Ուիքիփետիա hywwiki https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Մեդիա Սպասարկող Քննարկում Մասնակից Մասնակցի քննարկում Ուիքիփետիա Ուիքիփետիայի քննարկում Պատկեր Պատկերի քննարկում MediaWiki MediaWiki քննարկում Կաղապար Կաղապարի քննարկում Օգնություն Օգնության քննարկում Ստորոգութիւն Կատեգորիայի քննարկում TimedText TimedText talk Մոդուլ Մոդուլի քննարկում Event Event talk 4 33512 255963 255942 2026-10-11T10:43:27Z Betty Kilerjian 83 /* Արդիւնքներ */ 255963 wikitext text/x-wiki <div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;"> [[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]] <div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div> <div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div> <div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div> <div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div> <div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div> <div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div> </div> {| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;" ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ | Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ | 1-31 Հոկտեմբեր 2026 |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ | WAL եւ EWKE |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող | [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ | <code>#WALxEWKE</code> |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ | [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ | [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]] |} '''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։ Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։ == Ինչպէ՞ս մասնակցիլ == # Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։ # Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։ # Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։ # Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։ # Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։ '''Ինչ կը հաշուուի''' * Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։ * Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։ * Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։ * Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։ == Մասնակիցներ == Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --> * --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) == Յօդուածներ == Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։ <div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br /> Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ. <div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div> </div> === Աշխարհագրութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small> # [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small> # [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small> # [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small> # [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small> # [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small> # [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small> # [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small> # [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small> # [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small> # [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small> # [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small> # [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small> # [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small> # [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small> # [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small> # [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small> # [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small> # [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small> # [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small> # [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small> # [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small> # [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small> # [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small> # [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small> # [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small> # [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small> # [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small> # [[Էսթելյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small> </div> === Լեզու === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small> # [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small> # [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small> # [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small> # [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small> # [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small> # [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small> # [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small> # [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small> # [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small> </div> === Պատմութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small> # [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small> # [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small> # [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small> # [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small> # [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small> # [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small> # [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small> # [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small> # [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small> # [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small> # [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small> # [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small> </div> === Քաղաքականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small> # [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small> # [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small> # [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small> # [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small> # [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small> # [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small> # [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small> # [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small> </div> === Գրականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small> # [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small> # [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small> # [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small> # [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small> # [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small> # [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small> # [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small> # [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small> # [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small> # [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small> # [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small> # [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small> # [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small> # [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small> </div> === Լրատուամիջոցներ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small> # [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small> # [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small> # [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small> # [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small> </div> === Անձեր === ♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։ <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small> # [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small> # [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small> # [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small> # [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small> # [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small> # [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small> # [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small> # [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small> # [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small> # [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small> # [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small> # [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small> # [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small> # [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small> # [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small> # [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small> # [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small> # [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small> # [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small> # [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small> # [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small> # [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small> </div> === Խոհանոց === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small> # [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small> # [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small> # [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small> # [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small> # [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small> # [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small> # [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small> # [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small> # [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small> </div> === Արուեստ եւ յուշարձաններ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small> # [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small> # [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small> # [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small> # [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small> # [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small> # [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small> # [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small> </div> === Երաժշտութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small> # [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small> # [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small> # [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small> # [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small> # [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small> # [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small> # [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small> </div> === Դիցաբանութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small> # [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small> # [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small> # [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small> # [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small> </div> <div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։ </div> == Արդիւնքներ == Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --> * [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) [[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]] * [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) 6gd3gpsiub0mlgmq8xfr0z0xoyejl4f 255972 255963 2026-10-11T11:14:10Z Betty Kilerjian 83 /* Արդիւնքներ */ 255972 wikitext text/x-wiki <div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;"> [[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]] <div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div> <div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div> <div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div> <div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div> <div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div> <div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div> </div> {| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;" ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ | Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ | 1-31 Հոկտեմբեր 2026 |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ | WAL եւ EWKE |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող | [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ | <code>#WALxEWKE</code> |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ | [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ | [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]] |} '''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։ Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։ == Ինչպէ՞ս մասնակցիլ == # Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։ # Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։ # Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։ # Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։ # Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։ '''Ինչ կը հաշուուի''' * Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։ * Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։ * Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։ * Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։ == Մասնակիցներ == Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --> * --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) == Յօդուածներ == Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։ <div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br /> Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ. <div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div> </div> === Աշխարհագրութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small> # [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small> # [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small> # [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small> # [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small> # [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small> # [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small> # [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small> # [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small> # [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small> # [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small> # [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small> # [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small> # [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small> # [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small> # [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small> # [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small> # [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small> # [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small> # [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small> # [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small> # [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small> # [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small> # [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small> # [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small> # [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small> # [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small> # [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small> # [[Էսթելյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small> </div> === Լեզու === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small> # [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small> # [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small> # [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small> # [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small> # [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small> # [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small> # [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small> # [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small> # [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small> </div> === Պատմութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small> # [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small> # [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small> # [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small> # [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small> # [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small> # [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small> # [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small> # [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small> # [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small> # [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small> # [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small> # [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small> </div> === Քաղաքականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small> # [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small> # [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small> # [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small> # [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small> # [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small> # [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small> # [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small> # [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small> </div> === Գրականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small> # [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small> # [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small> # [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small> # [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small> # [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small> # [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small> # [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small> # [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small> # [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small> # [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small> # [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small> # [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small> # [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small> # [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small> </div> === Լրատուամիջոցներ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small> # [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small> # [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small> # [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small> # [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small> </div> === Անձեր === ♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։ <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small> # [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small> # [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small> # [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small> # [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small> # [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small> # [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small> # [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small> # [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small> # [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small> # [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small> # [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small> # [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small> # [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small> # [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small> # [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small> # [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small> # [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small> # [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small> # [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small> # [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small> # [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small> # [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small> </div> === Խոհանոց === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small> # [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small> # [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small> # [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small> # [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small> # [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small> # [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small> # [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small> # [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small> # [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small> </div> === Արուեստ եւ յուշարձաններ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small> # [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small> # [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small> # [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small> # [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small> # [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small> # [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small> # [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small> </div> === Երաժշտութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small> # [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small> # [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small> # [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small> # [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small> # [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small> # [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small> # [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small> </div> === Դիցաբանութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small> # [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small> # [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small> # [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small> # [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small> </div> <div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։ </div> == Արդիւնքներ == Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --> * [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) [[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]] * [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) oqwdpl74kfjvxfjea0sr9dzl7oskqkm 255977 255972 2026-10-11T11:28:02Z Betty Kilerjian 83 /* Արդիւնքներ */ 255977 wikitext text/x-wiki <div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;"> [[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]] <div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div> <div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div> <div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div> <div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div> <div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div> <div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div> </div> {| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;" ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ | Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ | 1-31 Հոկտեմբեր 2026 |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ | WAL եւ EWKE |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող | [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ | <code>#WALxEWKE</code> |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ | [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ | [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]] |} '''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։ Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։ == Ինչպէ՞ս մասնակցիլ == # Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։ # Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։ # Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։ # Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։ # Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։ '''Ինչ կը հաշուուի''' * Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։ * Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։ * Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։ * Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։ == Մասնակիցներ == Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --> * --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) == Յօդուածներ == Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։ <div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br /> Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ. <div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div> </div> === Աշխարհագրութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small> # [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small> # [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small> # [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small> # [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small> # [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small> # [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small> # [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small> # [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small> # [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small> # [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small> # [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small> # [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small> # [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small> # [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small> # [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small> # [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small> # [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small> # [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small> # [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small> # [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small> # [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small> # [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small> # [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small> # [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small> # [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small> # [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small> # [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small> # [[Էսթելյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small> </div> === Լեզու === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small> # [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small> # [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small> # [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small> # [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small> # [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small> # [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small> # [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small> # [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small> # [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small> </div> === Պատմութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small> # [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small> # [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small> # [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small> # [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small> # [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small> # [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small> # [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small> # [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small> # [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small> # [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small> # [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small> # [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small> </div> === Քաղաքականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small> # [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small> # [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small> # [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small> # [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small> # [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small> # [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small> # [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small> # [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small> </div> === Գրականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small> # [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small> # [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small> # [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small> # [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small> # [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small> # [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small> # [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small> # [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small> # [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small> # [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small> # [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small> # [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small> # [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small> # [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small> </div> === Լրատուամիջոցներ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small> # [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small> # [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small> # [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small> # [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small> </div> === Անձեր === ♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։ <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small> # [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small> # [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small> # [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small> # [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small> # [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small> # [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small> # [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small> # [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small> # [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small> # [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small> # [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small> # [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small> # [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small> # [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small> # [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small> # [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small> # [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small> # [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small> # [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small> # [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small> # [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small> # [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small> </div> === Խոհանոց === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small> # [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small> # [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small> # [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small> # [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small> # [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small> # [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small> # [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small> # [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small> # [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small> </div> === Արուեստ եւ յուշարձաններ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small> # [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small> # [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small> # [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small> # [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small> # [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small> # [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small> # [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small> </div> === Երաժշտութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small> # [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small> # [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small> # [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small> # [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small> # [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small> # [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small> # [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small> </div> === Դիցաբանութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small> # [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small> # [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small> # [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small> # [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small> </div> <div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։ </div> == Արդիւնքներ == Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --> * [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) [[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]] * [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) btfoefmkalzzp5vyu47031i4am6xsga 255981 255977 2026-10-11T11:36:54Z Betty Kilerjian 83 /* Արդիւնքներ */ 255981 wikitext text/x-wiki <div style="margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;"> [[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]] <div style="margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;">WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ</div> <div style="font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;">Պասքերու Երկիր</div> <div style="font-size:1.1em;">Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս</div> <div style="margin-top:0.3em; opacity:0.7;">1-31 Հոկտեմբեր 2026</div> <div style="margin-top:0.9em;"><span style="display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;">{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} < 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} > 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}</span></div> <div style="margin-top:0.8em;"><span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=2}} <span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;">Արձանագրուիլ</span>]</span> [[#Յօդուածներ|<span style="display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;">Յօդուածներու ցանկը</span>]]</div> </div> {| style="float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;" ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Նիւթ | Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ժամկէտ | 1-31 Հոկտեմբեր 2026 |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Կազմակերպիչներ | WAL եւ EWKE |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Համակարգող | [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Պիտակ | <code>#WALxEWKE</code> |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Ցանկ | [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]] |- ! style="text-align:left; vertical-align:top;" | Զոյգ մրցոյթ | [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]] |} '''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։ Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։ == Ինչպէ՞ս մասնակցիլ == # Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։ # Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։ # Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։ # Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք <code>#WALxEWKE</code>, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։ # Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։ '''Ինչ կը հաշուուի''' * Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։ * Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։ * Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։ * Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։ == Մասնակիցներ == Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ <code><nowiki># ~~~</nowiki></code> գրելով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --> * --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) == Յօդուածներ == Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։ <div style="margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''<br /> Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ. <div style="margin-top:0.4em;">[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]</div> </div> === Աշխարհագրութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկիր]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]</small> # [[Պասքեր]] <small style="opacity:0.75;">Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]</small> # [[Ալաւա]] <small style="opacity:0.75;">Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]</small> # [[Պիսքայա]] <small style="opacity:0.75;">Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոա]] <small style="opacity:0.75;">Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]</small> # [[Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]</small> # [[Լապուր]] <small style="opacity:0.75;">Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]</small> # [[Ստորին Նաւառա]] <small style="opacity:0.75;">Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]</small> # [[Սուլ]] <small style="opacity:0.75;">Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]</small> # [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] <small style="opacity:0.75;">Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]</small> # [[Պիլպաօ]] <small style="opacity:0.75;">Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]</small> # [[Վիթորիա-Կասթէյս]] <small style="opacity:0.75;">Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]</small> # [[Փամփլոնա]] <small style="opacity:0.75;">Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]</small> # [[Սան Սեպասթիան]] <small style="opacity:0.75;">Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]</small> # [[Պայոն]] <small style="opacity:0.75;">Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]</small> # [[Երեք թագաւորներու սեղան]] <small style="opacity:0.75;">Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]</small> # [[Կորպէյա]] <small style="opacity:0.75;">Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]</small> # [[Այսքոռի]] <small style="opacity:0.75;">Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]</small> # [[Անպոթօ]] <small style="opacity:0.75;">Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]</small> # [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] <small style="opacity:0.75;">Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]</small> # [[Ուրտայպայի գետաբերան]] <small style="opacity:0.75;">Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]</small> # [[Պարտենաս Ռէալես]] <small style="opacity:0.75;">Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]</small> # [[Կերնիքա]] <small style="opacity:0.75;">Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]</small> # [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] <small style="opacity:0.75;">Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]</small> # [[Թուտելա]] <small style="opacity:0.75;">Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]</small> # [[Պիառից]] <small style="opacity:0.75;">Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]</small> # [[Էյպար]] <small style="opacity:0.75;">Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]</small> # [[Պարաքալտօ]] <small style="opacity:0.75;">Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]</small> # [[Կասթելուկաչէ]] <small style="opacity:0.75;">Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]</small> # [[Էսթելյա-Լիսառա]] <small style="opacity:0.75;">Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]</small> </div> === Լեզու === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]</small> # [[Միասնական պասքերէն]] <small style="opacity:0.75;">Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]</small> # [[Պասքերէնի բարբառներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]</small> # [[Էուսքալցայնտիա]] <small style="opacity:0.75;">Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]</small> # [[Պասքերու ծագում]] <small style="opacity:0.75;">Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]</small> # [[Պասքերէնի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]</small> # [[Պերցոլարիցա]] <small style="opacity:0.75;">Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]</small> # [[Քոռիքա]] <small style="opacity:0.75;">Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]</small> # [[Իքասթոլա]] <small style="opacity:0.75;">Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]</small> # [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]</small> </div> === Պատմութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]</small> # [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] <small style="opacity:0.75;">Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]</small> # [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]</small> # [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] <small style="opacity:0.75;">Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]</small> # [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] <small style="opacity:0.75;">War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]</small> # [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] <small style="opacity:0.75;">Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]</small> # [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] <small style="opacity:0.75;">Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]</small> # [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]</small> # [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] <small style="opacity:0.75;">End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]</small> # [[Քարլիստական պատերազմներ]] <small style="opacity:0.75;">Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] <small style="opacity:0.75;">Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]</small> # [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]</small> # [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]</small> # [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]</small> # [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] <small style="opacity:0.75;">Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]</small> </div> === Քաղաքականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]</small> # [[Նաւառայի խորհրդարան]] <small style="opacity:0.75;">Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]</small> # [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]</small> # [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]</small> # [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] <small style="opacity:0.75;">General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] <small style="opacity:0.75;">Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]</small> # [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] <small style="opacity:0.75;">Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]</small> # [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] <small style="opacity:0.75;">Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]</small> # [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] <small style="opacity:0.75;">Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]</small> # [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] <small style="opacity:0.75;">Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]</small> # [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]</small> # [[Ապերցալէ ձախ]] <small style="opacity:0.75;">Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]</small> # [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] <small style="opacity:0.75;">Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]</small> </div> === Գրականութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] <small style="opacity:0.75;">Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]</small> # [[Կերօ (գիրք)]] <small style="opacity:0.75;">Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]</small> # [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] <small style="opacity:0.75;">Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]</small> # [[Փերու Ապարքա]] <small style="opacity:0.75;">Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]</small> # [[Ծաղկային խաղեր]] <small style="opacity:0.75;">Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]</small> # [[Կարոա (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]</small> # [[Հառի էթա հեռի]] <small style="opacity:0.75;">Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]</small> # [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] <small style="opacity:0.75;">Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]</small> # [[Օպապաքոաք]] <small style="opacity:0.75;">Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]</small> # [[Սերկաթիք փանփոշ]] <small style="opacity:0.75;">Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]</small> # [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] <small style="opacity:0.75;">Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]</small> # [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] <small style="opacity:0.75;">SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]</small> # [[Թուիսթ (վէպ)]] <small style="opacity:0.75;">Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]</small> # [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] <small style="opacity:0.75;">Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]</small> # [[Մինյան]] <small style="opacity:0.75;">Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]</small> </div> === Լրատուամիջոցներ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]</small> # [[Պեռիա (օրաթերթ)]] <small style="opacity:0.75;">Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]</small> # [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] <small style="opacity:0.75;">EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]</small> # [[Խաքին (հանդէս)]] <small style="opacity:0.75;">Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]</small> # [[Շիպերոքօ Պոցա]] <small style="opacity:0.75;">Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]</small> </div> === Անձեր === ♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։ <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Էնեքօ Արիսթա]] <small style="opacity:0.75;">Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]</small> # [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] <small style="opacity:0.75;">Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]</small> # [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] <small style="opacity:0.75;">Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]</small> # [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] <small style="opacity:0.75;">Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]</small> # [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]</small> # [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] <small style="opacity:0.75;">Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]</small> # [[Մանուէլ Լառամենտի]] <small style="opacity:0.75;">Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]</small> # [[Էսթեպան Կարիպայ]] <small style="opacity:0.75;">Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]</small> # [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] <small style="opacity:0.75;">Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]</small> # [[Փետրօ Առուփէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]</small> # [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] <small style="opacity:0.75;">François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]</small> # [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]</small> # [[Սապինօ Արանա]] <small style="opacity:0.75;">Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]</small> # [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]</small> # [[Չիլյարտեկի]] <small style="opacity:0.75;">Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]</small> # [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]</small> # [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]</small> # [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] <small style="opacity:0.75;">Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]</small> # [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]</small> # [[Միկէլ Ինտուրայն]] <small style="opacity:0.75;">Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]</small> # [[Մորիս Ռաւէլ]] <small style="opacity:0.75;">Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]</small> # [[Միքել Լապոա]] <small style="opacity:0.75;">Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]</small> # [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ <small style="opacity:0.75;">Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]</small> </div> === Խոհանոց === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Փինչօ]] <small style="opacity:0.75;">Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]</small> # [[Պասքեան խնձորագինի]] <small style="opacity:0.75;">Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]</small> # [[Չաքոլի]] <small style="opacity:0.75;">Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]</small> # [[Սակարտոթեկի]] <small style="opacity:0.75;">Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]</small> # [[Փաչարան]] <small style="opacity:0.75;">Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]</small> # [[Իտիասապալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]</small> # [[Ռոնքալ պանիր]] <small style="opacity:0.75;">Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]</small> # [[Քալիմոչօ]] <small style="opacity:0.75;">Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]</small> # [[Քոքոչա]] <small style="opacity:0.75;">Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]</small> # [[Չոքօ]] <small style="opacity:0.75;">Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]</small> </div> === Արուեստ եւ յուշարձաններ === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Սանթիմամինյէ]] <small style="opacity:0.75;">Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]</small> # [[Սորկինեչէ]] <small style="opacity:0.75;">Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]</small> # [[Թուտելայի մզկիթ]] <small style="opacity:0.75;">Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]</small> # [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] <small style="opacity:0.75;">Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]</small> # [[Լէյրէի վանք]] <small style="opacity:0.75;">Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]</small> # [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] <small style="opacity:0.75;">Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]</small> # [[Արանցասուի սրբավայր]] <small style="opacity:0.75;">Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]</small> # [[Հովին սանտրը]] <small style="opacity:0.75;">The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]</small> </div> === Երաժշտութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան արմատական ռոք]] <small style="opacity:0.75;">Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]</small> # [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] <small style="opacity:0.75;">Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]</small> # [[Չալափարթա]] <small style="opacity:0.75;">Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]</small> # [[Ալպոքա]] <small style="opacity:0.75;">Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]</small> # [[Չիսթու]] <small style="opacity:0.75;">Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]</small> # [[Պասքեան երաժշտութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]</small> # [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] <small style="opacity:0.75;">Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]</small> # [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] <small style="opacity:0.75;">Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]</small> </div> === Դիցաբանութիւն === <div style="column-width:22em; column-gap:2.5em;"> # [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] <small style="opacity:0.75;">Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]</small> # [[Մարի (դիցուհի)]] <small style="opacity:0.75;">Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]</small> # [[Պասախաուն]] <small style="opacity:0.75;">Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]</small> # [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] <small style="opacity:0.75;">Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]</small> # [[Օլենցերօ]] <small style="opacity:0.75;">Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]</small> # [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] <small style="opacity:0.75;">Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]</small> </div> <div style="clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;"> '''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։ </div> == Արդիւնքներ == Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ <code><nowiki># [[Յօդուածին անունը]] ~~~</nowiki></code> ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ <code>#WALxEWKE</code> պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&startdate=2026-10-01&enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։ <!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --> * [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) [[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]] * [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) * [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC) a502mkop7jefjxt20nzzfz9hclul3bq 0 33518 255954 255833 2026-10-11T07:21:39Z HoMen 269 255954 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Կղզի|պատկեր=|պատկերի նկարագրութիւն=|պաշտօնական լեզու=սպաներէն|մարդահամարի թուական=2023|բնակչութիւն=22 361|կը գտնուի ափին=Ադլանտեան Ովկիանոս|բնօրինակ անուանում=La Gomera|անուանում=Լա Կոմերա|տարածք=370․03|բարձրութիւն=բարձրագոյն կէտը, (Garajonay ազգային պուրակ)՝ 1․487}} '''Լա Կոմերա''' (սպան․՝La Gomera ''Լա Ղոմերա''<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pronunciation_of_La_Gomera_in_Spanish.ogg]</ref>)․ [[Քանարեան կղկզիներ]], [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ադլանտեան Ովկիանոս]]՝ [[Ափրիկէ|Ափրիկէի]] ափերուն մօտ, [[Սպանիա]]։ 370,03քլ² տարածութեամբ, այդ կղզեխումբին ութ հիմնական կղզիներէն մեծութեամբ երրորդ ամենափոքրն է, ինչպէս նաեւ երրորդը ամենաքիչ բնակչութեամբ՝ 22 361 (2023)։ Մաս կը կազմէ [[Թեներիֆէ|Թեներիֆէի]] Սանթա Գրութ<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pronunciation_of_Santa_Cruz_de_Tenerife_in_Spanish.ogg ]</ref> գաւառին։ Մայրաքաղաքն է Սան Սեպասթեան Տէ Լա Կոմերա, ուր տեղակայուած է կղզիին խուրհուրդը (cabildo insular)։ [[Պատկեր:San Sebastián de La Gomera, Islas Canarias.jpg|ձախից|մինի|Սան Սեպասթեան Տէ Լա Կոմերա]]Հրաբհային ծագումով լեռնային շրջանաձեւ կղզի է, 22քլ տրամագիծով։ Բարձրագոյն կէտը՝ 1․487 մ․ է ([[Garajonay ազգային պուրակ]])։ [[Պատկեր:Los Órganos, La Gomera XV.jpg|մինի|Լոս Օրկանոս (Los Órganos) ժայռերը, կղզիին ափերուն։|ձախից]] Լեռնային կղզին գրեթէ ամբողջութեամբ ծածկուած է դափնիի բոյսերով, ինչպէս նաեւ դափնիի խոնաւ անտառներով։ Անտառածածկ կղզիին վերին մասը մնայուն ծածկուած է ամպերով եւ պտտուող մառախուղներով։ Այդ երեւոյթներն են որ ստեղծեցօն հարուստ եւ բազմազան բուսականութիւն մը՝ [[Garajonay ազգային պուրակ|Garajonay ազգային պուրակը,]] որ [[1986 թուական|1986]]-ին արձանագրուած է [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ|Եունեսքոյի]] Ժառանգութեան Յուշարձաններուն ցանկին մէջ, իսկ [[1981 թուական|1981]]-ին յայտարարուած է Սպանիոյ ազգային պուրակ։ Կղզիին լանջերը կը ճեղքեն բազմաթիւ արահետներ հիանալի տեսարաններով։ <ref>[https://web.archive.org/web/20070404093848/http://www.cabildogomera.org/ Լա ակոմերայի քաղաքական խորհուրդը{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780081029084000278 հիւսիս-արեւելեան Ադլանտեան կղզիներ{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://componentes.cnig.es/api-core/?center=-1920078.9861775,3262816.4251093&zoom=16&controls=scale*true&plugins=toc,zoompanel,measurebar,mousesrs&layers=WMTS*https://www.ign.es/wmts/mapa-raster?*MTN*GoogleMapsCompatible*Mapa*false*image/jpeg*false*false*true&projection=EPSG:3857*m Լա Կոմերայի բարձրագոյն կէտը՝ Կարախոնայ (Garajonay ազգային պուրակ){{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.spain.info/fr/region/la-gomera-ile/ Այցելեցէք Լա Կոմերա{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://www.spain.info/fr/region/iles-canaries/ Քանարեան կղզիներ{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://es-es.topographic-map.com/map-927q5k/La-Gomera/ Լա Կոմերա, քարտէս{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.gobiernodecanarias.org/istac/jaxi-istac/menu.do?uripub=urn:uuid:d4651b14-773e-48a1-a041-0c64e9f8cb5f Քանարեան կղզիներուն բնակչութեան զարգացումը{{ref-es}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} ckmj8ousp8dlhh1ng6xpd1p4x63b3fi 255955 255954 2026-10-11T07:24:36Z HoMen 269 255955 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|բնօրինակ անուանում=La Gomera|անուանում=Լա Կոմերա|տարածք=370․03}} '''Լա Կոմերա''' (սպան․՝La Gomera ''Լա Ղոմերա''<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pronunciation_of_La_Gomera_in_Spanish.ogg]</ref>)․ [[Քանարեան կղկզիներ]], [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ադլանտեան Ովկիանոս]]՝ [[Ափրիկէ|Ափրիկէի]] ափերուն մօտ, [[Սպանիա]]։ 370,03քլ² տարածութեամբ, այդ կղզեխումբին ութ հիմնական կղզիներէն մեծութեամբ երրորդ ամենափոքրն է, ինչպէս նաեւ երրորդը ամենաքիչ բնակչութեամբ՝ 22 361 (2023)։ Մաս կը կազմէ [[Թեներիֆէ|Թեներիֆէի]] Սանթա Գրութ<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pronunciation_of_Santa_Cruz_de_Tenerife_in_Spanish.ogg ]</ref> գաւառին։ Մայրաքաղաքն է Սան Սեպասթեան Տէ Լա Կոմերա, ուր տեղակայուած է կղզիին խուրհուրդը (cabildo insular)։ [[Պատկեր:San Sebastián de La Gomera, Islas Canarias.jpg|ձախից|մինի|Սան Սեպասթեան Տէ Լա Կոմերա]]Հրաբհային ծագումով լեռնային շրջանաձեւ կղզի է, 22քլ տրամագիծով։ Բարձրագոյն կէտը՝ 1․487 մ․ է ([[Garajonay ազգային պուրակ]])։ [[Պատկեր:Los Órganos, La Gomera XV.jpg|մինի|Լոս Օրկանոս (Los Órganos) ժայռերը, կղզիին ափերուն։|ձախից]] Լեռնային կղզին գրեթէ ամբողջութեամբ ծածկուած է դափնիի բոյսերով, ինչպէս նաեւ դափնիի խոնաւ անտառներով։ Անտառածածկ կղզիին վերին մասը մնայուն ծածկուած է ամպերով եւ պտտուող մառախուղներով։ Այդ երեւոյթներն են որ ստեղծեցօն հարուստ եւ բազմազան բուսականութիւն մը՝ [[Garajonay ազգային պուրակ|Garajonay ազգային պուրակը,]] որ [[1986 թուական|1986]]-ին արձանագրուած է [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ|Եունեսքոյի]] Ժառանգութեան Յուշարձաններուն ցանկին մէջ, իսկ [[1981 թուական|1981]]-ին յայտարարուած է Սպանիոյ ազգային պուրակ։ Կղզիին լանջերը կը ճեղքեն բազմաթիւ արահետներ հիանալի տեսարաններով։ <ref>[https://web.archive.org/web/20070404093848/http://www.cabildogomera.org/ Լա ակոմերայի քաղաքական խորհուրդը{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780081029084000278 հիւսիս-արեւելեան Ադլանտեան կղզիներ{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://componentes.cnig.es/api-core/?center=-1920078.9861775,3262816.4251093&zoom=16&controls=scale*true&plugins=toc,zoompanel,measurebar,mousesrs&layers=WMTS*https://www.ign.es/wmts/mapa-raster?*MTN*GoogleMapsCompatible*Mapa*false*image/jpeg*false*false*true&projection=EPSG:3857*m Լա Կոմերայի բարձրագոյն կէտը՝ Կարախոնայ (Garajonay ազգային պուրակ){{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.spain.info/fr/region/la-gomera-ile/ Այցելեցէք Լա Կոմերա{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://www.spain.info/fr/region/iles-canaries/ Քանարեան կղզիներ{{ref-fr}}]</ref> <ref>[https://es-es.topographic-map.com/map-927q5k/La-Gomera/ Լա Կոմերա, քարտէս{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.gobiernodecanarias.org/istac/jaxi-istac/menu.do?uripub=urn:uuid:d4651b14-773e-48a1-a041-0c64e9f8cb5f Քանարեան կղզիներուն բնակչութեան զարգացումը{{ref-es}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} bk6s7ae2afy062gfx3nnoheivqa7tzy 0 33549 255956 2026-10-11T08:14:16Z HoMen 269 Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Կղզեխումբ|պատկեր=Islas Canarias (real location) in Spain.svg|պատկերի նկարագրութիւն=Քանարեան կղզիներուն (կարմիրով) դիրքը․ կը պատկանին Սպանիոյ|պաշտօնական լեզու=սպաներէն|մարդահամարի թուական=|բնակչութիւն=2 178 924 (2021)|կը գտնուի ափին=Ադլանտեան Ովկիանո...»: 255956 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Կղզեխումբ|պատկեր=Islas Canarias (real location) in Spain.svg|պատկերի նկարագրութիւն=Քանարեան կղզիներուն (կարմիրով) դիրքը․ կը պատկանին Սպանիոյ|պաշտօնական լեզու=սպաներէն|մարդահամարի թուական=|բնակչութիւն=2 178 924 (2021)|կը գտնուի ափին=Ադլանտեան Ովկիանոս|բնօրինակ անուանում= Islas Canarias|անուանում=Քանարեան կղկզիներ|տարածք=7․446,95|բարձրութիւն=3․715}}'''Քանարեան կղկզիներ''' ([[Սպաներէն|սպան․]]՝ ''Islas Canarias)․'' [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ադլանտեան Ովկիանոսի]] կղզեխումբ։ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ամենահարաւային ինքնավար համայնքը։ Կը գտնուի 100 քլ հեռու Ափրիկէի հիւսիս-արեւմտեան ափերէն։ Կղզեպումբին բնակչութեան թիւը մօտաւորապէս 2 271 734 միլիոն է, դարձնելով զայն Եւրոպական Միութեան ամենէն շատ բնակչութիւն ունեցող անդրծովեան յատուկ տարածքը (Special territories of members of the European Economic Area)։ == Աշխարհագրական տեղեկութիւններ == Արշիպեղագոսին գլխաւոր 7 կղզիներն են (ամենափոքրէն՝ մեծը կարգով)՝ [[Թեներիֆէ]], [[Ֆուերթեվենթուրա]], [[Կրան Քանարիա]], [[Լանզարոթէ]], [[Լա Բալմա]], [[Լա Կոմերա]] եւ [[Էլ Երօ]]։ [[Լա Կրասիոզա, Քանարեան կղզիներ|Լա Կրասիոզա]] անբնակ կղզիկ, վարչականօրէն կը պատկանի [[Լանզարոթէ|Լանզարոթէին]]։ Կղզեխումբը կ՛ընդգրկէ նաեւ բազմաթիւ փոքր կղզիներ եւ կղզիակներ, ինչպէս օրինակ՝ [[Ալեկրանթա]] (aleˈɣɾanθa), [[Լոպոս կղզիակ]], [[Մոնթանիա Գլարա]], [[Ռոգէ տել Օ՛էսթէ]] եւ [[Ռոգէ տել Էսթէ]]։ Ինչպէս նաեւ զանազան ժայռեր, ինչպէս օրինակ՝ [[Կարանչիքօ ժայռ|Կարանչիքօ]] եւ [[Անակա ժայռեր|Անակա]]։ Քանարեան կղզիները Սպանիոյ ամենէն ընթարձակ եւ հոծ բնակչութեամբ կղզեխումբն է։ Շնորհիւ իրենց ռազմական դիրքին, անոնք միշտ համարուած են որպէս Ափրիկէի, Եւրոպայի եւ Ամերիկայի միջեւ կապը։ == Պատմական տեղեկութիւններ == [[Պատկեր:LomodelosGatos.jpg|մինի|հնաբանական յայտնաբերումներ․ Լոմօ տէ լոս Կաթոս, Կրան Քանարիա]] Կղզեխումբը ըստ յայտնաբերուած իրերուն, բնակուած է նախապատմական ժամանակաշրջանէն։ Իսկ, Քանարեան կղզիներ կոչուող տարածքին սկզբնական բնակավայրերուն վերլուծութիւններն ու ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան որ կղզիներուն բնիկ ժողովուրդները ապրած են առնուազն 2000 - 3000 տարիներ առաջ, եւ անոնք ընդհանրապէս ծագում ունէին մերձակայ հիւսիս-Ափրիկեան ափերուն բնակող Էմէյզիներուն (Պերպերներ) հետ։ Լաս Բալմաս տէ Կրան Քանարիա համալսարանի 2024-ի ուսումնասիրութեան մը համաձայն, հնաբանական պեղումներէն ի յայտ կու գայ թէ [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէացիները]] եղած են առաջինները, որոնք կապ հաստատած են կղզիներուն հետ՝ Ք․Ա․1-ին դար մինչեւ Ա․ դար։ == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 9qz764ypvrupnnoh5cxl18q0oo57ntd 255957 255956 2026-10-11T09:10:51Z HoMen 269 255957 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Բնակավայր|կարգավիճակ=Կղզեխումբ|պատկեր=Islas Canarias (real location) in Spain.svg|պատկերի նկարագրութիւն=Քանարեան կղզիներուն (կարմիրով) դիրքը․ կը պատկանին Սպանիոյ|պաշտօնական լեզու=սպաներէն|մարդահամարի թուական=|բնակչութիւն=2 178 924 (2021)|կը գտնուի ափին=Ադլանտեան Ովկիանոս|բնօրինակ անուանում= Islas Canarias|անուանում=Քանարեան կղկզիներ|տարածք=7․446,95|բարձրութիւն=3․715}} [[Պատկեր:Map of the Canary Islands.svg|մինի|Քանարեան կղզիներուն քարտէս]] '''Քանարեան կղկզիներ''' ([[Սպաներէն|սպան․]]՝ ''Islas Canarias)․'' [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ադլանտեան Ովկիանոսի]] կղզեխումբ։ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ամենահարաւային ինքնավար համայնքը։ Կը գտնուի 100 քլ հեռու Ափրիկէի հիւսիս-արեւմտեան ափերէն։ Կղզեպումբին բնակչութեան թիւը մօտաւորապէս 2 271 734 միլիոն է, դարձնելով զայն Եւրոպական Միութեան ամենէն շատ բնակչութիւն ունեցող անդրծովեան յատուկ տարածքը (Special territories of members of the European Economic Area)։ Մայրաքաղաքն է Սանթա Գրութ տէ Թեներիֆէ, իսկ ամենէն մեծ քաղաքն է Լաս Բալմաս դէ Կրան Քանարիա։ == Աշխարհագրական տեղեկութիւններ == Արշիպեղագոսին գլխաւոր 7 կղզիներն են (ամենափոքրէն՝ մեծը կարգով)՝ [[Թեներիֆէ]], [[Ֆուերթեվենթուրա]], [[Կրան Քանարիա]], [[Լանզարոթէ]], [[Լա Բալմա]], [[Լա Կոմերա]] եւ [[Էլ Երօ]]։ [[Լա Կրասիոզա, Քանարեան կղզիներ|Լա Կրասիոզա]] անբնակ կղզիկ, վարչականօրէն կը պատկանի [[Լանզարոթէ|Լանզարոթէին]]։ Կղզեխումբը կ՛ընդգրկէ նաեւ բազմաթիւ փոքր կղզիներ եւ կղզիակներ, ինչպէս օրինակ՝ [[Ալեկրանթա]] (aleˈɣɾanθa), [[Լոպոս կղզիակ]], [[Մոնթանիա Գլարա]], [[Ռոգէ տել Օ՛էսթէ]] եւ [[Ռոգէ տել Էսթէ]]։ Ինչպէս նաեւ զանազան ժայռեր, ինչպէս օրինակ՝ [[Կարանչիքօ ժայռ|Կարանչիքօ]] եւ [[Անակա ժայռեր|Անակա]]։ Քանարեան կղզիները Սպանիոյ ամենէն ընթարձակ եւ հոծ բնակչութեամբ կղզեխումբն է։ Շնորհիւ իրենց ռազմական դիրքին, անոնք միշտ համարուած են որպէս Ափրիկէի, Եւրոպայի եւ Ամերիկայի միջեւ կապը։ == Պատմական տեղեկութիւններ == [[Պատկեր:LomodelosGatos.jpg|մինի|հնաբանական յայտնաբերումներ․ Լոմօ տէ լոս Կաթոս, Կրան Քանարիա]] Կղզեխումբը ըստ յայտնաբերուած իրերուն, բնակուած է նախապատմական ժամանակաշրջանէն։ Իսկ, Քանարեան կղզիներ կոչուող տարածքին սկզբնական բնակավայրերուն վերլուծութիւններն ու ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան որ կղզիներուն բնիկ ժողովուրդները ապրած են առնուազն 2000 - 3000 տարիներ առաջ, եւ անոնք ընդհանրապէս ծագում ունէին մերձակայ հիւսիս-Ափրիկեան ափերուն բնակող Էմէյզիներուն (Պերպերներ) հետ։ Լաս Բալմաս տէ Կրան Քանարիա համալսարանի 2024-ի ուսումնասիրութեան մը համաձայն, հնաբանական պեղումներէն ի յայտ կու գայ թէ [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէացիները]] եղած են առաջինները, որոնք կապ հաստատած են կղզիներուն հետ՝ Ք․Ա․1-ին դար մինչեւ Ա․ դար։ == Պատկերասրահ == <gallery> Պատկեր:Columbus House-Vegueta-Las Palmas Gran Canaria.jpg|Քազա տէ Քոլոն (Լաս Բալմաս դէ Կրան Քանարիա)․ հոն ուր [[Քրիսթոֆըր Քոլոմպոս|Քրիստոֆըր Քոլոմպուս]] այցելեց եւ մնաց։ Պատկեր:Bahia luz las palmas 1912 jordao da luz perestello.jpg|Լաս Բալմաս նաւահանգիստը 1912-ին Պատկեր:Auditorio de Tenerife Pano.jpg|Թեներիֆէին երաժշտանոցը Պատկեր:Pueblo de Fataga.jpg|Կրան Քանարիա․ Ֆաթակա բնակավայր Պատկեր:The Chinijo.jpg|Ցինիխօ կղզեխումբ․ նկարուած Լանզարոթէէն Պատկեր:Urville-Laguna.jpg|Սան Քրիսթոպալ դէ լա Լակունա, 1880-ին, թեներիֆէ Պատկեր:Parque nacional de Garajonay - bosque de laurel.jpg|Կարանխոնայ ազգային պուրակ, Լա Կոմերա Պատկեր:National Park de Tiede, Tenerife, Canary Islands, Spain - panoramio.jpg|Թէյդէ ազգային պուրակ․ Թէյդէ լեռ․ Սպանիոյ բարձրագոյն լեռը՝ 3․715 մ Պատկեր:National Park de Tiede, Tenerife, Canary Islands, Spain - panoramio (5).jpg|Թէյտէ ազգային պուրակ Պատկեր:Phoenix canariensis ag.JPG|Քանարեան կղզիներ, արմաւենի Պատկեր:Serinus canaria LC0210.jpg|Ադլանտեան քանարի Պատկեր:Caldera de Taburiente La Palma.jpg|Caldera de Taburiente La Palma ազգային պուրակ Պատկեր:Las Palmas panorama.jpg|Լաս Բալմաս Պատկեր:Vista de Santa Cruz de Tenerife.png|Սանթա Գրութ տէ Թեներիֆէ </gallery><ref>[https://tamaimos.com/2009/10/14/canarias-esta-en-africa/ Քանարեան կղզիները Ափրիկէ կը գտնուին{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20151117032309/http://catalogo.museosdetenerife.org/cdm/singleitem/collection/MACAMONO/id/16/rec/1 Մաքարոնեզիա կղզիներ․ երկրաբանական, կենսաբանական եւ բնապահպանական ուսումնասիրութիւններ{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://datosmacro.expansion.com/demografia/poblacion/espana-comunidades-autonomas/canarias Քանարիա․ բնակչութիւն, 2023{{ref-es}}]</ref> <ref>[http://dracma.free.fr/tenerife.html Քանարիան կղզիներ, տեղեկութիւններ{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11252820/ PMC - Քանարեան կղզիներուն բնակչութեան դիմագիծը պատմութեան ընթացքին{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20190228102053/http://turismo.mogan.es/es/4-art-culture-mogan/31-lomo-de-los-gatos-conjunto-arqueol%C3%B3gico Լոմօ դը լոս Կաթոս, հնաբանական վայրը{{ref-es}}]</ref> <ref>[https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/abs/john-mercer-the-canary-islanders-their-prehistory-conquest-and-survival-london-rex-collings-1980-285-pp-16-pls-1500/137C810BFFBBB082CA72B47BB5A853D7 Ճոն Մերսեր,1934 - Քանարեան կղզիներ․ նախապատմութիւնը, պատմութիւնը եւ ներկան{{ref-en}}]</ref> <ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/60795 բնապահպանման տեղեկութիւններ Քանարեան կղզիներուն{{ref-en}}]</ref> == Ծանօթագրութիւններ == {{Ծնթ․ցանկ}} 2ubgsg72gmwqvg9n62rwmiq5txw8zpa 0 33550 255958 2026-10-11T10:39:49Z Betty Kilerjian 83 #WALxEWKE 255958 wikitext text/x-wiki '''Փամփլոնայի տաճարը''' ([[սպաներէն]]՝ Catedral de Santa María la Real de Pamplona), [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|կաթողիկէ եկեղեցի]] մըն է, որ կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Փամփլոնա]] քաղաքին մէջ։ Ներկայիս տաճարը կառուցուած է ԺԵ. դարուն՝ կոթական ճարտարապետական ոճով, եւ փոխարինած է հռոմէանական ոճով կառուցուած աւելի հին եկեղեցի մը։ Հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած են երկու նախորդ եկեղեցիներու գոյութեան հետքերը։ Տաճարին ճակատը նախագծուած է [[1783 թուական|1783]] թուականին՝ Վենթուրա Ռոտրիկեսի (Ventura Rodríguez) կողմէ, նէոդասական ճարտարապետական ոճով։ Տաճարը ունի նաեւ ԺԳ. եւ ԺԴ. դարերուն կառուցուած կոթական վանք մը։ Նաւառայի միջնադարեան թագաւորները հոն թագադրուած են, իսկ անոնցմէ ոմանք թաղուած են նոյն վայրին մէջ։ Նաւառայի խորհրդարանն ալ հոն կը գումարուէր տակաւին վաղ ժամանակներէն։ == Եկեղեցի == [[Պատկեր:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|ձախից|մինի|Եկեղեցի]] Փամփլոնայի տաճարին շրջակայքը կը կազմէ հռոմէական Փոմփայէլօ քաղաքին ամէնէն հին մասը։ [[1994 թուական|1994]] թուականին կատարուած հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուեցան փողոցներ եւ շէնքեր, որոնք կը պատկանին [[Քրիստոս|Քրիստոսէ]] առաջ Ա. դարուն։ Ամէնէն հին տաճարը քանդուեցաւ 924 թուականին, Ապտ ալ-Ռահման Գ.-ի գլխաւորած արշաւանքին ընթացքին, երբ Քորտոպայի խալիֆայութեան զօրքերը ներխուժեցին քաղաք։ Փամփլոնայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ի (1004–1035) իշխանութեան օրով եկեղեցին վերակառուցուեցաւ։ Այդ եկեղեցին քանդուեցաւ 1083–1097 թուականներուն, եւ 1100–1127 թուականներուն կառուցուեցաւ հռոմէանական ոճով նոր տաճար մը։ Սակայն անիկա փլուզուեցաւ 1391 թուականին, եւ միայն ճակատը մնաց կանգուն։ Ներկայիս գոյութիւն ունեցող կոթական եկեղեցիին շինարարութիւնը սկսաւ 1394 թուականին եւ աւարտեցաւ 1501-ին։ Եկեղեցիին յատակագիծը խաչաձեւ է։ Կեդրոնը կը գտնուի գլխաւոր նաւը, որուն կ՚առնչուին չորս կարճ կողային բաժիններ։ Եկեղեցիին ճարտարապետական ոճը մեծապէս ազդուած է ֆրանսական ճարտարապետական օրինակներէն։ Եկեղեցիին ներսը կը գտնուի Քարլոս Գ. թագաւորին դամբարանը, որ քանդակագործ Խեհան Լոմէ տը Թուրնան (Jehan Lome de Tournai) պատրաստած է 1419 թուականին։ Հոն կը գտնուի նաեւ Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի քանդակը։ Երգչախումբին Վերածնունդի ոճով տաղաւարը, որ կառուցուած է [[1541 թուական|1541]] թուականին, գլխաւոր նաւէն կը բաժնուի [[1517 թուական|1517]] թուականին պատրաստուած կոթական վանդակով։ Ժամատան ներսը կը գտնուէր Վերածնունդի ոճով խորանի զարդ մը, որ ներկայիս կը պահուի Փամփլոնայի Սուրբ Միքայէլ եկեղեցիին մէջ։ Կողային մատուռներուն մէջ կան երկու կոթական խորանի զարդեր, իտալական Վերածնունդի շրջանին պատկանող խորանի զարդ մը՝ ԺԶ. դարէն, ուշ Վերածնունդի խորանի զարդ մը՝ [[1610 թուական|1610]] թուականէն, ինչպէս նաեւ հինգ պառոքական խորանի զարդեր, որոնք պատրաստուած են 1642, 1683 եւ 1685 թուականներուն։ == Վանք == [[Պատկեր:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|ձախից|մինի|Վանք]] Ամենայն հաւանականութեամբ, տաճարին ամէնէն հին բաժինը ԺԳ. դարուն կառուցուած վանքն է։ Տաճարին նման, վանքին ճարտարապետական ոճը կը յիշեցնէ ֆրանսական կոթական [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետութիւնը]], իսկ քանդակազարդումները շատ հարուստ են։ Վանքին մէջ կը գտնուին քանի մը դամբարաններ։ == Թեմական թանգարան == Տաճարին նախկին սենեակներուն մէջ հիմնուած է թեմական թանգարանը։ Կից խոհանոցին մէջ կը գտնուի քարաշէն բուխարի մը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տաճարին կրօնական արուեստի նմոյշները, ինչպէս նաեւ Նաւառայի տարբեր եկեղեցիներէ բերուած բազմաթիւ արուեստի գործեր, որոնցմէ շատերը այսօր լքուած են։ Ցուցադրութեան մէջ ներառուած են կոթական, Վերածնունդի եւ պառոքական ոճերով պատրաստուած քանդակներ, կոթական եւ պառոքական նկարներ, ինչպէս նաեւ ԺԳ. դարէն մինչեւ ԺԸ. դարուն պատկանող ոսկերչութեան եւ արծաթագործութեան արուեստի նմոյշներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 77nu9n6ph0fmae1byy9hap7lvc9anef 255959 255958 2026-10-11T10:40:22Z Betty Kilerjian 83 255959 wikitext text/x-wiki '''Փամփլոնայի տաճարը''' ([[սպաներէն]]՝ Catedral de Santa María la Real de Pamplona), [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|կաթողիկէ եկեղեցի]] մըն է, որ կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Փամփլոնա]] քաղաքին մէջ։ Ներկայիս տաճարը կառուցուած է ԺԵ. դարուն՝ կոթական ճարտարապետական ոճով, եւ փոխարինած է հռոմէանական ոճով կառուցուած աւելի հին եկեղեցի մը։ Հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած են երկու նախորդ եկեղեցիներու գոյութեան հետքերը։ Տաճարին ճակատը նախագծուած է [[1783 թուական|1783]] թուականին՝ Վենթուրա Ռոտրիկեսի (Ventura Rodríguez) կողմէ, նէոդասական ճարտարապետական ոճով։ Տաճարը ունի նաեւ ԺԳ. եւ ԺԴ. դարերուն կառուցուած կոթական վանք մը։ Նաւառայի միջնադարեան թագաւորները հոն թագադրուած են, իսկ անոնցմէ ոմանք թաղուած են նոյն վայրին մէջ։ Նաւառայի խորհրդարանն ալ հոն կը գումարուէր տակաւին վաղ ժամանակներէն։ == Եկեղեցի == [[Պատկեր:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|ձախից|մինի|Եկեղեցի]] Փամփլոնայի տաճարին շրջակայքը կը կազմէ հռոմէական Փոմփայէլօ քաղաքին ամէնէն հին մասը։ [[1994 թուական|1994]] թուականին կատարուած հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուեցան փողոցներ եւ շէնքեր, որոնք կը պատկանին [[Քրիստոս|Քրիստոսէ]] առաջ Ա. դարուն։ Ամէնէն հին տաճարը քանդուեցաւ 924 թուականին, Ապտ ալ-Ռահման Գ.-ի գլխաւորած արշաւանքին ընթացքին, երբ Քորտոպայի խալիֆայութեան զօրքերը ներխուժեցին քաղաք։ Փամփլոնայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ի (1004–1035) իշխանութեան օրով եկեղեցին վերակառուցուեցաւ։ Այդ եկեղեցին քանդուեցաւ 1083–1097 թուականներուն, եւ 1100–1127 թուականներուն կառուցուեցաւ հռոմէանական ոճով նոր տաճար մը։ Սակայն անիկա փլուզուեցաւ 1391 թուականին, եւ միայն ճակատը մնաց կանգուն։ Ներկայիս գոյութիւն ունեցող կոթական եկեղեցիին շինարարութիւնը սկսաւ 1394 թուականին եւ աւարտեցաւ 1501-ին։ Եկեղեցիին յատակագիծը խաչաձեւ է։ Կեդրոնը կը գտնուի գլխաւոր նաւը, որուն կ՚առնչուին չորս կարճ կողային բաժիններ։ Եկեղեցիին ճարտարապետական ոճը մեծապէս ազդուած է ֆրանսական ճարտարապետական օրինակներէն։ Եկեղեցիին ներսը կը գտնուի Քարլոս Գ. թագաւորին դամբարանը, որ քանդակագործ Խեհան Լոմէ տը Թուրնան (Jehan Lome de Tournai) պատրաստած է 1419 թուականին։ Հոն կը գտնուի նաեւ Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի քանդակը։ Երգչախումբին Վերածնունդի ոճով տաղաւարը, որ կառուցուած է [[1541 թուական|1541]] թուականին, գլխաւոր նաւէն կը բաժնուի [[1517 թուական|1517]] թուականին պատրաստուած կոթական վանդակով։ Ժամատան ներսը կը գտնուէր Վերածնունդի ոճով խորանի զարդ մը, որ ներկայիս կը պահուի Փամփլոնայի Սուրբ Միքայէլ եկեղեցիին մէջ։ Կողային մատուռներուն մէջ կան երկու կոթական խորանի զարդեր, իտալական Վերածնունդի շրջանին պատկանող խորանի զարդ մը՝ ԺԶ. դարէն, ուշ Վերածնունդի խորանի զարդ մը՝ [[1610 թուական|1610]] թուականէն, ինչպէս նաեւ հինգ պառոքական խորանի զարդեր, որոնք պատրաստուած են 1642, 1683 եւ 1685 թուականներուն։ == Վանք == [[Պատկեր:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|ձախից|մինի|Վանք]] Ամենայն հաւանականութեամբ, տաճարին ամէնէն հին բաժինը ԺԳ. դարուն կառուցուած վանքն է։ Տաճարին նման, վանքին ճարտարապետական ոճը կը յիշեցնէ ֆրանսական կոթական [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետութիւնը]], իսկ քանդակազարդումները շատ հարուստ են։ Վանքին մէջ կը գտնուին քանի մը դամբարաններ։ == Թեմական թանգարան == Տաճարին նախկին սենեակներուն մէջ հիմնուած է թեմական թանգարանը։ Կից խոհանոցին մէջ կը գտնուի քարաշէն բուխարի մը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տաճարին կրօնական արուեստի նմոյշները, ինչպէս նաեւ Նաւառայի տարբեր եկեղեցիներէ բերուած բազմաթիւ արուեստի գործեր, որոնցմէ շատերը այսօր լքուած են։ Ցուցադրութեան մէջ ներառուած են կոթական, Վերածնունդի եւ պառոքական ոճերով պատրաստուած քանդակներ, կոթական եւ պառոքական նկարներ, ինչպէս նաեւ ԺԳ. դարէն մինչեւ ԺԸ. դարուն պատկանող ոսկերչութեան եւ արծաթագործութեան արուեստի նմոյշներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://www.catedraldepamplona.com/ Cathedral of Pamplona's web page] * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html The temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190443/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html Façade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185753/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html Juan de Anchieta's ''Crucified Christ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212555/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html Choir stalls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012140018/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html|date=2014-10-12}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html Main retable, now in the church of Saint Michael of Pamplona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303184321/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html Charles III's sepulcher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191038/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html The 'Precious Door'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303214837/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html Holy Sepulcher reliquary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182315/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html Processional monstrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211122950/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html|date=2012-02-11}} * [http://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/111171 The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200] qg13f1g0go1oomekrw0qtfaxh2jy35q 255960 255959 2026-10-11T10:40:38Z Betty Kilerjian 83 /* Վանք */ 255960 wikitext text/x-wiki '''Փամփլոնայի տաճարը''' ([[սպաներէն]]՝ Catedral de Santa María la Real de Pamplona), [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|կաթողիկէ եկեղեցի]] մըն է, որ կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Փամփլոնա]] քաղաքին մէջ։ Ներկայիս տաճարը կառուցուած է ԺԵ. դարուն՝ կոթական ճարտարապետական ոճով, եւ փոխարինած է հռոմէանական ոճով կառուցուած աւելի հին եկեղեցի մը։ Հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած են երկու նախորդ եկեղեցիներու գոյութեան հետքերը։ Տաճարին ճակատը նախագծուած է [[1783 թուական|1783]] թուականին՝ Վենթուրա Ռոտրիկեսի (Ventura Rodríguez) կողմէ, նէոդասական ճարտարապետական ոճով։ Տաճարը ունի նաեւ ԺԳ. եւ ԺԴ. դարերուն կառուցուած կոթական վանք մը։ Նաւառայի միջնադարեան թագաւորները հոն թագադրուած են, իսկ անոնցմէ ոմանք թաղուած են նոյն վայրին մէջ։ Նաւառայի խորհրդարանն ալ հոն կը գումարուէր տակաւին վաղ ժամանակներէն։ == Եկեղեցի == [[Պատկեր:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|ձախից|մինի|Եկեղեցի]] Փամփլոնայի տաճարին շրջակայքը կը կազմէ հռոմէական Փոմփայէլօ քաղաքին ամէնէն հին մասը։ [[1994 թուական|1994]] թուականին կատարուած հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուեցան փողոցներ եւ շէնքեր, որոնք կը պատկանին [[Քրիստոս|Քրիստոսէ]] առաջ Ա. դարուն։ Ամէնէն հին տաճարը քանդուեցաւ 924 թուականին, Ապտ ալ-Ռահման Գ.-ի գլխաւորած արշաւանքին ընթացքին, երբ Քորտոպայի խալիֆայութեան զօրքերը ներխուժեցին քաղաք։ Փամփլոնայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ի (1004–1035) իշխանութեան օրով եկեղեցին վերակառուցուեցաւ։ Այդ եկեղեցին քանդուեցաւ 1083–1097 թուականներուն, եւ 1100–1127 թուականներուն կառուցուեցաւ հռոմէանական ոճով նոր տաճար մը։ Սակայն անիկա փլուզուեցաւ 1391 թուականին, եւ միայն ճակատը մնաց կանգուն։ Ներկայիս գոյութիւն ունեցող կոթական եկեղեցիին շինարարութիւնը սկսաւ 1394 թուականին եւ աւարտեցաւ 1501-ին։ Եկեղեցիին յատակագիծը խաչաձեւ է։ Կեդրոնը կը գտնուի գլխաւոր նաւը, որուն կ՚առնչուին չորս կարճ կողային բաժիններ։ Եկեղեցիին ճարտարապետական ոճը մեծապէս ազդուած է ֆրանսական ճարտարապետական օրինակներէն։ Եկեղեցիին ներսը կը գտնուի Քարլոս Գ. թագաւորին դամբարանը, որ քանդակագործ Խեհան Լոմէ տը Թուրնան (Jehan Lome de Tournai) պատրաստած է 1419 թուականին։ Հոն կը գտնուի նաեւ Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի քանդակը։ Երգչախումբին Վերածնունդի ոճով տաղաւարը, որ կառուցուած է [[1541 թուական|1541]] թուականին, գլխաւոր նաւէն կը բաժնուի [[1517 թուական|1517]] թուականին պատրաստուած կոթական վանդակով։ Ժամատան ներսը կը գտնուէր Վերածնունդի ոճով խորանի զարդ մը, որ ներկայիս կը պահուի Փամփլոնայի Սուրբ Միքայէլ եկեղեցիին մէջ։ Կողային մատուռներուն մէջ կան երկու կոթական խորանի զարդեր, իտալական Վերածնունդի շրջանին պատկանող խորանի զարդ մը՝ ԺԶ. դարէն, ուշ Վերածնունդի խորանի զարդ մը՝ [[1610 թուական|1610]] թուականէն, ինչպէս նաեւ հինգ պառոքական խորանի զարդեր, որոնք պատրաստուած են 1642, 1683 եւ 1685 թուականներուն։ == Վանք == [[Պատկեր:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|ձախից|մինի|Վանք]] [[Պատկեր:Claustro_pamplona.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona.jpg|աջից|մինի|վանք]] Ամենայն հաւանականութեամբ, տաճարին ամէնէն հին բաժինը ԺԳ. դարուն կառուցուած վանքն է։ Տաճարին նման, վանքին ճարտարապետական ոճը կը յիշեցնէ ֆրանսական կոթական [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետութիւնը]], իսկ քանդակազարդումները շատ հարուստ են։ Վանքին մէջ կը գտնուին քանի մը դամբարաններ։ == Թեմական թանգարան == Տաճարին նախկին սենեակներուն մէջ հիմնուած է թեմական թանգարանը։ Կից խոհանոցին մէջ կը գտնուի քարաշէն բուխարի մը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տաճարին կրօնական արուեստի նմոյշները, ինչպէս նաեւ Նաւառայի տարբեր եկեղեցիներէ բերուած բազմաթիւ արուեստի գործեր, որոնցմէ շատերը այսօր լքուած են։ Ցուցադրութեան մէջ ներառուած են կոթական, Վերածնունդի եւ պառոքական ոճերով պատրաստուած քանդակներ, կոթական եւ պառոքական նկարներ, ինչպէս նաեւ ԺԳ. դարէն մինչեւ ԺԸ. դարուն պատկանող ոսկերչութեան եւ արծաթագործութեան արուեստի նմոյշներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://www.catedraldepamplona.com/ Cathedral of Pamplona's web page] * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html The temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190443/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html Façade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185753/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html Juan de Anchieta's ''Crucified Christ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212555/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html Choir stalls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012140018/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html|date=2014-10-12}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html Main retable, now in the church of Saint Michael of Pamplona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303184321/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html Charles III's sepulcher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191038/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html The 'Precious Door'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303214837/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html Holy Sepulcher reliquary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182315/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html Processional monstrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211122950/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html|date=2012-02-11}} * [http://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/111171 The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200] emgma6g2nz5vg03alog62eenm7wgzq6 255961 255960 2026-10-11T10:41:47Z Betty Kilerjian 83 255961 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց}} '''Փամփլոնայի տաճարը''' ([[սպաներէն]]՝ Catedral de Santa María la Real de Pamplona), [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|կաթողիկէ եկեղեցի]] մըն է, որ կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Փամփլոնա]] քաղաքին մէջ։ Ներկայիս տաճարը կառուցուած է ԺԵ. դարուն՝ կոթական ճարտարապետական ոճով, եւ փոխարինած է հռոմէանական ոճով կառուցուած աւելի հին եկեղեցի մը։ Հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած են երկու նախորդ եկեղեցիներու գոյութեան հետքերը։ Տաճարին ճակատը նախագծուած է [[1783 թուական|1783]] թուականին՝ Վենթուրա Ռոտրիկեսի (Ventura Rodríguez) կողմէ, նէոդասական ճարտարապետական ոճով։ Տաճարը ունի նաեւ ԺԳ. եւ ԺԴ. դարերուն կառուցուած կոթական վանք մը։ Նաւառայի միջնադարեան թագաւորները հոն թագադրուած են, իսկ անոնցմէ ոմանք թաղուած են նոյն վայրին մէջ։ Նաւառայի խորհրդարանն ալ հոն կը գումարուէր տակաւին վաղ ժամանակներէն։ == Եկեղեցի == [[Պատկեր:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|ձախից|մինի|Եկեղեցի]] Փամփլոնայի տաճարին շրջակայքը կը կազմէ հռոմէական Փոմփայէլօ քաղաքին ամէնէն հին մասը։ [[1994 թուական|1994]] թուականին կատարուած հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուեցան փողոցներ եւ շէնքեր, որոնք կը պատկանին [[Քրիստոս|Քրիստոսէ]] առաջ Ա. դարուն։ Ամէնէն հին տաճարը քանդուեցաւ 924 թուականին, Ապտ ալ-Ռահման Գ.-ի գլխաւորած արշաւանքին ընթացքին, երբ Քորտոպայի խալիֆայութեան զօրքերը ներխուժեցին քաղաք։ Փամփլոնայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ի (1004–1035) իշխանութեան օրով եկեղեցին վերակառուցուեցաւ։ Այդ եկեղեցին քանդուեցաւ 1083–1097 թուականներուն, եւ 1100–1127 թուականներուն կառուցուեցաւ հռոմէանական ոճով նոր տաճար մը։ Սակայն անիկա փլուզուեցաւ 1391 թուականին, եւ միայն ճակատը մնաց կանգուն։ Ներկայիս գոյութիւն ունեցող կոթական եկեղեցիին շինարարութիւնը սկսաւ 1394 թուականին եւ աւարտեցաւ 1501-ին։ Եկեղեցիին յատակագիծը խաչաձեւ է։ Կեդրոնը կը գտնուի գլխաւոր նաւը, որուն կ՚առնչուին չորս կարճ կողային բաժիններ։ Եկեղեցիին ճարտարապետական ոճը մեծապէս ազդուած է ֆրանսական ճարտարապետական օրինակներէն։ Եկեղեցիին ներսը կը գտնուի Քարլոս Գ. թագաւորին դամբարանը, որ քանդակագործ Խեհան Լոմէ տը Թուրնան (Jehan Lome de Tournai) պատրաստած է 1419 թուականին։ Հոն կը գտնուի նաեւ Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի քանդակը։ Երգչախումբին Վերածնունդի ոճով տաղաւարը, որ կառուցուած է [[1541 թուական|1541]] թուականին, գլխաւոր նաւէն կը բաժնուի [[1517 թուական|1517]] թուականին պատրաստուած կոթական վանդակով։ Ժամատան ներսը կը գտնուէր Վերածնունդի ոճով խորանի զարդ մը, որ ներկայիս կը պահուի Փամփլոնայի Սուրբ Միքայէլ եկեղեցիին մէջ։ Կողային մատուռներուն մէջ կան երկու կոթական խորանի զարդեր, իտալական Վերածնունդի շրջանին պատկանող խորանի զարդ մը՝ ԺԶ. դարէն, ուշ Վերածնունդի խորանի զարդ մը՝ [[1610 թուական|1610]] թուականէն, ինչպէս նաեւ հինգ պառոքական խորանի զարդեր, որոնք պատրաստուած են 1642, 1683 եւ 1685 թուականներուն։ == Վանք == [[Պատկեր:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|ձախից|մինի|Վանք]] [[Պատկեր:Claustro_pamplona.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona.jpg|աջից|մինի|վանք]] Ամենայն հաւանականութեամբ, տաճարին ամէնէն հին բաժինը ԺԳ. դարուն կառուցուած վանքն է։ Տաճարին նման, վանքին ճարտարապետական ոճը կը յիշեցնէ ֆրանսական կոթական [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետութիւնը]], իսկ քանդակազարդումները շատ հարուստ են։ Վանքին մէջ կը գտնուին քանի մը դամբարաններ։ == Թեմական թանգարան == Տաճարին նախկին սենեակներուն մէջ հիմնուած է թեմական թանգարանը։ Կից խոհանոցին մէջ կը գտնուի քարաշէն բուխարի մը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տաճարին կրօնական արուեստի նմոյշները, ինչպէս նաեւ Նաւառայի տարբեր եկեղեցիներէ բերուած բազմաթիւ արուեստի գործեր, որոնցմէ շատերը այսօր լքուած են։ Ցուցադրութեան մէջ ներառուած են կոթական, Վերածնունդի եւ պառոքական ոճերով պատրաստուած քանդակներ, կոթական եւ պառոքական նկարներ, ինչպէս նաեւ ԺԳ. դարէն մինչեւ ԺԸ. դարուն պատկանող ոսկերչութեան եւ արծաթագործութեան արուեստի նմոյշներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://www.catedraldepamplona.com/ Cathedral of Pamplona's web page] * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html The temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190443/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html Façade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185753/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html Juan de Anchieta's ''Crucified Christ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212555/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html Choir stalls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012140018/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html|date=2014-10-12}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html Main retable, now in the church of Saint Michael of Pamplona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303184321/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html Charles III's sepulcher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191038/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html The 'Precious Door'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303214837/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html Holy Sepulcher reliquary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182315/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html Processional monstrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211122950/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html|date=2012-02-11}} * [http://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/111171 The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200] 53zqzt29qoookcemrfx8ddvqabitlta 255962 255961 2026-10-11T10:42:58Z Betty Kilerjian 83 255962 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց}} '''Փամփլոնայի տաճարը''' ([[սպաներէն]]՝ Catedral de Santa María la Real de Pamplona), [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական]] [[Կաթոլիկ եկեղեցի|կաթողիկէ եկեղեցի]] մըն է, որ կը գտնուի [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Փամփլոնա]] քաղաքին մէջ։ Ներկայիս տաճարը կառուցուած է ԺԵ. դարուն՝ կոթական ճարտարապետական ոճով, եւ փոխարինած է հռոմէանական ոճով կառուցուած աւելի հին եկեղեցի մը։ Հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուած են երկու նախորդ եկեղեցիներու գոյութեան հետքերը։ Տաճարին ճակատը նախագծուած է [[1783 թուական|1783]] թուականին՝ Վենթուրա Ռոտրիկեսի (Ventura Rodríguez) կողմէ, նէոդասական ճարտարապետական ոճով։ Տաճարը ունի նաեւ ԺԳ. եւ ԺԴ. դարերուն կառուցուած կոթական վանք մը։ Նաւառայի միջնադարեան թագաւորները հոն թագադրուած են, իսկ անոնցմէ ոմանք թաղուած են նոյն վայրին մէջ։ Նաւառայի խորհրդարանն ալ հոն կը գումարուէր տակաւին վաղ ժամանակներէն։ == Եկեղեցի == [[Պատկեր:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Catedral_pamplona_iglesia.jpg|ձախից|մինի|Եկեղեցի]] Փամփլոնայի տաճարին շրջակայքը կը կազմէ հռոմէական Փոմփայէլօ քաղաքին ամէնէն հին մասը։ [[1994 թուական|1994]] թուականին կատարուած հնագիտական պեղումներու ընթացքին յայտնաբերուեցան փողոցներ եւ շէնքեր, որոնք կը պատկանին [[Քրիստոս|Քրիստոսէ]] առաջ Ա. դարուն։ Ամէնէն հին տաճարը քանդուեցաւ 924 թուականին, Ապտ ալ-Ռահման Գ.-ի գլխաւորած արշաւանքին ընթացքին, երբ Քորտոպայի խալիֆայութեան զօրքերը ներխուժեցին քաղաք։ Փամփլոնայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ի (1004–1035) իշխանութեան օրով եկեղեցին վերակառուցուեցաւ։ Այդ եկեղեցին քանդուեցաւ 1083–1097 թուականներուն, եւ 1100–1127 թուականներուն կառուցուեցաւ հռոմէանական ոճով նոր տաճար մը։ Սակայն անիկա փլուզուեցաւ 1391 թուականին, եւ միայն ճակատը մնաց կանգուն։ Ներկայիս գոյութիւն ունեցող կոթական եկեղեցիին շինարարութիւնը սկսաւ 1394 թուականին եւ աւարտեցաւ 1501-ին։ Եկեղեցիին յատակագիծը խաչաձեւ է։ Կեդրոնը կը գտնուի գլխաւոր նաւը, որուն կ՚առնչուին չորս կարճ կողային բաժիններ։ Եկեղեցիին ճարտարապետական ոճը մեծապէս ազդուած է ֆրանսական ճարտարապետական օրինակներէն։ Եկեղեցիին ներսը կը գտնուի Քարլոս Գ. թագաւորին դամբարանը, որ քանդակագործ Խեհան Լոմէ տը Թուրնան (Jehan Lome de Tournai) պատրաստած է 1419 թուականին։ Հոն կը գտնուի նաեւ Սուրբ Մարիամ Աստուածածնի քանդակը։ Երգչախումբին Վերածնունդի ոճով տաղաւարը, որ կառուցուած է [[1541 թուական|1541]] թուականին, գլխաւոր նաւէն կը բաժնուի [[1517 թուական|1517]] թուականին պատրաստուած կոթական վանդակով։ Ժամատան ներսը կը գտնուէր Վերածնունդի ոճով խորանի զարդ մը, որ ներկայիս կը պահուի Փամփլոնայի Սուրբ Միքայէլ եկեղեցիին մէջ։ Կողային մատուռներուն մէջ կան երկու կոթական խորանի զարդեր, իտալական Վերածնունդի շրջանին պատկանող խորանի զարդ մը՝ ԺԶ. դարէն, ուշ Վերածնունդի խորանի զարդ մը՝ [[1610 թուական|1610]] թուականէն, ինչպէս նաեւ հինգ պառոքական խորանի զարդեր, որոնք պատրաստուած են 1642, 1683 եւ 1685 թուականներուն։ == Վանք == [[Պատկեր:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona_lateral_oeste.jpg|ձախից|մինի|Վանք]] [[Պատկեր:Claustro_pamplona.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Claustro_pamplona.jpg|աջից|մինի|վանք]] Ամենայն հաւանականութեամբ, տաճարին ամէնէն հին բաժինը ԺԳ. դարուն կառուցուած վանքն է։ Տաճարին նման, վանքին ճարտարապետական ոճը կը յիշեցնէ ֆրանսական կոթական [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետութիւնը]], իսկ քանդակազարդումները շատ հարուստ են։ Վանքին մէջ կը գտնուին քանի մը դամբարաններ։ == Թեմական թանգարան == Տաճարին նախկին սենեակներուն մէջ հիմնուած է թեմական թանգարանը։ Կից խոհանոցին մէջ կը գտնուի քարաշէն բուխարի մը։ Թանգարանին մէջ կը ցուցադրուին տաճարին կրօնական արուեստի նմոյշները, ինչպէս նաեւ Նաւառայի տարբեր եկեղեցիներէ բերուած բազմաթիւ արուեստի գործեր, որոնցմէ շատերը այսօր լքուած են։ Ցուցադրութեան մէջ ներառուած են կոթական, Վերածնունդի եւ պառոքական ոճերով պատրաստուած քանդակներ, կոթական եւ պառոքական նկարներ, ինչպէս նաեւ ԺԳ. դարէն մինչեւ ԺԸ. դարուն պատկանող ոսկերչութեան եւ արծաթագործութեան արուեստի նմոյշներ։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://www.catedraldepamplona.com/ Cathedral of Pamplona's web page] * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html The temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190443/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam1.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html Façade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185753/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam2.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html Juan de Anchieta's ''Crucified Christ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212555/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam5.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html Choir stalls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012140018/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam6.html|date=2014-10-12}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html Main retable, now in the church of Saint Michael of Pamplona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303184321/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam12.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html Charles III's sepulcher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191038/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam7.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html The 'Precious Door'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303214837/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam3.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html Holy Sepulcher reliquary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182315/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam8.html|date=2016-03-03}} * [http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html Processional monstrance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211122950/http://www.unav.es/arte/cmn/pamplona/lam9.html|date=2012-02-11}} * [http://cdm16028.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/111171 The Art of medieval Spain, A.D. 500-1200] [[Ստորոգութիւն:Գոթական ճարտարապետութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ եկեղեցիներ]] [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ կաթողիկէ եկեղեցիներ]] [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ ճարտարապետութիւն]] 6vhh23wb86qg2sbq56yo5z926wdi05j 0 33551 255964 2026-10-11T10:56:25Z Betty Kilerjian 83 #WALxEWKE 255964 wikitext text/x-wiki '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ dmwpyur9eg7ouietk1e5w99fiiw5b1s 255965 255964 2026-10-11T10:56:50Z Betty Kilerjian 83 255965 wikitext text/x-wiki '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> p266fgxjqfwo7hxrzsrgzuz90m5qcdk 255966 255965 2026-10-11T10:58:12Z Betty Kilerjian 83 255966 wikitext text/x-wiki '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 943v83ujw5mri7da0pnkmmjchp3e2yf 255967 255966 2026-10-11T11:00:37Z Betty Kilerjian 83 255967 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Քանդակագործ}} '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 5da70ld6fs8xx4tk9cvlp030dj7zasa 255968 255967 2026-10-11T11:09:41Z Betty Kilerjian 83 255968 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Քանդակագործ}} [[Պատկեր:Peine de Viento-11 528.jpg|մինի]] '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 3t4lx61nmcsw63c00niltq2jfnfsj6j 255969 255968 2026-10-11T11:11:05Z Betty Kilerjian 83 255969 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Քանդակագործ}} [[Պատկեր:Peine de Viento-11 528.jpg|մինի]] '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ [[Պատկեր:Peine del Viento - salida de agua.jpg|մինի]] [[Պատկեր:El Peine del Viento (pasado y futuro) - San sebastian 02.jpg|մինի]] == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> r4i1mktuu5zdq4scsfcfukkl3vrvtf2 255970 255969 2026-10-11T11:12:21Z Betty Kilerjian 83 /* Ծանօթագրութիւններ */ 255970 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Քանդակագործ}} [[Պատկեր:Peine de Viento-11 528.jpg|մինի]] '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ [[Պատկեր:Peine del Viento - salida de agua.jpg|մինի]] [[Պատկեր:El Peine del Viento (pasado y futuro) - San sebastian 02.jpg|մինի]] == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Աղբիւրներ == * Lapunzina, Alejandro (2005-01-01). Architecture of Spain. Greenwood Publishing Group. p. 183. <nowiki>ISBN 9780313319631</nowiki>. 5ymcdk730fggwfbk5z5pb5pqklskuz7 255971 255970 2026-10-11T11:13:37Z Betty Kilerjian 83 255971 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Քանդակագործ}} [[Պատկեր:Peine de Viento-11 528.jpg|մինի]] '''Հովի սանտրը''' ([[պասքերէն]]՝ Haizearen orrazia XV, [[սպաներէն]]՝ Peine del Viento XV) քանդակներու երեք գործերէ բաղկացած յօրինուածք մըն է, որ ստեղծած է Էտուարտօ Չիլիտա (Eduardo Chillida) եւ ճարտարապետական ամբողջութեան մը վերածած է պասք ճարտարապետ Լուիս Փենյա Կանչեկի (Luis Peña Ganchegui)։ Երկու արուեստագէտներուն համար ալ այս գործը իրենց կարեւորագոյն եւ ամէնէն յայտնի ստեղծագործութիւններէն մէկն է<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yDmR2i32cygC&q=comb+of+the+wind+chillida&pg=PA183|title=Architecture of Spain|last=Lapunzina|first=Alejandro|date=2005-01-01|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313319631|pages=183|language=en}}</ref>։ Հովի սանրտը կը գտնուի Լա Քոնչա ծովախորշին արեւմտեան ծայրամասը՝ Օնտարեթա ծովափին վերջաւորութեան, [[Սպանիա|Սպանիոյ]] [[Պասքերու Երկիր|Պասքական]] երկրամասի Կիփուսքոա նահանգին մէջ գտնուող Սան Սեպասթիան քաղաքին մէջ։ Անիկա բաղկացած է Չիլիտայի երեք հսկայածաւալ պողպատէ քանդակներէն, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը կշռէ 10 թոն։ Քանդակները ամրացուած են բնական ժայռերու մէջ, որոնք կը բարձրանան Քանթապրիական ծովուն ջուրէն։ Ստեղծագործութիւնը ամբողջացաւ [[1976 թուական|1976]] թուականին։ Քանդակներուն կողքին, մերձակայ ծովափին վրայ կառուցուեցաւ նաեւ դիտահարթակ մը։ Հոն կան յատուկ բացուածքներ, որոնցմէ ալիքներուն ճնշումով օդն ու ջուրը դուրս կը ժայթքեն։ [[Պատկեր:Peine del Viento - salida de agua.jpg|մինի]] [[Պատկեր:El Peine del Viento (pasado y futuro) - San sebastian 02.jpg|մինի]] == Պատկերասրահ == <gallery mode="packed"> File:Haizearen_orrazia_0006.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0006.jpg File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peine_del_viento,_Donostia_04.jpg File:Haizearen_orrazia_0001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Haizearen_orrazia_0001.jpg </gallery> == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Աղբիւրներ == * Lapunzina, Alejandro (2005-01-01). Architecture of Spain. Greenwood Publishing Group. p. 183. <nowiki>ISBN 9780313319631</nowiki>. [[Ստորոգութիւն:1976 քանդակներ]] [[Ստորոգութիւն:Պասքական արուեստ]] [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ բացօթեայ քանդակներ]] [[Ստորոգութիւն:1977 թուականին Պասքական ինքնավար երկրամասին մէջ հիմնուած կառոյցներ]] os4bh70kdjoc31rwavim7i2zxl51a78 0 33552 255973 2026-10-11T11:20:04Z Betty Kilerjian 83 #WALxEWKE 255973 wikitext text/x-wiki '''Թուտելայի մզկիթը''' (Meskita Nagusia) մզկիթ մըն էր, որ կը գտնուէր [[Թուտելա]] քաղաքին մէջ։ Անիկա կառուցուած էր Թ. դարու սկիզբը՝ Մուսա իպն Մուսայի հրամանով։ 1121 թուականին քրիստոնեաները գրաւեցին զայն։ Ներկայիս նոյն տեղը կը գտնուին Թուտելայի տաճարը եւ հին հրապարակը։ Առաջին մզկիթը աստիճանաբար ընդարձակուած էր։ Ժ. դարուն Սանչօ Գարսէս Ա. թագաւորը կողոպտած եւ հրկիզած էր զայն։ Ապա, կուսակալ Ալ-Մունտհիրի հրամանով, մզկիթը վերանորոգուեցաւ։ Վերանորոգման ընթացքին օրինակ ծառայեցին Մետինաթ ազ-Զահրայի պալատական համալիրը եւ Քորտովայի մզկիթը։ == Հնագիտական պեղումներ == [[1940 թուական|1940]]-ական թուականներուն, Թուտելայի տաճարին վանքին վերանորոգման աշխատանքներուն զուգահեռ, յայտնաբերուեցան հարաւ-արեւմտեան պարագծային պատին մնացորդները, ինչպէս նաեւ սիւնի մը, որ կը պատկանէր քարակամարներու շարքին եւ կը սահմանազատէր միհրապին ուղղուած լայնական նաւը։ Տաճարին Աստուածամօր դուռին մօտ յայտնաբերուեցաւ հարաւ-արեւելեան պատին մէկ մասը, միհրապէն երեք մեթր հեռաւորութեան վրայ, ինչպէս նաեւ աղօթասրահին հիւսիս-արեւելեան պարագծային պատին մէկ հատուածը։ Այս բոլոր պատերը շինուած էին կրաքարէ քարերով։ [[1995 թուական|1995]] թուականին Հին հրապարակին մէջ կատարուած պեղումներուն ընթացքին յայտնաբերուեցան բակին հիւսիս-արեւմտեան եւ հիւսիս-արեւելեան պատերուն հիմերը, ինչպէս նաեւ յենապատեր, վեց սիւներու խարիսխներ, որոնք հաւանաբար կը պատկանէին սիւնազարդ սրահներուն, սիւնասրահին հիմերուն մնացորդները, ջրհոր մը եւ մինարէին հիմը, որ քառակուսի յատակագիծ ունէր։ Այս պեղումներուն շնորհիւ կարելի եղաւ հաստատել, որ մզկիթին բակը կը գտնուէր տաճարին ներկայիս պարագիծէն դուրս։ 2xdqcwjwzvsi7pn4ghlewp2cl039b1j 255974 255973 2026-10-11T11:21:17Z Betty Kilerjian 83 255974 wikitext text/x-wiki '''Թուտելայի մզկիթը''' (Meskita Nagusia) մզկիթ մըն էր, որ կը գտնուէր [[Թուտելա]] քաղաքին մէջ։ Անիկա կառուցուած էր Թ. դարու սկիզբը՝ Մուսա իպն Մուսայի հրամանով։ 1121 թուականին քրիստոնեաները գրաւեցին զայն<ref>{{erreferentzia|abizena=Pavón-Maldonado|izena=B.|urtea=1978|izenburua=Tudela, ciudad medieval: arte islámico y mudéjar|argitaletxea=Instituto Hispano-Arabe de Cultura|lekua=Madril}}</ref>։ Ներկայիս նոյն տեղը կը գտնուին Թուտելայի տաճարը եւ հին հրապարակը։ Առաջին մզկիթը աստիճանաբար ընդարձակուած էր։ Ժ. դարուն Սանչօ Գարսէս Ա. թագաւորը կողոպտած եւ հրկիզած էր զայն։ Ապա, կուսակալ Ալ-Մունտհիրի հրամանով, մզկիթը վերանորոգուեցաւ։ Վերանորոգման ընթացքին օրինակ ծառայեցին Մետինաթ ազ-Զահրայի պալատական համալիրը եւ Քորտովայի մզկիթը<ref name="Gómez-Moreno">{{erreferentzia|abizena=Gómez-Moreno|izena=M.|urtea=1945|izenburua=La Mezquita Mayor de Tudela|aldizkaria=[[Príncipe de Viana]]|alea=18|orrialdea=9-27}}</ref>։ == Հնագիտական պեղումներ == [[1940 թուական|1940]]-ական թուականներուն, Թուտելայի տաճարին վանքին վերանորոգման աշխատանքներուն զուգահեռ, յայտնաբերուեցան հարաւ-արեւմտեան պարագծային պատին մնացորդները, ինչպէս նաեւ սիւնի մը, որ կը պատկանէր քարակամարներու շարքին եւ կը սահմանազատէր միհրապին ուղղուած լայնական նաւը։ Տաճարին Աստուածամօր դուռին մօտ յայտնաբերուեցաւ հարաւ-արեւելեան պատին մէկ մասը, միհրապէն երեք մեթր հեռաւորութեան վրայ, ինչպէս նաեւ աղօթասրահին հիւսիս-արեւելեան պարագծային պատին մէկ հատուածը։ Այս բոլոր պատերը շինուած էին կրաքարէ քարերով։ [[1995 թուական|1995]] թուականին Հին հրապարակին մէջ կատարուած պեղումներուն ընթացքին յայտնաբերուեցան բակին հիւսիս-արեւմտեան եւ հիւսիս-արեւելեան պատերուն հիմերը, ինչպէս նաեւ յենապատեր, վեց սիւներու խարիսխներ, որոնք հաւանաբար կը պատկանէին սիւնազարդ սրահներուն, սիւնասրահին հիմերուն մնացորդները, ջրհոր մը եւ մինարէին հիմը, որ քառակուսի յատակագիծ ունէր։ Այս պեղումներուն շնորհիւ կարելի եղաւ հաստատել, որ մզկիթին բակը կը գտնուէր տաճարին ներկայիս պարագիծէն դուրս։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> mfn75cuzq0ca7qtbrnz61huugyvnjqm 255975 255974 2026-10-11T11:26:29Z Betty Kilerjian 83 255975 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց}} '''Թուտելայի մզկիթը''' (Meskita Nagusia) մզկիթ մըն էր, որ կը գտնուէր [[Թուտելա]] քաղաքին մէջ։ Անիկա կառուցուած էր Թ. դարու սկիզբը՝ Մուսա իպն Մուսայի հրամանով<ref>Pavón-Maldonado, B. (1995). Arte islámico en Toledo y Tudela. Revista del Instituto Egipcio de Estudios Islámicos en Madrid, 27, pp. 105-133.</ref>։ 1121 թուականին քրիստոնեաները գրաւեցին զայն<ref>{{erreferentzia|abizena=Pavón-Maldonado|izena=B.|urtea=1978|izenburua=Tudela, ciudad medieval: arte islámico y mudéjar|argitaletxea=Instituto Hispano-Arabe de Cultura|lekua=Madril}}</ref>։ Ներկայիս նոյն տեղը կը գտնուին Թուտելայի տաճարը եւ հին հրապարակը։ Առաջին մզկիթը աստիճանաբար ընդարձակուած էր։ Ժ. դարուն Սանչօ Գարսէս Ա. թագաւորը կողոպտած եւ հրկիզած էր զայն։ Ապա, կուսակալ Ալ-Մունտհիրի հրամանով, մզկիթը վերանորոգուեցաւ։ Վերանորոգման ընթացքին օրինակ ծառայեցին Մետինաթ ազ-Զահրայի պալատական համալիրը եւ Քորտովայի մզկիթը<ref name="Gómez-Moreno">{{erreferentzia|abizena=Gómez-Moreno|izena=M.|urtea=1945|izenburua=La Mezquita Mayor de Tudela|aldizkaria=[[Príncipe de Viana]]|alea=18|orrialdea=9-27}}</ref>։ == Հնագիտական պեղումներ == [[1940 թուական|1940]]-ական թուականներուն, Թուտելայի տաճարին վանքին վերանորոգման աշխատանքներուն զուգահեռ, յայտնաբերուեցան հարաւ-արեւմտեան պարագծային պատին մնացորդները, ինչպէս նաեւ սիւնի մը, որ կը պատկանէր քարակամարներու շարքին եւ կը սահմանազատէր միհրապին ուղղուած լայնական նաւը։ Տաճարին Աստուածամօր դուռին մօտ յայտնաբերուեցաւ հարաւ-արեւելեան պատին մէկ մասը, միհրապէն երեք մեթր հեռաւորութեան վրայ, ինչպէս նաեւ աղօթասրահին հիւսիս-արեւելեան պարագծային պատին մէկ հատուածը։ Այս բոլոր պատերը շինուած էին կրաքարէ քարերով։ [[1995 թուական|1995]] թուականին Հին հրապարակին մէջ կատարուած պեղումներուն ընթացքին յայտնաբերուեցան բակին հիւսիս-արեւմտեան եւ հիւսիս-արեւելեան պատերուն հիմերը, ինչպէս նաեւ յենապատեր, վեց սիւներու խարիսխներ, որոնք հաւանաբար կը պատկանէին սիւնազարդ սրահներուն, սիւնասրահին հիմերուն մնացորդները, ջրհոր մը եւ մինարէին հիմը, որ քառակուսի յատակագիծ ունէր։ Այս պեղումներուն շնորհիւ կարելի եղաւ հաստատել, որ մզկիթին բակը կը գտնուէր տաճարին ներկայիս պարագիծէն դուրս։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> 9kzm66hcr6ov25ym0ih1se90ymca438 255976 255975 2026-10-11T11:27:36Z Betty Kilerjian 83 255976 wikitext text/x-wiki {{Տեղեկաքարտ Կրօնական կառոյց}} '''Թուտելայի մզկիթը''' (Meskita Nagusia) մզկիթ մըն էր, որ կը գտնուէր [[Թուտելա]] քաղաքին մէջ։ Անիկա կառուցուած էր Թ. դարու սկիզբը՝ Մուսա իպն Մուսայի հրամանով<ref>Pavón-Maldonado, B. (1995). Arte islámico en Toledo y Tudela. Revista del Instituto Egipcio de Estudios Islámicos en Madrid, 27, pp. 105-133.</ref>։ 1121 թուականին քրիստոնեաները գրաւեցին զայն<ref>{{erreferentzia|abizena=Pavón-Maldonado|izena=B.|urtea=1978|izenburua=Tudela, ciudad medieval: arte islámico y mudéjar|argitaletxea=Instituto Hispano-Arabe de Cultura|lekua=Madril}}</ref>։ Ներկայիս նոյն տեղը կը գտնուին Թուտելայի տաճարը եւ հին հրապարակը։ Առաջին մզկիթը աստիճանաբար ընդարձակուած էր։ Ժ. դարուն Սանչօ Գարսէս Ա. թագաւորը կողոպտած եւ հրկիզած էր զայն։ Ապա, կուսակալ Ալ-Մունտհիրի հրամանով, մզկիթը վերանորոգուեցաւ։ Վերանորոգման ընթացքին օրինակ ծառայեցին Մետինաթ ազ-Զահրայի պալատական համալիրը եւ Քորտովայի մզկիթը<ref name="Gómez-Moreno">{{erreferentzia|abizena=Gómez-Moreno|izena=M.|urtea=1945|izenburua=La Mezquita Mayor de Tudela|aldizkaria=[[Príncipe de Viana]]|alea=18|orrialdea=9-27}}</ref>։ == Հնագիտական պեղումներ == [[1940 թուական|1940]]-ական թուականներուն, Թուտելայի տաճարին վանքին վերանորոգման աշխատանքներուն զուգահեռ, յայտնաբերուեցան հարաւ-արեւմտեան պարագծային պատին մնացորդները, ինչպէս նաեւ սիւնի մը, որ կը պատկանէր քարակամարներու շարքին եւ կը սահմանազատէր միհրապին ուղղուած լայնական նաւը։ Տաճարին Աստուածամօր դուռին մօտ յայտնաբերուեցաւ հարաւ-արեւելեան պատին մէկ մասը, միհրապէն երեք մեթր հեռաւորութեան վրայ, ինչպէս նաեւ աղօթասրահին հիւսիս-արեւելեան պարագծային պատին մէկ հատուածը։ Այս բոլոր պատերը շինուած էին կրաքարէ քարերով։ [[1995 թուական|1995]] թուականին Հին հրապարակին մէջ կատարուած պեղումներուն ընթացքին յայտնաբերուեցան բակին հիւսիս-արեւմտեան եւ հիւսիս-արեւելեան պատերուն հիմերը, ինչպէս նաեւ յենապատեր, վեց սիւներու խարիսխներ, որոնք հաւանաբար կը պատկանէին սիւնազարդ սրահներուն, սիւնասրահին հիմերուն մնացորդները, ջրհոր մը եւ մինարէին հիմը, որ քառակուսի յատակագիծ ունէր։ Այս պեղումներուն շնորհիւ կարելի եղաւ հաստատել, որ մզկիթին բակը կը գտնուէր տաճարին ներկայիս պարագիծէն դուրս։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ մզկիթներ]] [[Ստորոգութիւն:Նաւառայի հնագիտական վայրեր]] [[Ստորոգութիւն:Ալ-Անտալուսի ճարտարապետութիւն]] [[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ ճարտարապետութիւն]] 8atu0p7eueddcirdz6xa4xsh3766por 0 33553 255978 2026-10-11T11:34:53Z Betty Kilerjian 83 #WALxEWKE 255978 wikitext text/x-wiki '''Չիսթուն''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃis̺tu]) կտուցաւոր սրինգի տեսակ մըն է, որ դարձած է պասքերէեն ժողովրդական երաժշտութեան վերածնունդին խորհրդանիշը։ Անոր անունը կրնայ ծագած ըլլալ [[Պասքերէն|պասքերէնի]] ziztu՝ «սուլել» նշանակող ընդհանուր բառէն՝ z հնչիւնին քմայնացումով (հմմտ. zalaparta → txalaparta)։ Այս երեք անցք ունեցող սրինգը կարելի է նուագել մէկ ձեռքով՝ միւս ձեռքը ազատ ձգելով հարուածային նուագարան մը նուագելու համար։ [[File:Txistu2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txistu2.jpg|աջից|մինի|616x616փքս|Չիսթու]] Չիսթուի մասին առաջին յայտնի յիշատակութիւնը կը հասնի [[1864 թուական|1864]] թուականին։ Սակայն յստակ է, որ զայն գործածած են աւելի կանուխ, թէեւ դժուար է որոշել, թէ ե՛րբ սկսած է անոր գործածութիւնը։ Իրականութեան մէջ, այդ թուականը ճշդել անկարելի է, քանի որ Չիսթուն զարգացած է ուղղաձիգ սրինգներու տեսակներէն, որոնք տարածուած էին արդէն Ուշ միջնադարուն։ Այդ ժամանակաշրջանին շրջիկ երաժիշտները Պիրենեան թերակղզիին զանազան շրջանները կը բերէին նուագարաններ, որոնք տեղացիները՝ նախ ազնուականները, ապա հասարակ ժողովուրդը, կ՚ընդունէին եւ կը զարգացնէին։ Սկիզբը, Չիսթու նուագողները (txistularis) հռոմէանական լեզուներով գրուած արձանագրութիւններուն մէջ կը յիշուէին թապորի անունով, քանի որ սրինգն ու թապորը միասին կը նուագուէին։ Անոնց համար գործածուած էին հետեւեալ անունները՝ tamborer, tamborino, tambolín, tamborín, tamboril, músico tamboril, tamborilero, tamboriltero։ Իսկ երբ անոնք կը յիշուէին սրինգին անունով, [[Սպաներէն|սպաներէնով]] կը կոչուէին pífano, silbato, silbo, silbo vizcaíno կամ chilibistero<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգը անկասկած կը գործածուէր [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ Արեւմտեան [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մեծ մասին մէջ, եւ ոչ միայն [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] երկրամասին մէջ։ Սակայն այս նուագարանին պասքերէն անուններուն արձանագրութիւնները աւելի ուշ երեւան եկան՝ txilibitu, txirula, txirola, txürula, txulula, txilibitulari, txilibistari։ Մինչ կարգ մը նուագարաններ հետզհետէ գործածութենէ դուրս կու գային, [[Վերածնունդ|Վերածնունդի]] ժամանակաշրջանէն սկսեալ երեք անցք ունեցող սրինգը աւելի լայն տարածում գտաւ եւ հետզհետէ ստացաւ այն երկարութիւնը, որով այսօր ծանօթ է՝ 42 սմ, Արեւմտեան Պասքերու երկրամասին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Ի հակադրութիւն, (t)xirula-ն, որ տարածուած էր Արեւելեան Պասքերու երկրամասին մէջ՝ Սուլէ, Լապուր եւ Նաւառա, աւելի կարճ մնաց։ Այդ ժամանակ երեք անցք ունեցող սրինգները կը պատրաստուէին փայտէ, թէեւ կան նաեւ ոսկորէ պատրաստուած օրինակներ։ Մինչեւ ԺԸ. դարը Չիսթուն կը նուագուէր թապորի եւ սրինգի զոյգին աւանդական եղանակով, ուստի զայն լարելու կարիք չկար։ Սակայն ԺԸ. դարուն Փենաֆլորիտայի կոմսը զայն որդեգրեց իր եւ պասքերեան լուսաւորութեան շարժումին մշակութային վերածնունդի ծրագիրին մէջ։ Նուագարանը դարձաւ Պասքերու ազնուականական ձգտումներուն մէկ մասը։ Արդիւնքին՝ նուագախումբին մէջ աւելի շատ նուագարաններ, սովորաբար՝ այլ Չիսթուներ, միացան սկզբնական զոյգին, եւ անոնք սկսան լարուիլ։ [[File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|աջից|մինի|304x304փքս|Չիսթու նուագողներու խումբի մը շքերթը՝ Լէիոայի մէջ (Բիսքայա)]] Նուագարանը փոփոխութեան ենթարկուեցաւ՝ երկու օքթաւ ընդգրկող ձայնածաւալ մը ունենալու համար։ Իսկ աւելի մեծ տարբերակ մը, որ սպաներէնով կը կոչուի silbote, ստեղծուեցաւ բազմաձայն ստեղծագործութիւններուն ընկերակցելու նպատակով։ Գիւղական Չիսթու նուագողները շարունակեցին իրենց աւանդութիւնները՝ իրենց ձեռքով պատրաստուած պարզունակ սրինգներով, մինչդեռ քաղաքներու txistularis-ները դպրոցներ հիմնեցին՝ նոր եւ աւելի բարդ նուագարանը ուսուցանելու համար<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm|title=What is the Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121085902/http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-01-21|access-date=2008-03-19}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգին պատմութեան տարբեր ժամանակաշրջաններուն անոր վրայ եղեգէ լեզուակներ եւ մետաղէ բերանամասեր աւելցուած են՝ ձայնը բարելաւելու համար։ Ոմանք կը պնդեն, թէ այս փոփոխութիւնը սերտօրէն կապուած է Պասքերուն՝ երկաթի եւ դարբնութեան արհեստին հետ ունեցած հին կապերուն հետ։ Ուրիշներ, սակայն, կը կարծեն, թէ այդ մասերու ներմուծումը սկսած է ԺԹ. դարու Արդիւնաբերական յեղափոխութեան ժամանակաշրջանին<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080312083631/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-03-12|access-date=2008-03-19}} Site in Spanish</ref>։ Չիսթուի հնագոյն եղանակները կը բնորոշուին Սոլ նօթային կեդրոնով միքսոլիտեան ձայնակարգով, որ նոյնն է ինչ որ գրիգորեան երգեցողութեան եօթներորդ ձայնակարգը։ Աւելի նոր ժամանակներու մէջ յօրինուած երգերը նոյնպէս Սոլ մեծ ձայնակարգով են, սակայն Ֆա նօթան երբեմն բնական է, երբեմն՝ բարձրացուած, իսկ աւելի հազուադէպ՝ Տո ձայնակարգով։ Այնուամենայնիւ, կան բացառութիւններ, ինչպէս՝ Ֆա մեծ ձայնակարգով եղանակներ, որոնց մէջ Սի նօթան բնական է։ Պասքերու երկրամասի Չիսթու նուագողներու միութիւնը հիմնադրուեցաւ [[1927 թուական|1927]] թուականին՝ Չիսթու նուագողներուն նպաստելու նպատակով։ Կազմակերպութիւնը մինչեւ այսօր կը շարունակէ իր գործունէութիւնը, բացի Ֆրանքոյի վարչակարգի օրով Սպանիոյ շրջանին ունեցած ընդհատումէն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> lk1duezc0shn69ku34m4iao5krvo3g0 255979 255978 2026-10-11T11:35:19Z Betty Kilerjian 83 /* Ծանօթագրութիւններ */ 255979 wikitext text/x-wiki '''Չիսթուն''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃis̺tu]) կտուցաւոր սրինգի տեսակ մըն է, որ դարձած է պասքերէեն ժողովրդական երաժշտութեան վերածնունդին խորհրդանիշը։ Անոր անունը կրնայ ծագած ըլլալ [[Պասքերէն|պասքերէնի]] ziztu՝ «սուլել» նշանակող ընդհանուր բառէն՝ z հնչիւնին քմայնացումով (հմմտ. zalaparta → txalaparta)։ Այս երեք անցք ունեցող սրինգը կարելի է նուագել մէկ ձեռքով՝ միւս ձեռքը ազատ ձգելով հարուածային նուագարան մը նուագելու համար։ [[File:Txistu2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txistu2.jpg|աջից|մինի|616x616փքս|Չիսթու]] Չիսթուի մասին առաջին յայտնի յիշատակութիւնը կը հասնի [[1864 թուական|1864]] թուականին։ Սակայն յստակ է, որ զայն գործածած են աւելի կանուխ, թէեւ դժուար է որոշել, թէ ե՛րբ սկսած է անոր գործածութիւնը։ Իրականութեան մէջ, այդ թուականը ճշդել անկարելի է, քանի որ Չիսթուն զարգացած է ուղղաձիգ սրինգներու տեսակներէն, որոնք տարածուած էին արդէն Ուշ միջնադարուն։ Այդ ժամանակաշրջանին շրջիկ երաժիշտները Պիրենեան թերակղզիին զանազան շրջանները կը բերէին նուագարաններ, որոնք տեղացիները՝ նախ ազնուականները, ապա հասարակ ժողովուրդը, կ՚ընդունէին եւ կը զարգացնէին։ Սկիզբը, Չիսթու նուագողները (txistularis) հռոմէանական լեզուներով գրուած արձանագրութիւններուն մէջ կը յիշուէին թապորի անունով, քանի որ սրինգն ու թապորը միասին կը նուագուէին։ Անոնց համար գործածուած էին հետեւեալ անունները՝ tamborer, tamborino, tambolín, tamborín, tamboril, músico tamboril, tamborilero, tamboriltero։ Իսկ երբ անոնք կը յիշուէին սրինգին անունով, [[Սպաներէն|սպաներէնով]] կը կոչուէին pífano, silbato, silbo, silbo vizcaíno կամ chilibistero<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգը անկասկած կը գործածուէր [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ Արեւմտեան [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մեծ մասին մէջ, եւ ոչ միայն [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] երկրամասին մէջ։ Սակայն այս նուագարանին պասքերէն անուններուն արձանագրութիւնները աւելի ուշ երեւան եկան՝ txilibitu, txirula, txirola, txürula, txulula, txilibitulari, txilibistari։ Մինչ կարգ մը նուագարաններ հետզհետէ գործածութենէ դուրս կու գային, [[Վերածնունդ|Վերածնունդի]] ժամանակաշրջանէն սկսեալ երեք անցք ունեցող սրինգը աւելի լայն տարածում գտաւ եւ հետզհետէ ստացաւ այն երկարութիւնը, որով այսօր ծանօթ է՝ 42 սմ, Արեւմտեան Պասքերու երկրամասին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Ի հակադրութիւն, (t)xirula-ն, որ տարածուած էր Արեւելեան Պասքերու երկրամասին մէջ՝ Սուլէ, Լապուր եւ Նաւառա, աւելի կարճ մնաց։ Այդ ժամանակ երեք անցք ունեցող սրինգները կը պատրաստուէին փայտէ, թէեւ կան նաեւ ոսկորէ պատրաստուած օրինակներ։ Մինչեւ ԺԸ. դարը Չիսթուն կը նուագուէր թապորի եւ սրինգի զոյգին աւանդական եղանակով, ուստի զայն լարելու կարիք չկար։ Սակայն ԺԸ. դարուն Փենաֆլորիտայի կոմսը զայն որդեգրեց իր եւ պասքերեան լուսաւորութեան շարժումին մշակութային վերածնունդի ծրագիրին մէջ։ Նուագարանը դարձաւ Պասքերու ազնուականական ձգտումներուն մէկ մասը։ Արդիւնքին՝ նուագախումբին մէջ աւելի շատ նուագարաններ, սովորաբար՝ այլ Չիսթուներ, միացան սկզբնական զոյգին, եւ անոնք սկսան լարուիլ։ [[File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|աջից|մինի|304x304փքս|Չիսթու նուագողներու խումբի մը շքերթը՝ Լէիոայի մէջ (Բիսքայա)]] Նուագարանը փոփոխութեան ենթարկուեցաւ՝ երկու օքթաւ ընդգրկող ձայնածաւալ մը ունենալու համար։ Իսկ աւելի մեծ տարբերակ մը, որ սպաներէնով կը կոչուի silbote, ստեղծուեցաւ բազմաձայն ստեղծագործութիւններուն ընկերակցելու նպատակով։ Գիւղական Չիսթու նուագողները շարունակեցին իրենց աւանդութիւնները՝ իրենց ձեռքով պատրաստուած պարզունակ սրինգներով, մինչդեռ քաղաքներու txistularis-ները դպրոցներ հիմնեցին՝ նոր եւ աւելի բարդ նուագարանը ուսուցանելու համար<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm|title=What is the Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121085902/http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-01-21|access-date=2008-03-19}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգին պատմութեան տարբեր ժամանակաշրջաններուն անոր վրայ եղեգէ լեզուակներ եւ մետաղէ բերանամասեր աւելցուած են՝ ձայնը բարելաւելու համար։ Ոմանք կը պնդեն, թէ այս փոփոխութիւնը սերտօրէն կապուած է Պասքերուն՝ երկաթի եւ դարբնութեան արհեստին հետ ունեցած հին կապերուն հետ։ Ուրիշներ, սակայն, կը կարծեն, թէ այդ մասերու ներմուծումը սկսած է ԺԹ. դարու Արդիւնաբերական յեղափոխութեան ժամանակաշրջանին<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080312083631/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-03-12|access-date=2008-03-19}} Site in Spanish</ref>։ Չիսթուի հնագոյն եղանակները կը բնորոշուին Սոլ նօթային կեդրոնով միքսոլիտեան ձայնակարգով, որ նոյնն է ինչ որ գրիգորեան երգեցողութեան եօթներորդ ձայնակարգը։ Աւելի նոր ժամանակներու մէջ յօրինուած երգերը նոյնպէս Սոլ մեծ ձայնակարգով են, սակայն Ֆա նօթան երբեմն բնական է, երբեմն՝ բարձրացուած, իսկ աւելի հազուադէպ՝ Տո ձայնակարգով։ Այնուամենայնիւ, կան բացառութիւններ, ինչպէս՝ Ֆա մեծ ձայնակարգով եղանակներ, որոնց մէջ Սի նօթան բնական է։ Պասքերու երկրամասի Չիսթու նուագողներու միութիւնը հիմնադրուեցաւ [[1927 թուական|1927]] թուականին՝ Չիսթու նուագողներուն նպաստելու նպատակով։ Կազմակերպութիւնը մինչեւ այսօր կը շարունակէ իր գործունէութիւնը, բացի Ֆրանքոյի վարչակարգի օրով Սպանիոյ շրջանին ունեցած ընդհատումէն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://membres.lycos.fr/assojotxistua/ Association des Amateurs du Txistu] Site in French * [https://web.archive.org/web/20091220035327/http://txistuaz.iespana.es/whatis.htm Explanation of txistu] Archived from [http://txistuaz.iespana.es/whatis.htm the original] on 2009-12-20. Retrieved 2024-03-14. * [http://www.txistugune.com/ Euskal Herriko Txistulari Elkartea Nafarroa association] Site in Spanish/Euskara qv2vrcbinm68vzaaw6z1jzia3edih2s 255980 255979 2026-10-11T11:36:34Z Betty Kilerjian 83 255980 wikitext text/x-wiki '''Չիսթուն''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [ˈtʃis̺tu]) կտուցաւոր սրինգի տեսակ մըն է, որ դարձած է պասքերէեն ժողովրդական երաժշտութեան վերածնունդին խորհրդանիշը։ Անոր անունը կրնայ ծագած ըլլալ [[Պասքերէն|պասքերէնի]] ziztu՝ «սուլել» նշանակող ընդհանուր բառէն՝ z հնչիւնին քմայնացումով (հմմտ. zalaparta → txalaparta)։ Այս երեք անցք ունեցող սրինգը կարելի է նուագել մէկ ձեռքով՝ միւս ձեռքը ազատ ձգելով հարուածային նուագարան մը նուագելու համար։ [[File:Txistu2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Txistu2.jpg|աջից|մինի|616x616փքս|Չիսթու]] Չիսթուի մասին առաջին յայտնի յիշատակութիւնը կը հասնի [[1864 թուական|1864]] թուականին։ Սակայն յստակ է, որ զայն գործածած են աւելի կանուխ, թէեւ դժուար է որոշել, թէ ե՛րբ սկսած է անոր գործածութիւնը։ Իրականութեան մէջ, այդ թուականը ճշդել անկարելի է, քանի որ Չիսթուն զարգացած է ուղղաձիգ սրինգներու տեսակներէն, որոնք տարածուած էին արդէն Ուշ միջնադարուն։ Այդ ժամանակաշրջանին շրջիկ երաժիշտները Պիրենեան թերակղզիին զանազան շրջանները կը բերէին նուագարաններ, որոնք տեղացիները՝ նախ ազնուականները, ապա հասարակ ժողովուրդը, կ՚ընդունէին եւ կը զարգացնէին։ Սկիզբը, Չիսթու նուագողները (txistularis) հռոմէանական լեզուներով գրուած արձանագրութիւններուն մէջ կը յիշուէին թապորի անունով, քանի որ սրինգն ու թապորը միասին կը նուագուէին։ Անոնց համար գործածուած էին հետեւեալ անունները՝ tamborer, tamborino, tambolín, tamborín, tamboril, músico tamboril, tamborilero, tamboriltero։ Իսկ երբ անոնք կը յիշուէին սրինգին անունով, [[Սպաներէն|սպաներէնով]] կը կոչուէին pífano, silbato, silbo, silbo vizcaíno կամ chilibistero<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգը անկասկած կը գործածուէր [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ Արեւմտեան [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մեծ մասին մէջ, եւ ոչ միայն [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] երկրամասին մէջ։ Սակայն այս նուագարանին պասքերէն անուններուն արձանագրութիւնները աւելի ուշ երեւան եկան՝ txilibitu, txirula, txirola, txürula, txulula, txilibitulari, txilibistari։ Մինչ կարգ մը նուագարաններ հետզհետէ գործածութենէ դուրս կու գային, [[Վերածնունդ|Վերածնունդի]] ժամանակաշրջանէն սկսեալ երեք անցք ունեցող սրինգը աւելի լայն տարածում գտաւ եւ հետզհետէ ստացաւ այն երկարութիւնը, որով այսօր ծանօթ է՝ 42 սմ, Արեւմտեան Պասքերու երկրամասին մէջ<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109171700/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=January 9, 2008|access-date=April 2, 2008}}</ref>։ Ի հակադրութիւն, (t)xirula-ն, որ տարածուած էր Արեւելեան Պասքերու երկրամասին մէջ՝ Սուլէ, Լապուր եւ Նաւառա, աւելի կարճ մնաց։ Այդ ժամանակ երեք անցք ունեցող սրինգները կը պատրաստուէին փայտէ, թէեւ կան նաեւ ոսկորէ պատրաստուած օրինակներ։ Մինչեւ ԺԸ. դարը Չիսթուն կը նուագուէր թապորի եւ սրինգի զոյգին աւանդական եղանակով, ուստի զայն լարելու կարիք չկար։ Սակայն ԺԸ. դարուն Փենաֆլորիտայի կոմսը զայն որդեգրեց իր եւ պասքերեան լուսաւորութեան շարժումին մշակութային վերածնունդի ծրագիրին մէջ։ Նուագարանը դարձաւ Պասքերու ազնուականական ձգտումներուն մէկ մասը։ Արդիւնքին՝ նուագախումբին մէջ աւելի շատ նուագարաններ, սովորաբար՝ այլ Չիսթուներ, միացան սկզբնական զոյգին, եւ անոնք սկսան լարուիլ։ [[File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Leioako_txistulariak_plazan.jpg|աջից|մինի|304x304փքս|Չիսթու նուագողներու խումբի մը շքերթը՝ Լէիոայի մէջ (Բիսքայա)]] Նուագարանը փոփոխութեան ենթարկուեցաւ՝ երկու օքթաւ ընդգրկող ձայնածաւալ մը ունենալու համար։ Իսկ աւելի մեծ տարբերակ մը, որ սպաներէնով կը կոչուի silbote, ստեղծուեցաւ բազմաձայն ստեղծագործութիւններուն ընկերակցելու նպատակով։ Գիւղական Չիսթու նուագողները շարունակեցին իրենց աւանդութիւնները՝ իրենց ձեռքով պատրաստուած պարզունակ սրինգներով, մինչդեռ քաղաքներու txistularis-ները դպրոցներ հիմնեցին՝ նոր եւ աւելի բարդ նուագարանը ուսուցանելու համար<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm|title=What is the Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121085902/http://www.txistulari.com/teknika/whatis.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-01-21|access-date=2008-03-19}}</ref>։ Երեք անցք ունեցող սրինգին պատմութեան տարբեր ժամանակաշրջաններուն անոր վրայ եղեգէ լեզուակներ եւ մետաղէ բերանամասեր աւելցուած են՝ ձայնը բարելաւելու համար։ Ոմանք կը պնդեն, թէ այս փոփոխութիւնը սերտօրէն կապուած է Պասքերուն՝ երկաթի եւ դարբնութեան արհեստին հետ ունեցած հին կապերուն հետ։ Ուրիշներ, սակայն, կը կարծեն, թէ այդ մասերու ներմուծումը սկսած է ԺԹ. դարու Արդիւնաբերական յեղափոխութեան ժամանակաշրջանին<ref>{{cite web|url=http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm|title=El Txistu y los Txistularis III - Historia del Txistu|publisher=Txistulari|archive-url=https://web.archive.org/web/20080312083631/http://www.txistulari.org/contenidos/musikologia/tx_tx-3-cas.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archive-date=2008-03-12|access-date=2008-03-19}} Site in Spanish</ref>։ Չիսթուի հնագոյն եղանակները կը բնորոշուին Սոլ նօթային կեդրոնով միքսոլիտեան ձայնակարգով, որ նոյնն է ինչ որ գրիգորեան երգեցողութեան եօթներորդ ձայնակարգը։ Աւելի նոր ժամանակներու մէջ յօրինուած երգերը նոյնպէս Սոլ մեծ ձայնակարգով են, սակայն Ֆա նօթան երբեմն բնական է, երբեմն՝ բարձրացուած, իսկ աւելի հազուադէպ՝ Տո ձայնակարգով։ Այնուամենայնիւ, կան բացառութիւններ, ինչպէս՝ Ֆա մեծ ձայնակարգով եղանակներ, որոնց մէջ Սի նօթան բնական է։ Պասքերու երկրամասի Չիսթու նուագողներու միութիւնը հիմնադրուեցաւ [[1927 թուական|1927]] թուականին՝ Չիսթու նուագողներուն նպաստելու նպատակով։ Կազմակերպութիւնը մինչեւ այսօր կը շարունակէ իր գործունէութիւնը, բացի Ֆրանքոյի վարչակարգի օրով Սպանիոյ շրջանին ունեցած ընդհատումէն։ == Ծանօթագրութիւններ == <references /> == Արտաքին յղումներ == * [http://membres.lycos.fr/assojotxistua/ Association des Amateurs du Txistu] Site in French * [https://web.archive.org/web/20091220035327/http://txistuaz.iespana.es/whatis.htm Explanation of txistu] Archived from [http://txistuaz.iespana.es/whatis.htm the original] on 2009-12-20. Retrieved 2024-03-14. * [http://www.txistugune.com/ Euskal Herriko Txistulari Elkartea Nafarroa association] Site in Spanish/Euskara [[Ստորոգութիւն:Պասքերու երաժշտական նուագարաններ]] [[Ստորոգութիւն:Ներքին սուլիչով սրինգներ]] 7nacpex19vkkt7vf39jikd7bg1n1pgs