Ուիքիփետիա:Զրուցարան

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hyw">
  <siteinfo>
    <sitename>Ուիքիփետիա</sitename>
    <dbname>hywwiki</dbname>
    <base>https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Ուիքիփետիա</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ուիքիփետիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Ստորոգութիւն</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ուիքիփետիա:Զրուցարան</title>
    <ns>4</ns>
    <id>35</id>
    <revision>
      <id>255062</id>
      <parentid>254738</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>907</id>
      </contributor>
      <comment>/* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ նոր բաժին</comment>
      <origin>255062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20611" sha1="h6xzeig7murdxzk3650fg9p926ulv8n" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:12px; margin-bottom:16px;&quot;&gt;
[[Պատկեր:Vista-file-manager.png|40px|middle|link=Ուիքիփետիա:Զրուցարան/Արխիւ|alt=Արխիւ]]
'''[[Ուիքիփետիա:Զրուցարան/Արխիւ|Արխիւ]]''' — Նախորդ տարիներու քննարկումներ։
&lt;/div&gt;
__ՀՂՈՒՄ_ՆՈՐ_ԲԱԺՆԻ_ՎՐԱ__

* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.

== CEE Meeting 2026-ի ներկայացուցիչներու թեկնածութիւն ==
Յարգելի՛ խմբագիրներ,

Կեդրոնական եւ Արեւելեան Եւրոպայի (CEE) տարեկան հանդիպումը՝ CEE Meeting 2026-ը, մօտեցած է, եւ Արեւմտահայերէն Լեզուի Ուիքիմետիաններու Խումբը (WAL) կոչուած է ընտրելու այս հանդիպման իր պաշտօնական ներկայացուցիչները։

Այս նպատակով, կը ներկայացուին երկու թեկնածուներ՝ [[User:HoMen|HoMen]] եւ [[User:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]], որպէսզի ներկայացնեն WAL-ը CEE Meeting 2026-ի ընթացքին։

Կը հրաւիրենք խումբի անդամները մասնակցելու քուէարկութեան՝ իւրաքանչիւր թեկնածուի առնչութեամբ առանձին իրենց կարծիքը յայտնելու համար։
Քուէարկութեան տեւողութիւնը 3 օր է։ 

=== [[Մասնակից:HoMen|HoMen]]-ի թեկնածութիւն ===

*{{Կողմ}}
#{{Կողմ}}--[[--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 03:23, 26 Մայիս 2026 (UTC)]] 
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:04, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}--[[--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 05:56, 26 Մայիս 2026 (UTC)]]
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:05, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}֊[[֊֊[[Մասնակից։Մարալ Տիքպիքեան | Մարալ Տիքպիքեան]]
#{{Կողմ}} -[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:22, 27 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:05, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}} - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:17, 27 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:05, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}} - --[[Մասնակից:NataliEkiz|NataliEkiz]] ([[Մասնակցի քննարկում:NataliEkiz|քննարկում]]) 21:17, 27 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:06, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Թալին Նայիր|Թալին Նայիր]] ([[Մասնակցի քննարկում:Թալին Նայիր|քննարկում]]) 19:16, 28 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:06, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Ալիսիա|Ալիսիա]] ([[Մասնակցի քննարկում:Ալիսիա|քննարկում]]) 08:34, 29 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:06, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:JohnYahyaHanna|JohnYahyaHanna]] ([[Մասնակցի քննարկում:JohnYahyaHanna|քննարկում]]) 16:35, 29 Մայիս 2026 (UTC)
#:Շնորհակալ եմ վստահութեան համար [[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:07, 30 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:L0l1g2|L0l1g2]] ([[Մասնակցի քննարկում:L0l1g2|քննարկում]]) 09:22, 5 Յուլիս 2026 (UTC)
*{{Ձեռնպահ}}

*{{Դէմ}}

=== [[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]]-ի թեկնածութիւն ===

*{{Կողմ}}
#{{Կողմ}}--[[--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 03:24, 26 Մայիս 2026 (UTC)]] 
#{{Կողմ}}--[[--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 05:56, 26 Մայիս 2026 (UTC)]]
#{{Կողմ}} —[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]])
#{{Կողմ}} - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:18, 27 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}} - --[[Մասնակից:NataliEkiz|NataliEkiz]] ([[Մասնակցի քննարկում:NataliEkiz|քննարկում]]) 21:17, 27 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Թալին Նայիր|Թալին Նայիր]] ([[Մասնակցի քննարկում:Թալին Նայիր|քննարկում]]) 19:17, 28 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Ալիսիա|Ալիսիա]] ([[Մասնակցի քննարկում:Ալիսիա|քննարկում]]) 08:37, 29 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:JohnYahyaHanna|JohnYahyaHanna]] ([[Մասնակցի քննարկում:JohnYahyaHanna|քննարկում]]) 16:35, 29 Մայիս 2026 (UTC)
#{{Կողմ}}, --[[Մասնակից:L0l1g2|L0l1g2]] ([[Մասնակցի քննարկում:L0l1g2|քննարկում]]) 09:23, 5 Յուլիս 2026 (UTC)
*{{Ձեռնպահ}}

*{{Դէմ}}

'''Սիրելի՛ խմբագիրներ, շնորհակալութիւն` ձեր վստահութեան համար։'''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 09:20, 30 Մայիս 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Մայիս 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|քննարկել]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 Յունիս 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Յունիս 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

==Ուիքիմետիա CEE Hub-ի Ղեկավար Կոմիտէի Ընտրութիւններ 2026-ի քուէարկող ներկայացուցիչ==

Յարգելի՛ համայնք,

Ուիքիմետիա [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia%20CEE%20Hub/Steering%20Committee CEE Hub-ի (Կեդրոնական եւ Արեւելեան Եւրոպայի Հանգոյց) Ղեկավար Կոմիտէի (Steering Committee)] [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia%20CEE%20Hub%20Steering%20Committee%20Election%202026 2026-ի ընտրութիւններուն] շրջագծին մէջ, իւրաքանչիւր փոխկապակցեալ կազմակերպութիւն (affiliate) իրաւունք ունի նշանակելու մէկ ներկայացուցիչ, որ իր անունով քուէ պիտի տայ ընտրութեան մէջ։

Հետեւաբար, կ՚առաջարկենք որ Azniv Stepanian-ը ըլլայ Արեւմտահայերէն Լեզուի Ուիքիմետիաններու Խումբի (WAL) քուէարկող ներկայացուցիչը այս ընտրութեան մէջ։

Կը խնդրենք համայնքի անդամներէն մասնակցիլ քուէարկութեան։

Համայնքային քուէարկութեան ժամկէտն է 3 Յուլիս 2026, օրուան աւարտին (Anywhere on Earth)։

=== [[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]]-ի թեկնածութիւն ===

{{Կողմ}}
*--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 11:37, 2 Յուլիս 2026 (UTC)

*--[[Մասնակից:NataliEkiz|NataliEkiz]] ([[Մասնակցի քննարկում:NataliEkiz|քննարկում]]) 14:53, 2 Յուլիս 2026 (UTC)
*--[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:10, 2 Յուլիս 2026 (UTC)
*--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 17:36, 2 Յուլիս 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:55, 3 Յուլիս 2026 (UTC)
{{Ձեռնպահ}}

{{Դէմ}}

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:24, 24 Յուլիս 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

==  Վարիչ դառնալու թեկնածութեան առաջարկ․ Սեւան Դանիէլեան Մկրեան եւ ShahenWasHere ==
{{Քննարկման փակում}}
Յարգելի՛ խմբագիրներ,

կը դիմեմ ձեզի եւ կ'առաջարկեմ մասնակից [[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեանին]] եւ [[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere-ին]] Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի էջին կրկին վարիչ դառնալու թեկնածութիւնը։ Ինչպէս գիտէք, վարիչ դառնալու առաջարկը ներեկայացնելու համար, Ուիքի համայնքին քուէարկութեան պէտք ունինք։

Հետեւաբար, իրբեւ հարթակի վարիչ, կը խնդրեմ մասնակցիք քուէարկութեան, որպէսզի կրկին ստանձնեն իրենց վարչական աշխատանքը։

Քուէարկութեան տեւողութիւնը 1 շաբաթ է։[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 07:04, 24 Օգոստոս 2026 (UTC)

=== Քուէարկութիւն․ [[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան |Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]]===

* {{Կողմ}}
# {{Կողմ}}, [[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]])
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 08:20, 24 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 16:13, 24 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 05:48, 26 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:NataliEkiz|NataliEkiz]] ([[Մասնակցի քննարկում:NataliEkiz|քննարկում]]) 10:01, 26 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:Կարէն|Կարէն]] ([[Մասնակցի քննարկում:կարէն|քննարկում]]) 13:32, 26 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 11:56, 1 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)

* {{Դէմ}}
* {{Ձեռնպահ}}

=== Քուէարկութիւն․ [[Մասնակից:ShahenWasHere]]===

* {{Կողմ}}
# {{Կողմ}}, [[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]])
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 16:14, 24 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:HoMen|HoMen]]
# {{Կողմ}},--[[Մասնակից:NataliEkiz|NataliEkiz]] ([[Մասնակցի քննարկում:NataliEkiz|քննարկում]]) 10:01,26 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}} --[[Մասնակից:Կարէն|Կարէն]] ([[Մասնակցի քննարկում:կարէն|քննարկում]]) 13:33, 26 Օգոստոս 2026 (UTC)
# {{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Maral Dikbikian|Maral Dikbikian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Maral Dikbikian|քննարկում]]) 11:56, 1 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)
# {{Կողմ}}, --[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 13:29, 1 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)
* {{Դէմ}}
* {{Ձեռնպահ}}
{{ՔՎ}}

== CEE Technical Village Pump ==

{{int:please-translate}}

[[File:CEE Technical Village Pump.webm|300px|right|thumb|A short introduction to the CEE Technical Village Pump]]

The '''[[:m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]]''' is a new space for Wikimedia contributors and communities across the CEE region to request technical help, exchange solutions, and get support from experienced contributors.

To introduce the project and give a quick overview of how it works, we’ve prepared this short video.

The page is currently available in English. We’d like to make it accessible to communities across the region in their local languages, and we’d appreciate your [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=page-Template%3ACEE+Technical+Village+Pump+header&amp;language=en&amp;action=page&amp;filter=&amp;action_source=translate_page help translating it].

Best regards, [[Մասնակից:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Մասնակցի քննարկում:MediaWiki message delivery|քննարկում]]) 09:09, 26 Օգոստոս 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21 Սեպտեմբեր 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31067433 --&gt;</text>
      <sha1>h6xzeig7murdxzk3650fg9p926ulv8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Անժելիք Քիժօ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1738</id>
    <revision>
      <id>255066</id>
      <parentid>235722</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12324" sha1="cze3ik7b3b1n6mjkebvhgs09rxtj00k" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ|image=20190704-Rudolstadt-Festival-2019-Sing-The-Truth-7683.jpg|ծննդեան թուական=|ծննդեան անուն=Անժելիք Քիժօ}}

'''Անժելիք Քիժօ''', ({{ԱԾ}}), պենինցի «Կրեմմի» մրցանակակիր երգիչ-երգահան, դերասանուհի, հանրային գործիչ։  

Քիժօ նշանաւոր է իր բազմազան երաժշտական ազդեցութիւններով եւ ստեղծարար երաժշտական տեսահոլովակներով: «Time» ամսագիրը զայն անուանած է «Ափրիկէի առաջին տիվա»&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1624366,00.html | work=Time | first=Alex | last=Perry | title=Redemption Song | date=May 23, 2007 | access-date=October 10, 2018 | archive-date=June 16, 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070616063517/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1624366,00.html | dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;: BBC-ն Քիժոյին ընդգրկած է [[Ափրիկէ]] մայր ցամաքի 50 ամենանշանաւոր գործիչներու ցանկին մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/focusonafricamagazine/news/story/2010/09/100930_iconsforum.shtml |title=Focus On Africa Magazine &amp;#124; Forum: Who is your African Icon? |publisher=BBC |date= |accessdate=2012-04-03}}&lt;/ref&gt;: «The Guardian»ը զայն անուանած է աշխարհի 100 ոգեշնչող կիներէն մէկը&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.theguardian.com/culture/2011/mar/08/angelique-kidjo-100-women | location=London | work=The Guardian | first=Homa | last=Khaleeli | title=Angélique Kidjo | date=March 8, 2011}}&lt;/ref&gt;։ 

Քիժօ առաջին կինն է, որուն «Forbes»-ը ներառած է «Ափրիկէի 40 ամէնահզօր աստղերը» շարքին մէջ&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/pictures/ehed45mef/angelique-kidjo-51-beninoise-musician |title=Angelique Kidjo, 51, Beninoise, Musician – In Photos: The 40 Most Powerful Celebrities In Africa |work=Forbes |date= |accessdate=2014-02-18 |first=Mfonobong |last=Nsehe}}&lt;/ref&gt;: 2012-ի Ողիմպիական խաղերու երաժշտական փառատօնի ժամանակ լոնտոնեան «The Daily Telegraph»ը զայն անուանած է «Ափրիկեան երաժշտութեան անվիճարկելի թագուհի»&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/9396299/BT-River-of-Music-Angelique-Kidjo-interview-for-London-2012.html |title=BT River of Music: Angélique Kidjo interview for London 2012 |newspaper=Telegraph |date= July 13, 2012|accessdate=2014-02-18 |first=Bernadette |last=McNulty}}&lt;/ref&gt;: Մարտ 2013-ին [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] Ազգային Հանրային Ձայնասփիւռը զայն կոչած է «Ափրիկէի ապրող ամէնամեծ տիվան»&lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=https://www.npr.org/2013/03/13/174198172/african-diva-kidjo-empowered-by-bad-religion |title=African Diva Kidjo Empowered By 'Bad Religion' |publisher=NPR |date=2013-03-13 |accessdate=2014-02-18}}&lt;/ref&gt;: «New African» եւ «Jeune Afrique» ամսագիրներուն կողմէ Քիժօն ընդգրկուած է «2014-ի ամենաազդեցիկ ափրիկեցիները» շարքին մէջ&lt;ref&gt;[http://newafricanmagazine.com/2014-influential-africans-arts-culture-4/3/ &quot;2014 Most Influential Africans – Arts &amp; Culture&quot;], ''New African'', December 22, 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jeuneafrique.com/Article/JA2816p021-037.xml16/musique-ang-lique-kidjo-droit-des-femmesb-nin-ang-lique-kidjo-diva-engag-e.html|title=Bénin – Bénin : Angélique Kidjo, diva engagée – Jeuneafrique.com – le premier site d'information et d'actualité sur l'Afrique|author=HaNiakaté|date=12 January 2015|work=JEUNEAFRIQUE.COM|accessdate=26 April 2015}}&lt;/ref&gt;: «Forbes Afrique» ամսագիրը 2015-ին Քիժոյի լուսանկարը տեղադրած է իր «100 ամենաազդեցիկ կանայք» թիւին մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://forbesafrique.com/top-100-femmes-angelique-kidjo/ |title=Archived copy |accessdate=2015-07-21 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723011100/http://forbesafrique.com/top-100-femmes-angelique-kidjo/ |archivedate=2015-07-23 }}&lt;/ref&gt;: Յունիս 2013-ին Քիժօն ընտրուած է Հեղինակներու եւ Երգահաններու Միութիւններու Միջազգային Դաշնութեան փոխնախագահ (CISAC): 

Այժմ կը բնակի [[Նիւ Եորք]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.myspace.com/angeliquekidjo |title=Angelique Kidjo &amp;#124; Listen and Stream Free Music, Albums, New Releases, Photos, Videos |publisher=Myspace.com |date= |accessdate=2014-02-18}}&lt;/ref&gt;, ուր իր ներդրումը ունի «Նիւ Եորք Թայմս» ամսագրին&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/11/30/opinion/global/anglique-kidjo-songs-of-freedom.html?_r=0|title=Songs of Freedom|newspaper=[[The New York Times]]|accessdate=2014-02-18|first=Angelique|last=Kidjo|date=November 30, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://kristof.blogs.nytimes.com/2010/08/13/daughter-of-independence/|title=Daughter of Independence|newspaper=[[The New York Times]]|accessdate=2014-02-18|first=Angélique|last=Kidjo|date=August 13, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2014/10/31/opinion/dont-let-ebola-dehumanize-africa.html?ref=opinion &quot;Don’t Let Ebola Dehumanize Africa&quot;], ''The New York Times'', October 30, 2014.&lt;/ref&gt;: 

Քիժօն պատուաւոր դոկտորի կոչումներ ստացած է Եյլի համալսարանէն, Պերքլիի երաժշտական ճեմարանէն եւ Միտլպերի ճեմարանէն&lt;ref name=&quot;news.yale.edu&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.yale.edu/2015/05/15/yale-awards-nine-honorary-degrees-commencement-2015|title=Yale awards nine honorary degrees at Commencement 2015|date=2015-05-15|work=YaleNews|access-date=2018-02-09|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://library.berklee.edu/about-us/display/berklee-2010-honorary-doctorates#Ang_lique_Kidjo|title=Berklee 2010 Honorary Doctorates {{!}} Stan Getz Library|website=library.berklee.edu|language=en|access-date=2018-02-09|archive-date=2018-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181113165811/https://library.berklee.edu/about-us/display/berklee-2010-honorary-doctorates#Ang_lique_Kidjo|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.middlebury.edu/newsroom/node/476846|title=Middlebury Celebrates Commencement|date=2014-05-25|work=Middlebury|access-date=2018-02-09|language=en}}&lt;/ref&gt;: 2018-ին Հարվըրտի համալսարանի ճազ վարպետ է&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ofa.fas.harvard.edu/spring-2018-singer-songwriter-angelique-kidjo |title=Archive copy |accessdate=2018-10-10 |archive-date=2018-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180404211846/https://ofa.fas.harvard.edu/spring-2018-singer-songwriter-angelique-kidjo |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;:

== Կանուխ կեանք&lt;ref&gt;{{Citation|title=Angélique Kidjo|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ang%C3%A9lique_Kidjo&amp;oldid=1375749250|date=2026-09-19|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Անժէլիք Քփասելոքօ Հինթօ Հունսինու Քանճօ Մանթա Զոկպին Քիտժօ ծնած է Ուիտահ, Ֆրանսական Տահոմէյ, ներկայիս՝ Պենին։ Անոր հայրը Ուիտահի Ֆոն ժողովուրդէն է, իսկ մայրը՝ Եորուպա ժողովուրդէն։ Հայրը երաժիշտ էր, իսկ մայրը կը աշխատէր իբրեւ պարուսոյց եւ թատերական բեմադրիչ։ Ան մեծցած է մտիկ ընելով Եորուպայի եւ Պենինի աւանդական երաժշտութիւն, Միրիամ Մաքեպա, Հիւ Մասեքելա , Ճէյմս Պրաուն, Մանու Տիպանոօ, Օթիս Րետինկ, Ճիմի Հենտրիքս, Ֆելա Քութի, Սթիվի Ուանտըր, Օսիպիսա եւ Սանթանա։ Վեց տարեկանին, Քիտժօ արդէն ելոյթներ կունենար իր մօր թատերախումբին հետ։

Ան սկսաւ երգել իր դպրոցի «Լէ Սֆենքս» նուագախումբին մէջ, իսկ պատանեկան տարիքին յաջողութիւն գտաւ Միրիամ Մաքեպայի «Les Trois Z» երգի իր տարբերակով, որ կը հնչէր պետական ռատիոյէն։ 20 տարեկանին, ան ձայնագրեց «Pretty» ալպոմը՝ քամերունցի արտադրիչ Էքամպի Պրիլիանի եւ իր եղբօր՝ Օսքարի հետ։ Անիկա կը պարունակէր «Ninive», «Gbe Agossi» երգերը եւ ձօն մը՝ իր ներշնչման աղբիւրներէն մէկուն՝ երգչուհի Պելլա Պելլոյին։ Ալպոմին յաջողութիւնը առիթ տուաւ իրեն շրջագայելու Արեւմտեան Աֆրիկայի տարածքին։ Պենինի մէջ շարունակուող քաղաքական հակամարտութիւնները արգելք եղան, որ ան ըլլայ անկախ արուեստագէտ մը իր հայրենիքին մէջ, ինչ որ պատճառ դարձաւ, որ ան 1983-ին տեղափոխուի Փարիզ։

== Սկաւառակագրութիւն ==
* Pretty (1981)
* Ewa Ka Djo (Let's Dance) (1985)
* Parakou (1990)
* Logozo (1991)
* Ayé (1994)
* Fifa (1996)
* Oremi (1998)
* Keep On Moving: The Best of Angelique Kidjo (2001)
* Black Ivory Soul (2002)
* Oyaya! (2004)
* Djin Djin (2007)
* Õÿö (2010)
* Spirit Rising (2012)
* Eve (2014)
* Sings with the Orchestre Philharmonique du Luxembourg (2015)
* Remain in Light (2018)

== Տեսագրութիւն ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Տարի
!Վերնագիր
!Ալպոմ
!Արտադրող
!Ծան.
|-
|1991
|''We We'' &lt;small&gt;
|LOGOZO
|Թոմ Վաթսոն
|
|-
|1991
|''Batonga'' &lt;small&gt;
|LOGOZO
|Միշէլ Մեյէր
|
|-
|1994
|''Agolo'' &lt;small&gt;
|AYE
|Միշէլ Մեյէր
|
|-
|1994
|''Adouma'' &lt;small&gt;
|AYE
| {{n/a}}
|
|-
|1996
|''Wombo Lombo'' &lt;small&gt;
|FIFA
|Միշէլ Մեյէր
|
|-
|1996
|''Shango'' &lt;small&gt;
|FIFA
| {{n/a}}
|
|-
|1998
|''Voodoo Chile'' &lt;small&gt;
|OREMI
| {{n/a}}
|
|-
|1998
|''We Are One'' &lt;small&gt;
|Lion King II soundtrack
| {{n/a}}
|
|-
|2007
|''Gimme Shelter'' &lt;small&gt; Ճոս Սթոունի դերով&lt;/small&gt;
|DJIN DJIN
| {{n/a}}
|
|-
|2010
|''Move On Up'' &lt;small&gt;
|OYO
| Քեվըն Քասթեր
|
|-
|2012
|''PBS Special: Angelique Kidjo and Friends'' &lt;small&gt;
|SPIRIT RISING
| Ճիմ Կեյպլ
|
|-
|2014
|''Eva '' &lt;small&gt; ներկայացնելով ASA-ին&lt;/small&gt;
|EVE
| Քեվըն Քասթեր
|
|-
|2015
|''Ekomole'' &lt;small&gt;գլխաւոր արուեստագէտ&lt;/small&gt;
| {{n/a}}
| {{n/a}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dibi Dobo, Angélique Kidjo Singers share 'Ekomole' dance song [Video]|url=http://pulse.ng/music_videos/dibi-dobo-angelique-kidjo-singers-share-ekomole-dance-song-video-id3893296.html|website=Pulse Nigeria|publisher=Joey Akan|accessdate=22 June 2015|archive-date=7 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107233155/http://pulse.ng/music_videos/dibi-dobo-angelique-kidjo-singers-share-ekomole-dance-song-video-id3893296.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{ծանցանկ|2}}

== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.kidjo.com Official Angélique Kidjo Site]
* [http://www.batongafoundation.org The Batonga Foundation]
* [https://www.nytimes.com/2014/01/19/arts/music/angelique-kidjo-has-never-left-africa-behind.html ''New York Times'' review of Angélique Kidjo, January 2014.]
* [http://edition.cnn.com/2009/WORLD/africa/05/11/av.kidjo/index.html CNN ''African Voices'' profile of Angélique Kidjo, May 2009.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919103316/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/africa/05/11/av.kidjo/index.html |date=2020-09-19 }}
* [http://www.democracynow.org/2009/12/14/the_leaders_of_this_world_stand Singer Angelique Kidjo Speaks Out on Climate Change] – video report by ''Democracy Now!''.
{{Արտաքին յղումներ}}

{{DEFAULTSORT:Քիժօ, Անժելիք}}</text>
      <sha1>cze3ik7b3b1n6mjkebvhgs09rxtj00k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ուհուրու Քենեաթա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5332</id>
    <revision>
      <id>255071</id>
      <parentid>221769</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7019" sha1="42ig0l6s27d51zpvgng95oatyuhsxs9" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
[[Պատկեր:Kenya presidential standard UHURU KENYATTA.svg|մինի|աջից|160px|{{resize|90%|Ուհուրու Քենեաթայի նախագահական սթանտարտը}}]]
'''Ուհուրու Մուիկաի Քենեաթա''' ({{ԱԾ}}, քաղաքական գործիչ մըն է եւ Քենիայի հանրապետութեան չորրորդ նախագահը&lt;ref&gt;World news, Jason Patinkin in Nairobi [https://www.theguardian.com/world/2013/mar/31/kenya-court-upholds-kenyatta-victory Uhuru Kenyatta's election victory is denounced  by Kenya's supreme court 2017] {{Յղում en}}&lt;/ref&gt;: Ուհուրուն վերընտրուած է 2017 Օգոստոսի ընտրութիւններուն, հաւաքելով քուէներու 54%-ը&lt;ref name=&quot;standard media.co.ke&quot;&gt;{{cite web|author=Carol Kimutai and Patel Okumu |url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001251033/uhuru-kenyatta-got-8-2-million-votes-against-raila-s-6-7-million |title=Uhuru Kenyatta got 8.2 million votes against Raila's 6.7 million |publisher= Standard Digital |date= |access-date=August 11, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nation.co.ke&quot;&gt;{{cite web|author=Nation Team |url=http://www.nation.co.ke/news/politics/Uhuru-Kenyatta-President-Elect-Kenya-Elections/1064-4053812-rolcs9/index.html |title=Uhuru Kenyatta, 55, wins second term as President of Kenya |publisher= Daily Nation |date= |access-date=August 11, 2017}}&lt;/ref&gt;:

== Կենսագրութիւն ==
Ան [[Ճոմոյ Քենեաթա]]&lt;nowiki/&gt;յին որդին է, [[Քենիա]]&lt;nowiki/&gt;յի առաջին նախագահի եւ իր չորրորդ կնոջ՝ Մամա Նկինա Քենեաթայի: Անոր ընտանիքը կը սերի պանթու էթնիք խումբի Քիքուեու ցեղախումբէն: Անոր անձնանունը կու գայ սուահիլերէն ուհուրու բառէն, որ կը նշանակէ «ազատութիւն» եւ տրուած է Քենիայի անկախութեան սպասումով:

Ուհուրուն յաճախած է Նայրոպիի Ս. Մարիամ դպրոցը: 1979-ի եւ 1980-ի միջեւ ան աշխատած է որպէս գանձապահ Քենիայի առեւտրային դրամատան&lt;ref&gt;[http://vimeo.com/31199736 Uhuru Kenyatta&amp;nbsp;– Working at KCB, Kipande House on Vimeo]. Vimeo.com (27 October 2011).&lt;/ref&gt; մէջ:

Ս. Մարիամի դպրոցէն ետք Ուհուրուն յաճախեց ուսանելու համար տնտեսագիտութիւն, քաղաքագիտութիւն եւ կառավարում Միացեալ նահանգներու մէջ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.amherst.edu/gsearch/uhuru |title=Search &amp;#124; Amherst College |publisher=Amherst.edu |date= |accessdate=2015-11-29 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.amherst.edu/alumni/connect/news/enews/archive/olderenews?page=32 |title=Older e-News &amp;#124; Amherst College |publisher=Amherst.edu |accessdate=2015-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web|last=Karimi |first=Faith |url=http://edition.cnn.com/2013/03/10/world/africa/uhuru-kenyatta-profile/index.html |title=President-elect Uhuru Kenyatta of Kenya a man of complexities - CNN.com |publisher=Edition.cnn.com |date=2013-03-30 |accessdate=2015-11-29}}&lt;/ref&gt;: Աստիճանաւորուելէն ետք Ուհուրուն վերադարձաւ Քենիա եւ հիմնեց Wilham Kenya Limited ընկերութիւնը, որով ան կը ժողվէր եւ կ'արտահանէր գիւղատնտեսական մթերք&lt;ref&gt;[http://vimeo.com/31198883 Uhuru Kenyatta Company&amp;nbsp;– Wilham Kenya Ltd on Vimeo]. Vimeo.com (27 October 2011).&lt;/ref&gt;:
== Քաղաքական Գործունէութիւն ==

2002 թուականին ՔԱԱՄ կուսակցութենէն յառաջադրուեցաւ նախագահի թեկնածու: Գործող նախագահ [[Տանիէլ արափ Մոի]]ի ցանկութիւնն էր, որ իշխանութիւնը անարիւն փոխանցէ իր կողմնակից մէկուն: Սակայն, կրեց ջախջախիչ պարտութիւն աւելի փորձառու [[Մուաի Քիպաքի]]&lt;nowiki/&gt;էն, որ ան դարձաւ Քենիայի երրորդ նախագահը: Պարտութենէն ետք, նախկին նախագահ Մոիէն իր ինքնուոյնութիւնն ապացուցելու համար Քենեաթան ստեղծեց իր սեփական Ազատա-ժողվարական կուսակցութիւնը:

Այնուամենայնիւ, ան պահպանեց ՔԱԱՄ կուսակցութեանն իր անդամութիւնը: 2005 թուականի Յունուարի վերջին դարձաւ ՔԱԱՄ-ի նախագահ, սակայն 2007 թուականի Յունիսին ստիպուած էր լքել այդ կուսակցութիւնը:

4 Մարտ 2013 թուականի ընտրութիւններուն յաղթանակ տանելով, Քենիայի նախագահը դարձած է: Երկրի կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովի տուեալներով ան յաղթած է իր մրցակից, երկրի վարչապետ Ռաիլա Օդինային, հաւաքելով քուէներու աւելի քան 50%-ը&lt;ref&gt;{{cite news |author=Editorial |title=IEBC must learn from election failures or perish |url=http://www.standardmedia.co.ke/?articleID=2000081537&amp;story_title=Kenya--IEBC-must-learn-from-election-failures-or-perish
 |work=Standard Media Group |date=13 April 2013 |accessdate=10 May 2013}}&lt;/ref&gt;:

== Պարգեւներ&lt;ref&gt;{{Citation|title=Uhuru Kenyatta|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Uhuru_Kenyatta&amp;oldid=1376123469|date=2026-09-22|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
2013, Քենիայի ամէնէն երիտասարդ նախագահը, Կինեսի համաշխարհային մրցանիշներ

2015, Ափրիկէի 2014–2015 տարուան նախագահը, Ափրիկեան Միութիւն

2015, «Տեղեկատուական եւ հաղորդակցական արհեստագիտութիւնները կայուն զարգացման մէջ» մրցանակ, Հեռահաղորդակցութեան միջազգային միութիւն

2017, Պլաստիք տոպրակներու ամէնէն խիստ պատիժը, Կինեսի համաշխարհային մրցանիշներ

2018, Պապաքար Նտիայէի անուան մրցանակ, Ափրիկէի ճանապարհաշինարարներ (Africa Road Builders)

2018, Կապոյտ տնտեսութեան 1-ին համաշխարհային համաժողովի մրցանակ, Ափրիկեան Միութեան Յանձնաժողով

2022, Ափրիկեան սեռային հաւասարութեան (Gender) մրցանակ, Ափրիկեան Միութիւն

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
{{Արտաքին յղումներ}}

[[Ստորոգութիւն:26 Հոկտեմբերի ծնունդներ]]</text>
      <sha1>42ig0l6s27d51zpvgng95oatyuhsxs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պարաք Օպամա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5520</id>
    <revision>
      <id>255072</id>
      <parentid>231956</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37539" sha1="hhf2oz1r6ncbjhodcpt7du928uu8mjv" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Պարաք Հուսէյն Օպամա II''' ({{ԱԾ}}), [[ԱՄՆ|Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ]]&lt;nowiki/&gt;ու 44-րդ եւ գործող նախագահ (20 [[Յունուար]] 2009 թուականէն) Քոլումպիա համալսարանի եւ [[Հարվըրտ]]&lt;nowiki/&gt;ի օրէնսգիտութեան դպրոցի շրջանաւարտ։

Օպաման նախագահի թեկնածութիւն յայտնած է 2007 Փետրուար եւ 2008 թուականին նախագահական արդիւնքներով Տեմոքրադական կուսակցութեան կողմէ պաշտօնապէս առաջադրուեցաւ նախագահի թեկնածու: Ան ընտրողներու ձայներու 52,9%-ը եւ ընտրարարներու 365 ձայները հաւաքելով առաջ անցաւ իշխող Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածու Ճոն Մքքէյնէն անոր 45,7%-ի եւ 173-ի դէմ: Օպաման Խաղաղութեան Նոպելեան մրցանակի դափնեկիր է, որուն արժանացած է 9 Հոկտեմբեր 2009-ին՝ «մարդկանց միջեւ միջազգային դիւանագիտութեան եւ համագործակցութեան ամրապնդումի արտակարգ ջանքերու համար» ձեւակերպումով:

2012-ի նախագահական ընտրութիւններուն Օպաման առաջ անցաւ Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածու Միթ Րոմնիէն հաւաքելով ընտրողներու քուէներու 51,1%-ը եւ ընտրարարներու 332 քուէները Րոմնիի 47,2%-ի եւ 206-ի դիմաց:

Օպաման առաջին սեւամորթ ամերիկացին է, որ առաջադրուած է որպէս ԱՄՆ նախագահի թեկնածու որեւէ ամերիկեան կուսակցութենէ։ Օպաման խառնածին է, սակայն ոչ թէ սեւամորթ ամերիկացիներէ. ան նախկին ստրուկներու ժառանգ է,  Քենիայէն եկած ուսանողի եւ ճերմակ ամերիկուհու մը որդի:

== Երիտասարդ Կեանքը Եւ Արհեստը ==
Օպաման ծնած է 4 Օգոստոս 1961 թուականին&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{cite web|year=2008|title=President Barack Obama|location=Washington, D.C.|publisher=The White House|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama|accessdate=December 12, 2008}}&lt;/ref&gt; [[Հոնոլուլու]]ի մէջ, [[Հաուայ]]&lt;ref name=&quot;birth-certificate&quot;&gt;{{cite web |date=April 27, 2011|title=Certificate of Live Birth: Barack Hussein Obama II, August 4, 1961, 7:24&amp;nbsp;pm, Honolulu|work=Department of Health, State of Hawaii|publisher=The White House|url=http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/rss_viewer/birth-certificate-long-form.pdf|accessdate=April 27, 2011| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429013125/http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/rss_viewer/birth-certificate-long-form.pdf| archivedate=April 29, 2011}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;maraniss&quot;&gt;{{cite news|author=Maraniss, David|date=August 24, 2008|title=Though Obama had to leave to find himself, it is Hawaii that made his rise possible|newspaper=The Washington Post|page=A22|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/23/AR2008082301620.html|accessdate=October 28, 2008}}&lt;/ref&gt;։ Ան Հաուայի մէջ ծնած առաջին նախագահը եղած է։ Անոր մայրը՝ Սթենլի Էնն Տանհամը, ծնած է Ուիչիթա, Քանզաս եւ հիմնականը անգլիական ծագումով, նաեւ եւրոպացի՝ իրլանտացի, գերմանացի նախնիներ ունեցած էր։ Էննի մայրը՝ Օպամայի մօրական տատը իր նախնիներու մէջ նաեւ հնդիկ չէրոքի ունեցած է: Տանհամ ազգանունն ինքնին, ամերիկեան ազնուականութեանը պատկանած էր եւ կը ծագի առաջին վերաբնակիչ Րիչրտ Սինկլեթերիէն եւ անոր որդի Ճոնաթանէն (1639/40-1724), որ ոչ այնքան հասկանալի պատճառներով ազգանունը դարձած էր Տանհամ:

Օպամայի հայրը՝ աւագ Պարաք Օպաման, Նիանգոմա Կոգելօ, Քենիայէն էր։ Օպամայի ծնողները հանդիպած են [[1960]] թուականին ռուսերէնի դասին Հաուայի համալսարանին մէջ, որ Մանոյա կը գտնուի, ուր ան որպէս օտարերկրեայ ուսանող եղած էր։ &lt;br /&gt; Աւագ Օպամայի հօր եւ Տանհամի ծնողներու կամքին հակառակ՝ անոնք ամուսնացան Ուաիլուկու, Մաուիուի մէջ 2 [[Փետրուար]] [[1961]] թուականին: [[1961]] թուականի Օգոստոսին, երբ Պարաքը արդէն ծնած էր, Օպամայի մայրը տեղափոխուեցաւ Սիեթիլ, [[Ուաշինկթըն]] իր նորածին տղուն հետ: Օպամա ուսում առաւ Ուաշինկթընի համալսարանին մէջ։ Այդ նոյն ատենը, [[Յունիս]]&lt;nowiki/&gt;ին աւագ Օպաման ստացաւ տնտեսագիտութեան պաքալորիայի աստիճան Հաուայի մէջ։ Այնուհետեւ ան մեկնեցաւ՝ յաճախելու [[Հարվըրտի համալսարան|Հարվըրտ համալսարան]]։

Օպամայի ծնողները բաժնուեցան&lt;ref name=&quot;Ripley 2008&quot;&gt;{{cite news |author=Ripley, Amanda |date=April 9, 2008 |title=The story of Barack Obama's mother |work=Time |location=New York |url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html |accessdate=April 9, 2007 |archive-date=April 1, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; 1964 թուականի [[Մարտ]]&lt;nowiki/&gt;ին։ Աւագ Օպաման [[Քենիա]] վերադարձաւ 1964 թուականին, ուր կրկին ամուսնացաւ։ Ան այցելեց Պարաքին Հաուայի մէջ միայն մէկ անգամ՝ [[1971]] թուականին։ Մահացաւ ինքնաշարժի արկածով [[1982]] թուականին, երբ իր որդին 21 տարեկան էր&lt;ref&gt;{{cite news |author=Ochieng, Philip |date=November 1, 2004 |title=From home squared to the US Senate: how Barack Obama was lost and found |newspaper=The EastAfrican |location =Nairobi |url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html |archivedate=September 27, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html}}&lt;/ref&gt;։

1963 թուականին Տանհամը Հաուայի համալսարանին մեջ կը հանդիպի [[Ինտոնեզիա]]&lt;nowiki/&gt;յէն աշխարհագրութիւն ուսանելու եկած Լոլօ Սոէդորոին։ Անոնք ամուսնացան [[:en:Molokai|Մոլոքաի]] &lt;small&gt;([[Անգլերէն]])&lt;/small&gt; 15 Մարտ 1965-ին։ Երկու անգամ իր [[:en:J-1 visa|J1 վիզան]] &lt;small&gt;([[Անգլերէն]])&lt;/small&gt; մէկ տարիով երկարաձգելէն ետք Լոլօ 1966 թուականին կը վերադառնայ [[Ինտոնեզիա]]։ 16 ամիսներէ ետք՝ 1967 թուականին, անոր կը հետեւին իր կինն ու խորթ որդին։ Ընտանիքը ապրած է [[Ճաքարդա]]&lt;nowiki/&gt;յի հարաւային Թեպեդ արուարձանը, իսկ յետոյ 1970 թուականին Ճաքարդայի կեդրոնը, աւելի հարուստ թաղամասի մը մէջ։ Վեցէն տասը տարեկան Օպաման յաճախած է տեղական ինտոնեզիական դպրոցներ՝ Սբ․ Փրանգիս Ասսիսիացի կաթողիկէ դպրոց երկու տարիով եւ Պեսուքի պետական դպրոց մէկուկէս տարիով։ Այս ամէնը համալրացած է նաեւ իր մօր կողմէ անգլերէնի ուսուցմամբ։&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blog.calverteducation.com/calvert/barack-obama-calvert-homeschooler|title=Barack Obama: Calvert Homeschooler? - Calvert Education Blog|publisher=calverteducation.com|accessdate=November 25, 2015|archive-date=November 25, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125104858/http://blog.calverteducation.com/calvert/barack-obama-calvert-homeschooler/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

Օպաման վերադարձաւ Հոնոլուլու 1971-ին իր մօր կողմէ մեծ մայրը եւ մեծ հայրը՝ Մէտլին եւ Սթէնլի Տանհամներուն մօտ եւ յաճախեց տեղական բարձրագոյն դպրոցը մինչեւ 1979:&lt;ref&gt;{{cite news |author=Serafin, Peter |date=March 21, 2004 |title= Punahou grad stirs up Illinois politics |newspaper=Honolulu Star-Bulletin |url=http://archives.starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html |accessdate=March 20, 2008}}&lt;/ref&gt; Երիտասարդ տարիներուն Օպաման ունեցած էր կեղծ անուն մը՝ Պէրի:&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.newsweek.com/when-barry-became-barack-84255 | title=When Barry Became Barack | last=Wolffe | first=Richard | date=March 22, 2008 | accessdate=March 21, 2016 | work=''[[Newsweek]]''}}&lt;/ref&gt; Իր մօր եւ քոյրիկի հետ Օպաման Հաուայ ապրած է 1972-էն մինչեւ 1975-ը, երբ իր մայրը Հաուայի համալսարանը կ'ուսանէր մարդաբանութիւն:

Աւագ դպրոցէն ետք Օպաման 1979-ին կ'ուղեւորուի Լոս Անճելըս՝ [[:en:Occidental College|Օքզիտենթըլ Քոլէճ]]:

Փունահուի աւագ դպրոցը սորվելու համար Օպաման կ'որոշէ մնալ իր մեծ մօր եւ մեծ հօր մօտ, երբ մայրն ու քոյրը վերադարձան Ինտոնեզիա: Մայրը պիտի սկսէր մարդաբանութեան աշխատանքներուն: Անոր մայրը յաջորդ երկու տասնամեակը կ'անցնէ Ինտոնեզիա, կըբաժնուի Լոլոյէն 1980-ին: 1992-ին ան ստացաւ փիլիսոփայութեան դոկտորի կոչում. 1995-ին մահացաւ Հաուայ, ձուարաններու եւ արգանդի քաղցկեղէ:

Իր մանկութենէ Օպաման կը յիշէր. «Այն ատենը, երբ հայրս ոչ մէկ նմանութիւն ունեցած էր իմ շուրջի մարդոցմով՝ ան սեւ էր ձիւթի նման, մայրս կաթի նման ճերմակ տպաւորուած է իմ յիշողութեանս մէջ:» Աւելի ուշ Հոնոլուլու ապրած տարիները անդրադառնալով, Օպաման կը գրէր. «Հաուայը տուած է փոխադարձ յարգանքի մթնոլորտի մէջ մշակոյթներու բազմազանութիւնը զգալու հնարաւորութիւնը, որոնք դարձան իմ աշխարահայեացքի անբաժան մասը եւ այն արժէքներու հիմքը, որոնք ինծի համար առաւել յարգանքի արժանացած են»:&lt;ref&gt;{{cite news |author=Reyes, B.J. |date=February 8, 2007 |title=Punahou left lasting impression on Obama |newspaper=Honolulu Star-Bulletin |url=http://archives.starbulletin.com/2007/02/08/news/story02.html |accessdate=February 10, 2007 |quote=As a teenager, Obama went to parties and sometimes sought out gatherings on military bases or at the University of Hawaii that were mostly attended by blacks.}}&lt;/ref&gt;

=== Համայնքապետ Եւ Հարվըրտի Իրաւաբանական Դպրոց ===
Աւարտելէն երկու տարիէ ետք Օպաման կը նշանակուի Զարգացող համայնքներու նախագիծի մը ղեկավար, որ է եկեղեցակեդրոն համայնքային կազմակերպութիւն մը՝ գլխաւորապէս բաղկացած 8 [[կաթոլիկ]] ծխական կեդրոններէ Րոզլընտի՝ Արեւմտեան Փուլմանի, [[Չիգակօ|Չիգակո]]յի հարաւային մասի Րիվըրտէյլի մէջ։ Հոն կ'աշխատի որպէս համայնքի ղեկավար 1985 թուականի Յունիսէն մինչեւ 1988 թուականի Մայիսը։&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Lizza, Ryan|date=March 19, 2007|title=The agitator: Barack Obama's unlikely political education|journal=The New Republic|volume=236|issue=12|pages=22–26, 28–29|issn=0028-6583|url=http://www.tnr.com/article/the-agitator-barack-obamas-unlikely-political-education|accessdate=August 21, 2007}}&lt;/ref&gt;: Օգնեց ստեղծել աշխատանքի ուսուցումի ծրագիր, քոլէճի նախապատրաստական ուսումնական ծրագիր եւ բնակիչներու իրաւունքներու պաշտպանութեան կազմակերպութիւն Ալթճըլտ Կարտընսի (Altgeld Gardens) մէջ։&lt;ref name=&quot;Harvard Law 1990a&quot;&gt;{{cite news|author=Matchan, Linda|date=February 15, 1990|title=A Law Review breakthrough|newspaper=Boston Globe|page=29|url=http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough|accessdate=June 15, 2008}}&lt;/ref&gt; Օպաման նաեւ աշխատած է որպէս խորհրդատու եւ հրահանգիչ Կամալիէլ Հիմնադրամին մէջ, որ համայնքը կառավարող հաստատութիւն մըն է։

1988 թուականի կէսերուն առաջին անգամ երեք շաբաթով կը մեկնի [[Եւրոպա]], այնուհետեւ հինգ շաբաթով՝ Քենիա, ուր առաջին անգամ կը հանդիպի իր հօրենական կողմի շատ բարեկամներու։ Կը վերադառնայ Քենիա [[1992]] թուականին իր հարսնացու Միշելի եւ իր խորթ քոյր Օմայի հետ: Այնուհետեւ կրկին Քենիա կը վերադառնայ 2006 թուականի Օգոստոսին՝ հօր ծննդավայրը այցելելու նպատակով, որ Արեւմտեան Քենիայի Քիսումու քաղաքի մօտ գտնուող գիւղ մըն է&lt;ref&gt;{{cite news|author=Gnecchi, Nico|date=February 27, 2006|title=Obama receives hero's welcome at his family's ancestral village in Kenya|publisher=Ամերիկայի ձայն|url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm|archivedate=March 21, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080321161040/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm|accessdate=June 25, 2008}}&lt;/ref&gt;։

Օպաման ընդունուեցաւ Հարվըրտի իրաւաբանական դպրոց 1988 թուականի աշնան։ Առաջին դասարանի աւարտին ան սկսաւ աշխատիլ Հարվըրտի իրաւաբանական ամսագիրին մէջ որպէս խմբագիր&lt;ref name=&quot;Harvard Law 2007&quot;&gt;{{cite news|author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan|date=January 28, 2007|title=At Harvard Law, a unifying voice|newspaper=Boston Globe|page=1A|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full|accessdate=June 15, 2008}}&lt;/ref&gt;, երկրորդին՝ դարձաւ ամսագիրին նախագահը եւ գիտնական Լորենս Թրայպի օգնականը, ընդամէնը երկու տարուան մէջ։ Ամառուան՝ արձակուրդներուն կը վերադառնար Չիքակօ, ուր 1989 թուականին աշխատած է Սիտլի Օսթին իրաւաբանական ընկերութեան թղթակից անդամ, ինչպէս նաեւ Հոփքինս եւ Սաթեր կազմակերպութեան մէջ 1990 թուականին&lt;ref&gt;{{cite news|author=Aguilar, Louis|date=July 11, 1990|title=Survey: Law firms slow to add minority partners|newspaper=Chicago Tribune|page=1 (Business)|url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT|accessdate=June 15, 2008|archive-date=July 26, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;: 1991 թուականին Հարվըրտը աւարտելով գերազանց առաջադիմութեամբ&lt;ref name=&quot;Juris Doctor&quot;&gt;{{cite news|author=Adams, Richard|date=May 9, 2007|title=Barack Obama|newspaper=The Guardian|place=London|url=http://www.guardian.co.uk/world/2007/may/09/barackobama.uselections20081|accessdate=October 26, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20081013083027/http://www.guardian.co.uk/world/2007/may/09/barackobama.uselections20081| archivedate= October 13, 2008| deadurl= no}}&lt;/ref&gt;՝ ան վերադարձաւ Չիքակօ: Օպամայի ընտրուիլը՝ որպէս Հարվըրտի իրաւաբանական ամսագիրին առաջին սեւամորթ նախագահ, կը գրաւէ ԶԼՄ-ներու ուշադրութիւնը&lt;ref name=&quot;Harvard Law 1990a&quot; /&gt;, որու շնորհիւ հրատարակչութեան հետ պայմանագիր մը կը  կնքուիճ հրատարակուի գիրք՝ ազգայնամոլ յարաբերութիւններու մասին&lt;ref name=&quot;Scott 2008a&quot;&gt;{{cite news|author=Scott, Janny|date=May 18, 2008|title=The story of Obama, written by Obama|newspaper=The New York Times|page=A1|url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all|accessdate=June 15, 2008}}&lt;/ref&gt;, եւ հրատարակուածը դարձաւ անձնական յուշագիրք մը։ Գիրքը տպագրուեցաւ 1995 թուականի կէսերուն «Հայրիկիս Երազանքները» վերնագիրով&lt;ref name=&quot;Scott 2008a&quot; /&gt;։

== Ընտանիք Եւ Անձնական Կեանք ==
[[Պատկեր:Obama family portrait in the Green Room.jpg|մինի|upright=1.15|Պարաքՙ Միշէլ, Սաշա եւ Մալիա Օպամաները Սպիտակ Շէնքի [[Կանաչ (գոյն, արեւմտահայերէն)|Կանանչ]] սենեակը 2009-ին]]
2006 թուականի հարցազրոյցի մը մէջ Օպաման նշեց, որ անոր ընդարձակ ընտանիքին բազմազանութիւնը «Մինի Միաւորուած Ազգերուն Կազմակերպութեանը» կը նմանի: Ան կ'ըսէր, որ «ունեցած է բարեկամներ, որոնք կը նմանին &lt;small&gt;[սեւամորթ դերասան]&lt;/small&gt; [[:en:Bernie Mac|Պերնի Մաք]]&lt;nowiki/&gt;ի &lt;small&gt;([[Անգլերէն]])&lt;/small&gt; եւ նաեւ բարեկամներ, որոնք կը նմանին [[Մարկրիթ Թաչըր|Մարկրիթ Թաչըը»ի]]&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.oprah.com/slideshow/oprahshow/oprahshow1_ss_20061018/10|title=Keeping Hope Alive: Barack Obama Puts Family First|date=October 18, 2006|work=The Oprah Winfrey Show|accessdate=June 24, 2008}}&lt;/ref&gt;: Օպաման ունի խորթ քոյր մը՝ Մայա Սոյեթորոնկ, որ իր մօր եւ ինտոնեզիացի երկրորդ ամուսինի զաւակն էր եւ եօթ խորթ եղբայրներ ու քոյրեր իր քենիացի հօր ընտանիքէն։ Օպամայի մօրը մայրիկը՝ Մէտլին Տանհամ (Madelyn Dunham), որ Քանսաս ծնած էր, իր մօրմէն աւելի երկար ապրած է եւ մահացած է 2 Նոյեմբեր 2008-ին,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/03/obama.grandma/index.html|title=Obama's grandmother dies after battle with cancer|publisher=CNN|accessdate=November 4, 2008|date=November 3, 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20081103235343/http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/03/obama.grandma/index.html| archivedate= November 3, 2008| deadurl= no}}&lt;/ref&gt; նախագահ ընտրուելէ երկու օր առաջ: Օպաման նաեւ ունի [[Իռլանտա|Իրլանտա]]կան արմատներ։ Ան իր իրլանտացի զարմիկներուն հանդիպած է Մոնէյկալի մէջ՝ [[2011]] թուականի Մայիսին&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/megan-smolenyak-smolenyak/tracing-barack-obamas-roo_b_859151.html|title=Tracing Barack Obama's Roots to Moneygall|date=May 9, 2011|work=The Huffington Post|first=Megan|last=Smolenyak}}&lt;/ref&gt;: «Հայրիկիս Երազնքները»ին մէջ Օպաման կը խօսի իր մօր ընտանիքին հաւանական բնիկ ամներիկացի նախնիներու եւ Ճեֆերսոն Տէյվիսի հետ արիւնակցական կապերու մասին, որ յայտնի եղած է ամերիկեան քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն:&lt;ref&gt;Obama (1995, 2004), p. 13. For reports on Obama's maternal genealogy, including slave owners, Irish connections, and common ancestors with George W. Bush, [[Dick Cheney]], and [[Harry S. Truman|Harry Truman]], see:{{cite news|first=David|last=Nitkin|author2=Harry Merritt|title=A New Twist to an Intriguing Family History|date=March 2, 2007 |url=http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/politics/bal-te.obama02mar02,0,3453027.story|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930033339/http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/politics/bal-te.obama02mar02,0,3453027.story|archivedate=September 30, 2007|work=The Baltimore Sun|accessdate=June 24, 2008}}{{cite news|first=Mary|last=Jordan|title=Tiny Irish Village Is Latest Place to Claim Obama as Its Own|date=May 13, 2007| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/12/AR2007051201551.html|work=The Washington Post|accessdate=June 24, 2008}}{{cite news|title=Obama's Family Tree Has a Few Surprises| date=September 8, 2007|publisher=CBS 2 (Chicago)| url=http://cbs2chicago.com/topstories/Barack.Obama.family.2.339709.html|agency=Associated Press| accessdate=June 24, 2008 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080602215833/http://cbs2chicago.com/topstories/Barack.Obama.family.2.339709.html |archivedate=June 2, 2008}}&lt;/ref&gt;

Բացի իր մայրենի անգլերէնէն, Օպաման կը խօսի նաեւ ինտոնեզերէն, որ սորված է մանկութեան տարիներուն [[Ճաքարդա]]:

1989 թուականի Յունիսին Օպաման հանդիպեցաւ Միշէլ Ռոպինսընի, երբ ան կ'աշխատէր Չիքակոյի իրաւաբանական ընկերութիւններէն մէկուն մէջ։ Ան երեք ամիս պաշտօնավարած էր այդ ընկերութեան մէջ որպէս Օպամայի խորհրդատու։ Հետագային Ռոպինսընը միացաւ Օպամային քանի մը հասարակական գործունէութիւններու ընթացքին, սակայն կը մերժէր Օպամայի ժամադրութեան առաջարկները։ Անոնք հանդիպիլ սկսան աւելի ուշ՝ ամառը. նշանուեցան 1991 թուականին, ամուսնացան՝ 3 [[Հոկտեմբեր]] 1992 թուականին։ Զոյգին առաջին աղջիկը՝ Մալիա Անը՝ ծնած է 4 [[Յունիս]] 1998 թուականին, իսկ երկրորդ աղջիկը՝ Նատաշան կամ Սաշան՝ 10 Յունիս 2001 թուականին։

Օպաման նաեւ ունի երկու շուն (Portuguese Water Dogs), առաջինը տղայ է՝ Պօ անունով, որ նուէր է Թետ Քեննետիի կողմէ՝ 2013 թուականի Օգոստոսին։ Պոյի ընկերուհին Սաննին է։ 2005 թուականին ընտանիքը Հայտ Փարք՝ Չիքակոյէն տեղափոխուեցան 1.6 միլիոն արժող հարեւանութեամբ՝ Քենվուտի բնակարաններէն մին։

Օպաման բազմաթիւ անգամներ փորձած է ձգել ծխելը, նոյնիսկ որոշ ժամանակներ օգտագործած է նիքոդինային թերաբիա, եւ վերջապէս [[2010]] թուականին Միշէլ Օպաման յայտարարեց, որ իր ամուսինը յաղթահարած է իր վատ սովորութիւնը։

== Կրօնական Հայեացքներ ==
Օպաման քրիստոնեայ է, որու կրօնական հայեացքները զարգացած են արդէն հասուն տարիքին։ Ան իր ընտանիքի անդամներէն, յատկապէս մօրը համարած է ոչ կրօնական անձ։ Իսկ իր հօրը ան բնորոշած է որպէս «համոզեալ աթէիստ», իսկ խորթ հօրը՝ «մարդ, որ կրօնի մէջ ոչ մէկ օգուտ տեսած է»: Օպաման բացատրած է, որ ան քսան տարեկանին աշխատելով սեւամորթերու եկեղեցիներուն մէջ որպէս համակարգող մը, ան հասկցած է հասարակութեան վրայ աֆրօ-ամերիկեան աւանդական կրօններու ազդեցութիւնը։ 2008 թուականի Յունուարին Օպաման խօսեցաւ իր քրիստոնեայ ըլլալու պատճառներու եւ հաւատի մասին։ Ան համոզուած է, որ քրիստոնէութիւնը անոր կու տայ հաւատ, իսկ իր հաւատը՝ մեղքերէն մաքրութիւն եւ հաւերժական կեանք։ 27 Սեպտեմբեր 2010 թուականին յայտարարեց իր ելոյթին, որ ան արդէն ընտրած է քրիստոնէութիւնը։

== Քաղաքական Գործունէութիւն ==
[[Պատկեր:BarackObamaportrait.jpg|մինի|160px|&lt;small&gt;Պարաք Օպաման՝ քոնկրէսի անդամ&lt;/small&gt;]]
Օպամա ընտրուած է որպէս համայնքի կազմակերպիչ եւ որպէս քաղաքացիական իրաւունքներու դատախազ՝ Իլինոիսի Խորհրդարանին երեք ժամկէտներու համար՝ [[1997]]-[[2004]] թուականներուն։ Եւ միաժամանակ, [[1992]]-[[2004]] թուականներուն Օպամա դասաւանդած է սահմանադրական իրաւունք [[Չիքակօ|Չիքակո]]յի համալսարանին մէջ։ [[2000]] թուականին ձախողեցաւ ԱՄՆ ներկայացուցիչներու պալատի անդամ դառնալու անոր առաջին փորձը։ Աս դեպքէն յետոյ, [[2003]]-ի Յունուարին Օպամա դրաւ իր թեկնածութիւնը ԱՄՆ սենատի անդամ ընտրուելու համար եւ 2004 թուականի Նոյեմբերին ընտրուեցաւ՝ շահելով քուէներու 70%։ Օպաման [[2005]]-ի Յունուարէն [[2008]]-ի Նոյեմբերը Միացեալ Նահանգներու կրտսեր սենատորն էր Իլինոիսէն, որմէ հրաժարած է 20 Յունուար 2009-ին նախագահ ընտրուելու կապակցութեամբ։

Որպէս 109-րդ [[Քոնկրէս]]ի [[ԱՄՆ տեմոքրադական կուսակցութիւն|տեմոքրադ]] փոքրամասնութեան անդամ՝ Օպաման օգնած է զինուած ուժերու կարգաւորման եւ պետական պիւտճէի օգտագործման թափանցիկութիւնը աւելցնելու վերաբերեալ օրէնքներ ստեղծելու գործին մէջ։ Ինչպէս նաեւ գործնական ուղեւորութիւններով եղած է Արեւելեան Եւրոպայի մէջ՝ այդ թուին՝ [[Ռուսիա|Ռուսաստան]]&lt;nowiki/&gt;ի, [[Միջին Արեւելքի]] եւ [[Ափրիկէ]]&lt;nowiki/&gt;ի մէջ։ Քոնկրէսի 110-րդ գումարման ընթացքին Օպաման մասնակցած է բազմաթիւ օրէնքներու ստեղծման, այդ թուին՝ ընտրակեղծիքներու, քոնկրէսի անդամներու վրայ օրէնսդրական ազդեցութեան եւ ընտրութիւններու արդար ըլլալուն վերաբերեալ, ինչպէս նաեւ համաշխարհային տաքութեան, միջուկային ահաբեկչութեան եւ զօրացուած ամերիկեան զինծառայողներու օգնութեան խնդիրներու մասին։ Օպաման ԱՄՆ նախագահի թեկնածութիւնը դնելու փափաքը յայտարարած է 10 [[Փետրուար]] 2007-ին Իլինոիս նահանգի Սփրինկֆիլտի հին Քաբիթոլիի շէնքի դիմաց։ Տեղի ընտրութիւնը ունէր խորհրդանշական բնոյթ, քանի որ այդ տեղը [[Աբրահամ Լինքոլնը|Աբրահամ Լինքոլն]]&lt;nowiki/&gt;ը 1858 թուականին իր պատմական ելոյթը ունեցած է ընդդէմ ստրկատիրութեան:

== Նախագահի Ընտրութիւններ ==
[[Պատկեր:Barack Obama - Giannis Antetokounmpo handshake, Milwaukee Bucks in White House, April 2016.jpg|մինի|[[Եանիս Անթեթոքունպօ]] կը ձեռնուի [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ա․Մ․Ն․]] նախագահ Օպամային հետ, Ապրիլ 2016, [[Սպիտակ Տուն|Սպիտակ Տան]] մէջ]]
2008-ի համագումարին Ազգային տեմոքրադական կուսակցութեան կողմէ Օպաման պաշտօնապէս առաջադրուեցաւ որպէս ԱՄՆ նախագահի թեկնածու, իսկ Տելավերի նահանգի սենադոր Ճոզէֆ Պայտընը՝ որպէս փոխնախագահի թեկնածու։ Ընտրարշաւի ողջ ընթացքին Օպաման հանդէս եկած է [[Իրան]]&lt;nowiki/&gt;ի պատերազմի արագ աւարտով, ադոմային-արեգակնային անկախութեամբ եւ «Իւնիվըրսալ» առողջապահութեամբ&lt;ref&gt;[http://projects.washingtonpost.com/2008-presidential-candidates/issues/candidates/barack-obama/#top-priorities Barack Obama on the Issues: What Would Be Your Top Three Overall Priorities If Elected?], «Washington Post»&lt;/ref&gt;։ Ընտրարշաւը ընթացած է «Փոփոխութիւններ, որոնց մենք կրնանք հաւատալ» եւ «Այո, մենք կրնանք» (Yes We Can) երգը շարք մը հանրաճանաչ մարդոց մասնակցութեամբ կատարուած են, ու կը հնչեն Օպամայի նախընտրական ելոյթի խօսքերը, մեծ ճանաչում ստացաւ եւ արժանացաւ (Ուէպպի/Webby մրցանակի) կարգախօսներու ուղեկցութեամբ։

2008 թուականին ԱՄՆ նախագահական ընտրութիւններուն՝ ԱՄՆ տեմոքրադական կուսակցութեան կողմէ առաջադրուած Պարաք Օպաման ձայներու մեծամասնութեամբ (365 ձայն) յաղթեց իշխող ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցութեան կողմէ առաջադրուած Ճոն Մքքէյնին (173 ձայն)։ Ստանալով ընտրազանգուածի 52,9%-ի քուէն՝ Օպաման ԱՄՆ նախագահական պաշտօնը ստանձնած է 20 Յունուար 2009 թուականին։

== Արտաքին Քաղաքականութիւն ==
20-22 Մարտ 2016-ին Պարաք Օպամա այցելեց [[Հաւանա]]&lt;ref&gt;http://www.amerikayidzayn.com/content/cuba/3247624.html Ամերիկայի ձայն: Վերցուած է 2016 մարտ 23-ին&lt;/ref&gt;: Ասիկա Միացեալ Նահանգներու նախագահին առաջին այցելութիւնը եղած է վերջին 90 տարիներու, 1928-ին Քէլուին Քոլըճ՝ [[Քուպա]] կատարած այցէն ետք:

Քաղաքականութեան դարպաս Միացեալ Նահանգներու դարպաս

Օպամայի ընտանեկան պատմութիւնը, դաստիարակութիւնը եւ «Այվի Լիկ»ի (Ivy League) կրթութիւնը զգալիօրէն կը տարբերին այն ափրիկեցի-ամերիկացի քաղաքական գործիչներու պատմութենէն, որոնք ակնառու դարձան 1960-ականներուն՝ քաղաքացիական իրաւունքներու շարժման իրենց մասնակցութեամբ։ Շփոթմունք արտայայտելով այն հարցումներուն շուրջ, թէ արդեօք ինք «բաւարար չափով սեւամորթ» է, Օպաման Օգոստոս 2007-ին «Սեւամորթ Լրագրողներու Ազգային Միութեան» հանդիպման ընթացքին դիտել տուաւ. «Մենք տակաւին փակուած ենք այն գաղափարին մէջ, թէ եթէ դիմես սպիտակամորթներուն, ուրեմն բան մը սխալ է»։ Օպաման ընդունեց իր երիտասարդական կերպարը Հոկտեմբեր 2007-ի նախընտրական ճառի մը ընթացքին՝ նշելով. «Ես հոս պիտի չըլլայի, եթէ նորէն ու նորէն ջահը փոխանցուած չըլլար նոր սերունդի մը»։ Օպաման յաճախ նկարագրուած է իբրեւ բացառիկ հռետոր։ Իր նախագահական ստանձնումէն առաջ անցումային շրջանին եւ շարունակուելով իր նախագահութեան ընթացքին՝ Օպաման «YouTube»-ի վրայ ներկայացուց շաբաթական տեսանcommon ուղերձներու շարք մը։ Օպաման ճանչցուած էր անով, որ կը խուսափէր կոշտ քաղաքական պիտակներէ, սակայն ինքզինք նկարագրեց իբրեւ «Նոր Դեմոկրատ» եւ սկսաւ «Նոր Դեմոկրատ» գաղափարախօսական թեւը իր աւելի հաստատուն կեդրոնամէտ եւ ելեւմտապէս պահպանողական քլինթընականութենէն շարժել դէպի ընկերային-ազատական (սոցիալ-լիպերալ) քաղաքական ազդեցութիւններու աւելի մեծ բացութիւն։

== Մշակութային եւ քաղաքական կերպար&lt;ref&gt;{{Citation|title=Barack Obama|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Barack_Obama&amp;oldid=1375811483|date=2026-09-20|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Օպամայի ընտանեկան պատմութիւնը, դաստիարակութիւնը եւ «Այվի Լիկ»ի կրթութիւնը զգալիօրէն կը տարբերին այն ափրիկեցի-ամերիկացի քաղաքական գործիչներու պատմութենէն, որոնք ակնառու դարձան 1960-ականներուն՝ քաղաքացիական իրաւունքներու շարժման իրենց մասնակցութեամբ։ Շփոթմունք արտայայտելով այն հարցումներուն շուրջ, թէ արդեօք ինք «բաւարար չափով սեւամորթ» է, Օպաման Օգոստոս 2007-ին «Սեւամորթ Լրագրողներու Ազգային Միութեան» հանդիպման ընթացքին դիտել տուաւ. «Մենք տակաւին փակուած ենք այն գաղափարին մէջ, թէ եթէ դիմես սպիտակամորթներուն, ուրեմն բան մը սխալ է»։ Օպաման ընդունեց իր երիտասարդական կերպարը Հոկտեմբեր 2007-ի նախընտրական ճառի մը ընթացքին՝ նշելով. «Ես հոս պիտի չըլլայի, եթէ նորէն ու նորէն ջահը փոխանցուած չըլլար նոր սերունդի մը»։ Օպաման յաճախ նկարագրուած է իբրեւ բացառիկ հռետոր։ Իր նախագահական ստանձնումէն առաջ անցումային շրջանին եւ շարունակուելով իր նախագահութեան ընթացքին՝ Օպաման «YouTube»-ի վրայ ներկայացուց շաբաթական ուղերձներու շարք մը։ Օպաման ճանչցուած էր անով, որ կը խուսափէր կոշտ քաղաքական պիտակներէ, սակայն ինքզինք նկարագրեց իբրեւ «Նոր Դեմոկրատ» եւ սկսաւ «Նոր Դեմոկրատ» գաղափարախօսական թեւը իր աւելի հաստատուն կեդրոնամէտ եւ ելեւմտապէս պահպանողական քլինթընականութենէն շարժիլ դէպի ընկերային-ազատական (սոցիալ-լիպերալ) քաղաքական ազդեցութիւններու աւելի մեծ բացութիւն։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{ծանցանկ|2}}

== Արտաքին Յղումներ ==
* [http://www.barackobama.com/ Օբամայի նախագահական արշավի կայքը։]
{{Արտաքին յղումներ}}

[[Ստորոգութիւն:4 Օգոստոսի ծնունդներ]]</text>
      <sha1>hhf2oz1r6ncbjhodcpt7du928uu8mjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պիթ Էրիքսըն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5646</id>
    <revision>
      <id>255063</id>
      <parentid>221835</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:31:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4970" sha1="ppcjddtk79dfxx2fa1ru4hakvbxr0e7" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ
| անուն ազգանուն =   Նազար Քոսթիկեան 
| բնագիր ԱԱՀ = Պիթ Էրիքսըն&lt;br /&gt;
Beate Eriksen
| պատկեր = 
| չափ = 
| նկարագրութիւն = 
| ծնած է = [[19 Հոկտեմբեր]] [[1960 թուական|1960]]
| ծննդավայր = Նորվեկիա
| վախճանած է =
| մահուան  վայրը = 
| քաղաքացիութիւն =  {{դրօշավորում|Նորվեկիա}}
| հպատակութիւն = 
| ազգութիւն = 
| ալմա մատեր =
| կրօնք = 
| ազդուած է = 
| ազդած է = 
| գրքեր = 
| աշխատանք = 
| կարողութիւն = 
| մասնագիտութիւն = Դերասան եւ բեմադրիչ
| ամուսին = 
| ծնողներ = 
| երեխաներ = 
| պարգեւներ եւ մրցանակներ = 
| կայքէջ = 
| ստորագրութիւն =
}}
'''Պիթ Էրիքսըն''' (նորվեկերէն՝ Beate Eriksen, ծնած՝ [[19 Հոկտեմբեր]] [[1960 թուական|1960]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.imdb.com/name/nm0259240/bio?ref_=nm_ov_bio_sm | title=Beate Eriksen Biography}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;), նորվեկացի դերասան եւ բեմադրիչ: Ան բազմաթիւ դերեր ստանձնած է տարբեր [[թատրոն]]ներու մէջ:

Ան թոռն է ողիմպիական խաղերու մասնակից մարմնամարզիկ Մարիուս Էրիքսընին եւ դուստրը՝ Երկրորդ համաշխարհային Պատերազմի օդանաւորդ Մարիուս Էրիքսընին: Ան նաեւ զարմուհին է լեռնադահուկ Սթէյն Էրիքսընին:

== Ասպարէզ ==
Էրիքսըն [[1985 թուական|1985]]-ին աւարտած է Նորվեկիոյ ազգային ակադեմական թատրոնը, աւարտելէ ետք հինգ տարի աշխատած է Օսլոյի Նոր Թատրոնէն ներս (Oslo Nye Teater), եւ չորս տարի «Riksteatret»-էն ներս: Ապա սկսած է անկախ աշխատիլ Ազգային Ակադեմիական Թատրոնէն (Nationaltheatret), Նորվեկիոյ Օփերայէն (The Norwegian Opera), Նորվեկիոյ Ռատիօհաղորդման ընկերութենէն եւ այլ հաստատութիւններէ ներս&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.akershusteater.no/sider/om/skuespillere/beatee.html | title=Beate Eriksen}} (նորվեկերէն)&lt;/ref&gt;:

Ժապաւէններու մէջ նաեւ հանդէս եկած է բազմաթիւ դերերով:

== Անձնական կեանք ==
Էրիքսըն ամուսնացած է դերասան Թորալվ Մորսթատի հետ 1999-ի Նոր Տարուան Գիշերը, Նորվեկիոյ Մոլէօ քաղաքի ծովափնեայ շրջան մը&lt;ref&gt;Toralv gift for tredje gang (Norwegian), VG, 1 January 2000&lt;/ref&gt;։ Ան 39 տարեկան էր, իսկ էրիկը՝ 73&lt;ref&gt;&quot;Andre par ut&quot; (in Norwegian). Dagbladet. 24 January 2000. Archived from the original on 22 August 2009. Retrieved 17 August 2009.&lt;/ref&gt;։ 2001-ին Էրիքսընի որդեգրման դիմումը մերժուեցաւ, որովհետեւ Մորսթատ չափազանց տարեց նկատուեցաւ։ Նորվեկիոյ որդեգրման կանոնները, պարագաներու մեծ մասին, կը պահանջեն որ որդեգրող ծնողներու տարիքը ըլլայ 25-էն 45-ի միջեւ, մինչդեռ Մորսթատ 74 տարեկան էր&lt;ref&gt;Grøntoft, Kristin (12 June 2001). &quot;Får ikke adoptere: Toralv er for gammel&quot; (in Norwegian). Dagbladet. Retrieved 17 August 2009.&lt;/ref&gt;։

== Ֆիլմագրութիւն&lt;ref&gt;{{Citation|title=Beate Eriksen|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Beate_Eriksen&amp;oldid=1374895975|date=2026-09-14|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==

=== Դերասանուհի ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Դեր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|1986
|Plastposen
|Բուժքոյր (Nurse)
|
|-
|1990
|Destinasjon Nordsjøen
|Քարի (Kari)
|Հեռուստաշար
|-
|1994
|Over stork og stein
|
|
|-
|1996
|Familiesagaen de syv søstre
|Վալպորկ Լէօքէն (Valborg Løken)
|Հեռուստաշար
|-
|1998–2000
|Hotel Cæsar
|Ինկրիտ Իվերսէն (Ingrid Iversen)
|Հեռուստաշար
|-
|2011
|Lilyhammer
|Արնէի մայրը (Arne's mother)
|Հեռուստաշար
|}

=== Բեմադրիչ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|1998
|Hotel Cæsar
|Հեռուստաշար, 100 դրուագ
|-
|2001
|Olsenbandens første kupp
|Հեռուստաշար, 24 դրուագ
|}

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

[[Ստորոգութիւն:Նորվեկացի դերասանուհիներ]]
[[Ստորոգութիւն:1960 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:19 Հոկտեմբերի ծնունդներ]]</text>
      <sha1>ppcjddtk79dfxx2fa1ru4hakvbxr0e7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ժորժ Ուասսուֆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8262</id>
    <revision>
      <id>255070</id>
      <parentid>217522</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5450" sha1="sqdmep93qquy4y5vluy4djfa01bpnvy" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Երաժիշտ
| գոյն = solo_singer 
}}
'''Ժորժ Ուասսուֆ''' (արաբերէն՝ جورج وسوف, լատինատառ George Wassouf, {{ԱԾ}}) արաբական աշխարհի մեծագոյն երգիչներէն մէկն է: Զինք կոչած են «Սուլթան ալ թարապ» (երգի սուլթան) մակդիրով:

Հանրութեան ներկայացաւ Սթիւտիօ ըլ Ֆան (արաբերէն՝ ستوديو الفن լատինատառ Studio El Fan) երգի տաղանդներու յայտագրէն 1980 թուականին երբ 19 տարեկան էր: Արմատներով սուրիացի եւ Լիբանան ապրող երգիչը հրապարակած է աւելի քան 30 ալպոմներ եւ հարիւրաւոր երգեր: Ունի մեծ թիւով հետեւորդներ եւ երկրպագուներ: Անոր երգելու ոճը, ձայնային ունակութիւնները եւ անմիջականութիւնը զինք դարձուցած են հռչակաւոր աստղ եւ անոր երգելաոճը դարձած է արաբական ժողովրդային երգի «դպրոց» եւ հարիւրաւոր երգիչներ կը փորձեն հանդէս գալ ու երգել Ժորժ Ուասսուֆի ոճով:

== Անձնական կեանք ==
Ամուսնացած էր լիբանանցի Շալիմարին երբ 21 տարեկան էր: Ունի չորս զաւակներ, Ուատիհ Ուասսուֆ, Հաթեմ Ուասսուֆ, Ժորժ Ժունիոր Ուասսուֆ եւ դուստր՝ Ույուն: Ան ծանօթ է իբր «Ապու Ուատիհ» իր անդրանիկ զաւակին անունով: Իր 2009-ի ամուսնալուծումէն ետք վերամուսնացած է Պաղեստինեան ծագումով Քաթարցի Նատա Զէյտանի հետ: Տարիներէ ի վեր կը տառապի առողջապահական մեծ հարցերէ:

== Ձայնագրութիւններ&lt;ref&gt;{{Citation|title=George Wassouf|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=George_Wassouf&amp;oldid=1342851950|date=2026-03-11|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==

=== Ալպոմներ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|-
|1983
|Ouwidni Salmtek Byied Allah (Օուիտնի Սալմթեք Պիյէտ Ալլահ)
|-
|1984
|El Hawa Sultan (Էլ Հաուա Սուլթան)
|-
|1992
|Rouh El Rouh (Րուհ Էլ Րուհ)
|-
|1993
|She' Ghareeb (Շէյ Ղարիպ)
|-
|1995
|Kalam El Nass (Քալամ Էլ Նաս)
|-
|1997
|Leil Al Ashiqeen (Լէյլ Ալ Աշիքին)
|-
|1998
|Lissa El Dounya Bi Khair (Լիսսա Էլ Տունիա Պի Խայր)
|-
|1999
|Tabeeb Garrah (Թապիպ Ժարրահ)
|-
|2000
|Dol Mush Habayib (Տոլ Մուշ Հապայիպ)
|-
|2001
|Zaman El Ajayib (Զաման Էլ Աժայիպ)
|-
|2002
|Inta Gherhom (Ինթա Ղէրհոմ)
|-
|2003
|Salaf Wi Deine (Սալաֆ Ուի Տէյն)
|-
|2004
|Etakhart Kteer (Էթախարթ Քթիր)
|-
|2006
|Heya El Ayam (Հէյա Էլ Այամ)
|-
|2008
|Kalamak Ya Habibi (Քալամաք Եա Հապիպի)
|-
|2009
|Allah Kareem, Shoukran (Ալլահ Քարիմ, Շուքրան)
|-
|2012
|Best of Wassouf (Պեսթ օֆ Վասսուֆ)
|-
|2015
|Shtaanelak (Շթանալաք)
|}

=== Համերգային ալպոմներ (Live Albums) ===

* '''Sings Oum Kolthoum Vol. 1''' (Կ'երգէ Օւմ Քուլսում, Հատոր 1), 1983
* '''Sings Oum Kolthoum Vol. 2''' (Կ'երգէ Օւմ Քուլսում, Հատոր 2), 1995
* '''Sings Oum Kolthoum Vol. 3''' (Կ'երգէ Օւմ Քուլսում, Հատոր 3), 1997
* '''Sings Abdel Halim Hafez''' (Կ'երգէ Ապտէլ Հալիմ Հաֆէզ), 1998
* '''Sings Warda''' (Կ'երգէ Վարտա), 1999

=== Առանձնասկաւառակներ / Երգեր (Singles) ===

* «Ahla Ayam El Omr», 1995
* «Amri Lellah», 1995
* «Mahlak Tmahal Ya Malak», 1995
* «Rahal El Batal», 2000
* «Ferhat Rejouak Ya Loubnan», 2010
* «Dawarat El Ayam», 2010
* «Aady Ya Donia», 2011
* «Biyehsedouni», 2011
* «Seket El Kalam», 2013
* «Bisaalouni Aleik», 2013
* «Ya Oumi», 2013
* «Zekrayat», 2013
* «Shouq El Omr», 2013
* «Tarakni Ghab», 2014
* «Bandahlak», 2017
* «Malikat Gamal El Rouh», 2018
* «Hal El Garih», 2019
* «Sahi El Leil», 2020
* «Byetkallem Aalaya», 2022
* «Noss Omry», 2023

=== Տեսահոլովակներ (Clips) ===

* «Yalli Taebna Senin Fi Hawah», 1986
* «Ya Moualdani», 1986
* «Kalam El Nass», 1994
* «Erda Bel Nassib», 1996
* «Lissa El Donya Bkheir», 1998
* «Tabib Garah», 1999
* «Ana Assef», 1999
* «Dul Mush Habayeb», 2000
* «Ma Teoulou Leih», 2000
* «Zaman El Agayeb», 2001
* «Youm El Wadaa», 2001
* «Salaf We Dayn», 2003
* «Etakhart Ktir», 2004
* «Sehert El Leyl», 2004
* «Leilat Wadaana», 2006
* «Asaab Fourak», 2008
* «Aallem Albi El Shouk», 2008
* «Ferhat Rejouak Ya Loubnan», 2010
* «Dawarat El Ayam», 2010
* «Biyehsedouni», 2011
* «Malikat Gamal El Rouh», 2018
* «Hal El Garih», 2019
* «Sahi El Leil», 2020

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

== Արտագին յղումներ ==
*[http://www.georgeswassouf.com/ Պաշտօնական Կայքէջ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180819130315/http://www.georgeswassouf.com/ |date=2018-08-19 }}
{{Արտաքին յղումներ}}

{{DEFAULTSORT:Ուասսուֆ, Ժորժ}}</text>
      <sha1>sqdmep93qquy4y5vluy4djfa01bpnvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ցվեթանա Փասքալեւա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19377</id>
    <revision>
      <id>255065</id>
      <parentid>185340</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4942" sha1="pptyvovhnobm9bjxfspx3qh2ix0dkg7" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Ցվեթանա Փասքալեւա''' ({{ԱԾ}}), պուլկարացի լրագրող եւ բեմադրիչ, արցախեան ազատամարտի ընթացքին ռազմի դաշտին վրայ բազմաթիւ նկարահանումներու հեղինակ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.aztagdaily.com/archives/225432|title=Հայրենի Կեանք|date=2015-02-04|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;, [[Հայաստան|Հայաստանի]] եւ [[Պուլկարիա|Պուլկարիոյ]] լրագրողներու միութեան անդամ։ [[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի Հանրապետութեան]] պաշտպանութեան բանակի գնդապետ (1995):

== Կեանք եւ գործունէութիւն ==
1984 թուականին աւարտած է Մոսկուայի թատերական արուեստի պետական հիմնարկը։

Փասքալեւա 1991-էն մինչեւ 1994 աշխատած է Ղարաբաղի մէջ իբրեւ թղթակից՝ ծանօթացնելով ղարաբաղեան հերոսական պայքարը միջազգային հանրութեան: Ան առաջին օտար թղթակիցը եղած է, որ ներկայացուցած է հայերուն տեղահանութիւնը եւ ազերիներուն ներքին ապահովութեան ուժերու՝ «Օմոն»ի վայրագութիւնները՝ հայ բնակչութեան հանդէպ, [[Շահումեան (Արցախ)|Շահումեանի]] ու Ղարաբաղի բոլոր տարածքներուն մէջ:

Ղարաբաղեան պատերազմի շրջանին ան եղած է թղթակիցը՝ «CNN»ի, «NBC»ի, «FRENCH ANTENE-2»ի, «REUTERS»ի, ինչպէս նաեւ պուլկարական, ռուսական եւ գերմանական լրատուական ընկերութիւններու:

1993-էն 1994, ան իր ֆիլմերը ցուցադրեց ամերիկեան Քոնկրեսին, [[Քանատա|Գանատայի]] խորհրդարանին, [[Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութիւն|ՄԱԿ-ի]] եւ շարք մը այլ միջազգային հաստատութիւններու, ու իր ճառերով պաշտպանած է Արցախի ազատագրական պայքարը: Իր այդ աշխատանքին համար, ան երեք առիթներով մահուան դատապարտուած է [[Ազրպէյճան|Ազրպէյճանի]] կառավարութեան կողմէ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.aztagdaily.com/archives/366813|title=Կարաւանի Վերջին Ուղտապանի Ճակատագիր` Պուլկարացի Լրագրողի Համար|date=2017-10-05|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2020-10-30}}&lt;/ref&gt;:

== Ժապաւէններ ==
Իր ֆիլմերուն համար, ան շարք մը մրցանակներ շահած է ֆիլմի միջազգային փառատօներու ընթացքին: Հակառակ անոր, որ Փասքալեւա, փոխան զէնքի՝ իր նկարահանման գործիքով մասնակցած է Ղարաբաղի պատերազմին։

Զինադադարէն ետք, 1995-ին, Փասքալեւա հաստատուած է Հայաստան ու իր կեանքը նուիրած է Արցախի անկախացման աշխատանքներուն՝ գլխաւորելով «Ճառագայթ» հեռուստատեսութեան շաբաթական ծրագիրը ու շօշափելով Հայաստանի ընկերային հարցերը:
Փասքալեւա, իր հեղինակութեամբ եւ նկարահանումներով, [[Լեռնային Ղարաբաղ|Ղարաբաղի]] հայրենական կռիւներուն ընթացքին պատրաստած է երկու ֆիլմեր՝

# «My Dears, Living And Dead»ը (1993, 20 վայրկեան),
# եւ «Soldiers Of The Land»ը (1994, 28 վայրկեան)։

Զոյգ ֆիլմերն ալ կը ներկայացնեն զգայացունց տեսարաններ պատերազմական շրջանէն։

== Մրցանակներ, պարգեւներ եւ արժանացած տիտղոսներ ==

* 1995-ին ան ստացած է Ղարաբաղի պաշտպանութեան բանակի «սպայ»ի տիտղոսը, 
* 1996-ին իրեն շնորհուած է «Քաջութեան շքանշան»ը հայրենի իշխանութեան կողմէ,
* 2009-ին, ՀԲԸՄի կողմէ պարգեւատրուած է «Մովսէս Խորենացի»ի շքանշանով,
* 2015-ին, Հայաստանի նախագահին կողմէ արժանացած է «Երախտագիտութեան» մետալին&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծանցանկ}}</text>
      <sha1>pptyvovhnobm9bjxfspx3qh2ix0dkg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Վասիլիս Վասիլաքոս (ֆութպոլիստ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22287</id>
    <revision>
      <id>255064</id>
      <parentid>202484</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:34:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5006" sha1="856ylwizh1u581m3gewcljotf94ex59" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Մարզիկ}}

'''Վասիլիս Վասիլաքոս''' ({{Lang-el|Βασίλης Βασιλάκος}}, {{ԱԾ}}), թոշակի անցած յոյն ֆութպոլիստ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/69936-vasilis-vasilakos|title=|website=www.footballdatabase.eu|language=անգլերէն|accessdate=2022-04-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/vasilis-vasilakos/|title=Vasilis Vasilakos|website=worldfootball.net|language=անգլերէն|accessdate=2022-04-02}}&lt;/ref&gt;։ Ան խաղցած է «PAOK», «AEK Athens» եւ «Panionios» ակումբներէն։

== Ակումբային ասպարէզ&lt;ref&gt;{{Citation|title=Vasilios Vasilakos|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vasilios_Vasilakos&amp;oldid=1369222001|date=2026-08-13|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Վասիլաքոս իր ֆութպոլային ասպարէզը սկսաւ Ալմիրոս Վոլոսէն, իսկ 1979-ի ամռան փոխանցուեցաւ ՓԱՕՔ։ Ան ՓԱՕՔ-ի հետ խաղաց 8 եղանակ, ուր 1985-ին շահեցաւ ախոյեանութիւնը, ինչպէս նաեւ իբրեւ աւարտականի մասնակից հանդէս եկաւ Յունաստանի բաժակի 2 աւարտականներու՝ 1983-ին եւ 1985-ին։

15 Յուլիս 1987-ին, Վասիլաքոս 10 միլիոն տրախմի փոխարժէքով փոխանցուեցաւ ԱԹԷՆՔ ԱԷԿ։ Ան աչքի ինկաւ անշարժ դիրքերէ իր լաւ հարուածներով, ինչպէս նաեւ կոլային փոխանցումներ կատարելու կարողութեամբ. իրողութիւն մը, որուն շնորհիւ իր այդ ատենուան խմբակից Հենրիք Նիլսընը դարձաւ լիկայի լաւագոյն կոլհարը՝ իր յաջողութեան մեծ մասը վերագրելով անոր։ 6 Սեպտեմբեր 1987-ին, Թումպա մարզադաշտին մէջ ՓԱՕՔ-ի դէմ նշանակած իր կոլով, ան դարձաւ միակ ֆութպոլիստը, որ նշանակած է Թումպա մարզադաշտին մէջ՝ «Երկգլխանի արծիւներու մրցամարտ»-ի (Double-headed eagles derby) ընթացքին՝ խաղալով երկու ակումբներուն հետ ալ։ Այսուհանդերձ, Վասիլաքոսի անունը կապուեցաւ եղանակի մեծագոյն գայթակղութիւններէն մէկուն հետ։ ԱԷԿ-ը Յունաստանի բաժակի երրորդ հանգրուանին վիճակահանութեամբ մրցակից ունեցաւ Օլիմպիաքոսը։ Կարայսքաքիս մարզադաշտին մէջ տեղի ունեցած առաջին մրցումին, ԱԷԿ-ը առաջ անցաւ Վասիլաքոսի ուղղակի տուգանային հարուածով, սակայն հաշիւը հաւասարեցաւ։ Պատասխան մրցումը տեղի ունեցաւ 10 Փետրուարին, Նէա Ֆիլատելֆիայի մէջ՝ նոյն մարզադաշտին մէջ ախոյեանութեան գծով Օլիմպիաքոսի դէմ «դեղնասեւերուն» տարած տպաւորիչ յաղթանակէն քանի մը օր ետք։ Մրցումի նախօրեակին մեծ գայթակղութիւն մը պայթեցաւ, երբ ԱԷԿ բողոքեց, թէ Օլիմպիաքոսի նախագահ Ճորճ Քոսքոթաս փորձած է կաշառել թէ՛ Վասիլաքոսը եւ թէ՛ բերդապահ Թէոլոկիս Փափատոփուլոսը՝ խումբի նախկին մարզիկ Տինոս Պալիսի միջոցով։ ԱԷԿ պարտուեցաւ 1–3 հաշիւով եւ դուրս մնաց։ Հետեւած դատավարութեան ընթացքին, միակ պատժուողը եղաւ Պալիսը՝ կաշառքի փորձի համար։ Այս դէպքին «արձագանգները» ազդեցին խումբին վրայ ախոյեանութեան պայքարին մէջ, որ մէկ այլ գայթակղութեան՝ «Ցինկովի գործին» հետ միանալով, ի վերջոյ կորսուեցաւ։ Վասիլաքոս հեռացուեցաւ ակումբէն, քանի որ անոր անունը արատաւորուած էր այս գայթակղութենէն։

11 Յուլիս 1988-ին, ան պայմանագրութիւն ստորագրեց Փանիոնիոսի հետ՝ Փափատոփուլոսի կողքին։ Հոն ան խաղաց 3 եղանակ եւ յաջողեցաւ մրցիլ Բաժակի եւս մէկ աւարտականի մէջ 1989-ին՝ 3–1 հաշիւով պարտուելով Փանաթինայոսէն։ Ապա ան տեղափոխուեցաւ Օլիմպիաքոս Վոլոս, նախքան 1994-ին իր ասպարէզը աւարտելը։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ]]</text>
      <sha1>856ylwizh1u581m3gewcljotf94ex59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Տայանա Իշխանուհին</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24392</id>
    <revision>
      <id>255073</id>
      <parentid>213258</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T11:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22209" sha1="61shu85jn6bx3n58kr6xc790fswm7uo" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Տայանա, Ուէյլզի Իշխանուհի''' ({{lang-en|Diana, Princess of Wales}}), 1981-1996  [[Արքայազն Չարլզ|Չարլզ Արքային]] կինը։

100 մեծանուն բրիտանացիներու ցանկին մէջ, ան  գրաւած է երրորդ դիրքը&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=25-12-2019-ին|title=100 մեծանուն բրիտանացիներ|url=https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=100_%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B6_%D5%A2%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D6%81%D5%AB%D5%B6%D5%A5%D6%80&amp;oldid=6664271}}&lt;/ref&gt;։

== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է 1 Յուլիս 1961-ին Նորֆոյի մէջ, Սանտրինկհամի Փարք Հաուսին մէջ։ Ան Ճոն Սփենսըրի եւ անոր առաջին կնոջ՝ Ֆրանսիսի հինգ զաւակներէն չորրորդն էր։

Հայրը՝ Սփենսըր-Չըրչիլ ընտանիքին տոհմաճիւղին ներկայացուցիչն էր, ինչպէս Մարլպորոյի եւ Ուինսթըն Չըրչիլի դքսուհիները։ 

Երբ Տայանա 8 տարեկան էր, ծնողքը կ'ամուսնալուծուին։ Տայանա քոյրերուն եւ եղբօր հետ միասին կը տեղափոխուին իրենց հօր բնակարանը։ Ամուսնալուծութիւնը մեծ ազդեցութիւն կը ձգէ Տայանային կեանքին մէջ: Կարճ ժամանակ ետք, տան մէջ կը յայտնուի խորթ մայրը՝ Ռէյնը, որուն հետ ինք, քոյրերն ու եղբայրը լաւ յարաբերութիւն չեն ունենար։ Անոնք վանողական դիրք մը կ'որդեգրեն խորթ մօր նկատմամբ, զինք «Թթուային անձրեւ» կոչելով («Acid Rain»):

Տայանա կը յաճախէ Ուեսթ Հիթ աղջկանց վարժարանը, ուր կը նկատուի միջինէն ցած աշակերտուհի մը` երկու անգամ ձախողելով աւարտական դասարանի իր բոլոր քննութիւններուն (քննութիւններ, որոնք տրուած էին 16-ամեայ ուսանողներուն Բրիտանիոյ մէջ` ստուգելու համար անոնց դպրոցական գիտելիքները):

16 տարեկանին Տայանա կը լքէ Ուեսթ Հիթը եւ կարճ ժամանակ ետք կը յաճախէ Զուիցերիոյ երկրորդական վարժարանը` նախքան հոնկէ եւս հեռանալը:

Տայանա տաղանդաւոր ոչ արհեստավարժ երգչուհի էր եւ կը տենչար պալերինա դառնալ, թէեւ անոր համար չափազանց բարձրահասակ կը նկատուէր:

1978-ին Տայանա կը տեղափոխուի Լոնտոն, ուր նախ կը մնայ մօրը բնակարանը, ապա ծննդեան 18-ամեակին առիթով, ան նուէր կը ստանայ իր անձնական բնակարանը, որ կ'արժէր 100,000 ֆունտ՝ Էրլս Քորթի շրջանի տարածքին, ուր կ'ապրէր երեք ընկերներուն հետ։ 

Ան կ'աշխատի իբրեւ այցելու օգնական «Երիտասարդ Անգլիոյ մանկապարտէզ»ին մէջ: Թէեւ ան չունէր դասաւանդելու կրթական որակաւորում, սակայն շատ լաւ կը վարուէր երեխաներուն հետ: 

Սփենսըրներու ընտանիքը քանի մը սերունդ սերտ կապեր ունեցած է Բրիտանական թագաւորական ընտանիքին հետ։ Տայանային երկու մեծ մայրերը Էլիզապէթ թագուհիին պալատական կիներէն էին։ 

1981-ին`19 տարեկանին, Տայանա կը նշանուի Չարլզ իշխանին հետ (այժմ` թագաւոր), եւ իր աշխատանքային օրերը կ'աւարտին: 

Զինք կը կոչեն '''Լէյտի Տայանա''' կամ '''Լէյտի Տի'''։

29 Յուլիս 1981-ին, ան կ'ամուսնանայ արքայազն Չարլզին հետ:

1982 եւ 1984 թուականներուն կը ծնին որդիները՝ արքայազն Ուիլիամը եւ Արքայազն Հերրին։

Տայանային չորրորդ մեծ մայրը՝ Էլիզա Գէորգը, եղած է Հնդկահայ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/hunt-is-on-in-gujarat-for-a-distant-cousin-who-shares-prince-williams-indian-blood-8658776.html|title=Hunt is on in Gujarat for a distant cousin who shares Prince William’s Indian blood|publisher=Ինտիփենտընթ|archive-url=https://web.archive.org/web/20150409195837/http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/hunt-is-on-in-gujarat-for-a-distant-cousin-who-shares-prince-williams-indian-blood-8658776.html|archive-date=9 Ապրիլ 2015-ին|dead-url=yes|accessdate=1 Յունուար 2015-ին|4=}}&lt;/ref&gt;։ Արքայադուստր Տայանային մօրաքոյրը՝ Մերի Ռոճը The Times-ին ըսած է. «Ես միշտ ենթադրած եմ, որ ես կիսովին հայ եմ, ես ուրախ եմ նաեւ, որ հնդկական ծագում ունիմ»։&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2341437/Williams-Indian-ancestry-DNA-tests-future-monarch-clear-genetic-line-country-mothers-side.html#ixzz3NZD9cfG8|title=William's Indian ancestry. DNA tests show future monarch has clear genetic line to the former 'Jewel in the Crown' from Diana's side|publisher=Տէյլի Մէյլ|}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/news/uk/article3790940.ece|title=the Indian ancestry of William|publisher=Թայմզ|}}&lt;/ref&gt;
== Նշանտուք  եւ պսակ ==
Չարլզ Տայանային ամուսնութեան առաջարկ կ'ընէ 6 Փետրուար 1981-ին, սակայն  թագաւորական ընտանիքը որոշ շրջան մը գաղտնի կը պահէ նշանտուքի լուրը։ Նշանտուքը պաշտօնապէս կը յայտարարուի 24 Փետրուարին։

Տիանան նշանտուքին համար կ'ընտրէ սպիտակ ոսկիէ 30 հազար ֆունտ սթերլինկ (ներկայիս՝ շուրջ 90 հազար եւրօ) արժողութեամբ մատանի մը, որ ունէր 18 ադամանդով երիզուած 18 հագի շափիւղայ քար: Մատանին պատրաստած էր հռչակաւոր ակնագործ Կարարտը (2010-ին անիկա կը դառնայ Քէյթ Միտըլթընին նշանտուքի մատանին):

Նշանտուքէն ետք, Տայանա կը հեռանայ մանկապարտէզի ուսուցչուհիի իր պաշտօնէն  եւ որոշ ժամանակ մը բնակութիւն կը հաստատէ բրիտանական թագաւորական ընտանիքին պատկանող Քլարենզ Հաուսին մէջ, ուր նոյնպէս ապրած էր մայր թագուհին։

Այնուհետեւ, մինչեւ հարսանիքը, ան կ'ապրի Պաքինկհամի պալատին մէջ։ 

Ան առաջին արքայական հարսնցուն էր, որ վճարուող  աշխատանք ունէր ամուսնութենէն առաջ։

29 Յուլիս 1981-ին տասնիննամեայ Տայանան կ'ամուսնանայ Ուէյլզի արքայազն Չարլզին հետ։  Արարողութիւնը տեղի  կ'ունենայ Սուրբ Պօղոսի տաճարին մէջ։

Արարողութիւնը կը բնութագրուի իբրեւ «Հեքիաթային հարսանիք», եւ կը հեռարձակուի բազմաթիւ հեռուստաընկերութիւններու կողմէ։ Հեռարձակման համաշխարհային լսարանը կը կազմէր 750 հազար հեռուստադիտող, մինչդեռ 600 հազար դիտորդ կը հաւաքուի փողոցները՝ տեսնելու հարսանիքին երթը դէպի արարողութեան վայրը։

Տայանային հարսանեկան զգեստը կ'արժէր 9 հազար ֆունտ, իսկ զգեստին երկարութիւնը՝ 7,62 մ էր:

Քսան տարեկանին, արքայազն Չարլզին հետ ամուսնանալէ ետք, ան ինքնաբերաբար կը դառնայ  Ուէյլզի իշխանուհի, որ Միացեալ Թագաւորութեան մէջ, թագուհիէն եւ մայր թագուհիէն ետք, կանանց ամէնէն բարձր աստիճանն է:

====== Պսակի ընթացքին հետաքրքրական փաստեր ======
* Տայանա անձամբ երբեք հեքիաթային ոճին չի յանձնուիր, պսակի օրը իր 14-րդ հանդիպումն էր Չարլզին հետ:
* Պսակէն երկու օր առաջ փորձի ատեն կու լայ (Պի.Պի.Սի.-ի խմբակը այդ մէկը գաղտնի կը պահէ՝ ապահովելով, որ տեսագրութիւնը բնաւ չբացայայտուի):
* Տայանա պսակի առաւօտեան, երբ դիմայարդարումի համար նստած էր, ''Just One Cornetto''-ն կ'երգէ:
* Ան դիպուածով անուշահոտը կը թափէ իր ամուսնական զգեստին վրայ եւ ստիպուած կ'ըլլայ ձեռքերով բռնելու ծալքերը, որպէսզի արատը ծածկուի:
* Արարողութեան ընթացքին Տայանա Չարլզին անունները սխալ կարգով կ'արտասանէ` նախ արտասանելով անոր հօր անունը` Ֆիլիփ&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/395209 Տայանային մասին]&lt;/ref&gt;:
'''Զաւակներ'''&lt;ref&gt;{{Citation|title=Diana, Princess of Wales|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diana,_Princess_of_Wales&amp;oldid=1376104961|date=2026-09-22|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt;

Զոյգը բնակարաններ ունէր Քենսինկթըն պալատին եւ Թեթպըրիի մօտակայքը գտնուող Հայկրով Հաուսի (Highgrove House) մէջ։ 5 Նոյեմբեր 1981-ին յայտարարուեցաւ Տիանայի յղութիւնը։ Յունուար 1982-ին, յղութեան տասներկուերորդ շաբթուան ընթացքին, Տիանան գլորեցաւ Սանտրինկհամի աստիճաններէն՝ ստանալով կապտուկներ, եւ Լոնտոնէն կանչուեցաւ արքայական մանկաբարձ-մանկաբարձագէտ Ճորճ Փինքըրը. սաղմը վնաս չստացաւ։ Տիանան աւելի ուշ խոստովանեցաւ, որ ինքզինք դիտմամբ աստիճաններէն վար նետած էր, որովհետեւ «այնքան անպիտան» կը զգար։ 21 Յունիս 1982-ին ան ծննդաբերեց զոյգին առաջին որդին՝ Ուիլիամ իշխանը (արքայազնը)։ Յետագային ան տառապեցաւ ծննդաբերութենէ ետք առաջացող ընկճախտէ (postpartum depression)՝ իր առաջին յղութենէն ետք։ Լրատուամիջոցներու որոշ քննադատութիւններու ֆոնին, ան որոշեց Ուիլիամը՝ որ տակաւին մանուկ էր, իրեն հետ տանիլ Աւստրալիա եւ Նոր Զելանտա կատարած իր առաջին մեծ շրջագայութիւններուն, եւ այդ որոշումը ժողովրդական գնահատանքի արժանացաւ։ Իր իսկ խոստովանութեամբ, ան ի սկզբանէ մտադիր չէր Ուիլիամը տանելու, մինչեւ որ Աւստրալիոյ վարչապետ Մալքոլմ Ֆրէյզըրը ըրաւ այդ առաջարկը։

Երկրորդ որդին՝ Հէրի իշխանը, ծնաւ 15 Սեպտեմբեր 1984-ին։ Տիանան ըսած է, որ ինք եւ Չարլզը ամէնամօտն էին Հէրիով յղութեան ընթացքին։ Ան գիտէր, որ իրենց երկրորդ զաւակը տղայ է, եւ այդ տեղեկութիւնը չբաժնեց ոչ ոքի հետ, ներառեալ Չարլզի, որ աղջիկ զաւակ կը յուսար։

Տիանան իր որդիներուն աւելի լայն փորձառութիւններ ընձեռեց, քան սովորական էր արքայական զաւակներու համար։ Ան հազուադէպօրէն կը զիջէր Չարլզին կամ արքայական ընտանիքին եւ յաճախ անզիջող էր, երբ հարցը կը վերաբերէր զաւակներուն։ Ան ընտրեց անոնց առաջին անունները, հեռացուց արքայական ընտանիքի մանկապահը եւ վարձեց իր ընտրած մէկը, ընտրեց անոնց դպրոցներն ու հագուստները, ծրագրեց անոնց պտոյտները եւ ինք անձամբ զանոնք դպրոց տարաւ այնքան յաճախ, որքան իր ժամանակացոյցը կը ներէր։ Ան նաեւ իր հանրային պարտականութիւնները կազմակերպեց անոնց ժամանակացոյցին համապատասխան։ Ըստ տեղեկութիւններու, Տիանան Հէրին նկարագրած է իբրեւ «չարաճճի, ճիշդ ինծի պէս», իսկ Ուիլիամը՝ իբրեւ «իմ փոքրիկ իմաստուն ծերուկս», որուն վրայ սկսաւ յենիլ իբրեւ իր վստահելի մտերիմը՝ անոր պատանեկութեան վաղ շրջանէն սկսեալ։

== Ամուսնալուծում ==
Ամուսնութենէն հինգ տարի ետք, զոյգին անհամաձայնութիւնը եւ 12 տարուան տարիքային տարբերութիւնը ակնբախ կը դառնան: 

1986-ին Տայանան յարաբերութիւն կը մշակէ ընտանիքին նախկին ձիավարութեան մարզիչին՝ Ճէյմս Հիուիթին հետ:  Նոյն թուականին, Չարլզ կը վերսկսի իր յարաբերութիւնները իր նախկին սիրուհիին՝ Քամիլա Փարքըրին հետ&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/2273498.stm Ամուսնալուծում]&lt;/ref&gt;։  

Դեկտեմբեր 1992-ին, վարչապետ Մէյճըր խորհրդարանին մէջ կը յայտարարէ Տայանային եւ Չարլզին ամուսնալուծման լուրը: 

== Գործունէութիւն ==

* 1980-ի վերջին, Լէյտի Տին հանրածանօթ կը դառնայ ձեռքբերովի ախտամերժողութեան անբաւարարութեան համախտանիշէ (AIDS) տառապողներու օգնելուն եւ ականներու արգելման նպատակաուղղուած ջանքերով: Ան հանրահայտ մարդոց կողքին կը յայտնուի, ինչպէս՝ [[Նելսըն Մանտելա|Նելսոն Մանտելլան]], [[Տալայ Լամա|Տալայ Լաման]] ու [[Մայր Թերեզա|Մայր Թէրէզան]]:
* 1987-ին Ուէյլզի իշխանուհին կը լուսանկարեն AIDS-ով հիւանդ անձի մը անկողինին քով, երբ կը սեղմէր անոր ձեռքը: Ան կ'ուզէր ցույց տալ, որ այս հիւանդութեամբ տառապողին դպչելով՝ առողջ մարդը չի վարակուիր: Այդ օրերուն, շատերը կը կարծէին, թէ տուեալ հիւանդութիւնը կը փոխանցուի՝ նոյնիսկ հիւանդին դպչելով: Տայանային այս քայլէն ետք հիւանդութեան ու անով վարակուողներուն մասին հանրութեան կարծիքը կտրուկ կը փոխուի:
* 1997-ին ան կը մեկնի [[Անկոլա]], իբրեւ «Կարմիր խաչ»ի եւ«Կարմիր մահիկ»ի կամաւոր, կ'այցելէ հակահետեւակային ականներէն վիրաւորներուն, կը մասնակցի ականազերծման ծրագիրներու, կ'աջակցի ականներու վտանգի մասին տեղեկատուութեան տարածման ու անոր դէմ պայքարի ձեւերու մասին ուսուցողական ծրագիրներու մշակման:
* Աշխարհը կը տեսնէ անոր լուսանկարները ականապատուած դաշտին մէջ՝ գլխուն սաղաւարտ, հագած՝ պաշտպանիչ բաճկոն: Օգոստոսս 1997-ին ան կ'երթայ [[Պոսնիա եւ Հերցեկովինա|Պոսնիա]] եւ իր ամբողջ ուշադրութիւնը կը կեդրոնացնէ պատերազմական գործողութիւններէն ետք հակահետեւակային ականներէն ծանր վէրքեր ստացած անձանց՝ յատկապէս երեխաներուն:
* 1998-ին իր երկիրին մէջ հակահետեւակային ականներու վերաբերեալ օրէնքի նախագիծը ներկայացնելու ատեն՝ արտաքին գործերու նախարար Ռոպին Քուկն կ'ընդգծէ Տայանային ներդրումը .«Այս խումբին բոլոր անդամները երախտապարտ պէտք է ըլլան Ուէյլզի իշխանուհիին հակահետեւակային ականներու հակամարդկային էութիւնը մեզի բացայայտելուն համար»&lt;ref&gt;[https://m.mamul.am/am/post/54489/%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%B4%D5%AB%D5%A1%D5%AF-%D5%A5%D6%80%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%B6-%D5%A7-%D5%B8%D6%80-%D5%AC%D5%A5%D5%A4%D5%AB-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%B6%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7-%D5%A7-%D5%A9%D5%B8%D5%B2%D5%A1%D6%80%D5%AF%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D6%81%D5%AB%D5%AF-%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D6%80%D5%A1%D5%A4%D5%A1%D6%80%D5%B1-%D5%AC%D5%A5%D5%A4%D5%AB-%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AF%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%AB%D5%B6 Գործունէութիւն]&lt;/ref&gt;:

== Տայանային գեղեցկութիւնը ==
«Տէյլի Մէյլ»ը կը տեղեկացնէ, որ Տայանա իշխանուհին, Բրիտանիոյ արքայական ընտանիքին ամէնէն գեղեցիկ կինն է:

Լոնտոնի գեղեցկագիտական-վիրաբուժական կեդրոնի տնօրէն Ճիւլիըն տը Սիլվա համակարգչային մեթոտով պարզած է, որ Տայանային դէմքը մօտ է կատարելութեան 89,05 տոկոսով&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/483557 Տայանային գեղեցկութիւնը]&lt;/ref&gt;:

== Մահ ==
31 Օգոստոս 1997-ին, Փարիզի մէջ, Տայանան կ'ենթարկուի ինքնաշարժի արկածի: Անոր ուղեկիցը՝ Տոտի ալ-Ֆայետը եւ Mercedes-Benz W140-ի վարորդ Անրի Փոլը նոյնպէս կը մահանան։ Ինքնաշարժին չորրորդ ուղեւորը՝ թիկնապահ Թրէյվըր Ռիս Ճոնսը ծանր կը վիրաւորուի, սակայն բժիշկները կը յաջողին փրկել անոր կեանքը։
[[Պատկեր:Diana's funeral.jpg|ձախից|մինի]]

Անոր յուղարկաւորութիւնը` 6 Սեպտեմբեր 1997-ին, կը համարուի «ամէնէն նշանաւոր հեռուստատեսային իրադարձութիւններէն մէկը», զոր ուղիղ եթերով դիտած է երկուք ու կէս միլիար մարդ:

Տոտի Ալ Ֆայետին հայրը մինչեւ օրս համոզուած է, որ պատահածը ոչ թէ սովորական ինքնաշարժի արկած էր, այլ սպանութիւն, որովհետեւ, անոր համոզումով. «Բրիտանիոյ որոշ շրջանակներու համար ընդունելի չէր այն, որ գահաժառանգին նախկին կինը կրնար ամուսնանալ մահմետական Տոտիին հետ»:

== Պատկերասարահ ==
&lt;gallery mode=packed&gt;
պատկեր:Coat of Arms of Diana, Princess of Wales (1981-1996).svg|Արքայադուստր Տայանային զինանշանը՝ ամուսնական կեանքին ընթացքին (1981-1996)
պատկեր:Coat of Arms of Diana, Princess of Wales (1996-1997).svg|Արքայադուստր Տայանային զինանշանը՝ ամուսնալուծութենէն ետք (1996-1997)
Պատկեր:Royal Monogram of Princess Diana of Wales.svg|Արքայադստեր փակագիրը
Պատկեր:Memorail of di.jpg|Արքայադուստր Տայանային յուշարձանը՝ [[Փարիզ]]
Պատկեր:Международная Леонардо-премия 23.jpg|Արքայադուստր Տայանան՝ [[Մոսկուա]]
Պատկեր:Alma tunnel Paris.jpg|Ալմա փապուղին, ուր տեղի կ'ունենայ ինքնաշարժի արկածը
Պատկեր:ArmenianStamps-140.jpg|ՀՀ [[նամականիշ]] նուիրուած Արքայադուստր Տայանային
File:Lady Diana Madame Tussauds.jpg|Տայանային մոմէ արձանը, Անգլիա
File:Princess Diana 1985.jpg|1985, «Թրավոլթա» նշանաւոր զգեստով
File:PrincessDianamemorialinHungary.jpg|Յուշարձան՝ Հունգարիոյ մէջ
File:Lady Diana - Denkmal.jpg|Տայանային կիսանդրին՝ Աւստրիոյ մէջ
File:Plaque Place Diana - Paris XVI (FR75) - 2021-09-28 - 2.jpg| Տայանային նուիրուած ցուցատախտակ, Փարիզի մէջ
File:Statue of Diana, Princess of Wales 16.jpg| Տայանային նուիրուած յուշարձան
File:Diana statua kensington.jpg| Տայանային նուիրուած յուշարձան
&lt;/gallery&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>61shu85jn6bx3n58kr6xc790fswm7uo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ճուլիա Կիլարտ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32419</id>
    <revision>
      <id>255069</id>
      <parentid>253754</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15117" sha1="i38vqxivi4tl1hdg0ymdk9ywtuyejh1" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Ճուլիա Կիլարտ''' ({{Lang-en|Julia Gillard}}, {{ԱԾ}}), աւստրալիացի քաղաքական գործիչ։ Ան 2010-2013 թուականներուն&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Julia-Gillard|title=Julia Gillard {{!}} Biography &amp; Facts {{!}} Britannica|date=2026-07-23|website=www.britannica.com|language=անգլերէն|accessdate=2026-08-15}}&lt;/ref&gt; եղած է Աւստրալիոյ 27-րդ վարչապետը&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.juliagillard.com.au/|title=Julia Gillard|website=www.juliagillard.com.au|language=անգլերէն|accessdate=2026-08-15}}&lt;/ref&gt;։ 

[[Աւստրալիա|Աւստրալիոյ]] պատմութեան մէջ առաջին եւ միակ կինն է, որ զբաղեցուցած է վարչապետի ​​պաշտօնը։ Ան նաեւ առաջին չամուսնացած անձն է, որ զբաղեցուցած է այս պաշտօնը։

== Կենսագրական գիծեր&lt;ref&gt;{{Citation|title=Julia Gillard|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Julia_Gillard&amp;oldid=1371107515|date=2026-08-24|accessdate=2026-08-28|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Ծնած ըլլալով Պերի (Ուէյլզ), Կիլարտ 1966-ին իր ընտանիքին հետ գաղթած է Ատելէյտ (Հարաւային Աւստրալիա)։ Յաճախած է Միչըմ Տեմոնսթրէյշըն (Mitcham Demonstration) եւ Անլի (Unley High School) երկրորդական վարժարանները։ Ապա ուսումը շարունակած է Ատելէյտի համալսարանին մէջ, սակայն 1982-ին փոխանցուած է [[Մելպուռն|Մելպուռնի]] համալսարանը, ուրկէ շրջանաւարտ եղած է Իրաւաբանութեան (1986) եւ Արուեստից (1989) պսակաւոր արուեստից (Bachelor) աստիճաններով։ Այս շրջանին, 1983-1984 թուականներուն, եղած է Աւստրալիոյ Ուսանողական Միութեան նախագահը։ 1987-ին միացած է «Slater &amp; Gordon» իրաւաբանական ընկերութեան՝ 1990-ին դառնալով գործընկեր եւ մասնագիտանալով աշխատանքային իրաւունքի ոլորտին մէջ։ 1996-ին նշանակուած է Վիքթորիայի ընդդիմադիր կուսակցութեան ղեկավար Ճոն Պրամպիի (John Brumby) աշխատակազմի ղեկավար։ Կիլարտ առաջին անգամ Պատգամաւորներու Պալատի անդամ ընտրուած է 1998-ի ընտրութիւններուն՝ Վիքթորիայի Լալոր ընտրատարածքէն։ 2001-ի ընտրութիւններէն քիչ ետք, մաս կազմած է «ստուերային կառավարութեան» (shadow cabinet)։ Դեկտեմբեր 2006-ին, Քեւին Ռատի (Kevin Rudd) հետ համատեղ յաջող ղեկավարման մրցապայքար մղելով Քիմ Պիզլիի դէմ, դարձած է ընդդիմութեան փոխղեկավար։ 2007-ի ընտրութիւններուն Լէյպըր (Labor) կուսակցութեան յաղթանակէն ետք, ստանձնած է փոխվարչապետի պաշտօնը, ինչպէս նաեւ Կրթութեան, Աշխատանքի եւ աշխատավայրի յարաբերութիւններու, եւ Սոցիալական ներառման նախարարի պաշտօնները։

24 Յունիս 2010-ին, երբ Ռատ կորսնցուց Լէյպըր կուսակցութեան ներքին աջակցութիւնը եւ հրաժարեցաւ, Կիլարտ առանց մրցակիցի ընտրուեցաւ իբրեւ անոր յաջորդը եւ ստանձնեց վարչապետի պաշտօնը։ Շաբաթներ ետք ան գլխաւորեց Լէյպըր կուսակցութիւնը 2010-ի ընտրութիւններուն, որոնց արդիւնքով 1940-էն ի վեր առաջին անգամ ըլլալով ձեւաւորուեցաւ «կախեալ խորհրդարան»։ Կիլարտ կրցաւ փոքրամասնական կառավարութիւն կազմել «Կանաչներու» եւ երեք անկախ պատգամաւորներու աջակցութեամբ։ Իր պաշտօնավարութեան ընթացքին, Կիլարտի կառավարութիւնը ներդրաւ Հաշմանդամութեան Ապահովագրութեան Ազգային Ծրագիրը (NDIS), Կոնսքիի ֆինանսաւորման ծրագիրը, վերահսկեց Ազգային Լայնաշերտ Ցանցի (NBN) նախնական տարածումը, եւ որդեգրեց ածխածնային գիներու վիճահարոյց համակարգը։ Անոր վարչապետութիւնը յաճախ խաթարուեցաւ կուսակցական անկայունութեամբ եւ բազմաթիւ գայթակղութիւններով, ներառեալ «AWU»-ի եւ Առողջապահական Ծառայութիւններու Միութեան ծախսերու հետ կապուած հարցերը։ Կիլարտի եւ Ռատի միջեւ ծայր առաւ երկարատեւ քաղաքական մրցակցութիւն մը, որուն հետեւանքով Յունիս 2013-ի կուսակցական ընտրութեան ընթացքին Կիլարտ կորսնցուց կուսակցութեան ղեկավարութիւնը՝ զայն վերադարձնելով Ռատին։ Անոր հրաժարականը իբրեւ վարչապետ ուժի մէջ մտաւ յաջորդ օրը, եւ ան հրաժարեցաւ քաղաքականութենէն։

Քաղաքականութենէ քաշուելէն ետք, Կիլարտ եղած է այցելու փրոֆեսէօր [[Ատելէյտի համալսարան|Ատելէյտի համալսարանին]] մէջ, աւագ հետազօտող՝ «Brookings Institution»-ի Համընդհանուր Կրթութեան Կեդրոնին մէջ, նախագահ՝ Կրթութեան Գլոպալ Գործընկերութեան (2014-էն ի վեր) եւ նախագահ՝ «Beyond Blue» կազմակերպութեան (2017-2023)։ 2014-ին հրատարակած է իր յուշագրութիւնը՝ «Իմ պատմութիւնս» (My Story)։ 2021-ին ստանձնած է «Wellcome Trust»-ի նախագահութիւնը՝ յաջորդելով Էլիզա Մաննինկհամ-Պուլէրին&lt;ref&gt;&quot;Julia Gillard appointed as next Chair of Wellcome | News&quot;. ''Wellcome''. 14 May 2020. Retrieved 20 April 2021.&lt;/ref&gt;։ Թէեւ Կիլարտ իբրեւ վարչապետ յաճախ ցած դիրքեր գրաւած է հանրային կարծիքի հարցումներուն մէջ, անոր պաշտօնավարութիւնը յետադարձ ակնարկով աւելի դրական գնահատականի արժանացած է&lt;ref&gt;Reece, Nicholas (25 October 2018). &quot;How will history remember Julia Gillard?&quot;. ''The Sydney Morning Herald''. Archived from the original on 27 October 2018. Retrieved 1 November 2018.&lt;/ref&gt;։ Քաղաքական մասնագէտները զինք յաճախ կը դասեն Աւստրալիոյ վարչապետներու միջինէն վեր դասակարգին մէջ&lt;ref&gt;Strangio, Paul (4 August 2021). &quot;Who were Australia's best prime ministers? We asked the experts&quot;. Monash University. Archived from the original on 19 December 2021. Retrieved 8 August 2021.&lt;/ref&gt;։

== Քաղաքական դիրքորոշումներ&lt;ref /&gt; ==

=== Քաղաքական փիլիսոփայութիւն ===
Թէեւ անուանապէս Լէյպըր կուսակցութեան «Վիքթորիական ձախ» (Victorian Left) խմբակցութեան անդամ է, անոր վարչապետ ընտրուիլը տեղի ունեցաւ «Լէյպըր աջ» խմբակցութեան աջակցութեամբ, մինչ «Լէյպըր ձախ»-ը կը ծրագրէր քուէարկութեան պարագային աջակցիլ Րատին։ Ժաքլին Քենթի՝ Կիլարտի 2009-ի կենսագրութեան վերլուծութիւնները կը յուշեն, որ անոր անդամակցութիւնը ձախակողմեան խմբակցութեան «աւելի կազմակերպչական է, քան՝ գաղափարական»։ 2010 Յուլիսին, պատմաբան Րոս Ֆիցճերալտ (Ross Fitzgerald) ըսաւ, որ «առնուազն [2009-էն] ի վեր Կիլարտ փորձած է ինքզինք աւելի դիրքաւորել դէպի «Լէյպըր աջ»-ը»։

=== Քաղաքացիական ազատութիւններ եւ ժողովրդավարութիւն ===
Կիլարտ կը պաշտպանէ Աւստրալիոյ հանրապետութիւն դառնալու գաղափարը եւ առաջարկած է, որ Եղիսաբէթ Բ. Թագուհիի գահակալութեան աւարտը «հաւանաբար յարմար պահը պիտի ըլլար անցումային փուլի համար»։ Սեպտեմբեր 2015-ին հանրապետական Մալքոլմ Թըրնպուլի վարչապետի պաշտօնին բարձրանալէն ետք, Կիլարտ, Րատի հետ միասին, Թուիթըրով (X) իրենց աջակցութիւնը յայտնեցին Աւստրալիական Հանրապետական Շարժման (Australian Republican Movement) ղեկավար Փիթըր ՖիցՍայմընզին եւ անոր՝ շարժման նոր անդամներ միանալու կոչին։

2010 Նոյեմբերին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու դիւանագիտական գաղտնի հեռագիրներու հրապարակումէն ետք, Կիլարտ յայտարարեց. «Բացարձակապէս կը դատապարտեմ այս տեղեկութեան տեղադրումը «WikiLeaks» կայքին վրայ։ Ասիկա ծայրաստիճան անպատասխանատու եւ ապօրինի քայլ մըն է»։ Այն բանէն ետք, երբ Աւստրալիոյ Դաշնային Ոստիկանութեան հետաքննութիւնը չգտաւ, որ «WikiLeaks»-ը ոտնահարած է աւստրալիական որեւէ օրէնք՝ ԱՄՆ դիւանագիտական փաստաթուղթերը հրապարակելով, Կիլարտ պահեց իր տեսակէտը, թէ փաստաթուղթերու հրապարակումը «ծայրաստիճան անպատասխանատու» քայլ էր։

=== Ընկերային քաղաքականութիւն ===
2005-ին Կիլարտ իր աջակցութիւնը յայտնեց օրինական վիժումին (abortion)՝ ըսելով, որ «առանց դրամի կիները պիտի զրկուին այդ ընտրութենէն կամ պիտի ինկնան անօրինական վիժեցնողներու ձեռքը», եւ աւելցուց, որ ինք կը հասկնայ վիժումներու վերաբերեալ «բարոյական տարբեր դիրքորոշումները»։ Չծրագրուած յղութեան եւ խորհրդատուութեան առնչութեամբ, Կիլարտ այն տեսակէտը ունի, որ կիները պէտք է խորհրդատուութիւն ստանան իրենց ընտրած անձին կողմէ, փոխանակ միայն իրենց ընդհանուր բժիշկներու (GP) կողմէ ուղղորդուած մասնագէտներու դիմելու։ Օգոստոս 2012-ին, Կիլարտ վերահաստատեց իր դիրքորոշումը ի նպաստ վիժումի՝ յայտարարելով. «Կիները պէտք է ունենան առողջապահութեան իրաւունք, եւ կիները պէտք է ունենան ընտրելու իրաւունք»։

Ի պատասխան «Australia 21» ուղեղային կեդրոնի (think-tank) 2012-ի տեղեկագիրին, որ կը յանձնարարէր Աւստրալիոյ մէջ ապօրինի թմրանիւթերու օրէնքներու մեղմացումը, Կիլարտ մերժեց տեղեկագիրը եւ պնդեց, որ «թմրանիւթերը մարդիկ կը սպաննեն, ընտանիքներ կը քայքայեն, կեանքեր կը կործանեն... Ես թմրանիւթերու մեր օրէնքներէն որեւէ մէկուն ապաքրէականացման (decriminalisation) ի նպաստ չեմ»։

Իւթանազիայի (euthanasia / քաղցրասպանութիւն) վերաբերեալ, Կիլարտ զգուշացուց, որ անիկա կրնայ «դուռ բանալ շահագործման եւ թերեւս անսրտութեան՝ կեանքի աւարտական փուլին մէջ գտնուող մարդոց հանդէպ», եւ թէ ինք համոզուած չէ, որ իւթանազիայի պաշտպաններու քաղաքականութիւնը կը պարունակէ «բաւարար երաշխիքներ»։

Կիլարտ, իբրեւ խորհրդարանի անդամ, 2011-ին քուէարկեց օրինագիծի մը դէմ, որ պիտի օրինականացնէր նոյնասեռական ամուսնութիւնը Աւստրալիոյ մէջ։ 2010-ին ան յայտարարեց, որ «Ամուսնութեան մասին օրէնքը պատշաճ է իր ներկայ ձեւով, այսինքն՝ ընդունելով, որ ամուսնութիւնը այր մարդու եւ կնոջ միջեւ է», եւ որ այր մարդու ու կնոջ միջեւ ամուսնութիւնը «յատուկ հանգամանք ունի»։ 2011 Դեկտեմբերին տեղի ունեցած Լէյպըր կուսակցութեան եռամեայ համագումարին, Կիլարտ յաջողութեամբ բանակցեցաւ նոյնասեռական ամուսնութեան շուրջ բարեփոխումի մը շուրջ, որպէսզի կուսակցութիւնը խորհրդարանին ներկայացնէ խղճի քուէարկութիւն՝ պատգամաւորական անհատական օրինագիծի (private member's bill) միջոցով, փոխանակ պարտադիր քուէարկութեան։ Երբ Լէյպըրի պատգամաւոր Սթիւըն Ճոնզ ներկայացուց անհատական օրինագիծը, անիկա մերժուեցաւ Ներկայացուցիչներու Պալատին մէջ 19 Սեպտեմբեր 2012-ին։ Սեպտեմբեր 2014-ին, Կիլարտ ըսաւ, որ «մարդկային պատմութեան ընթացքը հիմա այնպէս է, որ մենք պիտի տեսնենք նոյնասեռական ամուսնութիւնը հոս եւ, գիտէք, զարգացած աշխարհի մեծ մասին մէջ»։ Ան իր աջակցութիւնը յայտնեց նոյնասեռական ամուսնութեան Օգոստոս 2015-ին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Կին քաղաքական գործիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Վարչապետներ ըստ երկրի]]</text>
      <sha1>i38vqxivi4tl1hdg0ymdk9ywtuyejh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ֆրանքօ Պարեզի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32563</id>
    <revision>
      <id>255067</id>
      <parentid>254101</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6522" sha1="g3s6pksm8r0tursitrgpxhubowej1q1" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ|պատկեր=Franco Baresi 2012.jpg}}

'''Ֆրանքօ Պարեզի''' ({{Lang-it|Franco Baresi}}, {{ԱԾ}}), իտալական եւ համաշխարհային ֆութպոլի պատմութեան լաւագոյն յետսապահներէն մին։

Պարեզի կը նկատուէր 1980-ականներու եւ 1990-ականներու իտալական ֆութպոլի ամէնէն փայլուն աստղերէն, որուն հետ իտալական ֆութպոլը «ոսկի դարաշրջան» մը ունեցած էր ազատ պաշտպանի դերով:

Ան իր 20 տարուան ասպարէզը ամբողջութեամբ անցուցած է Ա. Սէ. Միլանի հետ (1977-1997), այդ ասՊարեզի ընթացքին 15 տարեշրջաններ եղած է [[Միլան|Միլանի]] ակումբին խմբապետը: Ան 719 հանդիպում կատարած է Միլանի շապիկով` նշանակելով 33 կոլ:

«Սերի Ա.»-ի ախոյեան դարձած է 6 անգամ եւ «Չեմփիընզ լիկ»-ի տիտղոսը շահած 3 անգամ: 

Պարեզի Ֆապիօ Քափելոյի օրերուն Մալտինի-Քոթաքուրթա-Թասոթիի հետ կազմած է պատմական քառեակ մը, որուն հետ 58 «Սերի Ա.»-ի մրցումներ մնացած էր անյաղթ:

81 անգամ [[Իտալիա|Իտալիոյ]] ազգային խումբին շապիկը կրած Պարեզի 1982-ին աշխարհի ախոյեան դարձած է Իտալիոյ հետ, 1994-ին ան մասնակցեցաւ Մոնտիալի աւարտականի ամբողջ 120 վայրկեաններուն, ծունկի վիրահատութենէն 25 օր ետք:

== Մարզիկի նկարագիր&lt;ref&gt;{{Citation|title=Franco Baresi|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Franco_Baresi&amp;oldid=1370271721|date=2026-08-20|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==

=== Խաղաոճ ===
Պարեզի յայտնի էր իր կայունութեամբ եւ պաշտպանողական ամբողջական կարողութիւններով՝ համադրելով ֆիզիքական ուժը տեխնիկական հանգստութեան հետ։ Ան ունէր ակնառու յատկանիշներ, ներառեալ արագութիւն, ուժ, կեդրոնացում եւ դիմացկունութիւն, որոնք կը նպաստէին օդային պայքարներու մէջ իր արդիւնաւէտութեան՝ հակառակ կեդրոնական պաշտպանի (centre-back) համար սովորական հասակ չունենալուն։

Թէեւ Պարեզի ունակ էր խաղալու պաշտպանական գիծի որեւէ դիրքի վրայ, ան առաւելաբար հանդէս կու գար չորս պաշտպաններով դասաւորման մէջ՝ սովորաբար իբրեւ ձախ կեդրոնական պաշտպան (թէեւ իր աւելի ուժեղ ոտքը աջն էր, ան գնդակով լաւ էր երկու ոտքով ալ)։ Անոր յաճախ կը վստահուէր «լիպերօ»-ի (libero / ազատ պաշտպան) դերը, ուր ան իր պաշտպանողական յատկանիշներն ու խաղը կարդալու կարողութիւնը կը համադրէր իր գերազանց տեսողութեան, տեխնիքի, գնդակի բաշխման եւ հմտութիւններու հետ։ Այս որակները նաեւ առիթ տուին իրեն փայլելու տարածքային պաշտպանութեան համակարգին մէջ, պահպանելու պաշտպանողական բարձր գիծ մը եւ կիրարկելու արտախաղի թակարդը, հիմնականին մէջ «Միլան»-ի մէջ իր անցուցած տարիներուն՝ Սաքիի գլխաւորութեամբ. իրաւամբ, Պարեզի յայտնի դարձաւ իր ձեռքը յաճախ դէպի եզրային մրցավարը բարձրացնելով, երբ իր խումբը կը փորձէր արտախաղի թակարդ կիրարկել։ Պարեզիի փոխանցումներու հեռաւորութիւնը, տեխնիկական կարողութիւնը եւ գնդակի հսկողութիւնը առիթ կու տային իրեն յառաջանալու դէպի միջնապահութիւն՝ ետեւէն յարձակողական խաղարկութիւններ սկսելու համար, ինչ որ կարելիութիւն կու տայ իրեն գործելու իբրեւ երկրորդական խաղարկող, ինչպէս նաեւ հարկ եղած ատեն խաղալու իբրեւ հենակետային կամ կեդրոնական միջնապահ։ Հակառակ պաշտպան ըլլալուն, ան նաեւ 11-մետրանոց հարուածներու (penalty kick) ճշգրիտ կատարող էր։ Պարեզի յայտնի էր իբրեւ ուժեղ եւ ճշգրիտ խլող (tackler), որ շատ լաւ էր գնդակի տիրացումը հետ խլելու, ինչպէս նաեւ խաղարկութիւնները կանխազգալու եւ կասեցնելու մէջ՝ իր սուր մարտավարական իմաստութեան, արագ մտածողութեան, նշանառու պաշտպանութեան (marking) եւ դիրքային զգացողութեան շնորհիւ։ Իր պատանեկութեան տարիներէն իսկ վաղահաս տաղանդ ըլլալով՝ իր ասՊարեզի ամբողջ ընթացքին ան աչքի ինկաւ նաեւ իր արհեստավարժութեամբ, մարզական պատրաստուածութեամբ, երկարակեցութեամբ եւ մարզումներու ընթացքին ցուցաբերած կարգապահութեամբ, ինչպէս նաեւ իր արտակարգ առաջնորդութեամբ, դաշտին վրայ տիրական ներկայութեամբ եւ կազմակերպչական ունակութիւններով. արդարեւ, ան եղած է թէ՛ «Միլան»-ի եւ թէ՛ Իտալիոյ ազգային հաւաքականի խմբապետը։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Իտալացի մարզիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ այբբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ ըստ ազգութեան]]</text>
      <sha1>g3s6pksm8r0tursitrgpxhubowej1q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Խոսէ Մանուէլ Օչոթերնա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32574</id>
    <revision>
      <id>255068</id>
      <parentid>254126</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T05:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>255068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4659" sha1="muuqys5r6fdh2adrca6k4l51gjq6sql" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Խոսէ Մանուէլ Օչոթերնա''' ({{Lang-es|José Manuel Ochotorena Santacruz}}, {{ԱԾ}}), սպանացի ոտնագնդակ խաղացող, բերդապահ։

Օչոթորենա եղած է [[Ռէալ Մատրիտ|Ռէալ Մատրիտի]] սան եւ 1976-էն 1988 մաս կազմած է մայրաքաղաքի կազմին:

1998-ին միացած է Վալենսիայի, ապա Թեներիֆէի եւ Լոկրոնեսի միանալով ասպարէզը աւարտած է Ռասինկ Սանթանտերի հետ:

Ան [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ազգային խումբին ալ մաս կազմած է` ըլլալով 1990-ի Մոնտիալի Սպանիոյ պահեստի բերդապահը` Անթոնի Սուպիսարեթայի ետին:

Ռէալ Մատրիտի հետ դարձած է «Լա լիկա»-ի ախոյեան 1986-ին եւ 1988-ին, Սպանիոյ բաժակակիր` 1985-ին, ինչպէս նաեւ «Եու. Է. Էֆ. Ա.»-ի բաժակի տիտղոսակիր 1986-ին:

1989-ին ընտրուած է Սպանիոյ լաւագոյն բերդապահի տիտղոսը` ստանալով «Ռիքարտօ Զամորա» մրցանակը:

Օչոթերնա բերդապահներու մարզիչ եղած է Սպանիոյ ազգային խումբին (1998-էն 2004 եւ 2008-էն 2021), Լիվըրփուլի (2004-էն 2007) եւ Վալենսիոյ (2007-էն 2025) հետ:

== Ակումբային ասպարէզ&lt;ref&gt;{{Citation|title=José Manuel Ochotorena|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jos%C3%A9_Manuel_Ochotorena&amp;oldid=1358801272|date=2026-06-11|accessdate=2026-09-22|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Ծնած Էռնանի (Hernani, Կիպուզքոա), Օչոթորենա իր առաջին քայլերը ըրաւ «Ռէալ Մատրիտ»-ի երիտասարդական կազմին մէջ։ Առաջին խումբին հետ իր նորամուտը նշեց 1981–82 եղանակի աւարտին՝ արհեստավարժ մարզիկներու գործադուլին պատճառով, երբ ան տակաւին փոխարինողներու կազմին մաս կը կազմէր։ Ան ստիպուած եղաւ սպասելու մինչեւ 1985–86 եղանակը՝ հիմնական կազմի խաղացող դառնալու համար, օգնելով մայրաքաղաքի ակումբին տիրանալու այդ տարուան «Լա Լիկա»-ի եւ ՈՒԵՖԱ-ի Բաժակի տիտղոսներուն, սակայն կորսնցուց իր դիրքը յաջորդ եղանակին՝ «Սեւիլիա»-էն Ֆրանսիսքոյ Պույոյի (Francisco Buyo) փոխանցումէն ետք։

Այնուհետեւ, Օչոթորենա պայմանագրութիւն ստորագրեց «Վալենսիա»-ի հետ՝ իր առաջին տարին իսկ նուաճելով «Ռիկարտօ Զամորա» մրցանակը (Ricardo Zamora Trophy). ան «Ռէալ Մատրիտ»-ի դէմ վերջին մրցումի առաջին իսկ վայրկեաններուն փոխարինուեցաւ՝ իր միջինը պահպանելու համար։ 17 Սեպտեմբեր 1989-ին, ան բերդապահն էր իր նախկին ակումբին դէմ 6–2 հաշիւով պարտութեան ընթացքին։

Օչոթորենա «Մեսթալիա» մարզադաշտին մէջ անցուցած իր առաջին երեք եղանակներու մեծ մասին հիմնական բերդապահն էր, սակայն կարմիր քարտով դուրս քշուեցաւ 15 Ապրիլ 1991-ին տեղի ունեցած նոյն մրցակիցին դէմ մրցումին։ Ասկէ ետք, ան երկրորդական դիրքի վրայ մնաց՝ զիջելով երիտասարդականի սան Խոսէ Մանուէլ Սեմփերէին (José Manuel Sempere)։

Օչոթորենա հանգստեան կոչուեցաւ 1998-ին՝ 37 տարեկանին, «Թեներաֆ»-ի, «Լոկրոնիէս»-ի (ան մասնակցեցաւ 1994–95 եղանակի մրցումներու մեծ մասին, սակայն ռիոխացիները խումբ փոխեցին/ցած կարգ ինկան) եւ «Րասինկ տէ Սանթանտեր»-ի հետ ոչ ակնառու ելոյթներէ ետք։

== Մահ ==
Օչոթերնա քաղցկեղէն մահացած է:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ ըստ ազգութեան]]
[[Ստորոգութիւն:Մարզիկներ այբբենական կարգով]]</text>
      <sha1>muuqys5r6fdh2adrca6k4l51gjq6sql</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>