ասթիփալէա|Ասթիփալէային]] հարաւ-արեւելեան կողմը, [[Սիրնա|Սիրնային]] եւ [[Թրիանիսիա, Ասթիբալէա|Թրիանիսիային]] միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի Արթեմիս (''Calonectris diomedea)'', Սեւքարիկ (''Falco eleonorae'') եւ Միխոս (''Puffinus yelkouan'') թռչուններուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանց, Նաթուրա 2000, Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի, էջ՝15, 4-10-2018 {{ref-el}}]</ref> <ref>[http://votaniki.gr/prostasia/diktio-natura-2000/astypalaia-anatoliko-tmima-gyro-nisides-kai-ofidoysa-kai-thalassia-zoni-gr4210009/ Ասթիփալէայի արեւլքի բնապահպանման վայրեր{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քիքլատեսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] jflp02dmzoaxyrd54yninkk25w7xkp0 0 32966 254791 2026-09-13T15:18:03Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μεγάλο Φωκιονήσι Αστυπάλαιας}}'''Մեղալօ Ֆօգիոնիս...»: 254791 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μεγάλο Φωκιονήσι Αστυπάλαιας}}'''Մեղալօ Ֆօգիոնիսի''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μεγάλο Φωκιονήσι)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի Ասթիբալէային հիւսիսը եւ մաս կը կազմէ Ֆօքոիօնիսիա կղզեխումբին։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սողուններու եւ երկկենցաղներու տեսակներուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.herpetofauna.gr/dodekanisou/ Մեղալօ Ֆօքիոնիսի{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.herpetofauna.gr/dodekanisou/ Մեղալօ Ֆօքիօնիսի, սողուններ եւ երկկենցաղներ {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 7y2i0a323lyhgsgm92sr3frntqcnwu5 254792 254791 2026-09-13T15:20:51Z HoMen 269 254792 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Մեղալօ Ֆօգիոնիսի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μεγάλο Φωκιονήσι Αστυπάλαιας}}'''Մեղալօ Ֆօգիոնիսի''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μεγάλο Φωκιονήσι)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի Ասթիբալէային հիւսիսը եւ մաս կը կազմէ Ֆօքոիօնիսիա կղզեխումբին։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սողուններու եւ երկկենցաղներու տեսակներուն համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.herpetofauna.gr/dodekanisou/ Մեղալօ Ֆօքիոնիսի{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.herpetofauna.gr/dodekanisou/ Մեղալօ Ֆօքիօնիսի, սողուններ եւ երկկենցաղներ {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] sgf03uizlf3z92hbcshoaxsesfugj3g 0 32967 254794 2026-09-13T15:31:17Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μικρό Σοφράνο Αστυπάλαιας}}'''Միքրօ Սոֆրանօ''' (Յուն...»: 254794 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μικρό Σοφράνο Αστυπάλαιας}}'''Միքրօ Սոֆրանօ''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μικρό Σοφράνο)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի Ասթիբալէային հարաւը եւ մաս կը կազմէ Ֆօքոիօնիսիա կղզեխումբին։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սեւքարիկ (Falco eleonorae) թռչունին համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] logrlbj3rvb8aslkk2h3949afy143vs 254795 254794 2026-09-13T15:31:58Z HoMen 269 254795 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μικρό Σοφράνο Αστυπάλαιας}}'''Միքրօ Սոֆրանօ''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μικρό Σοφράνο)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիբալէային]] հարաւը եւ մաս կը կազմէ [[Ֆօքոիօնիսիա]] կղզեխումբին։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սեւքարիկ (Falco eleonorae) թռչունին համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 7tzkuunjo35lph1vtsrbd8lif04uaxg 0 32969 254804 2026-09-13T15:54:13Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Սոհաս, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Σοχάς Αστυπάλαιας}}'''Սոհաս, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝...»: 254804 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Սոհաս, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Σοχάς Αστυπάλαιας}}'''Սոհաս, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Σοχάς Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիբալէային]] հարաւը եւ մաս կը կազմէ Սոֆրանա կղզեխումբին՝ [[Զաֆորաս|Զաֆորային]] եւ [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա|Միքրօ Սոֆրանոյին]] միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սեւքարիկ բազէին(Falco eleonorae) համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 98xszgu4b03uioqg09c7bfp76s56ifp 254805 254804 2026-09-13T15:55:59Z HoMen 269 254805 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Սոհաս, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Σοχάς Αστυπάλαιας}}'''Սոհաս, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Σοχάς Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիբալէային]] հարաւը եւ մաս կը կազմէ Սոֆրանա կղզեխումբին՝ [[Զաֆորաս|Զաֆորային]] եւ [[Միքրօ Սոֆրանօ, Ասթիբալէա|Միքրօ Սոֆրանոյին]] միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի սեւքարիկ բազէին(Falco eleonorae) համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] bj13uz4jxmgdn74mnz3fcp6pter5d2r 0 32970 254806 2026-09-13T16:04:47Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Մոնի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μονή Αστυπάλαιας}}'''Մոնի, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μον...»: 254806 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Մոնի, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Μονή Αστυπάλαιας}}'''Մոնի, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Μονή Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի(]] հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) ժայռակղզիակ։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիբալէային]] հարաւ-արեւմուտքը [[Քուցոմիթի|Գուցոմիթի]], [[Թիղանի]] եւ [[Ֆթինօ, Ասթիբալէա|Ֆթինօ]] կղզիակներուն միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի [[Սեւքարիկ բազէ|սեւքարիկ բազէին]] (Falco eleonorae), [[Էգէականի Ճայ|Էգէականի Ճային]] (''Larus audouinii)'' եւ Միխոսին (''Puffinus yelkouan'') համար։ <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ 2011 մարդահամար, էջ՝ 10839{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190304030140/http://filotis.itia.ntua.gr/biotopes/c/GR4210021/ filotis.itia.ntua.gr. - Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Մաթոիրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] bro40qkssdajkkqv628ugz8oiksmy94 0 32971 254810 2026-09-13T16:27:40Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզեխումբ|անուանում=Թրիանիսիա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Τριανήσια Αστυπάλαιας}}'''Թրիանիսիա, Ասթիբալէա''' (...»: 254810 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզեխումբ|անուանում=Թրիանիսիա, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Τριανήσια Αστυπάλαιας}}'''Թրիանիսիա, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝ Τριανήσια Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի (]]<nowiki/>հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) երեք անբնակ կղզիներէ բաղկացած կղզեխումբ։ Երեք կղզիներն են՝ [[Մեսոնիսի]] կամ Մեզօ, [[Փլաքիտա|Բլաքիդա]] կամ Բլաքիա եւ [[Սթեֆանիա]]։ Կը գտնուի [[Ասթիփալէա|Ասթիբալէային]] հարաւ-արեւելքը, [[Քոս (կղզի)|Քօ]]-[[Նիսիրոս]] կղզիներուն հարաւ-արեւմուտքը եւ [[Քարբաթոս|Գարբաթոսին]] հիւսիս-արեւմուտքը։ Աւելի մօտիկ՝ հիւսիս-արեւմուտքին կը գտնուի Սիրնա կղզին, որուն թիւով քիչ բնակիչները Թրիանիսիաները կը գործածեն ոչխարաբուծութեան եւ այծաբուծութեան համար։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի [[Սեւքարիկ բազէ|սեւքարիկ բազէին]] (Falco eleonorae), [[Արթեմիս, թռչուն|Արթեմիսին]] (''Calonectris diomedea)'' եւ Միխոսին (''Puffinus yelkouan'') համար։ <ref>[https://www.diakopes.gr/ Ասթիբալէայի եւ կղզիակներու քարտէս{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190304030140/http://filotis.itia.ntua.gr/biotopes/c/GR4210021/ filotis.itia.ntua.gr. - Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Նաթուրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 2cduupga9zutl0u82crlm48gc5z93l9 0 32972 254811 2026-09-13T16:42:34Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզեխումբ|անուանում=Ֆթինօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Φτηνό Αστυπάλαιας}}'''Ֆթինօ, Ասթիբալէա''' (Յունարէն|յու...»: 254811 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզեխումբ|անուանում=Ֆթինօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Φτηνό Αστυπάλαιας}}'''Ֆթինօ, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Φτηνό Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի (]]հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) անբնակ ժայռակղզիակ։ Մաս կը կազմէ Գունուբիա կղզեխումբին եւ կը գտնուի Գունուբի եւ Գուցոմիթի կղզիակներուն միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝ GR4210021, [[Միջերկրականի բոկ|Միջերկրականի բոկերու]] (''Monachus monachus''), [[ռնգադելփիններ]] ու [[գօտադելփիններ]], [[Caretta caretta]] կրիաներ եւ [[Կանանչ ծովակրիայ|կանանչ ծովակրիաներ]]։ Նաեւ, տարածքը կարեւոր է ծովային թռչուններու բազմացման համար, ինչպէս օրինակ՝ [[Սեւքարիկ բազէ|սեւքարիկ բազէին]] (Falco eleonorae), [[Էգէականի ճայ|Էգէականի ճային]] եւ Միխոսին (''Puffinus yelkouan'') համար։ <ref>[https://www.diakopes.gr/ Ասթիբալէայի եւ կղզիակներու քարտէս{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190304030140/http://filotis.itia.ntua.gr/biotopes/c/GR4210021/ filotis.itia.ntua.gr. - Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Նաթուրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/sdf/#/sdf?site=GR4210021 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝GR4210021{{ref-en}} ]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] 2ny3n0ayos6cn5u9s5n0iwhbg9oxuh6 254813 254811 2026-09-13T16:46:50Z HoMen 269 254813 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ֆթինօ, Ասթիբալէա|պատկեր=Nomos Dodekanisou.png|պատկերի նկարագրութիւն=Տոտեքանիսա|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Φτηνό Αστυπάλαιας}}'''Ֆթինօ, Ասթիբալէա''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Φτηνό Αστυπάλαιας)․ [[Տոտեքանիսա|Տոտեքանիսայի (]]հարաւային [[Էգէական Ծով|Էգէական]]) անբնակ ժայռակղզիակ։ Մաս կը կազմէ Գունուբիա կղզեխումբին եւ կը գտնուի Գունուբի եւ Գուցոմիթի կղզիակներուն միջեւ։ Եւրոպական բնապահպանման Ցանցին կողմէ՝ [[Նաթուրա 2000]], յայատարարուած է որպէս Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝ GR4210021, [[Միջերկրականի բոկ|Միջերկրականի բոկերու]] (''Monachus monachus''), [[ռնգադելփիններ]] ու [[գօտադելփիններ]], [[Caretta caretta]] կրիաներ եւ [[Կանանչ ծովակրիայ|կանանչ ծովակրիաներ]]։ Նաեւ, տարածքը կարեւոր է ծովային թռչուններու բազմացման համար, ինչպէս օրինակ՝ [[Սեւքարիկ բազէ|սեւքարիկ բազէին]] (Falco eleonorae), [[Էգէականի ճայ|Էգէականի ճային]] եւ Միխոսին (''Puffinus yelkouan'') համար։ <ref>[https://www.diakopes.gr/ Ասթիբալէայի եւ կղզիակներու քարտէս{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.kallichoron.gr/astypalaia Ասթիբալէային բնակավայրեր, կղզիակներ, ժայռակղզիակներ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://www.astypalaia.gr/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%8D-history-of-astypalai/ Ասթիբալէա, պատմութիւն{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190304030140/http://filotis.itia.ntua.gr/biotopes/c/GR4210021/ filotis.itia.ntua.gr. - Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Նաթուրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/sdf/#/sdf?site=GR4210021 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝GR4210021{{ref-en}} ]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Տոտեքանիսայի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի կղզիակներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզեխումբեր]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] ibm8gry5jzx6fk3ejcydya7rkeg9ta8 0 32974 254816 2026-09-13T17:11:56Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ամուդի, Գարբաթոս|պատկեր=Karpathos map.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Քարբաթոս եւ շուրջի կղզիակները|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμμούδι Καρπάθου}}'''Ամուդի, Գարբաթոս''' (Յո...»: 254816 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ամուդի, Գարբաթոս|պատկեր=Karpathos map.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Քարբաթոս եւ շուրջի կղզիակները|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμμούδι Καρπάθου}}'''Ամուդի, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Αμμούδι Καρπάθου)․ Էգէականի անբնակ ժայռակղզիակ։ Մաս կը կազմէ Քարբաթոս քաղաքապետութեան Օլիմպոս համայնքին։ Կղզիակին ծովեզրին լայնքը 0,4720 քլ է։ Կղզիին հիւսիսային մասին կայ ծովային քարայր մը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Նաթուրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/sdf/#/sdf?site=GR4210021 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝GR4210021{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} fe9e3b8q1ny1783f77j03ao6mp31ymx 254821 254816 2026-09-13T17:29:51Z HoMen 269 254821 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Ամուդի, Գարբաթոս|պատկեր=Karpathos map.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Քարբաթոս եւ շուրջի կղզիակները|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Αμμούδι Καρπάθου}}'''Ամուդի, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Αμμούδι Καρπάθου)․ անբնակ ժայռակղզիակ, [[Քարբաթիօ ծով]], [[Յունաստան]]։ Մաս կը կազմէ Քարբաթոս քաղաքապետութեան Օլիմպոս համայնքին։ Կղզիակին ծովեզրին լայնքը 0,4720 քլ է։ Կղզիին հիւսիսային մասին կայ ծովային քարայր մը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20180410192109/http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=iIe61%2FEm2Mc%3D&tabid=432 Նաթուրա 2000 եւրոպական բնապահպանման պաշտպանման գօտի, էջ 15 {{ref-el}}]</ref> <ref>[https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/sdf/#/sdf?site=GR4210021 Եւրոպական բնապահպանման Ցանցի [Նաթուրա 2000]], Բացառիկ Պաշտպանման Գօտի՝GR4210021{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 5lp3ctrp5qepl6ilyfduskn2fi66lwy 0 32975 254818 2026-09-13T17:26:03Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Աֆոթի, Գարբաթոս|պատկեր=Afoti (left) and Despotiko (right) islets, Karpathos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Աֆոթի եւ Տեսբոթիքօ կղզիակներ|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Άφωτη Καρπάθου}}'''Աֆոթի,...»: 254818 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Աֆոթի, Գարբաթոս|պատկեր=Afoti (left) and Despotiko (right) islets, Karpathos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Աֆոթի եւ Տեսբոթիքօ կղզիակներ|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Άφωτη Καρπάθου}}'''Աֆոթի, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Άφωτη Καρπάθου)․ կը գտնուի [[Քարբաթոս]] կղզիին արեւելեան մասին, անոր նաւահանգիստին հիւսիս-արեւմտեան մուտքին եւ համանուն [[Աֆոթի]] ծովափին դիմաց։ Ըստ 2011-ի մարդահամարին, անբնակ կղզի է։ Իսկ [[Քարբաթոս|Քարբաթոսին]], Բլաթիօլօ եւ մերձակայ [[Տեսփոթիքօ, Քարբաթոս|Տեսփոթիքօ]] ու Ղայդուրոնիսի կղզիակներուն հետ կը կազմեն Քարբաթոսին քաղաքապետական համայնքը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20211223122548/http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/Liste%20der%20Dodekanes-Inseln/de-de/#cite_note-OSMplugin-7 Տոտեքանիսայի ցուցակ ]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ մարդահամար, էջ 10841{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} lj5t2mt583zghvt1fqquvuiv6dn4iwr 254820 254818 2026-09-13T17:29:21Z HoMen 269 254820 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Աֆոթի, Գարբաթոս|պատկեր=Afoti (left) and Despotiko (right) islets, Karpathos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Աֆոթի եւ Տեսբոթիքօ կղզիակներ|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Άφωτη Καρπάθου}}'''Աֆոթի, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Άφωτη Καρπάθου)․ [[Քարբաթիօ ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի [[Քարբաթոս]] կղզիին արեւելեան մասին, անոր նաւահանգիստին հիւսիս-արեւմտեան մուտքին եւ համանուն [[Աֆոթի]] ծովափին դիմաց։ Ըստ 2011-ի մարդահամարին, անբնակ կղզի է։ Իսկ [[Քարբաթոս|Քարբաթոսին]], Բլաթիօլօ եւ մերձակայ [[Տեսփոթիքօ, Քարբաթոս|Տեսփոթիքօ]] ու Ղայդուրոնիսի կղզիակներուն հետ կը կազմեն Քարբաթոսին քաղաքապետական համայնքը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20211223122548/http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/Liste%20der%20Dodekanes-Inseln/de-de/#cite_note-OSMplugin-7 Տոտեքանիսայի ցուցակ ]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ մարդահամար, էջ 10841{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քարբաթոսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] cqgnjth7bmn3ynf10n7zngqubk7iamm 0 32976 254822 2026-09-13T17:33:14Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Տեսբոթիքօ, Գարբաթոս|պատկեր=Afoti (left) and Despotiko (right) islets, Karpathos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Աֆոթի եւ Տեսբոթիքօ կղզիակներ|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Δεσποτικό Καρπάθου...»: 254822 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Տեսբոթիքօ, Գարբաթոս|պատկեր=Afoti (left) and Despotiko (right) islets, Karpathos.jpg|պատկերի նկարագրութիւն=Աֆոթի եւ Տեսբոթիքօ կղզիակներ|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Δεσποτικό Καρπάθου}}'''Տեսփոթիքօ''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Δεσποτικό Καρπάθου)․ [[Քարբաթիօ ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի [[Քարբաթոս]] կղզիին արեւելեան մասին, անոր նաւահանգիստին հիւսիս-արեւելեան մուտքին։ Ըստ 2011-ի մարդահամարին, անբնակ կղզի է։ Իսկ [[Քարբաթոս|Քարբաթոսին]], Բլաթիօլօ եւ մերձակայ [[Աֆոթի, Գարբաթոս|Աֆոթի]] ու Ղայդուրոնիսի կղզիակներուն հետ կը կազմեն Քարբաթոսին քաղաքապետական համայնքը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20211223122548/http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/Liste%20der%20Dodekanes-Inseln/de-de/#cite_note-OSMplugin-7 Տոտեքանիսայի ցուցակ ]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ մարդահամար, էջ 10841{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} gnlvrge8o0ynwzi9ts17oovjzcbag3o 0 32977 254826 2026-09-13T17:43:05Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Διακόφτης Καρπάθου}}'''Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Διακόφτης Καρπά...»: 254826 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|||կարգավիճակ=Կղզի|անուանում=Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|երկիր=Յունաստան|շրջան=Տոտեքանիսա|կը գտնուի ափին=Էգէական Ծով|բնօրինակ անուանում=Διακόφτης Καρπάθου}}'''Տիաքոֆթիս, Գարբաթոս''' ([[Յունարէն|յուն․]]՝Διακόφτης Καρπάθου)․ [[Քարբաթիօ ծով]], [[Յունաստան]]։ Կը գտնուի [[Քարբաթոս]] կղզիին արեւմտեան մասին։ Ըստ 2011-ի մարդահամարին, անբնակ կղզի է։ Կը պատկանի Արքասաս տեղական համայնքին որ իր կարգին մասկը կազմէ Քարբաթոս քաղաքապետական համայնքը։ <ref>[https://web.archive.org/web/20211223122548/http://dictionnaire.sensagent.leparisien.fr/Liste%20der%20Dodekanes-Inseln/de-de/#cite_note-OSMplugin-7 Տոտեքանիսայի ցուցակ ]</ref> <ref>[https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/FEK_monimos_rev.pdf/125204a0-726f-46fe-a141-302d9e7a38dc ՖԵՔ մարդահամար, էջ 10841{{ref-en}} ]</ref> <ref>[https://kpedia.karpathos.net/tag/karpathos Քարբաթոսին մասին{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Քարբաթոսի կղզիներ]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ այբբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ ըստ երկիրի]] [[Ստորոգութիւն:Կղզիներ]] ej53o50gocuu8nqhtzfhfz7mkh5rzhe 0 32978 254829 2026-09-13T18:00:30Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|շրջան=|կը գտնուի ափին=Քարփաթիօ ծով|բարձրութիւն=5}}'''Աֆոթի''' ([[Յունարէն|յուն․]]Άφωτη), [[Քարբաթոս]], [[Քարբաթիօ ծով|Քարբաթիոյ ծով]], [[Յունաստան]]։ Քարբաթոսին ծովափնեայ աւազոտ ծովափ։ Կը գտնուի Քարբա...»: 254829 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|երկիր=Յունաստան|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|շրջան=|կը գտնուի ափին=Քարփաթիօ ծով|բարձրութիւն=5}}'''Աֆոթի''' ([[Յունարէն|յուն․]]Άφωτη), [[Քարբաթոս]], [[Քարբաթիօ ծով|Քարբաթիոյ ծով]], [[Յունաստան]]։ Քարբաթոսին ծովափնեայ աւազոտ ծովափ։ Կը գտնուի Քարբաթոսին մայրաքաղաքին կից։ Ծովափին գտնուող Զ․ դարու Այիա Ֆոթինի մայր եկեղեցուոյ աւերակները բազմաթիւն այցելուներ կը ներգրաւեն։ Յայնաբերուած են 1975-ի պեղումներուն ընթացքին։ Շատ հաւանական է թէ «Աֆոթի» անունը «Այիա Ֆոթինի» անուանումին կրճատ ձեւն է։ Անոր պատահական յայտնաբերումին (1972) եւ պեղումներուն (1972-1975), յաջորդեց եկեղեցուոյ մասնակի վերականգնումը (1975) եւ անոր վերածումը հնաբանական վայրի։ <ref>[https://www.allovergreece.com/Beaches/Descr/29/567/el Աֆոթի{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://travelkarpathos.gr/perioxi-agias-fotinis-afoti/ Աֆոթի ծովափ{{ref-el}}]</ref> <ref>[https://ruralgreece.gr/pois/paralia-afoti/ Աֆոթի ծովափ, Քարբաթոս․ նկարներ{{ref-el}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Միլոսի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Քիքլադեսի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Էգէականի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Յունաստանի բնակավայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Բնակավայրեր այբենական կարգով]] [[Ստորոգութիւն:Բնակավայրեր]] ae2pc0bobrz2h54x4pefx0kf6kvgyf3 0 32979 254834 2026-09-13T20:00:49Z Marina Boghigian 111 Նոր էջ «'''Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)''', {{lang-en|(Empire State Building)}}, 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր, ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մէջ։ == Նկարագրութիւն == Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր է, որ կը գտնուի ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մ...»: 254834 wikitext text/x-wiki '''Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)''', {{lang-en|(Empire State Building)}}, 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր, ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մէջ։ == Նկարագրութիւն == Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր է, որ կը գտնուի ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մէջ։ Շէնքը նախագծուած է «Շրիւ, Լէմբ եւ Հարմոն» [[(Shreve, Lamb & Harmon)]] ընկերութեան կողմէ՝ [[Art-Deco]] ոճով, եւ կառուցուած է 1930–1931 թուականներուն։ Կառոյցը իր անուանումը ստացած է «Էմփայր Սթէյթ» (Empire State) մականունէն, որ Նիւ Եորք նահանգի պատուանունն է։ Շէնքին տանիքի բարձրութիւնը կը կազմէ 1250 ֆուտ (380 մ.), իսկ ընդհանուր բարձրութիւնը՝ ներառեալ ալե հաւաք կայմը, կը հասնի 1454 ֆուտի (443.2 մ.)։ «Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ»-ը եղած է աշխարհի ամենաբարձր շէնքը մինչեւ 1970, երբ իր աւարտին հասաւ Համաշխարհային առեւտուրի կեդրոնի Հիւսիսային աշտարակի կառուցումը։ 11 Սեպտեմբեր 2001-ի ահաբեկչական յարձակումներէն ետք «Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ»-ը կրկին դարձաւ Նիւ Եորքի ամենաբարձր շէնքը՝ մինչեւ 2012, գերազանցելով «Ուան Ուորլտ Թրէյտ Սենթր»-ին (One World Trade Center)։ 2025 թուականի տուեալներով այս շէնքը Նիւ Եորքի ութերորդ, ԱՄՆ-ի երկնաքերերու շարքին մէջ տասերորդ, իսկ աշխարհի երկնաքերերու յիսունիններորդ ամենաբարձր շէնքն է։ [[1986]] թուականին Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը [[ԱՄՆ]]-ի ազգային պատմական յուշարձաններու ցուցակին մէջ տեղ գրաւեց։ [[2008]] թուականին Ամերիկեան ճարտարապետներու ինստիտուտի կողմէ համարուեցաւ ամերիկեան ճարտարապետութեան լաւագոյն լուծումը<ref name="AIA">White, Norval & Willensky, Elliot; AIA Guide to New York City, 4th Edition; New York Chapter, American Institute of Architects; Crown Publishers. 2000. p.226.</ref>։ Շինութեան սեփականատէրը W&H Properties ընկերութիւնն է<ref>[http://www.esbnycleasing.com W&H Properties - Empire State Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822125114/http://www.esbnycleasing.com/ |date=2013-08-22 }}{{ref-en}}</ref>։ Կը գտնուի 5-րդ պողոտային մէջ։ == Շինարարութիւն == Շինարարութեան աշխատանքները սկիզբ առին [[1930]] թուականին։ Շինարարութեան մասնակցած է 3400 աշխատող, որոնք հիմնականօրէն [[Եւրոպա]]յէն եկած էմիգրանտներ էին եւ [[Մոհաք (ազգ)|մոհաք]] ցեղի ներկայացուցիչներ։ Աշխատանքներու ընթացքում արձանագրուած է մահուան հինգ դէպք<ref>[http://history1900s.about.com/od/1930s/a/empirefacts.htm about.com Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի մասին հետաքրքրական փաստեր] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117213502/http://history1900s.about.com/od/1930s/a/empirefacts.htm |date=2017-01-17 }}{{ref-en}}</ref>։ Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի շինարարութիւնը տեւեց 410 օր։ Մէկ շաբթուայ մէջ կը կառուցուէր 4.5 յարկ, իսկ երբեմն 10 օրուայ ընթացքին՝ 14 յարկ։ Բացումը տեղի ունեցաւ 1 Մայիս [[1931]]-ին, երբ նախագահ [[Հերպըրթ Գուվեր]]ը [[Վաշինգտոն]] (Քոլոմպիա)|Վաշինկթոն]]էն միացուց շինութեան լոյսերը։ Վերի յարկերու լոյսերը առաջին անգամ օգտագործուեցան [[1932]] թուականի նոյեմբերին, [[Թեոդոր Ռուզվելտ|Ռուզուելտ]]ի նախագահ ընտրուելու տօնակատարութեան ժամանակ<ref>[http://www.esbnyc.com/tourism/tourism_history_towerlights.cfm История освещения здания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030731101500/http://www.esbnyc.com/tourism/tourism_history_towerlights.cfm |date=2003-07-31 }}{{ref-en}}</ref>։ == Իրադարձութիւններ == 28 Յուլիս [[1945]]-ին [[ԱՄՆ]] ռազմաօդային ուժերու ռմբակոծիչը ուժեղ մառախուղի պայմաններու մէջ մտած է 79-րդ եւ 80-րդ յարկերուն միջեւ։ Միջադէպի արդիւնքով մահացած է 14 մարդ<ref>[http://www.tms.org/pubs/journals/JOM/0112/News/News8-0112.html «Empire State Building Withstood Airplane Impact»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808145606/http://www.tms.org/pubs/journals/JOM/0112/News/News8-0112.html |date=2014-08-08 }}{{ref-en}}</ref>, սակայն յաջորդ օրը գրասենեակներու մեծամասնութիւնը շարունակած է ամէնօրեայ աշխատանքը։ Շէնքի գոյութեան ընթացքին արձանագրուած է ինքնասպանութեան 30 դէպք<ref name="suicide1">{{Cite web |title=iht.com |url=http://www.iht.com/articles/2006/04/26/features/empside.php |url-status=live}}</ref>։ Առաջինը բացումէն քանի մը օր անց, աշխատանքէն ազատվուած աշխատողի կողմէ։ [[1979]] թուականին Էլվիտա Ատամս անունով կնոջ մը ինքնասպանութեան փորձը անյաջող կ'ըլլայ։ Ուժեղ քամիի պատճառով ան 86-րդ յարկէն ցատկելէ ետք ինկած է 85-րդ յարկ եւ վնասուած է միայն կոնքի կոտրուածքով։ == Բարձրութիւն == [[Պատկեր:Manhattan, view from Empire State Building.jpg|մինի|աջից|[[Մանհեթէն]]ի տեսքը Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկէն]] Շէնքի բարձրութիւնը սրաձողի հետ միասին կը կազմէ 443.2 մ., իսկ առանց սրաձողի՝ 381.3 մ.։ 41 տարուայ ընթացին եղած է [[Նիւ Եորք]]ի բարձրագոյն շէնքը, իսկ 23 տարուայ ընթացքին աշխարհի ամենաբարձր կառոյցը։ 1972-ին տեղը զիջած է [[Համաշխարհային առեւտուրի կեդրոն]]ին։ 11 Սեպտեմբեր [[2001]]-ի ահաբեկչութենէն ետք կրկին դարձաւ [[Նիւ Եորք]]ի ամենաբարձր շէնքը։ Կը համարուի [[Մանհեթէն]]ի 10 ամենագեղեցիկ շէնքերից մէկը։ == Լուսաւորում == [[1964]] թուականին տեղադրուած է լուսարձակներու համակարգ, վերի մասը տարբեր թեմայով լուսաւորելու համար։ Ամէն օրուան կը համապատասխանէ որեւէ գոյն։ Գունաւորումը կը փոխուի նաեւ մարզական նախաձեռնութիւններուն համապատասխան։ Օրինակ՝ [[US Open]]-ի ժամանակ լոյսերը դեղին էին՝ թենիսի գնդակի նման։ Եղիսաբէթ 2-ի Յոբելեանի ժամանակ, Յունիս [[2002]] թ. լոյսերը դարձան մանիշակագոյն եւ ոսկեգոյն՝ [[Վինդզորներու արքայատոհմ]]ի գոյներով։ [[Պատկեր:EmpireStateBldg.jpg|մինի|աջից|Երկնաքերի տեսքը փողոցէն]] === Դիտահարթակներ === Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տեսահարթակները ամենամարդաշատն են աշխարհի մէջ։ Կառոյց այցելած է 110 միլիոն մարդ։ 86-րդ յարկի տեսահարթակը ունի 360 աստիճանի տեսադաշտ։ [[1994]] թուականին զբօսաշրջիկներու համար բացուած է ''New York Skyride'' [[Նիւ Եորք]]ի վրայով օդային ճանապարհորդութեան իմիտատոր։ Ճանապարհորդութեան տեւողութիւնը 25 րոպէ է։ [[2001]] թուականի ահաբեկչութենէն ետք [[Համաշխարհային առևտրի կենտրոն|Համաշխարհային Առեւտուրի Կեդրոն]]-ի շէնքերը դուրս կը բերուին պատկերներէն, ինչպէս նաեւ կը փոխվուի օդաչուի տեսքը։ <div style="height: 297px; width: 95%; overflow: auto; padding: 3px;text-align: left; border:solid 1px;" title="braglist - zum scrollen"; > <center> [[Պատկեր:Skyline-New-York-City.jpg|3000px]] </div> {{clear}} === Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը արուեստի մէջ === * [[1933]] թուականին տեղի ունեցած է «[[Քինգ-Քոնգ (ֆիլմ, 1933)|Քինկ-Քոնկ]]» կինոֆիլմի փրեմիերան, որուն մէջ հսկայ կորիլայի դէմ պայքարը տեղի ունեցած է Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տանիքը։ Շէնքին պատերը տպաւորուած են միլիոնաւոր դիտողներու գիտակցութեան մէջ․ անոր պատերով վեր կը բարձրանար հրէշ մը, որուն վրայ վերէն յարձակեր էին բազմաթիւ ինքնաթիռներ։ [[1983]] թուականին՝ ֆիլմի հեռարձակումին 50-ամեակին, շէնքի տանիքին տեղադրուած է փչովի Քինկ Քոնկը՝ իրական չափերուն համապատասխան։ [[2005]]-ին վերանկարահանուած է 30-ականներու կուլտային կինոնկարը, որուն վերջնական տեսարանը նոյնպէս տեղի ունեցած է Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տանիքը։ * [[1964]] թուականին նկարահանուած է Էնդի Ուորհոլի «Կայսրութիւն» փաստագրական ֆիլմը։ Ֆիլմի տեւողութիւնը 8 ժամ եւ 5 րոպէ է եւ կը ներկայացնէ Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի նկարահանումը։ == Պատկերասրահ == <gallery> Image:Looking Up at Empire State Building.JPG|<center>.</center> Image:Empire_State_Building_Night.jpg| Image:ESB Aussichtsplattformen.jpg| Image:Empire State Building in 2006.jpg Image:Empire State Building-from Rock Center.jpg Image:Empire State Building New York City Flickr Tjeerd.jpg Image:Empire State Building by David Shankbone.jpg Image:Empire State Building blue blue blue 2011 Shankbone.JPG Image:Empire State Building 20.jpg Image:NYC Empire State Building.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{ծանցանկ}} == Արտաքին յղումներ == * https://www.esbnyc.com/ Պաշտօնական կայքէջ * [http://skyscrapercenter.com/new-york-city/empire-state-building Empire State Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524040642/http://skyscrapercenter.com/new-york-city/empire-state-building |date=2012-05-24 }} on CTBUH ''Skyscraper Center'' * {{Cite book |author=Hearst Magazines |url=https://books.google.am/?id=qOIDAAAAMBAJ&pg=PA920 |title=Popular Mechanics |date=1930 թ․ դեկտեմբեր |publisher=Hearst Magazines |page=920}} *[https://web.archive.org/web/20101031103312/http://knowledge.allianz.com/en/globalissues/energy_co2/energy_efficiency/empire_state_building_retrofit.html Empire State Building green retrofit] * [http://www.nytimes.com/interactive/2010/09/26/realestate/20100926scapes_ss.html?ref=multimedia#1 Streetscapes։ The Empire State Building] slideshow at ''The New York Times'' * https://simple.wikipedia.org/wiki/List_of_tallest_buildings List of tallest buildings in the world] * https://simple.wikipedia.org/wiki/List_of_tallest_buildings_in_New_York_City List of tallest buildings in New York City sw38bz2xfv3sh5frg1fagrn5alwlch7 254836 254834 2026-09-13T20:04:51Z Marina Boghigian 111 254836 wikitext text/x-wiki '''Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ (Էմփայր Սթէյթ կառոյց)''', {{lang-en|(Empire State Building)}}, 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր, ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մէջ։ [[Պատկեր:Empire State Building (aerial view).jpg|մինի|Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ]] == Նկարագրութիւն == Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը 102-յարկանի գերբարձր երկնաքեր է, որ կը գտնուի ԱՄՆ Նիւ Եորք քաղաքի Մանհեթէն կղզիին մէջ։ Շէնքը նախագծուած է «Շրիւ, Լէմբ եւ Հարմոն» [[(Shreve, Lamb & Harmon)]] ընկերութեան կողմէ՝ [[Art-Deco]] ոճով, եւ կառուցուած է 1930–1931 թուականներուն։ Կառոյցը իր անուանումը ստացած է «Էմփայր Սթէյթ» (Empire State) մականունէն, որ Նիւ Եորք նահանգի պատուանունն է։ Շէնքին տանիքի բարձրութիւնը կը կազմէ 1250 ֆուտ (380 մ.), իսկ ընդհանուր բարձրութիւնը՝ ներառեալ ալե հաւաք կայմը, կը հասնի 1454 ֆուտի (443.2 մ.)։ «Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ»-ը եղած է աշխարհի ամենաբարձր շէնքը մինչեւ 1970, երբ իր աւարտին հասաւ Համաշխարհային առեւտուրի կեդրոնի Հիւսիսային աշտարակի կառուցումը։ 11 Սեպտեմբեր 2001-ի ահաբեկչական յարձակումներէն ետք «Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկ»-ը կրկին դարձաւ Նիւ Եորքի ամենաբարձր շէնքը՝ մինչեւ 2012, գերազանցելով «Ուան Ուորլտ Թրէյտ Սենթր»-ին (One World Trade Center)։ 2025 թուականի տուեալներով այս շէնքը Նիւ Եորքի ութերորդ, ԱՄՆ-ի երկնաքերերու շարքին մէջ տասերորդ, իսկ աշխարհի երկնաքերերու յիսունիններորդ ամենաբարձր շէնքն է։ [[1986]] թուականին Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը [[ԱՄՆ]]-ի ազգային պատմական յուշարձաններու ցուցակին մէջ տեղ գրաւեց։ [[2008]] թուականին Ամերիկեան ճարտարապետներու ինստիտուտի կողմէ համարուեցաւ ամերիկեան ճարտարապետութեան լաւագոյն լուծումը<ref name="AIA">White, Norval & Willensky, Elliot; AIA Guide to New York City, 4th Edition; New York Chapter, American Institute of Architects; Crown Publishers. 2000. p.226.</ref>։ Շինութեան սեփականատէրը W&H Properties ընկերութիւնն է<ref>[http://www.esbnycleasing.com W&H Properties - Empire State Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822125114/http://www.esbnycleasing.com/ |date=2013-08-22 }}{{ref-en}}</ref>։ Կը գտնուի 5-րդ պողոտային մէջ։ == Շինարարութիւն == Շինարարութեան աշխատանքները սկիզբ առին [[1930]] թուականին։ Շինարարութեան մասնակցած է 3400 աշխատող, որոնք հիմնականօրէն [[Եւրոպա]]յէն եկած էմիգրանտներ էին եւ [[Մոհաք (ազգ)|մոհաք]] ցեղի ներկայացուցիչներ։ Աշխատանքներու ընթացքում արձանագրուած է մահուան հինգ դէպք<ref>[http://history1900s.about.com/od/1930s/a/empirefacts.htm about.com Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի մասին հետաքրքրական փաստեր] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117213502/http://history1900s.about.com/od/1930s/a/empirefacts.htm |date=2017-01-17 }}{{ref-en}}</ref>։ Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի շինարարութիւնը տեւեց 410 օր։ Մէկ շաբթուայ մէջ կը կառուցուէր 4.5 յարկ, իսկ երբեմն 10 օրուայ ընթացքին՝ 14 յարկ։ Բացումը տեղի ունեցաւ 1 Մայիս [[1931]]-ին, երբ նախագահ [[Հերպըրթ Գուվեր]]ը [[Վաշինգտոն]] (Քոլոմպիա)|Վաշինկթոն]]էն միացուց շինութեան լոյսերը։ Վերի յարկերու լոյսերը առաջին անգամ օգտագործուեցան [[1932]] թուականի նոյեմբերին, [[Թեոդոր Ռուզվելտ|Ռուզուելտ]]ի նախագահ ընտրուելու տօնակատարութեան ժամանակ<ref>[http://www.esbnyc.com/tourism/tourism_history_towerlights.cfm История освещения здания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030731101500/http://www.esbnyc.com/tourism/tourism_history_towerlights.cfm |date=2003-07-31 }}{{ref-en}}</ref>։ == Իրադարձութիւններ == 28 Յուլիս [[1945]]-ին [[ԱՄՆ]] ռազմաօդային ուժերու ռմբակոծիչը ուժեղ մառախուղի պայմաններու մէջ մտած է 79-րդ եւ 80-րդ յարկերուն միջեւ։ Միջադէպի արդիւնքով մահացած է 14 մարդ<ref>[http://www.tms.org/pubs/journals/JOM/0112/News/News8-0112.html «Empire State Building Withstood Airplane Impact»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808145606/http://www.tms.org/pubs/journals/JOM/0112/News/News8-0112.html |date=2014-08-08 }}{{ref-en}}</ref>, սակայն յաջորդ օրը գրասենեակներու մեծամասնութիւնը շարունակած է ամէնօրեայ աշխատանքը։ Շէնքի գոյութեան ընթացքին արձանագրուած է ինքնասպանութեան 30 դէպք<ref name="suicide1">{{Cite web |title=iht.com |url=http://www.iht.com/articles/2006/04/26/features/empside.php |url-status=live}}</ref>։ Առաջինը բացումէն քանի մը օր անց, աշխատանքէն ազատվուած աշխատողի կողմէ։ [[1979]] թուականին Էլվիտա Ատամս անունով կնոջ մը ինքնասպանութեան փորձը անյաջող կ'ըլլայ։ Ուժեղ քամիի պատճառով ան 86-րդ յարկէն ցատկելէ ետք ինկած է 85-րդ յարկ եւ վնասուած է միայն կոնքի կոտրուածքով։ == Բարձրութիւն == [[Պատկեր:Manhattan, view from Empire State Building.jpg|մինի|աջից|[[Մանհեթէն]]ի տեսքը Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկէն]] Շէնքի բարձրութիւնը սրաձողի հետ միասին կը կազմէ 443.2 մ., իսկ առանց սրաձողի՝ 381.3 մ.։ 41 տարուայ ընթացին եղած է [[Նիւ Եորք]]ի բարձրագոյն շէնքը, իսկ 23 տարուայ ընթացքին աշխարհի ամենաբարձր կառոյցը։ 1972-ին տեղը զիջած է [[Համաշխարհային առեւտուրի կեդրոն]]ին։ 11 Սեպտեմբեր [[2001]]-ի ահաբեկչութենէն ետք կրկին դարձաւ [[Նիւ Եորք]]ի ամենաբարձր շէնքը։ Կը համարուի [[Մանհեթէն]]ի 10 ամենագեղեցիկ շէնքերից մէկը։ == Լուսաւորում == [[1964]] թուականին տեղադրուած է լուսարձակներու համակարգ, վերի մասը տարբեր թեմայով լուսաւորելու համար։ Ամէն օրուան կը համապատասխանէ որեւէ գոյն։ Գունաւորումը կը փոխուի նաեւ մարզական նախաձեռնութիւններուն համապատասխան։ Օրինակ՝ [[US Open]]-ի ժամանակ լոյսերը դեղին էին՝ թենիսի գնդակի նման։ Եղիսաբէթ 2-ի Յոբելեանի ժամանակ, Յունիս [[2002]] թ. լոյսերը դարձան մանիշակագոյն եւ ոսկեգոյն՝ [[Վինդզորներու արքայատոհմ]]ի գոյներով։ [[Պատկեր:EmpireStateBldg.jpg|մինի|աջից|Երկնաքերի տեսքը փողոցէն]] === Դիտահարթակներ === Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տեսահարթակները ամենամարդաշատն են աշխարհի մէջ։ Կառոյց այցելած է 110 միլիոն մարդ։ 86-րդ յարկի տեսահարթակը ունի 360 աստիճանի տեսադաշտ։ [[1994]] թուականին զբօսաշրջիկներու համար բացուած է ''New York Skyride'' [[Նիւ Եորք]]ի վրայով օդային ճանապարհորդութեան իմիտատոր։ Ճանապարհորդութեան տեւողութիւնը 25 րոպէ է։ [[2001]] թուականի ահաբեկչութենէն ետք [[Համաշխարհային առևտրի կենտրոն|Համաշխարհային Առեւտուրի Կեդրոն]]-ի շէնքերը դուրս կը բերուին պատկերներէն, ինչպէս նաեւ կը փոխվուի օդաչուի տեսքը։ <div style="height: 297px; width: 95%; overflow: auto; padding: 3px;text-align: left; border:solid 1px;" title="braglist - zum scrollen"; > <center> [[Պատկեր:Skyline-New-York-City.jpg|3000px]] </div> {{clear}} === Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկը արուեստի մէջ === * [[1933]] թուականին տեղի ունեցած է «[[Քինգ-Քոնգ (ֆիլմ, 1933)|Քինկ-Քոնկ]]» կինոֆիլմի փրեմիերան, որուն մէջ հսկայ կորիլայի դէմ պայքարը տեղի ունեցած է Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տանիքը։ Շէնքին պատերը տպաւորուած են միլիոնաւոր դիտողներու գիտակցութեան մէջ․ անոր պատերով վեր կը բարձրանար հրէշ մը, որուն վրայ վերէն յարձակեր էին բազմաթիւ ինքնաթիռներ։ [[1983]] թուականին՝ ֆիլմի հեռարձակումին 50-ամեակին, շէնքի տանիքին տեղադրուած է փչովի Քինկ Քոնկը՝ իրական չափերուն համապատասխան։ [[2005]]-ին վերանկարահանուած է 30-ականներու կուլտային կինոնկարը, որուն վերջնական տեսարանը նոյնպէս տեղի ունեցած է Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի տանիքը։ * [[1964]] թուականին նկարահանուած է Էնդի Ուորհոլի «Կայսրութիւն» փաստագրական ֆիլմը։ Ֆիլմի տեւողութիւնը 8 ժամ եւ 5 րոպէ է եւ կը ներկայացնէ Էմփայր Սթէյթ Պիւլտինկի նկարահանումը։ == Պատկերասրահ == <gallery> Image:Looking Up at Empire State Building.JPG|<center>.</center> Image:Empire_State_Building_Night.jpg| Image:ESB Aussichtsplattformen.jpg| Image:Empire State Building in 2006.jpg Image:Empire State Building-from Rock Center.jpg Image:Empire State Building New York City Flickr Tjeerd.jpg Image:Empire State Building by David Shankbone.jpg Image:Empire State Building blue blue blue 2011 Shankbone.JPG Image:Empire State Building 20.jpg Image:NYC Empire State Building.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{ծանցանկ}} == Արտաքին յղումներ == * https://www.esbnyc.com/ Պաշտօնական կայքէջ * [http://skyscrapercenter.com/new-york-city/empire-state-building Empire State Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524040642/http://skyscrapercenter.com/new-york-city/empire-state-building |date=2012-05-24 }} on CTBUH ''Skyscraper Center'' * {{Cite book |author=Hearst Magazines |url=https://books.google.am/?id=qOIDAAAAMBAJ&pg=PA920 |title=Popular Mechanics |date=1930 թ․ դեկտեմբեր |publisher=Hearst Magazines |page=920}} *[https://web.archive.org/web/20101031103312/http://knowledge.allianz.com/en/globalissues/energy_co2/energy_efficiency/empire_state_building_retrofit.html Empire State Building green retrofit] * [http://www.nytimes.com/interactive/2010/09/26/realestate/20100926scapes_ss.html?ref=multimedia#1 Streetscapes։ The Empire State Building] slideshow at ''The New York Times'' * https://simple.wikipedia.org/wiki/List_of_tallest_buildings List of tallest buildings in the world] * https://simple.wikipedia.org/wiki/List_of_tallest_buildings_in_New_York_City List of tallest buildings in New York City 69s0a1mqcq87hvbdhifsetv8c9h7vcj 0 32980 254845 2026-09-13T20:55:05Z Marina Boghigian 111 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Յուշարձան |հայերէն անուանում = Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր) |բնօրինակ անուանում = |Պատկեր = Հուշարձան Երկրորդ Աշխարհամարտում զոհվածներին 01.jpg |նկարագիր = Յուշարձան 2-րդ աշխարհամարտի զոհուածներուն |դիրք = |latd = | latm = | lats = | latNS = |longd = | longm = | longs = | longEW...»: 254845 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Յուշարձան |հայերէն անուանում = Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր) |բնօրինակ անուանում = |Պատկեր = Հուշարձան Երկրորդ Աշխարհամարտում զոհվածներին 01.jpg |նկարագիր = Յուշարձան 2-րդ աշխարհամարտի զոհուածներուն |դիրք = |latd = | latm = | lats = | latNS = |longd = | longm = | longs = | longEW = |coordinates_display = |coordinates_footnotes = |Կը գտնուի = Վերին կարմիրաղբիւր գիւղ, Տաւուշի մարզ, Հայաստան |Կառուցուած է = 8 Նոյեմբեր 1969 |Շինութեան ձեւ = |Ստեղծած է = |Շինարար = |Ներկայ վիճակ = }} '''Յուշարձան (Վերին Կարմիրաղբիւր)''', [[Հայրենական մեծ պատերազմ]]ի զոհերու յիշատակին ՀՀ [[Տաւուշի մարզ]]ի [[Վերին Կարմիրաղբիւր]] գիւղին մէջ կառուցուած յուշակոթող։ == Նկարագրութիւն == Երեք մեթր բարձրութեամբ պազալտէ պատուանդանի վրայ ամբողջ հասակով կանգնած է հրացանը երկու ձեռքով կուրծքին սեղմած, զինուորական թիկնոցը ուսերուն, խիզախ հայորդիի հաւաքական կերպար հանդիսացող զինուորը՝ գլուխը թեքած դէպի ձախ (քանդակագործ՝ [[Գրիգոր Ահարոնեան]], քարտաշ վարպետներ՝ Սարգիս եւ Վահէ Տէյիրմէնճեաններ<ref name="ReferenceA">Բալաբեկ Մելեան, «Կարմիրաղբիւր», «Ասողիկ» հրատարակչութիւն, Երեւան, 2001</ref>)։ Արձանի ձախ կողմը, թանգարան-սրահի հիւսիսային պատին վրայ զոհուածներու անունները արձանագրուած են: ԱՆոր մօտ հայկական նարնջագոյն տուֆի վրայ յաւերժութեան նշանին կանգնած արծիւ, հայկական ծիրան ու խաղող պատկերող փորագրանկար է։ Թանգարան-սրահը ընդարձակ, լուսաւոր սենեակ է, որուն ներսի կողմի ամբողջ պատը զբաղեցնում են զոհուածներու լուսանկարները։ Պատերազմին երեք եւ աւելի որդի կորսնցուցած 4 հերոս մայրերու լուսանկարները նոյնպէս այստեղ են՝ իրենց զաւակներու նկարներուն կողքին։ Պատին երկայնքով, լուսանկարներուն տակ ցուցափեղկեր կան՝ յուշանմուշներով։ Յուշարձանը կը գտնուի Հունքուեալ կոչուող բլուրին վրայ, ուրկէ տեսարան կը բացուի դէպի ամբողջ գիւղը։ Յուշարձանին կից կը գործէ փոքրիկ թանգարան-սրահ, որուն արտաքին պատին վրայ փորագրուած են Երկրորդ աշխարհամարտին զոհուած 161 Վերին Կարմիրաղբիւրցիներու անուն-ազգանունները (շարքայիններ եւ սպաներ), իսկ ներսը պահուած են ռազմաճակատէն ուղարկուած եռածալ նամակներ, անոնց շիրիմներէն բերուած հող (գերեզմանները կը գտնուին նախկին ԽՍՀՄ-ի տարբեր տարածքներուն մէջ)։ Յուշարձանը ընդգրկուած է [[Հայաստանի պատմութեան եւ մշակոյթի անշարժ յուշարձաններու ցանկ]]ին մէջ<ref>[https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?DocID=13320 Հայաստանի կառավարութեան որոշում N 1929-Ն, 30 դեկտեմբերի 2004 թ․]</ref> (համարանիշ՝ 61/10)։ == Պատմութիւն == Գիւղին մէջ պատերազմի զոհերուն նուիրուած յուշարձան ունենալու գաղափարը ողջունուած է ինչպէս գիւղի ղեկավարութեան, նոյնպէս բնակիչներուն կողմէ, քանի որ համարեա՛ բոլոր ընտանիքներէն զոհեր եղած էին։ Իւրաքանչիւր ընտանիքէ 20-ական ռուբլի նուիրատուութեամբ, գիւղի տնտեսութեան ներդրած դրամական միջոցներու շնորհիւ, ինչպէս նաեւ Հայաստանի եւ նախկին [[Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն|ԽՍՀՄ]]-ի տարբեր բնակավայրերու մէջ ապրող Վերին Կարմիրաղբիւրցիներու հանգանակութիւններու միջոցով հնարաւոր դարձած է կեանքի կոչել այդ գաղափարը։ 8 Նոյեմբեր 1969-ին տեղի ունեցած է յուշարձանի բացման արարողութիւնը։ Ուշ աշնանային անբարենպաստ եղանակը չէ խանգարած աւելի քան 3000 ներկաներուն իրենց յարգանքի տուրքը մատուցել հայրենիքի պաշտպանութեան համար նահատակուած հերոսներուն ու 160 ծաղկեփունջով զարդարել յուշարձանը<ref name="ReferenceA"/>։ Պահին հանդիսաւորութիւն պարգեւած են զինուորական համազարկը, շեփորահարներու նուագը, անմար կրակը, լռութեան րոպէն, կարդացուած զեկուցումներն ու հիւրերու ելոյթները։ Բացման արարողութիւնը աւրտած է 350 հոգիի համար նախատեսուած հոգեհացի սեղանով։ == Մեր օրերուն == Բացման օրէն ի վեր յուշարձանը իւրատեսակ սրբատեղի դարձած է ամբողջ գիւղին համար, ամէն տարի մայիսի 9-ին իր շուրջ համախմբելով գիւղի ողջ բնակչութիւնը։ Մեծ Հայրենականի իւրաքանչիւր տարելից նշուած է պատշաճ շուքով ու հանդիսաւորութեամբ, որոնց մասնակցած են ինչպէս պատերազմի վեթերաններն իրենց յուշերով, այնպէս ալ դպրոցականները իրենց ասմունքով, երգ ու պարով։ Հայաստանի անկախացումէն ետք այս աւանդոյթին միահիւսուած է յուշարձանի տարածքին մեր նորօրեայ պատմութեան փառաւոր յաղթանակներուն նուիրուած նախաձեռնութիւններու գոյացում։ Յուշարձանի մասին կը հոգան ռուսաստանաբնակ Վերին Կարմիրաղբիւրցիները, որոնց նիւթական աջակցութեամբ 2020 թուականին այն հիմնովին վերանորոգուեցաւ: == Պատկերասրահ == <gallery> Մեծ հայրենականի զոհերի հուշարձան Վերին Կարմիրաղբյուրում (վերնամասը).jpg Երկրորդ աշխարհամարտի զոհերի հուշարձանը Վերին Կարմիրաղբյուրում.jpg Երկրորդ աշխարհամարտի զոհերի հուշարձան Վերին Կարմիրաղբյուրում.jpg Վերին Կարմիրաղբյուրի հուշարձանի թանգարանի ներսում.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == {{ծանցանկ}} 9rbycs49zc6ro81dvl64x5l29dnc4c7 0 32981 254852 2026-09-14T04:59:53Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Նուվել Տ՛Արմենի'''» ({{lang-fr|«Nouvelles d'Arménie magazine»}}, «Լուրեր Հայաստանէն») հայկական հասարակական-քաղաքական պատկերազարդ պարբերականի։ == Պատմութիւն == Լոյս կը տեսնէ 1992 թուականէն, [[Փարիզ]]՝ [[ֆրանսերէն]]։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Արա Թորանեան<ref>[https://www.ar...»: 254852 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Նուվել Տ՛Արմենի'''» ({{lang-fr|«Nouvelles d'Arménie magazine»}}, «Լուրեր Հայաստանէն») հայկական հասարակական-քաղաքական պատկերազարդ պարբերականի։ == Պատմութիւն == Լոյս կը տեսնէ 1992 թուականէն, [[Փարիզ]]՝ [[ֆրանսերէն]]։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Արա Թորանեան<ref>[https://www.armenews.com/spip.php?page=article&id_article=15613 «Ara Toranian, rédacteur en chef des «Nouvelles d’Arménie Magazine»]</ref><ref>[https://www.slate.fr/story/100813/armenie-hollande-lobby Ariane Bonzon, «Mourad Papazian et Ara Toranian, les deux visages du lobby arménien en France»]</ref>։ Կը տպագրէ վերլուծութիւններ միջազգային քաղաքականութեան վերաբերեալ, [[Հայաստան|Հայաստանի]] եւ [[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի]] մէջ տեղի ունեցող կարեւոր իրադարձութիւններու մասին հաղորդագրութիւններ, կը ծանօթացնէ հայկական մշակոյթը, մարզական յաջողութիւնները։ Գրասենեակ ունի [[Երեւան]], թղթակիցներ՝ [[Մոսկուա]], [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ]], [[Լիբանան]]։ == Ծանօթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> == Արտաքին հղումներ == * [https://www.armenews.com/ Պաշտօնական կայքէջ] {{ՀԳԳՀ}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] f5m0d5s5q8s6bumrkuni1jqjsic48ls 0 32982 254853 2026-09-14T05:18:06Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Շարլի Էպտօ»''' ({{lang-fr|Charlie Hebdo}}, {{lang-hy|«Շարլի Օրաթերթ»}}), [[Ֆրանսա|ֆրանսական]] երգիծական շաբաթաթերթ, որ կը տպագրէ զուարթամտութիւններ եւ ծաղրանկարներ՝ քաղաքական նիւթերով<ref>{{Cite web|url=https://azator.gr/%C2%AD%D5%B7%D5%A1%D6%80%C2%AD%D5%AC%D5%AB-%D5%A7%D5%BA%C2%AD%D5%BF%D6%85/|title=«­Շ...»: 254853 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Շարլի Էպտօ»''' ({{lang-fr|Charlie Hebdo}}, {{lang-hy|«Շարլի Օրաթերթ»}}), [[Ֆրանսա|ֆրանսական]] երգիծական շաբաթաթերթ, որ կը տպագրէ զուարթամտութիւններ եւ ծաղրանկարներ՝ քաղաքական նիւթերով<ref>{{Cite web|url=https://azator.gr/%C2%AD%D5%B7%D5%A1%D6%80%C2%AD%D5%AC%D5%AB-%D5%A7%D5%BA%C2%AD%D5%BF%D6%85/|title=«­Շար­լի Էպ­տօ»|last=|date=|website=Azat Or|language=հայերէն|accessdate=2026-09-14}}</ref>։ == Յարձակում խմբագրութեան վրայ == [[7 Յունուար]] 2015-ին ահաբեկիչներ «Շարլի Էպտօ»-ի խմբագրութեան դէմ գործած են զինեալ յարձակում մը, որուն պատճառով սպաննուած են 12 մարդ` տասը լրագրող եւ երկու ոստիկան: Վիրաւորուեցան 11 ուրիշներ<ref>{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/221795|title=«Շարլի Էպտօ» Մոհամետ Մարգարէի Նոր Ծաղրանկարներ Պիտի Հրապարակէ|date=2015-01-13|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-09-14}}</ref>։ == Ծանօթագրու«թիւն»ներ == <references responsive="1"></references> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] 0ssw1bghhiln2seiy4lzcsmwx24jrx5 0 32983 254854 2026-09-14T05:35:33Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ « {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Շիրակ'''», [[Արժանթինահայեր|արժանթինահայ]] կիսամսեայ, ապա՝ շաբաթաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1933-1936 թուականներուն, [[Պուէնոս Այրէս]]։ [[Հայաստանի Օգնութեան Կոմիտէ|Հայաստանի օգնութեան կոմիտէի]] (ՀՕԿ) [[Արժանթին|Արժանթինի]] մասնաճիւղի...»: 254854 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Շիրակ'''», [[Արժանթինահայեր|արժանթինահայ]] կիսամսեայ, ապա՝ շաբաթաթերթ։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1933-1936 թուականներուն, [[Պուէնոս Այրէս]]։ [[Հայաստանի Օգնութեան Կոմիտէ|Հայաստանի օգնութեան կոմիտէի]] (ՀՕԿ) [[Արժանթին|Արժանթինի]] մասնաճիւղի պաշտօնաթերթ։ Խմբագիր՝ Աբրահամ Կրաչեան։ Տպագրած է լուրեր՝ Խորհրդային Հայաստանի վերաբերեալ, ինչպէս նաեւ տեղեկուիւններ ՀՕԿ-ի գործունէութեան մասին։ Ջատագոված է ներգաղթը, հակադրուած՝ [[Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն|Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան]], լուսաբանած՝ միջազգային քաղաքական կեանքը։{{ՀՍ}} {{ՀՍՀ|հատոր=8|էջ=514}} [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] te0zhumrb31z8stc9o2pl3ww86iiifm 0 32984 254855 2026-09-14T05:47:54Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «'''«Ուոլ Սթրիթ Ճուռնըլ»''' ( '''The Wall Street Journal''', յայտնի է իբրեւ «the Journal», կրճատ՝ '''WSJ'''), ամերիկեան թերթ, որուն գրասենեակը կը գտնուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Միտթաուն Մանհեթըն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] Ստորոգութի...»: 254855 wikitext text/x-wiki '''«Ուոլ Սթրիթ Ճուռնըլ»''' ( '''The Wall Street Journal''', յայտնի է իբրեւ «the Journal», կրճատ՝ '''WSJ'''), ամերիկեան թերթ, որուն գրասենեակը կը գտնուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Միտթաուն Մանհեթըն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] d1fuj5ldu3n7976ydwz4fogurpdyffl 254856 254855 2026-09-14T05:48:13Z Azniv Stepanian 8 254856 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} '''«Ուոլ Սթրիթ Ճուռնըլ»''' ( '''The Wall Street Journal''', յայտնի է իբրեւ «the Journal», կրճատ՝ '''WSJ'''), ամերիկեան թերթ, որուն գրասենեակը կը գտնուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Միտթաուն Մանհեթըն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] h9zu19jrk91fhrk1qxpbd020m0ocnpz 0 32985 254857 2026-09-14T05:59:01Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}'''«Ուսումնասէր»''', [[Հնդկահայեր|հնդկահայ]] քաղաքական, առեւտրական եւ գրական երկշաբաթաթերթ ([[Գրաբար հայերէն|գրաբար]])։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1849-1953 թուականներուն, [[Սինկափուր]]։ խմբագիր–հրատարակիչ՝ Գրիգոր Գալստանեան։ Մեկնաբանած է քաղա...»: 254857 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}'''«Ուսումնասէր»''', [[Հնդկահայեր|հնդկահայ]] քաղաքական, առեւտրական եւ գրական երկշաբաթաթերթ ([[Գրաբար հայերէն|գրաբար]])։ == Պատմութիւն == Լոյս տեսած է 1849-1953 թուականներուն, [[Սինկափուր]]։ խմբագիր–հրատարակիչ՝ Գրիգոր Գալստանեան։ Մեկնաբանած է քաղաքական եւ ազգային ընթացիկ հարցեր, տպագրած է լուրեր Սինկափուրի, [[Հնդկաստան|Հնդկաստանի]], [[Պարսկաստան|Պարսկաստանի]] եւ այլ վայրերու հայկական գաղթավայրերու առօրեայէն, առեւտրական տեղեկութիւններ։ Թերթին մէջ տեղ գտած են նաեւ հնդկահայերու հոգեւոր իշխանութիւններու հրահանգներն ու շրջաբերականները, արտատպութիւններ «<nowiki/>[[Արշալոյս Արարատեան (թերթ)|Արշալոյս Արարատեան]]<nowiki/>» եւ «<nowiki/>[[Ազգասէր Արարատեան (պարբերաթերթ)|Ազգասէր Արարատեան]]<nowiki/>» պարբերականներէն։ Գրական բաժինին մէջ տպագրուած են բանաստեղծութիւններ, առակներ, հանելուկներ եւ այլն<ref>{{Cite web|url=https://vmc.sci.am/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=96&query_desc=|title=Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԷՐ|accessdate=2023 թ․ հունվարի 16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arar.sci.am/dlibra/publication/296711?language=hyw#structure|title=Համահայկական թուանշային գրադարան}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> {{ՀՍՀ|հատոր=12|էջ=264}} [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] trdzazans0m8aonwa52xwlx3ptcljd7 0 32986 254858 2026-09-14T06:10:10Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}«'''Ազգասէր Արարատեան»''', տասնօրեայ, ապա կիսամսեայ պարբերական, «Ազգասէր»–ի շարունակութիւնը։ Խմբագրած եւ հրատարակած է [[Մեսրոպ Թաղիադեան|Մեսրոպ Թաղիադեան,]] [[Կալկաթա]], 1848–1852 թուականներուն։ Պարբերականին նշանաբանը եղած է՝ «Մաքուր խղճմտա...»: 254858 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}«'''Ազգասէր Արարատեան»''', տասնօրեայ, ապա կիսամսեայ պարբերական, «Ազգասէր»–ի շարունակութիւնը։ Խմբագրած եւ հրատարակած է [[Մեսրոպ Թաղիադեան|Մեսրոպ Թաղիադեան,]] [[Կալկաթա]], 1848–1852 թուականներուն։ Պարբերականին նշանաբանը եղած է՝ «Մաքուր խղճմտանքն առնէ զմարդ երջանիկ», «Աստված եւ աշխատանք»։ Շարունակած է«Ազգասէր»–ի գաղափարական աւանդները։ Նիւթերու զգալի մասը եղած են՝ հրապարակախօսական յօդոուածներ, տեսութիւններ, հետազօտութիւններ, տեղեկատու լուրեր, չափածոյ ստեղծագործութիւններ, թարգմանութիւններ) գրած է խմբագիր–հրատարակիչը։ Ուշագրաւ են ապագայի մասին մտորումները, չափածոյ շարք մը գործեր, պատմական վաւերագրեր, գաղութահայ կեանքի ընթացիկ լուրերը, Թոմաս Խոջամալեանի «Պատմութիւն Հնդկաց» գիրքի 2-րդ մասը։ «Ազգասէր Արարատեան»ի հրատարակութիւնը դադարած է բաժանորդներու (ընդամէնը 19) եւ աջակցողներու թիւը նուազելու պատճառով<ref>{{Cite web|url=https://vmc.sci.am/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=21&query_desc=|title=Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԱԶԳԱՍԷՐ ԱՐԱՐԱՏԵԱՆ|accessdate=2022 թ․ դեկտեմբերի 12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arar.sci.am/publication/287852#structure|title=Համահայկական թվանշային գրադարան}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> == Արտաքին յղումներ == * [https://arar.sci.am/publication/287871 Ազգասէր Արարատեան (Կալկաթա), 1849, Հատոր Ա, 18] {{ՀՍՀ|հատոր=1|էջ=111}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] bp3qs3tt11dia5of42rf6skoni8i5ez 254859 254858 2026-09-14T06:11:20Z Azniv Stepanian 8 254859 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}}«'''Ազգասէր Արարատեան»''', տասնօրեայ, ապա կիսամսեայ պարբերական, «Ազգասէր»ի շարունակութիւնը։ Խմբագրած եւ հրատարակած է [[Մեսրոպ Թաղիադեան|Մեսրոպ Թաղիադեան,]] [[Կալկաթա]], 1848–1852 թուականներուն։ Պարբերականին նշանաբանը եղած է՝ «Մաքուր խղճմտանքն առնէ զմարդ երջանիկ», «Աստված եւ աշխատանք»։ Շարունակած է«Ազգասէր»–ի գաղափարական աւանդները։ Նիւթերու զգալի մասը եղած են՝ հրապարակախօսական յօդոուածներ, տեսութիւններ, հետազօտութիւններ, տեղեկատու լուրեր, չափածոյ ստեղծագործութիւններ, թարգմանութիւններ) գրած է խմբագիր–հրատարակիչը։ Ուշագրաւ են ապագայի մասին մտորումները, չափածոյ շարք մը գործեր, պատմական վաւերագրեր, գաղութահայ կեանքի ընթացիկ լուրերը, Թոմաս Խոջամալեանի «Պատմութիւն Հնդկաց» գիրքի 2-րդ մասը։ «Ազգասէր Արարատեան»ի հրատարակութիւնը դադարած է բաժանորդներու (ընդամէնը 19) եւ աջակցողներու թիւը նուազելու պատճառով<ref>{{Cite web|url=https://vmc.sci.am/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=21&query_desc=|title=Վիեննայի մենաստանի մամուլի շտեմարան- ԱԶԳԱՍԷՐ ԱՐԱՐԱՏԵԱՆ|accessdate=2022 թ․ դեկտեմբերի 12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arar.sci.am/publication/287852#structure|title=Համահայկական թվանշային գրադարան}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> == Արտաքին յղումներ == * [https://arar.sci.am/publication/287871 Ազգասէր Արարատեան (Կալկաթա), 1849, Հատոր Ա, 18] {{ՀՍՀ|հատոր=1|էջ=111}} [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] gvuyqstnwi92m4lyysi15l02h21fq7m 0 32987 254860 2026-09-14T06:42:20Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ « {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} '''«Պայքար»''', ազգային, քաղաքական եւ գրական օրաթերթ, ապա՝ շաբաթաթերթ։ [[Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն|Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան]] [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] շրջանակի պաշտօնաթերթ։ == Պատմութիւն == Առաջին անգամ լոյս...»: 254860 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} '''«Պայքար»''', ազգային, քաղաքական եւ գրական օրաթերթ, ապա՝ շաբաթաթերթ։ [[Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն|Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան]] [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] շրջանակի պաշտօնաթերթ։ == Պատմութիւն == Առաջին անգամ լոյս տեսած է 1922 թուականին, [[Պոսթըն]]։ Գլխաւոր խմբագիրներ՝ Ա․ Նազար, [[Երուանդ Մեսիայեան]], [[Հրաչ Երուանդ]], [[Անդրանիկ Փոլատեան]], [[Անդրանիկ Անդրէասեան|Անդրանիկ Անդրեասեան]], Նուպար Պէրպէրեան, Գրիգոր Քէօսէեան։ Յաջորդած է «Ազգ» եւ «Պահակ» պարբերականներու միաւորումէն յառաջացած «Ազգ-Պահակ» օրաթերթին։ Լուսաբանած է [[Հայերը Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ|ամերուկահայ]], ինչպէս նաեւ սփիւռքի այլ գաղթավայրերու ազգային, կրթական, մշակութային կեանքը, արձագանքած՝ յուզող խնդիրներուն։ Կողմ արտայայտուած է Հայաստանի խորհրդային բռնազավթման, նիւթեր տպագրած է խորհրդահայ տնտեսութեան եւ մշակոյթի վերաբերեալ, քաջալերած է շինարարական աշխատանքներուն օժանդակող կազմակերպութիւններու ([[Հայ Օգնութեան Միութիւն|ՀՕԿ]], «Հայ կարմիր խաչ», ամերիկահայ հայրենակցական միութիւններ եւ այլն), [[ՀԲԸՄ|ՀԲԸ Միութեան]] գործունէութիւնը։ Արձագանգած է 1920-1930 թուականներու, 1946 թուականի զանգուածային հայրենադարձութեան։ Անդրադարձած է միջազգային քաղաքական իրադարձութիւններուն, քեմալական շարժման՝ [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] մէջ։ [[Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ|Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի]] տարիներուն թերթը լուսաբանած է հակահիթլերեան խմբակցութեան ռազմական ձեռնարկները, խորհրդային բանակի գործունէութիւնը, հայ ռազմիկներու եւ սպաներու մասնակցութիւնը պատերազմին, «Ամերուկահայ ազգային խորհուրդի» գործունէութիւնը։ Յետպատերազմեան շրջանին «Պայքար»ը փորձած է նպաստել Հայրենիք-սփիւռք կապերուզարգացման, պարբերաբար նիւթեր տպագրած է Խորհրդային Հայաստանի տնտեսութեան, գիտութեան ու մշակութային անցուդարձի վերաբերեալ, արտատպումներ կատարած՝ խորհրդահայ մամուլէն։ Թերթի գրական բաժին մէձ տեղ գտած են արեւմտահայ, սփիւռքի, խորհրդահայ, նաեւ օտար հեղինակներու տարբեր ժանրերու գործեր։ 2017-էն լոյս կը տեսնէ Պոսթըն, իբրեւ շաբաթաթերթ։ {{ՀՍՀ|հատոր=9|էջ=112}} [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] i7uhdk768undvolg5td6ws8p5pnfp9k 0 32988 254861 2026-09-14T06:53:58Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Երուանդ Մեսիայեան''' ({{ԱԾ}}), հայ հասարակական գրող, գործիչ, խմբագիր։ == Կեանք եւ գործունէութիւն == Ծնած է [[Սեբաստիա]]։ Յաճախ է Պարտիզակի նախակրթարանը։ Ծնողները զինք ուղարկած են [[Խարբերդ]], ուր յաճախած է [[Եփրատ Գոլէճ|Եփրատ Գոլէճը]]՝ ծանօթանալու ան...»: 254861 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Երուանդ Մեսիայեան''' ({{ԱԾ}}), հայ հասարակական գրող, գործիչ, խմբագիր։ == Կեանք եւ գործունէութիւն == Ծնած է [[Սեբաստիա]]։ Յաճախ է Պարտիզակի նախակրթարանը։ Ծնողները զինք ուղարկած են [[Խարբերդ]], ուր յաճախած է [[Եփրատ Գոլէճ|Եփրատ Գոլէճը]]՝ ծանօթանալու [[անգլերէն]] լեզուին։   Երուանդ արդէն պատանի տարիքին հետաքրքրութիւն ցոյց տուած է գեղարուեստական գրականութեան հանդէպ։   Շուրջ երկու տարի [[Պոլիս|Պոլսոյ]] մէջ դարձած է մնայուն աշխատակիցը յայտնի թերթերու՝ «<nowiki/>[[Մասիս (օրաթերթ)|Մասիս]]<nowiki/>», «<nowiki/>[[Բիւրակն (թերթ)|Բիւրակն]]<nowiki/>» եւ «<nowiki/>[[Բիւզանդիոն (թերթ)|Բիւզանդիոն]]<nowiki/>», իսկ հեռակայ կարգով աշխատակցած է [[Պոսթըն]] հրատարակուող «<nowiki/>[[Ձայն Հայրենեաց (շաբաթաթերթ)|Ձայն Հայրենեաց]]<nowiki/>»ին, որ ատենոյ Վերակազմեալներու պաշտօնաթերթն եղած է, ու յաճախակի կապ հաստատած է իր գաղափարի ընկերոջ՝ [[Սուրէն Պարթեւեան|Սուրէն Պարթեւեանի]] հետ, որուն ծանօթացած է Պոլիս։ Մեսիայեանի  գրական հետաքրքրութիւնը զինք առաջնորդած է մեկնելու [[Փարիզ]]՝ 1903-ին, ուր յատուկէն աշխատանք որոնած է թարգմանութիւններ՝ կատարելով Ֆրանսական գրական գործերէ, ու զանոնք հրամցնելով արեւմտահայ մամուլին, նաեւ հրատարակելով իր առաջին վիպակը՝ «Սմսարը» խորագիրով<ref>{{Cite web|url=https://ramgavar.am/index.php/%D5%B5%D6%85%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A1%D5%AE%D5%B6%D5%A5%D6%80/%D5%BC%D5%A1%D5%AF-%D5%AB-%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A1%D5%B6%D5%A4-%D5%B4%D5%A5%D5%BD%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%A5%D5%A1%D5%B6|title=ՌԱԿ-ի Երախտաւորները. Երուանդ Մեսիայեան {{!}} Ռամկավար Մամուլ - Պաշտօնական Լրատու|website=ramgavar.am|accessdate=2026-09-14}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} [[Ստորոգութիւն:Հայ հասարակական գործիչներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ խմբագիրներ]] [[Ստորոգութիւն:Հայ գրողներ]] 0w4vb1xfpet8h0xfoulz2br74dpqu7a 0 32989 254869 2026-09-14T07:57:54Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Ռազմիկ'''», 1905-1908 թուականներուն Փլովտիւի մէջ, [[Ռուբէն Զարդարեան|Ռուբէն Զարդարեանի]] խմբագրութեամբ, լոյս տեսնող թերթ։ Շարունակած է լոյս տեսել 1937 թուականի Փետրուար 7-էն մինչեւ 1944 թուականի Մարտ 4՝ Փլովտիւ, [[Գարեգին Նժդեհ|Գարեգին Նժդեհի]],...»: 254869 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Ռազմիկ'''», 1905-1908 թուականներուն Փլովտիւի մէջ, [[Ռուբէն Զարդարեան|Ռուբէն Զարդարեանի]] խմբագրութեամբ, լոյս տեսնող թերթ։ Շարունակած է լոյս տեսել 1937 թուականի Փետրուար 7-էն մինչեւ 1944 թուականի Մարտ 4՝ Փլովտիւ, [[Գարեգին Նժդեհ|Գարեգին Նժդեհի]], [[Հայկ Ասատրեան|Հայկ Ասատրեանի]] եւ [[Ներսէս Աստուածատուրեանի]] խմբագրութեամբ։ == Պատմութիւն == Թերթի անդրանիկ թիւի յառաջաբանին մէջ գրուած է, որ անիկա պիտի ըլլայ դարասկզիբին Ռուբեն Զարդարեանի խմբագրութեամբ Փլովտիւի մէջ՝ 1905-1908 թուականներուն, լոյս տեսած նոյնաուն պարբերականի աւանդոյթները շարունակողը, հիմնական նպատակ ունենալով՝ «դաստիարակիչ խօսքի տնութեամբ ոգիները բոցավառել ա՛յն օրուան կարօտով, երբ մեր կեանքին մէջ հոռետեսութիւնը, նուաստութիւնը եւ մանրուքի հոգեւոր խեղճութիւնը տեղի կու տան Հայաստանի համար աշխատելու եւ մեռնելու կամքին, երբ մեր ցեղի աչքերուն մէջ կրկին կը փայլատակեն հերոսական երկունքի եւ մեծագործութեան հին ոգին եւ կրակը»<ref>«Ռազմիկ, 1937, Փետրուար 7, Ա. տարի, թիւ 1»</ref>։ Թերթի հաւաքածուն պահուած է Փլովտիւի Իվան Վազովի անուան գրադարանը։ == Ծանոթագրութիւններ == <references responsive="1"></references> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] 01n5cjoljospyrf1gkgr6tldb9qwkia 0 32990 254870 2026-09-14T09:17:44Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Սթար»''', [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] գլխաւոր թերթերէն մին, որ սկսած է տպագրուիլ 1999 թուականի Մարտի 8-ին, [[Պոլիս]]։ Հիմնադիրը գործարար Ճեմ Ուզանն է։ 2019 թուականի վերջը թերթը դադարեցրուցած է իր տպագիր հրատարակութիւնը՝ յայտարարելով, որ առցանց կը շա...»: 254870 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Սթար»''', [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] գլխաւոր թերթերէն մին, որ սկսած է տպագրուիլ 1999 թուականի Մարտի 8-ին, [[Պոլիս]]։ Հիմնադիրը գործարար Ճեմ Ուզանն է։ 2019 թուականի վերջը թերթը դադարեցրուցած է իր տպագիր հրատարակութիւնը՝ յայտարարելով, որ առցանց կը շարունակէ լրատուական լուսաբանումը<ref>{{Cite web|url=https://www.haberturk.com/star-gazetesi-kapandi-gunes-gazetesi-aksam-in-eki-oldu-2554428|title=Star ve Güneş'ten kağıda veda|website=www.haberturk.com|language=թրքերէն}}</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] 4pkqj4ihtfxok4g4j21ur4a3z1txa4z 0 32991 254873 2026-09-14T09:40:21Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Տը Սթրէյթս Թայմզ»''' ({{lang-en|The Straits Times}}), անգլալեզու օրաթերթ [[Սինկափուր]], որ այժմ կը պատկանի Սինկափուր Փրես Հոլտինկսին։ Օրաթերթի տպագիր եւ թուային տարբերակները (Սթրէյթս Թայմզ եւ Սանտի Թայմզ) օրական ունին 383600 շրջանառութիւն<ref>{{Cite web|url=http...»: 254873 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} «'''Տը Սթրէյթս Թայմզ»''' ({{lang-en|The Straits Times}}), անգլալեզու օրաթերթ [[Սինկափուր]], որ այժմ կը պատկանի Սինկափուր Փրես Հոլտինկսին։ Օրաթերթի տպագիր եւ թուային տարբերակները (Սթրէյթս Թայմզ եւ Սանտի Թայմզ) օրական ունին 383600 շրջանառութիւն<ref>{{Cite web|url=https://www.sph.com.sg/our-businesses/newspapers/the-straits-times-the-sunday-times|title=The Straits Times / The Sunday Times|publisher=www.sph.com.sg|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20130728214922/http://abcsingapore.org/reports.html|archive-date=|accessdate=|url-status=dead}}</ref>։շ Հիմնադրած է ազգութեամբ հայ Խաչիկ Մովսէսը՝ 1845 թուականի Յուլիս 15-ին՝ «Սթրէյթս Թայմզ ընդ Սինկափուր Ճըռնալ օֆ Քոմերս» անուամբ ({{lang-en|The Straits Times and Singapore Journal of Commerce}})<ref>[http://icon.crl.edu/detail.php?language=Any&country=&title=Straits+times+and+Singapore+journal+of+commerce&oJ Icon.crl.edu]</ref>։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] n0i8flab3cge5s2tbxa1k6dg98qdblf 0 32992 254876 2026-09-14T09:56:16Z Azniv Stepanian 8 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} '''«Վան-Տոսպ»''', գրական, գիտական, հասարակական-քաղաքական թերթ (կիսամսեայ, շաբաթական, եռօրեայ եւ այլն)։շ Սահմանադիր ռամկավար կուսակցութեան (ապա՝ [[Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն|Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան]]) Վասպուրական|Վասպուրակա...»: 254876 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Պարբերական}} '''«Վան-Տոսպ»''', գրական, գիտական, հասարակական-քաղաքական թերթ (կիսամսեայ, շաբաթական, եռօրեայ եւ այլն)։շ Սահմանադիր ռամկավար կուսակցութեան (ապա՝ [[Ռամկավար Ազատական Կուսակցութիւն|Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան]]) [[Վասպուրական|Վասպուրականի]] շրջանի, 1919 թուականին՝ ՌԱԿ-ի Հայաստանի կեդրոնական խորհուրդի հրատարակութիւն։ Լույս տեսած է 1911-1919 թուականներուն, [[Վան]] (1911-1915), [[Թիֆլիս]] (1915-1918), [[Երեւան]] (1919)։ Խմբագիրներ՝ Հ․ Աւագեան, Կ․ Սիտալ (Շահինեան), Մ․ Պալոյեան, Պ․ Յովնանեան, Ս․ ժամկոչեան, Ա․ Դարբինեան, Վ․ Պապիկեան, Ա․ Աւետիսեան։ {{ՀՍՀ}} [[Ստորոգութիւն:Թերթեր]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ]] [[Ստորոգութիւն:Պարբերականներ այբբենական կարգով]] 99hk63cdhq71gfncvcyx6vyb38z575d