Մարք Գրիգորեան

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hyw">
  <siteinfo>
    <sitename>Ուիքիփետիա</sitename>
    <dbname>hywwiki</dbname>
    <base>https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Ուիքիփետիա</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ուիքիփետիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Ստորոգութիւն</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Մարք Գրիգորեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2665</id>
    <revision>
      <id>256028</id>
      <parentid>222398</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>256028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5820" sha1="0180v16ikhfg958wjtfbx0lxnchv651" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Ճարտարապետ
| Ի ծնէ տրուած անունը = Մարք Գրիգորեան
| Պատկեր = 
| անուանումը =
| Ծննդեան թուական = [[29 Ապրիլ]], [[1900 թուական|1900]]
| Ծննդավայր = [[Նոր Նախիջեւան]]
| Մահացած է = [[10 Յունուար]], [[1978 թուական|1978]] (77 տարեկանին)
| մահուան  վայրը = [[Երեւան]]
| ազգութիւն = [[հայ]]
| Ոճ(եր)ը = 
| Ճիւղ(եր)ը = 
| Գործունէութիւնը =
| Գործունէութեան տարիներ =
| ազդուած է = 
| ազդած է =
}}

'''Մարք Վլատիմիր Գրիգորեան''' ([[29 Ապրիլ]], [[1900 թուական|1900]], [[Նոր Նախիջեւան]] - [[10 Յունուար]], [[1978 թուական|1978]], [[Երեւան]]), հայ ճարտարապետ, [[Մատենադարան]]ի շէնքի հեղինակը։ ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ ([[1940]])։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (ՀԿԿ կենտկոմի շէնքի համար, [[1951]])։ ՀԽՍՀ վաստակաւոր ճարտարապետ ([[1968 թուական|1968]])։

== Կենսագրութիւն ==
1920-1922-ններուն սորված է Վրուբելի անուան գեղարուեստի դպրոցին մէջ։ 1928-ին աւարտած է [[երեւանի Պետական Համալսարան|Երեւանի պետական համալսարան]]ի ճարտարապետութեան բաժինը։ 1937-1951-ններուն եղած է Երեւանի գլխաւոր ճարտարապետը, 1951-1978-ններուն՝ Հայարդնախագիծ հիմնարկի տնօրէն։ [[Ալեքսանդր Թամանեան]]ի հետ նախագծած է Երեւանի մանկական դարմանական հիւանդանոցը։ 195-ին ղեկավարած է Երեւանի գլխաւոր հատակագիծի նախագծումը, կազմսծ է [[Հրազդան (քաղաք)|Հրազդան քաղաք]]ի 1961-1963-ններու գլխաւոր հատակագիծը։ 1959-1963-ններուն եղած է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամաւոր&lt;ref&gt;Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան:Երկու հատորով),ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխավոր խմբագիր) և ուրիշներ,Երեւան,Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005:&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://zvezda-rostov.ru/candidates2013/grigorjan_mark_vladimirovich_ter-grigorjan_markos_varderesovich/ Григорян Марк Владимирович (Тер-Григорян Маркос Вардересович)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://uaa.am/members/1924-1929/grigoryan-mark-vladimirovich.HTML |title=Григорян Марк Владимирович |accessdate=2016-11-30 |archive-date=2016-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160828123757/http://uaa.am/members/1924-1929/grigoryan-mark-vladimirovich.HTML |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;:

== Ստեղծագործական աշխատանք ==
[[Պատկեր:Mark Grigoryan's Plaque.JPG|մինի|Մարկ Գրիգորեանի Յուշատախտակը Երեւանի մէջ|250x250փքս]]

* Դերասաններու բնակելի շէնքը՝ Մաշտոցի պ.48
* Բնակելի շէնքեր՝ Տերեան փ. 62, Աբովեան փ. 31, Բաղրամեան պ..20
* [[Մատենադարան]]ի շէնքը՝ Մաշտոցի պ.53
* «Արմենիա» հիւրանոցի շէնքը՝ Հանրապետութեան հրապարակ (համահեղինակ՝ է. Սարապեան)
* Միութիւններու շէնքը՝ Հանրապետութեան հրապարակ
* ՀՀ Ազգային ժողովի շէնքը, ցանկապատը՝ Բաղրամեան պ.19
* Մարգարեանի անուան ծննդատան շէնքը՝ Մաշտոցի պ.22
* Մանկական հիւանդանոցի շէնքը՝ Աբովեան փ 58
* [[ՀՀ Նախագահի Նստավայր|ՀՀ Նախագահի նստավայր]]՝ Բաղրամեան պ.26
* Աճառեանի անուան, թիւ 72 դպրոցի շէնքը՝ Մ. Հերացիի փող. 2ա
* [[Սոս Սարգսեան]]ի թատրոնի շէնքը՝ Ամիրեան փ. 26
* «Արմենիա» առողջարանը՝ Աբխազիա, ք. Գագրա
* Քանաքեռ ՀԷԿ-ի շէնքը
* [[Խաչատուր Աբովեանի Յուշարձան (Երեւան, Քանաքեռ)|Խաչատուր Աբովեանի յուշարձանը]]՝ Քանաքեռ 2-րդ փ. 4

== Պարգեւներ Եւ Մրցանակներ==
* ՀԽՍՀ արուեստի վաստակաւոր գործիչ, 1940
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (ՀԿԿ կենտկոմի շէնքի համար), 1951
* ՀԽՍՀ վաստակաւոր ճարտարապետ, 1968
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակի ճարտարապետական անսամբուլի համար), 1970
* Ռոստով քաղաքի պատուաւոր քաղաքացի
* Լենին շքանշան
* Պատուոյ շքանշան

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

{{DEFAULTSORT:Գրիգորյան, Մարկ}}
[[Ստորոգութիւն:1900 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:1978 մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:29 Ապրիլի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:10 Յունուարի մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ]]
[[Ստորոգութիւն:ՀԽՍՀ Արուեստի Վաստակաւոր Գործիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայաստանի Ճարտարապետներու Միութեան Անդամներ]]
[[Ստորոգութիւն:ԵՊՀ Շրջանաւարտներ]]</text>
      <sha1>0180v16ikhfg958wjtfbx0lxnchv651</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պիքսէն Լիզարազու</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5657</id>
    <revision>
      <id>256065</id>
      <parentid>216411</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T11:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>256065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4522" sha1="b9o1t3schejho5mqg2pcgiiarcvv7xg" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ|ծնած է=9 Դեկտեմբեր 1969}}

'''Պիքսէն Լիզարազու''' (Լիսարասու)&lt;ref&gt;Также распространено неправильное написание имени — '''Биксант'''.&lt;/ref&gt;, (պասք.՝ Bixente Lizarazu [biˈʃente lisaˈrasu], [[ֆրանսերէն|ֆր]].՝ Bixente Lizarazu) (9 Դեկտեմբեր 1969&lt;ref&gt;Transfermarkt — 2000.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Discogs — 2000.&lt;/ref&gt;, Saint-Jean-de-Luz), ազգութեամբ պասք ֆրանսացի ֆութպոլիստ, եզրային պաշտպան, հանդէս եկած է Պորտօ, Աթլետիկ Պիլպաօ, Պաւարիա, Մարսէյի Օլիմփիք խումբերուն մէջ։ 1998-ի Ֆութպոլի աշխարհի առաջնութեան եւ 2000-ի [[Եւրոպա]]յի առաջնութեան ախոյեան։ Ան ճանչցուած է իբրեւ ֆութպոլի պատմութեան մէջ լաւագոյն եզրային պաշտպաններէն մէկը։

== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է Պասքերու ֆրանսական երկրամասին մէջ։ Ծնողքը զայն անուանած է Պիշէնտէ (ֆր.՝ Bixente), սակայն տեղի պետական պաշտօնեան կը հրաժարի անոր փաստաթուղթին մէջ գրանցել պասքական անուն, հետեւաբար փոքրիկին տղային կը գրանցեն ֆրանսացիի անունով՝ Վենսան (ֆր.՝ Vincent)&lt;ref&gt;[http://footclub.com.ua/news/Arhiv/ChM-2014/2009845768/Lizarazu-Byl-Vensanom-stal-Bishente Лизаразю: «Был Венсаном, стал Бишенте»]&lt;/ref&gt;։

Հետաքրքրուած է սըրֆինկով, դայուինկով, երաժշտութեամբ։ Սերտ յարաբերութիւններու մէջ եղած է բնապահպանական կազմակերպութեան հետ։ Ֆութպոլային ասպարէզին աւարտէն ետք զբաղած է պրազիլական ջուջուցուով եւ 2009-ին դարձած է իր տարեկիցներու Եւրոպայի ախոյեան&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://aikido-mariel.ru/article/231791/biksant-lizarazyu---talantlivyiy-futbolist-mnogogrannyiy-sportsmen-i-prosto-interesnaya-lichnost|title=Биксант Лизаразю - талантливый футболист, многогранный спортсмен и просто интересная личность}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;։

Կ՛աշխատի ֆրանսական հեռուստատեսութեան մէջ որպէս ֆութպոլի մեկնաբան, միաժամանակ կը վարէ մէկ այլ ֆութպոլային հաղորդում։ Քանի մը անգամ սպառնալիքներ ստացած է պասքեան ձախ ծայրայեղական, ազգայնական անջատողականներու կազմակերպութեան՝ ԷԹԱ-ի կողմէ, որմէ ետք ան կը սկսի օգտուիլ թիկնապահներու ծառայութիւններէն։ Ունի երկու զաւակ, տղան՝ Չիմիստա, եւ աղջիկը՝ Ուխաինա։ Հետագային Լիզարազն բնակութիւն կը հաստատէ Սիպուր քաղաքին մէջ։ Անոր ֆութպոլիստ ընկերներն են Զինետին Զիտանը եւ Քրիստոֆ Տիւկարին։

== Ասպարէզ ==
[[Ֆրանսա]]յի հաւաքականին հետ իր առաջին խաղը եղած է 14 Նոյեմբեր 1992-ին, [[Փարիզ]]ի մէջ տեղի ունեցած Ֆրանսա- Ֆինլանտա խաղի ժամամակ (2:1)։ Հաւաքականին հետ իր վերջին խաղը եղած է 25 Յունիս 2004-ին՝ Եւրոպայի առաջնութեան մէջ, [[Յունաստան]]ի դէմ խաղի ժամանակ (0:1)։

== Նուաճումներ ==
=== «Պավարիա» ===
* Գերմանիոյ ախոյեան (1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006)
* Գերմանիայի բաժակակիր (1998, 2000, 2003, 2005, 2006)
* Ախոյեաններու լիկայի յաղթող (2001)
* Միջմայրցամաքային բաժակակիր(2001) 
* Գերմանական լիկայի բաժակակիր (1999, 2001) 
'''Ֆրանսայի հաւաքական'''
* Աշխարհի ախոյեան (1998)
* Եւրոպայի ախոյեան(2000)
* Կոնֆետերացիաներու բաժակ (2001, 2003)

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>b9o1t3schejho5mqg2pcgiiarcvv7xg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Վրոցլավ (արեւմտահայերէն)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9155</id>
    <redirect title="Վրոցլաւ" />
    <revision>
      <id>256058</id>
      <parentid>104108</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>26</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Վրոցլավ]] to [[Վրոցլաւ]]</comment>
      <origin>256058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="gleq9ripj7h1lvua26wzyck4i5yyan0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Վրոցլաւ]]</text>
      <sha1>gleq9ripj7h1lvua26wzyck4i5yyan0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wroclaw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9156</id>
    <redirect title="Վրոցլաւ" />
    <revision>
      <id>256057</id>
      <parentid>104109</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>26</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Վրոցլավ]] to [[Վրոցլաւ]]</comment>
      <origin>256057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="gleq9ripj7h1lvua26wzyck4i5yyan0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Վրոցլաւ]]</text>
      <sha1>gleq9ripj7h1lvua26wzyck4i5yyan0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Common.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>12946</id>
    <revision>
      <id>256018</id>
      <parentid>231591</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T11:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>2872</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>256018</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="38106" sha1="0egnualmz64z4kszav4htfwyzs06lum" xml:space="preserve">/* &lt;pre&gt;&lt;nowiki&gt; */

/* Temporary solution, until embedding fonts on hyw:wp*/

html, body {
	font-family: Arian AMU, Dejavu Sans, Tahoma, Segoe UI, Mshtakan, Verdana, sans-serif;
}

/* Main page fixes */
#interwiki-completelist {
    font-weight: bold;
}

body.page-Գլխաւոր_էջ #ca-delete,
body.page-Գլխաւոր_Էջ #ca-delete,
body.page-Main_Page #ca-delete {
        display: none !important;
}
.page-Գլխաւոր_էջ.action-view .firstHeading, .page-Գլխաւոր_էջ.action-view #lastmod, .page-Գլխաւոր_էջ.action-view #siteSub, .page-Գլխաւոր_էջ.action-view #contentSub,
.page-Գլխաւոր_Էջ.action-view .firstHeading, .page-Գլխաւոր_Էջ.action-view #lastmod, .page-Գլխաւոր_Էջ.action-view #siteSub, .page-Գլխաւոր_Էջ.action-view #contentSub,
.page-Main_Page.action-view .firstHeading, .page-Main_Page.action-view #lastmod, .page-Main_Page.action-view #siteSub, .page-Main_Page.action-view #contentSub {
    display: none !important;
}

/* Գունափոխուող կոճակներ */

.buttonBar {
  padding: 12px 0px;
}

.buttonBar a:hover {
  text-decoration: none; /* Chrome-nak kell */
}

a.buttonWrapperAnchor:hover {
  text-decoration: none;
}

.bigButton {
  margin: 5px 3px;
  padding: 10px 15px;

  -moz-border-radius: 5px;
  -webkit-border-radius: 5px;
  border-radius: 5px;

  font-size: 16px;
  font-weight: bold;
  cursor: pointer;
}

.bigButton:hover {
  text-decoration: none;
}

.bigButton a:hover {
  text-decoration: none;
}

.buttonsize-small .buttonBar {
  padding: 7px 0px;
}

.buttonsize-small .bigButton {
  margin: 3px 2px;
  padding: 5px 10px;

  -moz-border-radius: 4px;
  -webkit-border-radius: 4px;
  border-radius: 4px;

  font-size: 13px;
}

.buttonsize-medium .buttonBar {
  padding: 9px 0px;
}

.buttonsize-medium .bigButton {
  margin: 4px 3px;
  padding: 7px 13px;

  -moz-border-radius: 5px;
  -webkit-border-radius: 5px;
  border-radius: 5px;

  font-size: 15px;
}

/* Ցուցակներու ոճեր */
.menustyle-basic, .menustyle-basic .wikiMenu-rootContainer {
  background-image: url('//upload.wikimedia.org/wikipedia/hu/6/63/Menu-grey.jpg');
  height: 26px;
}
.menustyle-basic .sf-menu {
  background-color: #848484;
  background-image: url('//upload.wikimedia.org/wikipedia/hu/6/63/Menu-grey.jpg');
}
.menustyle-basic .sf-menu li li {
  background: #6b6b6b;
}
.menustyle-basic .sf-menu li li li {
  background: #6b6b6b;
}
.menustyle-basic .sf-menu li:hover,
.menustyle-basic .sf-menu li.sfHover,
.menustyle-basic .sf-menu a:focus,
.menustyle-basic .sf-menu a:hover,
.menustyle-basic .sf-menu a:active,
.menustyle-basic .wikiMenu-rootContainer a:focus,
.menustyle-basic .wikiMenu-rootContainer a:hover,
.menustyle-basic .wikiMenu-rootContainer a:active
 {
  background:    #979797;
  background-image: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/hu/7/75/Menu-grey-sel.jpg&quot;);
  outline:    0;
}

.elstyle-basic .eligazitoLap {
  border: 1px solid #a9a9a9;
  background-color: #d9d9d9;
}

.elstyle-basic div.eligazitoLapCim {
  color: #323232;
}

.elstyle-basic .eligazitoElem:hover,
.elstyle-basic .eeHover {
  background-color: #b9b9b9;
}

.elstyle-basic .eligazitoLeiras {
  color: #3e3e3e;
}

.buttonstyle-basic .bigButton {
  color: #284454;
  background-color: #a6c1cc;
}

.buttonstyle-basic .bigButton a {
  color: #284454;
}

.buttonstyle-basic .bigButton:hover {
  background-color: #86adba;
}

/* Background image for the welcome box on the main page */
#mainpageintro { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7d/Wikipedia-logo-transparent-cropped.png);
}

/* Edit window toolbar */
#toolbar {
    height: 22px;
    margin-bottom: 6px;
}

/* Make the list of references smaller */
ol.references {
    font-size: 100%;
}
.references-small {
    font-size: 90%;
}

/* VALIDATOR NOTICE: the following is correct, but the W3C validator doesn't accept it */
/* -moz-* is a vendor-specific extension (CSS 2.1 4.1.2.1) */
/* column-count is from the CSS3 module &quot;CSS Multi-column Layout&quot; */
/* Please ignore any validator errors caused by these two lines */
.references-2column {
    font-size: 90%;
    -moz-column-count: 2;
    -webkit-column-count: 2;
    column-count: 2;
}

.same-bg { background: none; }

/* Highlight clicked reference in blue to help navigation */
ol.references &gt; li:target {
    background-color: #DEF;
}

sup.reference:target {
    background-color: #DEF;
}

/* Styling for citations */
/* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */
body.action-info :target,
.citation:target {
    background-color: #DEF;  /* Fallback */
    background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133);
}

/* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */
.citation {
    word-wrap: break-word;
}

/* For linked citation numbers and document IDs, where the number need not be shown
   on a screen or a handheld, but should be included in the printed version */
@media screen, handheld {
    .citation .printonly {
        display: none;
    }
}
/* wikitable/prettytable class for skinning normal tables */
table.standard,
table.wide,
table.prettytable {
	border: 1px solid #aaa;
	border-collapse: collapse;
}
table.standard th,
table.wide th,
table.prettytable th {
	border: 1px solid #aaa;
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
	background: #eef;
}
table.standard td,
table.wide td,
table.prettytable td {
	border: 1px solid #aaa;
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
}
table.standard caption,
table.wide caption,
table.tiles caption {
	font-weight: bold;
	padding-top: 0.2em;
	padding-bottom: 0.2em;
}
table.graytable {
	background: #f0f0f0;
	padding: 1em;
	width: 100%;
}
table.graytable caption {
	padding-top: 0.5em;
	background: #f0f0f0;
	font-weight: bold;
}
table.graytable caption span.subcaption {
	font-size: 80%;
	font-weight: normal;
}
table.graytable th,
table.graytable td {
	font-size: 80%;
}
table.wide {
	width: 100%;
}
table.wikitable,
table.prettytable {
    margin: 1em 1em 1em 0;
    background: var( --background-color-interactive-subtle, #f9f9f9 );
    border: 1px #aaa solid;
    border-collapse: collapse;
}
.wikitable th, .wikitable td,
.prettytable th, .prettytable td {
    border: 1px #aaa solid;
    padding: 0.2em;
}
.wikitable th,
.prettytable th {
    background: #f2f2f2;
    text-align: center;
}

.wikitable caption,
.prettytable caption {
    margin-left: inherit;
    margin-right: inherit;
    font-weight: bold;
}
.warningbox {
	background: #ff9;
	border: 1px solid #ee0;
	background-image: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Nuvola_apps_important.png/30px-Nuvola_apps_important.png);
}
.informationbox {
	background: #f4fbff;
	border: 1px solid #d5d9e6;
	background-image: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Information.svg/30px-Information.svg.png);
}
.warningbox,
.informationbox {
	padding: 10px 10px 10px 50px;
	background-position: 10px center;
	background-repeat: no-repeat;
	vertical-align: middle;
	font-size: smaller;
}

pre {
	overflow-x: auto;
	overflow-y: hidden;
}

pre,
textarea {
	tab-size: 4;
}
/* Default style for navigation boxes */
.navbox {                     /* Navbox container style */
    border: 1px solid #aaa;
    width: 100%;
    margin: auto;
    clear: both;
    font-size: 88%;
    text-align: center;
    padding: 1px;
}
.navbox-inner,
.navbox-subgroup {
    width: 100%;
}
.navbox-group,
.navbox-title,
.navbox-abovebelow {
    padding: 0.25em 1em;      /* Title, group and above/below styles */
    line-height: 1.5em;
    text-align: center;
}
th.navbox-group {             /* Group style */
    white-space: nowrap;
    /* @noflip */
    text-align: right;
}
.navbox,
.navbox-subgroup {
    background: #fdfdfd;      /* Background color */
}
.navbox-list {
    line-height: 1.5em;
    border-color: #fdfdfd;    /* Must match background color */
}
.navbox th,
.navbox-title {
    background: #eaecf0;      /* Level 1 color */
}
.navbox-abovebelow,
th.navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-title {
    background: #eaecf0;      /* Level 2 color */
}
.navbox-subgroup .navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-abovebelow {
    background: #eaecf0;      /* Level 3 color */
}
.navbox-even {
    background: #f7f7f7;      /* Even row striping */
}
.navbox-odd {
    background: transparent;  /* Odd row striping */
}
table.navbox {
    margin-top: 1em;          /* Prevent preceding content from clinging to navboxes */
}
table.navbox table.navbox {
    margin-top: 0;            /* No top margin for nested navboxes */
}
table.navbox + table.navbox {
    margin-top: -1px;         /* Single pixel border between adjacent navboxes */
}
.navbox .hlist td dl,
.navbox .hlist td ol,
.navbox .hlist td ul,
.navbox td.hlist dl,
.navbox td.hlist ol,
.navbox td.hlist ul {
    padding: 0.125em 0;       /* Adjust hlist padding in navboxes */
}

/* Default styling for Navbar template */
.navbar {
    display: inline;
    font-size: 88%;
    font-weight: normal;
}
.navbar ul {
    display: inline;
    white-space: nowrap;
}
.mw-body-content .navbar ul {
    line-height: inherit;
}
.navbar li {
    word-spacing: -0.125em;
}
.navbar.mini li span {
  font-variant: small-caps;
}
/* Navbar styling when nested in infobox and navbox */
.infobox .navbar {
    font-size: 100%;
}
.navbox .navbar {
    display: block;
    font-size: 100%;
}
.navbox-title .navbar {
    /* @noflip */
    float: left;
    /* @noflip */
    text-align: left;
    /* @noflip */
    margin-right: 0.5em;
    width: 6em;
}

/* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript
   in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */
.collapseButton {
    /* @noflip */
    float: right;
    font-weight: normal;
    /* @noflip */
    margin-left: 0.5em;
    /* @noflip */
    text-align: right;
    width: auto;
}
/* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links
   from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */
.navbox .collapseButton {
    width: 6em;
}

/* Infobox template style */
.infobox {
    border: 1px solid #aaa;
    background-color: #f9f9f9;
    color: black;
    /* @noflip */
    margin: 0.5em 0 0.5em 1em;
    padding: 0.2em;
    /* @noflip */
    float: right;
    /* @noflip */
    clear: right;
    /* @noflip */
    text-align: left;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.5em;
}
.infobox caption {
    font-size: 125%;
    font-weight: bold;
}
.infobox td,
.infobox th {
    vertical-align: top;
}
.infobox.bordered {
    border-collapse: collapse;
}
.infobox.bordered td,
.infobox.bordered th {
    border: 1px solid #aaa;
}
.infobox.bordered .borderless td,
.infobox.bordered .borderless th {
    border: 0;
}

.infobox.sisterproject {
    width: 20em;
    font-size: 90%;
}

.infobox.standard-talk {
    border: 1px solid #c0c090;
    background-color: #f8eaba;
}
.infobox.standard-talk.bordered td,
.infobox.standard-talk.bordered th {
    border: 1px solid #c0c090;
}

/* styles for bordered infobox with merged rows */
.infobox.bordered .mergedtoprow td,
.infobox.bordered .mergedtoprow th {
    border: 0;
    border-top: 1px solid #aaa;
    /* @noflip */
    border-right: 1px solid #aaa;
}

.infobox.bordered .mergedrow td,
.infobox.bordered .mergedrow th {
    border: 0;
    /* @noflip */
    border-right: 1px solid #aaa;
}

/* Styles for geography infoboxes, eg countries,
   country subdivisions, cities, etc.            */
.infobox.geography {
    /* @noflip */
    text-align: left;
    border-collapse: collapse;
    line-height: 1.2em;
    font-size: 90%;
}

.infobox.geography  td,
.infobox.geography  th {
    border-top: 1px solid #aaa;
    padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em;
}
.infobox.geography .mergedtoprow td,
.infobox.geography .mergedtoprow th {
    border-top: 1px solid #aaa;
    padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em;
}

.infobox.geography .mergedrow td,
.infobox.geography .mergedrow th {
    border: 0;
    padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;
}

.infobox.geography .mergedbottomrow td,
.infobox.geography .mergedbottomrow th {
    border-top: 0;
    border-bottom: 1px solid #aaa;
    padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em;
}

.infobox.geography .maptable td,
.infobox.geography .maptable th {
    border: 0;
    padding: 0;
}

/* Style for &quot;notices&quot; */
.notice {
    margin: 1em;
    padding: 0.2em;
}

#disambig {
    border-top: 1px solid #ccc;
    border-bottom: 1px solid #ccc;
}

/* Persondata and other (future) metadata,
   &quot;table.InChI&quot; and &quot;.InChI-label&quot; are temporary. */
table.InChI,
table.persondata {
    border: 1px solid #aaa;
    display: none;
    speak: none;
}
.InChI-label,
.persondata-label {
    color: #aaa;
}

/* Makes redirects appear in italics in categories and on [[Special:Allpages]] */
.redirect-in-category, .allpagesredirect {
    font-style: italic;
}

/* Class for links with loudspeaker icon next to them.
   (Used in [[Template:Audio]] and the like to make the speaker clickable) */
.audiolink a {
    background: url(&quot;//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Loudspeaker.svg/11px-Loudspeaker.svg.png&quot;) center left no-repeat !important;
    padding-left: 16px !important;
    padding-right: 0 !important;
}

/* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */
div.listenlist {
    background: url(&quot;//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Gnome-speakernotes.png/30px-Gnome-speakernotes.png&quot;);
    padding-left: 40px;
}
div.videolist, div.multivideolist {
    background: url(&quot;//thumb.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/2/20/Tango-video-x-generic.png/40px-Tango-video-x-generic.png&quot;);
    padding-left: 50px;
}

/* Style rules for media list templates */
div.medialist {
    min-height: 50px;
    margin: 1em;
    background-position: top left;
    background-repeat: no-repeat;
}
div.medialist ul {
    list-style-type: none;
    list-style-image: none;
    margin: 0;
}
div.medialist ul li {
    padding-bottom: 0.5em;
}
div.medialist ul li li {
    font-size: 91%;
    padding-bottom: 0;
}

/* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files
   in browsers that support these CSS selectors, like Mozilla and Opera */
div#content a[href$=&quot;.pdf&quot;].external,
div#content a[href*=&quot;.pdf?&quot;].external,
div#content a[href*=&quot;.pdf#&quot;].external,
div#content a[href$=&quot;.PDF&quot;].external,
div#content a[href*=&quot;.PDF?&quot;].external,
div#content a[href*=&quot;.PDF#&quot;].external,
div#mw_content a[href$=&quot;.pdf&quot;].external,
div#mw_content a[href*=&quot;.pdf?&quot;].external,
div#mw_content a[href*=&quot;.pdf#&quot;].external,
div#mw_content a[href$=&quot;.PDF&quot;].external,
div#mw_content a[href*=&quot;.PDF?&quot;].external,
div#mw_content a[href*=&quot;.PDF#&quot;].external {
    background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif&quot;) no-repeat right;
    /* @noflip */
    padding-right: 18px;
}
 
/* Change the external link icon to an Adobe icon anywhere the PDFlink class
   is used (notably Template:PDFlink). This works in IE, unlike the above. */
div#content span.PDFlink a,
div#mw_content span.PDFlink a {
    background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif&quot;) no-repeat right;
    /* @noflip */
    padding-right: 18px;
}

span.geolink a {
    background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/a7/Monobook-globe.png) center right no-repeat !important;
    padding-right: 11px !important;
}

/* Content in columns with CSS instead of tables [[Template:Columns]] */
div.columns-2 div.column {
    float: left;
    width: 50%;
    min-width: 300px;
}
div.columns-3 div.column {
    float: left;
    width: 33.3%;
    min-width: 200px;
}
div.columns-4 div.column {
    float: left;
    width: 25%;
    min-width: 150px;
}
div.columns-5 div.column {
    float: left;
    width: 20%;
    min-width: 120px;
}

/*Add formatting to make sure that &quot;external references&quot; from [[Template:Ref]] do
  not get URL expansion, not even when printed. The mechanism up to MediaWiki 1.4 was
  that the HTML code contained a SPAN following the anchor A; this SPAN had the class
  &quot;urlexpansion&quot;, which was not displayed on screen, but was shown when the medium was
  &quot;print&quot;. The rules below ensure (a) that there is no extra padding to the right of
  the anchor (displayed as &quot;[&lt;number&gt;]&quot;), (b) that there is no &quot;external link arrow&quot; for
  the link, and (c) that this SPAN of class &quot;urlexpansion&quot; is never shown.
  ~~~~
*/
.plainlinksneverexpand {
    background: none ! important;
    padding: 0 ! important;
}
.plainlinksneverexpand .urlexpansion {
    display: none ! important;
}

/* Make sure that ext links displayed within &quot;plainlinksneverexpand&quot; don't get
   the arrow...
*/
.plainlinksneverexpand a {
    background: none !important;
    padding: 0 !important;
}

/* With MediaWiki 1.5, the mechanism has changed: instead of a SPAN of class &quot;urlexpansion&quot;
   following the anchor A, the anchor itself now has class &quot;external autonumber&quot; and the
   expansion is inserted when printing (see the common printing style sheet at
   //en.wikipedia.org/w/skins/common/commonPrint.css) using the &quot;:after&quot; pseudo-
   element of CSS. We have to switch this off for links due to Template:Ref!
*/
.plainlinksneverexpand a.external.text:after {
    display: none !important;
}
.plainlinksneverexpand a.external.autonumber:after {
    display: none !important;
}

/* Messagebox templates */
.messagebox {
    border: 1px solid #aaa;
    background-color: #f9f9f9;
    width: 80%;
    margin: 0 auto 1em auto;
    padding: .2em;
}
.messagebox.merge {
    border: 1px solid #c0b8cc;
    background-color: #f0e5ff;
    text-align: center;
}
.messagebox.cleanup {
    border: 1px solid #9f9fff;
    background-color: #efefff;
    text-align: center;
}
.messagebox.standard-talk {
    border: 1px solid #c0c090;
    background-color: #f8eaba;
    margin: 4px auto;
}
/* For old WikiProject banners inside banner shells. */
.mbox-inside .standard-talk,
.messagebox.nested-talk {
    border: 1px solid #c0c090;
    background-color: #f8eaba;
    width: 100%;
    margin: 2px 0;
    padding: 2px;
}
.messagebox.small {
    width: 238px;
    font-size: 85%;
    float: right;
    clear: both;
    margin: 0 0 1em 1em;
    line-height: 1.25em;
}
.messagebox.small-talk {
    width: 238px;
    font-size: 85%;
    float: right;
    clear: both;
    margin: 0 0 1em 1em;
    line-height: 1.25em;
    background: #F8EABA;
}


/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */
th.mbox-text, td.mbox-text {     /* The message body cell(s) */
    border: none;
    padding: 0.25em 0.9em;       /* 0.9em left/right */
    width: 100%;    /* Make all mboxes the same width regardless of text length */
}
td.mbox-image {                  /* The left image cell */
    border: none;
    padding: 2px 0 2px 0.9em;    /* 0.9em left, 0px right */
    text-align: center;
}
td.mbox-imageright {             /* The right image cell */
    border: none;
    padding: 2px 0.9em 2px 0;    /* 0px left, 0.9em right */
    text-align: center;
}

/* Article message box styles */
table.ambox {            /* 10% = Will not overlap with other elements */
    margin: -1px 10% 0px;    /* -1px = Single border between stacked boxes in all browsers */
    border: 1px solid #a2a9b1;
    border-left: 10px solid #36c;    /* Default &quot;notice&quot; blue */
    background: #fbfbfb;
}
.ambox th.mbox-text,
.ambox td.mbox-text {            /* The message body cell(s) */
    padding: 0.25em 0.5em;       /* 0.5em left/right */
}
.ambox td.mbox-image {           /* The left image cell */
    padding: 2px 0 2px 0.5em;    /* 0.5em left, 0px right */
}
.ambox td.mbox-imageright {      /* The right image cell */
    padding: 2px 0.5em 2px 0;    /* 0px left, 0.5em right */
}

table.ambox-notice {
    border-left: 10px solid #1e90ff;    /* Blue */
}
table.ambox-speedy {
    border-left: 10px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;                   /* Pink */
}
table.ambox-serious,
table.ambox-delete {    /* &quot;serious&quot; is deprecated, use &quot;delete&quot; instead. */
    border-left: 10px solid #b22222;    /* Red */
}
table.ambox-content {
    border-left: 10px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.ambox-style {
    border-left: 10px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.ambox-merge,
table.ambox-move {    /* &quot;merge&quot; is deprecated, use &quot;move&quot; instead. */
    border-left: 10px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.ambox-protection {
    border-left: 10px solid #bba;       /* Gray-gold */
}

/* Image message box styles */
table.imbox {
    margin: 4px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 3px solid #1e90ff;    /* Default &quot;notice&quot; blue */
    background: #fbfbfb;
}
.imbox .mbox-text .imbox {    /* For imboxes inside imbox-text cells. */
    margin: 0 -0.5em;    /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */
}
.mbox-inside .imbox {    /* For imboxes inside other templates. */
    margin: 4px;
}

table.imbox-notice {
    border: 3px solid #1e90ff;    /* Blue */
}
table.imbox-speedy {
    border: 3px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.imbox-delete {
    border: 3px solid #b22222;    /* Red */
}
table.imbox-content {
    border: 3px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.imbox-style {
    border: 3px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.imbox-move {
    border: 3px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.imbox-protection {
    border: 3px solid #bba;       /* Gray-gold */
}
table.imbox-license {
    border: 3px solid #88a;       /* Dark gray */
    background: #f7f8ff;          /* Light gray */
}
table.imbox-featured {
    border: 3px solid #cba135;    /* Brown-gold */
}

/* Category message box styles */
table.cmbox {
    margin: 3px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 1px solid #aaa;
    background: #DFE8FF;    /* Default &quot;notice&quot; blue */
}

table.cmbox-notice {
    background: #DFE8FF;    /* Blue */
}
table.cmbox-speedy {
    margin-top: 4px;
    margin-bottom: 4px;
    border: 4px solid #b22222;    /* Red */
    background: #FFDBDB;          /* Pink */
}
table.cmbox-delete {
    background: #FFDBDB;    /* Red */
}
table.cmbox-content {
    background: #FFE7CE;    /* Orange */
}
table.cmbox-style {
    background: #FFF9DB;    /* Yellow */
}
table.cmbox-move {
    background: #F1D0FF;    /* Purple */
}
table.cmbox-protection {
    background: #EFEFE1;    /* Gray-gold */
}

/* Other pages message box styles */
table.ombox {
    margin: 4px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 1px solid #aaa;       /* Default &quot;notice&quot; gray */
    background: #f9f9f9;
}
table.ombox-small {    /* For the &quot;small=yes&quot; option */
    clear: right;
    float: right;
    margin: 4px 0 4px 1em;
    width: 238px;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}

table.ombox-notice {
    border: 1px solid #aaa;       /* Gray */
}
table.ombox-speedy {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.ombox-delete {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
}
table.ombox-content {
    border: 1px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.ombox-style {
    border: 1px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.ombox-move {
    border: 1px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.ombox-protection {
    border: 2px solid #bba;       /* Gray-gold */
}

/* Talk page message box styles */
table.tmbox {
    margin: 4px 10%;
    border-collapse: collapse;
    border: 1px solid #c0c090;    /* Default &quot;notice&quot; gray-brown */
    background: #f8eaba;
}
table.tmbox-small {     /* For the &quot;small=yes&quot; option */
    clear: right;
    float: right;
    margin: 4px 0 4px 1em;
    width: 238px;
    font-size: 88%;
    line-height: 1.25em;
}
.mbox-inside .tmbox {    /* For tmboxes inside other templates. */
    margin: 2px 0;
    width: 100%;    /* Fix for Safari and Opera. */
}

table.tmbox-speedy {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
    background: #fee;             /* Pink */
}
table.tmbox-delete {
    border: 2px solid #b22222;    /* Red */
}
table.tmbox-content {
    border: 2px solid #f28500;    /* Orange */
}
table.tmbox-style {
    border: 2px solid #f4c430;    /* Yellow */
}
table.tmbox-move {
    border: 2px solid #9932cc;    /* Purple */
}
table.tmbox-protection,
table.tmbox-notice {
    border: 1px solid #c0c090;    /* Gray-brown */
}

/* Pink fmbox warning style for div based warning notices. */
div.fmbox-warning,
div.mw-warning-with-logexcerpt {
    clear: both;
    margin: 0.2em 0;
    border: 1px solid #BB7070;
    background: #FFDBDB;
    padding: 0.25em 0.9em;
}


/* Put a checker background at the image description page only visible if the image has transparent background */
#file img {
    background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png&quot;) repeat;
}

/* Support for Template:IPA, Template:Unicode and Template:Polytonic. The inherit declaration resets the font for all browsers except MSIE6.  The empty comment must remain. Please copy any changes to [[Template:IPA fonts]] and [[Template:Unicode fonts]]. */
.IPA {
    font-family: &quot;Charis SIL&quot;, &quot;Doulos SIL&quot;, Gentium, GentiumAlt, &quot;DejaVu Sans&quot;, Code2000, &quot;TITUS Cyberbit Basic&quot;, &quot;Arial Unicode MS&quot;, &quot;Lucida Sans Unicode&quot;, &quot;Chrysanthi Unicode&quot;;
    font-family /**/:inherit;
}
.Unicode {
    font-family: Code2000, Code2001, &quot;Free Serif&quot;, &quot;TITUS Cyberbit Basic&quot;, &quot;Doulos SIL&quot;, &quot;Chrysanthi Unicode&quot;, &quot;Bitstream Cyberbit&quot;, &quot;Bitstream CyberBase&quot;, Thryomanes, Gentium, GentiumAlt, &quot;Lucida Grande&quot;, &quot;Free Sans&quot;, &quot;Arial Unicode MS&quot;, &quot;Microsoft Sans Serif&quot;, &quot;Lucida Sans Unicode&quot;;
    font-family /**/:inherit;
}
.latinx {
    font-family: Code2000, Code2001, &quot;TITUS Cyberbit Basic&quot;, &quot;Microsoft Sans Serif&quot;;
    font-family /**/:inherit;
}
.polytonic {
    font-family: &quot;Athena Unicode&quot;, Gentium, &quot;Palatino Linotype&quot;, &quot;Arial Unicode MS&quot;, &quot;Lucida Sans Unicode&quot;, &quot;Lucida Grande&quot;, Code2000;
    font-family /**/:inherit;
}
.mufi {
    font-family: Alphabetum, Cardo, LeedsUni, Junicode, &quot;TITUS Cyberbit Basic&quot;, ALPHA-Demo;
}

/* Pseudo-classes in support of [[Template:lang]]. */

:lang(he) {
    font-family: &quot;SBL Hebrew&quot;, &quot;Ezra SIL SR&quot;, &quot;Ezra SIL&quot;, Cardo, &quot;Chrysanthi Unicode&quot;, &quot;TITUS Cyberbit Basic&quot;, &quot;Arial Unicode MS&quot;, Narkisim, &quot;Times New Roman&quot;;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(fa) {
    font-family: &quot;Nafees Nastaleeq&quot;, &quot;Pak Nastaleeq&quot;, PDMS_Jauhar;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(ps) {
    font-family: &quot;Nafees Nastaleeq&quot;, &quot;Pak Nastaleeq&quot;, PDMS_Jauhar;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(ur) {
    font-family: &quot;Nafees Nastaleeq&quot;, &quot;Pak Nastaleeq&quot;, PDMS_Jauhar;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(sux-Xsux) {
    font-family: Akkadian;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(ja) {
       font-family: Code2000, &quot;Arial Unicode MS&quot;, &quot;Bitstream Cyberbit&quot;, &quot;Bitstream CyberCJK&quot;, IPAGothic, IPAPGothic, IPAUIGothic, &quot;Kochi Gothic&quot;, IPAMincho, IPAPMincho;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(ko) {
    font-family: &quot;Adobe Myungjo Std M&quot;, AppleMyungjo, &quot;Baekmuk Batang&quot;, &quot;Baekmuk Gulim&quot;, Batang, Dotum, DotumChe, Gulim, GulimChe, hywGothic-Extra, hywMyeongJo-Extra, &quot;New Gulim&quot;, UnBatang, UnDotum, UnYetgul, UWKMJF;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(zh-Hans) {
    font-family: &quot;Adobe Song Std L&quot;, &quot;AR PL ShanHeiSun Uni&quot;, &quot;AR PL ShanHeiSun Uni MBE&quot;, &quot;MS Hei&quot;, &quot;MS Song&quot;, SimHei;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(zh-Hant) {
    font-family: &quot;Adobe Ming Std L&quot;, &quot;AR PL New Sung&quot;, &quot;AR PL ZenKai Uni&quot;, &quot;AR PL ZenKai Uni MBE&quot;, MingLiU, PMingLiU;
    font-family /**/:inherit;
}
:lang(grc) {
    font-family: &quot;Athena Unicode&quot;, Gentium, &quot;Palatino Linotype&quot;, &quot;Arial Unicode MS&quot;, &quot;Lucida Sans Unicode&quot;, &quot;Lucida Grande&quot;, Code2000;
    font-family /**/:inherit;
}

#wpSave {
    font-weight: bold;
}

/* class hiddenStructure is defunct. See [[Wikipedia:hiddenStructure]] */
.hiddenStructure {
    display: inline ! important;
    color: #f00;
    background-color: #0f0;
}

/* suppress missing interwiki image links where #ifexist cannot be used due to high number of requests */
/* use restricted to rail icon management pages */
/* see .hidden-redlink on //meta.wikimedia.org/wiki/MediaWiki:Common.css */
.check-icon a.new {
    display: none;
    speak:none;
}

/* Removes underlines from links */
.nounderlines a {
    text-decoration: none;
}

/* Remove underline from IPA links */
.IPA a:link, .IPA a:visited {
    text-decoration: none;
}

#EnWpMpBook { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/7/7e/MP-open-book.png); }
#EnWpMpSearch { background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/a/ae/MP-magnifying-glass.png) no-repeat top right; }
#EnWpMpSearchInner { float: right; width: 20em; text-align: center; }
#EnWpMpBook2 { background-image: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/MP-open-book2.png); }

/* Standard Navigationsleisten, aka box hiding thingy from .de.  Documentation at [[Wikipedia:NavFrame]]. */
div.Boxmerge,
div.NavFrame {
    margin: 0;
    padding: 4px;
    border: 1px solid #aaa;
    text-align: center;
    border-collapse: collapse;
    font-size: 95%;
}
div.Boxmerge div.NavFrame {
    border-style: none;
    border-style: hidden;
}
div.NavFrame + div.NavFrame {
    border-top-style: none;
    border-top-style: hidden;
}
div.NavPic {
    background-color: #fff;
    margin: 0;
    padding: 2px;
    float: left;
}
div.NavFrame div.NavHead {
    height: 1.6em;
    font-weight: bold;
    background-color: #ccf;
    position:relative;
}
div.NavFrame p {
    font-size: 100%;
}
div.NavFrame div.NavContent {
    font-size: 100%;
}
div.NavFrame div.NavContent p {
    font-size: 100%;
}
div.NavEnd {
    margin: 0;
    padding: 0;
    line-height: 1px;
    clear: both;
}
a.NavToggle {
    position: absolute;
    top: 0;
    right: 3px;
    font-weight: normal;
    font-size: 90%;
}

/* Coloured watchlist numbers */
.mw-plusminus-pos {
    color: #006400; /* darkgreen */
}

/* .mw-plusminus-null currently at developer default */
.mw-plusminus-neg {
    color: #8B0000; /* darkred */
}

.dablink {
    font-style: italic;
    padding-left: 2em;
}
.dablink i {
    font-style: normal;
}

/* Style for horizontal UL lists */
.horizontal ul {
    padding: 0;
    margin: 0;
}
.horizontal li {
    padding: 0 0.6em 0 0.4em;
    display: inline;
    border-right: 1px solid;
}
.horizontal li:last-child {
    border-right: none;
    padding-right: 0;
}

/* {coord}s */
#coordinates {
 position:absolute;
 z-index:1;
 right:9em;
 top:3.7em;
 float:right;
 line-height:1.5em;
 text-align:right;
 font-size:85%;
 white-space:nowrap;
}
#coordinates, .coordinates {
 text-transform:none;
 margin:0;
 padding:0;
}

div.topicon {
    display: block !important;
    margin-right: -10px;
    position: absolute;
    top: -5em;
}

.geo-google, .geo-yandex {
 font-family:serif;
 font-weight:bold;
 line-height:1em;
}
.geo-geo-dec .geo-dec, .geo-geo-dms .geo-dms {display:inline}
.geo-geo-dec .geo-dms, .geo-geo-dms .geo-dec, .geo-multi-punct {display:none}
.geo-lat, .geo-lon {white-space:nowrap}

/* When &lt;div class=&quot;nonumtoc&quot;&gt; is used on the table of contents, the ToC will display without numbers */
.nonumtoc .tocnumber { display:none; }
.nonumtoc #toc ul,
.nonumtoc .toc ul {
    line-height: 1.5em;
    list-style: none;
    margin: .3em 0 0;
    padding: 0;
}
.nonumtoc #toc ul ul,
.nonumtoc .toc ul ul {
    margin: 0 0 0 2em;
}

/* Allow limiting of which header levels are shown in a TOC; &lt;div class=&quot;toclimit-3&quot;&gt;, for
   instance, will limit to showing ==headings== and ===headings=== but no further (as long as
   there are no =headings= on the page, which there shouldn't be according to the MoS). */
.toclimit-2 .toclevel-2 {display:none;}
.toclimit-3 .toclevel-3 {display:none;}
.toclimit-4 .toclevel-4 {display:none;}
.toclimit-5 .toclevel-5 {display:none;}
.toclimit-6 .toclevel-6 {display:none;}
.toclimit-7 .toclevel-7 {display:none;}

/* Allow transcluded pages to display in lists rather than a table. Compatible in Firefox; incompatible in IE6. */
.listify td {display:list-item;}
.listify tr {display:block;}
.listify table {display:block;}

/* Styling for Template:Quote */
blockquote.templatequote {
     margin-top: 0;
}
blockquote.templatequote div.templatequotecite {
    line-height: 1em;
    text-align: left;
    padding-left: 2em;
    margin-top: 0;
}
blockquote.templatequote div.templatequotecite cite {
    font-size: 85%;
}

div.user-block {
    padding: 5px;
    border: 1px solid #A9A9A9;
    background-color: #FFEFD5;
}

/* Prevents line breaks in links */
.nowraplinks a {
    white-space: nowrap;
}

/* For template documentation */
.template-documentation {
    clear: both;
    margin: 1em 0 0 0;
    border: 1px solid #aaa;
    background-color: #ecfcf4;
    padding: 5px;
}

figure[typeof~='mw:File/Thumb'],
figure[typeof~='mw:File/Frame'],
.thumbinner {
    min-width: 100px;
}

/* Inline div's in ImageMaps (code borrowed from de.wiki) */
.imagemap-inline div {
    display: inline;
}

/* Increase the height of the image upload box */
#wpUploadDescription {
    height: 13em;
}

/* Reduce line-height for &lt;sup&gt; and &lt;sub&gt; */
sup, sub {
    line-height: 1em;
}


/* The backgrounds for galleries. */
#content .gallerybox div.thumb {
    background-color: #F9F9F9;   /* Light gray padding */
}
.gallerybox .thumb img {
    background: white url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png&quot;) repeat;
}
/* .ns-0 = articles, .ns-2 = user pages, .ns-100 = portals. */
.ns-0 .gallerybox .thumb img,
.ns-2 .gallerybox .thumb img,
.ns-100 .gallerybox .thumb img {
    background: white;   /* No chequered background */
}

/* Prevent boxes from overlapping the category listings */
#mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media {
    clear: both;
}

/* Selectively hide headers in WikiProject banners */
.wpb .wpb-header             {display: none}
.wpbs-inner .wpb .wpb-header {display: block}     /* for IE */
.wpbs-inner .wpb .wpb-header {display: table-row} /* for real browsers */
.wpbs-inner .wpb-outside     {display: none}      /* hide things that should only display outside shells */

/* Stop HTML formulae breaking in silly places */
span.texhtml { white-space: nowrap; }

/* stop references with groups from line-breaking */
sup.reference a {white-space: nowrap;}

/* Temporary rule for the duration of [[Wikipedia:2008 main page redesign proposal]] */
#pretzelsmainpageproposal-head { background: white url('//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/c/c4/Faded_globe.PNG') no-repeat;}

/* &lt;/nowiki&gt;&lt;/pre&gt; */

/* Hide Signature tool in main namespace */
body.ns-0 a.tool-button[rel=signature] { display: none }
body.ns-0 a.tool-button[rel=big] { display: none }
body.ns-0 a.tool-button[rel=small] { display: none }

.sitedir-ltr .mw-dismissable-notice-body {
    margin-right: 5em !important; /* was 20% */
}

/* Used on Main page here, for section header decoration as of Feb 19 2014, may become obsolete later */
.mainpage-subheader {
	font-size: 102%; 
	border: 3px none rgb(163, 191, 177); 
	text-align: left; 
	height: 30px; 
	padding-left: 10px; 
	background-color: rgb(208, 229, 245);
	background-image: url('//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Wikipedia-logo-v2-o20.svg/125px-Wikipedia-logo-v2-o20.svg.png'); 
	background-repeat: no-repeat; 
	background-position: right -5px;
}
/* Style for horizontal lists (separator following item) */
.skin-monobook .hlist dl,
.skin-modern .hlist dl,
.skin-vector .hlist dl {
line-height: 1.5em;
}
.hlist dl,
.hlist ol,
.hlist ul {
display: inline;
margin: 0;
}
.hlist dd,
.hlist dt,
.hlist li {
display: inline;
}
/* Display nested lists inline */
.hlist dl dl,
.hlist ol ol,
.hlist ul ul {
display: inline;
}
/* Generate interpuncts */
.hlist dt:after {
content: &quot;:&quot;;
}
.hlist dd:after,
.hlist li:after {
content: &quot; ·&quot;;
}
.hlist dd:last-child:after,
.hlist dt:last-child:after,
.hlist li:last-child:after {
content: none;
}
/* for IE 8 */
.hlist dd.hlist-last-child:after,
.hlist dt.hlist-last-child:after,
.hlist li.hlist-last-child:after {
content: none;
}
/* Add parens around nested lists */
.hlist dl dl dd:first-child:before,
.hlist ol ol li:first-child:before,
.hlist ul ul li:first-child:before {
content: &quot;(&quot;;
}
.hlist dl dl dd:last-child:after,
.hlist ol ol li:last-child:after,
.hlist ul ul li:last-child:after {
content: &quot;)&quot;;
font-weight: normal;
}
/* For IE8 */
.hlist dl dl dd.hlist-last-child:after,
.hlist ol ol li.hlist-last-child:after,
.hlist ul ul li.hlist-last-child:after {
content: &quot;)&quot;;
font-weight: normal;
}
/* Put numbers in ordered lists */
.hlist.hnum ol li {
counter-increment: level1;
}
.hlist.hnum ol li:before {
content: counter(level1) &quot; &quot;;
}
.hlist.hnum ol ol li {
counter-increment: level2;
}
.hlist.hnum ol ol li:first-child:before {
content: &quot;(&quot; counter(level2) &quot; &quot;;
}
.hlist.hnum ol ol li:before {
content: counter(level2) &quot; &quot;;
}
/* Normal font styling for table row headers with scope=&quot;row&quot; tag */
.wikitable.plainrowheaders th[scope=row] {
    font-weight: normal;
    /* @noflip */
    text-align: left;
}

.geo-default, .geo-dms, .geo-dec  { display: inline; }
.geo-nondefault, .geo-multi-punct { display: none; }
.longitude, .latitude             { white-space: nowrap; }

.nowrap,
.nowraplinks a,
.nowraplinks .selflink,
sup.reference a {
    white-space: nowrap;
}
.nowrap pre {
    white-space: pre;
}
/* But allow wrapping where desired: */
.wrap,
.wraplinks a {
    white-space: normal;
}
/* Pie chart: transparent borders */
.transborder {
    border: solid transparent;
}

/*#p-logo a {*/
/*    background-image: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Wikipedia-logo-v2_Armenian_Wikipedia_250.000_articles.png/240px-Wikipedia-logo-v2_Armenian_Wikipedia_250.000_articles.png) !important;*/
/*    background-size: 143px 160px;*/
/*}*/

/* Hatnotes and disambiguation notices */
.hatnote {
	font-style: italic;
}
.hatnote i {
	font-style: normal;
}
div.hatnote {
	/* @noflip */
	padding-left: 1.6em;
	margin-bottom: 0.5em;
}
div.hatnote + div.hatnote {
	margin-top: -0.5em;
}

/* Стиль для новой панели редактирования; здесь, а не в
   [[MediaWiki:Gadget-common-action-edit.css]], чтобы меньше прыгало при загрузке  */
#wikiEditor-section-main {
	padding-left: 4px;
}

#siteSub { display:block; }</text>
      <sha1>0egnualmz64z4kszav4htfwyzs06lum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մենուա Յովհաննիսեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20038</id>
    <revision>
      <id>256024</id>
      <parentid>255995</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T06:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>256024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4254" sha1="87j3t49soxcga6gqd9afu7xxraefhf5" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Մենուա Արմէն Յովհաննիսեան''' ({{ԱԾ}}) մասնակից զինծառայող էր [[Յարձակում Արցախի վրայ, 27 Սեպտեմբեր 2020|2020 թուականի Արցախի պատերազմի]] ընթացքին: [[2020 թուական|2020]] թուականին [[Արցախի Հերոս]] յետմահու կոչման կ'արժանանայ [[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի Հանրապետութեան]] նախագահ [[Արայիկ Յարութիւնեան|Արայիկ Յարութիւնեանի]] կողմէ:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.panorama.am/en/news/2020/10/21/Artsakh-president-Menua-Hovhannisyan/2385577|title=Artsakh president posthumously awards Menua Hovhannisyan Hero of Artsakh title|date=2020-10-21|work=Panorama|lang=en}}&lt;/ref&gt;

== 2020 Թուականի Արցախի Պատերազմ ==
Յովհաննիսեան իբր կամաւոր զինծառայող մեկնեցաւ առաջնագիծ եւ մահացաւ Հոկտեմբերին:&lt;ref name=&quot;news.am&quot;&gt;{{Cite web|url=https://news.am/arm/news/609100.html|title=Կարին Տոնոյանի որդին՝ Մենուա Հովհաննիսյանը, հետմահու արժանացել է «Արցախի հերոսի» կոչման}}&lt;/ref&gt;

== Կոչում ==


21 Հոկտեմբեր, 2020 թուականին Մենուա Յովհաննիսեանը պարգեւատրուեցաւ եւ յետմահու կոչման արժանացաւ [[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի Հանրապետութեան]] նախագահ [[Արայիկ Յարութիւնեան|Արայիկ Յարութիւնեանի]] կողմէ, ստանալով [[Արցախի Հերոս]] բարձրագոյն կոչումը եւ [[Ոսկէ Արծիւ]] շքանշանը:&lt;ref name=&quot;menuahovhannisyan&quot;&gt;{{cite web|url=https://news.am/eng/news/609100.html|title=President posthumously awards Hero of Artsakh title to Menua Hovhannisyan|date=2020-10-21|website=news.am|publisher=News.am|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Մենուան եկաւ Արցախ իր ընկերներով, հետապնդելու իր մեծ երազը՝ պաշտպանելու իր հողը եւ անոր յարատեւ գոյութիւնը: Անակընկալօրէն անոր հետ հանդիպեցայ առաջնագծին վրայ: Մեր խօսակցութիւնը կարճ էր, միայն օր մը, բայց տպաւորիչ: Իր յանդուգն, պայծար եւ լուսափայլ մտածումները շուտով ուշադրութիւնս գրաւեցին: Բայց մեր ծրագիրները մնացին անկատար… Հայրենիքը կը ճանչնայ իր պատերազմի դաշտի քաջագործութիւնները: Մենուա Յովհաննիսեան կը ստանայ բարձրագոյն «Արցախի Հերոս» կոչումը:&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;[[Արցախի Հանրապետութիւն|Արցախի Հանրապետութեան]] նախագահ [[Արայիկ Յարութիւնեան]]&lt;/blockquote&gt;

== Ընտանիք ==
Մենուա Հովհաննիսեանը հայ բանասէր, լրագրող, հաղորդավարուհի [[Կարին Թոնոյեան|Կարին Թոնոյեանի]] որդին է: Ունի 2 երեխայ։ Առաջնեկին անունն է Սարդուրի, իսկ աղջկան անունը Արինա։&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://irakanum.am/2020/10/21/%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A1-%D5%B0%D5%B8%D5%BE%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%AB%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D5%B6-%D5%AB%D5%B4-%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%B8%D5%BE/|title=Մենուա Հովհաննիսյանն իմ հրամանագրով արժանացել է «Արցախի հերոս» բարձրագույն Արայիկ Հարությունյան|accessdate=2021-02-24|archive-date=2020-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022205442/https://irakanum.am/2020/10/21/%D5%B4%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A1-%D5%B0%D5%B8%D5%BE%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%AB%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D5%B6-%D5%AB%D5%B4-%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%B8%D5%BE/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծանցանկ}}</text>
      <sha1>87j3t49soxcga6gqd9afu7xxraefhf5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ուիքիփետիա:Խմբագրաթոն/Պասք 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>33512</id>
    <revision>
      <id>256021</id>
      <parentid>256017</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T21:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marina Boghigian</username>
        <id>111</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41943" sha1="jxb4hclwhcoldhdme9a5te3cxx8t9sf" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>jxb4hclwhcoldhdme9a5te3cxx8t9sf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256034</id>
      <parentid>256021</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42136" sha1="0qbq7iwqptfnf34zw2rawxvzzjpb0h5" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>0qbq7iwqptfnf34zw2rawxvzzjpb0h5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256035</id>
      <parentid>256034</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42136" sha1="lm49z8oxth9ckz2yv8japqa3tnw14bo" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>lm49z8oxth9ckz2yv8japqa3tnw14bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256039</id>
      <parentid>256035</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42335" sha1="naelcajvgesfi2puroag1z1atjstoq4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>naelcajvgesfi2puroag1z1atjstoq4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256042</id>
      <parentid>256039</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42570" sha1="e9vky50gp4zelcibdv4xeueykyk2jc4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>e9vky50gp4zelcibdv4xeueykyk2jc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256048</id>
      <parentid>256042</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42767" sha1="2azv25yowaut31vxy2ezxfvglg0vqgf" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>2azv25yowaut31vxy2ezxfvglg0vqgf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256051</id>
      <parentid>256048</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42989" sha1="m0pq9cj8d7vkraetb8afdfqbem3l06p" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>m0pq9cj8d7vkraetb8afdfqbem3l06p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256059</id>
      <parentid>256051</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:09:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43182" sha1="1xwa251pqmi8216a2b2t73pygvgthf4" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>1xwa251pqmi8216a2b2t73pygvgthf4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256060</id>
      <parentid>256059</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Արդիւնքներ */</comment>
      <origin>256060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43376" sha1="5rr73i2fe0oey34o17086pm40o9i9e9" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin:0 0 1.5em; padding:1.3em 1em 1.2em; text-align:center; border-top:5px solid #9C3D36; border-bottom:1px solid #9C3D36;&quot;&gt;
[[File:Flag of the Basque Country.svg|64px|border|link=|alt=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:0.6em; font-size:0.8em; letter-spacing:0.18em; opacity:0.7;&quot;&gt;WAL × EWKE · ԽՄԲԱԳՐԱԹՈՆ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:2.4em; font-weight:bold; line-height:1.2; margin:0.15em 0;&quot;&gt;Պասքերու Երկիր&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:1.1em;&quot;&gt;Պասքեան մշակոյթի, լեզուի եւ պատմութեան ամիս&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.3em; opacity:0.7;&quot;&gt;1-31 Հոկտեմբեր 2026&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.9em;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display:inline-block; padding:0.15em 0.9em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:1em; font-size:0.9em;&quot;&gt;{{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &lt; 20261001 | Կը սկսի 1 Հոկտեմբերին | {{#ifexpr: {{#time:Ymd}} &gt; 20261031 | Աւարտած է, շնորհակալութիւն բոլոր մասնակիցներուն | {{#ifexpr: {{#time:j}} = 31 | Վերջին օր | Ընթացքի մէջ է · աւարտին {{#expr: 32 - {{#time:j}} }} օր կը մնայ }} }} }}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:0.8em;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&amp;section=2}} &lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.4em 1.2em; border-radius:3px; background:#9C3D36; color:#ffffff; font-weight:bold;&quot;&gt;Արձանագրուիլ&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt; [[#Յօդուածներ|&lt;span style=&quot;display:inline-block; margin:0.2em 0.3em; padding:0.35em 1.15em; border:1px solid #9C3D36; border-radius:3px;&quot;&gt;Յօդուածներու ցանկը&lt;/span&gt;]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{| style=&quot;float:right; clear:right; width:19em; max-width:100%; margin:0 0 1em 1.5em; border:1px solid #9C3D36; border-top-width:4px; border-spacing:0.75em 0.4em; font-size:90%; line-height:1.4;&quot;
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Նիւթ
| Պասքերու Երկիր, պասքերէն եւ պասքեան մշակոյթ
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ժամկէտ
| 1-31 Հոկտեմբեր 2026
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Կազմակերպիչներ
| WAL եւ EWKE
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Համակարգող
| [[User:ShahenWasHere|ShahenWasHere]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Պիտակ
| &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ցանկ
| [[#Յօդուածներ|150 առաջարկուած նիւթ]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Զոյգ մրցոյթ
| [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիա]]
|}
'''Արեւմտահայերէն լեզուի ուիքիմետիականներու խումբը''' (WAL) եւ '''Պասք ուիքիմետիականներու մշակութային ընկերակցութիւնը''' (''Euskal Wikilarien Kultura Elkartea'', EWKE) 2026-ի Հոկտեմբերին փոխադարձ խմբագրաթոն մը կը կազմակերպեն։ Ամբողջ ամսուան ընթացքին մենք Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրենք Պասքերու Երկրին, պասքերէնին եւ պասքեան մշակոյթին մասին, իսկ պասք խմբագիրները [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|Պասքերէն Ուիքիփետիայի]] մէջ կը գրեն արեւմտահայ մշակոյթին, պատմութեան եւ սփիւռքին մասին։

Միացէ՛ք մեզի։ Լեռներէն մինչեւ դիցաբանութիւն՝ ամէն յօդուած Պասքերու Երկիրը աւելի մօտ կը բերէ արեւմտահայ ընթերցողին։

== Ինչպէ՞ս մասնակցիլ ==
# Արձանագրուեցէք [[#Մասնակիցներ|«Մասնակիցներ»]] բաժինին մէջ։
# Ընտրեցէք նիւթ մը [[#Յօդուածներ|ցանկէն]]։ Կրնաք գրել նաեւ ցանկէն դուրս նիւթերու մասին, եթէ անոնք կապ ունին Պասքերու Երկրին հետ։
# Ստեղծեցէք նոր յօդուած կամ ընդարձակեցէք առկայ յօդուած մը։ Օգտակար աղբիւրներ են անգլերէն, ֆրանսերէն եւ սպաներէն Ուիքիփետիաները, ինչպէս նաեւ [https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/ «Auñamendi»] պասքեան հանրագիտարանը։
# Խմբագրական ամփոփումին մէջ գրեցէք &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;, որպէսզի ձեր աշխատանքը հաշուուի։
# Աւարտելէ ետք յօդուածը աւելցուցէք [[#Արդիւնքներ|«Արդիւնքներ»]] բաժինին մէջ։

'''Ինչ կը հաշուուի'''
* Նոր յօդուած կամ առկայ յօդուածի զգալի ընդարձակում՝ առնուազն 3000 բայթ նոր բովանդակութիւն։
* Առնուազն երկու վստահելի աղբիւր։
* Մեքենական թարգմանութիւնը կ՚ընդունուի միայն ուշադիր խմբագրումէ ետք։
* Խմբագրութիւնները պէտք է կատարուած ըլլան 1-31 Հոկտեմբեր 2026-ի ընթացքին։

== Մասնակիցներ ==
Աւելցուցէք ձեր անունը ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; գրելով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր անունը --&gt;
* --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 19:32, 1 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 08:54, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:13, 5 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
* --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:44, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

== Յօդուածներ ==
Ցանկը պատրաստած է EWKE-ն։ Կարմիր յղումը կը նշանակէ, որ յօդուածը տակաւին չկայ, իսկ կապոյտը՝ որ կայ եւ կարելի է զայն ընդարձակել։ Հայերէն անունները առաջարկներ են։ Նոր յօդուած ստեղծելէ առաջ բացէք պասքերէն (eu) կամ անգլերէն (en) յօդուածը եւ ստուգեցէք անոր լեզուներու ցանկը, որպէսզի կրկնութիւն չըլլայ։

&lt;div style=&quot;margin:1.2em 0; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Ուր կը հանդիպին մեր պատմութիւնները'''&lt;br /&gt;
Լեզուի վերակենդանացում, ուղղագրական միասնականացում, դպրոցներ, բանաւոր աւանդութիւն՝ այս նիւթերը մօտ են արեւմտահայերէնի փորձառութեան եւ լաւ սկիզբ մը կրնան ըլլալ.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[Պասքերէն]] · [[Միասնական պասքերէն]] · [[Իքասթոլա]] · [[Քոռիքա]] · [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] · [[Պերցոլարիցա]]&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

=== Աշխարհագրութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (greater region) · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (greater region)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldun |eu]] · [[:en:Special:Search/Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country (autonomous community) · [[:eu:Special:Search/Euskal Autonomia Erkidegoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country (autonomous community)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Araba · [[:eu:Special:Search/Araba|eu]] · [[:en:Special:Search/Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Garaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լապուր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Labourd · [[:eu:Special:Search/Lapurdi|eu]] · [[:en:Special:Search/Labourd|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ստորին Նաւառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lower Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroa Beherea|eu]] · [[:en:Special:Search/Lower Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սուլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Soule · [[:eu:Special:Search/Zuberoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Soule|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թրեւինյոյի անքլաւ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Treviño enclave · [[:eu:Special:Search/Trebiñu|eu]] · [[:en:Special:Search/Treviño enclave|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիլպաօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bilbo · [[:eu:Special:Search/Bilbo|eu]] · [[:en:Special:Search/Bilbao|en]]&lt;/small&gt;
# [[Վիթորիա-Կասթէյս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gasteiz · [[:eu:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|eu]] · [[:en:Special:Search/Vitoria-Gasteiz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Iruñea · [[:eu:Special:Search/Iruñea|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սան Սեպասթիան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donostia · [[:eu:Special:Search/Donostia|eu]] · [[:en:Special:Search/San Sebastián|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պայոն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Baiona · [[:eu:Special:Search/Baiona|eu]] · [[:en:Special:Search/Bayonne|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երեք թագաւորներու սեղան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Hiru Erregeen Mahaia · [[:eu:Special:Search/Hiru Erregeen Mahaia|eu]] · [[:en:Special:Search/Mesa de los Tres Reyes|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կորպէյա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gorbeia · [[:eu:Special:Search/Gorbeia|eu]] · [[:en:Special:Search/Gorbea|en]]&lt;/small&gt;
# [[Այսքոռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Aizkorri · [[:eu:Special:Search/Aizkorri|eu]] · [[:en:Special:Search/Aizkorri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Անպոթօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Anboto · [[:eu:Special:Search/Anboto|eu]] · [[:en:Special:Search/Anboto|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սումայայի եւ Տեպայի ֆլիշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zumaia and Deba flysch · [[:eu:Special:Search/flysch Zumaia Deba|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Ուրտայպայի գետաբերան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Urdaibai estuary · [[:eu:Special:Search/Urdaibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Urdaibai|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարտենաս Ռէալես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bardenas Reales · [[:eu:Special:Search/Bardeak|eu]] · [[:en:Special:Search/Bardenas Reales|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernika · [[:eu:Special:Search/Gernika-Lumo|eu]] · [[:en:Special:Search/Guernica|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սէն-Ժան-Փիէ-տը-Փոր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Donibane Garazi · [[:eu:Special:Search/Donibane Garazi|eu]] · [[:en:Special:Search/Saint-Jean-Pied-de-Port|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Tudela · [[:eu:Special:Search/Tutera|eu]] · [[:en:Special:Search/Tudela, Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիառից]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Biarritz · [[:eu:Special:Search/Biarritz|eu]] · [[:en:Special:Search/Biarritz|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էյպար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eibar · [[:eu:Special:Search/Eibar|eu]] · [[:en:Special:Search/Eibar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պարաքալտօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Barakaldo · [[:eu:Special:Search/Barakaldo|eu]] · [[:en:Special:Search/Barakaldo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կասթելուկաչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gaztelugatxe · [[:eu:Special:Search/Gaztelugatxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Gaztelugatxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթելյա-Լիսառա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Estella-Lizarra · [[:eu:Special:Search/Lizarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Estella-Lizarra|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լեզու ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskara|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միասնական պասքերէն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Standard Basque · [[:eu:Special:Search/Euskara batua|eu]] · [[:en:Special:Search/Standard Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի բարբառներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque dialects · [[:eu:Special:Search/Euskalkiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque dialects|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալցայնտիա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskaltzaindia · [[:eu:Special:Search/Euskaltzaindia|eu]] · [[:en:Special:Search/Euskaltzaindia|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու ծագում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Origin of the Basques · [[:eu:Special:Search/Euskaldunen jatorria|eu]] · [[:en:Special:Search/Origin of the Basques|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պերցոլարիցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Bertsolaritza · [[:eu:Special:Search/Bertsolaritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Bertsolaritza|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոռիքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Korrika · [[:eu:Special:Search/Korrika|eu]] · [[:en:Special:Search/Korrika|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իքասթոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ikastola · [[:eu:Special:Search/Ikastola|eu]] · [[:en:Special:Search/Ikastola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերէնի գրաքննութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Censorship of the Basque language · [[:eu:Special:Search/Euskararen zentsura|eu]] · [[:en:Special:Search/Censorship of the Basque language|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Պատմութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերու Երկրի պատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;History of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historia|eu]] · [[:en:Special:Search/History of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի նախապատմութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque prehistory · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko historiaurrea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque prehistory|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկիրը հռոմէական շրջանին]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Country in Roman times · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria erromatarren garaian|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Country in Roman times|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի իսլամական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Muslim occupation of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/musulmanak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Muslim occupation of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի թագաւորութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kingdom of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Erresuma|eu]] · [[:en:Special:Search/Kingdom of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնսըվոյի ճակատամարտ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Battle of Roncevaux Pass · [[:eu:Special:Search/Orreagako gudua|eu]] · [[:en:Special:Search/Battle of Roncevaux Pass|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խմբաւորումներու պատերազմ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;War of the Bands · [[:eu:Special:Search/Banderizoen gerrak|eu]] · [[:en:Special:Search/War of the Bands|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իպերական Նաւառայի սպանական գրաւում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish conquest of Iberian Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroaren konkista|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish conquest of Iberian Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի կախարդներու դատավարութիւններ (1525-1526)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Navarre witch trials (1525-26) · [[:eu:Special:Search/Nafarroako sorgin prozesuak|eu]] · [[:en:Special:Search/Navarre witch trials|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հին վարչակարգի տագնապը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Crisis of the Ancient Regime in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Antzinako Erregimenaren krisia Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Crisis of the Ancien Régime in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նափոլէոնեան պատերազմները Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Napoleonic Wars in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Napoleonen gerrak Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Napoleonic Wars in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ինքնավարութեան վերացումը Սպանիոյ մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;End of Basque home rule in Spain · [[:eu:Special:Search/Foruen abolizioa|eu]] · [[:en:Special:Search/End of Basque home rule in Spain|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քարլիստական պատերազմներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carlist Wars · [[:eu:Special:Search/Karlistaldiak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carlist Wars|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի արդիւնաբերականացում]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Industrialization of the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko industrializazioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Industrialization of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնականութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque nationalism · [[:eu:Special:Search/Euskal abertzaletasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque nationalism|en]]&lt;/small&gt;
# [[Առաջին համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;First World War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Lehen Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/First World War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սպանական քաղաքացիական պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Spanish Civil War in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/Spanish Civil War in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Պասքերու Երկրին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;World War II in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Bigarren Mundu Gerra Euskal Herrian|eu]] · [[:en:Special:Search/World War II in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքատի Թա Ասքաթասունա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskadi Ta Askatasuna · [[:eu:Special:Search/Euskadi Ta Askatasuna|eu]] · [[:en:Special:Search/ETA (separatist group)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazka|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Քաղաքականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Parliament · [[:eu:Special:Search/Eusko Legebiltzarra|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Parliament|en]]&lt;/small&gt;
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Parliament of Navarre · [[:eu:Special:Search/Nafarroako Parlamentua|eu]] · [[:en:Special:Search/Parliament of Navarre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի քաղաքային համայնք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Hirigune Elkargoa · [[:eu:Special:Search/Euskal Hirigune Elkargoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Communauté d'agglomération du Pays Basque|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալաւայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Araba · [[:eu:Special:Search/Arabako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Álava|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պիսքայայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Bizkaia · [[:eu:Special:Search/Bizkaiko Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Biscay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կիփուսքոայի ընդհանուր ժողով]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;General Assembly of Gipuzkoa · [[:eu:Special:Search/Gipuzkoako Batzar Nagusiak|eu]] · [[:en:Special:Search/General Assembly of Gipuzkoa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ինքնավարութեան կանոնադրութիւն (1979)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Statute of Autonomy of the Basque Country of 1979 · [[:eu:Special:Search/Gernikako Estatutua|eu]] · [[:en:Special:Search/Statute of Autonomy of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ախուրիա Էնէայի դաշինք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ajuria Enea Pact · [[:eu:Special:Search/Ajuria Eneako Ituna|eu]] · [[:en:Special:Search/Ajuria Enea Pact|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լիսառա-Կարասիի համաձայնագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lizarra-Garazi Agreements · [[:eu:Special:Search/Lizarra-Garaziko Akordioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Lizarra-Garazi Agreement|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգային ազատագրական շարժման բանտարկեալներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque National Liberation Movement prisoners · [[:eu:Special:Search/euskal preso politikoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque National Liberation Movement prisoners|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան հակամարտութեան զոհեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Victims of the Basque conflict · [[:eu:Special:Search/Euskal gatazkaren biktimak|eu]] · [[:en:Special:Search/Victims of the Basque conflict|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան ազգայնական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Nationalist Party · [[:eu:Special:Search/Euzko Alderdi Jeltzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Nationalist Party|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ապերցալէ ձախ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Abertzale Left · [[:eu:Special:Search/Ezker abertzalea|eu]] · [[:en:Special:Search/Abertzale left|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Հեռիա Պիլտու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Euskal Herria Bildu · [[:eu:Special:Search/Euskal Herria Bildu|eu]] · [[:en:Special:Search/EH Bildu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի ընկերվարական կուսակցութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Socialist Party of the Basque Country-Basque Country Left · [[:eu:Special:Search/Euskadiko Alderdi Sozialista|eu]] · [[:en:Special:Search/Socialist Party of the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Գրականութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքերէնի առաջին պտուղներ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Linguae vasconum primitiae · [[:eu:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|eu]] · [[:en:Special:Search/Linguae Vasconum Primitiae|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերօ (գիրք)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gero (book) · [[:eu:Special:Search/Gero Axular|eu]] · [[:en:Special:Search/Gero (book)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ամայա կամ պասքերը Ը. դարուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Amaya o los vascos en el siglo VIII · [[:eu:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|eu]] · [[:en:Special:Search/Amaya o los vascos en el siglo VIII|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փերու Ապարքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Peru Abarka · [[:eu:Special:Search/Peru Abarka|eu]] · [[:en:Special:Search/Peru Abarka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ծաղկային խաղեր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Floral Games · [[:eu:Special:Search/Lore Jokoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Floral Games|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կարոա (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Garoa · [[:eu:Special:Search/Garoa eleberria|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Հառի էթա հեռի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Harri eta Herri · [[:eu:Special:Search/Harri eta herri|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Լեթուրիայի գաղտնի օրագիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Leturiaren egunkari ezkutua · [[:eu:Special:Search/Leturiaren egunkari ezkutua|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Օպապաքոաք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Obabakoak · [[:eu:Special:Search/Obabakoak|eu]] · [[:en:Special:Search/Obabakoak|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սերկաթիք փանփոշ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Zergatik panpox · [[:eu:Special:Search/Zergatik panpox|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Սիսիֆօ մայթէ մինես]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sisifo maite minez · [[:eu:Special:Search/Sisifo maite minez|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թրամուէյ դէպի ՍՓ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;SPrako tranbia · [[:eu:Special:Search/SPrako tranbia|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Թուիսթ (վէպ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Twist (Cano novel) · [[:eu:Special:Search/Twist Harkaitz Cano|eu]] · [[:en:Special:Search/Twist (Cano novel)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մաւրեր ենք մշուշին մէջ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Moroak gara behelaino artean · [[:eu:Special:Search/Moroak gara behelaino artean|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Մինյան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miñan · [[:eu:Special:Search/Miñan|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Լրատուամիջոցներ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Արկիա (շաբաթաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Argia (magazine) · [[:eu:Special:Search/Argia aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Argia (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պեռիա (օրաթերթ)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Berria · [[:eu:Special:Search/Berria egunkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Berria|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էուսքալ Իռաթի Թելեպիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;EiTB · [[:eu:Special:Search/Euskal Irrati Telebista|eu]] · [[:en:Special:Search/EITB|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խաքին (հանդէս)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jakin (magazine) · [[:eu:Special:Search/Jakin aldizkaria|eu]] · [[:en:Special:Search/Jakin (magazine)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Շիպերոքօ Պոցա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Xiberoko Botza · [[:eu:Special:Search/Xiberoko Botza|eu]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Անձեր ===
♀ նշանը ցոյց կու տայ կիներու կենսագրութիւնները։
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Էնեքօ Արիսթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Eneko Arista · [[:eu:Special:Search/Eneko Aritza|eu]] · [[:en:Special:Search/Íñigo Arista|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանչիսքոս Քսաւերիոս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Francis Xavier · [[:eu:Special:Search/Frantzisko Xabierkoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Francis Xavier|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իգնատիոս Լոյոլացի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Ignatius of Loyola · [[:eu:Special:Search/Ignazio Loiolakoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Ignatius of Loyola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Խուան Սեպասթիան Էլքանօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Juan Sebastian Elkano · [[:eu:Special:Search/Juan Sebastian Elkano|eu]] · [[:en:Special:Search/Juan Sebastián Elcano|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ժան տ՚Ալպրէ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Jeanne d'Albret · [[:eu:Special:Search/Joana Albretekoa|eu]] · [[:en:Special:Search/Jeanne d'Albret|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լոփէ տէ Ակիռէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Lope de Aguirre · [[:eu:Special:Search/Lope Agirre|eu]] · [[:en:Special:Search/Lope de Aguirre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մանուէլ Լառամենտի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Manuel Larramendi · [[:eu:Special:Search/Manuel Larramendi|eu]] · [[:en:Special:Search/Manuel Larramendi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էսթեպան Կարիպայ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Esteban Garibai · [[:eu:Special:Search/Esteban Garibai|eu]] · [[:en:Special:Search/Esteban de Garibay|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ տէ Ունամունօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel de Unamuno · [[:eu:Special:Search/Miguel de Unamuno|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel de Unamuno|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Առուփէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Arrupe · [[:eu:Special:Search/Pedro Arrupe|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Arrupe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ֆրանսուա Քապառիւս]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;François Cabarrus · [[:eu:Special:Search/François Cabarrus|eu]] · [[:en:Special:Search/François Cabarrus|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քասիլտա Իթուռիսար]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Casilda Iturrizar · [[:eu:Special:Search/Casilda Iturrizar|eu]] · [[:en:Special:Search/Casilda Iturrizar|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սապինօ Արանա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sabino Arana · [[:eu:Special:Search/Sabino Arana|eu]] · [[:en:Special:Search/Sabino Arana|en]]&lt;/small&gt;
# [[Տոլորէս Իպառուրի]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Dolores Ibárruri · [[:eu:Special:Search/Dolores Ibarruri|eu]] · [[:en:Special:Search/Dolores Ibárruri|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիլյարտեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txillardegi · [[:eu:Special:Search/Txillardegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Txillardegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իցիար Իթունյօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Itziar Ituño · [[:eu:Special:Search/Itziar Ituño|eu]] · [[:en:Special:Search/Itziar Ituño|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մայալեն Լուխանպիօ]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maialen Lujanbio · [[:eu:Special:Search/Maialen Lujanbio|eu]] · [[:en:Special:Search/Maialen Lujanbio|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փետրօ Միկէլ Էչենիքէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pedro Miguel Etxenike · [[:eu:Special:Search/Pedro Migel Etxenike|eu]] · [[:en:Special:Search/Pedro Miguel Echenique|en]]&lt;/small&gt;
# [[Էտուրնէ Փասապան]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Edurne Pasaban · [[:eu:Special:Search/Edurne Pasaban|eu]] · [[:en:Special:Search/Edurne Pasaban|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միկէլ Ինտուրայն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Miguel Indurain · [[:eu:Special:Search/Miguel Indurain|eu]] · [[:en:Special:Search/Miguel Induráin|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մորիս Ռաւէլ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maurice Ravel · [[:eu:Special:Search/Maurice Ravel|eu]] · [[:en:Special:Search/Maurice Ravel|en]]&lt;/small&gt;
# [[Միքել Լապոա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mikel Laboa · [[:eu:Special:Search/Mikel Laboa|eu]] · [[:en:Special:Search/Mikel Laboa|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իսարօ Անտրէս]] ♀ &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Izaro Andrés · [[:eu:Special:Search/Izaro Andres|eu]] · [[:en:Special:Search/Izaro Andrés|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Խոհանոց ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Փինչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pincho · [[:eu:Special:Search/Pintxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Pincho|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան խնձորագինի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque cider · [[:eu:Special:Search/Sagardo|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque cider|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չաքոլի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txakoli · [[:eu:Special:Search/Txakolin|eu]] · [[:en:Special:Search/Txakoli|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սակարտոթեկի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sagardotegi · [[:eu:Special:Search/Sagardotegi|eu]] · [[:en:Special:Search/Sagardotegi|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փաչարան]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Patxaran · [[:eu:Special:Search/Patxaran|eu]] · [[:en:Special:Search/Pacharán|en]]&lt;/small&gt;
# [[Իտիասապալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Idiazabal cheese · [[:eu:Special:Search/Idiazabal gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Idiazabal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ռոնքալ պանիր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Roncal cheese · [[:eu:Special:Search/Erronkari gazta|eu]] · [[:en:Special:Search/Roncal cheese|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քալիմոչօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kalimotxo · [[:eu:Special:Search/Kalimotxo|eu]] · [[:en:Special:Search/Kalimotxo|en]]&lt;/small&gt;
# [[Քոքոչա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Kokotxas · [[:eu:Special:Search/Kokotxa|eu]] · [[:en:Special:Search/Kokotxas|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չոքօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txoko · [[:eu:Special:Search/Txoko|eu]] · [[:en:Special:Search/Txoko|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Արուեստ եւ յուշարձաններ ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Սանթիմամինյէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Santimamiñe · [[:eu:Special:Search/Santimamiñe|eu]] · [[:en:Special:Search/Santimamiñe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկինեչէ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginetxe · [[:eu:Special:Search/Sorginetxe|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginetxe|en]]&lt;/small&gt;
# [[Թուտելայի մզկիթ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mosque of Tudela · [[:eu:Special:Search/Tuterako meskita|eu]]&lt;/small&gt;
# [[Էունաթէի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Church of Saint Mary of Eunate · [[:eu:Special:Search/Eunateko Andre Maria|eu]] · [[:en:Special:Search/Church of Saint Mary of Eunate|en]]&lt;/small&gt;
# [[Լէյրէի վանք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Monastery of Leyre · [[:eu:Special:Search/Leireko monasterioa|eu]] · [[:en:Special:Search/Monastery of Leyre|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Cathedral of Pamplona · [[:eu:Special:Search/Iruñeko katedrala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pamplona Cathedral|en]]&lt;/small&gt;
# [[Արանցասուի սրբավայր]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sanctuary of Arantzazu · [[:eu:Special:Search/Arantzazuko santutegia|eu]] · [[:en:Special:Search/Sanctuary of Arantzazu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Հովին սանտրը]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;The Comb of the Wind · [[:eu:Special:Search/Haizearen orrazia|eu]] · [[:en:Special:Search/Comb of the Wind|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Երաժշտութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան արմատական ռոք]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque Radical Rock · [[:eu:Special:Search/Euskal Rock Erradikala|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque Radical Rock|en]]&lt;/small&gt;
# [[Կերնիքաքօ Արպոլա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Gernikako Arbola (anthem) · [[:eu:Special:Search/Gernikako Arbola (abestia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Gernikako Arbola|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չալափարթա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txalaparta · [[:eu:Special:Search/Txalaparta|eu]] · [[:en:Special:Search/Txalaparta|en]]&lt;/small&gt;
# [[Ալպոքա]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Alboka · [[:eu:Special:Search/Alboka|eu]] · [[:en:Special:Search/Alboka|en]]&lt;/small&gt;
# [[Չիսթու]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Txistu · [[:eu:Special:Search/Txistu|eu]] · [[:en:Special:Search/Txistu|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքեան երաժշտութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque music · [[:eu:Special:Search/Euskal musika|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque music|en]]&lt;/small&gt;
# [[Փասթորալա (Սուլի թատրոն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Pastoral (theatre of Soule) · [[:eu:Special:Search/Pastorala|eu]] · [[:en:Special:Search/Pastoral (theatre of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մասքարատա (Սուլի բարեկենդան)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Maskarada (carnival of Soule) · [[:eu:Special:Search/Maskarada|eu]] · [[:en:Special:Search/Maskarada (carnival of Soule)|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

=== Դիցաբանութիւն ===
&lt;div style=&quot;column-width:22em; column-gap:2.5em;&quot;&gt;
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basque mythology · [[:eu:Special:Search/Euskal mitologia|eu]] · [[:en:Special:Search/Basque mythology|en]]&lt;/small&gt;
# [[Մարի (դիցուհի)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Mari (goddess) · [[:eu:Special:Search/Mari (mitologia)|eu]] · [[:en:Special:Search/Mari (goddess)|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասախաուն]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Basajaun · [[:eu:Special:Search/Basajaun|eu]] · [[:en:Special:Search/Basajaun|en]]&lt;/small&gt;
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Carnivals in the Basque Country · [[:eu:Special:Search/Euskal Herriko inauteriak|eu]] · [[:en:Special:Search/Carnivals in the Basque Country|en]]&lt;/small&gt;
# [[Օլենցերօ]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Olentzero · [[:eu:Special:Search/Olentzero|eu]] · [[:en:Special:Search/Olentzero|en]]&lt;/small&gt;
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] &lt;small style=&quot;opacity:0.75;&quot;&gt;Sorginak · [[:eu:Special:Search/Sorgin|eu]] · [[:en:Special:Search/Sorginak|en]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;clear:both; margin:2em 0 0.5em; padding:0.8em 1.1em; border-left:4px solid #9C3D36;&quot;&gt;
'''Միւս կողմը.''' Միաժամանակ պասք խմբագիրները Պասքերէն Ուիքիփետիայի մէջ կը գրեն արեւմտահայերէնի, արեւմտահայ պատմութեան, սփիւռքի եւ նշանաւոր արեւմտահայ կիներու մասին։ Անոնց ցանկին ու արդիւնքներուն կրնաք հետեւիլ [[:eu:Atari:Hezkuntza/Lehiaketak/Armenia|անոնց մրցոյթի էջին]] վրայ։
&lt;/div&gt;

== Արդիւնքներ ==
Աւարտած յօդուածները աւելցուցէք ներքեւ՝ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;# [[Յօդուածին անունը]] ~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ձեւով։ Բոլոր խմբագրութիւններուն կարելի է հետեւիլ նաեւ &lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt; պիտակով՝ [https://hashtags.wmcloud.org/?query=WALxEWKE&amp;startdate=2026-10-01&amp;enddate=2026-10-31 Hashtags գործիքին] միջոցով։

&lt;!-- Ներքեւ աւելցուցէք ձեր յօդուածները --&gt;

# [[Պասքերէն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառայի խորհրդարան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լէյրէի վանք]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:52, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեան դիցաբանութիւն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:09, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Ալաւա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:00, 4 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Մարի (դիցուհի)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:21, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Փամփլոնայի մայր տաճար]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:43, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Հովին սանտրը]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:14, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելայի մզկիթ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:28, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Չիսթու]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:36, 11 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Նաւառա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասախաուն]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:28, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:35, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Օլենցերօ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:50, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սորկին (դիցաբանութիւն)]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:57, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Լապուր]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:09, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էնեքօ Արիսթա]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:38, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Էտուրնէ Փասապան]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 14:45, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքեր]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:11, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պասքերու Երկիր (ինքնավար համայնք)]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 15:33, 8 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Պիսքայ]] --[[Մասնակից:ShahenWasHere|ShahenWasHere]] ([[Մասնակցի քննարկում:ShahenWasHere|քննարկում]]) 12:48, 9 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սան Սեպասթիան]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:54, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Կիփուսքոա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:50, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Թուտելա]], --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:20, 16 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Արանցասուի սրբավայր]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:41, 14 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)
# [[Սանթիմամինյէ]]--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:07, 15 Հոկտեմբեր 2026 (UTC)

[[Ստորոգութիւն:Խմբագրաթոններ]]</text>
      <sha1>5rr73i2fe0oey34o17086pm40o9i9e9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Թայն Տէյլի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33533</id>
    <revision>
      <id>256061</id>
      <parentid>255898</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T11:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>256061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30786" sha1="65g6flv1cgbzg4z6oh8i9r777eoj6tj" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Թայն Տէյլի''' ({{Lang-en|Tyne Daly}}, {{ԱԾ}})&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.am/books?id=qVwRAQAAMAAJ&amp;redir_esc=y|title=Who Sang What on Broadway, 1866-1996|last=Benjamin|first=Ruth|last2=Rosenblatt|first2=Arthur|date=2006|publisher=McFarland, Incorporated, Publishers|isbn=978-0-7864-1506-9|language=անգլերէն}}&lt;/ref&gt;, [[Ամերիկա|ամերիկացի]] դերասանուհի, որուն վեց տասնամեակի ասպարէզը կը ներառէ բազմաթիւ գլխաւոր դերեր՝ շարժանկարի եւ թատրոնի մէջ: Ան արժանացած է վեց «&lt;nowiki/&gt;[[Էմմի Մրցանակ|Էմմի]]&lt;nowiki/&gt;» մրցանակի&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.televisionacademy.com/bios/tyne-daly|title=Tyne Daly {{!}} Emmy Awards and Nominations|website=Television Academy|language=en|accessdate=2026-10-08}}&lt;/ref&gt;, մէկ «Թոնի» մրցանակի։ եւ 2011 թուականին ընդգրկուած է «Ամերիկեան Թատրոնի Փառքի Սրահ»ին (American Theatre Hall of Fame) մէջ։

Տէյլի իր ասպարէզը սկսաւ թատրոնի բեմերէն՝ «ամառնային թատերաշրջաններու» (summer stock) ընթացքին Նիւ Եորք Սիթիի մէջ, իսկ 1967-ին կատարեց իր առաջնաելոյթը Պրոտուէյի բեմին վրայ՝ «Այդ Ամառը – Այդ Աշունը» (''That Summer – That Fall'') թատերախաղով։ Ան առաւելաբար յայտնի է «Սի-Պի-Էս» (CBS) կայանի «Քեկնի եւ Լէյսի» (''Cagney &amp; Lacey'', 1982–1988) ոստիկանական տրամային մէջ քննիչ Մէրի Պէթ Լէյսիի հեռուստատեսային դերով, որուն համար չորս անգամ արժանացած է «Փրայմթայմ Էմմի» (Primetime Emmy) մրցանակի՝ իբրեւ տրամաթիկ շարքի լաւագոյն դերասանուհի։ Ան նաեւ «Էմմի» մրցանակներ շահած է «Քրիսթի» (''Christy'', 1994–1995) պատմական տրամաթիկ շարքին մէջ Ալիս Հենտըրսընի եւ «Դատելով Էյմին» (''Judging Amy'', 1999–2005) իրաւաբանական տրամային մէջ Մաքսին Կրէյի դերակատարումներուն համար։

Ան նկարահանուեցաւ Պրոտուէյի «Ճիփսի» (''Gypsy'', 1989) երաժշտական ներկայացման վերաբեմադրութեան մէջ&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.csmonitor.com/1989/1206/1gyp.html|title=Tyne Daly Triumphs in 'Gypsy'|newspaper=[[Christian Science Monitor]]|date=December 6, 1989|access-date=March 19, 2010|author=Beaufort, John}}&lt;/ref&gt;՝ արժանանալով «Թոնի» (Tony Award) մրցանակի՝ իբրեւ երաժշտախաղի (միւզիքլի) լաւագոյն դերասանուհի։ Անոր «Թոնի»ի անուանադրուած միւս դերերը եղած են «Ճագարի Որջը» (''Rabbit Hole'', 2006) եւ «Մայրեր եւ Որդիներ» (''Mothers and Sons'', 2014) թատերախաղերուն մէջ։ Ան մարմնաւորած է Մարիա Քալասը «Վարպետաց Դաս» (''Master Class'', 2011–2012)&lt;ref&gt;&quot; ''Master Class'' Broadway&quot; Playbill (vault), accessed August 22, 2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Shenton, Mark. &quot;Tyne Daly Opens in West End in 'Master Class' Feb. 7&quot; Playbill, February 7, 2012&lt;/ref&gt; թատերախաղին մէջ՝ թէ՛ Պրոտուէյի եւ թէ՛ Լոնտոնի «Ուեսթ Էնտ»ի (West End) բեմերուն վրայ։ Պրոտուէյի մէջ անոր միւս յիշարժան գործերէն են «Ճայը» (''The Seagull'', 1992) եւ «Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր» (''It Shoulda Been You'', 2015) ներկայացումները։

Տէյլիի առաջնաելոյթը շարժանկարի ոլորտէն ներս տեղի ունեցաւ «Ճոն եւ Մէրի» (''John and Mary'', 1969) ժապաւէնով։ Ան յայտնի է իր դերերով հետեւեալ ժապաւէններուն մէջ․ «Ստիպողը» (''The Enforcer'', 1976), «Ողջոյն, Իմ Անունն Է Տորիս» (''Hello, My Name Is Doris'', 2015) եւ «Պասթըր Սքրակսի Պալլատը» (''The Ballad of Buster Scruggs'', 2018)։ Ան անուանադրուեցաւ «Անկախ Ոգի» (Independent Spirit Award) մրցանակին՝ իբրեւ երկրորդական նախասիրած դերասանուհի, Փաթրիք Ուանգի (Patrick Wang) «Հացի Գործարանը» (''A Bread Factory'', 2018) տրամային մէջ իր ստանձնած դերին համար։ Ան մարմնաւորած է Անն Մարի Հոակի կերպարը «Մարվէլ Սթուտիոզ»ի (Marvel Studios) «Սարդ-Մարդ․ Տունդարձ» (''Spider-Man: Homecoming'', 2017) ժապաւէնին մէջ։

== Վաղ Տարիներ Եւ Կրթութիւն ==
Տէյլի ծնած է Վիսքոնսին նահանգի Մատիսոն քաղաքին մէջ, դերասան Ճէյմս Տէյլիի եւ դերասանուհի Մերի Հոփի (օրօրոցային ազգանունով՝ Նուել ընտանիքին մէջ։ Ան ունի իռլանտական ծագում․ անոր նախնիները սերած են Լիմերիքէն եւ Քերի գաւառէն&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.advertiser.ie/galway/article/108389/each-type-of-acting-is-interesting-each-one-has-its-value|title='Each type of acting is interesting; each one has its value'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|title=Tyne Daly profile|publisher=[[Turner Classic Movies]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022034236/http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|archive-date=October 22, 2012|url-status=dead|access-date=October 25, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1978/07/06/archives/james-daly-actor-is-dead-at-59-took-many-tv-character-roles-had.html|work=The New York Times|first=C. Gerald|last=Fraser|title=James Daly, Actor, Is Dead at 59; Took Many TV Character Roles; Had Part in 'Roots II' Won an Emmy Award|date=July 6, 1978}}&lt;/ref&gt;։ Անոր կրտսեր եղբայրը դերասան Թիմ Տէյլին է։

Ան մեծցած է Նիւ Եորք նահանգի Ռոքլանտ շրջանին մէջ, ուր իր ասպարէզը սկսաւ՝ իր ընտանիքին հետ մասնակցելով ամառնային թատերաշրջաններու ներկայացումներուն. ան ստացաւ իր արհմիութենական քարտը 15 տարեկանին։ Ան ուսանած էպրանտայզ համալսարանին եւ Ամերիկեան Երաժշտական ու Տաւրիկեան Ակադեմիային (American Musical and Dramatic Academy) մէջ։&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|title=Tyne Daly profile|publisher=[[Turner Classic Movies]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022034236/http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|archive-date=October 22, 2012|url-status=dead|access-date=October 25, 2010}}&lt;/ref&gt;

== Հասարակական Կերպար Եւ Ժառանգութիւն ==
Մրցածին մէջ Տէյլի նոյնացուած է իբրեւ ֆեմինիստական խորհրդանիշ մը, մանաւանդ՝ «Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաշարքին մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/10356842/Cagney-and-Lacey-a-salute-to-TVs-feminist-icons.html|title=Cagney and Lacey: a salute to TV's feminist icons|last=Midgley|first=Neil|date=October 6, 2013|work=[[The Telegraph (UK)|The Telegraph]]|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/10356842/Cagney-and-Lacey-a-salute-to-TVs-feminist-icons.html|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live}}&lt;/ref&gt; իր ստանձնած դերին շնորհիւ։ Լէյսիի դերակատարումը ցոյց տուաւ կին քննիչի մը այնպիսի ժամանակաշրջանի մը, երբ այդ միտքը տակաւին նորոյթ էր․ շարքը նաեւ նորարարական էր անով, որ Լէյսին հիմնականին մէջ կը ներկայացնէր աշխատանքային միջավայրի մէջ, այլ ոչ թէ մշտապէս՝ տան մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.museum.tv/eotvsection.php?entrycode=dalytyne|title=DALY, TYNE - The Museum of Broadcast Communications|publisher=[[Museum of Broadcast Communications]]|access-date=January 25, 2010}}&lt;/ref&gt;։ Ան նաեւ անկեղծօրէն արտայայտուած է տարիքի հետ բնական տեսքը պահպանելու կարեւորութեան մասին, եւ «Դատելով Էյմին» շարքի նկարահանումներու ամբողջ ընթացքին Տէյլիի մազերը եղած են իր բնական մոխրագոյն վիճակին մէջ եւ չեն ներկուած&lt;ref&gt;Profile {{Dead link|date=July 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=no}}, Westsidetoday.com, April 29, 2005.&lt;/ref&gt;։

== Անձնական Կեանք ==
Տէյլի ամուսնացած եղած է Ճորճ Սթանֆըրտ Պրաունի հետ 1966-էն մինչեւ 1990 թուականը&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.amomama.com/290882-tyne-daly-blamed-her-divorce-mens-fears.html|title=Tyne Daly Blamed Her Divorce on Men's Fears at 50 &amp; Revealed Distance Did Not Help Them Rekindle|last=Baloyi|first=Karabo|date=June 11, 2022|website=amomama.com|access-date=September 9, 2025}}&lt;/ref&gt;։ Անոնք ունին երեք դուստր&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/61/Tyne-Daly.html|title=Tyne Daly biography|publisher=Film Reference|access-date=January 25, 2010}}&lt;/ref&gt;։

== Ֆիլմագրութիւն ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Դեր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|'''1969'''
|Ճոն եւ Մէրի (''John and Mary'')
|Հիլըրի
|
|-
|'''1970'''
|Անկաշկանդ Հրեշտակը (''Angel Unchained'')
|Մերիլի
|
|-
|'''1972'''
|Խաղա Այնպէս, Ինչպէս Կը Թելադրէ (''Play It As It Lays'')
|Լրագրող
|
|-
|'''1973'''
|Անհաւատարիմը (''The Adulteress'')
|Ինեզ Սթայնըր
|
|-
|'''1976'''
|Ստիպողը (''The Enforcer'')
|Տեսուչ Քէյթ Մուր
|
|-
|'''1977'''
|Արագութեան Թակարդ (''Speedtrap'')
|Նիֆթի Նոլան
|
|-
|
|Հեռաձայն (''Telefon'')
|Դորոթի Փութըրման
|
|-
|'''1981'''
|Զութ Սիւթ (''Zoot Suit'')
|Ալիս Պլումֆիլտ
|
|-
|'''1985'''
|Աւիատորը (''The Aviator'')
|Էւելին Սթիլըր
|
|-
|
|Տեղաշարժողներ եւ Թափահարողներ (''Movers &amp; Shakers'')
|Նենսի Տըրման
|
|-
|'''1997'''
|Հողի Օրէնքը (''The Lay of the Land'')
|Տքթ. Կութմախըր
|
|-
|'''1999'''
|Աշնան Սիրտը (''The Autumn Heart'')
|Անն
|
|-
|'''2000'''
|Կապիկի Գիծը (''The Simian Line'')
|Արնիթա
|
|-
|
|Եդեմի Անկիւն Մը (''A Piece of Eden'')
|Մοրաք Աւրելիա
|
|-
|'''2015'''
|Ողջոյն, Իմ Անունն Է Տորիս (''Hello, My Name Is Doris'')
|Ռոզ
|
|-
|'''2017'''
|Սարդ-Մարդ․ Տունդարձ (''Spider-Man: Homecoming'')
|Անն-Մարի Հոաք
|
|-
|
|Պազմաթի Պլիւզ (''Basmati Blues'')
|Էւելին
|
|-
|'''2018'''
|Պասթըր Սքրակսի Պալլատը (''The Ballad of Buster Scruggs'')
|Տիկին (Տիկ. Պեթճըման)
|«Մահացած Մնացորդները» (The Mortal Remains) հատուած
|-
|
|Հացի Գործարանը, Մաս Ա․ (''A Bread Factory, Part One'')
|Դորոթէա
|
|-
|
|Հացի Գործարանը, Մաս Բ․ (''A Bread Factory, Part Two'')
|Դորոթէա
|
|}

== Հեռուստատեսութիւն ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Դեր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|'''1954'''
|Օտարերկրեայ Դաւադրութիւն (''Foreign Intrigue'')
|Աղջիկ
|«International Finance» դրուագ
|-
|'''1968'''
|Ընդհանուր Հիւանդանոց (''General Hospital'')
|Քէրոլայն Պէյլ
|
|-
|
|Վիրճինիացին (''The Virginian'')
|Ֆէյթ Պրետպըրի
|«The Orchard» դրուագ
|-
|'''1969'''
|Ճատ՝ Պաշտպանութեան Համար (''Judd, for the Defense'')
|Սենտի Ճէյմսըն
|«The View from the Ivy Tower» դրուագ
|-
|
|Սի-Պի-Էս Թատրոն (''CBS Playhouse'')
|Սարա
|«Sadbird» դրուագ
|-
|
|Մոտ Ճոկատը (''The Mod Squad'')
|Տոլորէս Ապերնաթի
|«The Death of Wild Bill Hannachek» դրուագ
|-
|'''1970'''
|Նոր Մարդիկ (''The New People'')
|Քէթի
|«On the Horizon» դրուագ
|-
|
|Այրոնսայտ (''Ironside'')
|Ճոաննա Լի
|«The People Against Judge McIntire» դրուագ
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Ճենիֆըր Լոխնըր
|«Moment of Decision» դրուագ
|-
|'''1971'''
|Ամերիկայի Որոնումով (''In Search of America'')
|Անն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ոռնոց Մը Անտառին Մէջ (''A Howling in the Woods'')
|Սէլլի Պիքսթըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Լոնկսթրիթ (''Longstreet'')
|Մարսելլա
|«One in the Reality Column» դրուագ
|-
|
|Մաքմիլան եւ Ամուսինը (''McMillan &amp; Wife'')
|Ճանէթ Պենթըն
|«Husbands, Wives, and Killers» դրուագ
|-
|
|Անօրինակ Առաքելութիւն (''Mission: Impossible'')
|Սարեթթա Լէյն
|«Nerves» դրուագ
|-
|'''1972'''
|Բարկութեան Տաքութիւնը (''Heat of Anger'')
|Ճին Քարսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Երիտասարդ Տքթ․ Քիլտէր (''Young Dr. Kildare'')
|Ռէյչըլ Տիքսըն
|«The Thing with Feathers» դրուագ
|-
|
|Մոտ Ճոկատը (''The Mod Squad'')
|Փրուտենս Կորտըն
|«Good Times Are Just Memories» դրուագ
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Պարպարա
|«The Choice» դրուագ
|-
|'''1973'''
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Էյփրիլ
|«Deadly Game» դրուագ
|-
|
|Ուրուականի Պատմութիւն (''Ghost Story'')
|Աննա Ֆրիմէն
|«Earth, Air, Fire and Water» դրուագ
|-
|
|Հոքինզ (''Hawkins'')
|Էլեն Համիլթըն
|«A Life for a Life» դրուագ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Մարլի Տեւոն
|«A Farewell Tree from Marly» դրուագ
|-
|
|Մարդը, Որ Կրնար Խօսիլ Տղոց Հետ (''The Man Who Could Talk to Kids'')
|Սուզի Տաթուայլըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1974'''
|Լէրրի (''Larry'')
|Նենսի Հոքուըրթ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Լուսիլ Պէյքըր
|«Time Lock» դրուագ
|-
|
|Սան Ֆրանսիսքոյի Փողոցները (''The Streets of San Francisco'')
|Տիկին Քարլինօ
|«Commitment» դրուագ
|-
|
|Տքթ․ Էլիոթ (''Doc Elliot'')
|Պէթ Անն Պլեքնըր
|«The Touch of God» դրուագ
|-
|
|Պառնապի Ճոնզ (''Barnaby Jones'')
|Մէճ Ուինսթըն
|«A Gathering of Thieves» դրուագ
|-
|
|Խորհրդածութեան Լայն Աշխարհը (''The Wide World of Mystery'')
|Լորի
|«The Haunting of Penthouse D» դրուագ
|-
|'''1975'''
|Լուքաս Թաննըր (''Lucas Tanner'')
|Ճենի Մայլօ
|«Collision» դրուագ
|-
|
|Օրէնքը (''The Law'')
|Լուսի
|Հեռուստատեսային մինի-շարք
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Լիզ Լէյթըմ
|«Gift from a Killer» դրուագ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Մէրի
|«Cliffy» դրուագ
|-
|'''1976'''
|Զբօսեցնողը (''The Entertainer'')
|Ճին
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Էյմի Քենետի
|«From Out the Darkness» դրուագ
|-
|'''1977'''
|Մտերիմ Օտարականներ (''Intimate Strangers'')
|Քէրըն Ռենշօ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Տեսիլքներ (''Visions'')
|Անն
|«The Dancing Bear» դրուագ
|-
|'''1978'''
|Աստուածաշունչի Մեծագոյն Հերոսները (''Greatest Heroes of the Bible'')
|Աբիսագ
|«The Judgment of Solomon» դրուագ
|-
|'''1979'''
|Շիրլի (''Shirley'')
|Աթենա
|«Twenty Years to Life» դրուագ
|-
|
|Աւելի Լաւ Է Ուշ, Քան Երբէք (''Better Late Than Never'')
|Օր․ Տէյվիս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1980'''
|Կանանց Սրահը (''The Women's Room'')
|Ատել
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Մատլին Էսթէզ
|«The Night Killer» դրուագ
|-
|'''1981'''
|Կեանքի եւ Մահուան Խնդիր (''A Matter of Life and Death'')
|Տոննա
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Քէյ Սիլվըր
|«Gentle Into That Good Night» դրուագ
|-
|
|Սի-Պի-Էս Կէսօրուան Թատրոն (''CBS Afternoon Playhouse'')
|Քէթրին Էլիս
|«The Great Gilly Hopkins» դրուագ
|-
|
|Լու Կրանթ (''Lou Grant'')
|Մելիսսա Քամինկզ
|«Violence» դրուագ
|-
|'''1981–1988'''
|Քեկնի եւ Լէյսի (''Cagney &amp; Lacey'')
|Քննիչ Մէրի Պէթ Լէյսի
|Գլխաւոր կազմ, 126 դրուագ
|-
|'''1982'''
|Մեկնում, Փ․Ա․ (''Magnum, P.I.'')
|Քէյթ Սալիվան
|«The Jororo Kill» դրուագ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Աննա Քրուշեւիչ
|«For Love of Joshua» դրուագ
|-
|'''1983'''
|Քու Տե՞ղդ․․․ Թէ Իմս (''Your Place... or Mine'')
|Քէրըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Միսիսիփի (''The Mississippi'')
|Կատարող
|«The Shooting» դրուագ
|-
|'''1986'''
|Փնտռուած՝ Սենեակ Մը Սիրով (''Wanted: A Room with Love'')
|Պատմող
|Հեռուստատեսային յատուկ թողարկում
|-
|'''1987'''
|Ասոնց Նման Երեխաներ (''Kids Like These'')
|Ճոաննա Կուտման
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1988'''
|Տոլլի (''Dolly'')
|Ժենվիէվ
|«1.20» դրուագ
|-
|'''1989'''
|Իրարու Հետ Մնացած (''Stuck with Each Other'')
|Սիլվիա Քաս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1991'''
|Վերջին Երթացողը (''The Last to Go'')
|Մէրի Էլեն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Անծանօթի Մը Դէմքը (''Face of a Stranger'')
|Տոլլի Մատիսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ռոզի Օ'Նիլի Դատավարութիւնները (''The Trials of Rosie O'Neill'')
|Վիքի Լինտման
|«The Reunion» դրուագ
|-
|
|Թեւեր (''Wings'')
|Միմսի Պորոկրովզ
|«My Brother's Keeper» դրուագ
|-
|'''1992'''
|Ճահիճի Էակը (''Swamp Thing'')
|Քարլա Ճեֆրիզ
|«Lesser of Two Evils» դրուագ
|-
|
|Ռէյ Պրետպըրիի Թատրոնը (''The Ray Bradbury Theater'')
|Քորա Կիպզ
|«Great Wide World Over There» դրուագ
|-
|
|Քոլոմպօ (''Columbo'')
|Տոլորէս Մաքքէյն
|«A Bird in the Hand...» դրուագ
|-
|'''1993'''
|Օփալի Համար Տեղ Չկայ (''No Room for Opal'')
|Կլորին
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ցրուած Երազներ (''Scattered Dreams'')
|Քէթրին Մեսենճըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1994'''
|Անմոռուկի Սպանութիւնները (''The Forget-Me-Not Murders'')
|Տքթ․ ԱՐչըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քրիսթի (''Christy'')
|Ալիս Հենտըրսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Վերադարձը (''The Return'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քոլոմպօ (''Columbo'')
|Դորոթէա Մաքնալի
|«Undercover» դրուագ
|-
|'''1994–1995'''
|Կախարդական Դպրոցական Կառքը (''The Magic School Bus'')
|Տքթ․ Թեննելլի
|Ձայնային, 2 դրուագ
|-
|
|Քրիսթի (''Christy'')
|Ալիս Հենտըրսըն
|Գլխաւոր կազմ, 20 դրուագ
|-
|'''1995'''
|Մանկաբարձուհին (''The Nanny'')
|Մոնա
|«Strange Bedfellows» դրուագ
|-
|
|Դարձեալ Միասին (''Together Again'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Մնաս Բարով, Թռչնակ (''Bye Bye Birdie'')
|Մէյ Փիթըրսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Տեսարան Ապակեայ Առաստաղին Ընդմէջէն (''The View Through the Glass Ceiling'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1996'''
|Ճշմարիտ Դատապարտութիւններ (''True Convictions'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1997'''
|Կատարեալ Մայրը (''The Perfect Mother'')
|Էլէն Փոտարաս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Հնարքներ (''Tricks'')
|Սարա
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1998'''
|Հսկում (''Vig'')
|Էլեն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քու Սիրոյդ Համար (''For Your Love'')
|Մէրի Ուինսթըն
|«The Mother of All Visits» դրուագ
|-
|'''1999'''
|Երեք Գաղտնիքներ (''Three Secrets'')
|Շելլի
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Բարութեան Բացակայութիւնը (''Absence of the Good'')
|Տքթ․ Մարշիա Լայընզ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Արդարադատութեան Գործադրում (''Execution of Justice'')
|Կոլտի Դատաւոր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Վերոնիքայի Պահարանը (''Veronica's Closet'')
|Էմիլի Պլէյր
|«Veronica's from Venus/Josh's Parents Are from Mars» դրուագ
|-
|
|Հոյակապ Եօթնեակը (''The Magnificent Seven'')
|Մա Նիքոլզ
|«Vendetta» դրուագ
|-
|'''1999–2005'''
|Դատելով Էյմին (''Judging Amy'')
|Մաքսին Կրէյ
|Գլխաւոր կազմ, 138 դրուագ
|-
|'''2001'''
|Հարսանեկան Զգեստը (''The Wedding Dress'')
|Ճոան Տելանօ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2003'''
|Ընդհատակեայ Ծննդեան Տօներ (''Undercover Christmas'')
|Անն Քանինկհամ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2009'''
|Ճորճիա Օ'Քիֆ (''Georgia O'Keeffe'')
|Մէյպըլ Տոճ Սթերն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2009–2019'''
|Կրէյի Անդամազննութիւնը (''Grey's Anatomy'')
|Քէրոլայն Շեփըրտ
|2 դրուագ
|-
|'''2010'''
|Ծանուցում Արտաքսման (''Burn Notice'')
|Թինա
|«A Dark Road» դրուագ
|-
|'''2014'''
|Արդի Ընտանիք (''Modern Family'')
|Տիկին Փլենք
|«Won't You Be Our Neighbor» դրուագ
|-
|'''2016'''
|Փնտռելով․ Ֆիլմը (''Looking: The Movie'')
|Խաղաղարար Դատաւոր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2018'''
|Մըրֆի Պրաուն (''Murphy Brown'')
|Ֆիլիս
|13 դրուագ
|-
|'''2019'''
|Տիկին Նախարարը (''Madam Secretary'')
|Ծերակուտական Էյմի Ռոս
|«Leaving the Station» դրուագ
|-
|'''2021'''
|Մայրիկ (''Mom'')
|Պարպարա
|«Whip-Its and Emotionally Attuned Babies» դրուագ
|-
|'''2026'''
|Լեանն (''Leanne'')
|Նենսի
|«The Old Cat Had Her Reasons» դրուագ
|}

== Թատրոն ==

=== Պրոտուէյի Դերեր ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ'''
|-
|'''1967'''
|Այդ Ամառը – Այդ Աշունը (''That Summer - That Fall'')
|Ճոզի
|Հելեն Հէյզ Թատրոն (Helen Hayes Theatre)
|-
|'''1989'''
|Ճիփսի (''Gypsy'')
|Ռոուզ
|Սենթ Ճէյմս Թատրոն (St. James Theatre), Մարքի  Թատրոն (Marquis Theatre), Ազգային  շրջագայութիւն (1989–91)
|-
|'''1992'''
|Ճայը (''The Seagull'')
|Տիկին Արքատինա
|Լայսիում Թատրոն (Lyceum Theatre)
|-
|'''2006'''
|Ճագարի Որջը (''Rabbit Hole'')
|Նէթ
|Պիլթմոր Թատրոն (Biltmore Theatre)
|-
|'''2011'''
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Սամուէլ Ճ․ Ֆրիտման Թատրոն (Samuel J. Friedman Theatre)
|-
|'''2014'''
|Մայրեր եւ Որդիներ (''Mothers and Sons'')
|Քէթրին Կերարտ
|Ճոն Կոլտըն Թատրոն (John Golden Theatre)
|-
|'''2015'''
|Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր (''It Shoulda Been You'')
|Ճուտի Սթայնպըրկ
|Պրուքս Աթքինսըն Թատրոն (Brooks Atkinson Theater)
|}

=== Օֆ-Պրոտուէյի (Off-Broadway) Դերեր ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ'''
|-
|'''1966'''
|Կարագի եւ Ձուի Մարդը (''The Butter and Egg Man'')
|Ճէյն Ուեսթըն
|Չերրի Լէյն Թատրոն (Cherry Lane Theatre)
|-
|'''1995'''
|Ըսէ Ինծի Տիկին (''Call Me Madam'')
|Սէլլի Ատամզ
|Encores!, Նիւ Եորք  Սիթի Սենթըր (New York City Center)
|-
|'''1998'''
|Խորհրդաւոր Դպրոցը (''Mystery School'')
|Կատարող
|Անժել Օրենսանց Կեդրոն (Angel Orensanz Center)
|-
|'''2009'''
|Սէր, Կորուստ եւ Ինչ Որ Հագած Էի (''Love, Loss, and What I Wore'')
|Կատարող
|Ուեսթսայտ Թատրոն (Westside Theatre)
|-
|'''2017'''
|Սիրելի Աշխարհ (''Dear World'')
|Կոմսուհի Օրելիա
|Եորք Թատերական Ընկերութիւն (York Theatre Company)
|-
|'''2018'''
|Վարը (''Downstairs'')
|Այրին
|Primary Stages, Չերրի  Լէյն Թատրոն (Cherry Lane Theatre)
|}

=== Թատերական Այլ Ներկայացումներ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ / Վայր'''
|-
|'''1963'''
|Ճեննին Համբուրեց Զիս (''Jenny Kissed Me'')
|Կատարող
|Պաքս Քաունթի Փլէյհաուս, Նիւ Հոփ, Փենսիլվանիա
|-
|'''2008'''
|Ագամեմնոն (''Agamemnon'')
|Կլիտեմնեստրա
|Կեթթի Վիլլա (Getty Villa), Մալիպու,  Քալիֆորնիա
|-
|'''2010'''
|Երկրորդ Անգամը (''The Second Time Around'')
|Քապարէ
|Ֆայնսթայնզ ըթ տը Ռիճընսի, Նիւ Եորք Սիթի
|-
|
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Քենետի Կեդրոն (Kennedy Center)
|-
|'''2011'''
|Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր (''It Shoulda Been You'')
|Հարսնցուին Մայրը
|Ճորճ Սթրիթ Փլէյհաուս, Նիւ Պրանզուիք, Նիւ Ճըրզի
|-
|'''2012'''
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Վոտվիլ Թատրոն (Vaudeville Theatre), Լոնտոն
|-
|'''2013'''
|Ռեկթայմ (''Ragtime'')
|Էմմա Կոլտման
|Էյվըրի Ֆիշըր Հոլ (Avery Fisher Hall)
|-
|'''2016'''
|Սիրելի Աշխարհ (''Dear World'')
|Կոմսուհի Օրելիա
|Վէլլի Կատարողական Արուեստներու Կեդրոն, Լոս Անճելըս
|-
|'''2017'''
|Յիշատակներու Որս (''Chasing Mem'ries'')
|Վիքթորիա
|Ճեֆֆըն Փլէյհաուս (The Geffen Playhouse), Լոս  Անճելըս
|}
'''Նշում․''' Թայն նախատեսուած էր վերադառնալ Պրոտուէյ 2024 թուականի «Կասկած․ Առակ Մը» (''Doubt: A Parable'') թատերախաղի վերաբեմադրութեամբ՝ Քոյր Ալոյիշըսի դերով, սակայն ստիպուած եղաւ դուրս գալ ներկայացումներէն նախնական ցուցադրութիւններու (previews) սկսելու շաբաթը՝ հիւանդանոցային կարճատեւ կեցութեան պատճառով։ Էյմի Ռայանը (Amy Ryan) փոխարինեց զինք՝ ստանձնելով դերը ներկայացման մնացեալ ամբողջ շրջանին համար։

== Մրցանակներ եւ Անուանադրումներ ==
Տէյլի ընդհանուր առմամբ 16 անգամ անուանադրուած է «Էմմի» (Emmy Award) մրցանակին․ ան յաղթած է 6 անգամ՝ հետեւեալ հեռուստատեսային դերակատարումներուն համար․

* '''Լաւագոյն Գլխաւոր Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Քեկնի եւ Լէյսի» (''Cagney and Lacey'') շարքին համար 1983, 1984, 1985 եւ 1988 թուականներուն
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Քրիսթի» (''Christy'') շարքին համար 1996 թուականին
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Դատելով Էյմին» (''Judging Amy'') շարքին համար 2003 թուականին

Ան նաեւ գնահատուած է Պրոտուէյի մէջ իր կատարած աշխատանքին համար՝ արժանանալով «Թոնի» (Tony Award) մրցանակի եւ երեք անուանադրումներու․

* '''Լաւագոյն Դերասանուհի Երաժշտախաղի Մէջ''' (Յաղթող)՝ Ռոուզի դերին համար «Ճիփսի» (''Gypsy'', 1990) ներկայացման մէջ
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Թատերախաղի Մէջ''' (Անուանադրուած)՝ Նէթի դերին համար «Ճագարի Որջը» (''Rabbit Hole'', 2006) թատերախաղին մէջ
* '''Լաւագոյն Գլխաւոր Դերասանուհի Թատերախաղի Մէջ''' (Անուանադրուած)՝ Քէթրինի դերին համար «Մայրեր եւ Որդիներ» (''Mothers and Sons'', 2014) թատերախաղին մէջ

== Ձայնասկաւառակագրութիւն ==
Պըրնսթայն․ ''Քաղաքին Մէջ'' (''On the Town''), ղեկավարութեամբ Մայքլ Թիլսըն Թոմասի, Deutsche Grammophon, 1993: 

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Դերասանուհիներ այբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Դերասանուհիներ]]</text>
      <sha1>65g6flv1cgbzg4z6oh8i9r777eoj6tj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256062</id>
      <parentid>256061</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T11:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>256062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30949" sha1="g9vh6bur4kvoquimf66aph38jxdjja8" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Թայն Տէյլի'''&lt;ref&gt;{{Citation|title=Tyne Daly|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tyne_Daly&amp;oldid=1376067775|date=2026-09-21|accessdate=2026-10-16|language=en}}&lt;/ref&gt; ({{Lang-en|Tyne Daly}}, {{ԱԾ}})&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.am/books?id=qVwRAQAAMAAJ&amp;redir_esc=y|title=Who Sang What on Broadway, 1866-1996|last=Benjamin|first=Ruth|last2=Rosenblatt|first2=Arthur|date=2006|publisher=McFarland, Incorporated, Publishers|isbn=978-0-7864-1506-9|language=անգլերէն}}&lt;/ref&gt;, [[Ամերիկա|ամերիկացի]] դերասանուհի, որուն վեց տասնամեակի ասպարէզը կը ներառէ բազմաթիւ գլխաւոր դերեր՝ շարժանկարի եւ թատրոնի մէջ: Ան արժանացած է վեց «&lt;nowiki/&gt;[[Էմմի Մրցանակ|Էմմի]]&lt;nowiki/&gt;» մրցանակի&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.televisionacademy.com/bios/tyne-daly|title=Tyne Daly {{!}} Emmy Awards and Nominations|website=Television Academy|language=en|accessdate=2026-10-08}}&lt;/ref&gt;, մէկ «Թոնի» մրցանակի։ եւ 2011 թուականին ընդգրկուած է «Ամերիկեան Թատրոնի Փառքի Սրահ»ին (American Theatre Hall of Fame) մէջ։

Տէյլի իր ասպարէզը սկսաւ թատրոնի բեմերէն՝ «ամառնային թատերաշրջաններու» (summer stock) ընթացքին Նիւ Եորք Սիթիի մէջ, իսկ 1967-ին կատարեց իր առաջնաելոյթը Պրոտուէյի բեմին վրայ՝ «Այդ Ամառը – Այդ Աշունը» (''That Summer – That Fall'') թատերախաղով։ Ան առաւելաբար յայտնի է «Սի-Պի-Էս» (CBS) կայանի «Քեկնի եւ Լէյսի» (''Cagney &amp; Lacey'', 1982–1988) ոստիկանական տրամային մէջ քննիչ Մէրի Պէթ Լէյսիի հեռուստատեսային դերով, որուն համար չորս անգամ արժանացած է «Փրայմթայմ Էմմի» (Primetime Emmy) մրցանակի՝ իբրեւ տրամաթիկ շարքի լաւագոյն դերասանուհի։ Ան նաեւ «Էմմի» մրցանակներ շահած է «Քրիսթի» (''Christy'', 1994–1995) պատմական տրամաթիկ շարքին մէջ Ալիս Հենտըրսընի եւ «Դատելով Էյմին» (''Judging Amy'', 1999–2005) իրաւաբանական տրամային մէջ Մաքսին Կրէյի դերակատարումներուն համար։

Ան նկարահանուեցաւ Պրոտուէյի «Ճիփսի» (''Gypsy'', 1989) երաժշտական ներկայացման վերաբեմադրութեան մէջ&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.csmonitor.com/1989/1206/1gyp.html|title=Tyne Daly Triumphs in 'Gypsy'|newspaper=[[Christian Science Monitor]]|date=December 6, 1989|access-date=March 19, 2010|author=Beaufort, John}}&lt;/ref&gt;՝ արժանանալով «Թոնի» (Tony Award) մրցանակի՝ իբրեւ երաժշտախաղի (միւզիքլի) լաւագոյն դերասանուհի։ Անոր «Թոնի»ի անուանադրուած միւս դերերը եղած են «Ճագարի Որջը» (''Rabbit Hole'', 2006) եւ «Մայրեր եւ Որդիներ» (''Mothers and Sons'', 2014) թատերախաղերուն մէջ։ Ան մարմնաւորած է Մարիա Քալասը «Վարպետաց Դաս» (''Master Class'', 2011–2012)&lt;ref&gt;&quot; ''Master Class'' Broadway&quot; Playbill (vault), accessed August 22, 2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Shenton, Mark. &quot;Tyne Daly Opens in West End in 'Master Class' Feb. 7&quot; Playbill, February 7, 2012&lt;/ref&gt; թատերախաղին մէջ՝ թէ՛ Պրոտուէյի եւ թէ՛ Լոնտոնի «Ուեսթ Էնտ»ի (West End) բեմերուն վրայ։ Պրոտուէյի մէջ անոր միւս յիշարժան գործերէն են «Ճայը» (''The Seagull'', 1992) եւ «Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր» (''It Shoulda Been You'', 2015) ներկայացումները։

Տէյլիի առաջնաելոյթը շարժանկարի ոլորտէն ներս տեղի ունեցաւ «Ճոն եւ Մէրի» (''John and Mary'', 1969) ժապաւէնով։ Ան յայտնի է իր դերերով հետեւեալ ժապաւէններուն մէջ․ «Ստիպողը» (''The Enforcer'', 1976), «Ողջոյն, Իմ Անունն Է Տորիս» (''Hello, My Name Is Doris'', 2015) եւ «Պասթըր Սքրակսի Պալլատը» (''The Ballad of Buster Scruggs'', 2018)։ Ան անուանադրուեցաւ «Անկախ Ոգի» (Independent Spirit Award) մրցանակին՝ իբրեւ երկրորդական նախասիրած դերասանուհի, Փաթրիք Ուանգի (Patrick Wang) «Հացի Գործարանը» (''A Bread Factory'', 2018) տրամային մէջ իր ստանձնած դերին համար։ Ան մարմնաւորած է Անն Մարի Հոակի կերպարը «Մարվէլ Սթուտիոզ»ի (Marvel Studios) «Սարդ-Մարդ․ Տունդարձ» (''Spider-Man: Homecoming'', 2017) ժապաւէնին մէջ։

== Վաղ Տարիներ Եւ Կրթութիւն ==
Տէյլի ծնած է Վիսքոնսին նահանգի Մատիսոն քաղաքին մէջ, դերասան Ճէյմս Տէյլիի եւ դերասանուհի Մերի Հոփի (օրօրոցային ազգանունով՝ Նուել ընտանիքին մէջ։ Ան ունի իռլանտական ծագում․ անոր նախնիները սերած են Լիմերիքէն եւ Քերի գաւառէն&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.advertiser.ie/galway/article/108389/each-type-of-acting-is-interesting-each-one-has-its-value|title='Each type of acting is interesting; each one has its value'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|title=Tyne Daly profile|publisher=[[Turner Classic Movies]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022034236/http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|archive-date=October 22, 2012|url-status=dead|access-date=October 25, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1978/07/06/archives/james-daly-actor-is-dead-at-59-took-many-tv-character-roles-had.html|work=The New York Times|first=C. Gerald|last=Fraser|title=James Daly, Actor, Is Dead at 59; Took Many TV Character Roles; Had Part in 'Roots II' Won an Emmy Award|date=July 6, 1978}}&lt;/ref&gt;։ Անոր կրտսեր եղբայրը դերասան Թիմ Տէյլին է։

Ան մեծցած է Նիւ Եորք նահանգի Ռոքլանտ շրջանին մէջ, ուր իր ասպարէզը սկսաւ՝ իր ընտանիքին հետ մասնակցելով ամառնային թատերաշրջաններու ներկայացումներուն. ան ստացաւ իր արհմիութենական քարտը 15 տարեկանին։ Ան ուսանած էպրանտայզ համալսարանին եւ Ամերիկեան Երաժշտական ու Տաւրիկեան Ակադեմիային (American Musical and Dramatic Academy) մէջ։&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|title=Tyne Daly profile|publisher=[[Turner Classic Movies]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022034236/http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=43600&amp;apid=149193|archive-date=October 22, 2012|url-status=dead|access-date=October 25, 2010}}&lt;/ref&gt;

== Հասարակական Կերպար Եւ Ժառանգութիւն ==
Մրցածին մէջ Տէյլի նոյնացուած է իբրեւ ֆեմինիստական խորհրդանիշ մը, մանաւանդ՝ «Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաշարքին մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/10356842/Cagney-and-Lacey-a-salute-to-TVs-feminist-icons.html|title=Cagney and Lacey: a salute to TV's feminist icons|last=Midgley|first=Neil|date=October 6, 2013|work=[[The Telegraph (UK)|The Telegraph]]|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/10356842/Cagney-and-Lacey-a-salute-to-TVs-feminist-icons.html|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live}}&lt;/ref&gt; իր ստանձնած դերին շնորհիւ։ Լէյսիի դերակատարումը ցոյց տուաւ կին քննիչի մը այնպիսի ժամանակաշրջանի մը, երբ այդ միտքը տակաւին նորոյթ էր․ շարքը նաեւ նորարարական էր անով, որ Լէյսին հիմնականին մէջ կը ներկայացնէր աշխատանքային միջավայրի մէջ, այլ ոչ թէ մշտապէս՝ տան մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.museum.tv/eotvsection.php?entrycode=dalytyne|title=DALY, TYNE - The Museum of Broadcast Communications|publisher=[[Museum of Broadcast Communications]]|access-date=January 25, 2010}}&lt;/ref&gt;։ Ան նաեւ անկեղծօրէն արտայայտուած է տարիքի հետ բնական տեսքը պահպանելու կարեւորութեան մասին, եւ «Դատելով Էյմին» շարքի նկարահանումներու ամբողջ ընթացքին Տէյլիի մազերը եղած են իր բնական մոխրագոյն վիճակին մէջ եւ չեն ներկուած&lt;ref&gt;Profile {{Dead link|date=July 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=no}}, Westsidetoday.com, April 29, 2005.&lt;/ref&gt;։

== Անձնական Կեանք ==
Տէյլի ամուսնացած եղած է Ճորճ Սթանֆըրտ Պրաունի հետ 1966-էն մինչեւ 1990 թուականը&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.amomama.com/290882-tyne-daly-blamed-her-divorce-mens-fears.html|title=Tyne Daly Blamed Her Divorce on Men's Fears at 50 &amp; Revealed Distance Did Not Help Them Rekindle|last=Baloyi|first=Karabo|date=June 11, 2022|website=amomama.com|access-date=September 9, 2025}}&lt;/ref&gt;։ Անոնք ունին երեք դուստր&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmreference.com/film/61/Tyne-Daly.html|title=Tyne Daly biography|publisher=Film Reference|access-date=January 25, 2010}}&lt;/ref&gt;։

== Ֆիլմագրութիւն ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Դեր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|'''1969'''
|Ճոն եւ Մէրի (''John and Mary'')
|Հիլըրի
|
|-
|'''1970'''
|Անկաշկանդ Հրեշտակը (''Angel Unchained'')
|Մերիլի
|
|-
|'''1972'''
|Խաղա Այնպէս, Ինչպէս Կը Թելադրէ (''Play It As It Lays'')
|Լրագրող
|
|-
|'''1973'''
|Անհաւատարիմը (''The Adulteress'')
|Ինեզ Սթայնըր
|
|-
|'''1976'''
|Ստիպողը (''The Enforcer'')
|Տեսուչ Քէյթ Մուր
|
|-
|'''1977'''
|Արագութեան Թակարդ (''Speedtrap'')
|Նիֆթի Նոլան
|
|-
|
|Հեռաձայն (''Telefon'')
|Դորոթի Փութըրման
|
|-
|'''1981'''
|Զութ Սիւթ (''Zoot Suit'')
|Ալիս Պլումֆիլտ
|
|-
|'''1985'''
|Աւիատորը (''The Aviator'')
|Էւելին Սթիլըր
|
|-
|
|Տեղաշարժողներ եւ Թափահարողներ (''Movers &amp; Shakers'')
|Նենսի Տըրման
|
|-
|'''1997'''
|Հողի Օրէնքը (''The Lay of the Land'')
|Տքթ. Կութմախըր
|
|-
|'''1999'''
|Աշնան Սիրտը (''The Autumn Heart'')
|Անն
|
|-
|'''2000'''
|Կապիկի Գիծը (''The Simian Line'')
|Արնիթա
|
|-
|
|Եդեմի Անկիւն Մը (''A Piece of Eden'')
|Մοրաք Աւրելիա
|
|-
|'''2015'''
|Ողջոյն, Իմ Անունն Է Տորիս (''Hello, My Name Is Doris'')
|Ռոզ
|
|-
|'''2017'''
|Սարդ-Մարդ․ Տունդարձ (''Spider-Man: Homecoming'')
|Անն-Մարի Հոաք
|
|-
|
|Պազմաթի Պլիւզ (''Basmati Blues'')
|Էւելին
|
|-
|'''2018'''
|Պասթըր Սքրակսի Պալլատը (''The Ballad of Buster Scruggs'')
|Տիկին (Տիկ. Պեթճըման)
|«Մահացած Մնացորդները» (The Mortal Remains) հատուած
|-
|
|Հացի Գործարանը, Մաս Ա․ (''A Bread Factory, Part One'')
|Դորոթէա
|
|-
|
|Հացի Գործարանը, Մաս Բ․ (''A Bread Factory, Part Two'')
|Դորոթէա
|
|}

== Հեռուստատեսութիւն ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Վերնագիր'''
|'''Դեր'''
|'''Նշումներ'''
|-
|'''1954'''
|Օտարերկրեայ Դաւադրութիւն (''Foreign Intrigue'')
|Աղջիկ
|«International Finance» դրուագ
|-
|'''1968'''
|Ընդհանուր Հիւանդանոց (''General Hospital'')
|Քէրոլայն Պէյլ
|
|-
|
|Վիրճինիացին (''The Virginian'')
|Ֆէյթ Պրետպըրի
|«The Orchard» դրուագ
|-
|'''1969'''
|Ճատ՝ Պաշտպանութեան Համար (''Judd, for the Defense'')
|Սենտի Ճէյմսըն
|«The View from the Ivy Tower» դրուագ
|-
|
|Սի-Պի-Էս Թատրոն (''CBS Playhouse'')
|Սարա
|«Sadbird» դրուագ
|-
|
|Մոտ Ճոկատը (''The Mod Squad'')
|Տոլորէս Ապերնաթի
|«The Death of Wild Bill Hannachek» դրուագ
|-
|'''1970'''
|Նոր Մարդիկ (''The New People'')
|Քէթի
|«On the Horizon» դրուագ
|-
|
|Այրոնսայտ (''Ironside'')
|Ճոաննա Լի
|«The People Against Judge McIntire» դրուագ
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Ճենիֆըր Լոխնըր
|«Moment of Decision» դրուագ
|-
|'''1971'''
|Ամերիկայի Որոնումով (''In Search of America'')
|Անն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ոռնոց Մը Անտառին Մէջ (''A Howling in the Woods'')
|Սէլլի Պիքսթըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Լոնկսթրիթ (''Longstreet'')
|Մարսելլա
|«One in the Reality Column» դրուագ
|-
|
|Մաքմիլան եւ Ամուսինը (''McMillan &amp; Wife'')
|Ճանէթ Պենթըն
|«Husbands, Wives, and Killers» դրուագ
|-
|
|Անօրինակ Առաքելութիւն (''Mission: Impossible'')
|Սարեթթա Լէյն
|«Nerves» դրուագ
|-
|'''1972'''
|Բարկութեան Տաքութիւնը (''Heat of Anger'')
|Ճին Քարսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Երիտասարդ Տքթ․ Քիլտէր (''Young Dr. Kildare'')
|Ռէյչըլ Տիքսըն
|«The Thing with Feathers» դրուագ
|-
|
|Մոտ Ճոկատը (''The Mod Squad'')
|Փրուտենս Կորտըն
|«Good Times Are Just Memories» դրուագ
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Պարպարա
|«The Choice» դրուագ
|-
|'''1973'''
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Էյփրիլ
|«Deadly Game» դրուագ
|-
|
|Ուրուականի Պատմութիւն (''Ghost Story'')
|Աննա Ֆրիմէն
|«Earth, Air, Fire and Water» դրուագ
|-
|
|Հոքինզ (''Hawkins'')
|Էլեն Համիլթըն
|«A Life for a Life» դրուագ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Մարլի Տեւոն
|«A Farewell Tree from Marly» դրուագ
|-
|
|Մարդը, Որ Կրնար Խօսիլ Տղոց Հետ (''The Man Who Could Talk to Kids'')
|Սուզի Տաթուայլըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1974'''
|Լէրրի (''Larry'')
|Նենսի Հոքուըրթ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Լուսիլ Պէյքըր
|«Time Lock» դրուագ
|-
|
|Սան Ֆրանսիսքոյի Փողոցները (''The Streets of San Francisco'')
|Տիկին Քարլինօ
|«Commitment» դրուագ
|-
|
|Տքթ․ Էլիոթ (''Doc Elliot'')
|Պէթ Անն Պլեքնըր
|«The Touch of God» դրուագ
|-
|
|Պառնապի Ճոնզ (''Barnaby Jones'')
|Մէճ Ուինսթըն
|«A Gathering of Thieves» դրուագ
|-
|
|Խորհրդածութեան Լայն Աշխարհը (''The Wide World of Mystery'')
|Լորի
|«The Haunting of Penthouse D» դրուագ
|-
|'''1975'''
|Լուքաս Թաննըր (''Lucas Tanner'')
|Ճենի Մայլօ
|«Collision» դրուագ
|-
|
|Օրէնքը (''The Law'')
|Լուսի
|Հեռուստատեսային մինի-շարք
|-
|
|Բժշկական Կեդրոն (''Medical Center'')
|Լիզ Լէյթըմ
|«Gift from a Killer» դրուագ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Մէրի
|«Cliffy» դրուագ
|-
|'''1976'''
|Զբօսեցնողը (''The Entertainer'')
|Ճին
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Նորագիրները (''The Rookies'')
|Էյմի Քենետի
|«From Out the Darkness» դրուագ
|-
|'''1977'''
|Մտերիմ Օտարականներ (''Intimate Strangers'')
|Քէրըն Ռենշօ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Տեսիլքներ (''Visions'')
|Անն
|«The Dancing Bear» դրուագ
|-
|'''1978'''
|Աստուածաշունչի Մեծագոյն Հերոսները (''Greatest Heroes of the Bible'')
|Աբիսագ
|«The Judgment of Solomon» դրուագ
|-
|'''1979'''
|Շիրլի (''Shirley'')
|Աթենա
|«Twenty Years to Life» դրուագ
|-
|
|Աւելի Լաւ Է Ուշ, Քան Երբէք (''Better Late Than Never'')
|Օր․ Տէյվիս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1980'''
|Կանանց Սրահը (''The Women's Room'')
|Ատել
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Մատլին Էսթէզ
|«The Night Killer» դրուագ
|-
|'''1981'''
|Կեանքի եւ Մահուան Խնդիր (''A Matter of Life and Death'')
|Տոննա
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Քէյ Սիլվըր
|«Gentle Into That Good Night» դրուագ
|-
|
|Սի-Պի-Էս Կէսօրուան Թատրոն (''CBS Afternoon Playhouse'')
|Քէթրին Էլիս
|«The Great Gilly Hopkins» դրուագ
|-
|
|Լու Կրանթ (''Lou Grant'')
|Մելիսսա Քամինկզ
|«Violence» դրուագ
|-
|'''1981–1988'''
|Քեկնի եւ Լէյսի (''Cagney &amp; Lacey'')
|Քննիչ Մէրի Պէթ Լէյսի
|Գլխաւոր կազմ, 126 դրուագ
|-
|'''1982'''
|Մեկնում, Փ․Ա․ (''Magnum, P.I.'')
|Քէյթ Սալիվան
|«The Jororo Kill» դրուագ
|-
|
|Քուինսի (''Quincy, M.E.'')
|Աննա Քրուշեւիչ
|«For Love of Joshua» դրուագ
|-
|'''1983'''
|Քու Տե՞ղդ․․․ Թէ Իմս (''Your Place... or Mine'')
|Քէրըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Միսիսիփի (''The Mississippi'')
|Կատարող
|«The Shooting» դրուագ
|-
|'''1986'''
|Փնտռուած՝ Սենեակ Մը Սիրով (''Wanted: A Room with Love'')
|Պատմող
|Հեռուստատեսային յատուկ թողարկում
|-
|'''1987'''
|Ասոնց Նման Երեխաներ (''Kids Like These'')
|Ճոաննա Կուտման
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1988'''
|Տոլլի (''Dolly'')
|Ժենվիէվ
|«1.20» դրուագ
|-
|'''1989'''
|Իրարու Հետ Մնացած (''Stuck with Each Other'')
|Սիլվիա Քաս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1991'''
|Վերջին Երթացողը (''The Last to Go'')
|Մէրի Էլեն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Անծանօթի Մը Դէմքը (''Face of a Stranger'')
|Տոլլի Մատիսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ռոզի Օ'Նիլի Դատավարութիւնները (''The Trials of Rosie O'Neill'')
|Վիքի Լինտման
|«The Reunion» դրուագ
|-
|
|Թեւեր (''Wings'')
|Միմսի Պորոկրովզ
|«My Brother's Keeper» դրուագ
|-
|'''1992'''
|Ճահիճի Էակը (''Swamp Thing'')
|Քարլա Ճեֆրիզ
|«Lesser of Two Evils» դրուագ
|-
|
|Ռէյ Պրետպըրիի Թատրոնը (''The Ray Bradbury Theater'')
|Քորա Կիպզ
|«Great Wide World Over There» դրուագ
|-
|
|Քոլոմպօ (''Columbo'')
|Տոլորէս Մաքքէյն
|«A Bird in the Hand...» դրուագ
|-
|'''1993'''
|Օփալի Համար Տեղ Չկայ (''No Room for Opal'')
|Կլորին
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Ցրուած Երազներ (''Scattered Dreams'')
|Քէթրին Մեսենճըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1994'''
|Անմոռուկի Սպանութիւնները (''The Forget-Me-Not Murders'')
|Տքթ․ ԱՐչըր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քրիսթի (''Christy'')
|Ալիս Հենտըրսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Վերադարձը (''The Return'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քոլոմպօ (''Columbo'')
|Դորոթէա Մաքնալի
|«Undercover» դրուագ
|-
|'''1994–1995'''
|Կախարդական Դպրոցական Կառքը (''The Magic School Bus'')
|Տքթ․ Թեննելլի
|Ձայնային, 2 դրուագ
|-
|
|Քրիսթի (''Christy'')
|Ալիս Հենտըրսըն
|Գլխաւոր կազմ, 20 դրուագ
|-
|'''1995'''
|Մանկաբարձուհին (''The Nanny'')
|Մոնա
|«Strange Bedfellows» դրուագ
|-
|
|Դարձեալ Միասին (''Together Again'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Մնաս Բարով, Թռչնակ (''Bye Bye Birdie'')
|Մէյ Փիթըրսըն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Տեսարան Ապակեայ Առաստաղին Ընդմէջէն (''The View Through the Glass Ceiling'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1996'''
|Ճշմարիտ Դատապարտութիւններ (''True Convictions'')
|Մէրի Պէթ Լէյսի
|«Քեկնի եւ Լէյսի» հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1997'''
|Կատարեալ Մայրը (''The Perfect Mother'')
|Էլէն Փոտարաս
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Հնարքներ (''Tricks'')
|Սարա
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''1998'''
|Հսկում (''Vig'')
|Էլեն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Քու Սիրոյդ Համար (''For Your Love'')
|Մէրի Ուինսթըն
|«The Mother of All Visits» դրուագ
|-
|'''1999'''
|Երեք Գաղտնիքներ (''Three Secrets'')
|Շելլի
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Բարութեան Բացակայութիւնը (''Absence of the Good'')
|Տքթ․ Մարշիա Լայընզ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Արդարադատութեան Գործադրում (''Execution of Justice'')
|Կոլտի Դատաւոր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|
|Վերոնիքայի Պահարանը (''Veronica's Closet'')
|Էմիլի Պլէյր
|«Veronica's from Venus/Josh's Parents Are from Mars» դրուագ
|-
|
|Հոյակապ Եօթնեակը (''The Magnificent Seven'')
|Մա Նիքոլզ
|«Vendetta» դրուագ
|-
|'''1999–2005'''
|Դատելով Էյմին (''Judging Amy'')
|Մաքսին Կրէյ
|Գլխաւոր կազմ, 138 դրուագ
|-
|'''2001'''
|Հարսանեկան Զգեստը (''The Wedding Dress'')
|Ճոան Տելանօ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2003'''
|Ընդհատակեայ Ծննդեան Տօներ (''Undercover Christmas'')
|Անն Քանինկհամ
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2009'''
|Ճորճիա Օ'Քիֆ (''Georgia O'Keeffe'')
|Մէյպըլ Տոճ Սթերն
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2009–2019'''
|Կրէյի Անդամազննութիւնը (''Grey's Anatomy'')
|Քէրոլայն Շեփըրտ
|2 դրուագ
|-
|'''2010'''
|Ծանուցում Արտաքսման (''Burn Notice'')
|Թինա
|«A Dark Road» դրուագ
|-
|'''2014'''
|Արդի Ընտանիք (''Modern Family'')
|Տիկին Փլենք
|«Won't You Be Our Neighbor» դրուագ
|-
|'''2016'''
|Փնտռելով․ Ֆիլմը (''Looking: The Movie'')
|Խաղաղարար Դատաւոր
|Հեռուստաֆիլմ
|-
|'''2018'''
|Մըրֆի Պրաուն (''Murphy Brown'')
|Ֆիլիս
|13 դրուագ
|-
|'''2019'''
|Տիկին Նախարարը (''Madam Secretary'')
|Ծերակուտական Էյմի Ռոս
|«Leaving the Station» դրուագ
|-
|'''2021'''
|Մայրիկ (''Mom'')
|Պարպարա
|«Whip-Its and Emotionally Attuned Babies» դրուագ
|-
|'''2026'''
|Լեանն (''Leanne'')
|Նենսի
|«The Old Cat Had Her Reasons» դրուագ
|}

== Թատրոն ==

=== Պրոտուէյի Դերեր ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ'''
|-
|'''1967'''
|Այդ Ամառը – Այդ Աշունը (''That Summer - That Fall'')
|Ճոզի
|Հելեն Հէյզ Թատրոն (Helen Hayes Theatre)
|-
|'''1989'''
|Ճիփսի (''Gypsy'')
|Ռոուզ
|Սենթ Ճէյմս Թատրոն (St. James Theatre), Մարքի  Թատրոն (Marquis Theatre), Ազգային  շրջագայութիւն (1989–91)
|-
|'''1992'''
|Ճայը (''The Seagull'')
|Տիկին Արքատինա
|Լայսիում Թատրոն (Lyceum Theatre)
|-
|'''2006'''
|Ճագարի Որջը (''Rabbit Hole'')
|Նէթ
|Պիլթմոր Թատրոն (Biltmore Theatre)
|-
|'''2011'''
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Սամուէլ Ճ․ Ֆրիտման Թատրոն (Samuel J. Friedman Theatre)
|-
|'''2014'''
|Մայրեր եւ Որդիներ (''Mothers and Sons'')
|Քէթրին Կերարտ
|Ճոն Կոլտըն Թատրոն (John Golden Theatre)
|-
|'''2015'''
|Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր (''It Shoulda Been You'')
|Ճուտի Սթայնպըրկ
|Պրուքս Աթքինսըն Թատրոն (Brooks Atkinson Theater)
|}

=== Օֆ-Պրոտուէյի (Off-Broadway) Դերեր ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ'''
|-
|'''1966'''
|Կարագի եւ Ձուի Մարդը (''The Butter and Egg Man'')
|Ճէյն Ուեսթըն
|Չերրի Լէյն Թատրոն (Cherry Lane Theatre)
|-
|'''1995'''
|Ըսէ Ինծի Տիկին (''Call Me Madam'')
|Սէլլի Ատամզ
|Encores!, Նիւ Եորք  Սիթի Սենթըր (New York City Center)
|-
|'''1998'''
|Խորհրդաւոր Դպրոցը (''Mystery School'')
|Կատարող
|Անժել Օրենսանց Կեդրոն (Angel Orensanz Center)
|-
|'''2009'''
|Սէր, Կորուստ եւ Ինչ Որ Հագած Էի (''Love, Loss, and What I Wore'')
|Կատարող
|Ուեսթսայտ Թատրոն (Westside Theatre)
|-
|'''2017'''
|Սիրելի Աշխարհ (''Dear World'')
|Կոմսուհի Օրելիա
|Եորք Թատերական Ընկերութիւն (York Theatre Company)
|-
|'''2018'''
|Վարը (''Downstairs'')
|Այրին
|Primary Stages, Չերրի  Լէյն Թատրոն (Cherry Lane Theatre)
|}

=== Թատերական Այլ Ներկայացումներ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Տարի'''
|'''Արտադրութիւն'''
|'''Դեր'''
|'''Թատերասրահ / Վայր'''
|-
|'''1963'''
|Ճեննին Համբուրեց Զիս (''Jenny Kissed Me'')
|Կատարող
|Պաքս Քաունթի Փլէյհաուս, Նիւ Հոփ, Փենսիլվանիա
|-
|'''2008'''
|Ագամեմնոն (''Agamemnon'')
|Կլիտեմնեստրա
|Կեթթի Վիլլա (Getty Villa), Մալիպու,  Քալիֆորնիա
|-
|'''2010'''
|Երկրորդ Անգամը (''The Second Time Around'')
|Քապարէ
|Ֆայնսթայնզ ըթ տը Ռիճընսի, Նիւ Եորք Սիթի
|-
|
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Քենետի Կեդրոն (Kennedy Center)
|-
|'''2011'''
|Պէտք Է Որ Դուն Ըլլայիր (''It Shoulda Been You'')
|Հարսնցուին Մայրը
|Ճորճ Սթրիթ Փլէյհաուս, Նիւ Պրանզուիք, Նիւ Ճըրզի
|-
|'''2012'''
|Վարպետաց Դաս (''Master Class'')
|Մարիա Քալաս
|Վոտվիլ Թատրոն (Vaudeville Theatre), Լոնտոն
|-
|'''2013'''
|Ռեկթայմ (''Ragtime'')
|Էմմա Կոլտման
|Էյվըրի Ֆիշըր Հոլ (Avery Fisher Hall)
|-
|'''2016'''
|Սիրելի Աշխարհ (''Dear World'')
|Կոմսուհի Օրելիա
|Վէլլի Կատարողական Արուեստներու Կեդրոն, Լոս Անճելըս
|-
|'''2017'''
|Յիշատակներու Որս (''Chasing Mem'ries'')
|Վիքթորիա
|Ճեֆֆըն Փլէյհաուս (The Geffen Playhouse), Լոս  Անճելըս
|}
'''Նշում․''' Թայն նախատեսուած էր վերադառնալ Պրոտուէյ 2024 թուականի «Կասկած․ Առակ Մը» (''Doubt: A Parable'') թատերախաղի վերաբեմադրութեամբ՝ Քոյր Ալոյիշըսի դերով, սակայն ստիպուած եղաւ դուրս գալ ներկայացումներէն նախնական ցուցադրութիւններու (previews) սկսելու շաբաթը՝ հիւանդանոցային կարճատեւ կեցութեան պատճառով։ Էյմի Ռայանը (Amy Ryan) փոխարինեց զինք՝ ստանձնելով դերը ներկայացման մնացեալ ամբողջ շրջանին համար։

== Մրցանակներ եւ Անուանադրումներ ==
Տէյլի ընդհանուր առմամբ 16 անգամ անուանադրուած է «Էմմի» (Emmy Award) մրցանակին․ ան յաղթած է 6 անգամ՝ հետեւեալ հեռուստատեսային դերակատարումներուն համար․

* '''Լաւագոյն Գլխաւոր Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Քեկնի եւ Լէյսի» (''Cagney and Lacey'') շարքին համար 1983, 1984, 1985 եւ 1988 թուականներուն
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Քրիսթի» (''Christy'') շարքին համար 1996 թուականին
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Տրամաթիկ Շարքի Մէջ'''՝ «Դատելով Էյմին» (''Judging Amy'') շարքին համար 2003 թուականին

Ան նաեւ գնահատուած է Պրոտուէյի մէջ իր կատարած աշխատանքին համար՝ արժանանալով «Թոնի» (Tony Award) մրցանակի եւ երեք անուանադրումներու․

* '''Լաւագոյն Դերասանուհի Երաժշտախաղի Մէջ''' (Յաղթող)՝ Ռոուզի դերին համար «Ճիփսի» (''Gypsy'', 1990) ներկայացման մէջ
* '''Լաւագոյն Երկրորդական Դերասանուհի Թատերախաղի Մէջ''' (Անուանադրուած)՝ Նէթի դերին համար «Ճագարի Որջը» (''Rabbit Hole'', 2006) թատերախաղին մէջ
* '''Լաւագոյն Գլխաւոր Դերասանուհի Թատերախաղի Մէջ''' (Անուանադրուած)՝ Քէթրինի դերին համար «Մայրեր եւ Որդիներ» (''Mothers and Sons'', 2014) թատերախաղին մէջ

== Ձայնասկաւառակագրութիւն ==
Պըրնսթայն․ ''Քաղաքին Մէջ'' (''On the Town''), ղեկավարութեամբ Մայքլ Թիլսըն Թոմասի, Deutsche Grammophon, 1993: 

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Ամերիկացի դերասանուհիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Դերասանուհիներ այբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Դերասանուհիներ]]</text>
      <sha1>g9vh6bur4kvoquimf66aph38jxdjja8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Քէօփրիւլիւ Ապտուլլահ Փաշա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33563</id>
    <revision>
      <id>256019</id>
      <timestamp>2026-10-15T17:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Քէօփրիւլիւ Ապտուլլահ Փաշա''' ({{Lang-sq|Abdulah pashë Kypriljoti}}, {{ԱԾ}}&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://military-history.fandom.com/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pasha|title=Köprülü Abdullah Pasha|website=Military Wiki|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;), 18-րդ դարու առաջին կիսուն [[Օսմանեան Կայսրութիւն|Օսմանեան]] զօրավար...»:</comment>
      <origin>256019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="855" sha1="qguscss52xz6ydeh0fdo9ofgake1s5h" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Քէօփրիւլիւ Ապտուլլահ Փաշա''' ({{Lang-sq|Abdulah pashë Kypriljoti}}, {{ԱԾ}}&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://military-history.fandom.com/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pasha|title=Köprülü Abdullah Pasha|website=Military Wiki|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-15}}&lt;/ref&gt;), 18-րդ դարու առաջին կիսուն [[Օսմանեան Կայսրութիւն|Օսմանեան]] զօրավար եւ 1722–27 թուականներու Օսմանեան-հոթաքեան պատերազմի, ինչպէս նաեւ 1730–35 թուականներու Օսմանեան-պարսկական պատերազմի հրամանատար&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Օսմանեան Կայսրութիւն]]</text>
      <sha1>qguscss52xz6ydeh0fdo9ofgake1s5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Սանթիմամինյէ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33564</id>
    <revision>
      <id>256020</id>
      <timestamp>2026-10-15T21:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marina Boghigian</username>
        <id>111</id>
      </contributor>
      <comment>&lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;</comment>
      <origin>256020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7125" sha1="ov8du0p3p1bmui1yin8q5np7ue54oza" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Santimamine-Santimamiñe.JPG|մինի|225x225փքս|Սանթիմամինէի քարայրը]]
'''Սանթիմամինէ,''' (Kortezubi, Biscay, Պասքերու երկիր, Սպանիա)  քարայր, պասքերու երկրի ամէնէն կարեւոր հնագիտական վայրերէն մէկն է, որ կը պարունակէ Միջին Քարեդարէն (Paleolithic) մինչեւ Երկաթի դար (Iron Age)&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; հասնող գրեթէ ամբողջական յաջորդականութիւն մը։

Անոր ամբողջական յաջորդականութիւնը կ'ընդգրկէ հետեւեալ մշակոյթները.-

* Մուտէրեան (Mousterian)
* Շաթէլփերոնեան (Châtelperronian)
* Օրինաքեան (Aurignacian)
* Կրաւէթեան (Gravettian)
* Սոլիւթրեան (Solutrean)
* Մակտաղինեան (Magdalenian)
* Ազիլեան (Azilian)

Ինչպէս նաեւ Նոր Քարեդարեան (Neolithic), Պղնձեդարեան (Chalcolithic), Պրոնզեդարեան եւ Երկաթեդարեան չդասակարգուած մնացորդներ։

Անիկա առաւելաբար ծանօթ է Մակտալենեան (Magdalenian) շրջանի իր որմնանկարներով, որոնք կը պատկերեն ցուլեր (bisons), ձիեր, այծեր եւ եղջերուներ։ Քարայրը յայտնաբերուած է երեխաներու կողմէ՝ 1917 թուականին&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;։

Ուրտայպայ (Urdaibai) գետաբերանին վրայ գտնուող անոր հոյակապ դիրքը հաւանաբար ամէնէն կարեւոր ազդակն էր անոր շարունակական բնակեցման, նախ՝ Նէանտերթալներու, իսկ աւելի ուշ՝ Հոմօ Սափիենսներու (Homo sapiens) կողմէ։ Անիկա կը գտնուի Էրենիւսարէ/Էրենիոսար (Ereñusarre/Ereñozar) լերան արեւմտեան կողմը։

1982-էն 1985 թուականներու միջեւ, տեղացի արուեստագէտ Ակուսթին Իպարոլան նկարազարդած է մօտակայ Օմա (Oma) անտառի ծառերը։

2008 թուականէն ի վեր, անիկա ընդգրկուած է «Ալթամիրայի քարայրը եւ Հիւսիսային Սպանիոյ Քարեդարեան քարայրային արուեստը» Համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։

=== Քարանձաւը ===
Քարայրը ունի 365 մեթր երկարութիւն եւ բազմաթիւ շթաքարեր (estalaktita) ու պտկաքարեր (estalagmita), որոնք գեղեցիկ տեսարաններ կը պարզեն։ Մուտքէն շուրջ 60 մեթր հեռաւորութեան վրայ, դէպի ձախ, կը գտնուի նեղ անցք մը, որ կը բացուի երկու սրահներու․ մէկը նկարներէն առաջ գտնուող սրահն է, իսկ միւսը՝ գլխաւոր սրահը։
[[Պատկեր:Santimamiñe.jpg|մինի|273x273փքս|Սանթիմամինէի քարայրը]]

=== Առաջամասի սենեակ ===
Այս սրահին (կամ սենեակին) մէջ կան բազմաթիւ նկարներ, որոնցմէ յատկապէս նշանաւոր են ձիերն ու ցուլերը, թէեւ բաւական վնասուած վիճակի մէջ են։

=== Գլխաւոր դահլիճ ===
Գլխաւոր սրահը քառակուսի ձեւ ունի՝ 4 մեթր երկայնքով, 3 մեթր լայնքով եւ 3.5 մեթր բարձրութեամբ, եւ ունի ամբողջ քարայրին մէջ գտնուող ամէնէն տպաւորիչ նկարներու խումբը: Մուտքին մօտ կը գտնուի ցուլերու խումբ մը, իսկ գլխաւոր որմին վրայ՝ 8 ցուլ, ձի մը եւ օղակաձեւ գիծ մը։

=== Արհեստագիտութիւն եւ ոճ ===
Հոս, ի տարբերութիւն Ալչերրիի, պատկերներուն մեծ մասը նկարուած են, իսկ ոմանք նոյնիսկ ստուերագծուած։ Փորագրուած պատկերները շատ քիչ են։ Կարելի է նկատել կատարելութեան եւ ոճի փոփոխութիւն, բայց ատկէ ժամանակագրութիւն մը հանելը դիւրին չէ։

Անրի Պրէօյլ կը նշէր, թէ ստուերներով ձեւաւորուած չորս ցուլերէն երեքը բացայայտօրէն ունէին իրենց չորս ոտքերը, իսկ պարզ, մէկ գիծով նկարուածներէն՝ միայն երկուքը։ Նմանապէս, թէեւ Մակտաղինեան (Madeleine) շրջանի յատկանիշին համաձայն բոլորն ալ իրենց եղջիւրները կողմնակի տեսքով կը ցուցադրեն, միայն ինը հատը ունի զոյգ եղջիւրներ։

Մեծ խումբի ցուլերուն միջեւ Իկնազիօ Ալտեքոան եւս կը նկատէ այդ անհամապատասխանութիւնները․ «Պարզ մէկ գիծով պատկերներու կողքին, կան ուրիշներ, որոնք տեղ-տեղ էսքիզի խտութեան շեշտուածութեան պատճառով գրեթէ հարթ են, եւ քիչ թէ շատ կուրծքի, կուզի, կրծքավանդակի, երանգաւորման լրացումով լոյսի եւ ստուերի յաւելեալ խաղ մը կը ստեղծեն։ Որոշ նմոյշներու մէջ այդ ձեւաւորումը բաւական յաջող արուեստի գործ է»։

Կարելի է ըսել, որ ոճական առումով ատոնք պէտք է համարել բաւական յառաջադէմ․ հաւանաբար իրագործուած են Միջին Մակտաղինեան շրջանին մօտ։ Անոնք Վենթա Լաբերրայի պատկերներուն յաջորդողներն են։ Իրենց արհեստագիտութեամբ եւ սովորոյթներով՝ անոնք կրնան կապուիլ Փիրենեան (Pirinioak) սրբատեղիներուն հետ։

== '''Ծանօթագրութիւններ''' ==
1 https://www.xn--santimamie-19a.com/la-cueva/&lt;nowiki/&gt;։ Santimamiñe։ Արտատպուած՝ 1 Յունուար 2017-ին։

2 Քասթանէօ Կարսիա, Մանու։ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/en/kortezubi/ar-54971-22349/ (սպաներէնով)։ Auñamendi Eusko Entziklopedia։ Արտատպուած՝ 30 Սեպտեմբեր 2024-ին։

== '''Արտաքին Յղումներ''' ==

* https://web.archive.org/web/20071122081811/http://www9.euskadi.net/zentroa/santimami/indice_e.htm
* https://www.euskadi.eus/santimamine/bisita-birtualak/web01-a2kulonv/eu/

== '''Տես նաեւ''' ==

* https://en.wikipedia.org/wiki/Art_of_the_Upper_Paleolithic
* https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Stone_Age_art
* https://eu.wikipedia.org/wiki/Bizkaiko_historia
* https://eu.wikipedia.org/wiki/Ere%C3%B1ozar
* https://eu.wikipedia.org/wiki/San_Migel_baseliza_(Ere%C3%B1ozar)</text>
      <sha1>ov8du0p3p1bmui1yin8q5np7ue54oza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256022</id>
      <parentid>256020</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T21:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marina Boghigian</username>
        <id>111</id>
      </contributor>
      <comment>&lt;code&gt;#WALxEWKE&lt;/code&gt;</comment>
      <origin>256022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7127" sha1="4o585sozdwnis4wfyt0f38t44i9btai" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Santimamine-Santimamiñe.JPG|մինի|225x225փքս|Սանթիմամինյէ քարայրը]]
'''Սանթիմամինյէ,''' (Kortezubi, Biscay, Պասքերու երկիր, Սպանիա)  քարայր, պասքերու երկրի ամէնէն կարեւոր հնագիտական վայրերէն մէկն է, որ կը պարունակէ Միջին Քարեդարէն (Paleolithic) մինչեւ Երկաթի դար (Iron Age)&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; հասնող գրեթէ ամբողջական յաջորդականութիւն մը։

Անոր ամբողջական յաջորդականութիւնը կ'ընդգրկէ հետեւեալ մշակոյթները.-

* Մուտէրեան (Mousterian)
* Շաթէլփերոնեան (Châtelperronian)
* Օրինաքեան (Aurignacian)
* Կրաւէթեան (Gravettian)
* Սոլիւթրեան (Solutrean)
* Մակտաղինեան (Magdalenian)
* Ազիլեան (Azilian)

Ինչպէս նաեւ Նոր Քարեդարեան (Neolithic), Պղնձեդարեան (Chalcolithic), Պրոնզեդարեան եւ Երկաթեդարեան չդասակարգուած մնացորդներ։

Անիկա առաւելաբար ծանօթ է Մակտալենեան (Magdalenian) շրջանի իր որմնանկարներով, որոնք կը պատկերեն ցուլեր (bisons), ձիեր, այծեր եւ եղջերուներ։ Քարայրը յայտնաբերուած է երեխաներու կողմէ՝ 1917 թուականին&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;։

Ուրտայպայ (Urdaibai) գետաբերանին վրայ գտնուող անոր հոյակապ դիրքը հաւանաբար ամէնէն կարեւոր ազդակն էր անոր շարունակական բնակեցման, նախ՝ Նէանտերթալներու, իսկ աւելի ուշ՝ Հոմօ Սափիենսներու (Homo sapiens) կողմէ։ Անիկա կը գտնուի Էրենիւսարէ/Էրենիոսար (Ereñusarre/Ereñozar) լերան արեւմտեան կողմը։

1982-էն 1985 թուականներու միջեւ, տեղացի արուեստագէտ Ակուսթին Իպարոլան նկարազարդած է մօտակայ Օմա (Oma) անտառի ծառերը։

2008 թուականէն ի վեր, անիկա ընդգրկուած է «Ալթամիրայի քարայրը եւ Հիւսիսային Սպանիոյ Քարեդարեան քարայրային արուեստը» Համաշխարհային ժառանգութեան ցանկին մէջ։

=== Քարանձաւը ===
Քարայրը ունի 365 մեթր երկարութիւն եւ բազմաթիւ շթաքարեր (estalaktita) ու պտկաքարեր (estalagmita), որոնք գեղեցիկ տեսարաններ կը պարզեն։ Մուտքէն շուրջ 60 մեթր հեռաւորութեան վրայ, դէպի ձախ, կը գտնուի նեղ անցք մը, որ կը բացուի երկու սրահներու․ մէկը նկարներէն առաջ գտնուող սրահն է, իսկ միւսը՝ գլխաւոր սրահը։
[[Պատկեր:Santimamiñe.jpg|մինի|273x273փքս|Սանթիմամինյէ քարայրը]]

=== Առաջամասի սենեակ ===
Այս սրահին (կամ սենեակին) մէջ կան բազմաթիւ նկարներ, որոնցմէ յատկապէս նշանաւոր են ձիերն ու ցուլերը, թէեւ բաւական վնասուած վիճակի մէջ են։

=== Գլխաւոր դահլիճ ===
Գլխաւոր սրահը քառակուսի ձեւ ունի՝ 4 մեթր երկայնքով, 3 մեթր լայնքով եւ 3.5 մեթր բարձրութեամբ, եւ ունի ամբողջ քարայրին մէջ գտնուող ամէնէն տպաւորիչ նկարներու խումբը: Մուտքին մօտ կը գտնուի ցուլերու խումբ մը, իսկ գլխաւոր որմին վրայ՝ 8 ցուլ, ձի մը եւ օղակաձեւ գիծ մը։

=== Արհեստագիտութիւն եւ ոճ ===
Հոս, ի տարբերութիւն Ալչերրիի, պատկերներուն մեծ մասը նկարուած են, իսկ ոմանք նոյնիսկ ստուերագծուած։ Փորագրուած պատկերները շատ քիչ են։ Կարելի է նկատել կատարելութեան եւ ոճի փոփոխութիւն, բայց ատկէ ժամանակագրութիւն մը հանելը դիւրին չէ։

Անրի Պրէօյլ կը նշէր, թէ ստուերներով ձեւաւորուած չորս ցուլերէն երեքը բացայայտօրէն ունէին իրենց չորս ոտքերը, իսկ պարզ, մէկ գիծով նկարուածներէն՝ միայն երկուքը։ Նմանապէս, թէեւ Մակտաղինեան (Madeleine) շրջանի յատկանիշին համաձայն բոլորն ալ իրենց եղջիւրները կողմնակի տեսքով կը ցուցադրեն, միայն ինը հատը ունի զոյգ եղջիւրներ։

Մեծ խումբի ցուլերուն միջեւ Իկնազիօ Ալտեքոան եւս կը նկատէ այդ անհամապատասխանութիւնները․ «Պարզ մէկ գիծով պատկերներու կողքին, կան ուրիշներ, որոնք տեղ-տեղ էսքիզի խտութեան շեշտուածութեան պատճառով գրեթէ հարթ են, եւ քիչ թէ շատ կուրծքի, կուզի, կրծքավանդակի, երանգաւորման լրացումով լոյսի եւ ստուերի յաւելեալ խաղ մը կը ստեղծեն։ Որոշ նմոյշներու մէջ այդ ձեւաւորումը բաւական յաջող արուեստի գործ է»։

Կարելի է ըսել, որ ոճական առումով ատոնք պէտք է համարել բաւական յառաջադէմ․ հաւանաբար իրագործուած են Միջին Մակտաղինեան շրջանին մօտ։ Անոնք Վենթա Լաբերրայի պատկերներուն յաջորդողներն են։ Իրենց արհեստագիտութեամբ եւ սովորոյթներով՝ անոնք կրնան կապուիլ Փիրենեան (Pirinioak) սրբատեղիներուն հետ։

== '''Ծանօթագրութիւններ''' ==
1 https://www.xn--santimamie-19a.com/la-cueva/&lt;nowiki/&gt;։ Santimamiñe։ Արտատպուած՝ 1 Յունուար 2017-ին։

2 Քասթանէօ Կարսիա, Մանու։ https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/en/kortezubi/ar-54971-22349/ (սպաներէնով)։ Auñamendi Eusko Entziklopedia։ Արտատպուած՝ 30 Սեպտեմբեր 2024-ին։

== '''Արտաքին Յղումներ''' ==

* https://web.archive.org/web/20071122081811/http://www9.euskadi.net/zentroa/santimami/indice_e.htm
* https://www.euskadi.eus/santimamine/bisita-birtualak/web01-a2kulonv/eu/

== '''Տես նաեւ''' ==

* https://en.wikipedia.org/wiki/Art_of_the_Upper_Paleolithic
* https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Stone_Age_art
* https://eu.wikipedia.org/wiki/Bizkaiko_historia
* https://eu.wikipedia.org/wiki/Ere%C3%B1ozar
* https://eu.wikipedia.org/wiki/San_Migel_baseliza_(Ere%C3%B1ozar)</text>
      <sha1>4o585sozdwnis4wfyt0f38t44i9btai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Սարգիս Սարեան (գրականագէտ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33565</id>
    <revision>
      <id>256023</id>
      <timestamp>2026-10-16T06:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Սարգիս Սարեան''' ({{ԱԾ}}), հայ գրականագէտ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, ԽՍՀՄ Գրողներու Միութեան Անդամ՝ 1956 թուականէն։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1954 թուականէն&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.panorama.am/am/news/2017/02/02/%D5%84%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%AB%D6%80%D5%B8%D5%BD-%D5%8D%D5%A1%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%AB-...»:</comment>
      <origin>256023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1135" sha1="0wcipnki325od5ftdrb5prr6trjgfrb" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Սարգիս Սարեան''' ({{ԱԾ}}), հայ գրականագէտ, բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, ԽՍՀՄ Գրողներու Միութեան Անդամ՝ 1956 թուականէն։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1954 թուականէն&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.panorama.am/am/news/2017/02/02/%D5%84%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%AB%D6%80%D5%B8%D5%BD-%D5%8D%D5%A1%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B8%D6%80%D5%A4%D5%AB-%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%A5%D5%BD/1720300|title=Բացվելու է Մարտիրոս Սարյանի ավագ որդու՝ գրականագետ Սարգիս Սարյանի 100-ամյակին նվիրված ցուցադրություն|last=|first=|website=www.panorama.am|language=արեւելահայերէն|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;։

Գեղանկարիչ [[Մարտիրոս Սարեան|Մարտիրոս Սարեանի]] որդին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Գրականագէտներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ գրականագէտներ]]</text>
      <sha1>0wcipnki325od5ftdrb5prr6trjgfrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Գրիգոր Շլդեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33566</id>
    <revision>
      <id>256025</id>
      <timestamp>2026-10-16T06:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}}  '''Գրիգոր Շլդեան''' ({{ԱԾ}}), հայ [[Գեղանկարչութիւն|գեղանկարիչ]], 20-րդ դարու ռէալիստական (իրապաշտ) արուեստի ներկայացուցիչ։  == Կենսագրական գիծեր == Ծնած է 1900ին [[Նոր Նախիջեւան]] (այժմ՝ Տոնի Ռոստով), յաջողակ հայ իրաւաբանի ընտանիքում։ 1915-ին կը մեկնի Սեն Փե...»:</comment>
      <origin>256025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="879" sha1="lcrax9d3n7thn7elbfqbelbflggh4mj" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Գրիգոր Շլդեան''' ({{ԱԾ}}), հայ [[Գեղանկարչութիւն|գեղանկարիչ]], 20-րդ դարու ռէալիստական (իրապաշտ) արուեստի ներկայացուցիչ։

== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնած է 1900ին [[Նոր Նախիջեւան]] (այժմ՝ Տոնի Ռոստով), յաջողակ հայ իրաւաբանի ընտանիքում։ 1915-ին կը մեկնի [[Սեն Փեթերսպուրկ|Սեն Փեթերսպուրկի]]՝ գեղարուեստի ակադեմիան ուսանելու։ 

== Ծանօթագրութիւններ ==

{{Ծնթ․ցանկ}}{{ՀՍՀ}}
[[Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով]]</text>
      <sha1>lcrax9d3n7thn7elbfqbelbflggh4mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Անատոլի Աւետեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33567</id>
    <revision>
      <id>256026</id>
      <timestamp>2026-10-16T06:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}} '''Անատոլի Աւետեան''' ({{ԱԾ}}), հայ գեղանկարիչ, քանդակագործ։ Հայաստանի վաստակաւոր գեղանկարիչ (2009), [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետութեան]] ժողովրդական գեղանկարիչ (2017)։ Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ (1988), [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ]]-ի նկարիչներու միջազգային միո...»:</comment>
      <origin>256026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1170" sha1="pokutl9xddfoppgswkuuj0zlojqahoy" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Անատոլի Աւետեան''' ({{ԱԾ}}), հայ գեղանկարիչ, քանդակագործ։ Հայաստանի վաստակաւոր գեղանկարիչ (2009), [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետութեան]] ժողովրդական գեղանկարիչ (2017)։ Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ (1988), [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ]]-ի նկարիչներու միջազգային միութեան անդամ (1997), Հայաստանի նկարիչներու միութեան վարչութեան անդամ (2008)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/414151|title=Անատոլի Աւետեանի Բազմաբնոյթ Արուեստը|date=2018-10-29|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով]]</text>
      <sha1>pokutl9xddfoppgswkuuj0zlojqahoy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256027</id>
      <parentid>256026</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T07:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>256027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1385" sha1="lgcgmwxkpixxtbenygrbqwd6xc0pwp0" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Անատոլի Աւետեան''' ({{ԱԾ}}), հայ գեղանկարիչ, քանդակագործ։ Հայաստանի վաստակաւոր գեղանկարիչ (2009), [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետութեան]] ժողովրդական գեղանկարիչ (2017)։ Հայաստանի նկարիչներու միութեան անդամ (1988), [[ԵՈՒՆԵՍՔՕ]]-ի նկարիչներու միջազգային միութեան անդամ (1997), Հայաստանի նկարիչներու միութեան վարչութեան անդամ (2008)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/414151|title=Անատոլի Աւետեանի Բազմաբնոյթ Արուեստը|date=2018-10-29|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Հայ գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գեղանկարիչներ այբբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ քանդակագործներ]]
[[Ստորոգութիւն:Քանդակագործներ]]
[[Ստորոգութիւն:Քանդակագործներ այբբենական կարգով]]</text>
      <sha1>lgcgmwxkpixxtbenygrbqwd6xc0pwp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Նաւառա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33568</id>
    <revision>
      <id>256029</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2739" sha1="g6e6ofec2ijj6kayuuhyr871t23kr6b" xml:space="preserve">'''Նաւառան''', որ պաշտօնապէս կը կոչուի Նաւառայի Իրաւական Ինքնավար Համայնք (Chartered Community of Navarre), ինքնավար համայնք մըն է եւ նահանգ մը՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսը։ Ան ծովափ չունի եւ կը սահմանակցի Սպանիոյ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] ինքնավար համայնքին, Լա Ռիոխային եւ Արակոնին, իսկ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] մէջ՝ Նոր Աքուիթանիոյ (Nouvelle-Aquitaine) շրջանին։

Նաւառայի մայրաքաղաքն է Փամփլոնան (Pamplona), որ [[Պասքերէն|պասքերէնով]] կը կոչուի Iruña։

Ներկայիս Նաւառայի նահանգը կը ներառէ միջնադարեան Նաւառայի թագաւորութեան տարածքի մեծ մասը։ Այդ թագաւորութիւնը երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է Փիրենեան լեռներուն մէջ եւ իր հողերը տարածած է արեւմտեան Փիրենեան լեռներուն երկու կողմերը։ Անոր ամենահիւսիսային մասը՝ Ստորին Նաւառան (Lower Navarre), կը գտնուի Ֆրանսայի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։

Նաւառան կը գտնուի կանաչապատ Քանթապրեան ծովեզերքին եւ կիսաչոր ներքին շրջաններուն միջեւ անցումային գօտիի մը մէջ։ Այդ պատճառով ալ շրջանին բնապատկերները մեծապէս կը տարբերին իրարմէ։ Այս անցումային դիրքը նաեւ կլիմայի մեծ փոփոխականութիւն կը պատճառէ։ Ամառները երբեմն զով օրեր եւ երբեմն ալ տաք ալիքներ կ՚ունենան, իսկ ձմեռները, շրջանին աշխարհագրական լայնութեան համեմատ, մեղմ են։

Պասքերու ազգայնականները Նաւառան կը նկատեն Պասքերու պատմական նահանգներէն մէկը։ Պասքերու մշակութային եւ լեզուական յատկանիշները յստակօրէն կը նկատուին շրջանին հիւսիսը, մինչդեռ հարաւային ծայրամասերուն մէջ գրեթէ բացակայ են։

Նաւառայի ամէնէն ծանօթ իրադարձութիւնը Սան Ֆերմինի տարեկան տօնակատարութիւնն է (Festival of San Fermín), որ ամէն տարի Յուլիս ամսուն կը կազմակերպուի Փամփլոնայի մէջ։</text>
      <sha1>g6e6ofec2ijj6kayuuhyr871t23kr6b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256030</id>
      <parentid>256029</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10325" sha1="pkyi870p7xz1hpfpvgxgfuj4jrun7d4" xml:space="preserve">'''Նաւառան''', որ պաշտօնապէս կը կոչուի Նաւառայի Իրաւական Ինքնավար Համայնք (Chartered Community of Navarre), ինքնավար համայնք մըն է եւ նահանգ մը՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսը։ Ան ծովափ չունի եւ կը սահմանակցի Սպանիոյ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] ինքնավար համայնքին, Լա Ռիոխային եւ Արակոնին, իսկ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] մէջ՝ Նոր Աքուիթանիոյ (Nouvelle-Aquitaine) շրջանին։

Նաւառայի մայրաքաղաքն է Փամփլոնան (Pamplona), որ [[Պասքերէն|պասքերէնով]] կը կոչուի Iruña։

Ներկայիս Նաւառայի նահանգը կը ներառէ միջնադարեան Նաւառայի թագաւորութեան տարածքի մեծ մասը։ Այդ թագաւորութիւնը երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է Փիրենեան լեռներուն մէջ եւ իր հողերը տարածած է արեւմտեան Փիրենեան լեռներուն երկու կողմերը։ Անոր ամենահիւսիսային մասը՝ Ստորին Նաւառան (Lower Navarre), կը գտնուի Ֆրանսայի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։

Նաւառան կը գտնուի կանաչապատ Քանթապրեան ծովեզերքին եւ կիսաչոր ներքին շրջաններուն միջեւ անցումային գօտիի մը մէջ։ Այդ պատճառով ալ շրջանին բնապատկերները մեծապէս կը տարբերին իրարմէ։ Այս անցումային դիրքը նաեւ կլիմայի մեծ փոփոխականութիւն կը պատճառէ։ Ամառները երբեմն զով օրեր եւ երբեմն ալ տաք ալիքներ կ՚ունենան, իսկ ձմեռները, շրջանին աշխարհագրական լայնութեան համեմատ, մեղմ են։

Պասքերու ազգայնականները Նաւառան կը նկատեն Պասքերու պատմական նահանգներէն մէկը։ Պասքերու մշակութային եւ լեզուական յատկանիշները յստակօրէն կը նկատուին շրջանին հիւսիսը, մինչդեռ հարաւային ծայրամասերուն մէջ գրեթէ բացակայ են։

Նաւառայի ամէնէն ծանօթ իրադարձութիւնը Սան Ֆերմինի տարեկան տօնակատարութիւնն է (Festival of San Fermín), որ ամէն տարի Յուլիս ամսուն կը կազմակերպուի Փամփլոնայի մէջ։

== Տեղանուան ծագումը (Toponymy) ==
Նաւառա (Navarra), Նաֆարոա (Nafarroa) կամ Նափառոա (Naparroa) անուններուն նման առաջին արձանագրուած անուանումը կը գտնենք 9-րդ դարու սկիզբը գրուած պատմական ժամանակագրութեան մը մէջ։ Այդ ժամանակագրութիւնը կը պատկանի Էյնհարտին (Eginhard) եւ կը նկարագրէ Սրբազան [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] կայսր Քարլոս Մեծին (Charlemagne) սխրագործութիւնները, ներառեալ անոր արշաւանքը դէպի Էպրօ գետը։ Հոն կը յիշուին navarros անունով մարդիկ։ Ֆրանքներու թագաւորական այլ ժամանակագրութիւններու մէջ եւս կը հանդիպի nabarros անուանումը։

Նաւառա անունին ծագման մասին երկու հիմնական բացատրութիւններ առաջարկուած են։

- [[Պասքերէն]] nabar բառէն, որուն որոշեալ եզակի ձեւն է nabarra, եւ որ կը նշանակէ «դարչնագոյն» կամ «բազմագոյն»։ Այս բացատրութիւնը կապուած է այն հակադրութեան հետ, որ գոյութիւն ունի Նաւառայի սկզբնական կոմսութեան հիւսիսի կանաչապատ լեռնային տարածքներուն եւ միւս շրջաններուն միջեւ։

- Պասքերէն naba կամ սպաներէն nava բառէն, որ կը նշանակէ «հովիտ» կամ «հարթավայր», եւ պասքերէն herri բառէն, որ կը նշանակէ «ժողովուրդ» կամ «երկիր»։

Լեզուաբան Ժոան Քորոմինեսը (Joan Coromines) կը կարծէ, թէ naba բառը լեզուաբանօրէն կը պատկանի աւելի լայն՝ վասքոնական (Vasconic) կամ ակուիտանական (Aquitanian) լեզուական հիմքի մը, եւ ոչ թէ բացառապէս պասքերէն լեզուին։

Նաւառայի պաշտօնական անունը պասքերէնով Նաֆարոա (Nafarroa) է։ Սակայն յաճախ կը գործածուի նաեւ Նաֆարոա Կարայա (Nafarroa Garaia) ձեւը, որ կը նշանակէ «Վերին Նաւառա»։

Այս անուանումը երբեմն կը գործածուի քաղաքական կամ տարածքային միաւորման գաղափարներու հետ կապուած պատճառներով, բայց մեծաւ մասամբ՝ Նաւառան հարեւան Ստորին Նաւառայէն (Lower Navarre) զանազանելու համար։ Ստորին Նաւառան կը գտնուի Ֆրանսայի մէջ։

== Աշխարհագրութիւն ==
Նաւառան ունի 272 քաղաքապետական համայնք եւ ընդհանուր 601,874 բնակիչ (2006 թուականի տուեալներով)։ Բնակիչներուն մօտ մէկ երրորդը կ՚ապրի մայրաքաղաք Փամփլոնայի մէջ, որուն բնակչութիւնը 195,769 էր, իսկ շուրջ կէսը՝ մայրաքաղաքին մայրաքաղաքային տարածքին մէջ, որ ունէր 315,988 բնակիչ։

Շրջանին մէջ ուրիշ մեծ քաղաքապետական համայնքներ չկան։ Հաջորդ մեծագոյն քաղաքներն ու բնակավայրերն են՝

* Թուտելա (Tudela)՝ 32,802 բնակիչ
* Պարանյայն (Barañain)՝ 22,401 բնակիչ
* Պուրլատա (Burlada/Burlata)՝ 18,388 բնակիչ
* Էսթելյա-Լիսառա (Estella-Lizarra)՝ 13,892 բնակիչ
* Սիսուր Մայոր (Zizur Mayor)՝ 13,197 բնակիչ
* Թաֆալյա (Tafalla)՝ 11,040 բնակիչ
* Վիլյավա-Աթառապիա (Villava/Atarrabia)՝ 10,295 բնակիչ
* Անսոայն (Ansoáin/Antsoain)՝ 9,952 բնակիչ։

Հակառակ իր համեմատաբար փոքր տարածքին՝ Նաւառան աշխարհագրական մեծ հակադրութիւններ ունի։ Տարածքին մէջ կը գտնուին թէ՛ Փիրենեան լեռները, որոնք կը տիրապետեն շրջանի հողատարածքին, եւ թէ՛ հարաւի՝ Էպրօ գետի հովիտին ընդարձակ հարթավայրերը։

Նաւառայի ամենաբարձր գագաթը Մեսա տէ լոս Թրես Ռէյեսն է (Mesa de los Tres Reyes), որուն բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն 2,428 մեթր է։

Միւս կարեւոր լեռներն ու լեռնաշղթաներն են՝ Թշամանթշոյա (Txamantxoia), Քարթշելա (Kartxela), Լառա-Պելակուայի լեռնազանգուածը (Larra-Belagua Massif), Սիէռա տէ Ալայսը (Sierra de Alaiz), Ունծուէքօ Առիան (Untzueko Harria), Սիէռա տէ Լէյրէն (Sierra de Leyre), Սիէռա տէլ Փերտոնը (Sierra del Perdón), Մոնթեխուրան (Montejurra), Էսքաբան (Ezkaba), Մոնթէ Օռին (Monte Ori), Սիէռա տէ Քոտէսը (Sierra de Codés), Ուրպասան (Urbasa), Անտիան (Andia) եւ Առալարի լեռնաշղթան (Aralar Range)։

== Կլիման (Climate) ==
Նաւառայի հիւսիսային մասին կլիման կ՚ազդուի [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ատլանտեան ովկիանոսէն]] եւ ունի ովկիանոսային կլիմայի յատկանիշներ (Քէօփընի դասակարգումով՝ Cfb)։ Նաւառայի ամենահիւսիսային մասը [[Պիսքայի Ծոց|Պիսքայի ծոցէ]]&lt;nowiki/&gt;ն 10 քիլոմեթրէն ալ պակաս հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի։ Այդ պատճառով հիւսիսային սահմանային շրջաններուն կլիման կը նմանի Սան Սեպասթեանի կլիմային։

Նաւառայի կեդրոնական մասին մէջ ամրան տեղումները կը նուազին, եւ կլիման կը դառնայ միջերկրածովեան (Քէօփընի դասակարգումով՝ Csa եւ Csb)։

Նաւառայի ամենահարաւային մասին մէջ կլիման զով կիսաչորային է (Քէօփընի դասակարգումով՝ Bsk)։ Այդ շրջանը, հիւսիսային շրջաններուն մեծ մասին համեմատ, նաեւ աւելի ցած բարձրութեան վրայ կը գտնուի։ Այս հանգամանքը ամրան ջերմաստիճանները աւելի բարձր կը դարձնէ՝ բաղդատած Փամփլոնայի եւ մանաւանդ հիւսիսի բլրոտ ու լեռնային շրջաններուն հետ։

Նաւառայի պաշտօնական օդերեւութաբանական միակ կայանը կը գտնուի Փամփլոնայի մէջ՝ նահանգին հիւսիս-արեւմտեան անկիւնը։

Փամփլոնայի միջին ջերմաստիճանները հետեւեալն են.

* Ամրան: ցերեկը՝ շուրջ 28°C (82°F), գիշերը՝ 14°C (57°F)։
* Ձմրան: ցերեկը՝ շուրջ 9°C (48°F), գիշերը՝ 1°C (34°F)։

Տեղումները չափաւոր են եւ կը բաշխուին տարուան բոլոր եղանակներուն ընթացքին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>pkyi870p7xz1hpfpvgxgfuj4jrun7d4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256031</id>
      <parentid>256030</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>/* Տեղանուան ծագումը (Toponymy) */</comment>
      <origin>256031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11116" sha1="1td97wugrx8k64tihdl8edvgtavhpxi" xml:space="preserve">'''Նաւառան''', որ պաշտօնապէս կը կոչուի Նաւառայի Իրաւական Ինքնավար Համայնք (Chartered Community of Navarre), ինքնավար համայնք մըն է եւ նահանգ մը՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսը։ Ան ծովափ չունի եւ կը սահմանակցի Սպանիոյ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] ինքնավար համայնքին, Լա Ռիոխային եւ Արակոնին, իսկ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] մէջ՝ Նոր Աքուիթանիոյ (Nouvelle-Aquitaine) շրջանին։

Նաւառայի մայրաքաղաքն է Փամփլոնան (Pamplona), որ [[Պասքերէն|պասքերէնով]] կը կոչուի Iruña։

Ներկայիս Նաւառայի նահանգը կը ներառէ միջնադարեան Նաւառայի թագաւորութեան տարածքի մեծ մասը։ Այդ թագաւորութիւնը երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է Փիրենեան լեռներուն մէջ եւ իր հողերը տարածած է արեւմտեան Փիրենեան լեռներուն երկու կողմերը։ Անոր ամենահիւսիսային մասը՝ Ստորին Նաւառան (Lower Navarre), կը գտնուի Ֆրանսայի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։

Նաւառան կը գտնուի կանաչապատ Քանթապրեան ծովեզերքին եւ կիսաչոր ներքին շրջաններուն միջեւ անցումային գօտիի մը մէջ։ Այդ պատճառով ալ շրջանին բնապատկերները մեծապէս կը տարբերին իրարմէ։ Այս անցումային դիրքը նաեւ կլիմայի մեծ փոփոխականութիւն կը պատճառէ։ Ամառները երբեմն զով օրեր եւ երբեմն ալ տաք ալիքներ կ՚ունենան, իսկ ձմեռները, շրջանին աշխարհագրական լայնութեան համեմատ, մեղմ են։

Պասքերու ազգայնականները Նաւառան կը նկատեն Պասքերու պատմական նահանգներէն մէկը։ Պասքերու մշակութային եւ լեզուական յատկանիշները յստակօրէն կը նկատուին շրջանին հիւսիսը, մինչդեռ հարաւային ծայրամասերուն մէջ գրեթէ բացակայ են։

Նաւառայի ամէնէն ծանօթ իրադարձութիւնը Սան Ֆերմինի տարեկան տօնակատարութիւնն է (Festival of San Fermín), որ ամէն տարի Յուլիս ամսուն կը կազմակերպուի Փամփլոնայի մէջ։

== Տեղանուան ծագումը (Toponymy) ==
Նաւառա (Navarra), Նաֆարոա (Nafarroa) կամ Նափառոա (Naparroa) անուններուն նման առաջին արձանագրուած անուանումը կը գտնենք 9-րդ դարու սկիզբը գրուած պատմական ժամանակագրութեան մը մէջ։ Այդ ժամանակագրութիւնը կը պատկանի Էյնհարտին (Eginhard) եւ կը նկարագրէ Սրբազան [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] կայսր Քարլոս Մեծին (Charlemagne) սխրագործութիւնները, ներառեալ անոր արշաւանքը դէպի Էպրօ գետը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot;&gt;[[Bernardo Estornés Lasa]]'s Spanish article on  [http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788 Navarra] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112133908/http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788|date=2012-01-12}} in the [[Auñamendi Entziklopedia]] (click on &quot;NAVARRA – NAFARROA (NOMBRE Y EMBLEMAS)&quot;)&lt;/ref&gt;։ Հոն կը յիշուին navarros անունով մարդիկ։ Ֆրանքներու թագաւորական այլ ժամանակագրութիւններու մէջ եւս կը հանդիպի nabarros անուանումը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot; /&gt;։

Նաւառա անունին ծագման մասին երկու հիմնական բացատրութիւններ առաջարկուած են։

- [[Պասքերէն]] nabar բառէն, որուն որոշեալ եզակի ձեւն է nabarra, եւ որ կը նշանակէ «դարչնագոյն» կամ «բազմագոյն»։ Այս բացատրութիւնը կապուած է այն հակադրութեան հետ, որ գոյութիւն ունի Նաւառայի սկզբնական կոմսութեան հիւսիսի կանաչապատ լեռնային տարածքներուն եւ միւս շրջաններուն միջեւ։

- Պասքերէն naba կամ սպաներէն nava բառէն, որ կը նշանակէ «հովիտ» կամ «հարթավայր», եւ պասքերէն herri բառէն, որ կը նշանակէ «ժողովուրդ» կամ «երկիր»։

Լեզուաբան Ժոան Քորոմինեսը (Joan Coromines) կը կարծէ, թէ naba բառը լեզուաբանօրէն կը պատկանի աւելի լայն՝ վասքոնական (Vasconic) կամ ակուիտանական (Aquitanian) լեզուական հիմքի մը, եւ ոչ թէ բացառապէս պասքերէն լեզուին։

Նաւառայի պաշտօնական անունը պասքերէնով Նաֆարոա (Nafarroa) է։ Սակայն յաճախ կը գործածուի նաեւ Նաֆարոա Կարայա (Nafarroa Garaia) ձեւը, որ կը նշանակէ «Վերին Նաւառա»։

Այս անուանումը երբեմն կը գործածուի քաղաքական կամ տարածքային միաւորման գաղափարներու հետ կապուած պատճառներով, բայց մեծաւ մասամբ՝ Նաւառան հարեւան Ստորին Նաւառայէն (Lower Navarre) զանազանելու համար։ Ստորին Նաւառան կը գտնուի Ֆրանսայի մէջ։

== Աշխարհագրութիւն ==
[[File:SelvaIrati4598.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SelvaIrati4598.jpg|աջից|մինի|Իրաթիի անտառը (Irati Forest)]]
[[File:Baztan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baztan.jpg|աջից|մինի|Պասթանի հովիտը (Baztan Valley)]]
[[File:LaPisquerra.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LaPisquerra.jpg|աջից|մինի|Պարտենաս Ռէալէս (Bardenas Reales)]]
Նաւառան ունի 272 քաղաքապետական համայնք եւ ընդհանուր 601,874 բնակիչ (2006 թուականի տուեալներով)։ Բնակիչներուն մօտ մէկ երրորդը կ՚ապրի մայրաքաղաք Փամփլոնայի մէջ, որուն բնակչութիւնը 195,769 էր, իսկ շուրջ կէսը՝ մայրաքաղաքին մայրաքաղաքային տարածքին մէջ, որ ունէր 315,988 բնակիչ։

Շրջանին մէջ ուրիշ մեծ քաղաքապետական համայնքներ չկան։ Հաջորդ մեծագոյն քաղաքներն ու բնակավայրերն են՝

* Թուտելա (Tudela)՝ 32,802 բնակիչ
* Պարանյայն (Barañain)՝ 22,401 բնակիչ
* Պուրլատա (Burlada/Burlata)՝ 18,388 բնակիչ
* Էսթելյա-Լիսառա (Estella-Lizarra)՝ 13,892 բնակիչ
* Սիսուր Մայոր (Zizur Mayor)՝ 13,197 բնակիչ
* Թաֆալյա (Tafalla)՝ 11,040 բնակիչ
* Վիլյավա-Աթառապիա (Villava/Atarrabia)՝ 10,295 բնակիչ
* Անսոայն (Ansoáin/Antsoain)՝ 9,952 բնակիչ։

Հակառակ իր համեմատաբար փոքր տարածքին՝ Նաւառան աշխարհագրական մեծ հակադրութիւններ ունի։ Տարածքին մէջ կը գտնուին թէ՛ Փիրենեան լեռները, որոնք կը տիրապետեն շրջանի հողատարածքին, եւ թէ՛ հարաւի՝ Էպրօ գետի հովիտին ընդարձակ հարթավայրերը։

Նաւառայի ամենաբարձր գագաթը Մեսա տէ լոս Թրես Ռէյեսն է (Mesa de los Tres Reyes), որուն բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն 2,428 մեթր է։

Միւս կարեւոր լեռներն ու լեռնաշղթաներն են՝ Թշամանթշոյա (Txamantxoia), Քարթշելա (Kartxela), Լառա-Պելակուայի լեռնազանգուածը (Larra-Belagua Massif), Սիէռա տէ Ալայսը (Sierra de Alaiz), Ունծուէքօ Առիան (Untzueko Harria), Սիէռա տէ Լէյրէն (Sierra de Leyre), Սիէռա տէլ Փերտոնը (Sierra del Perdón), Մոնթեխուրան (Montejurra), Էսքաբան (Ezkaba), Մոնթէ Օռին (Monte Ori), Սիէռա տէ Քոտէսը (Sierra de Codés), Ուրպասան (Urbasa), Անտիան (Andia) եւ Առալարի լեռնաշղթան (Aralar Range)։

== Կլիման (Climate) ==
Նաւառայի հիւսիսային մասին կլիման կ՚ազդուի [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ատլանտեան ովկիանոսէն]] եւ ունի ովկիանոսային կլիմայի յատկանիշներ (Քէօփընի դասակարգումով՝ Cfb)։ Նաւառայի ամենահիւսիսային մասը [[Պիսքայի Ծոց|Պիսքայի ծոցէ]]&lt;nowiki/&gt;ն 10 քիլոմեթրէն ալ պակաս հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի։ Այդ պատճառով հիւսիսային սահմանային շրջաններուն կլիման կը նմանի Սան Սեպասթեանի կլիմային։

Նաւառայի կեդրոնական մասին մէջ ամրան տեղումները կը նուազին, եւ կլիման կը դառնայ միջերկրածովեան (Քէօփընի դասակարգումով՝ Csa եւ Csb)։

Նաւառայի ամենահարաւային մասին մէջ կլիման զով կիսաչորային է (Քէօփընի դասակարգումով՝ Bsk)։ Այդ շրջանը, հիւսիսային շրջաններուն մեծ մասին համեմատ, նաեւ աւելի ցած բարձրութեան վրայ կը գտնուի։ Այս հանգամանքը ամրան ջերմաստիճանները աւելի բարձր կը դարձնէ՝ բաղդատած Փամփլոնայի եւ մանաւանդ հիւսիսի բլրոտ ու լեռնային շրջաններուն հետ։

Նաւառայի պաշտօնական օդերեւութաբանական միակ կայանը կը գտնուի Փամփլոնայի մէջ՝ նահանգին հիւսիս-արեւմտեան անկիւնը։

Փամփլոնայի միջին ջերմաստիճանները հետեւեալն են.

* Ամրան: ցերեկը՝ շուրջ 28°C (82°F), գիշերը՝ 14°C (57°F)։
* Ձմրան: ցերեկը՝ շուրջ 9°C (48°F), գիշերը՝ 1°C (34°F)։

Տեղումները չափաւոր են եւ կը բաշխուին տարուան բոլոր եղանակներուն ընթացքին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>1td97wugrx8k64tihdl8edvgtavhpxi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256032</id>
      <parentid>256031</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11172" sha1="e8q9nu8zg2tju6m73ud05g7z62smmdf" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Վարչական միաւոր}}

'''Նաւառան''', որ պաշտօնապէս կը կոչուի Նաւառայի Իրաւական Ինքնավար Համայնք (Chartered Community of Navarre), ինքնավար համայնք մըն է եւ նահանգ մը՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսը։ Ան ծովափ չունի եւ կը սահմանակցի Սպանիոյ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] ինքնավար համայնքին, Լա Ռիոխային եւ Արակոնին, իսկ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] մէջ՝ Նոր Աքուիթանիոյ (Nouvelle-Aquitaine) շրջանին։

Նաւառայի մայրաքաղաքն է Փամփլոնան (Pamplona), որ [[Պասքերէն|պասքերէնով]] կը կոչուի Iruña։

Ներկայիս Նաւառայի նահանգը կը ներառէ միջնադարեան Նաւառայի թագաւորութեան տարածքի մեծ մասը։ Այդ թագաւորութիւնը երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է Փիրենեան լեռներուն մէջ եւ իր հողերը տարածած է արեւմտեան Փիրենեան լեռներուն երկու կողմերը։ Անոր ամենահիւսիսային մասը՝ Ստորին Նաւառան (Lower Navarre), կը գտնուի Ֆրանսայի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։

Նաւառան կը գտնուի կանաչապատ Քանթապրեան ծովեզերքին եւ կիսաչոր ներքին շրջաններուն միջեւ անցումային գօտիի մը մէջ։ Այդ պատճառով ալ շրջանին բնապատկերները մեծապէս կը տարբերին իրարմէ։ Այս անցումային դիրքը նաեւ կլիմայի մեծ փոփոխականութիւն կը պատճառէ։ Ամառները երբեմն զով օրեր եւ երբեմն ալ տաք ալիքներ կ՚ունենան, իսկ ձմեռները, շրջանին աշխարհագրական լայնութեան համեմատ, մեղմ են։

Պասքերու ազգայնականները Նաւառան կը նկատեն Պասքերու պատմական նահանգներէն մէկը։ Պասքերու մշակութային եւ լեզուական յատկանիշները յստակօրէն կը նկատուին շրջանին հիւսիսը, մինչդեռ հարաւային ծայրամասերուն մէջ գրեթէ բացակայ են։

Նաւառայի ամէնէն ծանօթ իրադարձութիւնը Սան Ֆերմինի տարեկան տօնակատարութիւնն է (Festival of San Fermín), որ ամէն տարի Յուլիս ամսուն կը կազմակերպուի Փամփլոնայի մէջ։

== Տեղանուան ծագումը (Toponymy) ==
Նաւառա (Navarra), Նաֆարոա (Nafarroa) կամ Նափառոա (Naparroa) անուններուն նման առաջին արձանագրուած անուանումը կը գտնենք 9-րդ դարու սկիզբը գրուած պատմական ժամանակագրութեան մը մէջ։ Այդ ժամանակագրութիւնը կը պատկանի Էյնհարտին (Eginhard) եւ կը նկարագրէ Սրբազան [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] կայսր Քարլոս Մեծին (Charlemagne) սխրագործութիւնները, ներառեալ անոր արշաւանքը դէպի Էպրօ գետը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot;&gt;[[Bernardo Estornés Lasa]]'s Spanish article on  [http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788 Navarra] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112133908/http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788|date=2012-01-12}} in the [[Auñamendi Entziklopedia]] (click on &quot;NAVARRA – NAFARROA (NOMBRE Y EMBLEMAS)&quot;)&lt;/ref&gt;։ Հոն կը յիշուին navarros անունով մարդիկ։ Ֆրանքներու թագաւորական այլ ժամանակագրութիւններու մէջ եւս կը հանդիպի nabarros անուանումը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot; /&gt;։

Նաւառա անունին ծագման մասին երկու հիմնական բացատրութիւններ առաջարկուած են։

- [[Պասքերէն]] nabar բառէն, որուն որոշեալ եզակի ձեւն է nabarra, եւ որ կը նշանակէ «դարչնագոյն» կամ «բազմագոյն»։ Այս բացատրութիւնը կապուած է այն հակադրութեան հետ, որ գոյութիւն ունի Նաւառայի սկզբնական կոմսութեան հիւսիսի կանաչապատ լեռնային տարածքներուն եւ միւս շրջաններուն միջեւ։

- Պասքերէն naba կամ սպաներէն nava բառէն, որ կը նշանակէ «հովիտ» կամ «հարթավայր», եւ պասքերէն herri բառէն, որ կը նշանակէ «ժողովուրդ» կամ «երկիր»։

Լեզուաբան Ժոան Քորոմինեսը (Joan Coromines) կը կարծէ, թէ naba բառը լեզուաբանօրէն կը պատկանի աւելի լայն՝ վասքոնական (Vasconic) կամ ակուիտանական (Aquitanian) լեզուական հիմքի մը, եւ ոչ թէ բացառապէս պասքերէն լեզուին։

Նաւառայի պաշտօնական անունը պասքերէնով Նաֆարոա (Nafarroa) է։ Սակայն յաճախ կը գործածուի նաեւ Նաֆարոա Կարայա (Nafarroa Garaia) ձեւը, որ կը նշանակէ «Վերին Նաւառա»։

Այս անուանումը երբեմն կը գործածուի քաղաքական կամ տարածքային միաւորման գաղափարներու հետ կապուած պատճառներով, բայց մեծաւ մասամբ՝ Նաւառան հարեւան Ստորին Նաւառայէն (Lower Navarre) զանազանելու համար։ Ստորին Նաւառան կը գտնուի Ֆրանսայի մէջ։

== Աշխարհագրութիւն ==
[[File:SelvaIrati4598.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SelvaIrati4598.jpg|աջից|մինի|Իրաթիի անտառը (Irati Forest)]]
[[File:Baztan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baztan.jpg|աջից|մինի|Պասթանի հովիտը (Baztan Valley)]]
[[File:LaPisquerra.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LaPisquerra.jpg|աջից|մինի|Պարտենաս Ռէալէս (Bardenas Reales)]]
Նաւառան ունի 272 քաղաքապետական համայնք եւ ընդհանուր 601,874 բնակիչ (2006 թուականի տուեալներով)։ Բնակիչներուն մօտ մէկ երրորդը կ՚ապրի մայրաքաղաք Փամփլոնայի մէջ, որուն բնակչութիւնը 195,769 էր, իսկ շուրջ կէսը՝ մայրաքաղաքին մայրաքաղաքային տարածքին մէջ, որ ունէր 315,988 բնակիչ։

Շրջանին մէջ ուրիշ մեծ քաղաքապետական համայնքներ չկան։ Հաջորդ մեծագոյն քաղաքներն ու բնակավայրերն են՝

* Թուտելա (Tudela)՝ 32,802 բնակիչ
* Պարանյայն (Barañain)՝ 22,401 բնակիչ
* Պուրլատա (Burlada/Burlata)՝ 18,388 բնակիչ
* Էսթելյա-Լիսառա (Estella-Lizarra)՝ 13,892 բնակիչ
* Սիսուր Մայոր (Zizur Mayor)՝ 13,197 բնակիչ
* Թաֆալյա (Tafalla)՝ 11,040 բնակիչ
* Վիլյավա-Աթառապիա (Villava/Atarrabia)՝ 10,295 բնակիչ
* Անսոայն (Ansoáin/Antsoain)՝ 9,952 բնակիչ։

Հակառակ իր համեմատաբար փոքր տարածքին՝ Նաւառան աշխարհագրական մեծ հակադրութիւններ ունի։ Տարածքին մէջ կը գտնուին թէ՛ Փիրենեան լեռները, որոնք կը տիրապետեն շրջանի հողատարածքին, եւ թէ՛ հարաւի՝ Էպրօ գետի հովիտին ընդարձակ հարթավայրերը։

Նաւառայի ամենաբարձր գագաթը Մեսա տէ լոս Թրես Ռէյեսն է (Mesa de los Tres Reyes), որուն բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն 2,428 մեթր է։

Միւս կարեւոր լեռներն ու լեռնաշղթաներն են՝ Թշամանթշոյա (Txamantxoia), Քարթշելա (Kartxela), Լառա-Պելակուայի լեռնազանգուածը (Larra-Belagua Massif), Սիէռա տէ Ալայսը (Sierra de Alaiz), Ունծուէքօ Առիան (Untzueko Harria), Սիէռա տէ Լէյրէն (Sierra de Leyre), Սիէռա տէլ Փերտոնը (Sierra del Perdón), Մոնթեխուրան (Montejurra), Էսքաբան (Ezkaba), Մոնթէ Օռին (Monte Ori), Սիէռա տէ Քոտէսը (Sierra de Codés), Ուրպասան (Urbasa), Անտիան (Andia) եւ Առալարի լեռնաշղթան (Aralar Range)։

== Կլիման (Climate) ==
Նաւառայի հիւսիսային մասին կլիման կ՚ազդուի [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ատլանտեան ովկիանոսէն]] եւ ունի ովկիանոսային կլիմայի յատկանիշներ (Քէօփընի դասակարգումով՝ Cfb)։ Նաւառայի ամենահիւսիսային մասը [[Պիսքայի Ծոց|Պիսքայի ծոցէ]]&lt;nowiki/&gt;ն 10 քիլոմեթրէն ալ պակաս հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի։ Այդ պատճառով հիւսիսային սահմանային շրջաններուն կլիման կը նմանի Սան Սեպասթեանի կլիմային։

Նաւառայի կեդրոնական մասին մէջ ամրան տեղումները կը նուազին, եւ կլիման կը դառնայ միջերկրածովեան (Քէօփընի դասակարգումով՝ Csa եւ Csb)։

Նաւառայի ամենահարաւային մասին մէջ կլիման զով կիսաչորային է (Քէօփընի դասակարգումով՝ Bsk)։ Այդ շրջանը, հիւսիսային շրջաններուն մեծ մասին համեմատ, նաեւ աւելի ցած բարձրութեան վրայ կը գտնուի։ Այս հանգամանքը ամրան ջերմաստիճանները աւելի բարձր կը դարձնէ՝ բաղդատած Փամփլոնայի եւ մանաւանդ հիւսիսի բլրոտ ու լեռնային շրջաններուն հետ։

Նաւառայի պաշտօնական օդերեւութաբանական միակ կայանը կը գտնուի Փամփլոնայի մէջ՝ նահանգին հիւսիս-արեւմտեան անկիւնը։

Փամփլոնայի միջին ջերմաստիճանները հետեւեալն են.

* Ամրան: ցերեկը՝ շուրջ 28°C (82°F), գիշերը՝ 14°C (57°F)։
* Ձմրան: ցերեկը՝ շուրջ 9°C (48°F), գիշերը՝ 1°C (34°F)։

Տեղումները չափաւոր են եւ կը բաշխուին տարուան բոլոր եղանակներուն ընթացքին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>e8q9nu8zg2tju6m73ud05g7z62smmdf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256033</id>
      <parentid>256032</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11418" sha1="6gzft6pt15razvlqpa7cis7ycoyf1n4" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Վարչական միաւոր}}

'''Նաւառան''', որ պաշտօնապէս կը կոչուի Նաւառայի Իրաւական Ինքնավար Համայնք (Chartered Community of Navarre), ինքնավար համայնք մըն է եւ նահանգ մը՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] հիւսիսը։ Ան ծովափ չունի եւ կը սահմանակցի Սպանիոյ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու]] ինքնավար համայնքին, Լա Ռիոխային եւ Արակոնին, իսկ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] մէջ՝ Նոր Աքուիթանիոյ (Nouvelle-Aquitaine) շրջանին։

Նաւառայի մայրաքաղաքն է Փամփլոնան (Pamplona), որ [[Պասքերէն|պասքերէնով]] կը կոչուի Iruña։

Ներկայիս Նաւառայի նահանգը կը ներառէ միջնադարեան Նաւառայի թագաւորութեան տարածքի մեծ մասը։ Այդ թագաւորութիւնը երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է Փիրենեան լեռներուն մէջ եւ իր հողերը տարածած է արեւմտեան Փիրենեան լեռներուն երկու կողմերը։ Անոր ամենահիւսիսային մասը՝ Ստորին Նաւառան (Lower Navarre), կը գտնուի Ֆրանսայի հարաւ-արեւմտեան անկիւնը։

Նաւառան կը գտնուի կանաչապատ Քանթապրեան ծովեզերքին եւ կիսաչոր ներքին շրջաններուն միջեւ անցումային գօտիի մը մէջ։ Այդ պատճառով ալ շրջանին բնապատկերները մեծապէս կը տարբերին իրարմէ։ Այս անցումային դիրքը նաեւ կլիմայի մեծ փոփոխականութիւն կը պատճառէ։ Ամառները երբեմն զով օրեր եւ երբեմն ալ տաք ալիքներ կ՚ունենան, իսկ ձմեռները, շրջանին աշխարհագրական լայնութեան համեմատ, մեղմ են։

Պասքերու ազգայնականները Նաւառան կը նկատեն Պասքերու պատմական նահանգներէն մէկը։ Պասքերու մշակութային եւ լեզուական յատկանիշները յստակօրէն կը նկատուին շրջանին հիւսիսը, մինչդեռ հարաւային ծայրամասերուն մէջ գրեթէ բացակայ են։

Նաւառայի ամէնէն ծանօթ իրադարձութիւնը Սան Ֆերմինի տարեկան տօնակատարութիւնն է (Festival of San Fermín), որ ամէն տարի Յուլիս ամսուն կը կազմակերպուի Փամփլոնայի մէջ։

== Տեղանուան ծագումը (Toponymy) ==
Նաւառա (Navarra), Նաֆարոա (Nafarroa) կամ Նափառոա (Naparroa) անուններուն նման առաջին արձանագրուած անուանումը կը գտնենք 9-րդ դարու սկիզբը գրուած պատմական ժամանակագրութեան մը մէջ։ Այդ ժամանակագրութիւնը կը պատկանի Էյնհարտին (Eginhard) եւ կը նկարագրէ Սրբազան [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] կայսր Քարլոս Մեծին (Charlemagne) սխրագործութիւնները, ներառեալ անոր արշաւանքը դէպի Էպրօ գետը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot;&gt;[[Bernardo Estornés Lasa]]'s Spanish article on  [http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788 Navarra] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112133908/http://www.euskomedia.org/aunamendi/96788|date=2012-01-12}} in the [[Auñamendi Entziklopedia]] (click on &quot;NAVARRA – NAFARROA (NOMBRE Y EMBLEMAS)&quot;)&lt;/ref&gt;։ Հոն կը յիշուին navarros անունով մարդիկ։ Ֆրանքներու թագաւորական այլ ժամանակագրութիւններու մէջ եւս կը հանդիպի nabarros անուանումը&lt;ref name=&quot;Auñamendi&quot; /&gt;։

Նաւառա անունին ծագման մասին երկու հիմնական բացատրութիւններ առաջարկուած են։

- [[Պասքերէն]] nabar բառէն, որուն որոշեալ եզակի ձեւն է nabarra, եւ որ կը նշանակէ «դարչնագոյն» կամ «բազմագոյն»։ Այս բացատրութիւնը կապուած է այն հակադրութեան հետ, որ գոյութիւն ունի Նաւառայի սկզբնական կոմսութեան հիւսիսի կանաչապատ լեռնային տարածքներուն եւ միւս շրջաններուն միջեւ։

- Պասքերէն naba կամ սպաներէն nava բառէն, որ կը նշանակէ «հովիտ» կամ «հարթավայր», եւ պասքերէն herri բառէն, որ կը նշանակէ «ժողովուրդ» կամ «երկիր»։

Լեզուաբան Ժոան Քորոմինեսը (Joan Coromines) կը կարծէ, թէ naba բառը լեզուաբանօրէն կը պատկանի աւելի լայն՝ վասքոնական (Vasconic) կամ ակուիտանական (Aquitanian) լեզուական հիմքի մը, եւ ոչ թէ բացառապէս պասքերէն լեզուին։

Նաւառայի պաշտօնական անունը պասքերէնով Նաֆարոա (Nafarroa) է։ Սակայն յաճախ կը գործածուի նաեւ Նաֆարոա Կարայա (Nafarroa Garaia) ձեւը, որ կը նշանակէ «Վերին Նաւառա»։

Այս անուանումը երբեմն կը գործածուի քաղաքական կամ տարածքային միաւորման գաղափարներու հետ կապուած պատճառներով, բայց մեծաւ մասամբ՝ Նաւառան հարեւան Ստորին Նաւառայէն (Lower Navarre) զանազանելու համար։ Ստորին Նաւառան կը գտնուի Ֆրանսայի մէջ։

== Աշխարհագրութիւն ==
[[File:SelvaIrati4598.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SelvaIrati4598.jpg|աջից|մինի|Իրաթիի անտառը (Irati Forest)]]
[[File:Baztan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baztan.jpg|աջից|մինի|Պասթանի հովիտը (Baztan Valley)]]
[[File:LaPisquerra.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LaPisquerra.jpg|աջից|մինի|Պարտենաս Ռէալէս (Bardenas Reales)]]
Նաւառան ունի 272 քաղաքապետական համայնք եւ ընդհանուր 601,874 բնակիչ (2006 թուականի տուեալներով)։ Բնակիչներուն մօտ մէկ երրորդը կ՚ապրի մայրաքաղաք Փամփլոնայի մէջ, որուն բնակչութիւնը 195,769 էր, իսկ շուրջ կէսը՝ մայրաքաղաքին մայրաքաղաքային տարածքին մէջ, որ ունէր 315,988 բնակիչ։

Շրջանին մէջ ուրիշ մեծ քաղաքապետական համայնքներ չկան։ Հաջորդ մեծագոյն քաղաքներն ու բնակավայրերն են՝

* Թուտելա (Tudela)՝ 32,802 բնակիչ
* Պարանյայն (Barañain)՝ 22,401 բնակիչ
* Պուրլատա (Burlada/Burlata)՝ 18,388 բնակիչ
* Էսթելյա-Լիսառա (Estella-Lizarra)՝ 13,892 բնակիչ
* Սիսուր Մայոր (Zizur Mayor)՝ 13,197 բնակիչ
* Թաֆալյա (Tafalla)՝ 11,040 բնակիչ
* Վիլյավա-Աթառապիա (Villava/Atarrabia)՝ 10,295 բնակիչ
* Անսոայն (Ansoáin/Antsoain)՝ 9,952 բնակիչ։

Հակառակ իր համեմատաբար փոքր տարածքին՝ Նաւառան աշխարհագրական մեծ հակադրութիւններ ունի։ Տարածքին մէջ կը գտնուին թէ՛ Փիրենեան լեռները, որոնք կը տիրապետեն շրջանի հողատարածքին, եւ թէ՛ հարաւի՝ Էպրօ գետի հովիտին ընդարձակ հարթավայրերը։

Նաւառայի ամենաբարձր գագաթը Մեսա տէ լոս Թրես Ռէյեսն է (Mesa de los Tres Reyes), որուն բարձրութիւնը ծովու մակարդակէն 2,428 մեթր է։

Միւս կարեւոր լեռներն ու լեռնաշղթաներն են՝ Թշամանթշոյա (Txamantxoia), Քարթշելա (Kartxela), Լառա-Պելակուայի լեռնազանգուածը (Larra-Belagua Massif), Սիէռա տէ Ալայսը (Sierra de Alaiz), Ունծուէքօ Առիան (Untzueko Harria), Սիէռա տէ Լէյրէն (Sierra de Leyre), Սիէռա տէլ Փերտոնը (Sierra del Perdón), Մոնթեխուրան (Montejurra), Էսքաբան (Ezkaba), Մոնթէ Օռին (Monte Ori), Սիէռա տէ Քոտէսը (Sierra de Codés), Ուրպասան (Urbasa), Անտիան (Andia) եւ Առալարի լեռնաշղթան (Aralar Range)։

== Կլիման (Climate) ==
Նաւառայի հիւսիսային մասին կլիման կ՚ազդուի [[Ատլանտեան Ովկիանոս|Ատլանտեան ովկիանոսէն]] եւ ունի ովկիանոսային կլիմայի յատկանիշներ (Քէօփընի դասակարգումով՝ Cfb)։ Նաւառայի ամենահիւսիսային մասը [[Պիսքայի Ծոց|Պիսքայի ծոցէ]]&lt;nowiki/&gt;ն 10 քիլոմեթրէն ալ պակաս հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի։ Այդ պատճառով հիւսիսային սահմանային շրջաններուն կլիման կը նմանի Սան Սեպասթեանի կլիմային։

Նաւառայի կեդրոնական մասին մէջ ամրան տեղումները կը նուազին, եւ կլիման կը դառնայ միջերկրածովեան (Քէօփընի դասակարգումով՝ Csa եւ Csb)։

Նաւառայի ամենահարաւային մասին մէջ կլիման զով կիսաչորային է (Քէօփընի դասակարգումով՝ Bsk)։ Այդ շրջանը, հիւսիսային շրջաններուն մեծ մասին համեմատ, նաեւ աւելի ցած բարձրութեան վրայ կը գտնուի։ Այս հանգամանքը ամրան ջերմաստիճանները աւելի բարձր կը դարձնէ՝ բաղդատած Փամփլոնայի եւ մանաւանդ հիւսիսի բլրոտ ու լեռնային շրջաններուն հետ։

Նաւառայի պաշտօնական օդերեւութաբանական միակ կայանը կը գտնուի Փամփլոնայի մէջ՝ նահանգին հիւսիս-արեւմտեան անկիւնը։

Փամփլոնայի միջին ջերմաստիճանները հետեւեալն են.

* Ամրան: ցերեկը՝ շուրջ 28°C (82°F), գիշերը՝ 14°C (57°F)։
* Ձմրան: ցերեկը՝ շուրջ 9°C (48°F), գիշերը՝ 1°C (34°F)։

Տեղումները չափաւոր են եւ կը բաշխուին տարուան բոլոր եղանակներուն ընթացքին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ վարչական բաժանում]]
[[Ստորոգութիւն:Սպանիոյ ինքնավար համայնքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Բնակավայրեր այբբենական կարգով]]</text>
      <sha1>6gzft6pt15razvlqpa7cis7ycoyf1n4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պասախաուն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33569</id>
    <revision>
      <id>256036</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2862" sha1="7zs0txa7heibxy34lhlj9ntctov74ye" xml:space="preserve">Պասքեան դիցաբանութեան մէջ '''''Պասախաունը (Basajaun)''''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [bas̺ajaun], որ կը նշանակէ «անտառին տէրը», յոգնակին՝ Basajaunak, իսկ իգականը՝ Basandere) հսկայ, խիտ մազերով, մարդանման էակ մըն է, որ անտառներու մէջ կ՚ապրի։

Կը կարծուէր, թէ անոնք կը պաշտպանէին ընտանի անասուններու հօտերը եւ մարդոց կը սորվեցնէին զանազան հմտութիւններ, ինչպէս՝ [[Երկրագործութիւն|երկրագործութիւնը]] եւ [[Երկաթագործութիւն|երկաթագործութիւնը]]։

== Անուան ծագումն ու տարբերակները ==
Պասախաուն (Basajaun) (այլ տարբերակով՝ Պախախաուն՝ Baxajaun, [[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [baʃajaun]) կը նշանակէ «անտառին տէրը» կամ «վայրի տէրը»։ Իգական համապատասխան կերպարն է Պասանդերէն (Basandere), որուն այլ տարբերակներն են՝ Basa Andre եւ Basa-Andre։ Հաւանաբար, այս իգական կերպարը ստեղծուած է աւելի ուշ ժամանակաշրջանի մը մէջ՝ նմանութեամբ արական կերպարին։

Այս էակը [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] հովիտներուն մէջ, ինչպէս նաեւ Արակոնի Փիրենեան լեռներուն մէջ, կը կոչուի Պասախուն (Basajun)։ Հաւանաբար, այս անուանումը փոխանցուած է Պասքերու երկրի տարածքէն։ Իսկ Արակոնի Թենա հովիտին եւ Անսօ ու Պրոթօ քաղաքներուն հովիտներուն մէջ անիկա կը կոչուի Basajarau կամ Bonjarau։ Այս վայրերը կը պահպանեն պասքերէն տեղանուններու հետքերը։ Արակոնի [[Դիցաբանութիւն|դիցաբանութեան]] մէջ անիկա նաեւ յայտնի է Bosnerau անունով։ Այսպիսով, այս էակը ճանչցուած է նաեւ դրացի շրջաններուն մէջ՝ որպէս Արակոնի դիցաբանութեան մաս։

Պասախաունը նաեւ կը կոչուի Անչօ (Ancho), իսկ անուան այլ տարբերակներն են՝ Անթչօ (Antxo) եւ անչօ (anxo)։ Վինսընի կողմէ «Պասախաունը գերի բռնուած» վերնագրով ներկայացուած հեքիաթին սկիզբը Անչօն նոյնացուած է Պասախաունի հետ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>7zs0txa7heibxy34lhlj9ntctov74ye</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256037</id>
      <parentid>256036</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5625" sha1="jnvy75ojn1qj5y3leb8u7hf94qu57vk" xml:space="preserve">Պասքեան դիցաբանութեան մէջ '''''Պասախաունը (Basajaun)''''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [bas̺ajaun], որ կը նշանակէ «անտառին տէրը», յոգնակին՝ Basajaunak, իսկ իգականը՝ Basandere) հսկայ, խիտ մազերով, մարդանման էակ մըն է, որ անտառներու մէջ կ՚ապրի։

Կը կարծուէր, թէ անոնք կը պաշտպանէին ընտանի անասուններու հօտերը եւ մարդոց կը սորվեցնէին զանազան հմտութիւններ, ինչպէս՝ [[Երկրագործութիւն|երկրագործութիւնը]] եւ [[Երկաթագործութիւն|երկաթագործութիւնը]]&lt;ref name=&quot;lurker1987&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last=Lurker|first=Manfred|author-link=:de:Manfred Lurker|title=Basajaun|encyclopedia=The Routledge Dictionary of Gods and Goddesses, Devils and Demons|publisher=[[Routledge]]|year=1987|url=https://books.google.com/books?id=R3N_AgAAQBAJ&amp;pg=PA30|pages=30|isbn=0-415-34018-7}}&lt;/ref&gt;։
[[File:Basajaun.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basajaun.jpg|մինի|Պասախաունի եւ անոր իգական ընկերուհիին՝ Պասանդերէի, արուեստագէտի երեւակայութեամբ պատկերումը։]]

== Անուան ծագումն ու տարբերակները ==
Պասախաուն (Basajaun) (այլ տարբերակով՝ Պախախաուն՝ Baxajaun, [[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [baʃajaun]) կը նշանակէ «անտառին տէրը» կամ «վայրի տէրը»{{Refn|&quot;le seigneur sauvage&quot;.{{sfnp|Cerquand|1876b|p=33}}}}։ Իգական համապատասխան կերպարն է Պասանդերէն (Basandere), որուն այլ տարբերակներն են՝ Basa Andre եւ Basa-Andre&lt;ref name=&quot;ralston1877&quot;&gt;{{cite journal|last1=Ralston|first1=W. R. S.|author-link1=William Ralston Shedden-Ralston|title=Literature: Basque legends|journal=Archéologia|volume=11|number=250|date=17 February 1877|url=https://books.google.com/books?id=1PLVAAAAMAAJ&amp;pg=PA130|pages=129–130}}&lt;/ref&gt;։ Հաւանաբար, այս իգական կերպարը ստեղծուած է աւելի ուշ ժամանակաշրջանի մը մէջ՝ նմանութեամբ արական կերպարին&lt;ref name=&quot;estornés_lasa1959&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=irkBAAAAMAAJ&amp;q=basajaun|title=Orígenes de los vascos: Mensajes orales de las generaciones pasadas. Conclusiones particulares y generales|last=Estornés Lasa|first=Bernardo|publisher=Editorial Icharopena|year=1959|volume=4|page=57|author-link=Bernardo Estornés Lasa}} citing {{harvp|Barandiaran|1960|p=75}}&lt;/ref&gt;։

Այս էակը [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] հովիտներուն մէջ, ինչպէս նաեւ Արակոնի Փիրենեան լեռներուն մէջ, կը կոչուի Պասախուն (Basajun)։ Հաւանաբար, այս անուանումը փոխանցուած է Պասքերու երկրի տարածքէն&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaAragonesa&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Basajarau/ Bonjarau|encyclopedia=Gran Enciclopedia Aragonesa Online|url=http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=2002|language=Spanish|publisher=DiCom Medios SL|access-date=2020-07-27|archive-date=2020-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728005746/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=2002|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;։ Իսկ Արակոնի Թենա հովիտին եւ Անսօ ու Պրոթօ քաղաքներուն հովիտներուն մէջ անիկա կը կոչուի Basajarau կամ Bonjarau։ Այս վայրերը կը պահպանեն պասքերէն տեղանուններու հետքերը։ Արակոնի&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaAragonesa&quot; /&gt; [[Դիցաբանութիւն|դիցաբանութեան]] մէջ անիկա նաեւ յայտնի է Bosnerau անունով։ Այսպիսով, այս էակը ճանչցուած է նաեւ դրացի շրջաններուն մէջ՝ որպէս Արակոնի&lt;ref name=&quot;ExtradigitalAragon2020&quot;&gt;{{cite journal|url=https://www.extradigital.es/aragon-radio-vuelve-a-apostar-por-la-ficcion-sonora-con-bosnerau/|author=Extradigital Aragón|title=Aragón Radio vuelve a apostar por la ficción sonora con 'Bosnerau'|journal=Extradigital|date=19 November 2020}}&lt;/ref&gt; դիցաբանութեան մաս։

Պասախաունը նաեւ կը կոչուի Անչօ (Ancho), իսկ անուան այլ տարբերակներն են՝ Անթչօ (Antxo){{Refn|{{harvp|Cerquand|1875a|pp=251–252}} &quot;9. Ancho et les Vachers&quot; (Basque text: p. 281),{{sfnp|Mazur|1966|p=227}} revised in [[Lower Navarrese]] orthography to &quot;Antxo et les vachers&quot;.&lt;ref name=&quot;bidart1978&quot;/&gt;|name=&quot;cerquand-no09&quot;}} եւ անչօ (anxo)&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaVasca-anxo-o-ancho&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor-last=Martín de Retana|editor-first=José María|editor-link=&lt;!--José María Martín de Retana--&gt;|entry=Anxo o Ancho|encyclopedia=Gran Enciclopedia Vasca|volume=VII|publisher=Editorial La Gran Enciclopedia Vasca|date=1974|url=https://books.google.com/books?id=2NspAQAAMAAJ&amp;q=ancho|page=351|language=es|title=La Gran enciclopedia vasca|isbn=978-84-248-0017-8}}&lt;/ref&gt;։ Վինսընի կողմէ «Պասախաունը գերի բռնուած» վերնագրով ներկայացուած հեքիաթին սկիզբը Անչօն նոյնացուած է Պասախաունի հետ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>jnvy75ojn1qj5y3leb8u7hf94qu57vk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256038</id>
      <parentid>256037</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5949" sha1="r4hwesbtl13hktmu8ru5wjtqb30k3zn" xml:space="preserve">Պասքեան դիցաբանութեան մէջ '''''Պասախաունը (Basajaun)''''' ([[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [bas̺ajaun], որ կը նշանակէ «անտառին տէրը», յոգնակին՝ Basajaunak, իսկ իգականը՝ Basandere) հսկայ, խիտ մազերով, մարդանման էակ մըն է, որ անտառներու մէջ կ՚ապրի։

Կը կարծուէր, թէ անոնք կը պաշտպանէին ընտանի անասուններու հօտերը եւ մարդոց կը սորվեցնէին զանազան հմտութիւններ, ինչպէս՝ [[Երկրագործութիւն|երկրագործութիւնը]] եւ [[Երկաթագործութիւն|երկաթագործութիւնը]]&lt;ref name=&quot;lurker1987&quot;&gt;{{cite encyclopedia|last=Lurker|first=Manfred|author-link=:de:Manfred Lurker|title=Basajaun|encyclopedia=The Routledge Dictionary of Gods and Goddesses, Devils and Demons|publisher=[[Routledge]]|year=1987|url=https://books.google.com/books?id=R3N_AgAAQBAJ&amp;pg=PA30|pages=30|isbn=0-415-34018-7}}&lt;/ref&gt;։
[[File:Basajaun.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basajaun.jpg|մինի|Պասախաունի եւ անոր իգական ընկերուհիին՝ Պասանդերէի, արուեստագէտի երեւակայութեամբ պատկերումը։]]

== Անուան ծագումն ու տարբերակները ==
Պասախաուն (Basajaun) (այլ տարբերակով՝ Պախախաուն՝ Baxajaun, [[պասքերէն]] արտասանութեամբ՝ [baʃajaun]) կը նշանակէ «անտառին տէրը» կամ «վայրի տէրը»{{Refn|&quot;le seigneur sauvage&quot;.{{sfnp|Cerquand|1876b|p=33}}}}։ Իգական համապատասխան կերպարն է Պասանդերէն (Basandere), որուն այլ տարբերակներն են՝ Basa Andre եւ Basa-Andre&lt;ref name=&quot;ralston1877&quot;&gt;{{cite journal|last1=Ralston|first1=W. R. S.|author-link1=William Ralston Shedden-Ralston|title=Literature: Basque legends|journal=Archéologia|volume=11|number=250|date=17 February 1877|url=https://books.google.com/books?id=1PLVAAAAMAAJ&amp;pg=PA130|pages=129–130}}&lt;/ref&gt;։ Հաւանաբար, այս իգական կերպարը ստեղծուած է աւելի ուշ ժամանակաշրջանի մը մէջ՝ նմանութեամբ արական կերպարին&lt;ref name=&quot;estornés_lasa1959&quot;&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=irkBAAAAMAAJ&amp;q=basajaun|title=Orígenes de los vascos: Mensajes orales de las generaciones pasadas. Conclusiones particulares y generales|last=Estornés Lasa|first=Bernardo|publisher=Editorial Icharopena|year=1959|volume=4|page=57|author-link=Bernardo Estornés Lasa}} citing {{harvp|Barandiaran|1960|p=75}}&lt;/ref&gt;։

Այս էակը [[Նաւառա|Նաւառայի]] եւ [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու երկրի]] հովիտներուն մէջ, ինչպէս նաեւ Արակոնի Փիրենեան լեռներուն մէջ, կը կոչուի Պասախուն (Basajun)։ Հաւանաբար, այս անուանումը փոխանցուած է Պասքերու երկրի տարածքէն&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaAragonesa&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Basajarau/ Bonjarau|encyclopedia=Gran Enciclopedia Aragonesa Online|url=http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=2002|language=Spanish|publisher=DiCom Medios SL|access-date=2020-07-27|archive-date=2020-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728005746/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz_id=2002|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;։ Իսկ Արակոնի Թենա հովիտին եւ Անսօ ու Պրոթօ քաղաքներուն հովիտներուն մէջ անիկա կը կոչուի Basajarau կամ Bonjarau։ Այս վայրերը կը պահպանեն պասքերէն տեղանուններու հետքերը։ Արակոնի&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaAragonesa&quot; /&gt; [[Դիցաբանութիւն|դիցաբանութեան]] մէջ անիկա նաեւ յայտնի է Bosnerau անունով։ Այսպիսով, այս էակը ճանչցուած է նաեւ դրացի շրջաններուն մէջ՝ որպէս Արակոնի&lt;ref name=&quot;ExtradigitalAragon2020&quot;&gt;{{cite journal|url=https://www.extradigital.es/aragon-radio-vuelve-a-apostar-por-la-ficcion-sonora-con-bosnerau/|author=Extradigital Aragón|title=Aragón Radio vuelve a apostar por la ficción sonora con 'Bosnerau'|journal=Extradigital|date=19 November 2020}}&lt;/ref&gt; դիցաբանութեան մաս։

Պասախաունը նաեւ կը կոչուի Անչօ (Ancho), իսկ անուան այլ տարբերակներն են՝ Անթչօ (Antxo){{Refn|{{harvp|Cerquand|1875a|pp=251–252}} &quot;9. Ancho et les Vachers&quot; (Basque text: p. 281),{{sfnp|Mazur|1966|p=227}} revised in [[Lower Navarrese]] orthography to &quot;Antxo et les vachers&quot;.&lt;ref name=&quot;bidart1978&quot;/&gt;|name=&quot;cerquand-no09&quot;}} եւ անչօ (anxo)&lt;ref name=&quot;GranEnciclopediaVasca-anxo-o-ancho&quot;&gt;{{cite encyclopedia|editor-last=Martín de Retana|editor-first=José María|editor-link=&lt;!--José María Martín de Retana--&gt;|entry=Anxo o Ancho|encyclopedia=Gran Enciclopedia Vasca|volume=VII|publisher=Editorial La Gran Enciclopedia Vasca|date=1974|url=https://books.google.com/books?id=2NspAQAAMAAJ&amp;q=ancho|page=351|language=es|title=La Gran enciclopedia vasca|isbn=978-84-248-0017-8}}&lt;/ref&gt;։ Վինսընի կողմէ «Պասախաունը գերի բռնուած» վերնագրով ներկայացուած հեքիաթին սկիզբը Անչօն նոյնացուած է Պասախաունի հետ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան դիցաբանութիւն]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան առասպելական էակներ]]
[[Ստորոգութիւն:Անտառային ոգիներ]]
[[Ստորոգութիւն:Վայրի մարդիկ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան հսկաներ]]</text>
      <sha1>r4hwesbtl13hktmu8ru5wjtqb30k3zn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պասքերու Երկրի բարեկենդաններ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33570</id>
    <revision>
      <id>256040</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11003" sha1="dz0ifyyoey3uy4cmega7suet5x6mu2m" xml:space="preserve">'''''Պասքերու Երկրի բարեկենդանները''''' կը տօնուին տասնմէկ տարբեր գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Անոնք սովորաբար աշխոյժ եւ գոյնզգոյն տօնակատարութիւններ են։ Բարեկենդանը տօնելու այս ձեւը ամբողջ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մէջ ուշադրութիւն գրաւած է։

Այս տօնակատարութիւնները կապուած են [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրի]] հին աւանդութեան հետ եւ զանազան ձեւերով նշուած են [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] ժամանակներէն ի վեր։ Իւրաքանչիւր գիւղ կամ քաղաք ունի իրեն յատուկ բնորոշ գիծը, որուն հետ կապուած են նաեւ [[Բարեկենդան|բարեկենդանի]] բոլոր տօնակատարութիւնները։

Տարիներու ընթացքին բարեկենդաններու տարազները, ծէսերը, իմաստներն ու տօնելու եղանակները բազմաթիւ փոփոխութիւններու ենթարկուած են։ Անոնք քանիցս դատապարտուած եւ արգիլուած են, օրինակ՝ Ֆրանքոյի բռնապետութեան օրով։ Սակայն, հակառակ այս բոլոր դժուարութիւններուն, բարեկենդանները միշտ ալ Պասքերու մշակոյթին կարեւոր մէկ մասը եղած են եւ կը շարունակեն ըլլալ անոր խորհրդանիշներէն մէկը։

== Գլխաւոր կերպարները ==

=== Մարկիտոս (Markitos) ===
Այս կերպարը Ալաւայի շրջանի Զալտուոնտօ գիւղէն է։ Ան տիկնիկ մըն է՝ սեւ կոստիւմով եւ փողկապով հագուած։

Բարեկենդանի Կիրակի օրը ան կը յայտնուի գիւղի գլխաւոր փողոցին մէջ՝ էշու մը վրայ նստած։ Զայն կը տանին դէպի ամրոց մը։ Հոն զայն էշէն կ՚իջեցնեն եւ քանի մը ժամով կը կախեն վեց մեթր բարձրութեամբ ձողի մը վրայ։

Կէսօրէ ետք աղմկոտ թափօր մը կը սկսի։ Առջեւէն կը քալեն քարոզիչը եւ փողոց մաքրողը։ Անոնցմէ ետք կ՚երեւի ծեր ամոլ մը, որոնք Մարկիտոսի ծնողներն են։ Երկու կերպարներն ալ կը մարմնաւորէ նոյն անձը։ Ապա կու գան զանազան ուրիշ կերպարներ։

Թափօրին վերջին մասնակիցները Մարկիտոսը ձողէն կ՚իջեցնեն եւ կը դնեն սայլի մը մէջ։ Սայլը կը տանին դատարանի մը պատին մօտ։ Հոն քարոզիչը կը դատէ Մարկիտոսը եւ կը յայտարարէ, թէ ան պէտք է մահապատիժի ենթարկուի։ Այնուհետեւ մարդիկ տիկնիկը կը վերցնեն եւ կը հրկիզեն։

=== Կոտիլունկորրիաք (Kotilungorriak) ===
Այս կերպարը իւրայատուկ է Ուզթարից քաղաքին։ Տօնակատարութիւնը կը տեւէ չորս օր։

Առաջին երեք օրերուն մարդիկ տարբեր կերպարներու տարազներ հագած՝ տունէ տուն կը շրջին եւ նուէրներ կամ հիւրասիրութիւն կը խնդրեն։ Այդ օրերուն նաեւ թափօրներ տեղի կ՚ունենան։ Անոնց կը մասնակցին տարբեր կերպարներ, ինչպէս՝ Կասկարոտը, Փոնփիերան եւ Կոտիլունկորրիան։ Վերջինս ամենակարեւոր կերպարն է։ Սովորաբար անոնք երկու հոգի կ՚ըլլան։

Անոնք սպիտակ տաբատին վրայ կը հագնին կարմիր փէշ մը, ինչպէս նաեւ՝ սպիտակ բաճկոն եւ աւանդական գոգնոց։ Ձեռքերուն մէջ կը բռնեն փայտ մը, որուն կապուած է կովու պոչ մը։ Գլուխնուն կը դնեն բարձր, բրգաձեւ գլխարկ մը, իսկ երեսնին կը ծածկեն կարմիր կտորով։

Այս կերպարը սովորաբար երեխաները կը վախցնէ։

=== Ատորրաք (Atorrak) ===
Ատորրաքը Մունտաքա քաղաքէն տղամարդոց եւ տղոց խումբ մըն է։ Բարեկենդանի Կիրակի օրը անոնք փողոց կ՚ելլեն, երաժշտութիւն կը նուագեն եւ կ՚երգեն։

Անոնք սպիտակ հագուստ կը կրեն, բացի նուագախումբի ղեկավարին։ Ամէն տարի նոր երգ մը կը յօրինեն։ Գիւղին մէջ շրջելէ ետք կը հասնին նաւահանգիստը, որ իրենց ելոյթին ամենատպաւորիչ մասն է։

=== Ժոալդունաք (Joaldunak) ===
Ժոալդունաքները Նաւառայի Իթուրեն եւ Զուբիեթա գիւղերու բարեկենդաններուն գլխաւոր կերպարներն են։ Տօնակատարութիւնները տեղի կ՚ունենան Յունուարի վերջին Կիրակիէն ետք եկող Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։

Ժոալդունաքներուն ամենայատկանշական առանձնայատկութիւններէն մէկը իրենց գօտիին շուրջ ամուր կապուած կովու մեծ զանգակներու զոյգն է։ Անոնք կը շարժինքայլքին համընթաց՝ արձակելով բարձր, չափաւոր եւ հին ծիսական երգի մը յիշեցնող ձայներ։

Անոնք նաեւ կը կրեն բարձր, կոնաձեւ գլխարկներ՝ գոյնզգոյն ժապաւէններով, եւ ուսերնուն վրայ կը դնեն ոչխարի մորթէ հաստ ծածկոց մը։ Ձեռքերնուն մէջ կը բռնեն ձիու մազերէ պատրաստուած մտրակ մը, զոր թափօրին ընթացքին կը ճօճեն իրենց առջեւ։

Բարեկենդանի Երկուշաբթի օրը Զուբիեթայէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կ՚այցելէ Իթուրեն գիւղը։ Տեղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ կախարդներու եւ դեւերու տարազներով։ Ապա Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը կը կազմակերպուի։

Երեքշաբթի առաւօտեան Իթուրենէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կը քալէ դէպի Զուբիեթա։ Հոն գիւղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ դարձեալ դեւերու եւ կախարդներու տարազներով։ Այնուհետեւ Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը տեղի կ՚ունենայ։

Ժոալդունաքները եւ Իթուրենի ու Զուբիեթայի բարեկենդանները մեծ հետաքրքրութիւն յառաջացուցած են մարդաբաններուն մօտ։ Ոմանք կը պնդեն, թէ անոնք Եւրոպայի հեթանոսական եւ հնդեւրոպական ժողովուրդներու ժամանումէն առաջ գոյութիւն ունեցած ամենահին բարեկենդաններուն շարքին կը պատկանին։

=== Զալմանթզային (Zalmantzain) ===
Զալմանթզայինը Զուբերոայի Մասկարատա կոչուող դիմակահանդէսային պարի գլխաւոր կերպարն է։ Տօնակատարութիւնը կը սկսի բարեկենդանի սկիզբը եւ կը հասնի մինչեւ Երեքշաբթի օրը։

Տօնակատարութեան ընթացքին ներկայացում մը կը կատարուի, որուն մասնակիցները կը բաժնուին երկու խումբի՝ սեւերու եւ կարմիրներու։

Կարմիրները կոկիկ եւ նրբագեղ հագուած կերպարներն են, որոնց շարքին կը գտնուի Զալմանթզայինը։ Իսկ սեւերը աղքատներու տարազով կը ներկայանան։

Գիւղին մէջ թափօրով շրջելու ընթացքին սեւերը կը փորձեն նեղել կարմիրները։ Երբ անոնք կը հասնին գլխաւոր հրապարակը, կարմիրները կը պարեն աւանդական պասքեան պարեր։

=== Միէլ Օչին (Miel Otxin) ===
[[File:MielOtxinLantz.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MielOtxinLantz.JPG|մինի|Միէլ Օչինի կերպարը]]
Միէլ Օչինը Լանծի բարեկենդանի գլխաւոր կերպարներէն մէկն է։ Տօնակատարութիւնը տեղի կ՚ունենայ Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։ Անոր հետ միասին կը յայտնուին նաեւ Զիրիպոտը, Զալտիքօն եւ Չաթչօները։
Միէլ Օչինը ծղօտէ պատրաստուած, երեք մեթր բարձրութեամբ տիկնիկ մըն է։ Տօնակատարութեան ընթացքին Չաթչօներէն մէկը զայն իր ուսերուն վրայ կը կրէ։

Զալտիքօն կիսամարդ, կիսաձի կերպար մըն է, որուն դերը կը կատարէ ձիու տարազ հագած մարդ մը։ Չաթչօները տարբեր ձեւերով կը հագուին, սակայն անոնց տարազները միշտ գոյնզգոյն են։ Անոնք ձեռքերնուն մէջ աւել մը կը բռնեն, երեսնին ծածկուած կ՚ըլլայ, իսկ գլուխնուն կը դնեն գոյնզգոյն, կոնաձեւ գլխարկ մը։

Տօնակատարութիւնը կը սկսի Երկուշաբթի օրը, երբ բոլոր կերպարները փողոց կ՚ելլեն։ Չաթչօները կը շրջին՝ երգելով եւ պարելով։ Զալտիքօն կը փորձէ գետին տապալել Զիրիպոտը, որ քանի մը անգամ կ՚իյնայ, որովհետեւ քիչ մը անճարակ է։

Երեքշաբթի օրը փողոց կ՚ելլէ միայն Միէլ Օչինը։ Չաթչօները զայն կը տանին գլխաւոր հրապարակը, ուր ան կը դատուի։ Անոր վրայ երկու անգամ կը կրակեն եւ զայն կը սպաննեն։ Ապա տիկնիկին մարմինը մասերու կը բաժնեն եւ կը հրկիզեն։

== Յղումներ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>dz0ifyyoey3uy4cmega7suet5x6mu2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256041</id>
      <parentid>256040</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11057" sha1="dk0cnnqhej4mdbqt568uw66lixxtau1" xml:space="preserve">'''''Պասքերու Երկրի բարեկենդանները''''' կը տօնուին տասնմէկ տարբեր գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Անոնք սովորաբար աշխոյժ եւ գոյնզգոյն տօնակատարութիւններ են։ Բարեկենդանը տօնելու այս ձեւը ամբողջ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մէջ ուշադրութիւն գրաւած է։

Այս տօնակատարութիւնները կապուած են [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրի]] հին աւանդութեան հետ եւ զանազան ձեւերով նշուած են [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] ժամանակներէն ի վեր։ Իւրաքանչիւր գիւղ կամ քաղաք ունի իրեն յատուկ բնորոշ գիծը, որուն հետ կապուած են նաեւ [[Բարեկենդան|բարեկենդանի]] բոլոր տօնակատարութիւնները։

Տարիներու ընթացքին բարեկենդաններու տարազները, ծէսերը, իմաստներն ու տօնելու եղանակները բազմաթիւ փոփոխութիւններու ենթարկուած են։ Անոնք քանիցս դատապարտուած եւ արգիլուած են, օրինակ՝ Ֆրանքոյի բռնապետութեան օրով։ Սակայն, հակառակ այս բոլոր դժուարութիւններուն, բարեկենդանները միշտ ալ Պասքերու մշակոյթին կարեւոր մէկ մասը եղած են եւ կը շարունակեն ըլլալ անոր խորհրդանիշներէն մէկը։

== Գլխաւոր կերպարները ==

=== Մարկիտոս (Markitos) ===
Այս կերպարը Ալաւայի շրջանի Զալտուոնտօ գիւղէն է։ Ան տիկնիկ մըն է՝ սեւ կոստիւմով եւ փողկապով հագուած։

Բարեկենդանի Կիրակի օրը ան կը յայտնուի գիւղի գլխաւոր փողոցին մէջ՝ էշու մը վրայ նստած։ Զայն կը տանին դէպի ամրոց մը։ Հոն զայն էշէն կ՚իջեցնեն եւ քանի մը ժամով կը կախեն վեց մեթր բարձրութեամբ ձողի մը վրայ։

Կէսօրէ ետք աղմկոտ թափօր մը կը սկսի։ Առջեւէն կը քալեն քարոզիչը եւ փողոց մաքրողը։ Անոնցմէ ետք կ՚երեւի ծեր ամոլ մը, որոնք Մարկիտոսի ծնողներն են։ Երկու կերպարներն ալ կը մարմնաւորէ նոյն անձը։ Ապա կու գան զանազան ուրիշ կերպարներ։

Թափօրին վերջին մասնակիցները Մարկիտոսը ձողէն կ՚իջեցնեն եւ կը դնեն սայլի մը մէջ։ Սայլը կը տանին դատարանի մը պատին մօտ։ Հոն քարոզիչը կը դատէ Մարկիտոսը եւ կը յայտարարէ, թէ ան պէտք է մահապատիժի ենթարկուի։ Այնուհետեւ մարդիկ տիկնիկը կը վերցնեն եւ կը հրկիզեն։

=== Կոտիլունկորրիաք (Kotilungorriak) ===
Այս կերպարը իւրայատուկ է Ուզթարից քաղաքին։ Տօնակատարութիւնը կը տեւէ չորս օր։

Առաջին երեք օրերուն մարդիկ տարբեր կերպարներու տարազներ հագած՝ տունէ տուն կը շրջին եւ նուէրներ կամ հիւրասիրութիւն կը խնդրեն։ Այդ օրերուն նաեւ թափօրներ տեղի կ՚ունենան։ Անոնց կը մասնակցին տարբեր կերպարներ, ինչպէս՝ Կասկարոտը, Փոնփիերան եւ Կոտիլունկորրիան։ Վերջինս ամենակարեւոր կերպարն է։ Սովորաբար անոնք երկու հոգի կ՚ըլլան։

Անոնք սպիտակ տաբատին վրայ կը հագնին կարմիր փէշ մը, ինչպէս նաեւ՝ սպիտակ բաճկոն եւ աւանդական գոգնոց։ Ձեռքերուն մէջ կը բռնեն փայտ մը, որուն կապուած է կովու պոչ մը։ Գլուխնուն կը դնեն բարձր, բրգաձեւ գլխարկ մը, իսկ երեսնին կը ծածկեն կարմիր կտորով։

Այս կերպարը սովորաբար երեխաները կը վախցնէ։

=== Ատորրաք (Atorrak) ===
Ատորրաքը Մունտաքա քաղաքէն տղամարդոց եւ տղոց խումբ մըն է։ Բարեկենդանի Կիրակի օրը անոնք փողոց կ՚ելլեն, երաժշտութիւն կը նուագեն եւ կ՚երգեն։

Անոնք սպիտակ հագուստ կը կրեն, բացի նուագախումբի ղեկավարին։ Ամէն տարի նոր երգ մը կը յօրինեն։ Գիւղին մէջ շրջելէ ետք կը հասնին նաւահանգիստը, որ իրենց ելոյթին ամենատպաւորիչ մասն է։

=== Ժոալդունաք (Joaldunak) ===
Ժոալդունաքները Նաւառայի Իթուրեն եւ Զուբիեթա գիւղերու բարեկենդաններուն գլխաւոր կերպարներն են։ Տօնակատարութիւնները տեղի կ՚ունենան Յունուարի վերջին Կիրակիէն ետք եկող Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։

Ժոալդունաքներուն ամենայատկանշական առանձնայատկութիւններէն մէկը իրենց գօտիին շուրջ ամուր կապուած կովու մեծ զանգակներու զոյգն է։ Անոնք կը շարժինքայլքին համընթաց՝ արձակելով բարձր, չափաւոր եւ հին ծիսական երգի մը յիշեցնող ձայներ։

Անոնք նաեւ կը կրեն բարձր, կոնաձեւ գլխարկներ՝ գոյնզգոյն ժապաւէններով, եւ ուսերնուն վրայ կը դնեն ոչխարի մորթէ հաստ ծածկոց մը։ Ձեռքերնուն մէջ կը բռնեն ձիու մազերէ պատրաստուած մտրակ մը, զոր թափօրին ընթացքին կը ճօճեն իրենց առջեւ։

Բարեկենդանի Երկուշաբթի օրը Զուբիեթայէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կ՚այցելէ Իթուրեն գիւղը։ Տեղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ կախարդներու եւ դեւերու տարազներով։ Ապա Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը կը կազմակերպուի։

Երեքշաբթի առաւօտեան Իթուրենէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կը քալէ դէպի Զուբիեթա։ Հոն գիւղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ դարձեալ դեւերու եւ կախարդներու տարազներով։ Այնուհետեւ Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը տեղի կ՚ունենայ։

Ժոալդունաքները եւ Իթուրենի ու Զուբիեթայի բարեկենդանները մեծ հետաքրքրութիւն յառաջացուցած են մարդաբաններուն մօտ։ Ոմանք կը պնդեն, թէ անոնք Եւրոպայի հեթանոսական եւ հնդեւրոպական ժողովուրդներու ժամանումէն առաջ գոյութիւն ունեցած ամենահին բարեկենդաններուն շարքին կը պատկանին։

=== Զալմանթզային (Zalmantzain) ===
Զալմանթզայինը Զուբերոայի Մասկարատա կոչուող դիմակահանդէսային պարի գլխաւոր կերպարն է։ Տօնակատարութիւնը կը սկսի բարեկենդանի սկիզբը եւ կը հասնի մինչեւ Երեքշաբթի օրը։

Տօնակատարութեան ընթացքին ներկայացում մը կը կատարուի, որուն մասնակիցները կը բաժնուին երկու խումբի՝ սեւերու եւ կարմիրներու։

Կարմիրները կոկիկ եւ նրբագեղ հագուած կերպարներն են, որոնց շարքին կը գտնուի Զալմանթզայինը։ Իսկ սեւերը աղքատներու տարազով կը ներկայանան։

Գիւղին մէջ թափօրով շրջելու ընթացքին սեւերը կը փորձեն նեղել կարմիրները։ Երբ անոնք կը հասնին գլխաւոր հրապարակը, կարմիրները կը պարեն աւանդական պասքեան պարեր։

=== Միէլ Օչին (Miel Otxin) ===
[[File:MielOtxinLantz.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MielOtxinLantz.JPG|մինի|Միէլ Օչինի կերպարը]]
Միէլ Օչինը Լանծի բարեկենդանի գլխաւոր կերպարներէն մէկն է։ Տօնակատարութիւնը տեղի կ՚ունենայ Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։ Անոր հետ միասին կը յայտնուին նաեւ Զիրիպոտը, Զալտիքօն եւ Չաթչօները։
Միէլ Օչինը ծղօտէ պատրաստուած, երեք մեթր բարձրութեամբ տիկնիկ մըն է։ Տօնակատարութեան ընթացքին Չաթչօներէն մէկը զայն իր ուսերուն վրայ կը կրէ։

Զալտիքօն կիսամարդ, կիսաձի կերպար մըն է, որուն դերը կը կատարէ ձիու տարազ հագած մարդ մը։ Չաթչօները տարբեր ձեւերով կը հագուին, սակայն անոնց տարազները միշտ գոյնզգոյն են։ Անոնք ձեռքերնուն մէջ աւել մը կը բռնեն, երեսնին ծածկուած կ՚ըլլայ, իսկ գլուխնուն կը դնեն գոյնզգոյն, կոնաձեւ գլխարկ մը։

Տօնակատարութիւնը կը սկսի Երկուշաբթի օրը, երբ բոլոր կերպարները փողոց կ՚ելլեն։ Չաթչօները կը շրջին՝ երգելով եւ պարելով։ Զալտիքօն կը փորձէ գետին տապալել Զիրիպոտը, որ քանի մը անգամ կ՚իյնայ, որովհետեւ քիչ մը անճարակ է։

Երեքշաբթի օրը փողոց կ՚ելլէ միայն Միէլ Օչինը։ Չաթչօները զայն կը տանին գլխաւոր հրապարակը, ուր ան կը դատուի։ Անոր վրայ երկու անգամ կը կրակեն եւ զայն կը սպաննեն։ Ապա տիկնիկին մարմինը մասերու կը բաժնեն եւ կը հրկիզեն։

== Յղումներ ==

* Carnavales de Navarra, Francisco Javier Tibero, 1993 pg 34 – 38</text>
      <sha1>dk0cnnqhej4mdbqt568uw66lixxtau1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256043</id>
      <parentid>256041</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11209" sha1="7q5c7knk6v90e74qyfiuewqfoe9sok5" xml:space="preserve">'''''Պասքերու Երկրի բարեկենդանները''''' կը տօնուին տասնմէկ տարբեր գիւղերու եւ քաղաքներու մէջ։ Անոնք սովորաբար աշխոյժ եւ գոյնզգոյն տօնակատարութիւններ են։ Բարեկենդանը տօնելու այս ձեւը ամբողջ [[Եւրոպա|Եւրոպայի]] մէջ ուշադրութիւն գրաւած է։

Այս տօնակատարութիւնները կապուած են [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրի]] հին աւանդութեան հետ եւ զանազան ձեւերով նշուած են [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէական կայսրութեան]] ժամանակներէն ի վեր։ Իւրաքանչիւր գիւղ կամ քաղաք ունի իրեն յատուկ բնորոշ գիծը, որուն հետ կապուած են նաեւ [[Բարեկենդան|բարեկենդանի]] բոլոր տօնակատարութիւնները։

Տարիներու ընթացքին բարեկենդաններու տարազները, ծէսերը, իմաստներն ու տօնելու եղանակները բազմաթիւ փոփոխութիւններու ենթարկուած են։ Անոնք քանիցս դատապարտուած եւ արգիլուած են, օրինակ՝ Ֆրանքոյի բռնապետութեան օրով։ Սակայն, հակառակ այս բոլոր դժուարութիւններուն, բարեկենդանները միշտ ալ Պասքերու մշակոյթին կարեւոր մէկ մասը եղած են եւ կը շարունակեն ըլլալ անոր խորհրդանիշներէն մէկը։

== Գլխաւոր կերպարները ==

=== Մարկիտոս (Markitos) ===
Այս կերպարը Ալաւայի շրջանի Զալտուոնտօ գիւղէն է։ Ան տիկնիկ մըն է՝ սեւ կոստիւմով եւ փողկապով հագուած։

Բարեկենդանի Կիրակի օրը ան կը յայտնուի գիւղի գլխաւոր փողոցին մէջ՝ էշու մը վրայ նստած։ Զայն կը տանին դէպի ամրոց մը։ Հոն զայն էշէն կ՚իջեցնեն եւ քանի մը ժամով կը կախեն վեց մեթր բարձրութեամբ ձողի մը վրայ։

Կէսօրէ ետք աղմկոտ թափօր մը կը սկսի։ Առջեւէն կը քալեն քարոզիչը եւ փողոց մաքրողը։ Անոնցմէ ետք կ՚երեւի ծեր ամոլ մը, որոնք Մարկիտոսի ծնողներն են։ Երկու կերպարներն ալ կը մարմնաւորէ նոյն անձը։ Ապա կու գան զանազան ուրիշ կերպարներ։

Թափօրին վերջին մասնակիցները Մարկիտոսը ձողէն կ՚իջեցնեն եւ կը դնեն սայլի մը մէջ։ Սայլը կը տանին դատարանի մը պատին մօտ։ Հոն քարոզիչը կը դատէ Մարկիտոսը եւ կը յայտարարէ, թէ ան պէտք է մահապատիժի ենթարկուի։ Այնուհետեւ մարդիկ տիկնիկը կը վերցնեն եւ կը հրկիզեն։

=== Կոտիլունկորրիաք (Kotilungorriak) ===
Այս կերպարը իւրայատուկ է Ուզթարից քաղաքին։ Տօնակատարութիւնը կը տեւէ չորս օր։

Առաջին երեք օրերուն մարդիկ տարբեր կերպարներու տարազներ հագած՝ տունէ տուն կը շրջին եւ նուէրներ կամ հիւրասիրութիւն կը խնդրեն։ Այդ օրերուն նաեւ թափօրներ տեղի կ՚ունենան։ Անոնց կը մասնակցին տարբեր կերպարներ, ինչպէս՝ Կասկարոտը, Փոնփիերան եւ Կոտիլունկորրիան։ Վերջինս ամենակարեւոր կերպարն է։ Սովորաբար անոնք երկու հոգի կ՚ըլլան։

Անոնք սպիտակ տաբատին վրայ կը հագնին կարմիր փէշ մը, ինչպէս նաեւ՝ սպիտակ բաճկոն եւ աւանդական գոգնոց։ Ձեռքերուն մէջ կը բռնեն փայտ մը, որուն կապուած է կովու պոչ մը։ Գլուխնուն կը դնեն բարձր, բրգաձեւ գլխարկ մը, իսկ երեսնին կը ծածկեն կարմիր կտորով։

Այս կերպարը սովորաբար երեխաները կը վախցնէ։

=== Ատորրաք (Atorrak) ===
Ատորրաքը Մունտաքա քաղաքէն տղամարդոց եւ տղոց խումբ մըն է։ Բարեկենդանի Կիրակի օրը անոնք փողոց կ՚ելլեն, երաժշտութիւն կը նուագեն եւ կ՚երգեն։

Անոնք սպիտակ հագուստ կը կրեն, բացի նուագախումբի ղեկավարին։ Ամէն տարի նոր երգ մը կը յօրինեն։ Գիւղին մէջ շրջելէ ետք կը հասնին նաւահանգիստը, որ իրենց ելոյթին ամենատպաւորիչ մասն է։

=== Ժոալդունաք (Joaldunak) ===
Ժոալդունաքները Նաւառայի Իթուրեն եւ Զուբիեթա գիւղերու բարեկենդաններուն գլխաւոր կերպարներն են։ Տօնակատարութիւնները տեղի կ՚ունենան Յունուարի վերջին Կիրակիէն ետք եկող Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։

Ժոալդունաքներուն ամենայատկանշական առանձնայատկութիւններէն մէկը իրենց գօտիին շուրջ ամուր կապուած կովու մեծ զանգակներու զոյգն է։ Անոնք կը շարժինքայլքին համընթաց՝ արձակելով բարձր, չափաւոր եւ հին ծիսական երգի մը յիշեցնող ձայներ։

Անոնք նաեւ կը կրեն բարձր, կոնաձեւ գլխարկներ՝ գոյնզգոյն ժապաւէններով, եւ ուսերնուն վրայ կը դնեն ոչխարի մորթէ հաստ ծածկոց մը։ Ձեռքերնուն մէջ կը բռնեն ձիու մազերէ պատրաստուած մտրակ մը, զոր թափօրին ընթացքին կը ճօճեն իրենց առջեւ։

Բարեկենդանի Երկուշաբթի օրը Զուբիեթայէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կ՚այցելէ Իթուրեն գիւղը։ Տեղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ կախարդներու եւ դեւերու տարազներով։ Ապա Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը կը կազմակերպուի։

Երեքշաբթի առաւօտեան Իթուրենէն եկած Ժոալդունաքներու խումբ մը կը քալէ դէպի Զուբիեթա։ Հոն գիւղացիները զանոնք կը դիմաւորեն՝ դարձեալ դեւերու եւ կախարդներու տարազներով։ Այնուհետեւ Իթուրենի գիւղապետարանի սրահին մէջ մեծ խնճոյք մը տեղի կ՚ունենայ։

Ժոալդունաքները եւ Իթուրենի ու Զուբիեթայի բարեկենդանները մեծ հետաքրքրութիւն յառաջացուցած են մարդաբաններուն մօտ։ Ոմանք կը պնդեն, թէ անոնք Եւրոպայի հեթանոսական եւ հնդեւրոպական ժողովուրդներու ժամանումէն առաջ գոյութիւն ունեցած ամենահին բարեկենդաններուն շարքին կը պատկանին։

=== Զալմանթզային (Zalmantzain) ===
Զալմանթզայինը Զուբերոայի Մասկարատա կոչուող դիմակահանդէսային պարի գլխաւոր կերպարն է։ Տօնակատարութիւնը կը սկսի բարեկենդանի սկիզբը եւ կը հասնի մինչեւ Երեքշաբթի օրը։

Տօնակատարութեան ընթացքին ներկայացում մը կը կատարուի, որուն մասնակիցները կը բաժնուին երկու խումբի՝ սեւերու եւ կարմիրներու։

Կարմիրները կոկիկ եւ նրբագեղ հագուած կերպարներն են, որոնց շարքին կը գտնուի Զալմանթզայինը։ Իսկ սեւերը աղքատներու տարազով կը ներկայանան։

Գիւղին մէջ թափօրով շրջելու ընթացքին սեւերը կը փորձեն նեղել կարմիրները։ Երբ անոնք կը հասնին գլխաւոր հրապարակը, կարմիրները կը պարեն աւանդական պասքեան պարեր։

=== Միէլ Օչին (Miel Otxin) ===
[[File:MielOtxinLantz.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MielOtxinLantz.JPG|մինի|Միէլ Օչինի կերպարը]]
Միէլ Օչինը Լանծի բարեկենդանի գլխաւոր կերպարներէն մէկն է։ Տօնակատարութիւնը տեղի կ՚ունենայ Երկուշաբթի եւ Երեքշաբթի օրերուն։ Անոր հետ միասին կը յայտնուին նաեւ Զիրիպոտը, Զալտիքօն եւ Չաթչօները։
Միէլ Օչինը ծղօտէ պատրաստուած, երեք մեթր բարձրութեամբ տիկնիկ մըն է։ Տօնակատարութեան ընթացքին Չաթչօներէն մէկը զայն իր ուսերուն վրայ կը կրէ։

Զալտիքօն կիսամարդ, կիսաձի կերպար մըն է, որուն դերը կը կատարէ ձիու տարազ հագած մարդ մը։ Չաթչօները տարբեր ձեւերով կը հագուին, սակայն անոնց տարազները միշտ գոյնզգոյն են։ Անոնք ձեռքերնուն մէջ աւել մը կը բռնեն, երեսնին ծածկուած կ՚ըլլայ, իսկ գլուխնուն կը դնեն գոյնզգոյն, կոնաձեւ գլխարկ մը։

Տօնակատարութիւնը կը սկսի Երկուշաբթի օրը, երբ բոլոր կերպարները փողոց կ՚ելլեն։ Չաթչօները կը շրջին՝ երգելով եւ պարելով։ Զալտիքօն կը փորձէ գետին տապալել Զիրիպոտը, որ քանի մը անգամ կ՚իյնայ, որովհետեւ քիչ մը անճարակ է։

Երեքշաբթի օրը փողոց կ՚ելլէ միայն Միէլ Օչինը։ Չաթչօները զայն կը տանին գլխաւոր հրապարակը, ուր ան կը դատուի։ Անոր վրայ երկու անգամ կը կրակեն եւ զայն կը սպաննեն։ Ապա տիկնիկին մարմինը մասերու կը բաժնեն եւ կը հրկիզեն։

== Յղումներ ==

* Carnavales de Navarra, Francisco Javier Tibero, 1993 pg 34 – 38
[[Ստորոգութիւն:Եւրոպայի բարեկենդաններ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու տօնախմբութիւններ]]</text>
      <sha1>7q5c7knk6v90e74qyfiuewqfoe9sok5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Օլենցերօ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33571</id>
    <revision>
      <id>256044</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8741" sha1="58uf2vifco3jxrf1ow4yc5e5l3lhqss" xml:space="preserve">'''''Օլենցերօ''''' ([[պասքերէն]]՝ Olentzero) առասպելական [[Սուրբ Ծնունդ|Սուրբ Ծննդեան]] կերպար մըն է՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] պասքերուն համար։ Ան ածխագործ մըն է, որ Սուրբ Ծնունդին երեխաներուն նուէրներ կը բերէ։

== Աւանդութիւն ==
[[Պատկեր:Eguberria_Donostian_1931.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Eguberria_Donostian_1931.jpg|ձախից|մինի|250x250փքս|Օլենցերօն՝ Սան Սեբաստիանի մէջ, 1931 թուականին։]]
Օլենցերոյի աւանդութիւնը սկիզբ առած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] Լեսաքա գիւղաքաղաքէն։ Օլենցերօն կը ներկայացուի իբրեւ ածուխով կեղտոտուած, խոշորակազմ տղամարդ մը, որ կը կրէ պասք գիւղացիին աւանդական տարազը։ Անոր անբաժան յատկանիշներն են սեւ պերէն եւ փայտէ ձեռնափայտը։

Երբեմն Օլենցերօն կը պատկերացուի մօրուքով մը, որ ճերմակ չէ, այլ՝ մոխրագոյն։ Այս պատճառով, պասքերէնով, ոչ պասքական Սուրբ Ծննդեան եւ Նոր Տարուան կերպարները ընդհանրապէս կը կոչուին Bizarzuri, որ կը նշանակէ «ճերմակ մօրուք»։

Օլենցերօն հասարակութենէն հեռու կ՚ապրի՝ լեռներուն մէջ։ Ան իր ապրուստը կը հոգայ ածխագործութեամբ եւ կը սիրէ առատ ուտել ու խմել։ Ամէն ձմեռ ան լեռներէն վար կ՚իջնէ եւ գիւղ կը մտնէ։

[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] կարգ մը բնակավայրերուն մէջ, ըստ աւանդութեան, Օլենցերօն կու գայ ոչ թէ Սուրբ Ծնունդին, այլ՝ Նոր Տարուան նախօրեակին։ Օրինակ՝ այս սովորութիւնը կը պահպանուի Էրմուա քաղաքին մէջ։

== Անունը եւ ստուգաբանութիւնը ==
[[Պատկեր:Ikusgela-Olentzero.webm|աջից|444x444փքս|Видео «Малое [[:hy:Сортсико|сортсико]]: восемь фактов об Оленцеро», записанное ]]
Այս կերպարին անունին ամէնէն տարածուած տարբերակը՝ Օլենցերօ, բնորոշ է Կիպուսքոայի բարբառին։ Նաւառայի մէջ զայն կը կոչեն Օլենցարօ, Օրանցարօ (Պորուէթէի եւ Լէյսի շրջաններուն մէջ) եւ Օնանցարօ (Լարրաունի շրջանին մէջ)։

Այս անուան ստուգաբանութեան վերաբերեալ քանի մը վարկածներ կան։ Օլենցերոյի մասին առաջին գրաւոր յիշատակութիւնը կը պատկանի Լոփէ տէ Իսասթիին՝ ԺԷ. դարուն․ A la noche de Navidad (llamamos) onenzaro, la sazón de los buenos («Սուրբ Ծննդեան գիշերը մենք կը կոչենք onenzaro՝ բարի մարդոց ժամանակը»)։

Այս մեկնաբանութեան համաձայն՝ անունը ծագած է պասքերէն onen («բարութիւն») եւ zaro («ժամանակ») բառերէն։ Այսինքն՝ կը նշանակէ «բարութեան ժամանակ» կամ «բարի գործերու ժամանակ»։ Կը կարծուի, որ այս անուանումը սպաներէն Սուրբ Ծննդեան գիշերուան՝ nochebuena («բարի գիշեր»), անուան բառացի պատճէնումն է։

Այլ հետազօտողներ կը կարծեն, որ Olen բաղադրիչը ծագած է ֆրանսերէն Noël («Սուրբ Ծնունդ») բառէն՝ հնչիւններու տեղափոխութեան միջոցով։ Սակայն անոր սկզբնական ձեւը կը համարուի Onen։

Ազգաբան Խուլիօ Կարօ Պարոխիի կարծիքով՝ բառին ծագումը կապուած է այսպէս կոչուած «Օ» հակերգերուն հետ, որոնք կաթողիկէ եկեղեցիներուն մէջ կ՚երգուին Սուրբ Ծնունդէն առաջ վերջին շաբաթը։ Անոնք կը սկսին «Օ՜» բացագանչութեամբ, ինչպէս՝ O Sapientia, O Adonai, O Emmanuel եւ այլն։ Ֆրանսական աւանդութեան մէջ այս հակերգերուն երգեցողութեան շրջանը կը կոչուի O de Noël կամ les oleries։

Օլենցերօ անունէն պասքերէնին մէջ առաջացած են նաեւ հետեւեալ արտայայտութիւնները․

* Olentzero-afari — Սուրբ Ծննդեան ընթրիք
* Olentzero-egun — Սուրբ Ծննդեան նախօրեակ, Ճրագալոյց
* Olentzero-enbor
* Olentzero-mokor
* Olentzero-mozkor
* Olentzero-gau — Սուրբ Ծննդեան գիշեր

== Քաղաքականութեան մէջ ==
Օլենցերոյի հետ կապուած տարածուած աւանդութիւնը խիստ քննադատութեան ենթարկուեցաւ սպանացի ազգայնականներուն կողմէ։ Անոնք կը պնդէին, թէ պասք ազգայնականները արհեստականօրէն տարածում գտնել տուած են Օլենցերոյի կերպարին՝ իրենց գաղափարախօսութիւնը տարածելու նպատակով։

Այսպէս, Փամփլոնայի մէջ Օլենցերոյի երթին կազմակերպիչները քանի մը անգամ տուգանուեցան։ Սակայն քաղաքի բնակիչները, արգիլումին հակառակ, կը շարունակէին տօնական ձեռնարկներ կազմակերպել։

[[2005]] թուականին, Արեսոյի մէջ, Քաղաքացիական պահակախումբի երկու անդամներ հրապարակէն գողցան Օլենցերոն պատկերող փայտէ տիկնիկ մը։ Այս արարքին համար անոնք քսան օրով հեռացուեցան իրենց պաշտօնէն։

21-րդ դարուն Օլենցերոյի կերպարը կը գործածուի նաեւ պասք քաղբանտարկեալներուն ի նպաստ կազմակերպուած ցոյցերու եւ հակապատերազմական շարժումներու ընթացքին։

== Մարի Տոմինկի ==
[[Պատկեր:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|մինի|Օլենցերօն եւ Մարի Տոմինկին՝ Տոլոսայի մէջ, [[2012 թուական|2012]] թուականին]]
Մարի Տոմինկիի կերպարը, որ կը ներկայացուի իբրեւ Օլենցերոյի կինը եւ կը յիշատակուի պասքական ազգային երգերէն մէկուն մէջ, Սուրբ Ծննդեան աւանդութիւններուն մէջ ներմուծուած է համեմատաբար վերջերս։ Այս քայլը նպատակ ունէր խուսափելու սեռային խտրականութեան մեղադրանքներէ եւ ապահովելու կիներու ու տղամարդոց հաւասարութիւնը։

Սակայն ժամանակակից ֆեմինիստները կը քննադատեն այն հանգամանքը, որ Մարի Տոմինկիի դերը, ի վերջոյ, երկրորդական կը մնայ։

== Մշակոյթին մէջ ==
Օլենցերոյին նուիրուած են պասքական ազգային Սուրբ Ծննդեան երգը՝ Olentzero joan zaigu, ինչպէս նաեւ երեք սպանական լիամեթրաժ շարժապատկերներ։

* [[2002 թուական|2002]] թուական — Olentzero, gabonetako ipuina («Օլենցերօ․ Սուրբ Ծննդեան հեքիաթը»)։
* [[2005]] թուական — Olentzero eta subilaren lapurreta («Օլենցերօն եւ Սուրբ Ծննդեան փայտին գողութիւնը»)․ առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։
* [[2008]] թուական — Olentzero eta Oparien Ordua («Օլենցերօն եւ նուէրներու ժամանակը»)․ նոյնպէս առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>58uf2vifco3jxrf1ow4yc5e5l3lhqss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256045</id>
      <parentid>256044</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16116" sha1="jaa7ufx4faufpjo323wr07nwleoeakv" xml:space="preserve">'''''Օլենցերօ''''' ([[պասքերէն]]՝ Olentzero) առասպելական [[Սուրբ Ծնունդ|Սուրբ Ծննդեան]] կերպար մըն է՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] պասքերուն համար։ Ան ածխագործ մըն է, որ Սուրբ Ծնունդին երեխաներուն նուէրներ կը բերէ։

== Աւանդութիւն ==
[[Պատկեր:Eguberria_Donostian_1931.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Eguberria_Donostian_1931.jpg|ձախից|մինի|250x250փքս|Օլենցերօն՝ Սան Սեբաստիանի մէջ, 1931 թուականին։]]
Օլենցերոյի աւանդութիւնը սկիզբ առած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] Լեսաքա գիւղաքաղաքէն։ Օլենցերօն կը ներկայացուի իբրեւ ածուխով կեղտոտուած, խոշորակազմ տղամարդ մը, որ կը կրէ պասք գիւղացիին աւանդական տարազը։ Անոր անբաժան յատկանիշներն են սեւ պերէն եւ փայտէ ձեռնափայտը։

Երբեմն Օլենցերօն կը պատկերացուի մօրուքով մը, որ ճերմակ չէ, այլ՝ մոխրագոյն։ Այս պատճառով, պասքերէնով, ոչ պասքական Սուրբ Ծննդեան եւ Նոր Տարուան կերպարները ընդհանրապէս կը կոչուին Bizarzuri, որ կը նշանակէ «ճերմակ մօրուք»։

Օլենցերօն հասարակութենէն հեռու կ՚ապրի՝ լեռներուն մէջ։ Ան իր ապրուստը կը հոգայ ածխագործութեամբ եւ կը սիրէ առատ ուտել ու խմել։ Ամէն ձմեռ ան լեռներէն վար կ՚իջնէ եւ գիւղ կը մտնէ։

[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] կարգ մը բնակավայրերուն մէջ, ըստ աւանդութեան, Օլենցերօն կու գայ ոչ թէ Սուրբ Ծնունդին, այլ՝ Նոր Տարուան նախօրեակին։ Օրինակ՝ այս սովորութիւնը կը պահպանուի Էրմուա քաղաքին մէջ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|title=Olentzero|website=Ermua|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927175321/https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|archive-date=2020 թ․ սեպտեմբերի 27|url-status=live|access-date=2020 թ․ մարտի 7|lang=eu}}&lt;/ref&gt;։

== Անունը եւ ստուգաբանութիւնը ==
[[Պատկեր:Ikusgela-Olentzero.webm|աջից|444x444փքս|Видео «Малое [[:hy:Сортсико|сортсико]]: восемь фактов об Оленцеро», записанное ]]
Այս կերպարին անունին ամէնէն տարածուած տարբերակը՝ Օլենցերօ, բնորոշ է Կիպուսքոայի բարբառին։ Նաւառայի մէջ զայն կը կոչեն Օլենցարօ, Օրանցարօ (Պորուէթէի եւ Լէյսի շրջաններուն մէջ) եւ Օնանցարօ (Լարրաունի շրջանին մէջ)։

Այս անուան ստուգաբանութեան վերաբերեալ քանի մը վարկածներ կան։ Օլենցերոյի մասին առաջին գրաւոր յիշատակութիւնը կը պատկանի Լոփէ տէ Իսասթիին՝ ԺԷ. դարուն․ A la noche de Navidad (llamamos) onenzaro, la sazón de los buenos («Սուրբ Ծննդեան գիշերը մենք կը կոչենք onenzaro՝ բարի մարդոց ժամանակը»)։

Այս մեկնաբանութեան համաձայն՝ անունը ծագած է պասքերէն onen («բարութիւն») եւ zaro («ժամանակ») բառերէն։ Այսինքն՝ կը նշանակէ «բարութեան ժամանակ» կամ «բարի գործերու ժամանակ»։ Կը կարծուի, որ այս անուանումը սպաներէն Սուրբ Ծննդեան գիշերուան՝ nochebuena («բարի գիշեր»), անուան բառացի պատճէնումն է։

Այլ հետազօտողներ կը կարծեն, որ Olen բաղադրիչը ծագած է ֆրանսերէն Noël («Սուրբ Ծնունդ») բառէն՝ հնչիւններու տեղափոխութեան միջոցով։ Սակայն անոր սկզբնական ձեւը կը համարուի Onen&lt;ref name=&quot;correo&quot;&gt;{{Ռուսերեն հոդված|ссылка=http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|автор=Imanol Villa|заглавие=El Olentzero. Los orígenes del carbonero sucio y gordinflón que trae regalos a los niños vascos se remontan a tiempos mucho más lejanos y antiguos que los de la llegada del Cristianismo|год=2007|язык=es|издание=El Correo Digital|тип=diario|месяц=12|число=23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080106112250/http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|archivedate=2008-01-06|accessdate=2007-12-23}}&lt;/ref&gt;։

Ազգաբան Խուլիօ Կարօ Պարոխիի կարծիքով՝ բառին ծագումը կապուած է այսպէս կոչուած «Օ» հակերգերուն հետ, որոնք կաթողիկէ եկեղեցիներուն մէջ կ՚երգուին Սուրբ Ծնունդէն առաջ վերջին շաբաթը։ Անոնք կը սկսին «Օ՜» բացագանչութեամբ, ինչպէս՝ O Sapientia, O Adonai, O Emmanuel եւ այլն։ Ֆրանսական աւանդութեան մէջ այս հակերգերուն երգեցողութեան շրջանը կը կոչուի O de Noël կամ les oleries&lt;ref&gt;''Caro Baroja, Julio'' (1972) Los vascos AKAL 320&lt;/ref&gt;։

Օլենցերօ անունէն պասքերէնին մէջ առաջացած են նաեւ հետեւեալ արտայայտութիւնները․

* Olentzero-afari — Սուրբ Ծննդեան ընթրիք
* Olentzero-egun — Սուրբ Ծննդեան նախօրեակ, Ճրագալոյց
* Olentzero-enbor
* Olentzero-mokor
* Olentzero-mozkor
* Olentzero-gau — Սուրբ Ծննդեան գիշեր''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|title=Olentzero|website=Orotariko Euskal Hiztegia|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802121054/https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|archive-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|url-status=live|access-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|lang=eu}}&lt;/ref&gt;''

== Քաղաքականութեան մէջ ==
Օլենցերոյի հետ կապուած տարածուած աւանդութիւնը խիստ քննադատութեան ենթարկուեցաւ սպանացի ազգայնականներուն կողմէ։ Անոնք կը պնդէին, թէ պասք ազգայնականները արհեստականօրէն տարածում գտնել տուած են Օլենցերոյի կերպարին՝ իրենց գաղափարախօսութիւնը տարածելու նպատակով&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|title=El Olentzero en Internet: viaje al fondo de la red|website=Olentzero|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231050539/http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|archive-date=2014 թ․ դեկտեմբերի 31|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

Այսպէս, Փամփլոնայի մէջ Օլենցերոյի երթին կազմակերպիչները քանի մը անգամ տուգանուեցան&lt;ref&gt;{{Cite news|title=El ayuntamiento de Pamplona sigue en 2006 poniendo trabas a los Olentzeros de los barrios|url=http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100216130805/http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archivedate=2010 թ․ փետրվարի 16|website=Ahari|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2010 թ․ դեկտեմբերի 23|title=PSN e IU critican la actitud de Barcina con los olentzeros de los barrios|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230608/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Diario de Navarra|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetaregionalna.com/oplatek-skad-pochodzi-tradycja-dzielenia-sie-oplatkiem/|title=Opłatek – skąd pochodzi tradycja dzielenia się opłatkiem?|date=2018|website=Gazeta Regionalna|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13}}&lt;/ref&gt;։ Սակայն քաղաքի բնակիչները, արգիլումին հակառակ, կը շարունակէին տօնական ձեռնարկներ կազմակերպել&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 26|title=Barcina no consigue aguar la fiesta de Olentzero en su último año en el cargo|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230550/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Naiz|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

[[2005]] թուականին, Արեսոյի մէջ, Քաղաքացիական պահակախումբի երկու անդամներ հրապարակէն գողցան Օլենցերոն պատկերող փայտէ տիկնիկ մը։ Այս արարքին համար անոնք քսան օրով հեռացուեցան իրենց պաշտօնէն։

21-րդ դարուն Օլենցերոյի կերպարը կը գործածուի նաեւ պասք քաղբանտարկեալներուն ի նպաստ կազմակերպուած ցոյցերու&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 23|title=Sopelan Olentzerok presoen eskubideen alde lan egiteko deia egin du|url=http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170609135531/http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archivedate=09.06.2017|website=Sopela|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 18|title=Abenduaren 24ko Olentzero-jiran parte hartzeko entsegua gaur Artzabalen. Goazen denok!|url=http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216115211/http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 16|website=Usurbildarrak aurrera|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|title=Pasterka 2018. Co to za uroczystość, o której i ile trwa pasterka?|date=2018 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Wiadomości.gazeta.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227050632/http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|archive-date=2018 թ․ դեկտեմբերի 27|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt; եւ հակապատերազմական շարժումներու ընթացքին&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|title=Pasterka — msza Bożego Narodzenia|date=2013 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Radio Maryja|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802031653/http://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|archive-date=2019 թ․ օգոստոսի 2|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

== Մարի Տոմինկի ==
[[Պատկեր:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|մինի|Օլենցերօն եւ Մարի Տոմինկին՝ Տոլոսայի մէջ, [[2012 թուական|2012]] թուականին]]
Մարի Տոմինկիի կերպարը, որ կը ներկայացուի իբրեւ Օլենցերոյի կինը եւ կը յիշատակուի պասքական ազգային երգերէն մէկուն մէջ, Սուրբ Ծննդեան աւանդութիւններուն մէջ ներմուծուած է համեմատաբար վերջերս։ Այս քայլը նպատակ ունէր խուսափելու սեռային խտրականութեան մեղադրանքներէ եւ ապահովելու կիներու ու տղամարդոց հաւասարութիւնը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20061225/57722416.html|title=Skąd się wzięło ubieranie choinki?|date=2017 թ․ դեկտեմբերի 24|website=RMF24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021014621/https://ria.ru/20061225/57722416.html|archive-date=2020 թ․ հոկտեմբերի 21|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|author=Michał Dobrołowicz|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|title=Дед Мороз и все-все-все: легенды и мифы польского Рождества|website=Culture.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324114340/http://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|archive-date=2018 թ․ մարտի 24|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|author=Marek Kępa|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

Սակայն ժամանակակից ֆեմինիստները կը քննադատեն այն հանգամանքը, որ Մարի Տոմինկիի դերը, ի վերջոյ, երկրորդական կը մնայ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|title=Kto da prezenty pod choinkę? Mikołaj, Gwiazdor a może Aniołek?|website=Gazeta wrocławska|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126033533/https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|archive-date=2021 թ․ հունվարի 26|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html «Durangoko kartel matxista»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923062225/http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html|date=2020-09-23}}, foro ''Eibartarrak'', 12-11-2008.&lt;/ref&gt;։

== Մշակոյթին մէջ ==
Օլենցերոյին նուիրուած են պասքական ազգային Սուրբ Ծննդեան երգը՝ Olentzero joan zaigu&lt;ref&gt;{{Ռուսերեն գիրք|автор=Felix Flamarique|заглавие=Olentzero, el tiempo de lo bueno|язык=es|pages=6}}&lt;/ref&gt;, ինչպէս նաեւ երեք սպանական լիամեթրաժ շարժապատկերներ։

* [[2002 թուական|2002]] թուական — Olentzero, gabonetako ipuina («Օլենցերօ․ Սուրբ Ծննդեան հեքիաթը»)։
* [[2005]] թուական — Olentzero eta subilaren lapurreta («Օլենցերօն եւ Սուրբ Ծննդեան փայտին գողութիւնը»)․ առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։
* [[2008]] թուական — Olentzero eta Oparien Ordua («Օլենցերօն եւ նուէրներու ժամանակը»)․ նոյնպէս առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>jaa7ufx4faufpjo323wr07nwleoeakv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256046</id>
      <parentid>256045</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16178" sha1="68xl6nogoq8xqdwihhny9lwmcg5u6ho" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Դիցաբանական կերպար}}

'''''Օլենցերօ''''' ([[պասքերէն]]՝ Olentzero) առասպելական [[Սուրբ Ծնունդ|Սուրբ Ծննդեան]] կերպար մըն է՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] պասքերուն համար։ Ան ածխագործ մըն է, որ Սուրբ Ծնունդին երեխաներուն նուէրներ կը բերէ։

== Աւանդութիւն ==
[[Պատկեր:Eguberria_Donostian_1931.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Eguberria_Donostian_1931.jpg|ձախից|մինի|250x250փքս|Օլենցերօն՝ Սան Սեբաստիանի մէջ, 1931 թուականին։]]
Օլենցերոյի աւանդութիւնը սկիզբ առած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] Լեսաքա գիւղաքաղաքէն։ Օլենցերօն կը ներկայացուի իբրեւ ածուխով կեղտոտուած, խոշորակազմ տղամարդ մը, որ կը կրէ պասք գիւղացիին աւանդական տարազը։ Անոր անբաժան յատկանիշներն են սեւ պերէն եւ փայտէ ձեռնափայտը։

Երբեմն Օլենցերօն կը պատկերացուի մօրուքով մը, որ ճերմակ չէ, այլ՝ մոխրագոյն։ Այս պատճառով, պասքերէնով, ոչ պասքական Սուրբ Ծննդեան եւ Նոր Տարուան կերպարները ընդհանրապէս կը կոչուին Bizarzuri, որ կը նշանակէ «ճերմակ մօրուք»։

Օլենցերօն հասարակութենէն հեռու կ՚ապրի՝ լեռներուն մէջ։ Ան իր ապրուստը կը հոգայ ածխագործութեամբ եւ կը սիրէ առատ ուտել ու խմել։ Ամէն ձմեռ ան լեռներէն վար կ՚իջնէ եւ գիւղ կը մտնէ։

[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] կարգ մը բնակավայրերուն մէջ, ըստ աւանդութեան, Օլենցերօն կու գայ ոչ թէ Սուրբ Ծնունդին, այլ՝ Նոր Տարուան նախօրեակին։ Օրինակ՝ այս սովորութիւնը կը պահպանուի Էրմուա քաղաքին մէջ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|title=Olentzero|website=Ermua|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927175321/https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|archive-date=2020 թ․ սեպտեմբերի 27|url-status=live|access-date=2020 թ․ մարտի 7|lang=eu}}&lt;/ref&gt;։

== Անունը եւ ստուգաբանութիւնը ==
[[Պատկեր:Ikusgela-Olentzero.webm|աջից|444x444փքս|Видео «Малое [[:hy:Сортсико|сортсико]]: восемь фактов об Оленцеро», записанное ]]
Այս կերպարին անունին ամէնէն տարածուած տարբերակը՝ Օլենցերօ, բնորոշ է Կիպուսքոայի բարբառին։ Նաւառայի մէջ զայն կը կոչեն Օլենցարօ, Օրանցարօ (Պորուէթէի եւ Լէյսի շրջաններուն մէջ) եւ Օնանցարօ (Լարրաունի շրջանին մէջ)։

Այս անուան ստուգաբանութեան վերաբերեալ քանի մը վարկածներ կան։ Օլենցերոյի մասին առաջին գրաւոր յիշատակութիւնը կը պատկանի Լոփէ տէ Իսասթիին՝ ԺԷ. դարուն․ A la noche de Navidad (llamamos) onenzaro, la sazón de los buenos («Սուրբ Ծննդեան գիշերը մենք կը կոչենք onenzaro՝ բարի մարդոց ժամանակը»)։

Այս մեկնաբանութեան համաձայն՝ անունը ծագած է պասքերէն onen («բարութիւն») եւ zaro («ժամանակ») բառերէն։ Այսինքն՝ կը նշանակէ «բարութեան ժամանակ» կամ «բարի գործերու ժամանակ»։ Կը կարծուի, որ այս անուանումը սպաներէն Սուրբ Ծննդեան գիշերուան՝ nochebuena («բարի գիշեր»), անուան բառացի պատճէնումն է։

Այլ հետազօտողներ կը կարծեն, որ Olen բաղադրիչը ծագած է ֆրանսերէն Noël («Սուրբ Ծնունդ») բառէն՝ հնչիւններու տեղափոխութեան միջոցով։ Սակայն անոր սկզբնական ձեւը կը համարուի Onen&lt;ref name=&quot;correo&quot;&gt;{{Ռուսերեն հոդված|ссылка=http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|автор=Imanol Villa|заглавие=El Olentzero. Los orígenes del carbonero sucio y gordinflón que trae regalos a los niños vascos se remontan a tiempos mucho más lejanos y antiguos que los de la llegada del Cristianismo|год=2007|язык=es|издание=El Correo Digital|тип=diario|месяц=12|число=23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080106112250/http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|archivedate=2008-01-06|accessdate=2007-12-23}}&lt;/ref&gt;։

Ազգաբան Խուլիօ Կարօ Պարոխիի կարծիքով՝ բառին ծագումը կապուած է այսպէս կոչուած «Օ» հակերգերուն հետ, որոնք կաթողիկէ եկեղեցիներուն մէջ կ՚երգուին Սուրբ Ծնունդէն առաջ վերջին շաբաթը։ Անոնք կը սկսին «Օ՜» բացագանչութեամբ, ինչպէս՝ O Sapientia, O Adonai, O Emmanuel եւ այլն։ Ֆրանսական աւանդութեան մէջ այս հակերգերուն երգեցողութեան շրջանը կը կոչուի O de Noël կամ les oleries&lt;ref&gt;''Caro Baroja, Julio'' (1972) Los vascos AKAL 320&lt;/ref&gt;։

Օլենցերօ անունէն պասքերէնին մէջ առաջացած են նաեւ հետեւեալ արտայայտութիւնները․

* Olentzero-afari — Սուրբ Ծննդեան ընթրիք
* Olentzero-egun — Սուրբ Ծննդեան նախօրեակ, Ճրագալոյց
* Olentzero-enbor
* Olentzero-mokor
* Olentzero-mozkor
* Olentzero-gau — Սուրբ Ծննդեան գիշեր''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|title=Olentzero|website=Orotariko Euskal Hiztegia|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802121054/https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|archive-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|url-status=live|access-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|lang=eu}}&lt;/ref&gt;''

== Քաղաքականութեան մէջ ==
Օլենցերոյի հետ կապուած տարածուած աւանդութիւնը խիստ քննադատութեան ենթարկուեցաւ սպանացի ազգայնականներուն կողմէ։ Անոնք կը պնդէին, թէ պասք ազգայնականները արհեստականօրէն տարածում գտնել տուած են Օլենցերոյի կերպարին՝ իրենց գաղափարախօսութիւնը տարածելու նպատակով&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|title=El Olentzero en Internet: viaje al fondo de la red|website=Olentzero|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231050539/http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|archive-date=2014 թ․ դեկտեմբերի 31|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

Այսպէս, Փամփլոնայի մէջ Օլենցերոյի երթին կազմակերպիչները քանի մը անգամ տուգանուեցան&lt;ref&gt;{{Cite news|title=El ayuntamiento de Pamplona sigue en 2006 poniendo trabas a los Olentzeros de los barrios|url=http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100216130805/http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archivedate=2010 թ․ փետրվարի 16|website=Ahari|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2010 թ․ դեկտեմբերի 23|title=PSN e IU critican la actitud de Barcina con los olentzeros de los barrios|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230608/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Diario de Navarra|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetaregionalna.com/oplatek-skad-pochodzi-tradycja-dzielenia-sie-oplatkiem/|title=Opłatek – skąd pochodzi tradycja dzielenia się opłatkiem?|date=2018|website=Gazeta Regionalna|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13}}&lt;/ref&gt;։ Սակայն քաղաքի բնակիչները, արգիլումին հակառակ, կը շարունակէին տօնական ձեռնարկներ կազմակերպել&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 26|title=Barcina no consigue aguar la fiesta de Olentzero en su último año en el cargo|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230550/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Naiz|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

[[2005]] թուականին, Արեսոյի մէջ, Քաղաքացիական պահակախումբի երկու անդամներ հրապարակէն գողցան Օլենցերոն պատկերող փայտէ տիկնիկ մը։ Այս արարքին համար անոնք քսան օրով հեռացուեցան իրենց պաշտօնէն։

21-րդ դարուն Օլենցերոյի կերպարը կը գործածուի նաեւ պասք քաղբանտարկեալներուն ի նպաստ կազմակերպուած ցոյցերու&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 23|title=Sopelan Olentzerok presoen eskubideen alde lan egiteko deia egin du|url=http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170609135531/http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archivedate=09.06.2017|website=Sopela|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 18|title=Abenduaren 24ko Olentzero-jiran parte hartzeko entsegua gaur Artzabalen. Goazen denok!|url=http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216115211/http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 16|website=Usurbildarrak aurrera|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|title=Pasterka 2018. Co to za uroczystość, o której i ile trwa pasterka?|date=2018 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Wiadomości.gazeta.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227050632/http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|archive-date=2018 թ․ դեկտեմբերի 27|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt; եւ հակապատերազմական շարժումներու ընթացքին&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|title=Pasterka — msza Bożego Narodzenia|date=2013 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Radio Maryja|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802031653/http://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|archive-date=2019 թ․ օգոստոսի 2|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

== Մարի Տոմինկի ==
[[Պատկեր:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|մինի|Օլենցերօն եւ Մարի Տոմինկին՝ Տոլոսայի մէջ, [[2012 թուական|2012]] թուականին]]
Մարի Տոմինկիի կերպարը, որ կը ներկայացուի իբրեւ Օլենցերոյի կինը եւ կը յիշատակուի պասքական ազգային երգերէն մէկուն մէջ, Սուրբ Ծննդեան աւանդութիւններուն մէջ ներմուծուած է համեմատաբար վերջերս։ Այս քայլը նպատակ ունէր խուսափելու սեռային խտրականութեան մեղադրանքներէ եւ ապահովելու կիներու ու տղամարդոց հաւասարութիւնը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20061225/57722416.html|title=Skąd się wzięło ubieranie choinki?|date=2017 թ․ դեկտեմբերի 24|website=RMF24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021014621/https://ria.ru/20061225/57722416.html|archive-date=2020 թ․ հոկտեմբերի 21|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|author=Michał Dobrołowicz|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|title=Дед Мороз и все-все-все: легенды и мифы польского Рождества|website=Culture.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324114340/http://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|archive-date=2018 թ․ մարտի 24|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|author=Marek Kępa|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

Սակայն ժամանակակից ֆեմինիստները կը քննադատեն այն հանգամանքը, որ Մարի Տոմինկիի դերը, ի վերջոյ, երկրորդական կը մնայ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|title=Kto da prezenty pod choinkę? Mikołaj, Gwiazdor a może Aniołek?|website=Gazeta wrocławska|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126033533/https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|archive-date=2021 թ․ հունվարի 26|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html «Durangoko kartel matxista»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923062225/http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html|date=2020-09-23}}, foro ''Eibartarrak'', 12-11-2008.&lt;/ref&gt;։

== Մշակոյթին մէջ ==
Օլենցերոյին նուիրուած են պասքական ազգային Սուրբ Ծննդեան երգը՝ Olentzero joan zaigu&lt;ref&gt;{{Ռուսերեն գիրք|автор=Felix Flamarique|заглавие=Olentzero, el tiempo de lo bueno|язык=es|pages=6}}&lt;/ref&gt;, ինչպէս նաեւ երեք սպանական լիամեթրաժ շարժապատկերներ։

* [[2002 թուական|2002]] թուական — Olentzero, gabonetako ipuina («Օլենցերօ․ Սուրբ Ծննդեան հեքիաթը»)։
* [[2005]] թուական — Olentzero eta subilaren lapurreta («Օլենցերօն եւ Սուրբ Ծննդեան փայտին գողութիւնը»)․ առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։
* [[2008]] թուական — Olentzero eta Oparien Ordua («Օլենցերօն եւ նուէրներու ժամանակը»)․ նոյնպէս առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>68xl6nogoq8xqdwihhny9lwmcg5u6ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256047</id>
      <parentid>256046</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16508" sha1="4mh5jwh0bnntttzanjjsybzq2ba1ek7" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Դիցաբանական կերպար}}

'''''Օլենցերօ''''' ([[պասքերէն]]՝ Olentzero) առասպելական [[Սուրբ Ծնունդ|Սուրբ Ծննդեան]] կերպար մըն է՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] եւ [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] պասքերուն համար։ Ան ածխագործ մըն է, որ Սուրբ Ծնունդին երեխաներուն նուէրներ կը բերէ։

== Աւանդութիւն ==
[[Պատկեր:Eguberria_Donostian_1931.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Eguberria_Donostian_1931.jpg|ձախից|մինի|250x250փքս|Օլենցերօն՝ Սան Սեբաստիանի մէջ, 1931 թուականին։]]
Օլենցերոյի աւանդութիւնը սկիզբ առած է [[Նաւառա|Նաւառայի]] Լեսաքա գիւղաքաղաքէն։ Օլենցերօն կը ներկայացուի իբրեւ ածուխով կեղտոտուած, խոշորակազմ տղամարդ մը, որ կը կրէ պասք գիւղացիին աւանդական տարազը։ Անոր անբաժան յատկանիշներն են սեւ պերէն եւ փայտէ ձեռնափայտը։

Երբեմն Օլենցերօն կը պատկերացուի մօրուքով մը, որ ճերմակ չէ, այլ՝ մոխրագոյն։ Այս պատճառով, պասքերէնով, ոչ պասքական Սուրբ Ծննդեան եւ Նոր Տարուան կերպարները ընդհանրապէս կը կոչուին Bizarzuri, որ կը նշանակէ «ճերմակ մօրուք»։

Օլենցերօն հասարակութենէն հեռու կ՚ապրի՝ լեռներուն մէջ։ Ան իր ապրուստը կը հոգայ ածխագործութեամբ եւ կը սիրէ առատ ուտել ու խմել։ Ամէն ձմեռ ան լեռներէն վար կ՚իջնէ եւ գիւղ կը մտնէ։

[[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] կարգ մը բնակավայրերուն մէջ, ըստ աւանդութեան, Օլենցերօն կու գայ ոչ թէ Սուրբ Ծնունդին, այլ՝ Նոր Տարուան նախօրեակին։ Օրինակ՝ այս սովորութիւնը կը պահպանուի Էրմուա քաղաքին մէջ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|title=Olentzero|website=Ermua|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927175321/https://www.ermua.es/pags/municipio/eu_olentzero.asp|archive-date=2020 թ․ սեպտեմբերի 27|url-status=live|access-date=2020 թ․ մարտի 7|lang=eu}}&lt;/ref&gt;։

== Անունը եւ ստուգաբանութիւնը ==
[[Պատկեր:Ikusgela-Olentzero.webm|աջից|444x444փքս|Видео «Малое [[:hy:Сортсико|сортсико]]: восемь фактов об Оленцеро», записанное ]]
Այս կերպարին անունին ամէնէն տարածուած տարբերակը՝ Օլենցերօ, բնորոշ է Կիպուսքոայի բարբառին։ Նաւառայի մէջ զայն կը կոչեն Օլենցարօ, Օրանցարօ (Պորուէթէի եւ Լէյսի շրջաններուն մէջ) եւ Օնանցարօ (Լարրաունի շրջանին մէջ)։

Այս անուան ստուգաբանութեան վերաբերեալ քանի մը վարկածներ կան։ Օլենցերոյի մասին առաջին գրաւոր յիշատակութիւնը կը պատկանի Լոփէ տէ Իսասթիին՝ ԺԷ. դարուն․ A la noche de Navidad (llamamos) onenzaro, la sazón de los buenos («Սուրբ Ծննդեան գիշերը մենք կը կոչենք onenzaro՝ բարի մարդոց ժամանակը»)։

Այս մեկնաբանութեան համաձայն՝ անունը ծագած է պասքերէն onen («բարութիւն») եւ zaro («ժամանակ») բառերէն։ Այսինքն՝ կը նշանակէ «բարութեան ժամանակ» կամ «բարի գործերու ժամանակ»։ Կը կարծուի, որ այս անուանումը սպաներէն Սուրբ Ծննդեան գիշերուան՝ nochebuena («բարի գիշեր»), անուան բառացի պատճէնումն է։

Այլ հետազօտողներ կը կարծեն, որ Olen բաղադրիչը ծագած է ֆրանսերէն Noël («Սուրբ Ծնունդ») բառէն՝ հնչիւններու տեղափոխութեան միջոցով։ Սակայն անոր սկզբնական ձեւը կը համարուի Onen&lt;ref name=&quot;correo&quot;&gt;{{Ռուսերեն հոդված|ссылка=http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|автор=Imanol Villa|заглавие=El Olentzero. Los orígenes del carbonero sucio y gordinflón que trae regalos a los niños vascos se remontan a tiempos mucho más lejanos y antiguos que los de la llegada del Cristianismo|год=2007|язык=es|издание=El Correo Digital|тип=diario|месяц=12|число=23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080106112250/http://www.elcorreodigital.com/vizcaya/20071223/vizcaya/olentzero-20071223.html|archivedate=2008-01-06|accessdate=2007-12-23}}&lt;/ref&gt;։

Ազգաբան Խուլիօ Կարօ Պարոխիի կարծիքով՝ բառին ծագումը կապուած է այսպէս կոչուած «Օ» հակերգերուն հետ, որոնք կաթողիկէ եկեղեցիներուն մէջ կ՚երգուին Սուրբ Ծնունդէն առաջ վերջին շաբաթը։ Անոնք կը սկսին «Օ՜» բացագանչութեամբ, ինչպէս՝ O Sapientia, O Adonai, O Emmanuel եւ այլն։ Ֆրանսական աւանդութեան մէջ այս հակերգերուն երգեցողութեան շրջանը կը կոչուի O de Noël կամ les oleries&lt;ref&gt;''Caro Baroja, Julio'' (1972) Los vascos AKAL 320&lt;/ref&gt;։

Օլենցերօ անունէն պասքերէնին մէջ առաջացած են նաեւ հետեւեալ արտայայտութիւնները․

* Olentzero-afari — Սուրբ Ծննդեան ընթրիք
* Olentzero-egun — Սուրբ Ծննդեան նախօրեակ, Ճրագալոյց
* Olentzero-enbor
* Olentzero-mokor
* Olentzero-mozkor
* Olentzero-gau — Սուրբ Ծննդեան գիշեր''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|title=Olentzero|website=Orotariko Euskal Hiztegia|archive-url=https://web.archive.org/web/20210802121054/https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&amp;task=bilaketa&amp;Itemid=413&amp;lang=eu&amp;query=olentzero|archive-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|url-status=live|access-date=2021 թ․ օգոստոսի 2|lang=eu}}&lt;/ref&gt;''

== Քաղաքականութեան մէջ ==
Օլենցերոյի հետ կապուած տարածուած աւանդութիւնը խիստ քննադատութեան ենթարկուեցաւ սպանացի ազգայնականներուն կողմէ։ Անոնք կը պնդէին, թէ պասք ազգայնականները արհեստականօրէն տարածում գտնել տուած են Օլենցերոյի կերպարին՝ իրենց գաղափարախօսութիւնը տարածելու նպատակով&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|title=El Olentzero en Internet: viaje al fondo de la red|website=Olentzero|archive-url=https://web.archive.org/web/20141231050539/http://www.olentzero.net/idazlana/?id=6|archive-date=2014 թ․ դեկտեմբերի 31|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

Այսպէս, Փամփլոնայի մէջ Օլենցերոյի երթին կազմակերպիչները քանի մը անգամ տուգանուեցան&lt;ref&gt;{{Cite news|title=El ayuntamiento de Pamplona sigue en 2006 poniendo trabas a los Olentzeros de los barrios|url=http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100216130805/http://www.ahari.org/olentzeroa/esp/trabak.htm|archivedate=2010 թ․ փետրվարի 16|website=Ahari|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2010 թ․ դեկտեմբերի 23|title=PSN e IU critican la actitud de Barcina con los olentzeros de los barrios|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230608/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20070329/10618/es/Multas/19.500/euros/vecinos/Irunea/participar/Olentzero|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Diario de Navarra|lang=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetaregionalna.com/oplatek-skad-pochodzi-tradycja-dzielenia-sie-oplatkiem/|title=Opłatek – skąd pochodzi tradycja dzielenia się opłatkiem?|date=2018|website=Gazeta Regionalna|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13}}&lt;/ref&gt;։ Սակայն քաղաքի բնակիչները, արգիլումին հակառակ, կը շարունակէին տօնական ձեռնարկներ կազմակերպել&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 26|title=Barcina no consigue aguar la fiesta de Olentzero en su último año en el cargo|url=http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131215230550/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20101226/239912/es/Barcina-no-consigue-aguar-fiesta-Olentzero-su-ultimo-ano-cargo|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 15|accessdate=2022 թ․ հոկտեմբերի 25|website=Naiz|lang=es}}&lt;/ref&gt;։

[[2005]] թուականին, Արեսոյի մէջ, Քաղաքացիական պահակախումբի երկու անդամներ հրապարակէն գողցան Օլենցերոն պատկերող փայտէ տիկնիկ մը։ Այս արարքին համար անոնք քսան օրով հեռացուեցան իրենց պաշտօնէն։

21-րդ դարուն Օլենցերոյի կերպարը կը գործածուի նաեւ պասք քաղբանտարկեալներուն ի նպաստ կազմակերպուած ցոյցերու&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 23|title=Sopelan Olentzerok presoen eskubideen alde lan egiteko deia egin du|url=http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170609135531/http://www.sopela.net/index.php/sopela/9-anti-errepresiboa/1356-sopelan-olentzerok-presoen-eskubideen-alde-lan-egiteko-deia-egin-du|archivedate=09.06.2017|website=Sopela|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2012 թ․ դեկտեմբերի 18|title=Abenduaren 24ko Olentzero-jiran parte hartzeko entsegua gaur Artzabalen. Goazen denok!|url=http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216115211/http://usurbileginez.com/2012/12/18/abenduaren-24ko-olentzero-jiran-parte-hartzeko-entsegua-gaur-artzabalen-goazen-denok/|archivedate=2013 թ․ դեկտեմբերի 16|website=Usurbildarrak aurrera|lang=eu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|title=Pasterka 2018. Co to za uroczystość, o której i ile trwa pasterka?|date=2018 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Wiadomości.gazeta.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227050632/http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,24296871,pasterka-2018-co-to-jest-i-ile-trwa-pasterka.html|archive-date=2018 թ․ դեկտեմբերի 27|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt; եւ հակապատերազմական շարժումներու ընթացքին&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|title=Pasterka — msza Bożego Narodzenia|date=2013 թ․ դեկտեմբերի 24|website=Radio Maryja|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802031653/http://www.radiomaryja.pl/kosciol/pasterka-msza-bozego-narodzenia/|archive-date=2019 թ․ օգոստոսի 2|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

== Մարի Տոմինկի ==
[[Պատկեր:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Olentzero_mari_domingi_0001.jpg|մինի|Օլենցերօն եւ Մարի Տոմինկին՝ Տոլոսայի մէջ, [[2012 թուական|2012]] թուականին]]
Մարի Տոմինկիի կերպարը, որ կը ներկայացուի իբրեւ Օլենցերոյի կինը եւ կը յիշատակուի պասքական ազգային երգերէն մէկուն մէջ, Սուրբ Ծննդեան աւանդութիւններուն մէջ ներմուծուած է համեմատաբար վերջերս։ Այս քայլը նպատակ ունէր խուսափելու սեռային խտրականութեան մեղադրանքներէ եւ ապահովելու կիներու ու տղամարդոց հաւասարութիւնը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20061225/57722416.html|title=Skąd się wzięło ubieranie choinki?|date=2017 թ․ դեկտեմբերի 24|website=RMF24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021014621/https://ria.ru/20061225/57722416.html|archive-date=2020 թ․ հոկտեմբերի 21|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 13|author=Michał Dobrołowicz|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|title=Дед Мороз и все-все-все: легенды и мифы польского Рождества|website=Culture.pl|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324114340/http://culture.pl/ru/article/ded-moroz-i-vse-vse-vse-legendy-i-mify-polskogo-rozhdestva|archive-date=2018 թ․ մարտի 24|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|author=Marek Kępa|url-status=live}}&lt;/ref&gt;։

Սակայն ժամանակակից ֆեմինիստները կը քննադատեն այն հանգամանքը, որ Մարի Տոմինկիի դերը, ի վերջոյ, երկրորդական կը մնայ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|title=Kto da prezenty pod choinkę? Mikołaj, Gwiazdor a może Aniołek?|website=Gazeta wrocławska|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126033533/https://gazetawroclawska.pl/kto-da-prezenty-pod-choinke-mikolaj-gwiazdor-a-moze-aniolek/ga/9225698/zd/16516626|archive-date=2021 թ․ հունվարի 26|accessdate=2019 թ․ հոկտեմբերի 23|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html «Durangoko kartel matxista»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923062225/http://postaria.com/pipermail/eibartarrak/2008-November/015701.html|date=2020-09-23}}, foro ''Eibartarrak'', 12-11-2008.&lt;/ref&gt;։

== Մշակոյթին մէջ ==
Օլենցերոյին նուիրուած են պասքական ազգային Սուրբ Ծննդեան երգը՝ Olentzero joan zaigu&lt;ref&gt;{{Ռուսերեն գիրք|автор=Felix Flamarique|заглавие=Olentzero, el tiempo de lo bueno|язык=es|pages=6}}&lt;/ref&gt;, ինչպէս նաեւ երեք սպանական լիամեթրաժ շարժապատկերներ։

* [[2002 թուական|2002]] թուական — Olentzero, gabonetako ipuina («Օլենցերօ․ Սուրբ Ծննդեան հեքիաթը»)։
* [[2005]] թուական — Olentzero eta subilaren lapurreta («Օլենցերօն եւ Սուրբ Ծննդեան փայտին գողութիւնը»)․ առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։
* [[2008]] թուական — Olentzero eta Oparien Ordua («Օլենցերօն եւ նուէրներու ժամանակը»)․ նոյնպէս առաջին շարժապատկերին շարունակութիւնն է։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Կերպարներ այբբենական կարգով]]
[[Ստորոգութիւն:Առասպելական կերպարներ]]
[[Ստորոգութիւն:Պասքեան մշակոյթ]]
[[Ստորոգութիւն:Դիցաբանական էակներ]]
[[Ստորոգութիւն:Սուրբ Ծնունդ]]</text>
      <sha1>4mh5jwh0bnntttzanjjsybzq2ba1ek7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Սորկին (դիցաբանութիւն)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33572</id>
    <revision>
      <id>256049</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6329" sha1="swg71e7xvz1ov9rp4ap4q3zsft9qqwj" xml:space="preserve">'''''Սորկինները''''' (եզակի՝ Սորկին, պասքերէն՝ sorgin, որոշեալ ձեւ՝ sorgina) [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] [[Դիցաբանութիւն|դիցաբանութեան]] մէջ Մարի աստուածուհիին օգնականներն են։ [[Պասքերէն|Պասքերէնով]] այս բառը նաեւ կը նշանակէ վհուկներ, քուրմեր եւ քրմուհիներ, ինչ որ կը դժուարացնէ դիցաբանական էակները իրական կրօնական դէմքերէն զանազանելը։

Երբեմն Սորկինները կը շփոթուին լամիաքներուն հետ, որոնք նիմֆերուն նման էակներ են։ Կ՚ըսուի, թէ լամիաքները, Հենտիլաքները եւ Սորկինները միասին կառուցած են շրջանի մեգալիթեան յուշարձանները։

Սորկինները անցեալին կը մասնակցէին Աքելառէ կոչուող ծիսակատարութիւններուն։ Այս խորհրդաւոր ծէսերը տեղի կ՚ունենային Ուրբաթ գիշերները։ Ըստ աւանդութեան՝ այդ գիշերներուն Մարի աստուածուհին եւ Սուաար աստուածը կը հանդիպէին տեղական սրբազան քարայրի մը մէջ՝ փոթորիկներ յառաջացնելու համար։

== Ստուգաբանութիւն ==
Սորկին անունին ստուգաբանութիւնը վիճարկելի է։ Միակ տարրը, որուն շուրջ համաձայնութիւն կայ, -gin վերջածանցն է, որ կը նշանակէ «գործող» կամ «կատարող» եւ ծագած է egin («ընել») բայէն։

Տեսութիւններէն մէկուն համաձայն՝ sor բաղադրիչը ծագած է sorte («բախտ») բառէն, ուստի sorgin կը նշանակէ «բախտագուշակ»։

Միւս տեսութեան համաձայն՝ sor բաղադրիչը sor(tu) («ստեղծել») բային արմատն է։ Այս պարագային, Սորկին բառացիօրէն կը նշանակէ «ստեղծող»։

== Պասք վհուկներուն դէմ ուղղուած մեծ հալածանքները ==
[[Միջնադար|Միջնադարու]] վերջին շրջանին վհուկութեան մասին միայն քանի մը յիշատակումներ կային։ Անոնք մեծաւ մասամբ կը վերաբերէին այն մարդոց, որոնք ուրիշները վհուկ ըլլալու մէջ ամբաստանած էին եւ այդ պատճառով տուգանքի ենթարկուած էին։

Իրավիճակը փոխուեցաւ 16-րդ եւ 17-րդ դարերուն, երբ հաստատուեցաւ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ինքուիզիսիան եւ Եւրոպայով մէկ տարածուեցաւ վհուկներու դէմ հալածանքներու ալիքը, որ յատկապէս ազդեց Նոր ժամանակներու սկզբնական շրջանին։

[[1512 թուական|1512]]–&lt;nowiki/&gt;[[1521 թուական|1521]] թուականներուն Քասթիլիայի կողմէ գրաւուելէն ետք, [[Նաւառա|Նաւառան]] եւ, աւելի սահմանափակ չափով, [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] որոշ շրջանները ենթարկուեցան ինքուիզիսիոն բազմաթիւ դատավարութիւններու։ Անոնք հիմնականին մէջ ուղղուած էին հրեաներուն եւ մահմետականներուն դէմ, սակայն երբեմն թիրախ կը դառնային նաեւ պասք սորկինները։

Յատկապէս կարեւոր էր [[1610 թուական|1610]] թուականի Լոկրոնոյի դատավարութիւնը, որ կեդրոնացած էր Զուկարամուրդիի Աքելառէ կոչուող ծիսակատարութիւններուն վրայ։

Նախորդ տարին՝ [[1609 թուական|1609]]-ին, ֆրանսացի դատաւոր Փիէռ տը Լանքրը մեծածաւալ դատավարութիւն մը սկսաւ Լապորտի մէջ՝ հիմնականին մէջ թիրախ դարձնելով պասք կիներն ու քահանաները։ Ի վերջոյ, ան հեռացուեցաւ իր պաշտօնէն, բայց միայն այն բանէն ետք, երբ իր գործողութիւններուն հետեւանքով բազմաթիւ մարդիկ մահացած էին։

Վհուկներու դէմ խուճապը տարածուեցաւ նաեւ սահմանէն անդին, եւ տեղաբնակներուն միջեւ վհուկութեան վերաբերեալ ամբաստանութիւնները բազմացան, մինչեւ որ Սպանիոյ ինքուիզիսիան միջամտեց։

1610 թուականի Լոկրոնոյի դատավարութիւնը վերջացաւ տասներկու հոգիի խարոյկի վրայ այրուելով։ Անոնցմէ հինգը խորհրդանշական կերպով այրուեցան, քանի որ արդէն մահացած էին դատավարութեան ընթացքին իրենց կրած չարչարանքներուն հետեւանքով։

Այս դատավարութիւնը ծանր հարուած հասցուց Փիրենեան Նաւառային եւ պատճառ դարձաւ, որ ինքուիզիսիան լրջօրէն վերանայէր վհուկութեան ամբաստանութիւններուն նկատմամբ իր վերաբերմունքը։

Ընդհանրապէս, Սպանիոյ եւ Իտալիոյ ինքուիզիսիաները թերահաւատութեամբ կը մօտենային կախարդութեան եւ վհուկութեան ամբաստանութիւններուն։ Նման դատավարութիւնները համեմատաբար հազուադէպ էին՝ ի տարբերութիւն եւրոպական այն երկիրներուն, ուր կեդրոնացուած նման հաստատութիւն մը գոյութիւն չունէր։

== Աղբիւրներ ==

* ''Guía del Akelarre Vasco'', José Dueso, ROGER Ed. 2001. {{ISBN|84-8490-001-0}}</text>
      <sha1>swg71e7xvz1ov9rp4ap4q3zsft9qqwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256050</id>
      <parentid>256049</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6402" sha1="irxgpexs3j4d4ccx0dplchmcx80dlqi" xml:space="preserve">'''''Սորկինները''''' (եզակի՝ Սորկին, պասքերէն՝ sorgin, որոշեալ ձեւ՝ sorgina) [[Պասքերու Երկիր|պասքերու]] [[Դիցաբանութիւն|դիցաբանութեան]] մէջ Մարի աստուածուհիին օգնականներն են։ [[Պասքերէն|Պասքերէնով]] այս բառը նաեւ կը նշանակէ վհուկներ, քուրմեր եւ քրմուհիներ, ինչ որ կը դժուարացնէ դիցաբանական էակները իրական կրօնական դէմքերէն զանազանելը։

Երբեմն Սորկինները կը շփոթուին լամիաքներուն հետ, որոնք նիմֆերուն նման էակներ են։ Կ՚ըսուի, թէ լամիաքները, Հենտիլաքները եւ Սորկինները միասին կառուցած են շրջանի մեգալիթեան յուշարձանները։

Սորկինները անցեալին կը մասնակցէին Աքելառէ կոչուող ծիսակատարութիւններուն։ Այս խորհրդաւոր ծէսերը տեղի կ՚ունենային Ուրբաթ գիշերները։ Ըստ աւանդութեան՝ այդ գիշերներուն Մարի աստուածուհին եւ Սուաար աստուածը կը հանդիպէին տեղական սրբազան քարայրի մը մէջ՝ փոթորիկներ յառաջացնելու համար։

== Ստուգաբանութիւն ==
Սորկին անունին ստուգաբանութիւնը վիճարկելի է։ Միակ տարրը, որուն շուրջ համաձայնութիւն կայ, -gin վերջածանցն է, որ կը նշանակէ «գործող» կամ «կատարող» եւ ծագած է egin («ընել») բայէն։

Տեսութիւններէն մէկուն համաձայն՝ sor բաղադրիչը ծագած է sorte («բախտ») բառէն, ուստի sorgin կը նշանակէ «բախտագուշակ»։

Միւս տեսութեան համաձայն՝ sor բաղադրիչը sor(tu) («ստեղծել») բային արմատն է։ Այս պարագային, Սորկին բառացիօրէն կը նշանակէ «ստեղծող»։

== Պասք վհուկներուն դէմ ուղղուած մեծ հալածանքները ==
[[Միջնադար|Միջնադարու]] վերջին շրջանին վհուկութեան մասին միայն քանի մը յիշատակումներ կային։ Անոնք մեծաւ մասամբ կը վերաբերէին այն մարդոց, որոնք ուրիշները վհուկ ըլլալու մէջ ամբաստանած էին եւ այդ պատճառով տուգանքի ենթարկուած էին։

Իրավիճակը փոխուեցաւ 16-րդ եւ 17-րդ դարերուն, երբ հաստատուեցաւ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] ինքուիզիսիան եւ Եւրոպայով մէկ տարածուեցաւ վհուկներու դէմ հալածանքներու ալիքը, որ յատկապէս ազդեց Նոր ժամանակներու սկզբնական շրջանին։

[[1512 թուական|1512]]–&lt;nowiki/&gt;[[1521 թուական|1521]] թուականներուն Քասթիլիայի կողմէ գրաւուելէն ետք, [[Նաւառա|Նաւառան]] եւ, աւելի սահմանափակ չափով, [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] որոշ շրջանները ենթարկուեցան ինքուիզիսիոն բազմաթիւ դատավարութիւններու։ Անոնք հիմնականին մէջ ուղղուած էին հրեաներուն եւ մահմետականներուն դէմ, սակայն երբեմն թիրախ կը դառնային նաեւ պասք սորկինները։

Յատկապէս կարեւոր էր [[1610 թուական|1610]] թուականի Լոկրոնոյի դատավարութիւնը, որ կեդրոնացած էր Զուկարամուրդիի Աքելառէ կոչուող ծիսակատարութիւններուն վրայ։

Նախորդ տարին՝ [[1609 թուական|1609]]-ին, ֆրանսացի դատաւոր Փիէռ տը Լանքրը մեծածաւալ դատավարութիւն մը սկսաւ Լապորտի մէջ՝ հիմնականին մէջ թիրախ դարձնելով պասք կիներն ու քահանաները։ Ի վերջոյ, ան հեռացուեցաւ իր պաշտօնէն, բայց միայն այն բանէն ետք, երբ իր գործողութիւններուն հետեւանքով բազմաթիւ մարդիկ մահացած էին։

Վհուկներու դէմ խուճապը տարածուեցաւ նաեւ սահմանէն անդին, եւ տեղաբնակներուն միջեւ վհուկութեան վերաբերեալ ամբաստանութիւնները բազմացան, մինչեւ որ Սպանիոյ ինքուիզիսիան միջամտեց։

1610 թուականի Լոկրոնոյի դատավարութիւնը վերջացաւ տասներկու հոգիի խարոյկի վրայ այրուելով։ Անոնցմէ հինգը խորհրդանշական կերպով այրուեցան, քանի որ արդէն մահացած էին դատավարութեան ընթացքին իրենց կրած չարչարանքներուն հետեւանքով։

Այս դատավարութիւնը ծանր հարուած հասցուց Փիրենեան Նաւառային եւ պատճառ դարձաւ, որ ինքուիզիսիան լրջօրէն վերանայէր վհուկութեան ամբաստանութիւններուն նկատմամբ իր վերաբերմունքը։

Ընդհանրապէս, Սպանիոյ եւ Իտալիոյ ինքուիզիսիաները թերահաւատութեամբ կը մօտենային կախարդութեան եւ վհուկութեան ամբաստանութիւններուն։ Նման դատավարութիւնները համեմատաբար հազուադէպ էին՝ ի տարբերութիւն եւրոպական այն երկիրներուն, ուր կեդրոնացուած նման հաստատութիւն մը գոյութիւն չունէր։

== Աղբիւրներ ==

* ''Guía del Akelarre Vasco'', José Dueso, ROGER Ed. 2001. {{ISBN|84-8490-001-0}}
[[Ստորոգութիւն:Պասքերու դիցաբանութիւն]]</text>
      <sha1>irxgpexs3j4d4ccx0dplchmcx80dlqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Լապուր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33573</id>
    <revision>
      <id>256052</id>
      <timestamp>2026-10-16T10:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <comment>#WALxEWKE</comment>
      <origin>256052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4483" sha1="m5eldg3y1vi52svdf39vgufhavk5naq" xml:space="preserve">'''''Լապուր''''' ([[ֆրանսերէն]]՝ Labourd, [[պասքերէն]]՝ Lapurdi, [[լատիներէն]]՝ Lapurdum, [[գասքոներէն]]՝ Labord) [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախկին նահանգ մըն է, որ ներկայիս Նոր Աքուիթանիա շրջանի Փիրենեան Ատլանտեան գաւառին մէկ մասը կը կազմէ։ Ան պասքերու աւանդական երեք նահանգներէն մէկն է եւ շատերու, յատկապէս պասք ազգայնականներու կողմէ, կը նկատուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] տարածքային բաղադրիչներէն մէկը։

Լապուրը կը տարածուի Փիրենեան լեռնաշղթայէն մինչեւ Ատուր գետը՝ Պիսքայեան ծոցին երկայնքով։ Հարաւը կը գտնուին [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Կիպուսքոա եւ [[Նաւառա]] նահանգները, արեւելքը՝ Ստորին Նաւառան, իսկ հիւսիսը՝ Լանդի շրջանը։

Անոր տարածքը շուրջ 900 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ 200,000-էն աւելի։ [[1901 թուական|1901]] թուականին բնակչութեան թիւը 115,154 էր, իսկ [[1990 թուական|1990]]-ին՝ 209,913։ Այսպիսով, Լապուրը ֆրանսական պասքական երեք նահանգներէն ամէնէն խիտ բնակեցուածն է։

Բնակիչներուն աւելի քան 25 տոկոսը պասքերէն կը խօսի։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ այդ համեմատութիւնը 17 տոկոս է, իսկ մնացեալ տարածքին մէջ՝ 43 տոկոս։ Լապուրի մէջ երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է նաեւ գասքոներէնի գործածութեան աւանդոյթ մը, յատկապէս Ատուր գետին ափերուն, բայց նաեւ ամբողջ նախկին վիսքոնթութեան տարածքին։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը գասքոներէն կը խօսի։

Լապուրի գլխաւոր քաղաքը Պայոնն է։ Սակայն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը անոր մայրաքաղաքը Ուստարիցն էր՝ Պայոնէն 13 քիլոմեթր հեռու գտնուող քաղաք մը, ուր տեղական պասք առաջնորդները կը հաւաքուէին։

Միւս կարեւոր քաղաքներն են Պիարիցը, Անկլէն՝ Պայոնի եւ Պիարիցի միջեւ, Հենտայը, Սիբուրը եւ Սէն-Ժան-տը-Լիւզը՝ ծովափին երկայնքով, ինչպէս նաեւ Հասպարենը՝ երկրի ներքին մասին մէջ։

Տարածաշրջանը յայտնի է Պայոնի հնգօրեայ տօնակատարութիւններով՝ Fêtes de Bayonne, եւ Էսպելեթի կարմիր պղպեղներով։ Բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ կ՚այցելեն ծովափը, յատկապէս Պիարիցը, ինչպէս նաեւ ներքին շրջանի բլուրներն ու լեռները՝ զբօսանքի եւ գիւղական զբօսաշրջութեան համար։

Լա Ռիւն լեռը, որ պասքերէնով կը կոչուի Լարրուն, շուրջ 900 մեթր բարձրութիւն ունի եւ կը գտնուի Սէն-Ժան-տը-Լիւզի հարաւը՝ Սպանիոյ սահմանին։

Լապուրի աւանդական տուները ունին ցած տանիքներ, փայտակերտ շրջանակներ, քարաշէն լուսամուտներու վերեւի մասեր եւ կարմիր, ճերմակ ու կանաչ ներկեր։ Այս ճարտարապետութեան օրինակներէն մէկն է Էտմոն Ռոսթանի տունը՝ Վիլլա Առնակա, որ կը գտնուի Քամպօ-լէ-Պէնի մէջ։ Ներկայիս ան թանգարան մըն է՝ նուիրուած «Սիրանօ տը Պերժըրաք» թատերգութեան հեղինակին եւ պասքական աւանդութիւններուն։

[[Լապուրերէն|Լապուրերէնը]] (Lapurtera) [[Պասքերէն|պասքերէնի]] բարբառ մըն է, որ կը խօսուի այս տարածաշրջանին մէջ։</text>
      <sha1>m5eldg3y1vi52svdf39vgufhavk5naq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256053</id>
      <parentid>256052</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13993" sha1="ekgwdbmiit0tqrhjcdnkp3zy69aspag" xml:space="preserve">'''''Լապուր''''' ([[ֆրանսերէն]]՝ Labourd, [[պասքերէն]]՝ Lapurdi, [[լատիներէն]]՝ Lapurdum, [[գասքոներէն]]՝ Labord) [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախկին նահանգ մըն է, որ ներկայիս Նոր Աքուիթանիա շրջանի Փիրենեան Ատլանտեան գաւառին մէկ մասը կը կազմէ։ Ան պասքերու աւանդական երեք նահանգներէն մէկն է եւ շատերու, յատկապէս պասք ազգայնականներու կողմէ, կը նկատուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] տարածքային բաղադրիչներէն մէկը։

Լապուրը կը տարածուի Փիրենեան լեռնաշղթայէն մինչեւ Ատուր գետը՝ Պիսքայեան ծոցին երկայնքով։ Հարաւը կը գտնուին [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Կիպուսքոա եւ [[Նաւառա]] նահանգները, արեւելքը՝ Ստորին Նաւառան, իսկ հիւսիսը՝ Լանդի շրջանը։

Անոր տարածքը շուրջ 900 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ 200,000-էն աւելի։ [[1901 թուական|1901]] թուականին բնակչութեան թիւը 115,154 էր, իսկ [[1990 թուական|1990]]-ին՝ 209,913։ Այսպիսով, Լապուրը ֆրանսական պասքական երեք նահանգներէն ամէնէն խիտ բնակեցուածն է։

Բնակիչներուն աւելի քան 25 տոկոսը պասքերէն կը խօսի։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ այդ համեմատութիւնը 17 տոկոս է, իսկ մնացեալ տարածքին մէջ՝ 43 տոկոս։ Լապուրի մէջ երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է նաեւ գասքոներէնի գործածութեան աւանդոյթ մը, յատկապէս Ատուր գետին ափերուն, բայց նաեւ ամբողջ նախկին վիսքոնթութեան տարածքին։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը գասքոներէն կը խօսի։

Լապուրի գլխաւոր քաղաքը Պայոնն է։ Սակայն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը անոր մայրաքաղաքը Ուստարիցն էր՝ Պայոնէն 13 քիլոմեթր հեռու գտնուող քաղաք մը, ուր տեղական պասք առաջնորդները կը հաւաքուէին։

Միւս կարեւոր քաղաքներն են Պիարիցը, Անկլէն՝ Պայոնի եւ Պիարիցի միջեւ, Հենտայը, Սիբուրը եւ Սէն-Ժան-տը-Լիւզը՝ ծովափին երկայնքով, ինչպէս նաեւ Հասպարենը՝ երկրի ներքին մասին մէջ։

Տարածաշրջանը յայտնի է Պայոնի հնգօրեայ տօնակատարութիւններով՝ Fêtes de Bayonne, եւ Էսպելեթի կարմիր պղպեղներով։ Բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ կ՚այցելեն ծովափը, յատկապէս Պիարիցը, ինչպէս նաեւ ներքին շրջանի բլուրներն ու լեռները՝ զբօսանքի եւ գիւղական զբօսաշրջութեան համար։

Լա Ռիւն լեռը, որ պասքերէնով կը կոչուի Լարրուն, շուրջ 900 մեթր բարձրութիւն ունի եւ կը գտնուի Սէն-Ժան-տը-Լիւզի հարաւը՝ Սպանիոյ սահմանին։

Լապուրի աւանդական տուները ունին ցած տանիքներ, փայտակերտ շրջանակներ, քարաշէն լուսամուտներու վերեւի մասեր եւ կարմիր, ճերմակ ու կանաչ ներկեր։ Այս ճարտարապետութեան օրինակներէն մէկն է Էտմոն Ռոսթանի տունը՝ Վիլլա Առնակա, որ կը գտնուի Քամպօ-լէ-Պէնի մէջ։ Ներկայիս ան թանգարան մըն է՝ նուիրուած «Սիրանօ տը Պերժըրաք» թատերգութեան հեղինակին եւ պասքական աւանդութիւններուն։

[[Լապուրերէն|Լապուրերէնը]] (Lapurtera) [[Պասքերէն|պասքերէնի]] բարբառ մըն է, որ կը խօսուի այս տարածաշրջանին մէջ։

== Պատմութիւն ==
Հին Լապուրը բնակեցուած էր Տարպելլիներու կողմէ՝ Աքուիթանիա ցեղախումբի մը կողմէ։ Անոնք ունէին Lapurdum անունով ամրացուած քաղաք մը, որ ժամանակի ընթացքին պիտի դառնար ներկայիս Պայոնը եւ իր անունը տար շրջանին։

Միջնադարուն Լապուրը կը կազմէր Վասկոնիոյ դքսութեան մէկ մասը, որ հետագային սկսաւ կոչուիլ Կասքոնիա։

9-րդ դարու սկիզբէն ետք, Ատուր գետին շրջանը կը կոչուէր Վասկոնիոյ կոմսութիւն։ Շատ մը հեղինակութիւններու համաձայն՝ Կասքոնիոյ դուքս Սանչօ Զ.-ն շուրջ 1023 թուականին Լապուրը եւ անոր նաւահանգիստները՝ Պայոնն ու Պիարիցը, յանձնեց Նաւառայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ին։ Սանչօ իր կարգին այդ տարածքը որպէս վիսքոնթիութիւն շնորհեց իր պալատապետին՝ Լոփէ Սանչէզին։ Կ՚ենթադրուի, թէ Լոփէն թագաւորին ազգականն էր՝ Վիկերայի թագաւոր Ռամիրօ Կարսէսի եղբօրորդին։ Սակայն այս յաճախ կրկնուած պատմութիւնը ժամանակակից փաստաթուղթերու մէջ որեւէ հիմք չունի, եւ ապացոյց չկայ, թէ Նաւառան մինչեւ 12-րդ դարու վերջը իր տարածքը ընդարձակած ըլլայ Փիրենեան լեռնաշղթայէն հիւսիս։

Շուրջ 1125 թուականին Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Թ.-ն Պայոնին քաղաքային արտօնագիր շնորհեց։ 1130–1131 թուականներուն Արագոնի եւ Նաւառայի թագաւոր Ալֆոնսօ Նուաճողը յարձակեցաւ Պայոնի վրայ՝ Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Ժ.-ին հետ իրաւասութիւններու շուրջ վէճի մը պատճառով։

1169-էն 1199 թուականներուն միջեւ Լապուրը ուղղակիօրէն կը կառավարէր Ռիչըրտ Առիւծասիրտը։ Ան շուրջ 1174–1175 թուականներուն Պայոնին երկրորդ քաղաքային արտօնագիրը շնորհեց՝ վերադարձնելով քաղաքին վաճառականներուն այն տուրքերը, զորս անոնք կը վճարէին Փուաթուի, Աքուիթանիոյ եւ Կասքոնիայի մաքսակէտերուն մէջ։ Ասիկա պատճառ դարձաւ կասքոնցիներու եւ պասքերու ապստամբութեան, որուն մասնակցեցան նաեւ Պայոնէն դուրս բնակող լապուրցիները։ Սակայն Ռիչըրտ պարտութեան մատնեց բոլոր ապստամբած քաղաքները։

1191 թուականին Ռիչըրտ ամուսնացաւ Նաւառայի արքայադուստր Պերենկարիա Նաւառացիին հետ։ Այս ամուսնութիւնը նպաստեց Նաւառայի եւ Պայոնի միջեւ, ինչպէս նաեւ Անգլիոյ հետ առեւտուրին։ Ամուսնութիւնը ներառեց նաեւ իրաւասութիւններու վերաբերող համաձայնութիւն մը, որ ձեւաւորեց Հիւսիսային Պասքերու Երկրին սահմանները։ Ստորին Նաւառան վերջնականապէս միացուեցաւ Նաւառային, մինչդեռ Լապուրը եւ Սուլը մնացին Անժեւին Աքուիթանիոյ մասերը։ Այս համաձայնութիւնը իրականութիւն դարձաւ 1193 թուականին, երբ Լապուրի օրինական վիսքոնթները, որոնք իրենց նստավայրը հաստատած էին Ուստարիցի մէջ, վաճառեցին իրենց իրաւունքները։ Այդ ժամանակէն սկսեալ Ուստարիցը դարձաւ Լապուրի մայրաքաղաքը՝ Պայոնի փոխարէն, եւ այդպէս մնաց մինչեւ 1790 թուականին նահանգին վերացումը։

Անգլիոյ թագաւոր Յովհաննէսը Պայոնիին շնորհեց քաղաքային օրէնքը, որ կը սահմանէր քաղաքապետի, 12 երդուեալ դատաւորներու, 12 խորհրդականներու եւ 75 խորհրդատուներու պաշտօնները։

[[1451]] թուականին Լապուրը անցաւ Ֆրանսայի տիրապետութեան տակ՝ Հարիւրամեայ պատերազմին աւարտէն քիչ առաջ։ Այդ ժամանակէն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը, Լապուրը մեծ մասամբ ինքնակառավարուող, ինքնավար ֆրանսական նահանգ մը մնաց։

1610 թուականին Լապուրի մէջ տեղի ունեցաւ մեծ կախարդներու հետապնդում մը՝ դատաւոր Փիէռ տը Լանքրի ձեռքով։ Անիկա տեղի ունեցաւ այն բանից ետք, երբ վերնախաւերուն միջեւ հակամարտութիւնները՝ վաճառական պուրժուազիային եւ ազնուականութեան միջեւ, ինչպէս նաեւ հասարակական տարբեր խաւերուն միջեւ՝ ազնուականութեան եւ հասարակ ժողովուրդին միջեւ, աւելի սրուեցան՝ սնահաւատութեան եւ ենթադրեալ հանրային բարոյականութեան շուրջ վէճերու պատճառով։ Արդիւնքին, շուրջ 70 ենթադրեալ Սորկիններ ողջակիզուեցան խարոյկին վրայ։ (Տե՛ս՝ Պասքերու կախարդներու դատավարութիւնները։)

[[1790 թուական|1790]] թուականին Ֆրանսան վերացուց պատմական նահանգները, ներառեալ Լապուրը, եւ զանոնք միացուց նորաստեղծ Ստորին Փիրենեան գաւառին՝ Պէառնի հետ միասին։ Տոմինիք Ժոզէֆ Կարա եւ իր աւագ եղբայրը Փարիզի մէջ կը ներկայացնէին Լապուրի Երրորդ դասակարգը՝ նահանգին ժողովին՝ Biltzar-ին մէջ։ Պասք միւս ներկայացուցիչներուն նման, ան կը հակառակէր վարչական նոր բաժանումին, թէեւ ի վերջոյ քուէարկեց անոր օգտին։ Ան նաեւ կը հակառակէր պասքերուն՝ Պայոնիի եւ Պէառնի հետ նոյն գաւառին մէջ ընդգրկուելուն։

Փիրենեան պատերազմի ընթացքին Լապուրի աւանդական առեւտուրը Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] հետ ընդհատուեցաւ։ Շրջանը նաեւ ենթարկուեցաւ Յեղափոխական ազգային համագումարին կողմէ սանձազերծուած անխտիր բռնաճնշումներուն՝ 1793–1794 թուականներուն։ Ասոնք պատճառ դարձան զանգուածային տեղահանութիւններու դէպի Կասքոնիայի Լանդերը, հողերու բռնագրաւման եւ սահմանամերձ Սարա, Իցասու, Ասքէն, Պիրիաթու եւ այլ քաղաքներու շուրջ 1,600 քաղաքացիական բնակիչներու մահուան։ Բռնարարքներուն մաս կը կազմէր նաեւ Լապուրի գիւղերուն ու քաղաքներուն նոր եւ օտար անուններ տալը, սակայն կարճ ժամանակ ետք անոնք վերադարձան իրենց սովորական անուններուն։

Վերջին տասնամեակներուն ընթացքին դիմումներ ներկայացուած են՝ Պէառնէն վարչականօրէն անջատուելու եւ առանձին պասքական գաւառ մը ստեղծելու համար՝ միւս երկու պատմական պասքական նահանգներուն՝ Ստորին Նաւառայի եւ Սուլի հետ միասին։&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:Carte_des_Traites_1732.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carte_des_Traites_1732.png|Ֆրանսական մաքսային համակարգին վիճակը շուրջ 1732 թուականին․ անիկա մեծ մասամբ կը հետեւէր լեզուական սահմաններուն։ Լապուրը, ներառեալ Պայոնը, ունէր ինքնավար հարկային համակարգ մը։
File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|Լապուրի հիւսիսային մասին օդէն տեսարանը՝ Պէկուրա լեռնէն
File:Ainhoa,_Pyrénées-Atlantiques.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ainhoa,_Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques.jpg|Էնոա գիւղի տուները, որոնք կը ցուցադրեն պասքական աւանդական ճարտարապետութեան որոշ յատկանիշներ։
&lt;/gallery&gt;</text>
      <sha1>ekgwdbmiit0tqrhjcdnkp3zy69aspag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256054</id>
      <parentid>256053</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18144" sha1="ltahnvwi2bl493o2wig8lxm14qamvdg" xml:space="preserve">'''''Լապուր''''' ([[ֆրանսերէն]]՝ Labourd, [[պասքերէն]]՝ Lapurdi, [[լատիներէն]]՝ Lapurdum, [[գասքոներէն]]՝ Labord) [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախկին նահանգ մըն է, որ ներկայիս Նոր Աքուիթանիա շրջանի Փիրենեան Ատլանտեան գաւառին մէկ մասը կը կազմէ։ Ան պասքերու աւանդական երեք նահանգներէն մէկն է եւ շատերու, յատկապէս պասք ազգայնականներու կողմէ, կը նկատուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] տարածքային բաղադրիչներէն մէկը։

Լապուրը կը տարածուի Փիրենեան լեռնաշղթայէն մինչեւ Ատուր գետը՝ Պիսքայեան ծոցին երկայնքով։ Հարաւը կը գտնուին [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Կիպուսքոա եւ [[Նաւառա]] նահանգները, արեւելքը՝ Ստորին Նաւառան, իսկ հիւսիսը՝ Լանդի շրջանը։

Անոր տարածքը շուրջ 900 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ 200,000-էն աւելի։ [[1901 թուական|1901]] թուականին բնակչութեան թիւը 115,154 էր, իսկ [[1990 թուական|1990]]-ին՝ 209,913։ Այսպիսով, Լապուրը ֆրանսական պասքական երեք նահանգներէն ամէնէն խիտ բնակեցուածն է։

Բնակիչներուն աւելի քան 25 տոկոսը պասքերէն կը խօսի։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ այդ համեմատութիւնը 17 տոկոս է, իսկ մնացեալ տարածքին մէջ՝ 43 տոկոս։ Լապուրի մէջ երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է նաեւ գասքոներէնի գործածութեան աւանդոյթ մը, յատկապէս Ատուր գետին ափերուն, բայց նաեւ ամբողջ նախկին վիսքոնթութեան տարածքին։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը գասքոներէն կը խօսի։

Լապուրի գլխաւոր քաղաքը Պայոնն է։ Սակայն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը անոր մայրաքաղաքը Ուստարիցն էր՝ Պայոնէն 13 քիլոմեթր հեռու գտնուող քաղաք մը, ուր տեղական պասք առաջնորդները կը հաւաքուէին։

Միւս կարեւոր քաղաքներն են Պիարիցը, Անկլէն՝ Պայոնի եւ Պիարիցի միջեւ, Հենտայը, Սիբուրը եւ Սէն-Ժան-տը-Լիւզը՝ ծովափին երկայնքով, ինչպէս նաեւ Հասպարենը՝ երկրի ներքին մասին մէջ։

Տարածաշրջանը յայտնի է Պայոնի հնգօրեայ տօնակատարութիւններով՝ Fêtes de Bayonne, եւ Էսպելեթի կարմիր պղպեղներով։ Բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ կ՚այցելեն ծովափը, յատկապէս Պիարիցը, ինչպէս նաեւ ներքին շրջանի բլուրներն ու լեռները՝ զբօսանքի եւ գիւղական զբօսաշրջութեան համար։

Լա Ռիւն լեռը, որ պասքերէնով կը կոչուի Լարրուն, շուրջ 900 մեթր բարձրութիւն ունի եւ կը գտնուի Սէն-Ժան-տը-Լիւզի հարաւը՝ Սպանիոյ սահմանին։

Լապուրի աւանդական տուները ունին ցած տանիքներ, փայտակերտ շրջանակներ, քարաշէն լուսամուտներու վերեւի մասեր եւ կարմիր, ճերմակ ու կանաչ ներկեր։ Այս ճարտարապետութեան օրինակներէն մէկն է Էտմոն Ռոսթանի տունը՝ Վիլլա Առնակա, որ կը գտնուի Քամպօ-լէ-Պէնի մէջ։ Ներկայիս ան թանգարան մըն է՝ նուիրուած «Սիրանօ տը Պերժըրաք» թատերգութեան հեղինակին եւ պասքական աւանդութիւններուն։

[[Լապուրերէն|Լապուրերէնը]] (Lapurtera) [[Պասքերէն|պասքերէնի]] բարբառ մըն է, որ կը խօսուի այս տարածաշրջանին մէջ։

== Պատմութիւն ==
Հին Լապուրը բնակեցուած էր Տարպելլիներու կողմէ՝ Աքուիթանիա ցեղախումբի մը կողմէ։ Անոնք ունէին Lapurdum անունով ամրացուած քաղաք մը, որ ժամանակի ընթացքին պիտի դառնար ներկայիս Պայոնը եւ իր անունը տար շրջանին։

Միջնադարուն Լապուրը կը կազմէր Վասկոնիոյ դքսութեան մէկ մասը, որ հետագային սկսաւ կոչուիլ Կասքոնիա։

9-րդ դարու սկիզբէն ետք, Ատուր գետին շրջանը կը կոչուէր Վասկոնիոյ կոմսութիւն։ Շատ մը հեղինակութիւններու համաձայն՝ Կասքոնիոյ դուքս Սանչօ Զ.-ն շուրջ 1023 թուականին Լապուրը եւ անոր նաւահանգիստները՝ Պայոնն ու Պիարիցը, յանձնեց Նաւառայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ին։ Սանչօ իր կարգին այդ տարածքը որպէս վիսքոնթիութիւն շնորհեց իր պալատապետին՝ Լոփէ Սանչէզին։ Կ՚ենթադրուի, թէ Լոփէն թագաւորին ազգականն էր՝ Վիկերայի թագաւոր Ռամիրօ Կարսէսի եղբօրորդին։ Սակայն այս յաճախ կրկնուած պատմութիւնը ժամանակակից փաստաթուղթերու մէջ որեւէ հիմք չունի, եւ ապացոյց չկայ, թէ Նաւառան մինչեւ 12-րդ դարու վերջը իր տարածքը ընդարձակած ըլլայ Փիրենեան լեռնաշղթայէն հիւսիս&lt;ref&gt;Gonzalo Martínez Díez, ''Sancho III el Mayor'' (Madrid: Marcial Pons Historia, 2007), pp. 114–115.&lt;/ref&gt;։

Շուրջ 1125 թուականին Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Թ.-ն Պայոնին քաղաքային արտօնագիր շնորհեց։ 1130–1131 թուականներուն Արագոնի եւ Նաւառայի թագաւոր Ալֆոնսօ Նուաճողը յարձակեցաւ Պայոնի վրայ՝ Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Ժ.-ին հետ իրաւասութիւններու շուրջ վէճի մը պատճառով։

1169-էն 1199 թուականներուն միջեւ Լապուրը ուղղակիօրէն կը կառավարէր Ռիչըրտ Առիւծասիրտը։ Ան շուրջ 1174–1175 թուականներուն Պայոնին երկրորդ քաղաքային արտօնագիրը շնորհեց՝ վերադարձնելով քաղաքին վաճառականներուն այն տուրքերը, զորս անոնք կը վճարէին Փուաթուի, Աքուիթանիոյ եւ Կասքոնիայի մաքսակէտերուն մէջ։ Ասիկա պատճառ դարձաւ կասքոնցիներու եւ պասքերու ապստամբութեան, որուն մասնակցեցան նաեւ Պայոնէն դուրս բնակող լապուրցիները։ Սակայն Ռիչըրտ պարտութեան մատնեց բոլոր ապստամբած քաղաքները։

1191 թուականին Ռիչըրտ ամուսնացաւ Նաւառայի արքայադուստր Պերենկարիա Նաւառացիին հետ։ Այս ամուսնութիւնը նպաստեց Նաւառայի եւ Պայոնի միջեւ, ինչպէս նաեւ Անգլիոյ հետ առեւտուրին։ Ամուսնութիւնը ներառեց նաեւ իրաւասութիւններու վերաբերող համաձայնութիւն մը, որ ձեւաւորեց Հիւսիսային Պասքերու Երկրին սահմանները։ Ստորին Նաւառան վերջնականապէս միացուեցաւ Նաւառային, մինչդեռ Լապուրը եւ Սուլը մնացին Անժեւին Աքուիթանիոյ մասերը։ Այս համաձայնութիւնը իրականութիւն դարձաւ 1193 թուականին&lt;ref&gt;This created the strange situation that befell a string of villages hemmed in-between the new Labourd, the new Lower Navarre, Bearn and the province of Lannes, [[Sames, Pyrénées-Atlantiques|Sames]], [[Bidache]], [[Guiche, Pyrénées-Atlantiques|Guiche]] and to a lesser extent [[Came, Pyrénées-Atlantiques|Came]], which lasted about four centuries&lt;/ref&gt;, երբ Լապուրի օրինական վիսքոնթները, որոնք իրենց նստավայրը հաստատած էին Ուստարիցի մէջ, վաճառեցին իրենց իրաւունքները։ Այդ ժամանակէն սկսեալ Ուստարիցը դարձաւ Լապուրի մայրաքաղաքը՝ Պայոնի փոխարէն, եւ այդպէս մնաց մինչեւ 1790 թուականին նահանգին վերացումը։

Անգլիոյ թագաւոր Յովհաննէսը Պայոնիին շնորհեց քաղաքային օրէնքը, որ կը սահմանէր քաղաքապետի, 12 երդուեալ դատաւորներու, 12 խորհրդականներու եւ 75 խորհրդատուներու պաշտօնները։

[[1451]] թուականին Լապուրը անցաւ Ֆրանսայի տիրապետութեան տակ՝ Հարիւրամեայ պատերազմին աւարտէն քիչ առաջ։ Այդ ժամանակէն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը, Լապուրը մեծ մասամբ ինքնակառավարուող, ինքնավար ֆրանսական նահանգ մը մնաց։

1610 թուականին Լապուրի մէջ տեղի ունեցաւ մեծ կախարդներու հետապնդում մը՝ դատաւոր Փիէռ տը Լանքրի ձեռքով։ Անիկա տեղի ունեցաւ այն բանից ետք, երբ վերնախաւերուն միջեւ հակամարտութիւնները՝ վաճառական պուրժուազիային եւ ազնուականութեան միջեւ, ինչպէս նաեւ հասարակական տարբեր խաւերուն միջեւ՝ ազնուականութեան եւ հասարակ ժողովուրդին միջեւ, աւելի սրուեցան՝ սնահաւատութեան եւ ենթադրեալ հանրային բարոյականութեան շուրջ վէճերու պատճառով։ Արդիւնքին, շուրջ 70 ենթադրեալ Սորկիններ ողջակիզուեցան խարոյկին վրայ։ (Տե՛ս՝ Պասքերու կախարդներու դատավարութիւնները։)

[[1790 թուական|1790]] թուականին Ֆրանսան վերացուց պատմական նահանգները, ներառեալ Լապուրը, եւ զանոնք միացուց նորաստեղծ Ստորին Փիրենեան գաւառին՝ Պէառնի հետ միասին։ Տոմինիք Ժոզէֆ Կարա եւ իր աւագ եղբայրը Փարիզի մէջ կը ներկայացնէին Լապուրի Երրորդ դասակարգը՝ նահանգին ժողովին՝ Biltzar-ին մէջ։ Պասք միւս ներկայացուցիչներուն նման, ան կը հակառակէր վարչական նոր բաժանումին, թէեւ ի վերջոյ քուէարկեց անոր օգտին։ Ան նաեւ կը հակառակէր պասքերուն՝ Պայոնիի եւ Պէառնի հետ նոյն գաւառին մէջ ընդգրկուելուն։

Փիրենեան պատերազմի ընթացքին Լապուրի աւանդական առեւտուրը Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] հետ ընդհատուեցաւ։ Շրջանը նաեւ ենթարկուեցաւ Յեղափոխական ազգային համագումարին կողմէ սանձազերծուած անխտիր բռնաճնշումներուն՝ 1793–1794 թուականներուն։ Ասոնք պատճառ դարձան զանգուածային տեղահանութիւններու դէպի Կասքոնիայի Լանդերը, հողերու բռնագրաւման եւ սահմանամերձ Սարա, Իցասու, Ասքէն, Պիրիաթու եւ այլ քաղաքներու շուրջ 1,600 քաղաքացիական բնակիչներու մահուան։ Բռնարարքներուն մաս կը կազմէր նաեւ Լապուրի գիւղերուն ու քաղաքներուն նոր եւ օտար անուններ տալը, սակայն կարճ ժամանակ ետք անոնք վերադարձան իրենց սովորական անուններուն։

Վերջին տասնամեակներուն ընթացքին դիմումներ ներկայացուած են՝ Պէառնէն վարչականօրէն անջատուելու եւ առանձին պասքական գաւառ մը ստեղծելու համար՝ միւս երկու պատմական պասքական նահանգներուն՝ Ստորին Նաւառայի եւ Սուլի հետ միասին։&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:Carte_des_Traites_1732.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carte_des_Traites_1732.png|Ֆրանսական մաքսային համակարգին վիճակը շուրջ 1732 թուականին․ անիկա մեծ մասամբ կը հետեւէր լեզուական սահմաններուն։ Լապուրը, ներառեալ Պայոնը, ունէր ինքնավար հարկային համակարգ մը։
File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|Լապուրի հիւսիսային մասին օդէն տեսարանը՝ Պէկուրա լեռնէն
File:Ainhoa,_Pyrénées-Atlantiques.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ainhoa,_Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques.jpg|Էնոա գիւղի տուները, որոնք կը ցուցադրեն պասքական աւանդական ճարտարապետութեան որոշ յատկանիշներ։
&lt;/gallery&gt;

=== Ծովագնացութեան գործունէութիւններ ===
[[File:Basques_Newfoundland.gif|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basques_Newfoundland.gif|մինի|Պասքերու ձկնորսութիւնը [[Քանատա|Քանատայի]] մէջ]]
Լապուրը, Պասքերու Երկրին միւս ծովափնեայ տարածքներուն նման, կարեւոր դեր ունեցած է Ատլանտեան ովկիանոսին վաղ շրջանի եւրոպական շահագործման մէջ։

Կէտերու իւղին կամ ճարպին մասին յիշատակող ամենահին փաստաթուղթը՝ հաշիւ մը, կը թուագրուի 670 թուականէն։ 1059 թուականին լապուրցի կէտորսները արդէն առաջին որսացուած կենդանիին իւղը կը յանձնէին վիսքոնթին։ Կը թուի, թէ պասքերը կէտերուն միսին համը չէին սիրեր, սակայն անոնց միսն ու իւղը ֆրանսացիներուն, քասթիլիացիներուն եւ ֆլամանցիներուն ծախելով՝ լաւ շահոյթ կը ստանային։ Պասք կէտորսները այս գործունէութեան համար կը գործածէին traineras անունով երկար նաւակներ, որոնք թոյլ կու տային կէտորսութիւն ընել միայն ծովափին մօտ կամ աւելի մեծ նաւի մը օգնութեամբ։

Կը թուի, թէ այս ճարտարարուեստն էր, ձողաձուկի ձկնորսութեան հետ միասին, որ պասք նաւաստիները առաջնորդեց դէպի Հիւսիսային ծով, ապա՝ դէպի Նիւֆաունտլենտ։ Նիւֆաունտլենտի եւ Լապրատորի մէջ պասք կէտորսութիւնը սկսաւ 1530-ական թուականներուն։ Առնուազն 17-րդ դարու սկիզբը պասք կէտորսները հասած էին մինչեւ Իսլանտա։

Կը կարծուի նաեւ, թէ Եւրոպայի մէջ ղեկի զարգացումը պասքական, եւ յատկապէս լապուրեան, նորամուծութիւն մըն էր։ Երեք կայմ ունեցող նաւեր կը պատկերացուին 12-րդ դարուն թուագրուող՝ Նաւառայի Էսթելլա քաղաքին որմնանկարի մը մէջ։ Նման նաւեր կը ցուցադրեն նաեւ Նաւառայի եւ Փարիզի պատմական արխիւներուն մէջ պահպանուած կնիքները։ Իսկ ղեկը առաջին անգամ կը յիշատակուի «նաւարկել նաւառական ձեւով» կամ «պայոնական ձեւով» արտայայտութիւններով։

1200 թուականին Նաւառան Քասթիլիոյ կորսնցուց Սան Սեպասթիանն ու Հոնտարիպիան։ Ասոր հետեւանքով անիկա համաձայնագիր մը ստորագրեց Պայոնիի հետ՝ զայն դարձնելով «Նաւառայի նաւահանգիստը» գրեթէ երեք դարու համար։ Այս դերը շարունակուեցաւ նաեւ վաղ նոր ժամանակաշրջանին, երբ Նաւառան արդէն միացուած էր Քասթիլիոյ, թէեւ երկու նահանգներն ալ պահպանած էին իրենց ինքնավարութիւնը։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;

== Աղբիւրներ ==

* Urzainqui, Tomás, and Olaizola, Juan M. de (1998). ''La Navarra marítima''. Pamiela. {{ISBN|84-7681-284-1}}.</text>
      <sha1>ltahnvwi2bl493o2wig8lxm14qamvdg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256055</id>
      <parentid>256054</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18189" sha1="bjr978orbgtye0jyqflg96fmxvbnf2h" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}

'''''Լապուր''''' ([[ֆրանսերէն]]՝ Labourd, [[պասքերէն]]՝ Lapurdi, [[լատիներէն]]՝ Lapurdum, [[գասքոներէն]]՝ Labord) [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախկին նահանգ մըն է, որ ներկայիս Նոր Աքուիթանիա շրջանի Փիրենեան Ատլանտեան գաւառին մէկ մասը կը կազմէ։ Ան պասքերու աւանդական երեք նահանգներէն մէկն է եւ շատերու, յատկապէս պասք ազգայնականներու կողմէ, կը նկատուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] տարածքային բաղադրիչներէն մէկը։

Լապուրը կը տարածուի Փիրենեան լեռնաշղթայէն մինչեւ Ատուր գետը՝ Պիսքայեան ծոցին երկայնքով։ Հարաւը կը գտնուին [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Կիպուսքոա եւ [[Նաւառա]] նահանգները, արեւելքը՝ Ստորին Նաւառան, իսկ հիւսիսը՝ Լանդի շրջանը։

Անոր տարածքը շուրջ 900 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ 200,000-էն աւելի։ [[1901 թուական|1901]] թուականին բնակչութեան թիւը 115,154 էր, իսկ [[1990 թուական|1990]]-ին՝ 209,913։ Այսպիսով, Լապուրը ֆրանսական պասքական երեք նահանգներէն ամէնէն խիտ բնակեցուածն է։

Բնակիչներուն աւելի քան 25 տոկոսը պասքերէն կը խօսի։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ այդ համեմատութիւնը 17 տոկոս է, իսկ մնացեալ տարածքին մէջ՝ 43 տոկոս։ Լապուրի մէջ երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է նաեւ գասքոներէնի գործածութեան աւանդոյթ մը, յատկապէս Ատուր գետին ափերուն, բայց նաեւ ամբողջ նախկին վիսքոնթութեան տարածքին։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը գասքոներէն կը խօսի։

Լապուրի գլխաւոր քաղաքը Պայոնն է։ Սակայն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը անոր մայրաքաղաքը Ուստարիցն էր՝ Պայոնէն 13 քիլոմեթր հեռու գտնուող քաղաք մը, ուր տեղական պասք առաջնորդները կը հաւաքուէին։

Միւս կարեւոր քաղաքներն են Պիարիցը, Անկլէն՝ Պայոնի եւ Պիարիցի միջեւ, Հենտայը, Սիբուրը եւ Սէն-Ժան-տը-Լիւզը՝ ծովափին երկայնքով, ինչպէս նաեւ Հասպարենը՝ երկրի ներքին մասին մէջ։

Տարածաշրջանը յայտնի է Պայոնի հնգօրեայ տօնակատարութիւններով՝ Fêtes de Bayonne, եւ Էսպելեթի կարմիր պղպեղներով։ Բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ կ՚այցելեն ծովափը, յատկապէս Պիարիցը, ինչպէս նաեւ ներքին շրջանի բլուրներն ու լեռները՝ զբօսանքի եւ գիւղական զբօսաշրջութեան համար։

Լա Ռիւն լեռը, որ պասքերէնով կը կոչուի Լարրուն, շուրջ 900 մեթր բարձրութիւն ունի եւ կը գտնուի Սէն-Ժան-տը-Լիւզի հարաւը՝ Սպանիոյ սահմանին։

Լապուրի աւանդական տուները ունին ցած տանիքներ, փայտակերտ շրջանակներ, քարաշէն լուսամուտներու վերեւի մասեր եւ կարմիր, ճերմակ ու կանաչ ներկեր։ Այս ճարտարապետութեան օրինակներէն մէկն է Էտմոն Ռոսթանի տունը՝ Վիլլա Առնակա, որ կը գտնուի Քամպօ-լէ-Պէնի մէջ։ Ներկայիս ան թանգարան մըն է՝ նուիրուած «Սիրանօ տը Պերժըրաք» թատերգութեան հեղինակին եւ պասքական աւանդութիւններուն։

[[Լապուրերէն|Լապուրերէնը]] (Lapurtera) [[Պասքերէն|պասքերէնի]] բարբառ մըն է, որ կը խօսուի այս տարածաշրջանին մէջ։

== Պատմութիւն ==
Հին Լապուրը բնակեցուած էր Տարպելլիներու կողմէ՝ Աքուիթանիա ցեղախումբի մը կողմէ։ Անոնք ունէին Lapurdum անունով ամրացուած քաղաք մը, որ ժամանակի ընթացքին պիտի դառնար ներկայիս Պայոնը եւ իր անունը տար շրջանին։

Միջնադարուն Լապուրը կը կազմէր Վասկոնիոյ դքսութեան մէկ մասը, որ հետագային սկսաւ կոչուիլ Կասքոնիա։

9-րդ դարու սկիզբէն ետք, Ատուր գետին շրջանը կը կոչուէր Վասկոնիոյ կոմսութիւն։ Շատ մը հեղինակութիւններու համաձայն՝ Կասքոնիոյ դուքս Սանչօ Զ.-ն շուրջ 1023 թուականին Լապուրը եւ անոր նաւահանգիստները՝ Պայոնն ու Պիարիցը, յանձնեց Նաւառայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ին։ Սանչօ իր կարգին այդ տարածքը որպէս վիսքոնթիութիւն շնորհեց իր պալատապետին՝ Լոփէ Սանչէզին։ Կ՚ենթադրուի, թէ Լոփէն թագաւորին ազգականն էր՝ Վիկերայի թագաւոր Ռամիրօ Կարսէսի եղբօրորդին։ Սակայն այս յաճախ կրկնուած պատմութիւնը ժամանակակից փաստաթուղթերու մէջ որեւէ հիմք չունի, եւ ապացոյց չկայ, թէ Նաւառան մինչեւ 12-րդ դարու վերջը իր տարածքը ընդարձակած ըլլայ Փիրենեան լեռնաշղթայէն հիւսիս&lt;ref&gt;Gonzalo Martínez Díez, ''Sancho III el Mayor'' (Madrid: Marcial Pons Historia, 2007), pp. 114–115.&lt;/ref&gt;։

Շուրջ 1125 թուականին Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Թ.-ն Պայոնին քաղաքային արտօնագիր շնորհեց։ 1130–1131 թուականներուն Արագոնի եւ Նաւառայի թագաւոր Ալֆոնսօ Նուաճողը յարձակեցաւ Պայոնի վրայ՝ Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Ժ.-ին հետ իրաւասութիւններու շուրջ վէճի մը պատճառով։

1169-էն 1199 թուականներուն միջեւ Լապուրը ուղղակիօրէն կը կառավարէր Ռիչըրտ Առիւծասիրտը։ Ան շուրջ 1174–1175 թուականներուն Պայոնին երկրորդ քաղաքային արտօնագիրը շնորհեց՝ վերադարձնելով քաղաքին վաճառականներուն այն տուրքերը, զորս անոնք կը վճարէին Փուաթուի, Աքուիթանիոյ եւ Կասքոնիայի մաքսակէտերուն մէջ։ Ասիկա պատճառ դարձաւ կասքոնցիներու եւ պասքերու ապստամբութեան, որուն մասնակցեցան նաեւ Պայոնէն դուրս բնակող լապուրցիները։ Սակայն Ռիչըրտ պարտութեան մատնեց բոլոր ապստամբած քաղաքները։

1191 թուականին Ռիչըրտ ամուսնացաւ Նաւառայի արքայադուստր Պերենկարիա Նաւառացիին հետ։ Այս ամուսնութիւնը նպաստեց Նաւառայի եւ Պայոնի միջեւ, ինչպէս նաեւ Անգլիոյ հետ առեւտուրին։ Ամուսնութիւնը ներառեց նաեւ իրաւասութիւններու վերաբերող համաձայնութիւն մը, որ ձեւաւորեց Հիւսիսային Պասքերու Երկրին սահմանները։ Ստորին Նաւառան վերջնականապէս միացուեցաւ Նաւառային, մինչդեռ Լապուրը եւ Սուլը մնացին Անժեւին Աքուիթանիոյ մասերը։ Այս համաձայնութիւնը իրականութիւն դարձաւ 1193 թուականին&lt;ref&gt;This created the strange situation that befell a string of villages hemmed in-between the new Labourd, the new Lower Navarre, Bearn and the province of Lannes, [[Sames, Pyrénées-Atlantiques|Sames]], [[Bidache]], [[Guiche, Pyrénées-Atlantiques|Guiche]] and to a lesser extent [[Came, Pyrénées-Atlantiques|Came]], which lasted about four centuries&lt;/ref&gt;, երբ Լապուրի օրինական վիսքոնթները, որոնք իրենց նստավայրը հաստատած էին Ուստարիցի մէջ, վաճառեցին իրենց իրաւունքները։ Այդ ժամանակէն սկսեալ Ուստարիցը դարձաւ Լապուրի մայրաքաղաքը՝ Պայոնի փոխարէն, եւ այդպէս մնաց մինչեւ 1790 թուականին նահանգին վերացումը։

Անգլիոյ թագաւոր Յովհաննէսը Պայոնիին շնորհեց քաղաքային օրէնքը, որ կը սահմանէր քաղաքապետի, 12 երդուեալ դատաւորներու, 12 խորհրդականներու եւ 75 խորհրդատուներու պաշտօնները։

[[1451]] թուականին Լապուրը անցաւ Ֆրանսայի տիրապետութեան տակ՝ Հարիւրամեայ պատերազմին աւարտէն քիչ առաջ։ Այդ ժամանակէն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը, Լապուրը մեծ մասամբ ինքնակառավարուող, ինքնավար ֆրանսական նահանգ մը մնաց։

1610 թուականին Լապուրի մէջ տեղի ունեցաւ մեծ կախարդներու հետապնդում մը՝ դատաւոր Փիէռ տը Լանքրի ձեռքով։ Անիկա տեղի ունեցաւ այն բանից ետք, երբ վերնախաւերուն միջեւ հակամարտութիւնները՝ վաճառական պուրժուազիային եւ ազնուականութեան միջեւ, ինչպէս նաեւ հասարակական տարբեր խաւերուն միջեւ՝ ազնուականութեան եւ հասարակ ժողովուրդին միջեւ, աւելի սրուեցան՝ սնահաւատութեան եւ ենթադրեալ հանրային բարոյականութեան շուրջ վէճերու պատճառով։ Արդիւնքին, շուրջ 70 ենթադրեալ Սորկիններ ողջակիզուեցան խարոյկին վրայ։ (Տե՛ս՝ Պասքերու կախարդներու դատավարութիւնները։)

[[1790 թուական|1790]] թուականին Ֆրանսան վերացուց պատմական նահանգները, ներառեալ Լապուրը, եւ զանոնք միացուց նորաստեղծ Ստորին Փիրենեան գաւառին՝ Պէառնի հետ միասին։ Տոմինիք Ժոզէֆ Կարա եւ իր աւագ եղբայրը Փարիզի մէջ կը ներկայացնէին Լապուրի Երրորդ դասակարգը՝ նահանգին ժողովին՝ Biltzar-ին մէջ։ Պասք միւս ներկայացուցիչներուն նման, ան կը հակառակէր վարչական նոր բաժանումին, թէեւ ի վերջոյ քուէարկեց անոր օգտին։ Ան նաեւ կը հակառակէր պասքերուն՝ Պայոնիի եւ Պէառնի հետ նոյն գաւառին մէջ ընդգրկուելուն։

Փիրենեան պատերազմի ընթացքին Լապուրի աւանդական առեւտուրը Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] հետ ընդհատուեցաւ։ Շրջանը նաեւ ենթարկուեցաւ Յեղափոխական ազգային համագումարին կողմէ սանձազերծուած անխտիր բռնաճնշումներուն՝ 1793–1794 թուականներուն։ Ասոնք պատճառ դարձան զանգուածային տեղահանութիւններու դէպի Կասքոնիայի Լանդերը, հողերու բռնագրաւման եւ սահմանամերձ Սարա, Իցասու, Ասքէն, Պիրիաթու եւ այլ քաղաքներու շուրջ 1,600 քաղաքացիական բնակիչներու մահուան։ Բռնարարքներուն մաս կը կազմէր նաեւ Լապուրի գիւղերուն ու քաղաքներուն նոր եւ օտար անուններ տալը, սակայն կարճ ժամանակ ետք անոնք վերադարձան իրենց սովորական անուններուն։

Վերջին տասնամեակներուն ընթացքին դիմումներ ներկայացուած են՝ Պէառնէն վարչականօրէն անջատուելու եւ առանձին պասքական գաւառ մը ստեղծելու համար՝ միւս երկու պատմական պասքական նահանգներուն՝ Ստորին Նաւառայի եւ Սուլի հետ միասին։&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:Carte_des_Traites_1732.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carte_des_Traites_1732.png|Ֆրանսական մաքսային համակարգին վիճակը շուրջ 1732 թուականին․ անիկա մեծ մասամբ կը հետեւէր լեզուական սահմաններուն։ Լապուրը, ներառեալ Պայոնը, ունէր ինքնավար հարկային համակարգ մը։
File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|Լապուրի հիւսիսային մասին օդէն տեսարանը՝ Պէկուրա լեռնէն
File:Ainhoa,_Pyrénées-Atlantiques.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ainhoa,_Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques.jpg|Էնոա գիւղի տուները, որոնք կը ցուցադրեն պասքական աւանդական ճարտարապետութեան որոշ յատկանիշներ։
&lt;/gallery&gt;

=== Ծովագնացութեան գործունէութիւններ ===
[[File:Basques_Newfoundland.gif|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basques_Newfoundland.gif|մինի|Պասքերու ձկնորսութիւնը [[Քանատա|Քանատայի]] մէջ]]
Լապուրը, Պասքերու Երկրին միւս ծովափնեայ տարածքներուն նման, կարեւոր դեր ունեցած է Ատլանտեան ովկիանոսին վաղ շրջանի եւրոպական շահագործման մէջ։

Կէտերու իւղին կամ ճարպին մասին յիշատակող ամենահին փաստաթուղթը՝ հաշիւ մը, կը թուագրուի 670 թուականէն։ 1059 թուականին լապուրցի կէտորսները արդէն առաջին որսացուած կենդանիին իւղը կը յանձնէին վիսքոնթին։ Կը թուի, թէ պասքերը կէտերուն միսին համը չէին սիրեր, սակայն անոնց միսն ու իւղը ֆրանսացիներուն, քասթիլիացիներուն եւ ֆլամանցիներուն ծախելով՝ լաւ շահոյթ կը ստանային։ Պասք կէտորսները այս գործունէութեան համար կը գործածէին traineras անունով երկար նաւակներ, որոնք թոյլ կու տային կէտորսութիւն ընել միայն ծովափին մօտ կամ աւելի մեծ նաւի մը օգնութեամբ։

Կը թուի, թէ այս ճարտարարուեստն էր, ձողաձուկի ձկնորսութեան հետ միասին, որ պասք նաւաստիները առաջնորդեց դէպի Հիւսիսային ծով, ապա՝ դէպի Նիւֆաունտլենտ։ Նիւֆաունտլենտի եւ Լապրատորի մէջ պասք կէտորսութիւնը սկսաւ 1530-ական թուականներուն։ Առնուազն 17-րդ դարու սկիզբը պասք կէտորսները հասած էին մինչեւ Իսլանտա։

Կը կարծուի նաեւ, թէ Եւրոպայի մէջ ղեկի զարգացումը պասքական, եւ յատկապէս լապուրեան, նորամուծութիւն մըն էր։ Երեք կայմ ունեցող նաւեր կը պատկերացուին 12-րդ դարուն թուագրուող՝ Նաւառայի Էսթելլա քաղաքին որմնանկարի մը մէջ։ Նման նաւեր կը ցուցադրեն նաեւ Նաւառայի եւ Փարիզի պատմական արխիւներուն մէջ պահպանուած կնիքները։ Իսկ ղեկը առաջին անգամ կը յիշատակուի «նաւարկել նաւառական ձեւով» կամ «պայոնական ձեւով» արտայայտութիւններով։

1200 թուականին Նաւառան Քասթիլիոյ կորսնցուց Սան Սեպասթիանն ու Հոնտարիպիան։ Ասոր հետեւանքով անիկա համաձայնագիր մը ստորագրեց Պայոնիի հետ՝ զայն դարձնելով «Նաւառայի նաւահանգիստը» գրեթէ երեք դարու համար։ Այս դերը շարունակուեցաւ նաեւ վաղ նոր ժամանակաշրջանին, երբ Նաւառան արդէն միացուած էր Քասթիլիոյ, թէեւ երկու նահանգներն ալ պահպանած էին իրենց ինքնավարութիւնը։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;

== Աղբիւրներ ==

* Urzainqui, Tomás, and Olaizola, Juan M. de (1998). ''La Navarra marítima''. Pamiela. {{ISBN|84-7681-284-1}}.</text>
      <sha1>bjr978orbgtye0jyqflg96fmxvbnf2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256056</id>
      <parentid>256055</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T10:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Betty Kilerjian</username>
        <id>83</id>
      </contributor>
      <origin>256056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18309" sha1="pw86dix15q5rltuiv2yd1eshlu8tegz" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}

'''''Լապուր''''' ([[ֆրանսերէն]]՝ Labourd, [[պասքերէն]]՝ Lapurdi, [[լատիներէն]]՝ Lapurdum, [[գասքոներէն]]՝ Labord) [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] նախկին նահանգ մըն է, որ ներկայիս Նոր Աքուիթանիա շրջանի Փիրենեան Ատլանտեան գաւառին մէկ մասը կը կազմէ։ Ան պասքերու աւանդական երեք նահանգներէն մէկն է եւ շատերու, յատկապէս պասք ազգայնականներու կողմէ, կը նկատուի [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] տարածքային բաղադրիչներէն մէկը։

Լապուրը կը տարածուի Փիրենեան լեռնաշղթայէն մինչեւ Ատուր գետը՝ Պիսքայեան ծոցին երկայնքով։ Հարաւը կը գտնուին [[Սպանիա|Սպանիոյ]] Կիպուսքոա եւ [[Նաւառա]] նահանգները, արեւելքը՝ Ստորին Նաւառան, իսկ հիւսիսը՝ Լանդի շրջանը։

Անոր տարածքը շուրջ 900 քառակուսի քիլոմեթր է, իսկ բնակչութիւնը՝ 200,000-էն աւելի։ [[1901 թուական|1901]] թուականին բնակչութեան թիւը 115,154 էր, իսկ [[1990 թուական|1990]]-ին՝ 209,913։ Այսպիսով, Լապուրը ֆրանսական պասքական երեք նահանգներէն ամէնէն խիտ բնակեցուածն է։

Բնակիչներուն աւելի քան 25 տոկոսը պասքերէն կը խօսի։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ այդ համեմատութիւնը 17 տոկոս է, իսկ մնացեալ տարածքին մէջ՝ 43 տոկոս։ Լապուրի մէջ երկար ժամանակ գոյութիւն ունեցած է նաեւ գասքոներէնի գործածութեան աւանդոյթ մը, յատկապէս Ատուր գետին ափերուն, բայց նաեւ ամբողջ նախկին վիսքոնթութեան տարածքին։ Պայոն-Անկլէ-Պիարից գօտիին մէջ բնակչութեան շուրջ 20 տոկոսը գասքոներէն կը խօսի։

Լապուրի գլխաւոր քաղաքը Պայոնն է։ Սակայն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը անոր մայրաքաղաքը Ուստարիցն էր՝ Պայոնէն 13 քիլոմեթր հեռու գտնուող քաղաք մը, ուր տեղական պասք առաջնորդները կը հաւաքուէին։

Միւս կարեւոր քաղաքներն են Պիարիցը, Անկլէն՝ Պայոնի եւ Պիարիցի միջեւ, Հենտայը, Սիբուրը եւ Սէն-Ժան-տը-Լիւզը՝ ծովափին երկայնքով, ինչպէս նաեւ Հասպարենը՝ երկրի ներքին մասին մէջ։

Տարածաշրջանը յայտնի է Պայոնի հնգօրեայ տօնակատարութիւններով՝ Fêtes de Bayonne, եւ Էսպելեթի կարմիր պղպեղներով։ Բազմաթիւ զբօսաշրջիկներ կ՚այցելեն ծովափը, յատկապէս Պիարիցը, ինչպէս նաեւ ներքին շրջանի բլուրներն ու լեռները՝ զբօսանքի եւ գիւղական զբօսաշրջութեան համար։

Լա Ռիւն լեռը, որ պասքերէնով կը կոչուի Լարրուն, շուրջ 900 մեթր բարձրութիւն ունի եւ կը գտնուի Սէն-Ժան-տը-Լիւզի հարաւը՝ Սպանիոյ սահմանին։

Լապուրի աւանդական տուները ունին ցած տանիքներ, փայտակերտ շրջանակներ, քարաշէն լուսամուտներու վերեւի մասեր եւ կարմիր, ճերմակ ու կանաչ ներկեր։ Այս ճարտարապետութեան օրինակներէն մէկն է Էտմոն Ռոսթանի տունը՝ Վիլլա Առնակա, որ կը գտնուի Քամպօ-լէ-Պէնի մէջ։ Ներկայիս ան թանգարան մըն է՝ նուիրուած «Սիրանօ տը Պերժըրաք» թատերգութեան հեղինակին եւ պասքական աւանդութիւններուն։

[[Լապուրերէն|Լապուրերէնը]] (Lapurtera) [[Պասքերէն|պասքերէնի]] բարբառ մըն է, որ կը խօսուի այս տարածաշրջանին մէջ։

== Պատմութիւն ==
Հին Լապուրը բնակեցուած էր Տարպելլիներու կողմէ՝ Աքուիթանիա ցեղախումբի մը կողմէ։ Անոնք ունէին Lapurdum անունով ամրացուած քաղաք մը, որ ժամանակի ընթացքին պիտի դառնար ներկայիս Պայոնը եւ իր անունը տար շրջանին։

Միջնադարուն Լապուրը կը կազմէր Վասկոնիոյ դքսութեան մէկ մասը, որ հետագային սկսաւ կոչուիլ Կասքոնիա։

9-րդ դարու սկիզբէն ետք, Ատուր գետին շրջանը կը կոչուէր Վասկոնիոյ կոմսութիւն։ Շատ մը հեղինակութիւններու համաձայն՝ Կասքոնիոյ դուքս Սանչօ Զ.-ն շուրջ 1023 թուականին Լապուրը եւ անոր նաւահանգիստները՝ Պայոնն ու Պիարիցը, յանձնեց Նաւառայի թագաւոր Սանչօ Գ.-ին։ Սանչօ իր կարգին այդ տարածքը որպէս վիսքոնթիութիւն շնորհեց իր պալատապետին՝ Լոփէ Սանչէզին։ Կ՚ենթադրուի, թէ Լոփէն թագաւորին ազգականն էր՝ Վիկերայի թագաւոր Ռամիրօ Կարսէսի եղբօրորդին։ Սակայն այս յաճախ կրկնուած պատմութիւնը ժամանակակից փաստաթուղթերու մէջ որեւէ հիմք չունի, եւ ապացոյց չկայ, թէ Նաւառան մինչեւ 12-րդ դարու վերջը իր տարածքը ընդարձակած ըլլայ Փիրենեան լեռնաշղթայէն հիւսիս&lt;ref&gt;Gonzalo Martínez Díez, ''Sancho III el Mayor'' (Madrid: Marcial Pons Historia, 2007), pp. 114–115.&lt;/ref&gt;։

Շուրջ 1125 թուականին Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Թ.-ն Պայոնին քաղաքային արտօնագիր շնորհեց։ 1130–1131 թուականներուն Արագոնի եւ Նաւառայի թագաւոր Ալֆոնսօ Նուաճողը յարձակեցաւ Պայոնի վրայ՝ Աքուիթանիոյ դուքս Ուիլիըմ Ժ.-ին հետ իրաւասութիւններու շուրջ վէճի մը պատճառով։

1169-էն 1199 թուականներուն միջեւ Լապուրը ուղղակիօրէն կը կառավարէր Ռիչըրտ Առիւծասիրտը։ Ան շուրջ 1174–1175 թուականներուն Պայոնին երկրորդ քաղաքային արտօնագիրը շնորհեց՝ վերադարձնելով քաղաքին վաճառականներուն այն տուրքերը, զորս անոնք կը վճարէին Փուաթուի, Աքուիթանիոյ եւ Կասքոնիայի մաքսակէտերուն մէջ։ Ասիկա պատճառ դարձաւ կասքոնցիներու եւ պասքերու ապստամբութեան, որուն մասնակցեցան նաեւ Պայոնէն դուրս բնակող լապուրցիները։ Սակայն Ռիչըրտ պարտութեան մատնեց բոլոր ապստամբած քաղաքները։

1191 թուականին Ռիչըրտ ամուսնացաւ Նաւառայի արքայադուստր Պերենկարիա Նաւառացիին հետ։ Այս ամուսնութիւնը նպաստեց Նաւառայի եւ Պայոնի միջեւ, ինչպէս նաեւ Անգլիոյ հետ առեւտուրին։ Ամուսնութիւնը ներառեց նաեւ իրաւասութիւններու վերաբերող համաձայնութիւն մը, որ ձեւաւորեց Հիւսիսային Պասքերու Երկրին սահմանները։ Ստորին Նաւառան վերջնականապէս միացուեցաւ Նաւառային, մինչդեռ Լապուրը եւ Սուլը մնացին Անժեւին Աքուիթանիոյ մասերը։ Այս համաձայնութիւնը իրականութիւն դարձաւ 1193 թուականին&lt;ref&gt;This created the strange situation that befell a string of villages hemmed in-between the new Labourd, the new Lower Navarre, Bearn and the province of Lannes, [[Sames, Pyrénées-Atlantiques|Sames]], [[Bidache]], [[Guiche, Pyrénées-Atlantiques|Guiche]] and to a lesser extent [[Came, Pyrénées-Atlantiques|Came]], which lasted about four centuries&lt;/ref&gt;, երբ Լապուրի օրինական վիսքոնթները, որոնք իրենց նստավայրը հաստատած էին Ուստարիցի մէջ, վաճառեցին իրենց իրաւունքները։ Այդ ժամանակէն սկսեալ Ուստարիցը դարձաւ Լապուրի մայրաքաղաքը՝ Պայոնի փոխարէն, եւ այդպէս մնաց մինչեւ 1790 թուականին նահանգին վերացումը։

Անգլիոյ թագաւոր Յովհաննէսը Պայոնիին շնորհեց քաղաքային օրէնքը, որ կը սահմանէր քաղաքապետի, 12 երդուեալ դատաւորներու, 12 խորհրդականներու եւ 75 խորհրդատուներու պաշտօնները։

[[1451]] թուականին Լապուրը անցաւ Ֆրանսայի տիրապետութեան տակ՝ Հարիւրամեայ պատերազմին աւարտէն քիչ առաջ։ Այդ ժամանակէն մինչեւ Ֆրանսական յեղափոխութիւնը, Լապուրը մեծ մասամբ ինքնակառավարուող, ինքնավար ֆրանսական նահանգ մը մնաց։

1610 թուականին Լապուրի մէջ տեղի ունեցաւ մեծ կախարդներու հետապնդում մը՝ դատաւոր Փիէռ տը Լանքրի ձեռքով։ Անիկա տեղի ունեցաւ այն բանից ետք, երբ վերնախաւերուն միջեւ հակամարտութիւնները՝ վաճառական պուրժուազիային եւ ազնուականութեան միջեւ, ինչպէս նաեւ հասարակական տարբեր խաւերուն միջեւ՝ ազնուականութեան եւ հասարակ ժողովուրդին միջեւ, աւելի սրուեցան՝ սնահաւատութեան եւ ենթադրեալ հանրային բարոյականութեան շուրջ վէճերու պատճառով։ Արդիւնքին, շուրջ 70 ենթադրեալ Սորկիններ ողջակիզուեցան խարոյկին վրայ։ (Տե՛ս՝ Պասքերու կախարդներու դատավարութիւնները։)

[[1790 թուական|1790]] թուականին Ֆրանսան վերացուց պատմական նահանգները, ներառեալ Լապուրը, եւ զանոնք միացուց նորաստեղծ Ստորին Փիրենեան գաւառին՝ Պէառնի հետ միասին։ Տոմինիք Ժոզէֆ Կարա եւ իր աւագ եղբայրը Փարիզի մէջ կը ներկայացնէին Լապուրի Երրորդ դասակարգը՝ նահանգին ժողովին՝ Biltzar-ին մէջ։ Պասք միւս ներկայացուցիչներուն նման, ան կը հակառակէր վարչական նոր բաժանումին, թէեւ ի վերջոյ քուէարկեց անոր օգտին։ Ան նաեւ կը հակառակէր պասքերուն՝ Պայոնիի եւ Պէառնի հետ նոյն գաւառին մէջ ընդգրկուելուն։

Փիրենեան պատերազմի ընթացքին Լապուրի աւանդական առեւտուրը Հարաւային [[Պասքերու Երկիր|Պասքերու Երկրին]] հետ ընդհատուեցաւ։ Շրջանը նաեւ ենթարկուեցաւ Յեղափոխական ազգային համագումարին կողմէ սանձազերծուած անխտիր բռնաճնշումներուն՝ 1793–1794 թուականներուն։ Ասոնք պատճառ դարձան զանգուածային տեղահանութիւններու դէպի Կասքոնիայի Լանդերը, հողերու բռնագրաւման եւ սահմանամերձ Սարա, Իցասու, Ասքէն, Պիրիաթու եւ այլ քաղաքներու շուրջ 1,600 քաղաքացիական բնակիչներու մահուան։ Բռնարարքներուն մաս կը կազմէր նաեւ Լապուրի գիւղերուն ու քաղաքներուն նոր եւ օտար անուններ տալը, սակայն կարճ ժամանակ ետք անոնք վերադարձան իրենց սովորական անուններուն։

Վերջին տասնամեակներուն ընթացքին դիմումներ ներկայացուած են՝ Պէառնէն վարչականօրէն անջատուելու եւ առանձին պասքական գաւառ մը ստեղծելու համար՝ միւս երկու պատմական պասքական նահանգներուն՝ Ստորին Նաւառայի եւ Սուլի հետ միասին։&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:Carte_des_Traites_1732.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carte_des_Traites_1732.png|Ֆրանսական մաքսային համակարգին վիճակը շուրջ 1732 թուականին․ անիկա մեծ մասամբ կը հետեւէր լեզուական սահմաններուն։ Լապուրը, ներառեալ Պայոնը, ունէր ինքնավար հարկային համակարգ մը։
File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lapurdi_Baionarantz_Baiguratik.JPG|Լապուրի հիւսիսային մասին օդէն տեսարանը՝ Պէկուրա լեռնէն
File:Ainhoa,_Pyrénées-Atlantiques.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ainhoa,_Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques.jpg|Էնոա գիւղի տուները, որոնք կը ցուցադրեն պասքական աւանդական ճարտարապետութեան որոշ յատկանիշներ։
&lt;/gallery&gt;

=== Ծովագնացութեան գործունէութիւններ ===
[[File:Basques_Newfoundland.gif|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basques_Newfoundland.gif|մինի|Պասքերու ձկնորսութիւնը [[Քանատա|Քանատայի]] մէջ]]
Լապուրը, Պասքերու Երկրին միւս ծովափնեայ տարածքներուն նման, կարեւոր դեր ունեցած է Ատլանտեան ովկիանոսին վաղ շրջանի եւրոպական շահագործման մէջ։

Կէտերու իւղին կամ ճարպին մասին յիշատակող ամենահին փաստաթուղթը՝ հաշիւ մը, կը թուագրուի 670 թուականէն։ 1059 թուականին լապուրցի կէտորսները արդէն առաջին որսացուած կենդանիին իւղը կը յանձնէին վիսքոնթին։ Կը թուի, թէ պասքերը կէտերուն միսին համը չէին սիրեր, սակայն անոնց միսն ու իւղը ֆրանսացիներուն, քասթիլիացիներուն եւ ֆլամանցիներուն ծախելով՝ լաւ շահոյթ կը ստանային։ Պասք կէտորսները այս գործունէութեան համար կը գործածէին traineras անունով երկար նաւակներ, որոնք թոյլ կու տային կէտորսութիւն ընել միայն ծովափին մօտ կամ աւելի մեծ նաւի մը օգնութեամբ։

Կը թուի, թէ այս ճարտարարուեստն էր, ձողաձուկի ձկնորսութեան հետ միասին, որ պասք նաւաստիները առաջնորդեց դէպի Հիւսիսային ծով, ապա՝ դէպի Նիւֆաունտլենտ։ Նիւֆաունտլենտի եւ Լապրատորի մէջ պասք կէտորսութիւնը սկսաւ 1530-ական թուականներուն։ Առնուազն 17-րդ դարու սկիզբը պասք կէտորսները հասած էին մինչեւ Իսլանտա։

Կը կարծուի նաեւ, թէ Եւրոպայի մէջ ղեկի զարգացումը պասքական, եւ յատկապէս լապուրեան, նորամուծութիւն մըն էր։ Երեք կայմ ունեցող նաւեր կը պատկերացուին 12-րդ դարուն թուագրուող՝ Նաւառայի Էսթելլա քաղաքին որմնանկարի մը մէջ։ Նման նաւեր կը ցուցադրեն նաեւ Նաւառայի եւ Փարիզի պատմական արխիւներուն մէջ պահպանուած կնիքները։ Իսկ ղեկը առաջին անգամ կը յիշատակուի «նաւարկել նաւառական ձեւով» կամ «պայոնական ձեւով» արտայայտութիւններով։

1200 թուականին Նաւառան Քասթիլիոյ կորսնցուց Սան Սեպասթիանն ու Հոնտարիպիան։ Ասոր հետեւանքով անիկա համաձայնագիր մը ստորագրեց Պայոնիի հետ՝ զայն դարձնելով «Նաւառայի նաւահանգիստը» գրեթէ երեք դարու համար։ Այս դերը շարունակուեցաւ նաեւ վաղ նոր ժամանակաշրջանին, երբ Նաւառան արդէն միացուած էր Քասթիլիոյ, թէեւ երկու նահանգներն ալ պահպանած էին իրենց ինքնավարութիւնը։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;

== Աղբիւրներ ==

* Urzainqui, Tomás, and Olaizola, Juan M. de (1998). ''La Navarra marítima''. Pamiela. {{ISBN|84-7681-284-1}}.
[[Ստորոգութիւն:Ֆրանսայի նախկին նահանգներ]]
[[Ստորոգութիւն:Լապուր]]</text>
      <sha1>pw86dix15q5rltuiv2yd1eshlu8tegz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Թուտելա</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33574</id>
    <revision>
      <id>256063</id>
      <timestamp>2026-10-16T11:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}'''Թուտելա''' ({{Lang-es|Tudela}}, {{Lang-eu|Tutera}}), քաղաք՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, [[Նաւառա|Նաւառայի]] ինքնավար համայնքին երկրորդ մեծագոյն քաղաքը։ Պատմականօրէն երկու անգամ եղած է լատինական եպիսկոպոսանիստ քաղաք: Անոր բնակչութիւնը կը կազմէ շուրջ 35,000 մարդ:  Քա...»:</comment>
      <origin>256063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3953" sha1="cp3mwmshpc4grsgcjfjghefvm0iymvt" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}'''Թուտելա''' ({{Lang-es|Tudela}}, {{Lang-eu|Tutera}}), քաղաք՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, [[Նաւառա|Նաւառայի]] ինքնավար համայնքին երկրորդ մեծագոյն քաղաքը։ Պատմականօրէն երկու անգամ եղած է լատինական եպիսկոպոսանիստ քաղաք: Անոր բնակչութիւնը կը կազմէ շուրջ 35,000 մարդ:

Քաղաքը տեղակայուած է Էպրօ գետի հովիտը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euskalherria.app/en/provinces/nafarroa/towns/tudela|title=Things to do in Tudela: the complete guide|last=|website=Euskal Herria|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;: Երկու ուղիղ գիծով՝ ելեկտրականացուած երկաթուղիներով վազող, արագընթաց գնացքները կը սպասարկեն քաղաքը, իսկ երկու մայրուղիներ (AP-68 եւ AP-15) կը միանան անոր մօտակայքը: Թուտելան Նաւառայի Ռիպերա [[Գիւղատնտեսութիւն|գիւղատնտեսական]] շրջանի մայրաքաղաքն է, ինչպէս նաեւ անոր դատական շրջանի ատեաններու նստավայրը:

Քաղաքը կը հիւրընկալէ ամենամեայ փառատօն մը՝ ի պատիւ Սուրբ Աննայի (Կոյս Մարիամի մօր), որ կը սկսի Յուլիս 24-ին, կէսօրը, եւ կը շարունակուի մօտաւորապէս շաբաթ մը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fiestapueblo.es/en/fiesta/fiestas-de-santa-ana-tudela|title=Fiestas de Santa Ana en Tudela 2026: dates and programme|website=fiestapueblo.es|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;: Փողոցային երաժշտութիւնը, ցլամարտերը եւ ցլավազքը փառատօնի բնորոշ իրադարձութիւններէն են:

== Պատմութիւն ==
Հնագիտական պեղումները ցոյց տուած են, որ Թուտելայի տարածքը բնակեցուած եղած է Ստորին Հին քարի դարէն (Պալէոլիթ) սկսեալ: Թուտելա քաղաքը հիմնուած է [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէացիներուն]]: Այդ ժամանակէն ի վեր քաղաքը անդադար բնակեցուած է:

Հռոմէացի բանաստեղծ Մարքուս Վալերիոս Մարփիալիսը («Էփիկրամներ» Գիրք Դ․, 55) երախտագիտութեամբ կը յիշատակէ Թուտելա քաղաքը՝ զայն համեմատելով իր հայրենի Պիլպիլիսին հետ: Քաղաքը աւելի ուշ գրաւուած է արաբներուն կողմէ՝   [[Օմայեան խալիֆայութիւն|Օմայեան խալիֆայութեան]] արշաւանքի ընթացքին, եւ 802 թուականին դարձած է Ալ-Հաքամ Ա.-ի մահմետական ամիրայութիւնը: Անոնք զայն անուանած են «تطيلة» (Թաթիլահ)։

== Պատկերասրահ ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot;&gt;
Պատկեր:Tudela plaza.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Tudela_plaza.jpg
Պատկեր:Ebro Tudela.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Ebro_Tudela.JPG
Պատկեր:Puerta mejana224.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Puerta_mejana224.jpg
Պատկեր:24julio005 012.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:24julio005_012.jpg
Պատկեր:Puerta juicio224.jpg
Պատկեր:TorreMonreal(Tudela)07-04-2007.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Քաղաքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Քաղաքներ այբենական կարգով]]</text>
      <sha1>cp3mwmshpc4grsgcjfjghefvm0iymvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>256064</id>
      <parentid>256063</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T11:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>256064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3995" sha1="lpcytkijoepye5blbpdnbvo3suvqst1" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր}}'''Թուտելա''' ({{Lang-es|Tudela}}, {{Lang-eu|Tutera}}), քաղաք՝ [[Սպանիա|Սպանիոյ]] մէջ, [[Նաւառա|Նաւառայի]] ինքնավար համայնքին երկրորդ մեծագոյն քաղաքը։ Պատմականօրէն երկու անգամ եղած է լատինական եպիսկոպոսանիստ քաղաք: Անոր բնակչութիւնը կը կազմէ շուրջ 39,000 մարդ (ըստ 2025-ի տուեալներուն):

Քաղաքը տեղակայուած է Էպրօ գետի հովիտը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euskalherria.app/en/provinces/nafarroa/towns/tudela|title=Things to do in Tudela: the complete guide|last=|website=Euskal Herria|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;: Երկու ուղիղ գիծով՝ ելեկտրականացուած երկաթուղիներով վազող, արագընթաց գնացքները կը սպասարկեն քաղաքը, իսկ երկու մայրուղիներ (AP-68 եւ AP-15) կը միանան անոր մօտակայքը: Թուտելան Նաւառայի Ռիպերա [[Գիւղատնտեսութիւն|գիւղատնտեսական]] շրջանի մայրաքաղաքն է, ինչպէս նաեւ անոր դատական շրջանի ատեաններու նստավայրը:

Քաղաքը կը հիւրընկալէ ամենամեայ փառատօն մը՝ ի պատիւ Սուրբ Աննայի (Կոյս Մարիամի մօր), որ կը սկսի Յուլիս 24-ին, կէսօրը, եւ կը շարունակուի մօտաւորապէս շաբաթ մը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fiestapueblo.es/en/fiesta/fiestas-de-santa-ana-tudela|title=Fiestas de Santa Ana en Tudela 2026: dates and programme|website=fiestapueblo.es|language=անգլերէն|accessdate=2026-10-16}}&lt;/ref&gt;: Փողոցային երաժշտութիւնը, ցլամարտերը եւ ցլավազքը փառատօնի բնորոշ իրադարձութիւններէն են:

== Պատմութիւն ==
Հնագիտական պեղումները ցոյց տուած են, որ Թուտելայի տարածքը բնակեցուած եղած է Ստորին Հին քարի դարէն (Պալէոլիթ) սկսեալ: Թուտելա քաղաքը հիմնուած է [[Հռոմէական Կայսրութիւն|Հռոմէացիներուն]]: Այդ ժամանակէն ի վեր քաղաքը անդադար բնակեցուած է:

Հռոմէացի բանաստեղծ Մարքուս Վալերիոս Մարփիալիսը («Էփիկրամներ» Գիրք Դ․, 55) երախտագիտութեամբ կը յիշատակէ Թուտելա քաղաքը՝ զայն համեմատելով իր հայրենի Պիլպիլիսին հետ: Քաղաքը աւելի ուշ գրաւուած է արաբներուն կողմէ՝   [[Օմայեան խալիֆայութիւն|Օմայեան խալիֆայութեան]] արշաւանքի ընթացքին, եւ 802 թուականին դարձած է Ալ-Հաքամ Ա.-ի մահմետական ամիրայութիւնը: Անոնք զայն անուանած են «تطيلة» (Թաթիլահ)։

== Պատկերասրահ ==
&lt;gallery widths=&quot;150&quot;&gt;
Պատկեր:Tudela plaza.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Tudela_plaza.jpg
Պատկեր:Ebro Tudela.JPG|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Ebro_Tudela.JPG
Պատկեր:Puerta mejana224.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Puerta_mejana224.jpg
Պատկեր:24julio005 012.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:24julio005_012.jpg
Պատկեր:Puerta juicio224.jpg
Պատկեր:TorreMonreal(Tudela)07-04-2007.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Քաղաքներ]]
[[Ստորոգութիւն:Քաղաքներ այբենական կարգով]]</text>
      <sha1>lpcytkijoepye5blbpdnbvo3suvqst1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>