Wikipedia
ibawiki
https://iba.wikipedia.org/wiki/Lambar_Keterubah
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Spesyel
Randau
Penggena
Randau penggena
Wikipedia
Randau Wikipedia
Fail
Randau fail
MediaWiki
Randau MediaWiki
Templat
Randau templat
Bantu
Randau bantu
Kategori
Randau kategori
TimedText
TimedText talk
Modul
Randau modul
Acara
Perbincangan acara
Modul:ISO 639 name/ISO 639-1
828
932
19985
19470
2026-10-13T13:11:55Z
Song GK
9
19985
Scribunto
text/plain
-- File-Date: 2024-06-14
return {
["aa"] = {"Afar"},
["ab"] = {"Abkhazia"},
["ae"] = {"Avestan"},
["af"] = {"Afrikaans"},
["ak"] = {"Akan"},
["am"] = {"Amhara"},
["an"] = {"Aragonese"},
["ar"] = {"Arab"},
["as"] = {"Assamese"},
["av"] = {"Avaric"},
["ay"] = {"Aymara"},
["az"] = {"Azerbaijan"},
["ba"] = {"Bashkir"},
["be"] = {"Belarusian"},
["bg"] = {"Bulgarian"},
["bh"] = {"Bihari languages"},
["bi"] = {"Bislama"},
["bm"] = {"Bambara"},
["bn"] = {"Bengali", "Bangla"},
["bo"] = {"Tibet"},
["br"] = {"Breton"},
["bs"] = {"Bosnian"},
["ca"] = {"Katala", "Valensia"},
["ce"] = {"Chechen"},
["ch"] = {"Chamorro"},
["co"] = {"Korsika"},
["cr"] = {"Cree"},
["cs"] = {"Czech"},
["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"},
["cv"] = {"Chuvash"},
["cy"] = {"Welsh"},
["da"] = {"Denmark"},
["de"] = {"Jereman"},
["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"},
["dz"] = {"Dzongkha"},
["ee"] = {"Ewe"},
["el"] = {"Gerika Moden (1453-)"},
["en"] = {"English"},
["eo"] = {"Esperanto"},
["es"] = {"Sepanyol", "Kastilia"},
["et"] = {"Estonia"},
["eu"] = {"Basque"},
["fa"] = {"Persia"},
["ff"] = {"Fulah"},
["fi"] = {"Finn"},
["fj"] = {"Fiji"},
["fo"] = {"Faroese"},
["fr"] = {"Peranchis"},
["fy"] = {"Western Frisian"},
["ga"] = {"Irish"},
["gd"] = {"Scottish Gaelic", "Gaelic"},
["gl"] = {"Galisia"},
["gn"] = {"Guarani"},
["gu"] = {"Gujarati"},
["gv"] = {"Manx"},
["ha"] = {"Hausa"},
["he"] = {"Hebrew"},
["hi"] = {"Hindi"},
["ho"] = {"Hiri Motu"},
["hr"] = {"Croatian"},
["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"},
["hu"] = {"Hungari"},
["hy"] = {"Armenia"},
["hz"] = {"Herero"},
["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"},
["id"] = {"Indonesia"},
["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"},
["ig"] = {"Igbo"},
["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"},
["ik"] = {"Inupiaq"},
["io"] = {"Ido"},
["is"] = {"Iceland"},
["it"] = {"Itali"},
["iu"] = {"Inuktitut"},
["ja"] = {"Jipun"},
["jv"] = {"Jawa"},
["ka"] = {"Georgia"},
["kg"] = {"Kongo"},
["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"},
["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"},
["kk"] = {"Kazakh"},
["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"},
["km"] = {"Khmer", "Khmer Tengah"},
["kn"] = {"Kannada"},
["ko"] = {"Korea"},
["kr"] = {"Kanuri"},
["ks"] = {"Kashmiri"},
["ku"] = {"Kurdi"},
["kv"] = {"Komi"},
["kw"] = {"Cornish"},
["ky"] = {"Kirghiz", "Kyrgyz"},
["la"] = {"Latin"},
["lb"] = {"Luxembourgish", "Letzeburgesch"},
["lg"] = {"Ganda", "Luganda"},
["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"},
["ln"] = {"Lingala"},
["lo"] = {"Lao"},
["lt"] = {"Lithuania"},
["lu"] = {"Luba-Katanga"},
["lv"] = {"Latvia"},
["mg"] = {"Malagasy"},
["mh"] = {"Marshallese"},
["mi"] = {"Maori"},
["mk"] = {"Macedonia"},
["ml"] = {"Malayalam"},
["mn"] = {"Mongolia"},
["mr"] = {"Marathi"},
["ms"] = {"Melayu (jaku makro)"},
["mt"] = {"Malta"},
["my"] = {"Burma"},
["na"] = {"Nauru"},
["nb"] = {"Norway Bokmål"},
["nd"] = {"North Ndebele"},
["ne"] = {"Nepali (macrolanguage)"},
["ng"] = {"Ndonga"},
["nl"] = {"Belanda", "Flemish"},
["nn"] = {"Norway Nynorsk"},
["no"] = {"Norway"},
["nr"] = {"South Ndebele"},
["nv"] = {"Navajo", "Navaho"},
["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"},
["oc"] = {"Occitan (post 1500)"},
["oj"] = {"Ojibwa"},
["om"] = {"Oromo"},
["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"},
["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"},
["pa"] = {"Panjabi", "Punjabi"},
["pi"] = {"Pali"},
["pl"] = {"Polish"},
["ps"] = {"Pushto", "Pashto"},
["pt"] = {"Portugis"},
["qu"] = {"Quechua"},
["rm"] = {"Romansh"},
["rn"] = {"Rundi"},
["ro"] = {"Romania", "Moldavia", "Moldova"},
["ru"] = {"Rusia"},
["rw"] = {"Kinyarwanda"},
["sa"] = {"Sanskrit"},
["sc"] = {"Sardinia"},
["sd"] = {"Sindhi"},
["se"] = {"Sami Utara"},
["sg"] = {"Sango"},
["sh"] = {"Serbo-Croatian"},
["si"] = {"Sinhala"},
["sk"] = {"Slovak"},
["sl"] = {"Slovenia"},
["sm"] = {"Samoan"},
["sn"] = {"Shona"},
["so"] = {"Somali"},
["sq"] = {"Albania"},
["sr"] = {"Serbia"},
["ss"] = {"Swati"},
["st"] = {"Southern Sotho"},
["su"] = {"Sunda"},
["sv"] = {"Swedish"},
["sw"] = {"Swahili (jaku makro)"},
["ta"] = {"Tamil"},
["te"] = {"Telugu"},
["tg"] = {"Tajik"},
["th"] = {"Thai"},
["ti"] = {"Tigrinya"},
["tk"] = {"Turkmen"},
["tl"] = {"Tagalog"},
["tn"] = {"Tswana"},
["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"},
["tr"] = {"Turkish"},
["ts"] = {"Tsonga"},
["tt"] = {"Tatar"},
["tw"] = {"Twi"},
["ty"] = {"Tahiti"},
["ug"] = {"Uighur", "Uyghur"},
["uk"] = {"Ukraine"},
["ur"] = {"Urdu"},
["uz"] = {"Uzbek"},
["ve"] = {"Venda"},
["vi"] = {"Vietnam"},
["vo"] = {"Volapük"},
["wa"] = {"Walloon"},
["wo"] = {"Wolof"},
["xh"] = {"Xhosa"},
["yi"] = {"Yiddish"},
["yo"] = {"Yoruba"},
["za"] = {"Zhuang", "Chuang"},
["zh"] = {"China"},
["zu"] = {"Zulu"}
}
8clm4cvnmta1updpfbkikr4bjxwrkcl
Awie
0
1189
20011
18740
2026-10-14T06:21:20Z
Song GK
9
20011
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| honorific_prefix = Yang Hormat Dato'
| honorific_suffix = DIMP
| image = Awie on MeleTOP.jpg
| caption = Awie maya taun 2016
| name = Awie
| birth_name = Ahmad Azhar bin Othman
| birth_date = {{Birth date and age|1968|11|24|df=y}}
| birth_place = {{Nowrap|Datuk Keramat, [[Kuala Lumpur]],}} [[Malaysia]]<!-- Please do not add Federation of Malaya here because the subject was born after 1963. Federation of Malaya became Malaysia on 16 September 1963. -->
| occupation = Singer, musician, actor, host, producer, director
| other_names = Husin, Tok Wie
| years_active = 1983–diatu
| spouse = {{Plainlist|
* {{Marriage|Arni Nazira Anuar|1998|2006|reason=divorced}}
* {{Marriage|Rozana Misbun|2006|2014|reason=divorced}}
* {{Marriage|Datin Sharifah Ladyana|2016}}
}}
| children = 6 (nyengkaum Putra Ahmad Merrah)
| module = {{Infobox musical artist
| embed = yes
| genre = Rock kapak, hard rock, pop rock, Heavy metal, glam metal, blues rock, ballad, funky
| associated_acts = Wings, Erra Fazira Ziana Zain, Ella, M. Nasir
}}
}}
Dato' '''Ahmad Azhar bin Othman''' (ada 24 November 1968), dikelala enggau nama pentas iya '''Awie''', nya siku penanyi, raban musik enggau pelakun Malaysia.<ref>{{Cite encyclopedia|url=http://www.metal-archives.com/artists/Awie/258765|encyclopedia=Encyclopedia Metallum|publisher=metal-archives.com|access-date=18 February 2012|title=Awie}}</ref> Awie dianggap siku ari vokalis Malaysia ti pemadu manah sepanjai maya.
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Pengada 1968]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
[[Kategori:Pengelulu laki Malaysia kurun ke-21]]
993ijehv2kcgy9cml8j6b0g3rwtv731
Etiopia
0
1367
19983
14034
2026-10-13T13:07:31Z
Song GK
9
19983
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republik Demokratik Federal Etiopia
| common_name = Etiopia
| native_name = <small>{{Native name|am|የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ}}<br />{{Resize|80%|{{Nobold|{{Transliteration|gez|Ye'ītiyop'iya Fēdēralawī Dēmokirasīyawī Rīpebilīki}}}}}}</small><br/><small>'''Dalam jaku rasmi ke bukai''':<br>{{Native name|aa|ityoppiah federalih demokrasih ummuno}}<br/>{{Native name|orm|Rippabliikii Federaalawaa Dimokraatawaa Itiyoophiyaa}}<br/>{{Native name|som|Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Federaalka Itoobiya}}<br/>{{Native name|tir|ናይኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ}}</small>
| image_flag = Flag of Ethiopia.svg
| image_coat = Emblem of Ethiopia.svg
| symbol_type = Emblem
| national_anthem = <br />{{Langx|am|ወደፊት ገስግሺ ፣ ውድ እናት ኢትዮጵያ|bold=yes}}<br />"Wedefīt Gesigishī Wid Inat ītiyop’iy"<br>([[March Forward, Dear Mother Ethiopia]]")<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{Center|[[Fail:Wedefit Gesgeshi Widd Innat Ittyoppya.ogg]]}}</div>
| image_map = Ethiopia (Africa orthographic projection).svg
| capital = [[Addis Ababa]]
| largest_city = Addis Ababa
| coordinates = {{Coord|9|1|N|38|45|E|type:city}}
| official_languages = {{Hlist|[[Jaku Amhara]]| [[Jaku Afar|Afar]]|[[Jaku Oromo|Oromo]]|[[Jaku Somali|Somali]]|[[Jaku Tigrinya|Tigrinya]]<ref name="Ventures" /><ref name="Nazret" /><ref name="africanews.com" />}}
| languages_type = {{Nowrap|'''[[Jaku kandang menua]]'''}}<ref name="africa.upenn.edu">{{Cite web|url=https://www.africa.upenn.edu/Hornet/Ethiopian_Constitution.html|title=Ethiopian Constitution |website=www.africa.upenn.edu}}</ref>
| ethnic_groups = {{Plainlist|
* 34.5% [[Bansa Oromo|Oromo]]
* 26.9% [[Bansa Amhara|Amhara]]
* 6.2% [[Orang Somali ba Etiopia|Somali]]
* 6.1% [[Bansa Tigrayan|Tigrayan]]
* 4.0% [[Bansa Sidama|Sidama]]
* 2.5% [[Bansa Gurage|Gurage]]
* 2.3% [[Bansa Welayta|Welayta]]
* 1.7% [[Bansa Hadiya|Hadiya]]
* 1.7% [[Bansa Afar|Afar]]
* 1.5% [[Bansa Gamo|Gamo]]
* 12.6% [[Rintai raban bansa ba Etiopia|ke bukai]]}}
| languages_sub = yes
| languages = {{Flatlist|
* [[Jaku Harari|Harari]]
* [[Jaku Sidamo|Sidama]]
* [[Jaku-jaku ba Etiopia]]
<!-- includes only languages officially recognized by a region as the working language -->
}}
| languages2_type = Foreign languages
| languages2 =
| ethnic_groups_year = 2007<ref name="CSA">{{Cite web|title=Table 2.2 Percentage distribution of major ethnic groups: 2007|page=16|url=http://www.csa.gov.et/pdf/Cen2007_firstdraft.pdf|work=Summary and Statistical Report of the 2007 Population and Housing Census Results|publisher=Population Census Commission|access-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325050115/http://www.csa.gov.et/pdf/Cen2007_firstdraft.pdf|archive-date=25 March 2009}}</ref><ref name="2007Census" />
| religion = {{Ublist
|item_style=white-space;
|{{Tree list}}
* 67.3% [[Kristian ba Etiopia|Kristian]]
** 43.8% [[Gerija Ortodoks Etiopia|Ortodoks Etiopia]]
** 22.8% [[P'ent'ay]]
** 0.7% [[orang Kristian|Kristian]] ke bukai
{{Tree list/end}}
|31.3% [[Islam ba Etiopia|Islam]]
|0.6% [[Pengarap asal Afrika|pengarap asal]]
|0.8% [[Pengarap ba Etiopia|ke bukai]] / [[Nadai pengarap|nadai]]
}}
| religion_year = 2016<ref>{{Cite web |title=Ethiopia- The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/#people-and-society |website=www.cia.gov/the-world-factbook/ |publisher=Central Intelligence Agency (CIA) |access-date=19 July 2021}}</ref>
| border_p2 = Eritea, Kenya, Sudan, South Sudan, Djibouti, Somalia
| demonym =
| government_type = [[Republik beparlimen federal]]<ref>{{Cite web|url=https://globalafrica.isp.msu.edu/files/5015/5916/5319/TedVestal.pdf|title=Zenawism as ethnic-federalism}}</ref>
| leader_title1 = [[Presiden Etiopia|Presiden]]
| leader_name1 = [[Sahle-Work Zewde]]
| leader_title2 = [[Menteri Besai Etiopia|Menteri Besai]]
| leader_name2 = [[Abiy Ahmed]]
| leader_title3 = Sapit Menteri Besai
| leader_name3 = [[Temesgen Tiruneh]]
| leader_title4 = [[Kort Tinggi Federal Etiopia|Ketuai Pengelurus Kort Tinggi Federal]]
| leader_name4 = [[Tewodros Mihret]]
| legislature = [[Aum Parlimen Federal]]
| upper_house = [[House of Federation]]
| lower_house = [[House of Peoples' Representatives]]
| sovereignty_type = [[Sejarah Etiopia|Penumbuh]]
| established_date1 = 980 SM
| established_event1 = [[Dʿmt]]
| established_date2 = 400 SM
| established_event2 = [[Perintah Aksum]]
| established_date3 = 1270
| established_event3 = [[Empayar Etiopia]]
| established_date4 = 7 Me 1769
| established_event4 = ''[[Zemene Mesafint]]''
| established_date5 = 11 Februari 1855
| established_event5 = [[Zemene Mesafint#End of Zemene Mesafint era|Penyerakup baru]]
| established_date6 = 1904
| established_event6 = [[Menelik II#Conquest of neighboring states and defeat of the Italians|Pemusat]]
| established_date7 = 9 Me 1936
| established_event7 = [[Etiopia Itali|Dipegai lalu dipasukka]] ngagai [[Afrika Timur Itali]]
| established_date8 = 31 Januari 1942
| established_event8 = [[Sempekat Inggeris-Etiopia]]
| established_date9 = 12 September 1974
| established_event9 = [[Derg]]
| established_date10 = 22 Februari 1987
| established_event10 = [[Republik Demokratik Rayat Etiopia|Republik Demokratik Rayat]]
| established_date11 = 28 Me 1991
| established_event11 = [[Perintah pengalih Etiopia|Perintah pengalih]]
| established_date12 = 21 Ogos 1995
| established_event12 = [[Konstitusyen Etiopia|Konstitusyen kemaya tu]]
| area_km2 = 1,112,000<ref>{{Cite web | url=https://ethiopianembassy.org/overview-about-ethiopia/ | title=Overview About Ethiopia - Embassy of Ethiopia | date=25 January 2019 }}</ref>
| area_rank = 26th <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| area_sq_mi = 429,346 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->
| percent_water = 0.7
| population_estimate = {{Increase}} 109,499,000<ref>{{Cite web |url=https://www.statsethiopia.gov.et/wp-content/uploads/2024/07/Projected_Population-2024.pdf |title=Population Size by Sex, Area and Density by Region, Zone and Wereda: July 2024 |website=www.statsethiopia.gov.et |publisher=Ethiopian Statistical Service (ESS) |access-date=2024-07-07 }}</ref>
| population_estimate_year = 2024
| population_estimate_rank = 13th
| population_census = {{Increase}} 73,750,932<ref name="2007Census"<ref name="2007Census" />
| population_census_year = 2007
| population_density_km2 = 92.7
| population_density_sq_mi = 240.1 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->
| population_density_rank = 123rd
| GDP_PPP = {{Increase}} $431.688 billion<ref name="IMFWEO.ET">{{Cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=644,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Ethiopia) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=16 April 2024 |access-date=17 April 2024}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2024
| GDP_PPP_rank = 55th
| GDP_PPP_per_capita = {{Increase}} $4,019<ref name="IMFWEO.ET" />
| GDP_PPP_per_capita_rank = 159th
| GDP_nominal = {{Increase}} $205.130 billion<ref name="IMFWEO.ET" />
| GDP_nominal_year = 2024
| GDP_nominal_rank = 59th
| GDP_nominal_per_capita = {{Increase}} $1,910<ref name="IMFWEO.ET" />
| GDP_nominal_per_capita_rank = 159th
| Gini = 35.0 <!--number only-->
| Gini_year = 2015
| Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison/ |title=Gini Index coefficient |publisher=CIA World Factbook |access-date=16 July 2021}}</ref>
| HDI = 0.492 <!-- number only -->
| HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year -->
| HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady -->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024}}</ref>
| HDI_rank = 176th
| currency = [[Ethiopian birr|Birr]]
| currency_code = ETB
| time_zone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| utc_offset_DST =
| time_zone_DST =
| date_format = dd/mm/yyyy
| drives_on = right
| calling_code = [[+251|+251]]
| cctld = [[.et|.et]]
}}
<!-- Please DO NOT enlarge the lede further by adding additional detail to it since it is already too long. Instead, add additional detail to the appropriate sub-section much further below! -->
'''Etiopia''',{{Efn|group=lower-alpha|{{Ulist|{{Lang-am|ኢትዮጵያ|Ītyōṗṗyā}} {{IPA|am|i.tjo.p'ja|pron}}|{{Lang-om|Itiyoophiyaa}}|{{Lang-so|Itoobiya}}|{{Lang-ti|ኢትዮጵያ|Ítiyop'iya}}|{{Lang-aa|Itiyoppiya}}}}}} tauka nama resmi iya '''Republik Demokratik Federal Etiopia''', nya sebengkah menua ke nadai ngembuan tasik ba kandang menua Tanduk Afrika ba [[Afrika Timur]]. Menua tu bekunsi adan enggau [[Eritrea]] ba utara, [[Djibouti]] ba timur laut, [[Somalia]] ba timur, [[Kenya]] ba selatan, [[Sudan Selatan]] ba barat, sereta enggau [[Sudan]] ba barat laut.Etiopia ngembuan pemesai 1,112,000 kilometer persegi (472,000 batu persegi).<ref>{{Cite web |last=Ethiopia |first=Embassy Of Ethiopia |date=30 July 2023 |title=About Ethiopia |url=https://ethiopianembassy.org/overview-about-ethiopia/ |website=Embassy Of Ethiopia Washington}}</ref> Maya taun 2024, iya endur urung 109 juta iku peranak, lalu nyadika menua ke-13 pemadu mayuh mensia di dunya, menua ke-2 pemadu mayuh mensia di Afrika pengudah [[Nigeria]], sereta menua ke pemadu mayuh mensia ke nadai tasik di Bumi.<ref name="csa2">{{Cite web |title=Population Projections for Ethiopia 2007–2037 |url=http://www.csa.gov.et/census-report/population-projections/category/368-population-projection-2007-2037?download=936:population-projection-2007-2037 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803052731/http://www.csa.gov.et/census-report/population-projections/category/368-population-projection-2007-2037?download=936:population-projection-2007-2037 |archive-date=3 August 2020 |access-date=25 September 2020 |website=www.csa.gov.et}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite CIA World Factbook|country=Ethiopia|access-date=24 September 2022}}</ref> Indu nengeri enggau mengeri pemadu besai, [[Addis Ababa]], bepalan beberapa kilometer ke barat Rift Afrika Timur ke mechahka menua nya ngagai limping tektonik Afrika enggau Somalia.<ref name="CIA2">{{Cite web |title=Ethiopia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/ |access-date=5 April 2021 |work=The World Factbook |publisher=CIA}}</ref>
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Menua ba Afrika]]
m4pde822urw3toeqm22l00qrbzqu6p6
Mawat
0
1385
20006
19922
2026-10-14T06:08:48Z
Song GK
9
20006
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Gibrael Mawat
| caption =
| image = File:Mawat - Gawai Kitai 2026.jpg
| caption = Mawat ba taun 2026
| birth_name = Gibrael Mawat
| birth_place = [[Kuching]], [[Sarawak]]
| birth_date = {{Birthdate and age|2002|09|20}}
| spouse = Yanna
| occupation = Penyanyi
| genre = Pop
| years_active = 2021- diatu
| label = Assapai Music Production
}}
'''Gibrael Mawat Clement Saran'''<ref>{{cite web |url=https://utusansarawak.com.my/eksklusif-saya-mahu-dunia-tahu-keindahan-muzik-iban-mawat/ |title=Eksklusif: Saya mahu dunia tahu keindahan muzik Iban, Mawat |lang=ms |website=Utusan Sarawak |access-date=2026-05-17}}</ref> (ada kena 20 September 2002) tauka dikelala enggau nama '''Mawat''' nya siku penanyi Iban ari [[Sarawak]]. Iya tebilang enggau lagu Mit Kelichit , Ulat Bulu , enggau Dayang Bintang.
==Anugerah==
Mawat nyadi orang keterubah ti nerima Anugerah Lagu Borneo Terbaik ba Anugerah Industri Muzik Ke-25 (AIM25) nengah lagu Dayang Bintang.<ref>{{cite web |url=https://www.utusanborneo.com.my/2026/09/27/dayang-bintang-ngangkatka-mawat-penerima-keterubah-anugerah-lagu-borneo-terbaik |title='Dayang Bintang' ngangkatka Mawat, penerima keterubah Anugerah Lagu Borneo Terbaik |website=Utusan Sarawak |access-date=2026-09-27}}</ref>
{| class="wikitable"
|+
!Taun
!Pengawa dichalun
!Anugerah
!Kategori
!Pemutus
|-
| rowspan="2" |2026
| rowspan="2" |Dayang Bintang
|Anugerah Industri Musik ke-25
|Lagu Borneo Pemadu Manah
|{{Menang}}
|-
|Anugerah Charta Sapa Juara ke-9
|Final
|Ke-2
|}
==Kereban sanding==
{{reflist}}
[[Kategori:Penanyi laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang ari Sarawak]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 2002]]
eum4a59wjwiww6n9j6uqpiipst4vhhl
20016
20006
2026-10-14T06:36:57Z
Song GK
9
20016
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Gibrael Mawat
| caption =
| image = File:Mawat - Gawai Kitai 2026.jpg
| caption = Mawat ba taun 2026
| birth_name = Gibrael Mawat
| birth_place = [[Kuching]], [[Sarawak]]
| birth_date = {{Birthdate and age|2002|09|20}}
| spouse = Yanna
| occupation = Penyanyi
| genre = Pop
| years_active = 2021- diatu
| label = Assapai Music Production
}}
'''Gibrael Mawat Clement Saran'''<ref>{{cite web |url=https://utusansarawak.com.my/eksklusif-saya-mahu-dunia-tahu-keindahan-muzik-iban-mawat/ |title=Eksklusif: Saya mahu dunia tahu keindahan muzik Iban, Mawat |lang=ms |website=Utusan Sarawak |access-date=2026-05-17}}</ref> (ada kena 20 September 2002) tauka dikelala enggau nama '''Mawat''' nya siku penanyi Iban ari [[Sarawak]]. Iya tebilang enggau lagu Mit Kelichit , Ulat Bulu , enggau Dayang Bintang.
==Anugerah==
Mawat nyadi orang keterubah ti nerima Anugerah Lagu Borneo Terbaik ba Anugerah Industri Muzik Ke-25 (AIM25) nengah lagu Dayang Bintang.<ref>{{cite web |url=https://www.utusanborneo.com.my/2026/09/27/dayang-bintang-ngangkatka-mawat-penerima-keterubah-anugerah-lagu-borneo-terbaik |title='Dayang Bintang' ngangkatka Mawat, penerima keterubah Anugerah Lagu Borneo Terbaik |website=Utusan Sarawak |access-date=2026-09-27}}</ref>
{| class="wikitable"
|+
!Taun
!Pengawa dichalun
!Anugerah
!Kategori
!Pemutus
|-
| rowspan="2" |2026
| rowspan="2" |Dayang Bintang
|Anugerah Industri Musik ke-25
|Lagu Borneo Pemadu Manah
|{{Menang}}
|-
|Anugerah Charta Sapa Juara ke-9
|Final
|Ke-2
|}
==Kereban sanding==
{{reflist}}
[[Kategori:Penanyi laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Iban]]
[[Kategori:Orang ari Sarawak]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 2002]]
qdmy6fxftaqwhqhz2xuv0nw3tvh0k84
Hael Husaini
0
1426
20008
13491
2026-10-14T06:12:00Z
Song GK
9
20008
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Hael Husaini
| image= Hael Husaini at Siti Nurhaliza's 30th Anniversary Event 08.jpg
| birth_name = Hal Husaini bin Razmi
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1987|12|10}}
| birth_place = [[Seri Menanti]], [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]]
| occupation = Penanyi, komposer, penerbit, pelakun
| years_active = 2006-diatu
|module={{Infobox musical artist
| embed = yes
| background = Artis Solo
| genre = [[Pop|Soul]], [[R&B]], [[Balada]]
| instrument = [[Vokal]]
| label = {{Ublist|[[Astro (televisyen satelit)|Measat Broadcast Network Systems]]|[[Rocketfuel Entertainment]]}}
| associated_acts = [[Azhael]], [[Dayang Nurfaizah]], [[Haqiem Rusli]], [[Naim Daniel]]
}}}}
'''Hal Husaini Razmi''' tauka nama tebilang iya '''Hael Husaini''' (ada 10 Disember 1987) iya nya siku penanyi, komposer enggau pelakon peranak menua Malaysia. Iya berengkah nempa nama diri nyadi penanyi solo kenyau ari taun 2017 nengah single ti diberi nama Jampi. Iya mega Juara Anugerah Juara Lagu (AJL) dua kali dalam taun 2018 enggau 2019. Pengudah Jampi, sekeda ari lagu Hael Husaini mega nempa beberapa pemujur baka Haram, Hajat, Hati, Kelentang-Kelentong enggau mayuh agi.
== Kereban sanding ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Penanyi laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 1987]]
bacvd22xmc939xdatmu5tkf4i2a0irr
Justin Bieber
0
1594
20020
15086
2026-10-14T11:43:09Z
Song GK
9
20020
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Justin Bieber
| image = File:P20260719DT-1213_President_Donald_J._Trump_and_First_Lady_Melania_Trump_attend_the_FIFA_World_Cup_Final_(cropped_2).jpg
| caption = Bieber maya taun 2026
| birth_name = Justin Drew Bieber
| birth_date = {{Birth date and age|1994|3|1}}
| birth_place = [[London, Ontario]], Kanada
| education = <!-- Education and alma_mater are intended for higher learning, not high schools or grade schools, unless there is Talk page consensus to include it. -->
| occupation = {{Hlist|Penanyi|penulis lagu}}
| years_active = 2007–diatu
| works = {{Hlist|[[Diskografi Justin Bieber|Diskografi]]|[[Videografi Justin Bieber|videografi]]|[[List of Justin Bieber live performances|pemerindang]]}}
| spouse = {{Marriage|[[Hailey Bieber|Hailey Baldwin]]|September 13, 2018}}
| mother = [[Pattie Mallette]]
| relatives = [[Stephen Baldwin]] (father-in-law)
| family = [[Baldwin family|Baldwin]] (by marriage)
| awards = [[List of awards and nominations received by Justin Bieber|Full list]]
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background = solo_singer
| instruments = Vocals
| genre = {{Flatlist|
* [[Pop music|Pop]]
* [[Contemporary R&B|R&B]]
* [[dance-pop]]
* [[Electronic dance music|EDM]]
}}
| label = {{Flatlist|
* [[Island Records|Island]]
* [[Teen Island Records|Teen Island]]
* [[RBMG Records|RBMG]]
* [[School Boy Records|School Boy]]
* [[Def Jam Recordings|Def Jam]]
* [[Universal Music Group|Universal]]
}}<!--DO NOT REMOVE AND READ; SOURCE IS PROVIDED BELOW ALSO. Because of the reconstruction of the labels within UMG, IDJMG (Island Def Jam) were split and many artists including Bieber were transferred to Def Jam. BIEBER IS ALSO SEEN ON DEF JAM'S ARTIST ROSTER INSTEAD OF ISLAND RECORDS. ABC Order-->
}}
| website = {{URL|justinbiebermusic.com}}
| signature = Signature Justin Bieber.svg
}}
'''Justin Drew Bieber''' (ada 1 Mac 1994)<ref>{{Cite web|url=http://www.biography.com/people/justin-bieber-522504|title=Justin Bieber Biography|work=[[The Biography Channel]]|publisher=[[A+E Networks]]|access-date=July 6, 2013|archive-date=August 5, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220805012411/https://www.biography.com/musician/justin-bieber|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web | url = http://inogolo.com/pronunciation/d1963/Justin_Bieber | title = Inogolo – English Pronunciation Guide to the Names of People, Places, and Stuff – Justin Bieber | access-date = January 31, 2015 | archive-date = March 6, 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120306162808/http://inogolo.com/pronunciation/d1963/Justin_Bieber | url-status = live }}</ref> nya penyanyi [[Kanada]]. Dianggap nyadi ikon pop, iya dikelala ketegal pengawa pemerindang muzik iya ti mayuh macham genre.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/pop-icon-justin-bieber-announces-2022-concert-in-tel-aviv/|title=Pop icon Justin Bieber announces 2022 concert in Tel Aviv|website=The Times of Israel|language=en|access-date=December 13, 2023|archive-date=November 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231122030030/https://www.timesofisrael.com/pop-icon-justin-bieber-announces-2022-concert-in-tel-aviv/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vocal.media/beat/justin-bieber-the-musical-odyssey-of-a-pop-icon|title=Justin Bieber: The Musical Odyssey of a Pop Icon|website=vocal.media|language=en|access-date=December 13, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213165214/https://vocal.media/beat/justin-bieber-the-musical-odyssey-of-a-pop-icon|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.grammy.com/news/justin-bieber-justice-peaches-sound-evolution-albums-2022-grammys|title=Justin Bieber's Sonic Evolution: How He Transformed From Bubblegum Pop Heartthrob To Mature, Genre-Melding Artist|last=Weatherby|first=Taylor|date=April 1, 2022|website=GRAMMY.com|language=en|access-date=May 2, 2022|archive-date=November 6, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106173202/https://www.grammy.com/news/justin-bieber-justice-peaches-sound-evolution-albums-2022-grammys|url-status=live}}</ref> Iya ditemu eksekutif rekod Amerika [[Scooter Braun]] maya taun 2008 lalu udah nya dibai ngagai penanyi Amerika [[Usher]], ke sama-sama numbuhka label rekod RBMG Records ngambika nyain Bieber maya bulan Oktober taun nya. Iya bulih kelala berindik ari pengawa ngeluarka leka main keterubah iya (EP) My World (2009), ti jampat disambut enggau pemujur komersial entarabansa lalu ngujungka iya ditumbuhka nyadi idola remaja.
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Muzik]]
[[Kategori:Pengada 1994]]
agf65vhcxfja55tbcc2kio57tjnmjph
Kristian ba Brunei
0
1668
20022
9068
2026-10-14T11:45:00Z
Song GK
9
/* Protestan */
20022
wikitext
text/x-wiki
{{Christianity by country}}
[[Fail:St. Andrew's Church in Brunei.jpg|thumb|Gerija St. Andrew ba Bandar Seri Begawan]]
'''Kristian ba [[Brunei]]''' nya pengarap kedua pemadu besai ba menua nya, ngarika 8.7% ari populasyen sida maya 2022.<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/brunei US State Dept 2022 report]</ref> Riput bukai madahka persin orang Kristian dia ngemayuh 12%.<ref>[https://web.archive.org/web/20240527004534/https://opendoorsuk.org/persecution/world-watch-list/brunei/ Open Doors website, Retrieved 2023-08-01]</ref>
== Sekat ba pengelepas pengarap ==
Kontak enggau orang Kristian ari menua bukai, pengawa ngimport [[Bup Kudus]] enggau ngintu [[Krismas]] ba mua orang mayuh ditagang.<ref>{{Cite web | title=Open Doors UK | url=http://www.opendoorsuk.org/wwl_profiles/brunei.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20080512061416/http://www.opendoorsuk.org/wwl_profiles/brunei.htm | archive-date=12 May 2008 | url-status=dead }}</ref> Orang Kristian di Brunei enda dikemendarka ngerembaika pengarap Kristian ngagai bala mayuh.<ref name=state.gov>{{Cite web | title=US Department of State 2009 report on Brunei | url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90130.htm }}</ref> Sekula dia enda tau ngajar pengarap Kristian.<ref name=state.gov/> Enti gerempung pengarap enda ngerejista diri, kaban gerempung nya ulih dijil.<ref name=state.gov/> Pia mega, tikah entara orang Kristian enggau orang Islam ditagang dia.<ref name=state.gov/> Brunei nyadi menua Islam ti pemadu baru ngaga undang-undang ti nyadika pengawa murtad nyadi penyalah ti tau diukum mati. Dalam taun 2013, iya ngaga Kanun Keseksaan Syariah. Seksyen 112(1) undang-undang baru nya madahka, orang Islam ti madahka diri ukai Islam ngereja penyalah ti tau diukum mati, tauka enggau ukum jil enda ngelui tiga puluh taun, bepanggai ba bukti.<ref>[https://www.loc.gov/law/help/apostasy/index.php#brunei Brunei - Laws Criminalizing Apostasy] Library of Congress (May 2014)</ref> Nengah timpuh nganti ke dipinta entara pemadah undang-undang enggau sah iya ari baruh konstitusyen Brunei, undang-undang baru iya ke murtad enggau ukum tubuh deka dikena berengkah bulan Oktober 2014, lalu ukum mati deka dipejalaika berengkah bulan Oktober 2015.<ref>Rabiatul Kamit & Bandar Seri Begawan, Kedah Officials in Brunei to Observe Syariah Law, Brunei Times (16 May 2014)</ref>
Maya taun 2015, berindik ari tagang taun 2014 ba pengerami ke tau ngujungka orang Islam limpang tauka ngerusak pengarap sida, Sultan Brunei [[Hassanal Bolkiah]] ditagang ngintu Krismas ba mua mayuh. Pengerami peribit dikemendarka terus dipejalaika, asal aja iya dirahsia ari orang Islam.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/brunei-bans-christmas-celebrations-in-public-including-wearing-santa-hats-20151221-glsw3x.html|title=Brunei bans Christmas celebrations in public, including wearing Santa hats|date=23 December 2015}}</ref>
Ba taun 2023, Freedom House meri tikas pengelepas pengarap menua nya 1 ari 4.<ref>[https://www.freedomhouse.org/country/brunei/freedom-world/2020 Freedom House, Retrieved 2023-04-21]</ref>
== Protestan ==
Maya taun 1996, raban Protestan bisi 1.3% ari penyampau tubuh mensia di Brunei, 0.6% ari sida Evangelikal.<ref>{{Cite web | title=Adherents.com | url=http://www.adherents.com/adhloc/Wh_45.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20121112090509/http://www.adherents.com/adhloc/Wh_45.html | archive-date=12 November 2012 | url-status=usurped }}</ref> Maya taun 2010 raban Protestan bisi 4.4% ari penyampau tubuh mensia di Brunei.<ref>{{Cite web|title=Religions in Brunei {{!}} PEW-GRF|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/brunei#/?affiliations_religion_id=11&affiliations_year=2010®ion_name=All%20Countries&restrictions_year=2016|access-date=2020-06-06|website=www.globalreligiousfutures.org}}</ref> Maya taun 2020, sida ngarika 3% ari populasyen.<ref>[https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?REGION=0&u=34c&u=21c The ARDA website, retrieved 2023-08-01]</ref> Gerija-gerija Protestan ba Brunei iya nya:
* Gerija [[Sidang Injil Borneo]]<ref name=ChristianEncyclopedia>Source of the list: The World Christian Encyclopedia, Second edition, Volume 1, p. 153</ref>
* Gerija-gerija Korea<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Metodis]]<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Advent Hari Ketujuh]]<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Anglika]] ([[Diosis Kuching]])
== Gerija Roman Katolik ==
{{Main|Roman Katolik ba Brunei}}
Bisi tiga iti parish Roman Katolik ba Brunei.<ref>{{Cite web|title=the Roman Catholic Church in Brunei Darussalam |url=http://www.bruneicola.com/Vicariate/The%20Roman%20Catholic%20Church%20in%20Brunei%20Darussalam.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221013741/http://www.bruneicola.com/Vicariate/The%20Roman%20Catholic%20Church%20in%20Brunei%20Darussalam.htm |archive-date=21 February 2008 }} </ref> Parish-parish tu di baruh [[Vikariat Apostolik Brunei Darussalam]]. Kardinal [[Cornelius Sim]] nyadi [[bishop]] enggau Vikar Apostolik Brunei nyentukka pemati iya maya Mei 2021. Iya dichiri nyadi bishop maya taun 2005 lalu dichiri [[Pope Francis]] nyadi [[Kardinal (Gerija Katolik)|kardinal]] maya taun 2020.
==Peda mega==
*[[Pengarap ba Brunei]]
==Malin==
{{Reflist}}
fwu3iz9dq8m5ydozblncc3zq9l9k55g
20023
20022
2026-10-14T11:45:32Z
Song GK
9
/* Malin */
20023
wikitext
text/x-wiki
{{Christianity by country}}
[[Fail:St. Andrew's Church in Brunei.jpg|thumb|Gerija St. Andrew ba Bandar Seri Begawan]]
'''Kristian ba [[Brunei]]''' nya pengarap kedua pemadu besai ba menua nya, ngarika 8.7% ari populasyen sida maya 2022.<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/brunei US State Dept 2022 report]</ref> Riput bukai madahka persin orang Kristian dia ngemayuh 12%.<ref>[https://web.archive.org/web/20240527004534/https://opendoorsuk.org/persecution/world-watch-list/brunei/ Open Doors website, Retrieved 2023-08-01]</ref>
== Sekat ba pengelepas pengarap ==
Kontak enggau orang Kristian ari menua bukai, pengawa ngimport [[Bup Kudus]] enggau ngintu [[Krismas]] ba mua orang mayuh ditagang.<ref>{{Cite web | title=Open Doors UK | url=http://www.opendoorsuk.org/wwl_profiles/brunei.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20080512061416/http://www.opendoorsuk.org/wwl_profiles/brunei.htm | archive-date=12 May 2008 | url-status=dead }}</ref> Orang Kristian di Brunei enda dikemendarka ngerembaika pengarap Kristian ngagai bala mayuh.<ref name=state.gov>{{Cite web | title=US Department of State 2009 report on Brunei | url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90130.htm }}</ref> Sekula dia enda tau ngajar pengarap Kristian.<ref name=state.gov/> Enti gerempung pengarap enda ngerejista diri, kaban gerempung nya ulih dijil.<ref name=state.gov/> Pia mega, tikah entara orang Kristian enggau orang Islam ditagang dia.<ref name=state.gov/> Brunei nyadi menua Islam ti pemadu baru ngaga undang-undang ti nyadika pengawa murtad nyadi penyalah ti tau diukum mati. Dalam taun 2013, iya ngaga Kanun Keseksaan Syariah. Seksyen 112(1) undang-undang baru nya madahka, orang Islam ti madahka diri ukai Islam ngereja penyalah ti tau diukum mati, tauka enggau ukum jil enda ngelui tiga puluh taun, bepanggai ba bukti.<ref>[https://www.loc.gov/law/help/apostasy/index.php#brunei Brunei - Laws Criminalizing Apostasy] Library of Congress (May 2014)</ref> Nengah timpuh nganti ke dipinta entara pemadah undang-undang enggau sah iya ari baruh konstitusyen Brunei, undang-undang baru iya ke murtad enggau ukum tubuh deka dikena berengkah bulan Oktober 2014, lalu ukum mati deka dipejalaika berengkah bulan Oktober 2015.<ref>Rabiatul Kamit & Bandar Seri Begawan, Kedah Officials in Brunei to Observe Syariah Law, Brunei Times (16 May 2014)</ref>
Maya taun 2015, berindik ari tagang taun 2014 ba pengerami ke tau ngujungka orang Islam limpang tauka ngerusak pengarap sida, Sultan Brunei [[Hassanal Bolkiah]] ditagang ngintu Krismas ba mua mayuh. Pengerami peribit dikemendarka terus dipejalaika, asal aja iya dirahsia ari orang Islam.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/brunei-bans-christmas-celebrations-in-public-including-wearing-santa-hats-20151221-glsw3x.html|title=Brunei bans Christmas celebrations in public, including wearing Santa hats|date=23 December 2015}}</ref>
Ba taun 2023, Freedom House meri tikas pengelepas pengarap menua nya 1 ari 4.<ref>[https://www.freedomhouse.org/country/brunei/freedom-world/2020 Freedom House, Retrieved 2023-04-21]</ref>
== Protestan ==
Maya taun 1996, raban Protestan bisi 1.3% ari penyampau tubuh mensia di Brunei, 0.6% ari sida Evangelikal.<ref>{{Cite web | title=Adherents.com | url=http://www.adherents.com/adhloc/Wh_45.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20121112090509/http://www.adherents.com/adhloc/Wh_45.html | archive-date=12 November 2012 | url-status=usurped }}</ref> Maya taun 2010 raban Protestan bisi 4.4% ari penyampau tubuh mensia di Brunei.<ref>{{Cite web|title=Religions in Brunei {{!}} PEW-GRF|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/brunei#/?affiliations_religion_id=11&affiliations_year=2010®ion_name=All%20Countries&restrictions_year=2016|access-date=2020-06-06|website=www.globalreligiousfutures.org}}</ref> Maya taun 2020, sida ngarika 3% ari populasyen.<ref>[https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?REGION=0&u=34c&u=21c The ARDA website, retrieved 2023-08-01]</ref> Gerija-gerija Protestan ba Brunei iya nya:
* Gerija [[Sidang Injil Borneo]]<ref name=ChristianEncyclopedia>Source of the list: The World Christian Encyclopedia, Second edition, Volume 1, p. 153</ref>
* Gerija-gerija Korea<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Metodis]]<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Advent Hari Ketujuh]]<ref name=ChristianEncyclopedia/>
* [[Gerija Anglika]] ([[Diosis Kuching]])
== Gerija Roman Katolik ==
{{Main|Roman Katolik ba Brunei}}
Bisi tiga iti parish Roman Katolik ba Brunei.<ref>{{Cite web|title=the Roman Catholic Church in Brunei Darussalam |url=http://www.bruneicola.com/Vicariate/The%20Roman%20Catholic%20Church%20in%20Brunei%20Darussalam.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221013741/http://www.bruneicola.com/Vicariate/The%20Roman%20Catholic%20Church%20in%20Brunei%20Darussalam.htm |archive-date=21 February 2008 }} </ref> Parish-parish tu di baruh [[Vikariat Apostolik Brunei Darussalam]]. Kardinal [[Cornelius Sim]] nyadi [[bishop]] enggau Vikar Apostolik Brunei nyentukka pemati iya maya Mei 2021. Iya dichiri nyadi bishop maya taun 2005 lalu dichiri [[Pope Francis]] nyadi [[Kardinal (Gerija Katolik)|kardinal]] maya taun 2020.
==Peda mega==
*[[Pengarap ba Brunei]]
==Kereban sanding==
{{Reflist}}
4qaq0ko1ntuuj9exa437rfoivfzbi77
Melissa Francis
0
1765
20021
19406
2026-10-14T11:44:20Z
Song GK
9
20021
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = Melissa Francis
| image = Melissa Francis - Gawai Kitai 2026.jpg
| caption = Melissa Francis maya 2026
| birth_date = {{Hari bulan pengada enggau umur|1986|06|05}}
| birth_name = Melissa Anak Francis
| birth_place = [[Simanggang]], [[Sarawak]]
| years_active = 2003–diatu
| instrument = {{Hlist|[[Vokal]]}}
| genre = {{Hlist|[[Musik pop|Pop]]|[[ballard]]}}
| years_active = 2003–diatu
| label = PBP Production, Francis Five Production, XIBO Entertainment
| spouse = {{Plainlist|
**{{Marriage|Rickie Andrewson|<!--unknown-->|8 Jun 2011|end=div}}
*{{Marriage|Stainli Ali|21 Me 2021|diatu}}
}}
| module = {{Infobox person|embed=yes
| relatives = [[Hairee Francis]] (adi)
| children = Rodriguez Wan
| education = Open University Malaysia
}}
}}
'''Melissa Anak Francis''' tau dikelala enggau nama panggau '''Melissa Francis''' (ada 5 Jun 1986<ref name=":0">{{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=ToBersaOOnI |title=Kamek Live minggu tok bersama Melissa Francis dan Hairee Francis |date=2019-02-13 |publisher=[[TVS (saluran TV Malaysia)]] |medium=YouTube video |access-date=2026-05-21}}</ref>)
ianya siti retis Iban ti tebilang. Album debut iya diberi nama “Beserara Enggau Ai Mata” di baruh kompeni PBP (Panggau Buluh Pengerindu) Production. Iya ada maya bulan Jun 1986 ba Simanggang, Sarawak, Malaysia. Iya ke pemadu tuai entara 4 menyadi iya. Melissa Francis merengkahka karir retis iya maya taun 2003.
== Pengawa ==
Lagu keterubah Melissa Francis nya Sulu Mata Engkudu ke ditengkebang apai iya kediri, Francis.<ref name=":1" />
==Pengidup kediri==
Iya anak pemadu tuai dalam lima iku menyadi, lalu [[Hairee Francis]] nya madi iya.<ref name=":0" /> Minat iya deka belagu berengkah ari maya iya beumur lapan taun, lebuh iya dianjung apai iya deka belagu dalam sebengkah pekit di Kampung Kilan, [[Labuan]].<ref name=":1">{{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=En8wamuG8jw&list=RDEn8wamuG8jw&start_radio=1 |title=Melissa Francis {{!}} Pemerindang Borneo Musim ke-3 {{!}} TVS Entertainment |date=2024-08-26 |publisher=[[TVS (saluran TV Malaysia)]] |medium=YouTube video |access-date=2026-05-21}}</ref>
Iya kala bejadi enggau [[Rickie Andrewson]] sebedau besarak enggau iya kena 8 Jun 2011. Anak seduai iya Rodriguez Wan, mega siku penanyi. Iya nirika rumah tangga enggau Stainli Ali kena 21 Me 2022 pengudah urung 8 taun bekelala.<ref>{{cite web | url = https://web.facebook.com/melissafrancis.official/posts/melissa-anak-francis-henrynuan-mesti-kuat-nuan-mesti-kering-ati-cukup-mayuh-peng/565927808228261/?_rdc=1&_rdr#| title = Melissa Anak Francis Henry…| author = Mellisa Francis | date = 2022-05-23 | publisher = Facebook | access-date = 2026-05-22
}}</ref>
==Kereban sanding==
{{reflist}}
[[Kategori:Pengada 1986]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Iban]]
[[Kategori:Muzik]]
[[Kategori:Orang ari Sarawak]]
d1em3yi2eh1lsgq373zgb9n3u53ffs3
Padang (nengeri)
0
2209
19994
11265
2026-10-13T13:33:41Z
Song GK
9
/* Penyanding */
19994
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Padang
| official_name = City of Padang<br/>{{nobold|''Kota Padang''}}
| settlement_type = [[List of regencies and cities of Indonesia|City]]
| translit_lang1 = Other
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a = Kota Padang Indah.jpg
| photo2a = Adityawarman Museum.JPG
| photo2b = Teluk Bayur Harbour1.jpg
| photo3a =
| photo3b =
| photo4a = Pantai Padang 2018.jpg
| color_border = white
| color = white
| size = 270
| position = center
}}
| image_caption = '''Clockwise from top:'''<br/>{{hlist|Downtown Padang|[[Port of Teluk Bayur]]|[[Grand Mosque of West Sumatra]]|[[Padang Beach]]|and [[Adityawarman Museum]]}}
| image_seal = Logo Padang.svg
| seal_size =
| image_flag =
| nickname =
| motto = ''Padang Kota Tercinta''<br/>(Padang, a Lovely City)
| mapsize =
| image_map1 = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10}}
| pushpin_map = #Indonesia_Sumatra#Indonesia
| pushpin_label_position = right
| coordinates =
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{INA}}
| subdivision_type1 = [[Regions of Indonesia|Region]]
| subdivision_name1 = [[Sumatra]]
| subdivision_type2 = Province
| subdivision_name2 = {{Flag|West Sumatra}}
| established_title = Founded
| established_date = 7 August 1669<ref>{{cite web |url=https://padang.go.id/konten/sejarah-kota-padang |title = Pemerintah Kota Padang}}</ref>
| established_title2 = [[City status in Indonesia|Incorporated]]
| established_date2 = 1 April 1906<ref name="gemeente">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=R7-xvYmg3HcC&q=gemeente+padang&pg=PA71|title=Urban Symbolism|first=P.|last=Nas|date=January 27, 1993|publisher=BRILL|isbn=9004098550|via=Google Books}}</ref>
| government_type =
| leader_title = Mayor
| leader_name = [[Hendri Septa]]
| leader_title1 = Vice Mayor
| leader_name1 = [[Ekos Albar]]
| area_magnitude =
| area_total_km2 = 694.96
| area_total_sq_mi =
| area_land_km2 =
| area_land_sq_mi =
| area_water_km2 =
| area_water_sq_mi =
| area_water_percent =
| area_urban_km2 =
| area_urban_sq_mi =
| area_metro_km2 =
| area_metro_sq_mi =
| elevation_m = 0–1853
| elevation_ft = 0–6079
| population_total = 942938
| population_as_of = mid 2023 estimate<ref name="Badan Pusat Statistik 2024">Badan Pusat Statistik, Jakarta, 28 February 2024, ''Kota Padang Dalam Angka 2024'' (Katalog-BPS 1102001.1371)</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_density_sq_mi =
| population_urban =
| population_density_urban_km2 = auto
| population_density_urban_sq_mi =
| population_density_metro_km2 =
| population_density_metro_sq_mi =
| population_demonym = Padangnese
| population_note =
| postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
| postal_code =
| area_code = +62 751
| website = {{url|https://www.padang.go.id/|padang.go.id}}
| footnotes =
| translit_lang1_type1 = [[Jawi script|Jawi]]
| translit_lang1_info1 = ڤادڠ
| leader_title2 =
| leader_name2 =
| leader_title3 =
| leader_name3 =
| timezone = [[Time in Indonesia|WIB]]
| utc_offset = +7
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info = [[Tropical rainforest climate|Af]]
| blank1_name = [[Human Development Index|HDI]] (2022)
| blank1_info = {{increase}} 0.833 ({{fontcolor|#007B00|Very high}})
| pushpin_map_caption = Location in [[Sumatra]] and [[Indonesia]]
| map_caption = Location within [[West Sumatra]]
| map_caption1 = Interactive map of Padang
| image_map = {{#property:p242}}
}}
'''Padang''' nya indu nengeri enggau nengeri ke pemadu besai ba provinsi [[Sumatera Barat]], [[Indonesia]].<ref name="Ashar Amaratunga Sridarran Haigh 2019 pp. 399–433">{{cite book | last1=Ashar | first1=Faisal | last2=Amaratunga | first2=Dilanthi | last3=Sridarran | first3=Pournima | last4=Haigh | first4=Richard | title=Coastal Management | chapter=Practices of Tsunami Evacuation Planning in Padang, Indonesia | publisher=Elsevier | year=2019 | doi=10.1016/b978-0-12-810473-6.00019-4 | pages=399–433 | isbn=9780128104736 | s2cid=169801987 | quote=Padang is not only the capital city of the Western Sumatra Province of Indonesia, it is also the third-biggest city in that province.}}</ref> Pengawa Ngitung Tubuh 2010 ngerikut penyampau tubuh ba nengeri tu bisi 833,562 iku<ref name="Biro Pusat Statistik 2011">Biro Pusat Statistik, Jakarta, 2011.</ref> lalu maya Pengawa Ngitung Tubuh 2020, bisi 909,040 iku orang dirikutka;<ref name="Badan Pusat Statistik 2021">Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2021.</ref> anggar rasmi naka tengan taun 2023 iya nya 942,938 - ti mungkur 473,089 lelaki enggau 469,849 indu.<ref name="Badan Pusat Statistik 2024">Badan Pusat Statistik, Jakarta, 28 February 2024, ''Kota Padang Dalam Angka 2024'' (Katalog-BPS 1102001.1371)</ref> Iya nyadi mengeri ke-16 pemadu mayuh mensia di Indonesia sereta mengeri pemadu mayuh mensia ba pantai barat [[Sumatera]].<ref>{{Cite web|url=https://padangkota.bps.go.id/dynamictable/2018/10/29/247/jumlah-penduduk-menurut-kecamatn-dan-jenis-kelamin-di-kota-padang-2010---2017-jiwa-.html|title=Badan Pusat Statistik Kota Padang|website=padangkota.bps.go.id}}</ref> Kandang metropolitan Padang nya nyadi kandang metropolitan ke ketiga pemadu mayuh mensia ba Sumatera enggau penyampau tubuh urung 1.7 juta.<ref>{{cite web |url=https://sumbar.bps.go.id/dynamictable/2019/06/17/321/penduduk-provinsi-sumatera-barat-menurut-kabupaten-kota-2019.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221125852/https://sumbar.bps.go.id/dynamictable/2019/06/17/321/penduduk-provinsi-sumatera-barat-menurut-kabupaten-kota-2019.html |archive-date=21 December 2019 |title=Badan Pusat Statistik Provinsi Sumatera Barat}}</ref> Padang tebilang ketegal adat Minangkabau, pemakai enggau pantai ke ngembuan pemandang mata panas padam.
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
d6uyaxxehefa64qo9muomew9nynmifk
Kemiding
0
2274
19995
11189
2026-10-13T13:34:39Z
Song GK
9
/* Penyanding */
19995
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
| image = Stenoc_palus_100625-5191_mms.JPG
| image_caption =
| genus = Stenochlaena
| species = palustris
| authority = ([[Nicolaas Laurens Burman|Burm. f.]]) [[Richard Henry Beddome|Bedd.]]
| synonyms =
}}
'''Kemiding''' (nama botani: '''''Stenochlaena palustris''''') nya siti bansa paku ke ulih diempa. Paku tu suah disumai orang Iban nyadi pemakai sida. Dalam ubat rayat India enggau Malaysia, daun kemiding tu dikena nyadika ubat tabin, penyakit kulit, ulser, enggau pedis perut.<ref>Compendium of medicinal plants used in Malaysia. 2002, vol 2. Herbal Medicine Research Centre, Institute for Medical Research, Kuala Lumpur, Malaysia.</ref><ref>Benjamin, A. and V.S. Manickam. 2007. Medicinal pteridophytes from the Western Ghats. Indian Journal of Traditional Knowledge. 6: 611-618.</ref>
==Kereban sanding==
<references/>
isgt4adf4n9iwmjuutkbgazotncbwwx
Hazland Abang Hipni
0
2360
19982
11051
2026-10-13T12:56:09Z
Song GK
9
/* Penyanding */
19982
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| birth_name = Hazland bin Abang Hipni
| assembly = Sarawak
| constituency_AM = Demak Laut
| term_start = 2011
| predecessor = [[Abang Draup Zamahari Abang Zen]]
| spouse =
}}
'''Hazland Abang Hipni''' nya siti kaban politik ba menua [[Sarawak]], [[Malaysia]]. Iya kaban [[Kunsil Negeri Sarawak|Kunsil Negeri]] kena sitak Demak Laut ke dipilih kenyau 2011<ref>{{Cite web|URL=https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2011/04/16/keputusan-rasmi-pilihan-raya-negeri-sarawak|title=Keputusan Rasmi Pilihan Raya Negeri Sarawak|date=16 April 2011|website=mStar}}</ref>
== Kereban sanding ==
<references />
[[Kategori:Kaban politik ba Malaysia]]
[[Kategori:Kaban Kunsil Negeri Sarawak 2011-2016]]
[[Kategori:Kaban Kunsil Negeri Sarawak 2016-2021]]
[[Kategori:Kaban Kunsil Negeri Sarawak diatu]]
gs6d52o5qdj2j35a63qjq0iyg0xadd2
Modul:Lang/data/iana languages
828
2521
19984
19657
2026-10-13T13:08:23Z
Song GK
9
19984
Scribunto
text/plain
-- File-Date: 2024-06-14
local active = {
["aa"] = {"Afar"},
["ab"] = {"Abkhazia"},
["ae"] = {"Avestan"},
["af"] = {"Afrikaans"},
["ak"] = {"Akan"},
["am"] = {"Amhara"},
["an"] = {"Aragonese"},
["ar"] = {"Arab"},
["as"] = {"Assamese"},
["av"] = {"Avar"},
["ay"] = {"Aymara"},
["az"] = {"Azerbaijan"},
["ba"] = {"Bashkir"},
["be"] = {"Belarusia"},
["bg"] = {"Bulgaria"},
["bh"] = {"Bihari languages"},
["bi"] = {"Bislama"},
["bm"] = {"Bambara"},
["bn"] = {"Bengali", "Bangla"},
["bo"] = {"Tibet"},
["br"] = {"Breton"},
["bs"] = {"Bosnia"},
["ca"] = {"Katala", "Valensia"},
["ce"] = {"Chechen"},
["ch"] = {"Chamorro"},
["co"] = {"Korsika"},
["cr"] = {"Cree"},
["cs"] = {"Chek", "Czech"},
["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"},
["cv"] = {"Chuvash"},
["cy"] = {"Welsh"},
["da"] = {"Denmark"},
["de"] = {"Jereman"},
["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"},
["dz"] = {"Dzongkha"},
["ee"] = {"Ewe"},
["el"] = {"Gerika Moden (1453-)"},
["en"] = {"Inggeris"},
["eo"] = {"Esperanto"},
["es"] = {"Sepanyol", "Kastilia"},
["et"] = {"Estonia"},
["eu"] = {"Basque"},
["fa"] = {"Persia"},
["ff"] = {"Fulah"},
["fi"] = {"Finland"},
["fj"] = {"Fiji"},
["fo"] = {"Faroese"},
["fr"] = {"Peranchis"},
["fy"] = {"Western Frisian"},
["ga"] = {"Ireland"},
["gd"] = {"Scottish Gaelic", "Gaelic"},
["gl"] = {"Galician"},
["gn"] = {"Guarani"},
["gu"] = {"Gujarati"},
["gv"] = {"Manx"},
["ha"] = {"Hausa"},
["he"] = {"Hebrew"},
["hi"] = {"Hindi"},
["ho"] = {"Hiri Motu"},
["hr"] = {"Croatian"},
["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"},
["hu"] = {"Hungari"},
["hy"] = {"Armenia"},
["hz"] = {"Herero"},
["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"},
["id"] = {"Indonesia"},
["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"},
["ig"] = {"Igbo"},
["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"},
["ik"] = {"Inupiaq"},
["io"] = {"Ido"},
["is"] = {"Iceland"},
["it"] = {"Itali"},
["iu"] = {"Inuktitut"},
["ja"] = {"Jipun"},
["jv"] = {"Jawa"},
["ka"] = {"Georgia"},
["kg"] = {"Kongo"},
["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"},
["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"},
["kk"] = {"Kazakh"},
["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"},
["km"] = {"Khmer", "Central Khmer"},
["kn"] = {"Kannada"},
["ko"] = {"Korea"},
["kr"] = {"Kanuri"},
["ks"] = {"Kashmiri"},
["ku"] = {"Kurdi"},
["kv"] = {"Komi"},
["kw"] = {"Cornish"},
["ky"] = {"Kirgiz"},
["la"] = {"Latin"},
["lb"] = {"Luxembourg", "Letzeburgesch"},
["lg"] = {"Ganda", "Luganda"},
["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"},
["ln"] = {"Lingala"},
["lo"] = {"Lao"},
["lt"] = {"Lithuania"},
["lu"] = {"Luba-Katanga"},
["lv"] = {"Latvia"},
["mg"] = {"Malagasi"},
["mh"] = {"Marshal"},
["mi"] = {"Maori"},
["mk"] = {"Macedonia"},
["ml"] = {"Malayalam"},
["mn"] = {"Mongolia"},
["mr"] = {"Marathi"},
["ms"] = {"Melayu (jaku makro)"},
["mt"] = {"Malta"},
["my"] = {"Burma"},
["na"] = {"Nauru"},
["nb"] = {"Norway Bokmål"},
["nd"] = {"North Ndebele"},
["ne"] = {"Nepali (macrolanguage)"},
["ng"] = {"Ndonga"},
["nl"] = {"Belanda", "Flemish"},
["nn"] = {"Norway Nynorsk"},
["no"] = {"Norway"},
["nr"] = {"South Ndebele"},
["nv"] = {"Navajo", "Navaho"},
["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"},
["oc"] = {"Occitan (post 1500)"},
["oj"] = {"Ojibwa"},
["om"] = {"Oromo"},
["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"},
["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"},
["pa"] = {"Panjabi", "Punjabi"},
["pi"] = {"Pali"},
["pl"] = {"Poland"},
["ps"] = {"Pushto", "Pashto"},
["pt"] = {"Portugis"},
["qu"] = {"Quechua"},
["rm"] = {"Romansh"},
["rn"] = {"Rundi"},
["ro"] = {"Romania", "Moldavian", "Moldovan"},
["ru"] = {"Rusia"},
["rw"] = {"Kinyarwanda"},
["sa"] = {"Sanskrit"},
["sc"] = {"Sardinian"},
["sd"] = {"Sindhi"},
["se"] = {"Sami Utara"},
["sg"] = {"Sango"},
["sh"] = {"Serbo-Croatian"},
["si"] = {"Sinhala", "Sinhalese"},
["sk"] = {"Slovak"},
["sl"] = {"Slovenia"},
["sm"] = {"Samoa"},
["sn"] = {"Shona"},
["so"] = {"Somali"},
["sq"] = {"Albania"},
["sr"] = {"Serbia"},
["ss"] = {"Swati"},
["st"] = {"Sotho Selatan"},
["su"] = {"Sunda"},
["sv"] = {"Sweden"},
["sw"] = {"Swahili (macrolanguage)"},
["ta"] = {"Tamil"},
["te"] = {"Telugu"},
["tg"] = {"Tajik"},
["th"] = {"Thai"},
["ti"] = {"Tigrinya"},
["tk"] = {"Turkmen"},
["tl"] = {"Tagalog"},
["tn"] = {"Tswana"},
["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"},
["tr"] = {"Turkish"},
["ts"] = {"Tsonga"},
["tt"] = {"Tatar"},
["tw"] = {"Twi"},
["ty"] = {"Tahitian"},
["ug"] = {"Uighur", "Uyghur"},
["uk"] = {"Ukraine"},
["ur"] = {"Urdu"},
["uz"] = {"Uzbek"},
["ve"] = {"Venda"},
["vi"] = {"Vietnam"},
["vo"] = {"Volapük"},
["wa"] = {"Walloon"},
["wo"] = {"Wolof"},
["xh"] = {"Xhosa"},
["yi"] = {"Yiddish"},
["yo"] = {"Yoruba"},
["za"] = {"Zhuang", "Chuang"},
["zh"] = {"China"},
["zu"] = {"Zulu"},
["aaa"] = {"Ghotuo"},
["aab"] = {"Alumu-Tesu"},
["aac"] = {"Ari"},
["aad"] = {"Amal"},
["aae"] = {"Arbëreshë Albanian"},
["aaf"] = {"Aranadan"},
["aag"] = {"Ambrak"},
["aah"] = {"Abu' Arapesh"},
["aai"] = {"Arifama-Miniafia"},
["aak"] = {"Ankave"},
["aal"] = {"Afade"},
["aan"] = {"Anambé"},
["aao"] = {"Arab Sahara Algeria"},
["aap"] = {"Pará Arára"},
["aaq"] = {"Eastern Abnaki"},
["aas"] = {"Aasáx"},
["aat"] = {"Arvanitika Albanian"},
["aau"] = {"Abau"},
["aav"] = {"Austro-Asiatic languages"},
["aaw"] = {"Solong"},
["aax"] = {"Mandobo Atas"},
["aaz"] = {"Amarasi"},
["aba"] = {"Abé"},
["abb"] = {"Bankon"},
["abc"] = {"Ambala Ayta"},
["abd"] = {"Manide"},
["abe"] = {"Western Abnaki"},
["abf"] = {"Abai Sungai"},
["abg"] = {"Abaga"},
["abh"] = {"Tajiki Arabic"},
["abi"] = {"Abidji"},
["abj"] = {"Aka-Bea"},
["abl"] = {"Lampung Nyo"},
["abm"] = {"Abanyom"},
["abn"] = {"Abua"},
["abo"] = {"Abon"},
["abp"] = {"Abellen Ayta"},
["abq"] = {"Abaza"},
["abr"] = {"Abron"},
["abs"] = {"Melayu Ambon"},
["abt"] = {"Ambulas"},
["abu"] = {"Abure"},
["abv"] = {"Baharna Arabic"},
["abw"] = {"Pal"},
["abx"] = {"Inabaknon"},
["aby"] = {"Aneme Wake"},
["abz"] = {"Abui"},
["aca"] = {"Achagua"},
["acb"] = {"Áncá"},
["acd"] = {"Gikyode"},
["ace"] = {"Acheh"},
["acf"] = {"Saint Lucian Creole French"},
["ach"] = {"Acoli"},
["aci"] = {"Aka-Cari"},
["ack"] = {"Aka-Kora"},
["acl"] = {"Akar-Bale"},
["acm"] = {"Arab Mesopotamia"},
["acn"] = {"Achang"},
["acp"] = {"Eastern Acipa"},
["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni Arabic"},
["acr"] = {"Achi"},
["acs"] = {"Acroá"},
["act"] = {"Achterhoeks"},
["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"},
["acv"] = {"Achumawi"},
["acw"] = {"Arab Hijaz"},
["acx"] = {"Arab Oman"},
["acy"] = {"Arab Saiprus"},
["acz"] = {"Acheron"},
["ada"] = {"Adangme"},
["adb"] = {"Atauran"},
["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"},
["ade"] = {"Adele"},
["adf"] = {"Arab Dhofari"},
["adg"] = {"Andegerebinha"},
["adh"] = {"Adhola"},
["adi"] = {"Adi"},
["adj"] = {"Adioukrou"},
["adl"] = {"Galo"},
["adn"] = {"Adang"},
["ado"] = {"Abu"},
["adq"] = {"Adangbe"},
["adr"] = {"Adonara"},
["ads"] = {"Adamorobe Sign Language"},
["adt"] = {"Adnyamathanha"},
["adu"] = {"Aduge"},
["adw"] = {"Amundava"},
["adx"] = {"Amdo Tibetan"},
["ady"] = {"Adyghe", "Adygei"},
["adz"] = {"Adzera"},
["aea"] = {"Areba"},
["aeb"] = {"Arab Tunisia"},
["aec"] = {"Arab Saidi"},
["aed"] = {"Argentine Sign Language"},
["aee"] = {"Northeast Pashai", "Northeast Pashayi"},
["aek"] = {"Haeke"},
["ael"] = {"Ambele"},
["aem"] = {"Arem"},
["aen"] = {"Armenian Sign Language"},
["aeq"] = {"Aer"},
["aer"] = {"Eastern Arrernte"},
["aes"] = {"Alsea"},
["aeu"] = {"Akeu"},
["aew"] = {"Ambakich"},
["aey"] = {"Amele"},
["aez"] = {"Aeka"},
["afa"] = {"Afro-Asiatic languages"},
["afb"] = {"Arab Teluk"},
["afd"] = {"Andai"},
["afe"] = {"Putukwam"},
["afg"] = {"Afghan Sign Language"},
["afh"] = {"Afrihili"},
["afi"] = {"Akrukay", "Chini"},
["afk"] = {"Nanubae"},
["afn"] = {"Defaka"},
["afo"] = {"Eloyi"},
["afp"] = {"Tapei"},
["afs"] = {"Afro-Seminole Creole"},
["aft"] = {"Afitti"},
["afu"] = {"Awutu"},
["afz"] = {"Obokuitai"},
["aga"] = {"Aguano"},
["agb"] = {"Legbo"},
["agc"] = {"Agatu"},
["agd"] = {"Agarabi"},
["age"] = {"Angal"},
["agf"] = {"Arguni"},
["agg"] = {"Angor"},
["agh"] = {"Ngelima"},
["agi"] = {"Agariya"},
["agj"] = {"Argobba"},
["agk"] = {"Isarog Agta"},
["agl"] = {"Fembe"},
["agm"] = {"Angaataha"},
["agn"] = {"Agutaynen"},
["ago"] = {"Tainae"},
["agq"] = {"Aghem"},
["agr"] = {"Aguaruna"},
["ags"] = {"Esimbi"},
["agt"] = {"Central Cagayan Agta"},
["agu"] = {"Aguacateco"},
["agv"] = {"Remontado Dumagat"},
["agw"] = {"Kahua"},
["agx"] = {"Aghul"},
["agy"] = {"Southern Alta"},
["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"},
["aha"] = {"Ahanta"},
["ahb"] = {"Axamb"},
["ahg"] = {"Qimant"},
["ahh"] = {"Aghu"},
["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"},
["ahk"] = {"Akha"},
["ahl"] = {"Igo"},
["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"},
["ahn"] = {"Àhàn"},
["aho"] = {"Ahom"},
["ahp"] = {"Aproumu Aizi"},
["ahr"] = {"Ahirani"},
["ahs"] = {"Ashe"},
["aht"] = {"Ahtena"},
["aia"] = {"Arosi"},
["aib"] = {"Ainu (China)"},
["aic"] = {"Ainbai"},
["aid"] = {"Alngith"},
["aie"] = {"Amara"},
["aif"] = {"Agi"},
["aig"] = {"Antigua and Barbuda Creole English"},
["aih"] = {"Ai-Cham"},
["aii"] = {"Assyrian Neo-Aramaic"},
["aij"] = {"Lishanid Noshan"},
["aik"] = {"Ake"},
["ail"] = {"Aimele"},
["aim"] = {"Aimol"},
["ain"] = {"Ainu (Jipun)"},
["aio"] = {"Aiton"},
["aip"] = {"Burumakok"},
["aiq"] = {"Aimaq"},
["air"] = {"Airoran"},
["ait"] = {"Arikem"},
["aiw"] = {"Aari"},
["aix"] = {"Aighon"},
["aiy"] = {"Ali"},
["aja"] = {"Aja (South Sudan)"},
["ajg"] = {"Aja (Benin)"},
["aji"] = {"Ajië"},
["ajn"] = {"Andajin"},
["ajs"] = {"Algerian Jewish Sign Language"},
["aju"] = {"Arab Judah-Moroko"},
["ajw"] = {"Ajawa"},
["ajz"] = {"Amri Karbi"},
["akb"] = {"Batak Angkola"},
["akc"] = {"Mpur"},
["akd"] = {"Ukpet-Ehom"},
["ake"] = {"Akawaio"},
["akf"] = {"Akpa"},
["akg"] = {"Anakalangu"},
["akh"] = {"Angal Heneng"},
["aki"] = {"Aiome"},
["akj"] = {"Aka-Jeru"},
["akk"] = {"Akkadian"},
["akl"] = {"Aklanon"},
["akm"] = {"Aka-Bo"},
["ako"] = {"Akurio"},
["akp"] = {"Siwu"},
["akq"] = {"Ak"},
["akr"] = {"Araki"},
["aks"] = {"Akaselem"},
["akt"] = {"Akolet"},
["aku"] = {"Akum"},
["akv"] = {"Akhvakh"},
["akw"] = {"Akwa"},
["akx"] = {"Aka-Kede"},
["aky"] = {"Aka-Kol"},
["akz"] = {"Alabama"},
["ala"] = {"Alago"},
["alc"] = {"Qawasqar"},
["ald"] = {"Alladian"},
["ale"] = {"Aleut"},
["alf"] = {"Alege"},
["alg"] = {"Algonquian languages"},
["alh"] = {"Alawa"},
["ali"] = {"Amaimon"},
["alj"] = {"Alangan"},
["alk"] = {"Alak"},
["all"] = {"Allar"},
["alm"] = {"Amblong"},
["aln"] = {"Gheg Albanian"},
["alo"] = {"Larike-Wakasihu"},
["alp"] = {"Alune"},
["alq"] = {"Algonquin"},
["alr"] = {"Alutor"},
["als"] = {"Tosk Albanian"},
["alt"] = {"Southern Altai"},
["alu"] = {"'Are'are"},
["alv"] = {"Atlantic-Congo languages"},
["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"},
["alx"] = {"Amol"},
["aly"] = {"Alyawarr"},
["alz"] = {"Alur"},
["ama"] = {"Amanayé"},
["amb"] = {"Ambo"},
["amc"] = {"Amahuaca"},
["ame"] = {"Yanesha'"},
["amf"] = {"Hamer-Banna"},
["amg"] = {"Amurdak"},
["ami"] = {"Amis"},
["amj"] = {"Amdang"},
["amk"] = {"Ambai"},
["aml"] = {"War-Jaintia"},
["amm"] = {"Ama (Papua New Guinea)"},
["amn"] = {"Amanab"},
["amo"] = {"Amo"},
["amp"] = {"Alamblak"},
["amq"] = {"Amahai"},
["amr"] = {"Amarakaeri"},
["ams"] = {"Southern Amami-Oshima"},
["amt"] = {"Amto"},
["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"},
["amv"] = {"Ambelau"},
["amw"] = {"Western Neo-Aramaic"},
["amx"] = {"Anmatyerre"},
["amy"] = {"Ami"},
["amz"] = {"Atampaya"},
["ana"] = {"Andaqui"},
["anb"] = {"Andoa"},
["anc"] = {"Ngas"},
["and"] = {"Ansus"},
["ane"] = {"Xârâcùù"},
["anf"] = {"Animere"},
["ang"] = {"Inggeris Lama (urg. 450-1100)"},
["anh"] = {"Nend"},
["ani"] = {"Andi"},
["anj"] = {"Anor"},
["ank"] = {"Goemai"},
["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"},
["anm"] = {"Anal"},
["ann"] = {"Obolo"},
["ano"] = {"Andoque"},
["anp"] = {"Angika"},
["anq"] = {"Jarawa (India)"},
["anr"] = {"Andh"},
["ans"] = {"Anserma"},
["ant"] = {"Antakarinya", "Antikarinya"},
["anu"] = {"Anuak"},
["anv"] = {"Denya"},
["anw"] = {"Anaang"},
["anx"] = {"Andra-Hus"},
["any"] = {"Anyin"},
["anz"] = {"Anem"},
["aoa"] = {"Angolar"},
["aob"] = {"Abom"},
["aoc"] = {"Pemon"},
["aod"] = {"Andarum"},
["aoe"] = {"Angal Enen"},
["aof"] = {"Bragat"},
["aog"] = {"Angoram"},
["aoi"] = {"Anindilyakwa"},
["aoj"] = {"Mufian"},
["aok"] = {"Arhö"},
["aol"] = {"Alor"},
["aom"] = {"Ömie"},
["aon"] = {"Bumbita Arapesh"},
["aor"] = {"Aore"},
["aos"] = {"Taikat"},
["aot"] = {"Atong (India)", "A'tong"},
["aou"] = {"A'ou"},
["aox"] = {"Atorada"},
["aoz"] = {"Uab Meto"},
["apa"] = {"Apache languages"},
["apb"] = {"Sa'a"},
["apc"] = {"Arab Levant"},
["apd"] = {"Arab Sudan"},
["ape"] = {"Bukiyip"},
["apf"] = {"Pahanan Agta"},
["apg"] = {"Ampanang"},
["aph"] = {"Athpariya"},
["api"] = {"Apiaká"},
["apj"] = {"Jicarilla Apache"},
["apk"] = {"Kiowa Apache"},
["apl"] = {"Lipan Apache"},
["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua Apache"},
["apn"] = {"Apinayé"},
["apo"] = {"Ambul"},
["app"] = {"Apma"},
["apq"] = {"A-Pucikwar"},
["apr"] = {"Arop-Lokep"},
["aps"] = {"Arop-Sissano"},
["apt"] = {"Apatani"},
["apu"] = {"Apurinã"},
["apv"] = {"Alapmunte"},
["apw"] = {"Western Apache"},
["apx"] = {"Aputai"},
["apy"] = {"Apalaí"},
["apz"] = {"Safeyoka"},
["aqa"] = {"Alacalufan languages"},
["aqc"] = {"Archi"},
["aqd"] = {"Ampari Dogon"},
["aqg"] = {"Arigidi"},
["aqk"] = {"Aninka"},
["aql"] = {"Algic languages"},
["aqm"] = {"Atohwaim"},
["aqn"] = {"Northern Alta"},
["aqp"] = {"Atakapa"},
["aqr"] = {"Arhâ"},
["aqt"] = {"Angaité"},
["aqz"] = {"Akuntsu"},
["arb"] = {"Arab Standard"},
["arc"] = {"Official Aramaic (700-300 BCE)", "Imperial Aramaic (700-300 BCE)"},
["ard"] = {"Arabana"},
["are"] = {"Western Arrarnta"},
["arh"] = {"Arhuaco"},
["ari"] = {"Arikara"},
["arj"] = {"Arapaso"},
["ark"] = {"Arikapú"},
["arl"] = {"Arabela"},
["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"},
["aro"] = {"Araona"},
["arp"] = {"Arapaho"},
["arq"] = {"Arab Algeria"},
["arr"] = {"Karo (Brazil)"},
["ars"] = {"Arab Najdi"},
["art"] = {"Artificial languages"},
["aru"] = {"Aruá (Amazonas State)", "Arawá"},
["arv"] = {"Arbore"},
["arw"] = {"Arawak"},
["arx"] = {"Aruá (Rodonia State)"},
["ary"] = {"Arab Moroko"},
["arz"] = {"Arab Ejip"},
["asa"] = {"Asu (Tanzania)"},
["asb"] = {"Assiniboine"},
["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"},
["ase"] = {"American Sign Language"},
["asf"] = {"Auslan", "Australian Sign Language"},
["asg"] = {"Cishingini"},
["ash"] = {"Abishira"},
["asi"] = {"Buruwai"},
["asj"] = {"Sari"},
["ask"] = {"Ashkun"},
["asl"] = {"Asilulu"},
["asn"] = {"Xingú Asuriní"},
["aso"] = {"Dano"},
["asp"] = {"Algerian Sign Language"},
["asq"] = {"Austrian Sign Language"},
["asr"] = {"Asuri"},
["ass"] = {"Ipulo"},
["ast"] = {"Asturian", "Asturleonese", "Bable", "Leonese"},
["asu"] = {"Tocantins Asurini"},
["asv"] = {"Asoa"},
["asw"] = {"Australian Aborigines Sign Language"},
["asx"] = {"Muratayak"},
["asy"] = {"Yaosakor Asmat"},
["asz"] = {"As"},
["ata"] = {"Pele-Ata"},
["atb"] = {"Zaiwa"},
["atc"] = {"Atsahuaca"},
["atd"] = {"Ata Manobo"},
["ate"] = {"Atemble"},
["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"},
["ath"] = {"Athapascan languages"},
["ati"] = {"Attié"},
["atj"] = {"Atikamekw"},
["atk"] = {"Ati"},
["atl"] = {"Mt. Iraya Agta"},
["atm"] = {"Ata"},
["atn"] = {"Ashtiani"},
["ato"] = {"Atong (Cameroon)"},
["atp"] = {"Pudtol Atta"},
["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"},
["atr"] = {"Waimiri-Atroari"},
["ats"] = {"Gros Ventre"},
["att"] = {"Pamplona Atta"},
["atu"] = {"Reel"},
["atv"] = {"Northern Altai"},
["atw"] = {"Atsugewi"},
["atx"] = {"Arutani"},
["aty"] = {"Aneityum"},
["atz"] = {"Arta"},
["aua"] = {"Asumboa"},
["aub"] = {"Alugu"},
["auc"] = {"Waorani"},
["aud"] = {"Anuta"},
["auf"] = {"Arauan languages"},
["aug"] = {"Aguna"},
["auh"] = {"Aushi"},
["aui"] = {"Anuki"},
["auj"] = {"Awjilah"},
["auk"] = {"Heyo"},
["aul"] = {"Aulua"},
["aum"] = {"Asu (Nigeria)"},
["aun"] = {"Molmo One"},
["auo"] = {"Auyokawa"},
["aup"] = {"Makayam"},
["auq"] = {"Anus", "Korur"},
["aur"] = {"Aruek"},
["aus"] = {"Australian languages"},
["aut"] = {"Austral"},
["auu"] = {"Auye"},
["auw"] = {"Awyi"},
["aux"] = {"Aurá"},
["auy"] = {"Awiyaana"},
["auz"] = {"Uzbeki Arabic"},
["avb"] = {"Avau"},
["avd"] = {"Alviri-Vidari"},
["avi"] = {"Avikam"},
["avk"] = {"Kotava"},
["avl"] = {"Eastern Egyptian Bedawi Arabic"},
["avm"] = {"Angkamuthi"},
["avn"] = {"Avatime"},
["avo"] = {"Agavotaguerra"},
["avs"] = {"Aushiri"},
["avt"] = {"Au"},
["avu"] = {"Avokaya"},
["avv"] = {"Avá-Canoeiro"},
["awa"] = {"Awadhi"},
["awb"] = {"Awa (Papua New Guinea)"},
["awc"] = {"Cicipu"},
["awd"] = {"Arawakan languages"},
["awe"] = {"Awetí"},
["awg"] = {"Anguthimri"},
["awh"] = {"Awbono"},
["awi"] = {"Aekyom"},
["awk"] = {"Awabakal"},
["awm"] = {"Arawum"},
["awn"] = {"Awngi"},
["awo"] = {"Awak"},
["awr"] = {"Awera"},
["aws"] = {"South Awyu"},
["awt"] = {"Araweté"},
["awu"] = {"Central Awyu"},
["awv"] = {"Jair Awyu"},
["aww"] = {"Awun"},
["awx"] = {"Awara"},
["awy"] = {"Edera Awyu"},
["axb"] = {"Abipon"},
["axe"] = {"Ayerrerenge"},
["axg"] = {"Mato Grosso Arára"},
["axk"] = {"Yaka (Central African Republic)"},
["axl"] = {"Lower Southern Aranda"},
["axm"] = {"Middle Armenian"},
["axx"] = {"Xârâgurè"},
["aya"] = {"Awar"},
["ayb"] = {"Ayizo Gbe"},
["ayc"] = {"Southern Aymara"},
["ayd"] = {"Ayabadhu"},
["aye"] = {"Ayere"},
["ayg"] = {"Ginyanga"},
["ayh"] = {"Hadrami Arabic"},
["ayi"] = {"Leyigha"},
["ayk"] = {"Akuku"},
["ayl"] = {"Libyan Arabic"},
["ayn"] = {"Sanaani Arabic"},
["ayo"] = {"Ayoreo"},
["ayp"] = {"North Mesopotamian Arabic"},
["ayq"] = {"Ayi (Papua New Guinea)"},
["ayr"] = {"Central Aymara"},
["ays"] = {"Sorsogon Ayta"},
["ayt"] = {"Magbukun Ayta"},
["ayu"] = {"Ayu"},
["ayz"] = {"Mai Brat"},
["aza"] = {"Azha"},
["azb"] = {"South Azerbaijani"},
["azc"] = {"Uto-Aztecan languages"},
["azd"] = {"Eastern Durango Nahuatl"},
["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"},
["azj"] = {"North Azerbaijani"},
["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"},
["azn"] = {"Western Durango Nahuatl"},
["azo"] = {"Awing"},
["azt"] = {"Faire Atta"},
["azz"] = {"Highland Puebla Nahuatl"},
["baa"] = {"Babatana"},
["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"},
["bac"] = {"Badui"},
["bad"] = {"Banda languages"},
["bae"] = {"Baré"},
["baf"] = {"Nubaca"},
["bag"] = {"Tuki"},
["bah"] = {"Bahamas Creole English"},
["bai"] = {"Bamileke languages"},
["baj"] = {"Barakai"},
["bal"] = {"Baluchi"},
["ban"] = {"Bali"},
["bao"] = {"Waimaha"},
["bap"] = {"Bantawa"},
["bar"] = {"Bavarian"},
["bas"] = {"Basa (Cameroon)"},
["bat"] = {"Baltic languages"},
["bau"] = {"Bada (Nigeria)"},
["bav"] = {"Vengo"},
["baw"] = {"Bambili-Bambui"},
["bax"] = {"Bamun"},
["bay"] = {"Batuley"},
["bba"] = {"Baatonum"},
["bbb"] = {"Barai"},
["bbc"] = {"Batak Toba"},
["bbd"] = {"Bau"},
["bbe"] = {"Bangba"},
["bbf"] = {"Baibai"},
["bbg"] = {"Barama"},
["bbh"] = {"Bugan"},
["bbi"] = {"Barombi"},
["bbj"] = {"Ghomálá'"},
["bbk"] = {"Babanki"},
["bbl"] = {"Bats"},
["bbm"] = {"Babango"},
["bbn"] = {"Uneapa"},
["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"},
["bbp"] = {"West Central Banda"},
["bbq"] = {"Bamali"},
["bbr"] = {"Girawa"},
["bbs"] = {"Bakpinka"},
["bbt"] = {"Mburku"},
["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"},
["bbv"] = {"Karnai"},
["bbw"] = {"Baba"},
["bbx"] = {"Bubia"},
["bby"] = {"Befang"},
["bca"] = {"Central Bai"},
["bcb"] = {"Bainouk-Samik"},
["bcc"] = {"Southern Balochi"},
["bcd"] = {"North Babar"},
["bce"] = {"Bamenyam"},
["bcf"] = {"Bamu"},
["bcg"] = {"Baga Pokur"},
["bch"] = {"Bariai"},
["bci"] = {"Baoulé"},
["bcj"] = {"Bardi"},
["bck"] = {"Bunuba"},
["bcl"] = {"Central Bikol"},
["bcm"] = {"Bannoni"},
["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"},
["bco"] = {"Kaluli"},
["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"},
["bcq"] = {"Bench"},
["bcr"] = {"Babine"},
["bcs"] = {"Kohumono"},
["bct"] = {"Bendi"},
["bcu"] = {"Awad Bing"},
["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"},
["bcw"] = {"Bana"},
["bcy"] = {"Bacama"},
["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"},
["bda"] = {"Bayot"},
["bdb"] = {"Basap"},
["bdc"] = {"Emberá-Baudó"},
["bdd"] = {"Bunama"},
["bde"] = {"Bade"},
["bdf"] = {"Biage"},
["bdg"] = {"Bonggi"},
["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"},
["bdi"] = {"Burun"},
["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"},
["bdk"] = {"Budukh"},
["bdl"] = {"Indonesian Bajau"},
["bdm"] = {"Buduma"},
["bdn"] = {"Baldemu"},
["bdo"] = {"Morom"},
["bdp"] = {"Bende"},
["bdq"] = {"Bahnar"},
["bdr"] = {"West Coast Bajau"},
["bds"] = {"Burunge"},
["bdt"] = {"Bokoto"},
["bdu"] = {"Oroko"},
["bdv"] = {"Bodo Parja"},
["bdw"] = {"Baham"},
["bdx"] = {"Budong-Budong"},
["bdy"] = {"Bandjalang"},
["bdz"] = {"Badeshi"},
["bea"] = {"Beaver"},
["beb"] = {"Bebele"},
["bec"] = {"Iceve-Maci"},
["bed"] = {"Bedoanas"},
["bee"] = {"Byangsi"},
["bef"] = {"Benabena"},
["beg"] = {"Belait"},
["beh"] = {"Biali"},
["bei"] = {"Bekati'"},
["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"},
["bek"] = {"Bebeli"},
["bem"] = {"Bemba (Zambia)"},
["beo"] = {"Beami"},
["bep"] = {"Besoa"},
["beq"] = {"Beembe"},
["ber"] = {"Berber languages"},
["bes"] = {"Besme"},
["bet"] = {"Guiberoua Béte"},
["beu"] = {"Blagar"},
["bev"] = {"Daloa Bété"},
["bew"] = {"Betawi"},
["bex"] = {"Jur Modo"},
["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"},
["bez"] = {"Bena (Tanzania)"},
["bfa"] = {"Bari"},
["bfb"] = {"Pauri Bareli"},
["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"},
["bfd"] = {"Bafut"},
["bfe"] = {"Betaf", "Tena"},
["bff"] = {"Bofi"},
["bfg"] = {"Busang Kayan"},
["bfh"] = {"Blafe"},
["bfi"] = {"British Sign Language"},
["bfj"] = {"Bafanji"},
["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"},
["bfl"] = {"Banda-Ndélé"},
["bfm"] = {"Mmen"},
["bfn"] = {"Bunak"},
["bfo"] = {"Malba Birifor"},
["bfp"] = {"Beba"},
["bfq"] = {"Badaga"},
["bfr"] = {"Bazigar"},
["bfs"] = {"Southern Bai"},
["bft"] = {"Balti"},
["bfu"] = {"Gahri"},
["bfw"] = {"Bondo"},
["bfx"] = {"Bantayanon"},
["bfy"] = {"Bagheli"},
["bfz"] = {"Mahasu Pahari"},
["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"},
["bgb"] = {"Bobongko"},
["bgc"] = {"Haryanvi"},
["bgd"] = {"Rathwi Bareli"},
["bge"] = {"Bauria"},
["bgf"] = {"Bangandu"},
["bgg"] = {"Bugun"},
["bgi"] = {"Giangan"},
["bgj"] = {"Bangolan"},
["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"},
["bgl"] = {"Bo (Laos)"},
["bgn"] = {"Western Balochi"},
["bgo"] = {"Baga Koga"},
["bgp"] = {"Eastern Balochi"},
["bgq"] = {"Bagri"},
["bgr"] = {"Bawm Chin"},
["bgs"] = {"Tagabawa"},
["bgt"] = {"Bughotu"},
["bgu"] = {"Mbongno"},
["bgv"] = {"Warkay-Bipim"},
["bgw"] = {"Bhatri"},
["bgx"] = {"Balkan Gagauz Turkish"},
["bgy"] = {"Benggoi"},
["bgz"] = {"Banggai"},
["bha"] = {"Bharia"},
["bhb"] = {"Bhili"},
["bhc"] = {"Biga"},
["bhd"] = {"Bhadrawahi"},
["bhe"] = {"Bhaya"},
["bhf"] = {"Odiai"},
["bhg"] = {"Binandere"},
["bhh"] = {"Bukharic"},
["bhi"] = {"Bhilali"},
["bhj"] = {"Bahing"},
["bhl"] = {"Bimin"},
["bhm"] = {"Bathari"},
["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"},
["bho"] = {"Bhojpuri"},
["bhp"] = {"Bima"},
["bhq"] = {"Tukang Besi South"},
["bhr"] = {"Bara Malagasy"},
["bhs"] = {"Buwal"},
["bht"] = {"Bhattiyali"},
["bhu"] = {"Bhunjia"},
["bhv"] = {"Bahau"},
["bhw"] = {"Biak"},
["bhx"] = {"Bhalay"},
["bhy"] = {"Bhele"},
["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"},
["bia"] = {"Badimaya"},
["bib"] = {"Bissa", "Bisa"},
["bid"] = {"Bidiyo"},
["bie"] = {"Bepour"},
["bif"] = {"Biafada"},
["big"] = {"Biangai"},
["bik"] = {"Bikol"},
["bil"] = {"Bile"},
["bim"] = {"Bimoba"},
["bin"] = {"Bini", "Edo"},
["bio"] = {"Nai"},
["bip"] = {"Bila"},
["biq"] = {"Bipi"},
["bir"] = {"Bisorio"},
["bit"] = {"Berinomo"},
["biu"] = {"Biete"},
["biv"] = {"Southern Birifor"},
["biw"] = {"Kol (Cameroon)"},
["bix"] = {"Bijori"},
["biy"] = {"Birhor"},
["biz"] = {"Baloi"},
["bja"] = {"Budza"},
["bjb"] = {"Banggarla"},
["bjc"] = {"Bariji"},
["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"},
["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"},
["bjg"] = {"Bidyogo"},
["bjh"] = {"Bahinemo"},
["bji"] = {"Burji"},
["bjj"] = {"Kanauji"},
["bjk"] = {"Barok"},
["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"},
["bjm"] = {"Bajelani"},
["bjn"] = {"Banjar"},
["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"},
["bjp"] = {"Fanamaket"},
["bjr"] = {"Binumarien"},
["bjs"] = {"Bajan"},
["bjt"] = {"Balanta-Ganja"},
["bju"] = {"Busuu"},
["bjv"] = {"Bedjond"},
["bjw"] = {"Bakwé"},
["bjx"] = {"Banao Itneg"},
["bjy"] = {"Bayali"},
["bjz"] = {"Baruga"},
["bka"] = {"Kyak"},
["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"},
["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"},
["bkf"] = {"Beeke"},
["bkg"] = {"Buraka"},
["bkh"] = {"Bakoko"},
["bki"] = {"Baki"},
["bkj"] = {"Pande"},
["bkk"] = {"Brokskat"},
["bkl"] = {"Berik"},
["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"},
["bkn"] = {"Bukitan"},
["bko"] = {"Kwa'"},
["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"},
["bkq"] = {"Bakairí"},
["bkr"] = {"Bakumpai"},
["bks"] = {"Northern Sorsoganon"},
["bkt"] = {"Boloki"},
["bku"] = {"Buhid"},
["bkv"] = {"Bekwarra"},
["bkw"] = {"Bekwel"},
["bkx"] = {"Baikeno"},
["bky"] = {"Bokyi"},
["bkz"] = {"Bungku"},
["bla"] = {"Siksika"},
["blb"] = {"Bilua"},
["blc"] = {"Bella Coola"},
["bld"] = {"Bolango"},
["ble"] = {"Balanta-Kentohe"},
["blf"] = {"Buol"},
["blh"] = {"Kuwaa"},
["bli"] = {"Bolia"},
["blj"] = {"Bolongan"},
["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"},
["bll"] = {"Biloxi"},
["blm"] = {"Beli (South Sudan)"},
["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"},
["blo"] = {"Anii"},
["blp"] = {"Blablanga"},
["blq"] = {"Baluan-Pam"},
["blr"] = {"Blang"},
["bls"] = {"Balaesang"},
["blt"] = {"Tai Dam"},
["blv"] = {"Kibala", "Bolo"},
["blw"] = {"Balangao"},
["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"},
["bly"] = {"Notre"},
["blz"] = {"Balantak"},
["bma"] = {"Lame"},
["bmb"] = {"Bembe"},
["bmc"] = {"Biem"},
["bmd"] = {"Baga Manduri"},
["bme"] = {"Limassa"},
["bmf"] = {"Bom-Kim"},
["bmg"] = {"Bamwe"},
["bmh"] = {"Kein"},
["bmi"] = {"Bagirmi"},
["bmj"] = {"Bote-Majhi"},
["bmk"] = {"Ghayavi"},
["bml"] = {"Bomboli"},
["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"},
["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"},
["bmo"] = {"Bambalang"},
["bmp"] = {"Bulgebi"},
["bmq"] = {"Bomu"},
["bmr"] = {"Muinane"},
["bms"] = {"Bilma Kanuri"},
["bmt"] = {"Biao Mon"},
["bmu"] = {"Somba-Siawari"},
["bmv"] = {"Bum"},
["bmw"] = {"Bomwali"},
["bmx"] = {"Baimak"},
["bmz"] = {"Baramu"},
["bna"] = {"Bonerate"},
["bnb"] = {"Bookan"},
["bnc"] = {"Bontok"},
["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"},
["bne"] = {"Bintauna"},
["bnf"] = {"Masiwang"},
["bng"] = {"Benga"},
["bni"] = {"Bangi"},
["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"},
["bnk"] = {"Bierebo"},
["bnl"] = {"Boon"},
["bnm"] = {"Batanga"},
["bnn"] = {"Bunun"},
["bno"] = {"Bantoanon"},
["bnp"] = {"Bola"},
["bnq"] = {"Bantik"},
["bnr"] = {"Butmas-Tur"},
["bns"] = {"Bundeli"},
["bnt"] = {"Bantu languages"},
["bnu"] = {"Bentong"},
["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"},
["bnw"] = {"Bisis"},
["bnx"] = {"Bangubangu"},
["bny"] = {"Bintulu"},
["bnz"] = {"Beezen"},
["boa"] = {"Bora"},
["bob"] = {"Aweer"},
["boe"] = {"Mundabli"},
["bof"] = {"Bolon"},
["bog"] = {"Bamako Sign Language"},
["boh"] = {"Boma"},
["boi"] = {"Barbareño"},
["boj"] = {"Anjam"},
["bok"] = {"Bonjo"},
["bol"] = {"Bole"},
["bom"] = {"Berom"},
["bon"] = {"Bine"},
["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"},
["bop"] = {"Bonkiman"},
["boq"] = {"Bogaya"},
["bor"] = {"Borôro"},
["bot"] = {"Bongo"},
["bou"] = {"Bondei"},
["bov"] = {"Tuwuli"},
["bow"] = {"Rema"},
["box"] = {"Buamu"},
["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"},
["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"},
["bpa"] = {"Daakaka"},
["bpc"] = {"Mbuk"},
["bpd"] = {"Banda-Banda"},
["bpe"] = {"Bauni"},
["bpg"] = {"Bonggo"},
["bph"] = {"Botlikh"},
["bpi"] = {"Bagupi"},
["bpj"] = {"Binji"},
["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"},
["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"},
["bpm"] = {"Biyom"},
["bpn"] = {"Dzao Min"},
["bpo"] = {"Anasi"},
["bpp"] = {"Kaure"},
["bpq"] = {"Melayu Banda"},
["bpr"] = {"Koronadal Blaan"},
["bps"] = {"Sarangani Blaan"},
["bpt"] = {"Barrow Point"},
["bpu"] = {"Bongu"},
["bpv"] = {"Bian Marind"},
["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"},
["bpx"] = {"Palya Bareli"},
["bpy"] = {"Bishnupriya"},
["bpz"] = {"Bilba"},
["bqa"] = {"Tchumbuli"},
["bqb"] = {"Bagusa"},
["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"},
["bqd"] = {"Bung"},
["bqf"] = {"Baga Kaloum"},
["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"},
["bqh"] = {"Baima"},
["bqi"] = {"Bakhtiari"},
["bqj"] = {"Bandial"},
["bqk"] = {"Banda-Mbrès"},
["bql"] = {"Bilakura"},
["bqm"] = {"Wumboko"},
["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"},
["bqo"] = {"Balo"},
["bqp"] = {"Busa"},
["bqq"] = {"Biritai"},
["bqr"] = {"Burusu"},
["bqs"] = {"Bosngun"},
["bqt"] = {"Bamukumbit"},
["bqu"] = {"Boguru"},
["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"},
["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"},
["bqx"] = {"Baangi"},
["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"},
["bqz"] = {"Bakaka"},
["bra"] = {"Braj"},
["brb"] = {"Brao", "Lave"},
["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"},
["brd"] = {"Baraamu"},
["brf"] = {"Bira"},
["brg"] = {"Baure"},
["brh"] = {"Brahui"},
["bri"] = {"Mokpwe"},
["brj"] = {"Bieria"},
["brk"] = {"Birked"},
["brl"] = {"Birwa"},
["brm"] = {"Barambu"},
["brn"] = {"Boruca"},
["bro"] = {"Brokkat"},
["brp"] = {"Barapasi"},
["brq"] = {"Breri"},
["brr"] = {"Birao"},
["brs"] = {"Baras"},
["brt"] = {"Bitare"},
["bru"] = {"Eastern Bru"},
["brv"] = {"Western Bru"},
["brw"] = {"Bellari"},
["brx"] = {"Bodo (India)"},
["bry"] = {"Burui"},
["brz"] = {"Bilbil"},
["bsa"] = {"Abinomn"},
["bsb"] = {"Brunei Bisaya"},
["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"},
["bse"] = {"Wushi"},
["bsf"] = {"Bauchi"},
["bsg"] = {"Bashkardi"},
["bsh"] = {"Kati"},
["bsi"] = {"Bassossi"},
["bsj"] = {"Bangwinji"},
["bsk"] = {"Burushaski"},
["bsl"] = {"Basa-Gumna"},
["bsm"] = {"Busami"},
["bsn"] = {"Barasana-Eduria"},
["bso"] = {"Buso"},
["bsp"] = {"Baga Sitemu"},
["bsq"] = {"Bassa"},
["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"},
["bss"] = {"Akoose"},
["bst"] = {"Basketo"},
["bsu"] = {"Bahonsuai"},
["bsv"] = {"Baga Sobané"},
["bsw"] = {"Baiso"},
["bsx"] = {"Yangkam"},
["bsy"] = {"Sabah Bisaya"},
["bta"] = {"Bata"},
["btc"] = {"Bati (Cameroon)"},
["btd"] = {"Batak Dairi"},
["bte"] = {"Gamo-Ningi"},
["btf"] = {"Birgit"},
["btg"] = {"Gagnoa Bété"},
["bth"] = {"Bidayuh Biatah"},
["bti"] = {"Burate"},
["btj"] = {"Bacanese Malay"},
["btk"] = {"Batak languages"},
["btm"] = {"Batak Mandailing"},
["btn"] = {"Ratagnon"},
["bto"] = {"Rinconada Bikol"},
["btp"] = {"Budibud"},
["btq"] = {"Batek"},
["btr"] = {"Baetora"},
["bts"] = {"Batak Simalungun"},
["btt"] = {"Bete-Bendi"},
["btu"] = {"Batu"},
["btv"] = {"Bateri"},
["btw"] = {"Butuanon"},
["btx"] = {"Batak Karo"},
["bty"] = {"Bobot"},
["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"},
["bua"] = {"Buriat"},
["bub"] = {"Bua"},
["buc"] = {"Bushi"},
["bud"] = {"Ntcham"},
["bue"] = {"Beothuk"},
["buf"] = {"Bushoong"},
["bug"] = {"Buginese"},
["buh"] = {"Younuo Bunu"},
["bui"] = {"Bongili"},
["buj"] = {"Basa-Gurmana"},
["buk"] = {"Bugawac"},
["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"},
["bun"] = {"Sherbro"},
["buo"] = {"Terei"},
["bup"] = {"Busoa"},
["buq"] = {"Brem"},
["bus"] = {"Bokobaru"},
["but"] = {"Bungain"},
["buu"] = {"Budu"},
["buv"] = {"Bun"},
["buw"] = {"Bubi"},
["bux"] = {"Boghom"},
["buy"] = {"Bullom So"},
["buz"] = {"Bukwen"},
["bva"] = {"Barein"},
["bvb"] = {"Bube"},
["bvc"] = {"Baelelea"},
["bvd"] = {"Baeggu"},
["bve"] = {"Melayu Berau"},
["bvf"] = {"Boor"},
["bvg"] = {"Bonkeng"},
["bvh"] = {"Bure"},
["bvi"] = {"Belanda Viri"},
["bvj"] = {"Baan"},
["bvk"] = {"Bukat"},
["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"},
["bvm"] = {"Bamunka"},
["bvn"] = {"Buna"},
["bvo"] = {"Bolgo"},
["bvp"] = {"Bumang"},
["bvq"] = {"Birri"},
["bvr"] = {"Burarra"},
["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"},
["bvu"] = {"Melayu Bukit"},
["bvv"] = {"Baniva"},
["bvw"] = {"Boga"},
["bvx"] = {"Dibole"},
["bvy"] = {"Baybayanon"},
["bvz"] = {"Bauzi"},
["bwa"] = {"Bwatoo"},
["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"},
["bwc"] = {"Bwile"},
["bwd"] = {"Bwaidoka"},
["bwe"] = {"Bwe Karen"},
["bwf"] = {"Boselewa"},
["bwg"] = {"Barwe"},
["bwh"] = {"Bishuo"},
["bwi"] = {"Baniwa"},
["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"},
["bwk"] = {"Bauwaki"},
["bwl"] = {"Bwela"},
["bwm"] = {"Biwat"},
["bwn"] = {"Wunai Bunu"},
["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"},
["bwp"] = {"Mandobo Bawah"},
["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"},
["bwr"] = {"Bura-Pabir"},
["bws"] = {"Bomboma"},
["bwt"] = {"Bafaw-Balong"},
["bwu"] = {"Buli (Ghana)"},
["bww"] = {"Bwa"},
["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"},
["bwy"] = {"Cwi Bwamu"},
["bwz"] = {"Bwisi"},
["bxa"] = {"Tairaha"},
["bxb"] = {"Belanda Bor"},
["bxc"] = {"Molengue"},
["bxd"] = {"Pela"},
["bxe"] = {"Birale"},
["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"},
["bxg"] = {"Bangala"},
["bxh"] = {"Buhutu"},
["bxi"] = {"Pirlatapa"},
["bxj"] = {"Bayungu"},
["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"},
["bxl"] = {"Jalkunan"},
["bxm"] = {"Mongolia Buriat"},
["bxn"] = {"Burduna"},
["bxo"] = {"Barikanchi"},
["bxp"] = {"Bebil"},
["bxq"] = {"Beele"},
["bxr"] = {"Russia Buriat"},
["bxs"] = {"Busam"},
["bxu"] = {"China Buriat"},
["bxv"] = {"Berakou"},
["bxw"] = {"Bankagooma"},
["bxz"] = {"Binahari"},
["bya"] = {"Batak"},
["byb"] = {"Bikya"},
["byc"] = {"Ubaghara"},
["byd"] = {"Benyadu'"},
["bye"] = {"Pouye"},
["byf"] = {"Bete"},
["byg"] = {"Baygo"},
["byh"] = {"Bhujel"},
["byi"] = {"Buyu"},
["byj"] = {"Bina (Nigeria)"},
["byk"] = {"Biao"},
["byl"] = {"Bayono"},
["bym"] = {"Bidjara"},
["byn"] = {"Bilin", "Blin"},
["byo"] = {"Biyo"},
["byp"] = {"Bumaji"},
["byq"] = {"Basay"},
["byr"] = {"Baruya", "Yipma"},
["bys"] = {"Burak"},
["byt"] = {"Berti"},
["byv"] = {"Medumba"},
["byw"] = {"Belhariya"},
["byx"] = {"Qaqet"},
["byz"] = {"Banaro"},
["bza"] = {"Bandi"},
["bzb"] = {"Andio"},
["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"},
["bzd"] = {"Bribri"},
["bze"] = {"Jenaama Bozo"},
["bzf"] = {"Boikin"},
["bzg"] = {"Babuza"},
["bzh"] = {"Mapos Buang"},
["bzi"] = {"Bisu"},
["bzj"] = {"Belize Kriol English"},
["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"},
["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"},
["bzm"] = {"Bolondo"},
["bzn"] = {"Boano (Maluku)"},
["bzo"] = {"Bozaba"},
["bzp"] = {"Kemberano"},
["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"},
["bzr"] = {"Biri"},
["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"},
["bzt"] = {"Brithenig"},
["bzu"] = {"Burmeso"},
["bzv"] = {"Naami"},
["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"},
["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"},
["bzy"] = {"Obanliku"},
["bzz"] = {"Evant"},
["caa"] = {"Chortí"},
["cab"] = {"Garifuna"},
["cac"] = {"Chuj"},
["cad"] = {"Caddo"},
["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"},
["caf"] = {"Southern Carrier"},
["cag"] = {"Nivaclé"},
["cah"] = {"Cahuarano"},
["cai"] = {"Central American Indian languages"},
["caj"] = {"Chané"},
["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"},
["cal"] = {"Carolinian"},
["cam"] = {"Cemuhî"},
["can"] = {"Chambri"},
["cao"] = {"Chácobo"},
["cap"] = {"Chipaya"},
["caq"] = {"Car Nicobarese"},
["car"] = {"Galibi Carib"},
["cas"] = {"Tsimané"},
["cau"] = {"Caucasian languages"},
["cav"] = {"Cavineña"},
["caw"] = {"Callawalla"},
["cax"] = {"Chiquitano"},
["cay"] = {"Cayuga"},
["caz"] = {"Canichana"},
["cba"] = {"Chibchan languages"},
["cbb"] = {"Cabiyarí"},
["cbc"] = {"Carapana"},
["cbd"] = {"Carijona"},
["cbg"] = {"Chimila"},
["cbi"] = {"Chachi"},
["cbj"] = {"Ede Cabe"},
["cbk"] = {"Chavacano"},
["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"},
["cbn"] = {"Nyahkur"},
["cbo"] = {"Izora"},
["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"},
["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"},
["cbs"] = {"Cashinahua"},
["cbt"] = {"Chayahuita"},
["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"},
["cbv"] = {"Cacua"},
["cbw"] = {"Kinabalian"},
["cby"] = {"Carabayo"},
["ccc"] = {"Chamicuro"},
["ccd"] = {"Cafundo Creole"},
["cce"] = {"Chopi"},
["ccg"] = {"Samba Daka"},
["cch"] = {"Atsam"},
["ccj"] = {"Kasanga"},
["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"},
["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"},
["ccn"] = {"North Caucasian languages"},
["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"},
["ccp"] = {"Chakma"},
["ccr"] = {"Cacaopera"},
["ccs"] = {"South Caucasian languages"},
["cda"] = {"Choni"},
["cdc"] = {"Chadic languages"},
["cdd"] = {"Caddoan languages"},
["cde"] = {"Chenchu"},
["cdf"] = {"Chiru"},
["cdh"] = {"Chambeali"},
["cdi"] = {"Chodri"},
["cdj"] = {"Churahi"},
["cdm"] = {"Chepang"},
["cdn"] = {"Chaudangsi"},
["cdo"] = {"Min Dong Chinese"},
["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"},
["cds"] = {"Chadian Sign Language"},
["cdy"] = {"Chadong"},
["cdz"] = {"Koda"},
["cea"] = {"Lower Chehalis"},
["ceb"] = {"Cebuano"},
["ceg"] = {"Chamacoco"},
["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"},
["cel"] = {"Celtic languages"},
["cen"] = {"Cen"},
["cet"] = {"Centúúm"},
["cey"] = {"Ekai Chin"},
["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"},
["cfd"] = {"Cara"},
["cfg"] = {"Como Karim"},
["cfm"] = {"Falam Chin"},
["cga"] = {"Changriwa"},
["cgc"] = {"Kagayanen"},
["cgg"] = {"Chiga"},
["cgk"] = {"Chocangacakha"},
["chb"] = {"Chibcha"},
["chc"] = {"Catawba"},
["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"},
["chf"] = {"Tabasco Chontal"},
["chg"] = {"Chagatai"},
["chh"] = {"Chinook"},
["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"},
["chk"] = {"Chuukese"},
["chl"] = {"Cahuilla"},
["chm"] = {"Mari (Russia)"},
["chn"] = {"Chinook jargon"},
["cho"] = {"Choctaw"},
["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"},
["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"},
["chr"] = {"Cherokee"},
["cht"] = {"Cholón"},
["chw"] = {"Chuwabu"},
["chx"] = {"Chantyal"},
["chy"] = {"Cheyenne"},
["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"},
["cia"] = {"Cia-Cia"},
["cib"] = {"Ci Gbe"},
["cic"] = {"Chickasaw"},
["cid"] = {"Chimariko"},
["cie"] = {"Cineni"},
["cih"] = {"Chinali"},
["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"},
["cim"] = {"Cimbrian"},
["cin"] = {"Cinta Larga"},
["cip"] = {"Chiapanec"},
["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"},
["ciw"] = {"Chippewa"},
["ciy"] = {"Chaima"},
["cja"] = {"Western Cham"},
["cje"] = {"Chru"},
["cjh"] = {"Upper Chehalis"},
["cji"] = {"Chamalal"},
["cjk"] = {"Chokwe"},
["cjm"] = {"Eastern Cham"},
["cjn"] = {"Chenapian"},
["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"},
["cjp"] = {"Cabécar"},
["cjs"] = {"Shor"},
["cjv"] = {"Chuave"},
["cjy"] = {"China Jinyu"},
["ckb"] = {"Central Kurdish"},
["ckh"] = {"Chak"},
["ckl"] = {"Cibak"},
["ckm"] = {"Chakavian"},
["ckn"] = {"Kaang Chin"},
["cko"] = {"Anufo"},
["ckq"] = {"Kajakse"},
["ckr"] = {"Kairak"},
["cks"] = {"Tayo"},
["ckt"] = {"Chukot"},
["cku"] = {"Koasati"},
["ckv"] = {"Kavalan"},
["ckx"] = {"Caka"},
["cky"] = {"Cakfem-Mushere"},
["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"},
["cla"] = {"Ron"},
["clc"] = {"Chilcotin"},
["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"},
["cle"] = {"Lealao Chinantec"},
["clh"] = {"Chilisso"},
["cli"] = {"Chakali"},
["clj"] = {"Laitu Chin"},
["clk"] = {"Idu-Mishmi"},
["cll"] = {"Chala"},
["clm"] = {"Clallam"},
["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"},
["cls"] = {"Classical Sanskrit"},
["clt"] = {"Lautu Chin"},
["clu"] = {"Caluyanun"},
["clw"] = {"Chulym"},
["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"},
["cma"] = {"Maa"},
["cmc"] = {"Chamic languages"},
["cme"] = {"Cerma"},
["cmg"] = {"Classical Mongolian"},
["cmi"] = {"Emberá-Chamí"},
["cml"] = {"Campalagian"},
["cmm"] = {"Michigamea"},
["cmn"] = {"China Mandarin"},
["cmo"] = {"Central Mnong"},
["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"},
["cms"] = {"Messapic"},
["cmt"] = {"Camtho"},
["cna"] = {"Changthang"},
["cnb"] = {"Chinbon Chin"},
["cnc"] = {"Côông"},
["cng"] = {"Northern Qiang"},
["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"},
["cni"] = {"Asháninka"},
["cnk"] = {"Khumi Chin"},
["cnl"] = {"Lalana Chinantec"},
["cno"] = {"Con"},
["cnp"] = {"Northern Ping Chinese", "Northern Pinghua"},
["cnq"] = {"Chung"},
["cnr"] = {"Montenegrin"},
["cns"] = {"Central Asmat"},
["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"},
["cnu"] = {"Chenoua"},
["cnw"] = {"Ngawn Chin"},
["cnx"] = {"Middle Cornish"},
["coa"] = {"Melayu Pulau Cocos"},
["cob"] = {"Chicomuceltec"},
["coc"] = {"Cocopa"},
["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"},
["coe"] = {"Koreguaje"},
["cof"] = {"Colorado"},
["cog"] = {"Chong"},
["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"},
["coj"] = {"Cochimi"},
["cok"] = {"Santa Teresa Cora"},
["col"] = {"Columbia-Wenatchi"},
["com"] = {"Comanche"},
["con"] = {"Cofán"},
["coo"] = {"Comox"},
["cop"] = {"Coptic"},
["coq"] = {"Coquille"},
["cot"] = {"Caquinte"},
["cou"] = {"Wamey"},
["cov"] = {"Cao Miao"},
["cow"] = {"Cowlitz"},
["cox"] = {"Nanti"},
["coz"] = {"Chochotec"},
["cpa"] = {"Palantla Chinantec"},
["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"},
["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"},
["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"},
["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"},
["cpg"] = {"Cappadocian Greek"},
["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"},
["cpn"] = {"Cherepon"},
["cpo"] = {"Kpeego"},
["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"},
["cps"] = {"Capiznon"},
["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"},
["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"},
["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"},
["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"},
["cra"] = {"Chara"},
["crb"] = {"Island Carib"},
["crc"] = {"Lonwolwol"},
["crd"] = {"Coeur d'Alene"},
["crf"] = {"Caramanta"},
["crg"] = {"Michif"},
["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"},
["cri"] = {"Sãotomense"},
["crj"] = {"Southern East Cree"},
["crk"] = {"Plains Cree"},
["crl"] = {"Northern East Cree"},
["crm"] = {"Moose Cree"},
["crn"] = {"El Nayar Cora"},
["cro"] = {"Crow"},
["crp"] = {"Creoles and pidgins"},
["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"},
["crr"] = {"Carolina Algonquian"},
["crs"] = {"Seselwa Creole French"},
["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"},
["crv"] = {"Chaura"},
["crw"] = {"Chrau"},
["crx"] = {"Carrier"},
["cry"] = {"Cori"},
["crz"] = {"Cruzeño"},
["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"},
["csb"] = {"Kashubian"},
["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"},
["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"},
["cse"] = {"Czech Sign Language"},
["csf"] = {"Cuba Sign Language"},
["csg"] = {"Chilean Sign Language"},
["csh"] = {"Asho Chin"},
["csi"] = {"Coast Miwok"},
["csj"] = {"Songlai Chin"},
["csk"] = {"Jola-Kasa"},
["csl"] = {"Chinese Sign Language"},
["csm"] = {"Central Sierra Miwok"},
["csn"] = {"Colombian Sign Language"},
["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"},
["csp"] = {"Southern Ping Chinese", "Southern Pinghua"},
["csq"] = {"Croatia Sign Language"},
["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"},
["css"] = {"Southern Ohlone"},
["cst"] = {"Northern Ohlone"},
["csu"] = {"Central Sudanic languages"},
["csv"] = {"Sumtu Chin"},
["csw"] = {"Swampy Cree"},
["csx"] = {"Cambodian Sign Language"},
["csy"] = {"Siyin Chin"},
["csz"] = {"Coos"},
["cta"] = {"Tataltepec Chatino"},
["ctc"] = {"Chetco"},
["ctd"] = {"Tedim Chin"},
["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"},
["ctg"] = {"Chittagonian"},
["cth"] = {"Thaiphum Chin"},
["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"},
["ctm"] = {"Chitimacha"},
["ctn"] = {"Chhintange"},
["cto"] = {"Emberá-Catío"},
["ctp"] = {"Western Highland Chatino"},
["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"},
["ctt"] = {"Wayanad Chetti"},
["ctu"] = {"Chol"},
["cty"] = {"Moundadan Chetty"},
["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"},
["cua"] = {"Cua"},
["cub"] = {"Cubeo"},
["cuc"] = {"Usila Chinantec"},
["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"},
["cui"] = {"Cuiba"},
["cuj"] = {"Mashco Piro"},
["cuk"] = {"San Blas Kuna"},
["cul"] = {"Culina", "Kulina"},
["cuo"] = {"Cumanagoto"},
["cup"] = {"Cupeño"},
["cuq"] = {"Cun"},
["cur"] = {"Chhulung"},
["cus"] = {"Cushitic languages"},
["cut"] = {"Teutila Cuicatec"},
["cuu"] = {"Tai Ya"},
["cuv"] = {"Cuvok"},
["cuw"] = {"Chukwa"},
["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"},
["cuy"] = {"Cuitlatec"},
["cvg"] = {"Chug"},
["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"},
["cwa"] = {"Kabwa"},
["cwb"] = {"Maindo"},
["cwd"] = {"Woods Cree"},
["cwe"] = {"Kwere"},
["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"},
["cwt"] = {"Kuwaataay"},
["cxh"] = {"Cha'ari"},
["cya"] = {"Nopala Chatino"},
["cyb"] = {"Cayubaba"},
["cyo"] = {"Cuyonon"},
["czh"] = {"Huizhou Chinese"},
["czk"] = {"Knaanic"},
["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"},
["czo"] = {"Min Zhong Chinese"},
["czt"] = {"Zotung Chin"},
["daa"] = {"Dangaléat"},
["dac"] = {"Dambi"},
["dad"] = {"Marik"},
["dae"] = {"Duupa"},
["dag"] = {"Dagbani"},
["dah"] = {"Gwahatike"},
["dai"] = {"Day"},
["daj"] = {"Dar Fur Daju"},
["dak"] = {"Dakota"},
["dal"] = {"Dahalo"},
["dam"] = {"Damakawa"},
["dao"] = {"Daai Chin"},
["daq"] = {"Dandami Maria"},
["dar"] = {"Dargwa"},
["das"] = {"Daho-Doo"},
["dau"] = {"Dar Sila Daju"},
["dav"] = {"Taita", "Dawida"},
["daw"] = {"Davawenyo"},
["dax"] = {"Dayi"},
["day"] = {"Land Dayak languages"},
["daz"] = {"Dao"},
["dba"] = {"Bangime"},
["dbb"] = {"Deno"},
["dbd"] = {"Dadiya"},
["dbe"] = {"Dabe"},
["dbf"] = {"Edopi"},
["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"},
["dbi"] = {"Doka"},
["dbj"] = {"Ida'an"},
["dbl"] = {"Dyirbal"},
["dbm"] = {"Duguri"},
["dbn"] = {"Duriankere"},
["dbo"] = {"Dulbu"},
["dbp"] = {"Duwai"},
["dbq"] = {"Daba"},
["dbr"] = {"Dabarre"},
["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"},
["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"},
["dbv"] = {"Dungu"},
["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"},
["dby"] = {"Dibiyaso"},
["dcc"] = {"Deccan"},
["dcr"] = {"Negerhollands"},
["dda"] = {"Dadi Dadi"},
["ddd"] = {"Dongotono"},
["dde"] = {"Doondo"},
["ddg"] = {"Fataluku"},
["ddi"] = {"West Goodenough"},
["ddj"] = {"Jaru"},
["ddn"] = {"Dendi (Benin)"},
["ddo"] = {"Dido"},
["ddr"] = {"Dhudhuroa"},
["dds"] = {"Donno So Dogon"},
["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"},
["dec"] = {"Dagik"},
["ded"] = {"Dedua"},
["dee"] = {"Dewoin"},
["def"] = {"Dezfuli"},
["deg"] = {"Degema"},
["deh"] = {"Dehwari"},
["dei"] = {"Demisa"},
["dek"] = {"Dek"},
["del"] = {"Delaware"},
["dem"] = {"Dem"},
["den"] = {"Slave (Athapascan)"},
["dep"] = {"Pidgin Delaware"},
["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"},
["der"] = {"Deori"},
["des"] = {"Desano"},
["dev"] = {"Domung"},
["dez"] = {"Dengese"},
["dga"] = {"Southern Dagaare"},
["dgb"] = {"Bunoge Dogon"},
["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"},
["dgd"] = {"Dagaari Dioula"},
["dge"] = {"Degenan"},
["dgg"] = {"Doga"},
["dgh"] = {"Dghwede"},
["dgi"] = {"Northern Dagara"},
["dgk"] = {"Dagba"},
["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"},
["dgn"] = {"Dagoman"},
["dgo"] = {"Dogri (individual language)"},
["dgr"] = {"Tlicho", "Dogrib", "Tłı̨chǫ"},
["dgs"] = {"Dogoso"},
["dgt"] = {"Ndra'ngith"},
["dgw"] = {"Daungwurrung"},
["dgx"] = {"Doghoro"},
["dgz"] = {"Daga"},
["dhd"] = {"Dhundari"},
["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"},
["dhi"] = {"Dhimal"},
["dhl"] = {"Dhalandji"},
["dhm"] = {"Zemba"},
["dhn"] = {"Dhanki"},
["dho"] = {"Dhodia"},
["dhr"] = {"Dhargari"},
["dhs"] = {"Dhaiso"},
["dhu"] = {"Dhurga"},
["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"},
["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"},
["dhx"] = {"Dhungaloo"},
["dia"] = {"Dia"},
["dib"] = {"South Central Dinka"},
["dic"] = {"Lakota Dida"},
["did"] = {"Didinga"},
["dif"] = {"Dieri", "Diyari"},
["dig"] = {"Digo", "Chidigo"},
["dih"] = {"Kumiai"},
["dii"] = {"Dimbong"},
["dij"] = {"Dai"},
["dik"] = {"Southwestern Dinka"},
["dil"] = {"Dilling"},
["dim"] = {"Dime"},
["din"] = {"Dinka"},
["dio"] = {"Dibo"},
["dip"] = {"Northeastern Dinka"},
["diq"] = {"Dimli (individual language)"},
["dir"] = {"Dirim"},
["dis"] = {"Dimasa"},
["diu"] = {"Diriku"},
["diw"] = {"Northwestern Dinka"},
["dix"] = {"Dixon Reef"},
["diy"] = {"Diuwe"},
["diz"] = {"Ding"},
["dja"] = {"Djadjawurrung"},
["djb"] = {"Djinba"},
["djc"] = {"Dar Daju Daju"},
["djd"] = {"Djamindjung", "Ngaliwurru"},
["dje"] = {"Zarma"},
["djf"] = {"Djangun"},
["dji"] = {"Djinang"},
["djj"] = {"Djeebbana"},
["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"},
["djm"] = {"Jamsay Dogon"},
["djn"] = {"Jawoyn", "Djauan"},
["djo"] = {"Jangkang"},
["djr"] = {"Djambarrpuyngu"},
["dju"] = {"Kapriman"},
["djw"] = {"Djawi"},
["dka"] = {"Dakpakha"},
["dkg"] = {"Kadung"},
["dkk"] = {"Dakka"},
["dkr"] = {"Kuijau"},
["dks"] = {"Southeastern Dinka"},
["dkx"] = {"Mazagway"},
["dlg"] = {"Dolgan"},
["dlk"] = {"Dahalik"},
["dlm"] = {"Dalmatian"},
["dln"] = {"Darlong"},
["dma"] = {"Duma"},
["dmb"] = {"Mombo Dogon"},
["dmc"] = {"Gavak"},
["dmd"] = {"Madhi Madhi"},
["dme"] = {"Dugwor"},
["dmf"] = {"Medefaidrin"},
["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"},
["dmk"] = {"Domaaki"},
["dml"] = {"Dameli"},
["dmm"] = {"Dama"},
["dmn"] = {"Mande languages"},
["dmo"] = {"Kemedzung"},
["dmr"] = {"East Damar"},
["dms"] = {"Dampelas"},
["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"},
["dmv"] = {"Dumpas"},
["dmw"] = {"Mudburra"},
["dmx"] = {"Dema"},
["dmy"] = {"Demta", "Sowari"},
["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"},
["dnd"] = {"Daonda"},
["dne"] = {"Ndendeule"},
["dng"] = {"Dungan"},
["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"},
["dnj"] = {"Dan"},
["dnk"] = {"Dengka"},
["dnn"] = {"Dzùùngoo"},
["dno"] = {"Ndrulo", "Northern Lendu"},
["dnr"] = {"Danaru"},
["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"},
["dnu"] = {"Danau"},
["dnv"] = {"Danu"},
["dnw"] = {"Western Dani"},
["dny"] = {"Dení"},
["doa"] = {"Dom"},
["dob"] = {"Dobu"},
["doc"] = {"Northern Dong"},
["doe"] = {"Doe"},
["dof"] = {"Domu"},
["doh"] = {"Dong"},
["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"},
["dok"] = {"Dondo"},
["dol"] = {"Doso"},
["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"},
["doo"] = {"Dongo"},
["dop"] = {"Lukpa"},
["doq"] = {"Dominican Sign Language"},
["dor"] = {"Dori'o"},
["dos"] = {"Dogosé"},
["dot"] = {"Dass"},
["dov"] = {"Dombe"},
["dow"] = {"Doyayo"},
["dox"] = {"Bussa"},
["doy"] = {"Dompo"},
["doz"] = {"Dorze"},
["dpp"] = {"Papar"},
["dra"] = {"Dravidian languages"},
["drb"] = {"Dair"},
["drc"] = {"Minderico"},
["drd"] = {"Darmiya"},
["dre"] = {"Dolpo"},
["drg"] = {"Rungus"},
["dri"] = {"C'Lela"},
["drl"] = {"Paakantyi"},
["drn"] = {"West Damar"},
["dro"] = {"Melanau Daro-Matu"},
["drq"] = {"Dura"},
["drs"] = {"Gedeo"},
["drt"] = {"Drents"},
["dru"] = {"Rukai"},
["dry"] = {"Darai"},
["dsb"] = {"Lower Sorbian"},
["dse"] = {"Dutch Sign Language"},
["dsh"] = {"Daasanach"},
["dsi"] = {"Disa"},
["dsk"] = {"Dokshi"},
["dsl"] = {"Danish Sign Language"},
["dsn"] = {"Dusner"},
["dso"] = {"Desiya"},
["dsq"] = {"Tadaksahak"},
["dsz"] = {"Mardin Sign Language"},
["dta"] = {"Daur"},
["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"},
["dtd"] = {"Ditidaht"},
["dth"] = {"Adithinngithigh"},
["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"},
["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"},
["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"},
["dtn"] = {"Daatsʼíin"},
["dto"] = {"Tommo So Dogon"},
["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"},
["dtr"] = {"Lotud"},
["dts"] = {"Toro So Dogon"},
["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"},
["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"},
["dty"] = {"Dotyali"},
["dua"] = {"Duala"},
["dub"] = {"Dubli"},
["duc"] = {"Duna"},
["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"},
["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"},
["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"},
["duh"] = {"Dungra Bhil"},
["dui"] = {"Dumun"},
["duk"] = {"Uyajitaya"},
["dul"] = {"Alabat Island Agta"},
["dum"] = {"Middle Dutch (ca. 1050-1350)"},
["dun"] = {"Dusun Deyah"},
["duo"] = {"Dupaninan Agta"},
["dup"] = {"Duano"},
["duq"] = {"Dusun Malang"},
["dur"] = {"Dii"},
["dus"] = {"Dumi"},
["duu"] = {"Drung"},
["duv"] = {"Duvle"},
["duw"] = {"Dusun Witu"},
["dux"] = {"Duungooma"},
["duy"] = {"Dicamay Agta"},
["duz"] = {"Duli-Gey"},
["dva"] = {"Duau"},
["dwa"] = {"Diri"},
["dwk"] = {"Dawik Kui"},
["dwr"] = {"Dawro"},
["dws"] = {"Dutton World Speedwords"},
["dwu"] = {"Dhuwal"},
["dww"] = {"Dawawa"},
["dwy"] = {"Dhuwaya"},
["dwz"] = {"Dewas Rai"},
["dya"] = {"Dyan"},
["dyb"] = {"Dyaberdyaber"},
["dyd"] = {"Dyugun"},
["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"},
["dyi"] = {"Djimini Senoufo"},
["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"},
["dyn"] = {"Dyangadi", "Dhanggatti"},
["dyo"] = {"Jola-Fonyi"},
["dyr"] = {"Dyarim"},
["dyu"] = {"Dyula"},
["dyy"] = {"Djabugay", "Dyaabugay"},
["dza"] = {"Tunzu"},
["dzd"] = {"Daza"},
["dze"] = {"Djiwarli"},
["dzg"] = {"Dazaga"},
["dzl"] = {"Dzalakha"},
["dzn"] = {"Dzando"},
["eaa"] = {"Karenggapa"},
["ebc"] = {"Beginci"},
["ebg"] = {"Ebughu"},
["ebk"] = {"Eastern Bontok"},
["ebo"] = {"Teke-Ebo"},
["ebr"] = {"Ebrié"},
["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"},
["ecr"] = {"Eteocretan"},
["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"},
["ecy"] = {"Eteocypriot"},
["eee"] = {"E"},
["efa"] = {"Efai"},
["efe"] = {"Efe"},
["efi"] = {"Efik"},
["ega"] = {"Ega"},
["egl"] = {"Emilian"},
["egm"] = {"Benamanga"},
["ego"] = {"Eggon"},
["egx"] = {"Egyptian languages"},
["egy"] = {"Ejip (Kelia)"},
["ehs"] = {"Miyakubo Sign Language"},
["ehu"] = {"Ehueun"},
["eip"] = {"Eipomek"},
["eit"] = {"Eitiep"},
["eiv"] = {"Askopan"},
["eja"] = {"Ejamat"},
["eka"] = {"Ekajuk"},
["eke"] = {"Ekit"},
["ekg"] = {"Ekari"},
["eki"] = {"Eki"},
["ekk"] = {"Standard Estonian"},
["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"},
["ekm"] = {"Elip"},
["eko"] = {"Koti"},
["ekp"] = {"Ekpeye"},
["ekr"] = {"Yace"},
["eky"] = {"Eastern Kayah"},
["ele"] = {"Elepi"},
["elh"] = {"El Hugeirat"},
["eli"] = {"Nding"},
["elk"] = {"Elkei"},
["elm"] = {"Eleme"},
["elo"] = {"El Molo"},
["elu"] = {"Elu"},
["elx"] = {"Elamite"},
["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"},
["emb"] = {"Embaloh"},
["eme"] = {"Emerillon"},
["emg"] = {"Eastern Meohang"},
["emi"] = {"Mussau-Emira"},
["emk"] = {"Eastern Maninkakan"},
["emm"] = {"Mamulique"},
["emn"] = {"Eman"},
["emp"] = {"Northern Emberá"},
["emq"] = {"Eastern Minyag"},
["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"},
["emu"] = {"Eastern Muria"},
["emw"] = {"Emplawas"},
["emx"] = {"Erromintxela"},
["emy"] = {"Epigraphic Mayan"},
["emz"] = {"Mbessa"},
["ena"] = {"Apali"},
["enb"] = {"Markweeta"},
["enc"] = {"En"},
["end"] = {"Ende"},
["enf"] = {"Forest Enets"},
["enh"] = {"Tundra Enets"},
["enl"] = {"Enlhet"},
["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"},
["enn"] = {"Engenni"},
["eno"] = {"Enggano"},
["enq"] = {"Enga"},
["enr"] = {"Emumu", "Emem"},
["enu"] = {"Enu"},
["env"] = {"Enwan (Edo State)"},
["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"},
["enx"] = {"Enxet"},
["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"},
["epi"] = {"Epie"},
["era"] = {"Eravallan"},
["erg"] = {"Sie"},
["erh"] = {"Eruwa"},
["eri"] = {"Ogea"},
["erk"] = {"South Efate"},
["ero"] = {"Horpa"},
["err"] = {"Erre"},
["ers"] = {"Ersu"},
["ert"] = {"Eritai"},
["erw"] = {"Erokwanas"},
["ese"] = {"Ese Ejja"},
["esg"] = {"Aheri Gondi"},
["esh"] = {"Eshtehardi"},
["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"},
["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"},
["esl"] = {"Egypt Sign Language"},
["esm"] = {"Esuma"},
["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"},
["eso"] = {"Estonian Sign Language"},
["esq"] = {"Esselen"},
["ess"] = {"Central Siberian Yupik"},
["esu"] = {"Central Yupik"},
["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"},
["esy"] = {"Eskayan"},
["etb"] = {"Etebi"},
["etc"] = {"Etchemin"},
["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"},
["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"},
["eto"] = {"Eton (Cameroon)"},
["etr"] = {"Edolo"},
["ets"] = {"Yekhee"},
["ett"] = {"Etruscan"},
["etu"] = {"Ejagham"},
["etx"] = {"Eten"},
["etz"] = {"Semimi"},
["eud"] = {"Eudeve"},
["euq"] = {"Basque (family)"},
["eve"] = {"Even"},
["evh"] = {"Uvbie"},
["evn"] = {"Evenki"},
["ewo"] = {"Ewondo"},
["ext"] = {"Extremaduran"},
["eya"] = {"Eyak"},
["eyo"] = {"Keiyo"},
["eza"] = {"Ezaa"},
["eze"] = {"Uzekwe"},
["faa"] = {"Fasu"},
["fab"] = {"Fa d'Ambu"},
["fad"] = {"Wagi"},
["faf"] = {"Fagani"},
["fag"] = {"Finongan"},
["fah"] = {"Baissa Fali"},
["fai"] = {"Faiwol"},
["faj"] = {"Faita"},
["fak"] = {"Fang (Cameroon)"},
["fal"] = {"South Fali"},
["fam"] = {"Fam"},
["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"},
["fap"] = {"Paloor"},
["far"] = {"Fataleka"},
["fat"] = {"Fanti"},
["fau"] = {"Fayu"},
["fax"] = {"Fala"},
["fay"] = {"Southwestern Fars"},
["faz"] = {"Northwestern Fars"},
["fbl"] = {"West Albay Bikol"},
["fcs"] = {"Quebec Sign Language"},
["fer"] = {"Feroge"},
["ffi"] = {"Foia Foia"},
["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"},
["fgr"] = {"Fongoro"},
["fia"] = {"Nobiin"},
["fie"] = {"Fyer"},
["fif"] = {"Faifi"},
["fil"] = {"Filipino", "Pilipino"},
["fip"] = {"Fipa"},
["fir"] = {"Firan"},
["fit"] = {"Tornedalen Finnish", "Meänkieli"},
["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"},
["fiw"] = {"Fiwaga"},
["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"},
["fkv"] = {"Kven Finnish"},
["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"},
["flh"] = {"Foau"},
["fli"] = {"Fali"},
["fll"] = {"North Fali"},
["fln"] = {"Flinders Island"},
["flr"] = {"Fuliiru"},
["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"},
["fmp"] = {"Fe'fe'"},
["fmu"] = {"Far Western Muria"},
["fnb"] = {"Fanbak"},
["fng"] = {"Fanagalo"},
["fni"] = {"Fania"},
["fod"] = {"Foodo"},
["foi"] = {"Foi"},
["fom"] = {"Foma"},
["fon"] = {"Fon"},
["for"] = {"Fore"},
["fos"] = {"Siraya"},
["fox"] = {"Formosan languages"},
["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"},
["fqs"] = {"Fas"},
["frc"] = {"Cajun French"},
["frd"] = {"Fordata"},
["frk"] = {"Frankish"},
["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"},
["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"},
["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"},
["frq"] = {"Forak"},
["frr"] = {"Northern Frisian"},
["frs"] = {"Eastern Frisian"},
["frt"] = {"Fortsenal"},
["fse"] = {"Finnish Sign Language"},
["fsl"] = {"French Sign Language"},
["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"},
["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"},
["fuc"] = {"Pulaar"},
["fud"] = {"East Futuna"},
["fue"] = {"Borgu Fulfulde"},
["fuf"] = {"Pular"},
["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"},
["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"},
["fuj"] = {"Ko"},
["fum"] = {"Fum"},
["fun"] = {"Fulniô"},
["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"},
["fur"] = {"Friulian"},
["fut"] = {"Futuna-Aniwa"},
["fuu"] = {"Furu"},
["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"},
["fuy"] = {"Fuyug"},
["fvr"] = {"Fur"},
["fwa"] = {"Fwâi"},
["fwe"] = {"Fwe"},
["gaa"] = {"Ga"},
["gab"] = {"Gabri"},
["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"},
["gad"] = {"Gaddang"},
["gae"] = {"Guarequena"},
["gaf"] = {"Gende"},
["gag"] = {"Gagauz"},
["gah"] = {"Alekano"},
["gai"] = {"Borei"},
["gaj"] = {"Gadsup"},
["gak"] = {"Gamkonora"},
["gal"] = {"Galolen"},
["gam"] = {"Kandawo"},
["gan"] = {"Gan Chinese"},
["gao"] = {"Gants"},
["gap"] = {"Gal"},
["gaq"] = {"Gata'"},
["gar"] = {"Galeya"},
["gas"] = {"Adiwasi Garasia"},
["gat"] = {"Kenati"},
["gau"] = {"Mudhili Gadaba"},
["gaw"] = {"Nobonob"},
["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"},
["gay"] = {"Gayo"},
["gaz"] = {"West Central Oromo"},
["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"},
["gbb"] = {"Kaytetye"},
["gbd"] = {"Karajarri"},
["gbe"] = {"Niksek"},
["gbf"] = {"Gaikundi"},
["gbg"] = {"Gbanziri"},
["gbh"] = {"Defi Gbe"},
["gbi"] = {"Galela"},
["gbj"] = {"Bodo Gadaba"},
["gbk"] = {"Gaddi"},
["gbl"] = {"Gamit"},
["gbm"] = {"Garhwali"},
["gbn"] = {"Mo'da"},
["gbo"] = {"Northern Grebo"},
["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"},
["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"},
["gbr"] = {"Gbagyi"},
["gbs"] = {"Gbesi Gbe"},
["gbu"] = {"Gagadu"},
["gbv"] = {"Gbanu"},
["gbw"] = {"Gabi-Gabi"},
["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"},
["gby"] = {"Gbari"},
["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"},
["gcc"] = {"Mali"},
["gcd"] = {"Ganggalida"},
["gce"] = {"Galice"},
["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"},
["gcl"] = {"Grenadian Creole English"},
["gcn"] = {"Gaina"},
["gcr"] = {"Guianese Creole French"},
["gct"] = {"Colonia Tovar German"},
["gda"] = {"Gade Lohar"},
["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"},
["gdc"] = {"Gugu Badhun"},
["gdd"] = {"Gedaged"},
["gde"] = {"Gude"},
["gdf"] = {"Guduf-Gava"},
["gdg"] = {"Ga'dang"},
["gdh"] = {"Gadjerawang", "Gajirrabeng"},
["gdi"] = {"Gundi"},
["gdj"] = {"Gurdjar"},
["gdk"] = {"Gadang"},
["gdl"] = {"Dirasha"},
["gdm"] = {"Laal"},
["gdn"] = {"Umanakaina"},
["gdo"] = {"Ghodoberi"},
["gdq"] = {"Mehri"},
["gdr"] = {"Wipi"},
["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"},
["gdt"] = {"Kungardutyi"},
["gdu"] = {"Gudu"},
["gdx"] = {"Godwari"},
["gea"] = {"Geruma"},
["geb"] = {"Kire"},
["gec"] = {"Gboloo Grebo"},
["ged"] = {"Gade"},
["gef"] = {"Gerai"},
["geg"] = {"Gengle"},
["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"},
["gei"] = {"Gebe"},
["gej"] = {"Gen"},
["gek"] = {"Ywom"},
["gel"] = {"ut-Ma'in"},
["gem"] = {"Germanic languages"},
["geq"] = {"Geme"},
["ges"] = {"Geser-Gorom"},
["gev"] = {"Eviya"},
["gew"] = {"Gera"},
["gex"] = {"Garre"},
["gey"] = {"Enya"},
["gez"] = {"Geez"},
["gfk"] = {"Patpatar"},
["gft"] = {"Gafat"},
["gga"] = {"Gao"},
["ggb"] = {"Gbii"},
["ggd"] = {"Gugadj"},
["gge"] = {"Gurr-goni"},
["ggg"] = {"Gurgula"},
["ggk"] = {"Kungarakany"},
["ggl"] = {"Ganglau"},
["ggt"] = {"Gitua"},
["ggu"] = {"Gagu", "Gban"},
["ggw"] = {"Gogodala"},
["gha"] = {"Ghadamès"},
["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"},
["ghe"] = {"Southern Ghale"},
["ghh"] = {"Northern Ghale"},
["ghk"] = {"Geko Karen"},
["ghl"] = {"Ghulfan"},
["ghn"] = {"Ghanongga"},
["gho"] = {"Ghomara"},
["ghr"] = {"Ghera"},
["ghs"] = {"Guhu-Samane"},
["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"},
["gia"] = {"Kija"},
["gib"] = {"Gibanawa"},
["gic"] = {"Gail"},
["gid"] = {"Gidar"},
["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"},
["gig"] = {"Goaria"},
["gih"] = {"Githabul"},
["gii"] = {"Girirra"},
["gil"] = {"Gilbertese"},
["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"},
["gin"] = {"Hinukh"},
["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"},
["giq"] = {"Green Gelao"},
["gir"] = {"Red Gelao"},
["gis"] = {"North Giziga"},
["git"] = {"Gitxsan"},
["giu"] = {"Mulao"},
["giw"] = {"White Gelao"},
["gix"] = {"Gilima"},
["giy"] = {"Giyug"},
["giz"] = {"South Giziga"},
["gjk"] = {"Kachi Koli"},
["gjm"] = {"Gunditjmara"},
["gjn"] = {"Gonja"},
["gjr"] = {"Gurindji Kriol"},
["gju"] = {"Gujari"},
["gka"] = {"Guya"},
["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"},
["gke"] = {"Ndai"},
["gkn"] = {"Gokana"},
["gko"] = {"Kok-Nar"},
["gkp"] = {"Guinea Kpelle"},
["gku"] = {"ǂUngkue"},
["glb"] = {"Belning"},
["glc"] = {"Bon Gula"},
["gld"] = {"Nanai"},
["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"},
["glj"] = {"Gula Iro"},
["glk"] = {"Gilaki"},
["gll"] = {"Garlali"},
["glo"] = {"Galambu"},
["glr"] = {"Glaro-Twabo"},
["glu"] = {"Gula (Chad)"},
["glw"] = {"Glavda"},
["gly"] = {"Gule"},
["gma"] = {"Gambera"},
["gmb"] = {"Gula'alaa"},
["gmd"] = {"Mághdì"},
["gme"] = {"East Germanic languages"},
["gmg"] = {"Magɨyi"},
["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"},
["gml"] = {"Middle Low German"},
["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"},
["gmn"] = {"Gimnime"},
["gmq"] = {"North Germanic languages"},
["gmr"] = {"Mirning", "Mirniny"},
["gmu"] = {"Gumalu"},
["gmv"] = {"Gamo"},
["gmw"] = {"West Germanic languages"},
["gmx"] = {"Magoma"},
["gmy"] = {"Mycenaean Greek"},
["gmz"] = {"Mgbolizhia"},
["gna"] = {"Kaansa"},
["gnb"] = {"Gangte"},
["gnc"] = {"Guanche"},
["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"},
["gne"] = {"Ganang"},
["gng"] = {"Ngangam"},
["gnh"] = {"Lere"},
["gni"] = {"Gooniyandi"},
["gnj"] = {"Ngen"},
["gnk"] = {"ǁGana"},
["gnl"] = {"Gangulu"},
["gnm"] = {"Ginuman"},
["gnn"] = {"Gumatj"},
["gno"] = {"Northern Gondi"},
["gnq"] = {"Gana"},
["gnr"] = {"Gureng Gureng"},
["gnt"] = {"Guntai"},
["gnu"] = {"Gnau"},
["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"},
["gnz"] = {"Ganzi"},
["goa"] = {"Guro"},
["gob"] = {"Playero"},
["goc"] = {"Gorakor"},
["god"] = {"Godié"},
["goe"] = {"Gongduk"},
["gof"] = {"Gofa"},
["gog"] = {"Gogo"},
["goh"] = {"Old High German (ca. 750-1050)"},
["goi"] = {"Gobasi"},
["goj"] = {"Gowlan"},
["gok"] = {"Gowli"},
["gol"] = {"Gola"},
["gom"] = {"Goan Konkani"},
["gon"] = {"Gondi"},
["goo"] = {"Gone Dau"},
["gop"] = {"Yeretuar"},
["goq"] = {"Gorap"},
["gor"] = {"Gorontalo"},
["gos"] = {"Gronings"},
["got"] = {"Gothic"},
["gou"] = {"Gavar"},
["gov"] = {"Goo"},
["gow"] = {"Gorowa"},
["gox"] = {"Gobu"},
["goy"] = {"Goundo"},
["goz"] = {"Gozarkhani"},
["gpa"] = {"Gupa-Abawa"},
["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"},
["gpn"] = {"Taiap"},
["gqa"] = {"Ga'anda"},
["gqi"] = {"Guiqiong"},
["gqn"] = {"Guana (Brazil)"},
["gqr"] = {"Gor"},
["gqu"] = {"Qau"},
["gra"] = {"Rajput Garasia"},
["grb"] = {"Grebo"},
["grc"] = {"Gerika Kelia (ngagai 1453)"},
["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"},
["grg"] = {"Madi"},
["grh"] = {"Gbiri-Niragu"},
["gri"] = {"Ghari"},
["grj"] = {"Southern Grebo"},
["grk"] = {"Greek languages"},
["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"},
["gro"] = {"Groma"},
["grq"] = {"Gorovu"},
["grr"] = {"Taznatit"},
["grs"] = {"Gresi"},
["grt"] = {"Garo"},
["gru"] = {"Kistane"},
["grv"] = {"Central Grebo"},
["grw"] = {"Gweda"},
["grx"] = {"Guriaso"},
["gry"] = {"Barclayville Grebo"},
["grz"] = {"Guramalum"},
["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"},
["gsg"] = {"German Sign Language"},
["gsl"] = {"Gusilay"},
["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"},
["gsn"] = {"Nema", "Gusan"},
["gso"] = {"Southwest Gbaya"},
["gsp"] = {"Wasembo"},
["gss"] = {"Greek Sign Language"},
["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"},
["gta"] = {"Guató"},
["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"},
["gua"] = {"Shiki"},
["gub"] = {"Guajajára"},
["guc"] = {"Wayuu"},
["gud"] = {"Yocoboué Dida"},
["gue"] = {"Gurindji"},
["guf"] = {"Gupapuyngu"},
["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"},
["guh"] = {"Guahibo"},
["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"},
["guk"] = {"Gumuz"},
["gul"] = {"Sea Island Creole English"},
["gum"] = {"Guambiano"},
["gun"] = {"Mbyá Guaraní"},
["guo"] = {"Guayabero"},
["gup"] = {"Gunwinggu"},
["guq"] = {"Aché"},
["gur"] = {"Farefare"},
["gus"] = {"Guinean Sign Language"},
["gut"] = {"Maléku Jaíka"},
["guu"] = {"Yanomamö"},
["guw"] = {"Gun"},
["gux"] = {"Gourmanchéma"},
["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"},
["gva"] = {"Guana (Paraguay)"},
["gvc"] = {"Guanano"},
["gve"] = {"Duwet"},
["gvf"] = {"Golin"},
["gvj"] = {"Guajá"},
["gvl"] = {"Gulay"},
["gvm"] = {"Gurmana"},
["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"},
["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"},
["gvp"] = {"Pará Gavião"},
["gvr"] = {"Gurung"},
["gvs"] = {"Gumawana"},
["gvy"] = {"Guyani"},
["gwa"] = {"Mbato"},
["gwb"] = {"Gwa"},
["gwc"] = {"Gawri", "Kalami"},
["gwd"] = {"Gawwada"},
["gwe"] = {"Gweno"},
["gwf"] = {"Gowro"},
["gwg"] = {"Moo"},
["gwi"] = {"Gwichʼin"},
["gwj"] = {"ǀGwi"},
["gwm"] = {"Awngthim"},
["gwn"] = {"Gwandara"},
["gwr"] = {"Gwere"},
["gwt"] = {"Gawar-Bati"},
["gwu"] = {"Guwamu"},
["gww"] = {"Kwini"},
["gwx"] = {"Gua"},
["gxx"] = {"Wè Southern"},
["gya"] = {"Northwest Gbaya"},
["gyb"] = {"Garus"},
["gyd"] = {"Kayardild"},
["gye"] = {"Gyem"},
["gyf"] = {"Gungabula"},
["gyg"] = {"Gbayi"},
["gyi"] = {"Gyele"},
["gyl"] = {"Gayil"},
["gym"] = {"Ngäbere"},
["gyn"] = {"Guyanese Creole English"},
["gyo"] = {"Gyalsumdo"},
["gyr"] = {"Guarayu"},
["gyy"] = {"Gunya"},
["gyz"] = {"Geji", "Gyaazi"},
["gza"] = {"Ganza"},
["gzi"] = {"Gazi"},
["gzn"] = {"Gane"},
["haa"] = {"Han"},
["hab"] = {"Hanoi Sign Language"},
["hac"] = {"Gurani"},
["had"] = {"Hatam"},
["hae"] = {"Eastern Oromo"},
["haf"] = {"Haiphong Sign Language"},
["hag"] = {"Hanga"},
["hah"] = {"Hahon"},
["hai"] = {"Haida"},
["haj"] = {"Hajong"},
["hak"] = {"China Hakka"},
["hal"] = {"Halang"},
["ham"] = {"Hewa"},
["han"] = {"Hangaza"},
["hao"] = {"Hakö"},
["hap"] = {"Hupla"},
["haq"] = {"Ha"},
["har"] = {"Harari"},
["has"] = {"Haisla"},
["hav"] = {"Havu"},
["haw"] = {"Hawaiian"},
["hax"] = {"Southern Haida"},
["hay"] = {"Haya"},
["haz"] = {"Hazaragi"},
["hba"] = {"Hamba"},
["hbb"] = {"Huba"},
["hbn"] = {"Heiban"},
["hbo"] = {"Hebrew Kelia"},
["hbu"] = {"Habu"},
["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"},
["hch"] = {"Huichol"},
["hdn"] = {"Northern Haida"},
["hds"] = {"Honduras Sign Language"},
["hdy"] = {"Hadiyya"},
["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"},
["hed"] = {"Herdé"},
["heg"] = {"Helong"},
["heh"] = {"Hehe"},
["hei"] = {"Heiltsuk"},
["hem"] = {"Hemba"},
["hgm"] = {"Haiǁom"},
["hgw"] = {"Haigwai"},
["hhi"] = {"Hoia Hoia"},
["hhr"] = {"Kerak"},
["hhy"] = {"Hoyahoya"},
["hia"] = {"Lamang"},
["hib"] = {"Hibito"},
["hid"] = {"Hidatsa"},
["hif"] = {"Fiji Hindi"},
["hig"] = {"Kamwe"},
["hih"] = {"Pamosu"},
["hii"] = {"Hinduri"},
["hij"] = {"Hijuk"},
["hik"] = {"Seit-Kaitetu"},
["hil"] = {"Hiligaynon"},
["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"},
["hio"] = {"Tsoa"},
["hir"] = {"Himarimã"},
["hit"] = {"Hittite"},
["hiw"] = {"Hiw"},
["hix"] = {"Hixkaryána"},
["hji"] = {"Haji"},
["hka"] = {"Kahe"},
["hke"] = {"Hunde"},
["hkh"] = {"Khah", "Poguli"},
["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"},
["hkn"] = {"Mel-Khaonh"},
["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"},
["hla"] = {"Halia"},
["hlb"] = {"Halbi"},
["hld"] = {"Halang Doan"},
["hle"] = {"Hlersu"},
["hlt"] = {"Matu Chin"},
["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"},
["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"},
["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"},
["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"},
["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"},
["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"},
["hmf"] = {"Hmong Don"},
["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"},
["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"},
["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"},
["hmj"] = {"Ge", "Gejia"},
["hmk"] = {"Maek"},
["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"},
["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"},
["hmn"] = {"Hmong", "Mong"},
["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"},
["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"},
["hmr"] = {"Hmar"},
["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"},
["hmt"] = {"Hamtai"},
["hmu"] = {"Hamap"},
["hmv"] = {"Hmong Dô"},
["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"},
["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"},
["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"},
["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"},
["hna"] = {"Mina (Cameroon)"},
["hnd"] = {"Southern Hindko"},
["hne"] = {"Chhattisgarhi"},
["hng"] = {"Hungu"},
["hnh"] = {"ǁAni"},
["hni"] = {"Hani"},
["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"},
["hnn"] = {"Hanunoo"},
["hno"] = {"Northern Hindko"},
["hns"] = {"Caribbean Hindustani"},
["hnu"] = {"Hung"},
["hoa"] = {"Hoava"},
["hob"] = {"Mari (Madang Province)"},
["hoc"] = {"Ho"},
["hod"] = {"Holma"},
["hoe"] = {"Horom"},
["hoh"] = {"Hobyót"},
["hoi"] = {"Holikachuk"},
["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"},
["hok"] = {"Hokan languages"},
["hol"] = {"Holu"},
["hom"] = {"Homa"},
["hoo"] = {"Holoholo"},
["hop"] = {"Hopi"},
["hor"] = {"Horo"},
["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"},
["hot"] = {"Hote", "Malê"},
["hov"] = {"Hovongan"},
["how"] = {"Honi"},
["hoy"] = {"Holiya"},
["hoz"] = {"Hozo"},
["hpo"] = {"Hpon"},
["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"},
["hra"] = {"Hrangkhol"},
["hrc"] = {"Niwer Mil"},
["hre"] = {"Hre"},
["hrk"] = {"Haruku"},
["hrm"] = {"Horned Miao"},
["hro"] = {"Haroi"},
["hrp"] = {"Nhirrpi"},
["hrt"] = {"Hértevin"},
["hru"] = {"Hruso"},
["hrw"] = {"Warwar Feni"},
["hrx"] = {"Hunsrik"},
["hrz"] = {"Harzani"},
["hsb"] = {"Upper Sorbian"},
["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"},
["hsl"] = {"Hausa Sign Language"},
["hsn"] = {"Xiang Chinese"},
["hss"] = {"Harsusi"},
["hti"] = {"Hoti"},
["hto"] = {"Minica Huitoto"},
["hts"] = {"Hadza"},
["htu"] = {"Hitu"},
["htx"] = {"Middle Hittite"},
["hub"] = {"Huambisa"},
["huc"] = {"ǂHua", "ǂʼAmkhoe"},
["hud"] = {"Huaulu"},
["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"},
["huf"] = {"Humene"},
["hug"] = {"Huachipaeri"},
["huh"] = {"Huilliche"},
["hui"] = {"Huli"},
["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"},
["huk"] = {"Hulung"},
["hul"] = {"Hula"},
["hum"] = {"Hungana"},
["huo"] = {"Hu"},
["hup"] = {"Hupa"},
["huq"] = {"Tsat"},
["hur"] = {"Halkomelem"},
["hus"] = {"Huastec"},
["hut"] = {"Humla"},
["huu"] = {"Murui Huitoto"},
["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"},
["huw"] = {"Hukumina"},
["hux"] = {"Nüpode Huitoto"},
["huy"] = {"Hulaulá"},
["huz"] = {"Hunzib"},
["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"},
["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"},
["hvk"] = {"Haveke"},
["hvn"] = {"Sabu"},
["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"},
["hwa"] = {"Wané"},
["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"},
["hwo"] = {"Hwana"},
["hya"] = {"Hya"},
["hyw"] = {"Western Armenian"},
["hyx"] = {"Armenian (family)"},
["iai"] = {"Iaai"},
["ian"] = {"Iatmul"},
["iar"] = {"Purari"},
["iba"] = {"Iban"},
["ibb"] = {"Ibibio"},
["ibd"] = {"Iwaidja"},
["ibe"] = {"Akpes"},
["ibg"] = {"Ibanag"},
["ibh"] = {"Bih"},
["ibl"] = {"Ibaloi"},
["ibm"] = {"Agoi"},
["ibn"] = {"Ibino"},
["ibr"] = {"Ibuoro"},
["ibu"] = {"Ibu"},
["iby"] = {"Ibani"},
["ica"] = {"Ede Ica"},
["ich"] = {"Etkywan"},
["icl"] = {"Icelandic Sign Language"},
["icr"] = {"Islander Creole English"},
["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"},
["idb"] = {"Indo-Portuguese"},
["idc"] = {"Idon", "Ajiya"},
["idd"] = {"Ede Idaca"},
["ide"] = {"Idere"},
["idi"] = {"Idi"},
["idr"] = {"Indri"},
["ids"] = {"Idesa"},
["idt"] = {"Idaté"},
["idu"] = {"Idoma"},
["ifa"] = {"Amganad Ifugao"},
["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"},
["ife"] = {"Ifè"},
["iff"] = {"Ifo"},
["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"},
["ifm"] = {"Teke-Fuumu"},
["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"},
["ify"] = {"Keley-I Kallahan"},
["igb"] = {"Ebira"},
["ige"] = {"Igede"},
["igg"] = {"Igana"},
["igl"] = {"Igala"},
["igm"] = {"Kanggape"},
["ign"] = {"Ignaciano"},
["igo"] = {"Isebe"},
["igs"] = {"Interglossa"},
["igw"] = {"Igwe"},
["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"},
["ihi"] = {"Ihievbe"},
["ihp"] = {"Iha"},
["ihw"] = {"Bidhawal"},
["iin"] = {"Thiin"},
["iir"] = {"Indo-Iranian languages"},
["ijc"] = {"Izon"},
["ije"] = {"Biseni"},
["ijj"] = {"Ede Ije"},
["ijn"] = {"Kalabari"},
["ijo"] = {"Ijo languages"},
["ijs"] = {"Southeast Ijo"},
["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"},
["ikh"] = {"Ikhin-Arokho"},
["iki"] = {"Iko"},
["ikk"] = {"Ika"},
["ikl"] = {"Ikulu"},
["iko"] = {"Olulumo-Ikom"},
["ikp"] = {"Ikpeshi"},
["ikr"] = {"Ikaranggal"},
["iks"] = {"Inuit Sign Language"},
["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"},
["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"},
["ikw"] = {"Ikwere"},
["ikx"] = {"Ik"},
["ikz"] = {"Ikizu"},
["ila"] = {"Ile Ape"},
["ilb"] = {"Ila"},
["ilg"] = {"Garig-Ilgar"},
["ili"] = {"Ili Turki"},
["ilk"] = {"Ilongot"},
["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"},
["ilo"] = {"Iloko"},
["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"},
["ils"] = {"International Sign"},
["ilu"] = {"Ili'uun"},
["ilv"] = {"Ilue"},
["ima"] = {"Mala Malasar"},
["imi"] = {"Anamgura"},
["iml"] = {"Miluk"},
["imn"] = {"Imonda"},
["imo"] = {"Imbongu"},
["imr"] = {"Imroing"},
["ims"] = {"Marsian"},
["imt"] = {"Imotong"},
["imy"] = {"Milyan"},
["inb"] = {"Inga"},
["inc"] = {"Indic languages"},
["ine"] = {"Indo-European languages"},
["ing"] = {"Degexit'an"},
["inh"] = {"Ingush"},
["inj"] = {"Jungle Inga"},
["inl"] = {"Indonesian Sign Language"},
["inm"] = {"Minaean"},
["inn"] = {"Isinai"},
["ino"] = {"Inoke-Yate"},
["inp"] = {"Iñapari"},
["ins"] = {"Indian Sign Language"},
["int"] = {"Intha"},
["inz"] = {"Ineseño"},
["ior"] = {"Inor"},
["iou"] = {"Tuma-Irumu"},
["iow"] = {"Iowa-Oto"},
["ipi"] = {"Ipili"},
["ipo"] = {"Ipiko"},
["iqu"] = {"Iquito"},
["iqw"] = {"Ikwo"},
["ira"] = {"Iranian languages"},
["ire"] = {"Iresim"},
["irh"] = {"Irarutu"},
["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"},
["irk"] = {"Iraqw"},
["irn"] = {"Irántxe"},
["iro"] = {"Iroquoian languages"},
["irr"] = {"Ir"},
["iru"] = {"Irula"},
["irx"] = {"Kamberau"},
["iry"] = {"Iraya"},
["isa"] = {"Isabi"},
["isc"] = {"Isconahua"},
["isd"] = {"Isnag"},
["ise"] = {"Italian Sign Language"},
["isg"] = {"Irish Sign Language"},
["ish"] = {"Esan"},
["isi"] = {"Nkem-Nkum"},
["isk"] = {"Ishkashimi"},
["ism"] = {"Masimasi"},
["isn"] = {"Isanzu"},
["iso"] = {"Isoko"},
["isr"] = {"Israeli Sign Language"},
["ist"] = {"Istriot"},
["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"},
["isv"] = {"Interslavic"},
["itb"] = {"Binongan Itneg"},
["itc"] = {"Italic languages"},
["itd"] = {"Southern Tidung"},
["ite"] = {"Itene"},
["iti"] = {"Inlaod Itneg"},
["itk"] = {"Judeo-Italian"},
["itl"] = {"Itelmen"},
["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"},
["ito"] = {"Itonama"},
["itr"] = {"Iteri"},
["its"] = {"Isekiri"},
["itt"] = {"Maeng Itneg"},
["itv"] = {"Itawit"},
["itw"] = {"Ito"},
["itx"] = {"Itik"},
["ity"] = {"Moyadan Itneg"},
["itz"] = {"Itzá"},
["ium"] = {"Iu Mien"},
["ivb"] = {"Ibatan"},
["ivv"] = {"Ivatan"},
["iwk"] = {"I-Wak"},
["iwm"] = {"Iwam"},
["iwo"] = {"Iwur"},
["iws"] = {"Sepik Iwam"},
["ixc"] = {"Ixcatec"},
["ixl"] = {"Ixil"},
["iya"] = {"Iyayu"},
["iyo"] = {"Mesaka"},
["iyx"] = {"Yaka (Congo)"},
["izh"] = {"Ingrian"},
["izm"] = {"Kizamani"},
["izr"] = {"Izere"},
["izz"] = {"Izii"},
["jaa"] = {"Jamamadí"},
["jab"] = {"Hyam"},
["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"},
["jad"] = {"Jahanka"},
["jae"] = {"Yabem"},
["jaf"] = {"Jara"},
["jah"] = {"Jah Hut"},
["jaj"] = {"Zazao"},
["jak"] = {"Jakun"},
["jal"] = {"Yalahatan"},
["jam"] = {"Jamaican Creole English"},
["jan"] = {"Jandai"},
["jao"] = {"Yanyuwa"},
["jaq"] = {"Yaqay"},
["jas"] = {"New Caledonian Javanese"},
["jat"] = {"Jakati"},
["jau"] = {"Yaur"},
["jax"] = {"Melayu Jambi"},
["jay"] = {"Yan-nhangu", "Nhangu"},
["jaz"] = {"Jawe"},
["jbe"] = {"Judeo-Berber"},
["jbi"] = {"Badjiri"},
["jbj"] = {"Arandai"},
["jbk"] = {"Barikewa"},
["jbm"] = {"Bijim"},
["jbn"] = {"Nafusi"},
["jbo"] = {"Lojban"},
["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"},
["jbt"] = {"Jabutí"},
["jbu"] = {"Jukun Takum"},
["jbw"] = {"Yawijibaya"},
["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"},
["jct"] = {"Krymchak"},
["jda"] = {"Jad"},
["jdg"] = {"Jadgali"},
["jdt"] = {"Judeo-Tat"},
["jeb"] = {"Jebero"},
["jee"] = {"Jerung"},
["jeh"] = {"Jeh"},
["jei"] = {"Yei"},
["jek"] = {"Jeri Kuo"},
["jel"] = {"Yelmek"},
["jen"] = {"Dza"},
["jer"] = {"Jere"},
["jet"] = {"Manem"},
["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"},
["jgb"] = {"Ngbee"},
["jge"] = {"Judeo-Georgian"},
["jgk"] = {"Gwak"},
["jgo"] = {"Ngomba"},
["jhi"] = {"Jehai"},
["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"},
["jia"] = {"Jina"},
["jib"] = {"Jibu"},
["jic"] = {"Tol"},
["jid"] = {"Bu (Kaduna State)"},
["jie"] = {"Jilbe"},
["jig"] = {"Jingulu", "Djingili"},
["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"},
["jii"] = {"Jiiddu"},
["jil"] = {"Jilim"},
["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"},
["jio"] = {"Jiamao"},
["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"},
["jit"] = {"Jita"},
["jiu"] = {"Youle Jinuo"},
["jiv"] = {"Shuar"},
["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"},
["jje"] = {"Jejueo"},
["jjr"] = {"Bankal"},
["jka"] = {"Kaera"},
["jkm"] = {"Mobwa Karen"},
["jko"] = {"Kubo"},
["jkp"] = {"Paku Karen"},
["jkr"] = {"Koro (India)"},
["jks"] = {"Amami Koniya Sign Language"},
["jku"] = {"Labir"},
["jle"] = {"Ngile"},
["jls"] = {"Jamaican Sign Language"},
["jma"] = {"Dima"},
["jmb"] = {"Zumbun"},
["jmc"] = {"Machame"},
["jmd"] = {"Yamdena"},
["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"},
["jml"] = {"Jumli"},
["jmn"] = {"Makuri Naga"},
["jmr"] = {"Kamara"},
["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"},
["jmw"] = {"Mouwase"},
["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"},
["jna"] = {"Jangshung"},
["jnd"] = {"Jandavra"},
["jng"] = {"Yangman"},
["jni"] = {"Janji"},
["jnj"] = {"Yemsa"},
["jnl"] = {"Rawat"},
["jns"] = {"Jaunsari"},
["job"] = {"Joba"},
["jod"] = {"Wojenaka"},
["jog"] = {"Jogi"},
["jor"] = {"Jorá"},
["jos"] = {"Jordanian Sign Language"},
["jow"] = {"Jowulu"},
["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"},
["jpr"] = {"Judeo-Persian"},
["jpx"] = {"Jipun (ruang bilik)"},
["jqr"] = {"Jaqaru"},
["jra"] = {"Jarai"},
["jrb"] = {"Judeo-Arabic"},
["jrr"] = {"Jiru"},
["jrt"] = {"Jakattoe"},
["jru"] = {"Japrería"},
["jsl"] = {"Japanese Sign Language"},
["jua"] = {"Júma"},
["jub"] = {"Wannu"},
["juc"] = {"Jurchen"},
["jud"] = {"Worodougou"},
["juh"] = {"Hõne"},
["jui"] = {"Ngadjuri"},
["juk"] = {"Wapan"},
["jul"] = {"Jirel"},
["jum"] = {"Jumjum"},
["jun"] = {"Juang"},
["juo"] = {"Jiba"},
["jup"] = {"Hupdë"},
["jur"] = {"Jurúna"},
["jus"] = {"Jumla Sign Language"},
["jut"] = {"Jutish"},
["juu"] = {"Ju"},
["juw"] = {"Wãpha"},
["juy"] = {"Juray"},
["jvd"] = {"Javindo"},
["jvn"] = {"Caribbean Javanese"},
["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"},
["jya"] = {"Jiarong"},
["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"},
["jyy"] = {"Jaya"},
["kaa"] = {"Kara-Kalpak", "Karakalpak"},
["kab"] = {"Kabyle"},
["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"},
["kad"] = {"Adara"},
["kae"] = {"Ketangalan"},
["kaf"] = {"Katso"},
["kag"] = {"Kajaman"},
["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"},
["kai"] = {"Karekare"},
["kaj"] = {"Jju"},
["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"},
["kam"] = {"Kamba (Kenya)"},
["kao"] = {"Xaasongaxango"},
["kap"] = {"Bezhta"},
["kaq"] = {"Capanahua"},
["kar"] = {"Karen languages"},
["kav"] = {"Katukína"},
["kaw"] = {"Kawi"},
["kax"] = {"Kao"},
["kay"] = {"Kamayurá"},
["kba"] = {"Kalarko"},
["kbb"] = {"Kaxuiâna"},
["kbc"] = {"Kadiwéu"},
["kbd"] = {"Kabardian"},
["kbe"] = {"Kanju"},
["kbg"] = {"Khamba"},
["kbh"] = {"Camsá"},
["kbi"] = {"Kaptiau"},
["kbj"] = {"Kari"},
["kbk"] = {"Grass Koiari"},
["kbl"] = {"Kanembu"},
["kbm"] = {"Iwal"},
["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"},
["kbo"] = {"Keliko"},
["kbp"] = {"Kabiyè"},
["kbq"] = {"Kamano"},
["kbr"] = {"Kafa"},
["kbs"] = {"Kande"},
["kbt"] = {"Abadi"},
["kbu"] = {"Kabutra"},
["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"},
["kbw"] = {"Kaiep"},
["kbx"] = {"Ap Ma"},
["kby"] = {"Manga Kanuri"},
["kbz"] = {"Duhwa"},
["kca"] = {"Khanty"},
["kcb"] = {"Kawacha"},
["kcc"] = {"Lubila"},
["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"},
["kce"] = {"Kaivi"},
["kcf"] = {"Ukaan"},
["kcg"] = {"Tyap"},
["kch"] = {"Vono"},
["kci"] = {"Kamantan"},
["kcj"] = {"Kobiana"},
["kck"] = {"Kalanga"},
["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"},
["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"},
["kcn"] = {"Nubi"},
["kco"] = {"Kinalakna"},
["kcp"] = {"Kanga"},
["kcq"] = {"Kamo"},
["kcr"] = {"Katla"},
["kcs"] = {"Koenoem"},
["kct"] = {"Kaian"},
["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"},
["kcv"] = {"Kete"},
["kcw"] = {"Kabwari"},
["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"},
["kcy"] = {"Korandje"},
["kcz"] = {"Konongo"},
["kda"] = {"Worimi"},
["kdc"] = {"Kutu"},
["kdd"] = {"Yankunytjatjara"},
["kde"] = {"Makonde"},
["kdf"] = {"Mamusi"},
["kdg"] = {"Seba"},
["kdh"] = {"Tem"},
["kdi"] = {"Kumam"},
["kdj"] = {"Karamojong"},
["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"},
["kdl"] = {"Tsikimba"},
["kdm"] = {"Kagoma"},
["kdn"] = {"Kunda"},
["kdo"] = {"Kordofanian languages"},
["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"},
["kdq"] = {"Koch"},
["kdr"] = {"Karaim"},
["kdt"] = {"Kuy"},
["kdu"] = {"Kadaru"},
["kdw"] = {"Koneraw"},
["kdx"] = {"Kam"},
["kdy"] = {"Keder", "Keijar"},
["kdz"] = {"Kwaja"},
["kea"] = {"Kabuverdianu"},
["keb"] = {"Kélé"},
["kec"] = {"Keiga"},
["ked"] = {"Kerewe"},
["kee"] = {"Eastern Keres"},
["kef"] = {"Kpessi"},
["keg"] = {"Tese"},
["keh"] = {"Keak"},
["kei"] = {"Kei"},
["kej"] = {"Kadar"},
["kek"] = {"Kekchí"},
["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"},
["kem"] = {"Kemak"},
["ken"] = {"Kenyang"},
["keo"] = {"Kakwa"},
["kep"] = {"Kaikadi"},
["keq"] = {"Kamar"},
["ker"] = {"Kera"},
["kes"] = {"Kugbo"},
["ket"] = {"Ket"},
["keu"] = {"Akebu"},
["kev"] = {"Kanikkaran"},
["kew"] = {"West Kewa"},
["kex"] = {"Kukna"},
["key"] = {"Kupia"},
["kez"] = {"Kukele"},
["kfa"] = {"Kodava"},
["kfb"] = {"Northwestern Kolami"},
["kfc"] = {"Konda-Dora"},
["kfd"] = {"Korra Koraga"},
["kfe"] = {"Kota (India)"},
["kff"] = {"Koya"},
["kfg"] = {"Kudiya"},
["kfh"] = {"Kurichiya"},
["kfi"] = {"Kannada Kurumba"},
["kfj"] = {"Kemiehua"},
["kfk"] = {"Kinnauri"},
["kfl"] = {"Kung"},
["kfm"] = {"Khunsari"},
["kfn"] = {"Kuk"},
["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"},
["kfp"] = {"Korwa"},
["kfq"] = {"Korku"},
["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"},
["kfs"] = {"Bilaspuri"},
["kft"] = {"Kanjari"},
["kfu"] = {"Katkari"},
["kfv"] = {"Kurmukar"},
["kfw"] = {"Kharam Naga"},
["kfx"] = {"Kullu Pahari"},
["kfy"] = {"Kumaoni"},
["kfz"] = {"Koromfé"},
["kga"] = {"Koyaga"},
["kgb"] = {"Kawe"},
["kge"] = {"Komering"},
["kgf"] = {"Kube"},
["kgg"] = {"Kusunda"},
["kgi"] = {"Selangor Sign Language"},
["kgj"] = {"Gamale Kham"},
["kgk"] = {"Kaiwá"},
["kgl"] = {"Kunggari"},
["kgn"] = {"Karingani"},
["kgo"] = {"Krongo"},
["kgp"] = {"Kaingang"},
["kgq"] = {"Kamoro"},
["kgr"] = {"Abun"},
["kgs"] = {"Kumbainggar"},
["kgt"] = {"Somyev"},
["kgu"] = {"Kobol"},
["kgv"] = {"Karas"},
["kgw"] = {"Karon Dori"},
["kgx"] = {"Kamaru"},
["kgy"] = {"Kyerung"},
["kha"] = {"Khasi"},
["khb"] = {"Lü"},
["khc"] = {"Tukang Besi North"},
["khd"] = {"Bädi Kanum"},
["khe"] = {"Korowai"},
["khf"] = {"Khuen"},
["khg"] = {"Khams Tibetan"},
["khh"] = {"Kehu"},
["khi"] = {"Khoisan languages"},
["khj"] = {"Kuturmi"},
["khk"] = {"Halh Mongolian"},
["khl"] = {"Lusi"},
["khn"] = {"Khandesi"},
["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"},
["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"},
["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"},
["khr"] = {"Kharia"},
["khs"] = {"Kasua"},
["kht"] = {"Khamti"},
["khu"] = {"Nkhumbi"},
["khv"] = {"Khvarshi"},
["khw"] = {"Khowar"},
["khx"] = {"Kanu"},
["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"},
["khz"] = {"Keapara"},
["kia"] = {"Kim"},
["kib"] = {"Koalib"},
["kic"] = {"Kickapoo"},
["kid"] = {"Koshin"},
["kie"] = {"Kibet"},
["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"},
["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"},
["kih"] = {"Kilmeri"},
["kii"] = {"Kitsai"},
["kij"] = {"Kilivila"},
["kil"] = {"Kariya"},
["kim"] = {"Karagas"},
["kio"] = {"Kiowa"},
["kip"] = {"Sheshi Kham"},
["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"},
["kis"] = {"Kis"},
["kit"] = {"Agob"},
["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"},
["kiv"] = {"Kimbu"},
["kiw"] = {"Northeast Kiwai"},
["kix"] = {"Khiamniungan Naga"},
["kiy"] = {"Kirikiri"},
["kiz"] = {"Kisi"},
["kja"] = {"Mlap"},
["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"},
["kjc"] = {"Coastal Konjo"},
["kjd"] = {"Southern Kiwai"},
["kje"] = {"Kisar"},
["kjg"] = {"Khmu"},
["kjh"] = {"Khakas"},
["kji"] = {"Zabana"},
["kjj"] = {"Khinalugh"},
["kjk"] = {"Highland Konjo"},
["kjl"] = {"Western Parbate Kham"},
["kjm"] = {"Kháng"},
["kjn"] = {"Kunjen"},
["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"},
["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"},
["kjq"] = {"Western Keres"},
["kjr"] = {"Kurudu"},
["kjs"] = {"East Kewa"},
["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"},
["kju"] = {"Kashaya"},
["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"},
["kjx"] = {"Ramopa"},
["kjy"] = {"Erave"},
["kjz"] = {"Bumthangkha"},
["kka"] = {"Kakanda"},
["kkb"] = {"Kwerisa"},
["kkc"] = {"Odoodee"},
["kkd"] = {"Kinuku"},
["kke"] = {"Kakabe"},
["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"},
["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"},
["kkh"] = {"Khün"},
["kki"] = {"Kagulu"},
["kkj"] = {"Kako"},
["kkk"] = {"Kokota"},
["kkl"] = {"Kosarek Yale"},
["kkm"] = {"Kiong"},
["kkn"] = {"Kon Keu"},
["kko"] = {"Karko"},
["kkp"] = {"Gugubera", "Koko-Bera"},
["kkq"] = {"Kaeku"},
["kkr"] = {"Kir-Balar"},
["kks"] = {"Giiwo"},
["kkt"] = {"Koi"},
["kku"] = {"Tumi"},
["kkv"] = {"Kangean"},
["kkw"] = {"Teke-Kukuya"},
["kkx"] = {"Kohin"},
["kky"] = {"Guugu Yimidhirr", "Guguyimidjir"},
["kkz"] = {"Kaska"},
["kla"] = {"Klamath-Modoc"},
["klb"] = {"Kiliwa"},
["klc"] = {"Kolbila"},
["kld"] = {"Gamilaraay"},
["kle"] = {"Kulung (Nepal)"},
["klf"] = {"Kendeje"},
["klg"] = {"Tagakaulo"},
["klh"] = {"Weliki"},
["kli"] = {"Kalumpang"},
["klj"] = {"Khalaj"},
["klk"] = {"Kono (Nigeria)"},
["kll"] = {"Kagan Kalagan"},
["klm"] = {"Migum"},
["kln"] = {"Kalenjin"},
["klo"] = {"Kapya"},
["klp"] = {"Kamasa"},
["klq"] = {"Rumu"},
["klr"] = {"Khaling"},
["kls"] = {"Kalasha"},
["klt"] = {"Nukna"},
["klu"] = {"Klao"},
["klv"] = {"Maskelynes"},
["klw"] = {"Tado", "Lindu"},
["klx"] = {"Koluwawa"},
["kly"] = {"Kalao"},
["klz"] = {"Kabola"},
["kma"] = {"Konni"},
["kmb"] = {"Kimbundu"},
["kmc"] = {"Southern Dong"},
["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"},
["kme"] = {"Bakole"},
["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"},
["kmg"] = {"Kâte"},
["kmh"] = {"Kalam"},
["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"},
["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"},
["kmk"] = {"Limos Kalinga"},
["kml"] = {"Tanudan Kalinga"},
["kmm"] = {"Kom (India)"},
["kmn"] = {"Awtuw"},
["kmo"] = {"Kwoma"},
["kmp"] = {"Gimme"},
["kmq"] = {"Kwama"},
["kmr"] = {"Northern Kurdish"},
["kms"] = {"Kamasau"},
["kmt"] = {"Kemtuik"},
["kmu"] = {"Kanite"},
["kmv"] = {"Karipúna Creole French"},
["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"},
["kmx"] = {"Waboda"},
["kmy"] = {"Koma"},
["kmz"] = {"Khorasani Turkish"},
["kna"] = {"Dera (Nigeria)"},
["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"},
["knc"] = {"Central Kanuri"},
["knd"] = {"Konda"},
["kne"] = {"Kankanaey"},
["knf"] = {"Mankanya"},
["kng"] = {"Koongo"},
["kni"] = {"Kanufi"},
["knj"] = {"Western Kanjobal"},
["knk"] = {"Kuranko"},
["knl"] = {"Keninjal"},
["knm"] = {"Kanamarí"},
["knn"] = {"Konkani (individual language)"},
["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"},
["knp"] = {"Kwanja"},
["knq"] = {"Kintaq"},
["knr"] = {"Kaningra"},
["kns"] = {"Kensiu"},
["knt"] = {"Panoan Katukína"},
["knu"] = {"Kono (Guinea)"},
["knv"] = {"Tabo"},
["knw"] = {"Kung-Ekoka"},
["knx"] = {"Kendayan", "Salako"},
["kny"] = {"Kanyok"},
["knz"] = {"Kalamsé"},
["koa"] = {"Konomala"},
["koc"] = {"Kpati"},
["kod"] = {"Kodi"},
["koe"] = {"Kacipo-Bale Suri"},
["kof"] = {"Kubi"},
["kog"] = {"Cogui", "Kogi"},
["koh"] = {"Koyo"},
["koi"] = {"Komi-Permyak"},
["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"},
["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"},
["koo"] = {"Konzo"},
["kop"] = {"Waube"},
["koq"] = {"Kota (Gabon)"},
["kos"] = {"Kosraean"},
["kot"] = {"Lagwan"},
["kou"] = {"Koke"},
["kov"] = {"Kudu-Camo"},
["kow"] = {"Kugama"},
["koy"] = {"Koyukon"},
["koz"] = {"Korak"},
["kpa"] = {"Kutto"},
["kpb"] = {"Mullu Kurumba"},
["kpc"] = {"Curripaco"},
["kpd"] = {"Koba"},
["kpe"] = {"Kpelle"},
["kpf"] = {"Komba"},
["kpg"] = {"Kapingamarangi"},
["kph"] = {"Kplang"},
["kpi"] = {"Kofei"},
["kpj"] = {"Karajá"},
["kpk"] = {"Kpan"},
["kpl"] = {"Kpala"},
["kpm"] = {"Koho"},
["kpn"] = {"Kepkiriwát"},
["kpo"] = {"Ikposo"},
["kpq"] = {"Korupun-Sela"},
["kpr"] = {"Korafe-Yegha"},
["kps"] = {"Tehit"},
["kpt"] = {"Karata"},
["kpu"] = {"Kafoa"},
["kpv"] = {"Komi-Zyrian"},
["kpw"] = {"Kobon"},
["kpx"] = {"Mountain Koiali"},
["kpy"] = {"Koryak"},
["kpz"] = {"Kupsabiny"},
["kqa"] = {"Mum"},
["kqb"] = {"Kovai"},
["kqc"] = {"Doromu-Koki"},
["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"},
["kqe"] = {"Kalagan"},
["kqf"] = {"Kakabai"},
["kqg"] = {"Khe"},
["kqh"] = {"Kisankasa"},
["kqi"] = {"Koitabu"},
["kqj"] = {"Koromira"},
["kqk"] = {"Kotafon Gbe"},
["kql"] = {"Kyenele"},
["kqm"] = {"Khisa"},
["kqn"] = {"Kaonde"},
["kqo"] = {"Eastern Krahn"},
["kqp"] = {"Kimré"},
["kqq"] = {"Krenak"},
["kqr"] = {"Kimaragang"},
["kqs"] = {"Northern Kissi"},
["kqt"] = {"Klias River Kadazan"},
["kqu"] = {"Seroa"},
["kqv"] = {"Okolod"},
["kqw"] = {"Kandas"},
["kqx"] = {"Mser"},
["kqy"] = {"Koorete"},
["kqz"] = {"Korana"},
["kra"] = {"Kumhali"},
["krb"] = {"Karkin"},
["krc"] = {"Karachay-Balkar"},
["krd"] = {"Kairui-Midiki"},
["kre"] = {"Panará"},
["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"},
["krh"] = {"Kurama"},
["kri"] = {"Krio"},
["krj"] = {"Kinaray-A"},
["krk"] = {"Kerek"},
["krl"] = {"Karelian"},
["krn"] = {"Sapo"},
["kro"] = {"Kru languages"},
["krp"] = {"Durop"},
["krr"] = {"Krung"},
["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"},
["krt"] = {"Tumari Kanuri"},
["kru"] = {"Kurukh"},
["krv"] = {"Kavet"},
["krw"] = {"Western Krahn"},
["krx"] = {"Karon"},
["kry"] = {"Kryts"},
["krz"] = {"Sota Kanum"},
["ksb"] = {"Shambala"},
["ksc"] = {"Southern Kalinga"},
["ksd"] = {"Kuanua"},
["kse"] = {"Kuni"},
["ksf"] = {"Bafia"},
["ksg"] = {"Kusaghe"},
["ksh"] = {"Kölsch"},
["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"},
["ksj"] = {"Uare"},
["ksk"] = {"Kansa"},
["ksl"] = {"Kumalu"},
["ksm"] = {"Kumba"},
["ksn"] = {"Kasiguranin"},
["kso"] = {"Kofa"},
["ksp"] = {"Kaba"},
["ksq"] = {"Kwaami"},
["ksr"] = {"Borong"},
["kss"] = {"Southern Kisi"},
["kst"] = {"Winyé"},
["ksu"] = {"Khamyang"},
["ksv"] = {"Kusu"},
["ksw"] = {"S'gaw Karen"},
["ksx"] = {"Kedang"},
["ksy"] = {"Kharia Thar"},
["ksz"] = {"Kodaku"},
["kta"] = {"Katua"},
["ktb"] = {"Kambaata"},
["ktc"] = {"Kholok"},
["ktd"] = {"Kokata", "Kukatha"},
["kte"] = {"Nubri"},
["ktf"] = {"Kwami"},
["ktg"] = {"Kalkutung"},
["kth"] = {"Karanga"},
["kti"] = {"North Muyu"},
["ktj"] = {"Plapo Krumen"},
["ktk"] = {"Kaniet"},
["ktl"] = {"Koroshi"},
["ktm"] = {"Kurti"},
["ktn"] = {"Karitiâna"},
["kto"] = {"Kuot"},
["ktp"] = {"Kaduo"},
["ktq"] = {"Katabaga"},
["kts"] = {"South Muyu"},
["ktt"] = {"Ketum"},
["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"},
["ktv"] = {"Eastern Katu"},
["ktw"] = {"Kato"},
["ktx"] = {"Kaxararí"},
["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"},
["ktz"] = {"Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"},
["kub"] = {"Kutep"},
["kuc"] = {"Kwinsu"},
["kud"] = {"'Auhelawa"},
["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"},
["kuf"] = {"Western Katu"},
["kug"] = {"Kupa"},
["kuh"] = {"Kushi"},
["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo", "Kalapalo"},
["kuj"] = {"Kuria"},
["kuk"] = {"Kepo'"},
["kul"] = {"Kulere"},
["kum"] = {"Kumyk"},
["kun"] = {"Kunama"},
["kuo"] = {"Kumukio"},
["kup"] = {"Kunimaipa"},
["kuq"] = {"Karipuna"},
["kus"] = {"Kusaal"},
["kut"] = {"Kutenai"},
["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"},
["kuv"] = {"Kur"},
["kuw"] = {"Kpagua"},
["kux"] = {"Kukatja"},
["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"},
["kuz"] = {"Kunza"},
["kva"] = {"Bagvalal"},
["kvb"] = {"Kubu"},
["kvc"] = {"Kove"},
["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"},
["kve"] = {"Kalabakan"},
["kvf"] = {"Kabalai"},
["kvg"] = {"Kuni-Boazi"},
["kvh"] = {"Komodo"},
["kvi"] = {"Kwang"},
["kvj"] = {"Psikye"},
["kvk"] = {"Korean Sign Language"},
["kvl"] = {"Kayaw"},
["kvm"] = {"Kendem"},
["kvn"] = {"Border Kuna"},
["kvo"] = {"Dobel"},
["kvp"] = {"Kompane"},
["kvq"] = {"Geba Karen"},
["kvr"] = {"Kerinci"},
["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"},
["kvu"] = {"Yinbaw Karen"},
["kvv"] = {"Kola"},
["kvw"] = {"Wersing"},
["kvx"] = {"Parkari Koli"},
["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"},
["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"},
["kwa"] = {"Dâw"},
["kwb"] = {"Kwa"},
["kwc"] = {"Likwala"},
["kwd"] = {"Kwaio"},
["kwe"] = {"Kwerba"},
["kwf"] = {"Kwara'ae"},
["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"},
["kwh"] = {"Kowiai"},
["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"},
["kwj"] = {"Kwanga"},
["kwk"] = {"Kwakiutl"},
["kwl"] = {"Kofyar"},
["kwm"] = {"Kwambi"},
["kwn"] = {"Kwangali"},
["kwo"] = {"Kwomtari"},
["kwp"] = {"Kodia"},
["kwr"] = {"Kwer"},
["kws"] = {"Kwese"},
["kwt"] = {"Kwesten"},
["kwu"] = {"Kwakum"},
["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"},
["kww"] = {"Kwinti"},
["kwx"] = {"Khirwar"},
["kwy"] = {"San Salvador Kongo"},
["kwz"] = {"Kwadi"},
["kxa"] = {"Kairiru"},
["kxb"] = {"Krobu"},
["kxc"] = {"Konso", "Khonso"},
["kxd"] = {"Brunei"},
["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"},
["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"},
["kxi"] = {"Keningau Murut"},
["kxj"] = {"Kulfa"},
["kxk"] = {"Zayein Karen"},
["kxm"] = {"Northern Khmer"},
["kxn"] = {"Melanau Kanowit-Tanjong"},
["kxo"] = {"Kanoé"},
["kxp"] = {"Wadiyara Koli"},
["kxq"] = {"Smärky Kanum"},
["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"},
["kxs"] = {"Kangjia"},
["kxt"] = {"Koiwat"},
["kxv"] = {"Kuvi"},
["kxw"] = {"Konai"},
["kxx"] = {"Likuba"},
["kxy"] = {"Kayong"},
["kxz"] = {"Kerewo"},
["kya"] = {"Kwaya"},
["kyb"] = {"Butbut Kalinga"},
["kyc"] = {"Kyaka"},
["kyd"] = {"Karey"},
["kye"] = {"Krache"},
["kyf"] = {"Kouya"},
["kyg"] = {"Keyagana"},
["kyh"] = {"Karok"},
["kyi"] = {"Kiput"},
["kyj"] = {"Karao"},
["kyk"] = {"Kamayo"},
["kyl"] = {"Kalapuya"},
["kym"] = {"Kpatili"},
["kyn"] = {"Northern Binukidnon"},
["kyo"] = {"Kelon"},
["kyp"] = {"Kang"},
["kyq"] = {"Kenga"},
["kyr"] = {"Kuruáya"},
["kys"] = {"Baram Kayan"},
["kyt"] = {"Kayagar"},
["kyu"] = {"Western Kayah"},
["kyv"] = {"Kayort"},
["kyw"] = {"Kudmali"},
["kyx"] = {"Rapoisi"},
["kyy"] = {"Kambaira"},
["kyz"] = {"Kayabí"},
["kza"] = {"Western Karaboro"},
["kzb"] = {"Kaibobo"},
["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"},
["kzd"] = {"Kadai"},
["kze"] = {"Kosena"},
["kzf"] = {"Da'a Kaili"},
["kzg"] = {"Kikai"},
["kzi"] = {"Kelabit"},
["kzk"] = {"Kazukuru"},
["kzl"] = {"Kayeli"},
["kzm"] = {"Kais"},
["kzn"] = {"Kokola"},
["kzo"] = {"Kaningi"},
["kzp"] = {"Kaidipang"},
["kzq"] = {"Kaike"},
["kzr"] = {"Karang"},
["kzs"] = {"Sugut Dusun"},
["kzu"] = {"Kayupulau"},
["kzv"] = {"Komyandaret"},
["kzw"] = {"Karirí-Xocó"},
["kzx"] = {"Kamarian"},
["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"},
["kzz"] = {"Kalabra"},
["laa"] = {"Southern Subanen"},
["lab"] = {"Linear A"},
["lac"] = {"Lacandon"},
["lad"] = {"Ladino"},
["lae"] = {"Pattani"},
["laf"] = {"Lafofa"},
["lag"] = {"Rangi"},
["lah"] = {"Lahnda"},
["lai"] = {"Lambya"},
["laj"] = {"Lango (Uganda)"},
["lal"] = {"Lalia"},
["lam"] = {"Lamba"},
["lan"] = {"Laru"},
["lap"] = {"Laka (Chad)"},
["laq"] = {"Qabiao"},
["lar"] = {"Larteh"},
["las"] = {"Lama (Togo)"},
["lau"] = {"Laba"},
["law"] = {"Lauje"},
["lax"] = {"Tiwa"},
["lay"] = {"Lama Bai"},
["laz"] = {"Aribwatsa"},
["lbb"] = {"Label"},
["lbc"] = {"Lakkia"},
["lbe"] = {"Lak"},
["lbf"] = {"Tinani"},
["lbg"] = {"Laopang"},
["lbi"] = {"La'bi"},
["lbj"] = {"Ladakhi"},
["lbk"] = {"Central Bontok"},
["lbl"] = {"Libon Bikol"},
["lbm"] = {"Lodhi"},
["lbn"] = {"Rmeet"},
["lbo"] = {"Laven"},
["lbq"] = {"Wampar"},
["lbr"] = {"Lohorung"},
["lbs"] = {"Libyan Sign Language"},
["lbt"] = {"Lachi"},
["lbu"] = {"Labu"},
["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"},
["lbw"] = {"Tolaki"},
["lbx"] = {"Lawangan"},
["lby"] = {"Lamalama", "Lamu-Lamu"},
["lbz"] = {"Lardil"},
["lcc"] = {"Legenyem"},
["lcd"] = {"Lola"},
["lce"] = {"Loncong", "Sekak"},
["lcf"] = {"Lubu"},
["lch"] = {"Luchazi"},
["lcl"] = {"Lisela"},
["lcm"] = {"Tungag"},
["lcp"] = {"Western Lawa"},
["lcq"] = {"Luhu"},
["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"},
["lda"] = {"Kla-Dan"},
["ldb"] = {"Dũya"},
["ldd"] = {"Luri"},
["ldg"] = {"Lenyima"},
["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"},
["ldi"] = {"Laari"},
["ldj"] = {"Lemoro"},
["ldk"] = {"Leelau"},
["ldl"] = {"Kaan"},
["ldm"] = {"Landoma"},
["ldn"] = {"Láadan"},
["ldo"] = {"Loo"},
["ldp"] = {"Tso"},
["ldq"] = {"Lufu"},
["lea"] = {"Lega-Shabunda"},
["leb"] = {"Lala-Bisa"},
["lec"] = {"Leco"},
["led"] = {"Lendu"},
["lee"] = {"Lyélé"},
["lef"] = {"Lelemi"},
["leh"] = {"Lenje"},
["lei"] = {"Lemio"},
["lej"] = {"Lengola"},
["lek"] = {"Leipon"},
["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"},
["lem"] = {"Nomaande"},
["len"] = {"Lenca"},
["leo"] = {"Leti (Cameroon)"},
["lep"] = {"Lepcha"},
["leq"] = {"Lembena"},
["ler"] = {"Lenkau"},
["les"] = {"Lese"},
["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"},
["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"},
["lev"] = {"Lamma"},
["lew"] = {"Ledo Kaili"},
["lex"] = {"Luang"},
["ley"] = {"Lemolang"},
["lez"] = {"Lezghian"},
["lfa"] = {"Lefa"},
["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"},
["lga"] = {"Lungga"},
["lgb"] = {"Laghu"},
["lgg"] = {"Lugbara"},
["lgh"] = {"Laghuu"},
["lgi"] = {"Lengilu"},
["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"},
["lgl"] = {"Wala"},
["lgm"] = {"Lega-Mwenga"},
["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"},
["lgo"] = {"Lango (South Sudan)"},
["lgq"] = {"Logba"},
["lgr"] = {"Lengo"},
["lgs"] = {"Guinea-Bissau Sign Language", "Língua Gestual Guineense"},
["lgt"] = {"Pahi"},
["lgu"] = {"Longgu"},
["lgz"] = {"Ligenza"},
["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"},
["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"},
["lhi"] = {"Lahu Shi"},
["lhl"] = {"Lahul Lohar"},
["lhm"] = {"Lhomi"},
["lhn"] = {"Lahanan"},
["lhp"] = {"Lhokpu"},
["lhs"] = {"Mlahsö"},
["lht"] = {"Lo-Toga"},
["lhu"] = {"Lahu"},
["lia"] = {"West-Central Limba"},
["lib"] = {"Likum"},
["lic"] = {"Hlai"},
["lid"] = {"Nyindrou"},
["lie"] = {"Likila"},
["lif"] = {"Limbu"},
["lig"] = {"Ligbi"},
["lih"] = {"Lihir"},
["lij"] = {"Ligurian"},
["lik"] = {"Lika"},
["lil"] = {"Lillooet"},
["lio"] = {"Liki"},
["lip"] = {"Sekpele"},
["liq"] = {"Libido"},
["lir"] = {"Liberian English"},
["lis"] = {"Lisu"},
["liu"] = {"Logorik"},
["liv"] = {"Liv"},
["liw"] = {"Col"},
["lix"] = {"Liabuku"},
["liy"] = {"Banda-Bambari"},
["liz"] = {"Libinza"},
["lja"] = {"Golpa"},
["lje"] = {"Rampi"},
["lji"] = {"Laiyolo"},
["ljl"] = {"Li'o"},
["ljp"] = {"Lampung Api"},
["ljw"] = {"Yirandali"},
["ljx"] = {"Yuru"},
["lka"] = {"Lakalei"},
["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"},
["lkc"] = {"Kucong"},
["lkd"] = {"Lakondê"},
["lke"] = {"Kenyi"},
["lkh"] = {"Lakha"},
["lki"] = {"Laki"},
["lkj"] = {"Remun"},
["lkl"] = {"Laeko-Libuat"},
["lkm"] = {"Kalaamaya"},
["lkn"] = {"Lakon", "Vure"},
["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"},
["lkr"] = {"Päri"},
["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"},
["lkt"] = {"Lakota"},
["lku"] = {"Kungkari"},
["lky"] = {"Lokoya"},
["lla"] = {"Lala-Roba"},
["llb"] = {"Lolo"},
["llc"] = {"Lele (Guinea)"},
["lld"] = {"Ladin"},
["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"},
["llf"] = {"Hermit"},
["llg"] = {"Lole"},
["llh"] = {"Lamu"},
["lli"] = {"Teke-Laali"},
["llj"] = {"Ladji Ladji"},
["llk"] = {"Lelak"},
["lll"] = {"Lilau"},
["llm"] = {"Lasalimu"},
["lln"] = {"Lele (Chad)"},
["llp"] = {"North Efate"},
["llq"] = {"Lolak"},
["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"},
["llu"] = {"Lau"},
["llx"] = {"Lauan"},
["lma"] = {"East Limba"},
["lmb"] = {"Merei"},
["lmc"] = {"Limilngan"},
["lmd"] = {"Lumun"},
["lme"] = {"Pévé"},
["lmf"] = {"South Lembata"},
["lmg"] = {"Lamogai"},
["lmh"] = {"Lambichhong"},
["lmi"] = {"Lombi"},
["lmj"] = {"West Lembata"},
["lmk"] = {"Lamkang"},
["lml"] = {"Hano"},
["lmn"] = {"Lambadi"},
["lmo"] = {"Lombard"},
["lmp"] = {"Limbum"},
["lmq"] = {"Lamatuka"},
["lmr"] = {"Lamalera"},
["lmu"] = {"Lamenu"},
["lmv"] = {"Lomaiviti"},
["lmw"] = {"Lake Miwok"},
["lmx"] = {"Laimbue"},
["lmy"] = {"Lamboya"},
["lna"] = {"Langbashe"},
["lnb"] = {"Mbalanhu"},
["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"},
["lng"] = {"Langobardic"},
["lnh"] = {"Lanoh"},
["lni"] = {"Daantanai'"},
["lnj"] = {"Leningitij"},
["lnl"] = {"South Central Banda"},
["lnm"] = {"Langam"},
["lnn"] = {"Lorediakarkar"},
["lns"] = {"Lamnso'"},
["lnu"] = {"Longuda"},
["lnw"] = {"Lanima"},
["lnz"] = {"Lonzo"},
["loa"] = {"Loloda"},
["lob"] = {"Lobi"},
["loc"] = {"Inonhan"},
["loe"] = {"Saluan"},
["lof"] = {"Logol"},
["log"] = {"Logo"},
["loh"] = {"Laarim", "Narim"},
["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"},
["loj"] = {"Lou"},
["lok"] = {"Loko"},
["lol"] = {"Mongo"},
["lom"] = {"Loma (Liberia)"},
["lon"] = {"Malawi Lomwe"},
["loo"] = {"Lombo"},
["lop"] = {"Lopa"},
["loq"] = {"Lobala"},
["lor"] = {"Téén"},
["los"] = {"Loniu"},
["lot"] = {"Otuho"},
["lou"] = {"Louisiana Creole"},
["lov"] = {"Lopi"},
["low"] = {"Tampias Lobu"},
["lox"] = {"Loun"},
["loy"] = {"Loke"},
["loz"] = {"Lozi"},
["lpa"] = {"Lelepa"},
["lpe"] = {"Lepki"},
["lpn"] = {"Long Phuri Naga"},
["lpo"] = {"Lipo"},
["lpx"] = {"Lopit"},
["lqr"] = {"Logir"},
["lra"] = {"Rara Bakati'"},
["lrc"] = {"Northern Luri"},
["lre"] = {"Laurentian"},
["lrg"] = {"Laragia"},
["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"},
["lrk"] = {"Loarki"},
["lrl"] = {"Lari"},
["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"},
["lrn"] = {"Lorang"},
["lro"] = {"Laro"},
["lrr"] = {"Southern Yamphu"},
["lrt"] = {"Melayu Larantuka"},
["lrv"] = {"Larevat"},
["lrz"] = {"Lemerig"},
["lsa"] = {"Lasgerdi"},
["lsb"] = {"Burundian Sign Language", "Langue des Signes Burundaise"},
["lsc"] = {"Albarradas Sign Language", "Lengua de señas Albarradas"},
["lsd"] = {"Lishana Deni"},
["lse"] = {"Lusengo"},
["lsh"] = {"Lish"},
["lsi"] = {"Lashi"},
["lsl"] = {"Latvian Sign Language"},
["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"},
["lsn"] = {"Tibetan Sign Language"},
["lso"] = {"Laos Sign Language"},
["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"},
["lsr"] = {"Aruop"},
["lss"] = {"Lasi"},
["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"},
["lsv"] = {"Sivia Sign Language"},
["lsw"] = {"Seychelles Sign Language", "Lalang Siny Seselwa", "Langue des Signes Seychelloise"},
["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"},
["ltc"] = {"Late Middle Chinese"},
["ltg"] = {"Latgalian"},
["lth"] = {"Thur"},
["lti"] = {"Leti (Indonesia)"},
["ltn"] = {"Latundê"},
["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"},
["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"},
["ltu"] = {"Latu"},
["lua"] = {"Luba-Lulua"},
["luc"] = {"Aringa"},
["lud"] = {"Ludian"},
["lue"] = {"Luvale"},
["luf"] = {"Laua"},
["lui"] = {"Luiseno"},
["luj"] = {"Luna"},
["luk"] = {"Lunanakha"},
["lul"] = {"Olu'bo"},
["lum"] = {"Luimbi"},
["lun"] = {"Lunda"},
["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"},
["lup"] = {"Lumbu"},
["luq"] = {"Lucumi"},
["lur"] = {"Laura"},
["lus"] = {"Lushai"},
["lut"] = {"Lushootseed"},
["luu"] = {"Lumba-Yakkha"},
["luv"] = {"Luwati"},
["luw"] = {"Luo (Cameroon)"},
["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"},
["luz"] = {"Southern Luri"},
["lva"] = {"Maku'a"},
["lvi"] = {"Lavi"},
["lvk"] = {"Lavukaleve"},
["lvl"] = {"Lwel"},
["lvs"] = {"Standard Latvian"},
["lvu"] = {"Levuka"},
["lwa"] = {"Lwalu"},
["lwe"] = {"Lewo Eleng"},
["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"},
["lwh"] = {"White Lachi"},
["lwl"] = {"Eastern Lawa"},
["lwm"] = {"Laomian"},
["lwo"] = {"Luwo"},
["lws"] = {"Malawian Sign Language"},
["lwt"] = {"Lewotobi"},
["lwu"] = {"Lawu"},
["lww"] = {"Lewo"},
["lxm"] = {"Lakurumau"},
["lya"] = {"Layakha"},
["lyg"] = {"Lyngngam"},
["lyn"] = {"Luyana"},
["lzh"] = {"Literary Chinese"},
["lzl"] = {"Litzlitz"},
["lzn"] = {"Leinong Naga"},
["lzz"] = {"Laz"},
["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"},
["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"},
["mad"] = {"Madurese"},
["mae"] = {"Bo-Rukul"},
["maf"] = {"Mafa"},
["mag"] = {"Magahi"},
["mai"] = {"Maithili"},
["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"},
["mak"] = {"Makasar"},
["mam"] = {"Mam"},
["man"] = {"Mandingo", "Manding"},
["map"] = {"Austronesian languages"},
["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"},
["mas"] = {"Masai"},
["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"},
["mau"] = {"Huautla Mazatec"},
["mav"] = {"Sateré-Mawé"},
["maw"] = {"Mampruli"},
["max"] = {"North Moluccan Malay"},
["maz"] = {"Central Mazahua"},
["mba"] = {"Higaonon"},
["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"},
["mbc"] = {"Macushi"},
["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"},
["mbe"] = {"Molale"},
["mbf"] = {"Melayu Baba"},
["mbh"] = {"Mangseng"},
["mbi"] = {"Ilianen Manobo"},
["mbj"] = {"Nadëb"},
["mbk"] = {"Malol"},
["mbl"] = {"Maxakalí"},
["mbm"] = {"Ombamba"},
["mbn"] = {"Macaguán"},
["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"},
["mbp"] = {"Malayo"},
["mbq"] = {"Maisin"},
["mbr"] = {"Nukak Makú"},
["mbs"] = {"Sarangani Manobo"},
["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"},
["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"},
["mbv"] = {"Mbulungish"},
["mbw"] = {"Maring"},
["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"},
["mby"] = {"Memoni"},
["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"},
["mca"] = {"Maca"},
["mcb"] = {"Machiguenga"},
["mcc"] = {"Bitur"},
["mcd"] = {"Sharanahua"},
["mce"] = {"Itundujia Mixtec"},
["mcf"] = {"Matsés"},
["mcg"] = {"Mapoyo"},
["mch"] = {"Maquiritari"},
["mci"] = {"Mese"},
["mcj"] = {"Mvanip"},
["mck"] = {"Mbunda"},
["mcl"] = {"Macaguaje"},
["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"},
["mcn"] = {"Masana"},
["mco"] = {"Coatlán Mixe"},
["mcp"] = {"Makaa"},
["mcq"] = {"Ese"},
["mcr"] = {"Menya"},
["mcs"] = {"Mambai"},
["mct"] = {"Mengisa"},
["mcu"] = {"Cameroon Mambila"},
["mcv"] = {"Minanibai"},
["mcw"] = {"Mawa (Chad)"},
["mcx"] = {"Mpiemo"},
["mcy"] = {"South Watut"},
["mcz"] = {"Mawan"},
["mda"] = {"Mada (Nigeria)"},
["mdb"] = {"Morigi"},
["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"},
["mdd"] = {"Mbum"},
["mde"] = {"Maba (Chad)"},
["mdf"] = {"Moksha"},
["mdg"] = {"Massalat"},
["mdh"] = {"Maguindanaon"},
["mdi"] = {"Mamvu"},
["mdj"] = {"Mangbetu"},
["mdk"] = {"Mangbutu"},
["mdl"] = {"Maltese Sign Language"},
["mdm"] = {"Mayogo"},
["mdn"] = {"Mbati"},
["mdp"] = {"Mbala"},
["mdq"] = {"Mbole"},
["mdr"] = {"Mandar"},
["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"},
["mdt"] = {"Mbere"},
["mdu"] = {"Mboko"},
["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"},
["mdw"] = {"Mbosi"},
["mdx"] = {"Dizin"},
["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"},
["mdz"] = {"Suruí Do Pará"},
["mea"] = {"Menka"},
["meb"] = {"Ikobi"},
["mec"] = {"Marra"},
["med"] = {"Melpa"},
["mee"] = {"Mengen"},
["mef"] = {"Megam"},
["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"},
["mei"] = {"Midob"},
["mej"] = {"Meyah"},
["mek"] = {"Mekeo"},
["mel"] = {"Melanau Tengah"},
["mem"] = {"Mangala"},
["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"},
["meo"] = {"Melayu Kedah"},
["mep"] = {"Miriwoong"},
["meq"] = {"Merey"},
["mer"] = {"Meru"},
["mes"] = {"Masmaje"},
["met"] = {"Mato"},
["meu"] = {"Motu"},
["mev"] = {"Mano"},
["mew"] = {"Maaka"},
["mey"] = {"Hassaniyya"},
["mez"] = {"Menominee"},
["mfa"] = {"Melayu Kelantan-Pattani"},
["mfb"] = {"Bangka"},
["mfc"] = {"Mba"},
["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"},
["mfe"] = {"Morisyen"},
["mff"] = {"Naki"},
["mfg"] = {"Mogofin"},
["mfh"] = {"Matal"},
["mfi"] = {"Wandala"},
["mfj"] = {"Mefele"},
["mfk"] = {"North Mofu"},
["mfl"] = {"Putai"},
["mfm"] = {"Marghi South"},
["mfn"] = {"Cross River Mbembe"},
["mfo"] = {"Mbe"},
["mfp"] = {"Melayu Makassar"},
["mfq"] = {"Moba"},
["mfr"] = {"Marrithiyel"},
["mfs"] = {"Mexican Sign Language"},
["mft"] = {"Mokerang"},
["mfu"] = {"Mbwela"},
["mfv"] = {"Mandjak"},
["mfw"] = {"Mulaha"},
["mfx"] = {"Melo"},
["mfy"] = {"Mayo"},
["mfz"] = {"Mabaan"},
["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"},
["mgb"] = {"Mararit"},
["mgc"] = {"Morokodo"},
["mgd"] = {"Moru"},
["mge"] = {"Mango"},
["mgf"] = {"Maklew"},
["mgg"] = {"Mpumpong"},
["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"},
["mgi"] = {"Lijili"},
["mgj"] = {"Abureni"},
["mgk"] = {"Mawes"},
["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"},
["mgm"] = {"Mambae"},
["mgn"] = {"Mbangi"},
["mgo"] = {"Meta'"},
["mgp"] = {"Eastern Magar"},
["mgq"] = {"Malila"},
["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"},
["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"},
["mgt"] = {"Mongol"},
["mgu"] = {"Mailu"},
["mgv"] = {"Matengo"},
["mgw"] = {"Matumbi"},
["mgy"] = {"Mbunga"},
["mgz"] = {"Mbugwe"},
["mha"] = {"Manda (India)"},
["mhb"] = {"Mahongwe"},
["mhc"] = {"Mocho"},
["mhd"] = {"Mbugu"},
["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"},
["mhf"] = {"Mamaa"},
["mhg"] = {"Margu"},
["mhi"] = {"Ma'di"},
["mhj"] = {"Mogholi"},
["mhk"] = {"Mungaka"},
["mhl"] = {"Mauwake"},
["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"},
["mhn"] = {"Mócheno"},
["mho"] = {"Mashi (Zambia)"},
["mhp"] = {"Melayu Bali"},
["mhq"] = {"Mandan"},
["mhr"] = {"Eastern Mari"},
["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"},
["mht"] = {"Mandahuaca"},
["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"},
["mhw"] = {"Mbukushu"},
["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"},
["mhy"] = {"Ma'anyan"},
["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"},
["mia"] = {"Miami"},
["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"},
["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"},
["mid"] = {"Mandaic"},
["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"},
["mif"] = {"Mofu-Gudur"},
["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"},
["mih"] = {"Chayuco Mixtec"},
["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"},
["mij"] = {"Abar", "Mungbam"},
["mik"] = {"Mikasuki"},
["mil"] = {"Peñoles Mixtec"},
["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"},
["min"] = {"Minangkabau"},
["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"},
["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"},
["miq"] = {"Mískito"},
["mir"] = {"Isthmus Mixe"},
["mis"] = {"Uncoded languages"},
["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"},
["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"},
["miw"] = {"Akoye"},
["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"},
["miy"] = {"Ayutla Mixtec"},
["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"},
["mjb"] = {"Makalero"},
["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"},
["mjd"] = {"Northwest Maidu"},
["mje"] = {"Muskum"},
["mjg"] = {"Tu"},
["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"},
["mji"] = {"Kim Mun"},
["mjj"] = {"Mawak"},
["mjk"] = {"Matukar"},
["mjl"] = {"Mandeali"},
["mjm"] = {"Medebur"},
["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"},
["mjo"] = {"Malankuravan"},
["mjp"] = {"Malapandaram"},
["mjq"] = {"Malaryan"},
["mjr"] = {"Malavedan"},
["mjs"] = {"Miship"},
["mjt"] = {"Sauria Paharia"},
["mju"] = {"Manna-Dora"},
["mjv"] = {"Mannan"},
["mjw"] = {"Karbi"},
["mjx"] = {"Mahali"},
["mjy"] = {"Mahican"},
["mjz"] = {"Majhi"},
["mka"] = {"Mbre"},
["mkb"] = {"Mal Paharia"},
["mkc"] = {"Siliput"},
["mke"] = {"Mawchi"},
["mkf"] = {"Miya"},
["mkg"] = {"Mak (China)"},
["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"},
["mki"] = {"Dhatki"},
["mkj"] = {"Mokilese"},
["mkk"] = {"Byep"},
["mkl"] = {"Mokole"},
["mkm"] = {"Moklen"},
["mkn"] = {"Melayu Kupang"},
["mko"] = {"Mingang Doso"},
["mkp"] = {"Moikodi"},
["mkq"] = {"Bay Miwok"},
["mkr"] = {"Malas"},
["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"},
["mkt"] = {"Vamale"},
["mku"] = {"Konyanka Maninka"},
["mkv"] = {"Mafea"},
["mkw"] = {"Kituba (Congo)"},
["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"},
["mky"] = {"East Makian"},
["mkz"] = {"Makasae"},
["mla"] = {"Malo"},
["mlb"] = {"Mbule"},
["mlc"] = {"Cao Lan"},
["mle"] = {"Manambu"},
["mlf"] = {"Mal"},
["mlh"] = {"Mape"},
["mli"] = {"Malimpung"},
["mlj"] = {"Miltu"},
["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"},
["mll"] = {"Malua Bay"},
["mlm"] = {"Mulam"},
["mln"] = {"Malango"},
["mlo"] = {"Mlomp"},
["mlp"] = {"Bargam"},
["mlq"] = {"Western Maninkakan"},
["mlr"] = {"Vame"},
["mls"] = {"Masalit"},
["mlu"] = {"To'abaita"},
["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"},
["mlw"] = {"Moloko"},
["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"},
["mlz"] = {"Malaynon"},
["mma"] = {"Mama"},
["mmb"] = {"Momina"},
["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"},
["mmd"] = {"Maonan"},
["mme"] = {"Mae"},
["mmf"] = {"Mundat"},
["mmg"] = {"North Ambrym"},
["mmh"] = {"Mehináku"},
["mmi"] = {"Musar"},
["mmj"] = {"Majhwar"},
["mmk"] = {"Mukha-Dora"},
["mml"] = {"Man Met"},
["mmm"] = {"Maii"},
["mmn"] = {"Mamanwa"},
["mmo"] = {"Mangga Buang"},
["mmp"] = {"Siawi"},
["mmq"] = {"Musak"},
["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"},
["mmt"] = {"Malalamai"},
["mmu"] = {"Mmaala"},
["mmv"] = {"Miriti"},
["mmw"] = {"Emae"},
["mmx"] = {"Madak"},
["mmy"] = {"Migaama"},
["mmz"] = {"Mabaale"},
["mna"] = {"Mbula"},
["mnb"] = {"Muna"},
["mnc"] = {"Manchu"},
["mnd"] = {"Mondé"},
["mne"] = {"Naba"},
["mnf"] = {"Mundani"},
["mng"] = {"Eastern Mnong"},
["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"},
["mni"] = {"Manipuri"},
["mnj"] = {"Munji"},
["mnk"] = {"Mandinka"},
["mnl"] = {"Tiale"},
["mnm"] = {"Mapena"},
["mnn"] = {"Southern Mnong"},
["mno"] = {"Manobo languages"},
["mnp"] = {"Min Bei Chinese"},
["mnq"] = {"Minriq"},
["mnr"] = {"Mono (USA)"},
["mns"] = {"Mansi"},
["mnu"] = {"Mer"},
["mnv"] = {"Rennell-Bellona"},
["mnw"] = {"Mon"},
["mnx"] = {"Manikion"},
["mny"] = {"Manyawa"},
["mnz"] = {"Moni"},
["moa"] = {"Mwan"},
["moc"] = {"Mocoví"},
["mod"] = {"Mobilian"},
["moe"] = {"Innu", "Montagnais"},
["mog"] = {"Mongondow"},
["moh"] = {"Mohawk"},
["moi"] = {"Mboi"},
["moj"] = {"Monzombo"},
["mok"] = {"Morori"},
["mom"] = {"Mangue"},
["moo"] = {"Monom"},
["mop"] = {"Mopán Maya"},
["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"},
["mor"] = {"Moro"},
["mos"] = {"Mossi"},
["mot"] = {"Barí"},
["mou"] = {"Mogum"},
["mov"] = {"Mohave"},
["mow"] = {"Moi (Congo)"},
["mox"] = {"Molima"},
["moy"] = {"Shekkacho"},
["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"},
["mpa"] = {"Mpoto"},
["mpb"] = {"Malak Malak", "Mullukmulluk"},
["mpc"] = {"Mangarrayi"},
["mpd"] = {"Machinere"},
["mpe"] = {"Majang"},
["mpg"] = {"Marba"},
["mph"] = {"Maung"},
["mpi"] = {"Mpade"},
["mpj"] = {"Martu Wangka", "Wangkajunga"},
["mpk"] = {"Mbara (Chad)"},
["mpl"] = {"Middle Watut"},
["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"},
["mpn"] = {"Mindiri"},
["mpo"] = {"Miu"},
["mpp"] = {"Migabac"},
["mpq"] = {"Matís"},
["mpr"] = {"Vangunu"},
["mps"] = {"Dadibi"},
["mpt"] = {"Mian"},
["mpu"] = {"Makuráp"},
["mpv"] = {"Mungkip"},
["mpw"] = {"Mapidian"},
["mpx"] = {"Misima-Panaeati"},
["mpy"] = {"Mapia"},
["mpz"] = {"Mpi"},
["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"},
["mqb"] = {"Mbuko"},
["mqc"] = {"Mangole"},
["mqe"] = {"Matepi"},
["mqf"] = {"Momuna"},
["mqg"] = {"Melayu Kutai Kota Bangun"},
["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"},
["mqi"] = {"Mariri"},
["mqj"] = {"Mamasa"},
["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"},
["mql"] = {"Mbelime"},
["mqm"] = {"South Marquesan"},
["mqn"] = {"Moronene"},
["mqo"] = {"Modole"},
["mqp"] = {"Manipa"},
["mqq"] = {"Minokok"},
["mqr"] = {"Mander"},
["mqs"] = {"West Makian"},
["mqt"] = {"Mok"},
["mqu"] = {"Mandari"},
["mqv"] = {"Mosimo"},
["mqw"] = {"Murupi"},
["mqx"] = {"Mamuju"},
["mqy"] = {"Manggarai"},
["mqz"] = {"Pano"},
["mra"] = {"Mlabri"},
["mrb"] = {"Marino"},
["mrc"] = {"Maricopa"},
["mrd"] = {"Western Magar"},
["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"},
["mrf"] = {"Elseng"},
["mrg"] = {"Mising"},
["mrh"] = {"Mara Chin"},
["mrj"] = {"Western Mari"},
["mrk"] = {"Hmwaveke"},
["mrl"] = {"Mortlockese"},
["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"},
["mrn"] = {"Cheke Holo"},
["mro"] = {"Mru"},
["mrp"] = {"Morouas"},
["mrq"] = {"North Marquesan"},
["mrr"] = {"Maria (India)"},
["mrs"] = {"Maragus"},
["mrt"] = {"Marghi Central"},
["mru"] = {"Mono (Cameroon)"},
["mrv"] = {"Mangareva"},
["mrw"] = {"Maranao"},
["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"},
["mry"] = {"Mandaya"},
["mrz"] = {"Marind"},
["msb"] = {"Masbatenyo"},
["msc"] = {"Sankaran Maninka"},
["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"},
["mse"] = {"Musey"},
["msf"] = {"Mekwei"},
["msg"] = {"Moraid"},
["msh"] = {"Masikoro Malagasy"},
["msi"] = {"Melayu Sabah"},
["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"},
["msk"] = {"Mansaka"},
["msl"] = {"Molof", "Poule"},
["msm"] = {"Agusan Manobo"},
["msn"] = {"Vurës"},
["mso"] = {"Mombum"},
["msp"] = {"Maritsauá"},
["msq"] = {"Caac"},
["msr"] = {"Mongolian Sign Language"},
["mss"] = {"West Masela"},
["msu"] = {"Musom"},
["msv"] = {"Maslam"},
["msw"] = {"Mansoanka"},
["msx"] = {"Moresada"},
["msy"] = {"Aruamu"},
["msz"] = {"Momare"},
["mta"] = {"Cotabato Manobo"},
["mtb"] = {"Anyin Morofo"},
["mtc"] = {"Munit"},
["mtd"] = {"Mualang"},
["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"},
["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"},
["mtg"] = {"Una"},
["mth"] = {"Munggui"},
["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"},
["mtj"] = {"Moskona"},
["mtk"] = {"Mbe'"},
["mtl"] = {"Montol"},
["mtm"] = {"Mator"},
["mtn"] = {"Matagalpa"},
["mto"] = {"Totontepec Mixe"},
["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"},
["mtq"] = {"Muong"},
["mtr"] = {"Mewari"},
["mts"] = {"Yora"},
["mtt"] = {"Mota"},
["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"},
["mtv"] = {"Asaro'o"},
["mtw"] = {"Southern Binukidnon"},
["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"},
["mty"] = {"Nabi"},
["mua"] = {"Mundang"},
["mub"] = {"Mubi"},
["muc"] = {"Ajumbu"},
["mud"] = {"Mednyj Aleut"},
["mue"] = {"Media Lengua"},
["mug"] = {"Musgu"},
["muh"] = {"Mündü"},
["mui"] = {"Musi"},
["muj"] = {"Mabire"},
["muk"] = {"Mugom"},
["mul"] = {"Multiple languages"},
["mum"] = {"Maiwala"},
["mun"] = {"Munda languages"},
["muo"] = {"Nyong"},
["mup"] = {"Malvi"},
["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"},
["mur"] = {"Murle"},
["mus"] = {"Creek"},
["mut"] = {"Western Muria"},
["muu"] = {"Yaaku"},
["muv"] = {"Muthuvan"},
["mux"] = {"Bo-Ung"},
["muy"] = {"Muyang"},
["muz"] = {"Mursi"},
["mva"] = {"Manam"},
["mvb"] = {"Mattole"},
["mvd"] = {"Mamboru"},
["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"},
["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"},
["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"},
["mvh"] = {"Mulgi"},
["mvi"] = {"Miyako"},
["mvk"] = {"Mekmek"},
["mvl"] = {"Mbara (Australia)"},
["mvn"] = {"Minaveha"},
["mvo"] = {"Marovo"},
["mvp"] = {"Duri"},
["mvq"] = {"Moere"},
["mvr"] = {"Marau"},
["mvs"] = {"Massep"},
["mvt"] = {"Mpotovoro"},
["mvu"] = {"Marfa"},
["mvv"] = {"Tagal Murut"},
["mvw"] = {"Machinga"},
["mvx"] = {"Meoswar"},
["mvy"] = {"Indus Kohistani"},
["mvz"] = {"Mesqan"},
["mwa"] = {"Mwatebu"},
["mwb"] = {"Juwal"},
["mwc"] = {"Are"},
["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"},
["mwf"] = {"Murrinh-Patha"},
["mwg"] = {"Aiklep"},
["mwh"] = {"Mouk-Aria"},
["mwi"] = {"Labo", "Ninde"},
["mwk"] = {"Kita Maninkakan"},
["mwl"] = {"Mirandese"},
["mwm"] = {"Sar"},
["mwn"] = {"Nyamwanga"},
["mwo"] = {"Central Maewo"},
["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"},
["mwq"] = {"Mün Chin"},
["mwr"] = {"Marwari"},
["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"},
["mwt"] = {"Moken"},
["mwu"] = {"Mittu"},
["mwv"] = {"Mentawai"},
["mww"] = {"Hmong Daw"},
["mwz"] = {"Moingi"},
["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"},
["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"},
["mxc"] = {"Manyika"},
["mxd"] = {"Modang"},
["mxe"] = {"Mele-Fila"},
["mxf"] = {"Malgbe"},
["mxg"] = {"Mbangala"},
["mxh"] = {"Mvuba"},
["mxi"] = {"Mozarabic"},
["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"},
["mxk"] = {"Monumbo"},
["mxl"] = {"Maxi Gbe"},
["mxm"] = {"Meramera"},
["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"},
["mxo"] = {"Mbowe"},
["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"},
["mxq"] = {"Juquila Mixe"},
["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"},
["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"},
["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"},
["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"},
["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"},
["mxw"] = {"Namo"},
["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"},
["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"},
["mxz"] = {"Central Masela"},
["myb"] = {"Mbay"},
["myc"] = {"Mayeka"},
["mye"] = {"Myene"},
["myf"] = {"Bambassi"},
["myg"] = {"Manta"},
["myh"] = {"Makah"},
["myj"] = {"Mangayat"},
["myk"] = {"Mamara Senoufo"},
["myl"] = {"Moma"},
["mym"] = {"Me'en"},
["myn"] = {"Mayan languages"},
["myo"] = {"Anfillo"},
["myp"] = {"Pirahã"},
["myr"] = {"Muniche"},
["mys"] = {"Mesmes"},
["myu"] = {"Mundurukú"},
["myv"] = {"Erzya"},
["myw"] = {"Muyuw"},
["myx"] = {"Masaaba"},
["myy"] = {"Macuna"},
["myz"] = {"Classical Mandaic"},
["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"},
["mzb"] = {"Tumzabt"},
["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"},
["mzd"] = {"Malimba"},
["mze"] = {"Morawa"},
["mzg"] = {"Monastic Sign Language"},
["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"},
["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"},
["mzj"] = {"Manya"},
["mzk"] = {"Nigeria Mambila"},
["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"},
["mzm"] = {"Mumuye"},
["mzn"] = {"Mazanderani"},
["mzo"] = {"Matipuhy"},
["mzp"] = {"Movima"},
["mzq"] = {"Mori Atas"},
["mzr"] = {"Marúbo"},
["mzs"] = {"Macanese"},
["mzt"] = {"Mintil"},
["mzu"] = {"Inapang"},
["mzv"] = {"Manza"},
["mzw"] = {"Deg"},
["mzx"] = {"Mawayana"},
["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"},
["mzz"] = {"Maiadomu"},
["naa"] = {"Namla"},
["nab"] = {"Southern Nambikuára"},
["nac"] = {"Narak"},
["nae"] = {"Naka'ela"},
["naf"] = {"Nabak"},
["nag"] = {"Naga Pidgin"},
["nah"] = {"Nahuatl languages"},
["nai"] = {"North American Indian languages"},
["naj"] = {"Nalu"},
["nak"] = {"Nakanai"},
["nal"] = {"Nalik"},
["nam"] = {"Ngan'gityemerri"},
["nan"] = {"China Min Nan"},
["nao"] = {"Naaba"},
["nap"] = {"Neapolitan"},
["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"},
["nar"] = {"Iguta"},
["nas"] = {"Naasioi"},
["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"},
["naw"] = {"Nawuri"},
["nax"] = {"Nakwi"},
["nay"] = {"Ngarrindjeri"},
["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"},
["nba"] = {"Nyemba"},
["nbb"] = {"Ndoe"},
["nbc"] = {"Chang Naga"},
["nbd"] = {"Ngbinda"},
["nbe"] = {"Konyak Naga"},
["nbg"] = {"Nagarchal"},
["nbh"] = {"Ngamo"},
["nbi"] = {"Mao Naga"},
["nbj"] = {"Ngarinyman"},
["nbk"] = {"Nake"},
["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"},
["nbn"] = {"Kuri"},
["nbo"] = {"Nkukoli"},
["nbp"] = {"Nnam"},
["nbq"] = {"Nggem"},
["nbr"] = {"Numana"},
["nbs"] = {"Namibian Sign Language"},
["nbt"] = {"Na"},
["nbu"] = {"Rongmei Naga"},
["nbv"] = {"Ngamambo"},
["nbw"] = {"Southern Ngbandi"},
["nby"] = {"Ningera"},
["nca"] = {"Iyo"},
["ncb"] = {"Central Nicobarese"},
["ncc"] = {"Ponam"},
["ncd"] = {"Nachering"},
["nce"] = {"Yale"},
["ncf"] = {"Notsi"},
["ncg"] = {"Nisga'a"},
["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"},
["nci"] = {"Classical Nahuatl"},
["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"},
["nck"] = {"Na-kara"},
["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"},
["ncm"] = {"Nambo"},
["ncn"] = {"Nauna"},
["nco"] = {"Sibe"},
["ncq"] = {"Northern Katang"},
["ncr"] = {"Ncane"},
["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"},
["nct"] = {"Chothe Naga"},
["ncu"] = {"Chumburung"},
["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"},
["ncz"] = {"Natchez"},
["nda"] = {"Ndasa"},
["ndb"] = {"Kenswei Nsei"},
["ndc"] = {"Ndau"},
["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"},
["ndf"] = {"Nadruvian"},
["ndg"] = {"Ndengereko"},
["ndh"] = {"Ndali"},
["ndi"] = {"Samba Leko"},
["ndj"] = {"Ndamba"},
["ndk"] = {"Ndaka"},
["ndl"] = {"Ndolo"},
["ndm"] = {"Ndam"},
["ndn"] = {"Ngundi"},
["ndp"] = {"Ndo"},
["ndq"] = {"Ndombe"},
["ndr"] = {"Ndoola"},
["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"},
["ndt"] = {"Ndunga"},
["ndu"] = {"Dugun"},
["ndv"] = {"Ndut"},
["ndw"] = {"Ndobo"},
["ndx"] = {"Nduga"},
["ndy"] = {"Lutos"},
["ndz"] = {"Ndogo"},
["nea"] = {"Eastern Ngad'a"},
["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"},
["nec"] = {"Nedebang"},
["ned"] = {"Nde-Gbite"},
["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"},
["nef"] = {"Nefamese"},
["neg"] = {"Negidal"},
["neh"] = {"Nyenkha"},
["nei"] = {"Neo-Hittite"},
["nej"] = {"Neko"},
["nek"] = {"Neku"},
["nem"] = {"Nemi"},
["nen"] = {"Nengone"},
["neo"] = {"Ná-Meo"},
["neq"] = {"North Central Mixe"},
["ner"] = {"Yahadian"},
["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"},
["net"] = {"Nete"},
["neu"] = {"Neo"},
["nev"] = {"Nyaheun"},
["new"] = {"Newari", "Nepal Bhasa"},
["nex"] = {"Neme"},
["ney"] = {"Neyo"},
["nez"] = {"Nez Perce"},
["nfa"] = {"Dhao"},
["nfd"] = {"Ahwai"},
["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"},
["nfr"] = {"Nafaanra"},
["nfu"] = {"Mfumte"},
["nga"] = {"Ngbaka"},
["ngb"] = {"Northern Ngbandi"},
["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"},
["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"},
["nge"] = {"Ngemba"},
["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"},
["ngg"] = {"Ngbaka Manza"},
["ngh"] = {"Nǁng"},
["ngi"] = {"Ngizim"},
["ngj"] = {"Ngie"},
["ngk"] = {"Dalabon"},
["ngl"] = {"Lomwe"},
["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"},
["ngn"] = {"Ngwo"},
["ngp"] = {"Ngulu"},
["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"},
["ngr"] = {"Engdewu"},
["ngs"] = {"Gvoko"},
["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"},
["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"},
["ngv"] = {"Nagumi"},
["ngw"] = {"Ngwaba"},
["ngx"] = {"Nggwahyi"},
["ngy"] = {"Tibea"},
["ngz"] = {"Ngungwel"},
["nha"] = {"Nhanda"},
["nhb"] = {"Beng"},
["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"},
["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"},
["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"},
["nhf"] = {"Nhuwala"},
["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"},
["nhh"] = {"Nahari"},
["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"},
["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"},
["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"},
["nhn"] = {"Central Nahuatl"},
["nho"] = {"Takuu"},
["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"},
["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"},
["nhr"] = {"Naro"},
["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"},
["nhu"] = {"Noone"},
["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"},
["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"},
["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"},
["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"},
["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"},
["nia"] = {"Nias"},
["nib"] = {"Nakame"},
["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"},
["nid"] = {"Ngandi"},
["nie"] = {"Niellim"},
["nif"] = {"Nek"},
["nig"] = {"Ngalakgan"},
["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"},
["nii"] = {"Nii"},
["nij"] = {"Ngaju"},
["nik"] = {"Southern Nicobarese"},
["nil"] = {"Nila"},
["nim"] = {"Nilamba"},
["nin"] = {"Ninzo"},
["nio"] = {"Nganasan"},
["niq"] = {"Nandi"},
["nir"] = {"Nimboran"},
["nis"] = {"Nimi"},
["nit"] = {"Southeastern Kolami"},
["niu"] = {"Niuean"},
["niv"] = {"Gilyak"},
["niw"] = {"Nimo"},
["nix"] = {"Hema"},
["niy"] = {"Ngiti"},
["niz"] = {"Ningil"},
["nja"] = {"Nzanyi"},
["njb"] = {"Nocte Naga"},
["njd"] = {"Ndonde Hamba"},
["njh"] = {"Lotha Naga"},
["nji"] = {"Gudanji"},
["njj"] = {"Njen"},
["njl"] = {"Njalgulgule"},
["njm"] = {"Angami Naga"},
["njn"] = {"Liangmai Naga"},
["njo"] = {"Ao Naga"},
["njr"] = {"Njerep"},
["njs"] = {"Nisa"},
["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"},
["nju"] = {"Ngadjunmaya"},
["njx"] = {"Kunyi"},
["njy"] = {"Njyem"},
["njz"] = {"Nyishi"},
["nka"] = {"Nkoya"},
["nkb"] = {"Khoibu Naga"},
["nkc"] = {"Nkongho"},
["nkd"] = {"Koireng"},
["nke"] = {"Duke"},
["nkf"] = {"Inpui Naga"},
["nkg"] = {"Nekgini"},
["nkh"] = {"Khezha Naga"},
["nki"] = {"Thangal Naga"},
["nkj"] = {"Nakai"},
["nkk"] = {"Nokuku"},
["nkm"] = {"Namat"},
["nkn"] = {"Nkangala"},
["nko"] = {"Nkonya"},
["nkp"] = {"Niuatoputapu"},
["nkq"] = {"Nkami"},
["nkr"] = {"Nukuoro"},
["nks"] = {"North Asmat"},
["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"},
["nku"] = {"Bouna Kulango"},
["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"},
["nkw"] = {"Nkutu"},
["nkx"] = {"Nkoroo"},
["nkz"] = {"Nkari"},
["nla"] = {"Ngombale"},
["nlc"] = {"Nalca"},
["nle"] = {"East Nyala"},
["nlg"] = {"Gela"},
["nli"] = {"Grangali"},
["nlj"] = {"Nyali"},
["nlk"] = {"Ninia Yali"},
["nll"] = {"Nihali"},
["nlm"] = {"Mankiyali"},
["nlo"] = {"Ngul"},
["nlq"] = {"Lao Naga"},
["nlu"] = {"Nchumbulu"},
["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"},
["nlw"] = {"Walangama"},
["nlx"] = {"Nahali"},
["nly"] = {"Nyamal"},
["nlz"] = {"Nalögo"},
["nma"] = {"Maram Naga"},
["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"},
["nmc"] = {"Ngam"},
["nmd"] = {"Ndumu"},
["nme"] = {"Mzieme Naga"},
["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"},
["nmg"] = {"Kwasio"},
["nmh"] = {"Monsang Naga"},
["nmi"] = {"Nyam"},
["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"},
["nmk"] = {"Namakura"},
["nml"] = {"Ndemli"},
["nmm"] = {"Manangba"},
["nmn"] = {"ǃXóõ"},
["nmo"] = {"Moyon Naga"},
["nmp"] = {"Nimanbur"},
["nmq"] = {"Nambya"},
["nmr"] = {"Nimbari"},
["nms"] = {"Letemboi"},
["nmt"] = {"Namonuito"},
["nmu"] = {"Northeast Maidu"},
["nmv"] = {"Ngamini"},
["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"},
["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"},
["nmy"] = {"Namuyi"},
["nmz"] = {"Nawdm"},
["nna"] = {"Nyangumarta"},
["nnb"] = {"Nande"},
["nnc"] = {"Nancere"},
["nnd"] = {"West Ambae"},
["nne"] = {"Ngandyera"},
["nnf"] = {"Ngaing"},
["nng"] = {"Maring Naga"},
["nnh"] = {"Ngiemboon"},
["nni"] = {"North Nuaulu"},
["nnj"] = {"Nyangatom"},
["nnk"] = {"Nankina"},
["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"},
["nnm"] = {"Namia"},
["nnn"] = {"Ngete"},
["nnp"] = {"Wancho Naga"},
["nnq"] = {"Ngindo"},
["nnr"] = {"Narungga"},
["nnt"] = {"Nanticoke"},
["nnu"] = {"Dwang"},
["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"},
["nnw"] = {"Southern Nuni"},
["nny"] = {"Nyangga"},
["nnz"] = {"Nda'nda'"},
["noa"] = {"Woun Meu"},
["noc"] = {"Nuk"},
["nod"] = {"Thai Utara"},
["noe"] = {"Nimadi"},
["nof"] = {"Nomane"},
["nog"] = {"Nogai"},
["noh"] = {"Nomu"},
["noi"] = {"Noiri"},
["noj"] = {"Nonuya"},
["nok"] = {"Nooksack"},
["nol"] = {"Nomlaki"},
["non"] = {"Old Norse"},
["nop"] = {"Numanggang"},
["noq"] = {"Ngongo"},
["nos"] = {"Eastern Nisu"},
["not"] = {"Nomatsiguenga"},
["nou"] = {"Ewage-Notu"},
["nov"] = {"Novial"},
["now"] = {"Nyambo"},
["noy"] = {"Noy"},
["noz"] = {"Nayi"},
["npa"] = {"Nar Phu"},
["npb"] = {"Nupbikha"},
["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"},
["nph"] = {"Phom Naga"},
["npi"] = {"Nepali (individual language)"},
["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"},
["npn"] = {"Mondropolon"},
["npo"] = {"Pochuri Naga"},
["nps"] = {"Nipsan"},
["npu"] = {"Puimei Naga"},
["npx"] = {"Noipx"},
["npy"] = {"Napu"},
["nqg"] = {"Southern Nago"},
["nqk"] = {"Kura Ede Nago"},
["nql"] = {"Ngendelengo"},
["nqm"] = {"Ndom"},
["nqn"] = {"Nen"},
["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"},
["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"},
["nqt"] = {"Nteng"},
["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"},
["nra"] = {"Ngom"},
["nrb"] = {"Nara"},
["nrc"] = {"Noric"},
["nre"] = {"Southern Rengma Naga"},
["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais", "Sercquiais"},
["nrg"] = {"Narango"},
["nri"] = {"Chokri Naga"},
["nrk"] = {"Ngarla"},
["nrl"] = {"Ngarluma"},
["nrm"] = {"Narom"},
["nrn"] = {"Norn"},
["nrp"] = {"North Picene"},
["nrr"] = {"Norra", "Nora"},
["nrt"] = {"Northern Kalapuya"},
["nru"] = {"Narua"},
["nrx"] = {"Ngurmbur"},
["nrz"] = {"Lala"},
["nsa"] = {"Sangtam Naga"},
["nsb"] = {"Lower Nossob"},
["nsc"] = {"Nshi"},
["nsd"] = {"Southern Nisu"},
["nse"] = {"Nsenga"},
["nsf"] = {"Northwestern Nisu"},
["nsg"] = {"Ngasa"},
["nsh"] = {"Ngoshie"},
["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"},
["nsk"] = {"Naskapi"},
["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"},
["nsm"] = {"Sumi Naga"},
["nsn"] = {"Nehan"},
["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"},
["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"},
["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"},
["nsr"] = {"Maritime Sign Language"},
["nss"] = {"Nali"},
["nst"] = {"Tase Naga"},
["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"},
["nsv"] = {"Southwestern Nisu"},
["nsw"] = {"Navut"},
["nsx"] = {"Nsongo"},
["nsy"] = {"Nasal"},
["nsz"] = {"Nisenan"},
["ntd"] = {"Northern Tidung"},
["nte"] = {"Nathembo"},
["ntg"] = {"Ngantangarra"},
["nti"] = {"Natioro"},
["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"},
["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"},
["ntm"] = {"Nateni"},
["nto"] = {"Ntomba"},
["ntp"] = {"Northern Tepehuan"},
["ntr"] = {"Delo"},
["ntu"] = {"Natügu"},
["ntw"] = {"Nottoway"},
["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"},
["nty"] = {"Mantsi"},
["ntz"] = {"Natanzi"},
["nua"] = {"Yuanga"},
["nub"] = {"Nubian languages"},
["nuc"] = {"Nukuini"},
["nud"] = {"Ngala"},
["nue"] = {"Ngundu"},
["nuf"] = {"Nusu"},
["nug"] = {"Nungali"},
["nuh"] = {"Ndunda"},
["nui"] = {"Ngumbi"},
["nuj"] = {"Nyole"},
["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"},
["nul"] = {"Nusa Laut"},
["num"] = {"Niuafo'ou"},
["nun"] = {"Anong"},
["nuo"] = {"Nguôn"},
["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"},
["nuq"] = {"Nukumanu"},
["nur"] = {"Nukuria"},
["nus"] = {"Nuer"},
["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"},
["nuu"] = {"Ngbundu"},
["nuv"] = {"Northern Nuni"},
["nuw"] = {"Nguluwan"},
["nux"] = {"Mehek"},
["nuy"] = {"Nunggubuyu"},
["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"},
["nvh"] = {"Nasarian"},
["nvm"] = {"Namiae"},
["nvo"] = {"Nyokon"},
["nwa"] = {"Nawathinehena"},
["nwb"] = {"Nyabwa"},
["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"},
["nwe"] = {"Ngwe"},
["nwg"] = {"Ngayawung"},
["nwi"] = {"Southwest Tanna"},
["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"},
["nwo"] = {"Nauo"},
["nwr"] = {"Nawaru"},
["nww"] = {"Ndwewe"},
["nwx"] = {"Middle Newar"},
["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"},
["nxa"] = {"Nauete"},
["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"},
["nxe"] = {"Nage"},
["nxg"] = {"Ngad'a"},
["nxi"] = {"Nindi"},
["nxk"] = {"Koki Naga"},
["nxl"] = {"South Nuaulu"},
["nxm"] = {"Numidian"},
["nxn"] = {"Ngawun"},
["nxo"] = {"Ndambomo"},
["nxq"] = {"Naxi"},
["nxr"] = {"Ninggerum"},
["nxx"] = {"Nafri"},
["nyb"] = {"Nyangbo"},
["nyc"] = {"Nyanga-li"},
["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"},
["nye"] = {"Nyengo"},
["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"},
["nyg"] = {"Nyindu"},
["nyh"] = {"Nyikina"},
["nyi"] = {"Ama (Sudan)"},
["nyj"] = {"Nyanga"},
["nyk"] = {"Nyaneka"},
["nyl"] = {"Nyeu"},
["nym"] = {"Nyamwezi"},
["nyn"] = {"Nyankole"},
["nyo"] = {"Nyoro"},
["nyp"] = {"Nyang'i"},
["nyq"] = {"Nayini"},
["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"},
["nys"] = {"Nyungar"},
["nyt"] = {"Nyawaygi"},
["nyu"] = {"Nyungwe"},
["nyv"] = {"Nyulnyul"},
["nyw"] = {"Nyaw"},
["nyx"] = {"Nganyaywana"},
["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"},
["nza"] = {"Tigon Mbembe"},
["nzb"] = {"Njebi"},
["nzd"] = {"Nzadi"},
["nzi"] = {"Nzima"},
["nzk"] = {"Nzakara"},
["nzm"] = {"Zeme Naga"},
["nzr"] = {"Dir-Nyamzak-Mbarimi"},
["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"},
["nzu"] = {"Teke-Nzikou"},
["nzy"] = {"Nzakambay"},
["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"},
["oaa"] = {"Orok"},
["oac"] = {"Oroch"},
["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"},
["oav"] = {"Old Avar"},
["obi"] = {"Obispeño"},
["obk"] = {"Southern Bontok"},
["obl"] = {"Oblo"},
["obm"] = {"Moabite"},
["obo"] = {"Obo Manobo"},
["obr"] = {"Old Burmese"},
["obt"] = {"Old Breton"},
["obu"] = {"Obulom"},
["oca"] = {"Ocaina"},
["och"] = {"Old Chinese"},
["ocm"] = {"Old Cham"},
["oco"] = {"Old Cornish"},
["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"},
["oda"] = {"Odut"},
["odk"] = {"Od"},
["odt"] = {"Old Dutch"},
["odu"] = {"Odual"},
["ofo"] = {"Ofo"},
["ofs"] = {"Old Frisian"},
["ofu"] = {"Efutop"},
["ogb"] = {"Ogbia"},
["ogc"] = {"Ogbah"},
["oge"] = {"Old Georgian"},
["ogg"] = {"Ogbogolo"},
["ogo"] = {"Khana"},
["ogu"] = {"Ogbronuagum"},
["oht"] = {"Old Hittite"},
["ohu"] = {"Old Hungarian"},
["oia"] = {"Oirata"},
["oie"] = {"Okolie"},
["oin"] = {"Inebu One"},
["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"},
["ojc"] = {"Central Ojibwa"},
["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"},
["ojp"] = {"Old Japanese"},
["ojs"] = {"Severn Ojibwa"},
["ojv"] = {"Ontong Java"},
["ojw"] = {"Western Ojibwa"},
["oka"] = {"Okanagan"},
["okb"] = {"Okobo"},
["okc"] = {"Kobo"},
["okd"] = {"Okodia"},
["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"},
["okg"] = {"Koko Babangk"},
["okh"] = {"Koresh-e Rostam"},
["oki"] = {"Okiek"},
["okj"] = {"Oko-Juwoi"},
["okk"] = {"Kwamtim One"},
["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"},
["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"},
["okn"] = {"Oki-No-Erabu"},
["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"},
["okr"] = {"Kirike"},
["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"},
["oku"] = {"Oku"},
["okv"] = {"Orokaiva"},
["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"},
["okz"] = {"Old Khmer"},
["ola"] = {"Walungge"},
["old"] = {"Mochi"},
["ole"] = {"Olekha"},
["olk"] = {"Olkol"},
["olm"] = {"Oloma"},
["olo"] = {"Livvi"},
["olr"] = {"Olrat"},
["olt"] = {"Old Lithuanian"},
["olu"] = {"Kuvale"},
["oma"] = {"Omaha-Ponca"},
["omb"] = {"East Ambae"},
["omc"] = {"Mochica"},
["omg"] = {"Omagua"},
["omi"] = {"Omi"},
["omk"] = {"Omok"},
["oml"] = {"Ombo"},
["omn"] = {"Minoan"},
["omo"] = {"Utarmbung"},
["omp"] = {"Old Manipuri"},
["omq"] = {"Oto-Manguean languages"},
["omr"] = {"Old Marathi"},
["omt"] = {"Omotik"},
["omu"] = {"Omurano"},
["omv"] = {"Omotic languages"},
["omw"] = {"South Tairora"},
["omx"] = {"Old Mon"},
["omy"] = {"Melayu Lama"},
["ona"] = {"Ona"},
["onb"] = {"Lingao"},
["one"] = {"Oneida"},
["ong"] = {"Olo"},
["oni"] = {"Onin"},
["onj"] = {"Onjob"},
["onk"] = {"Kabore One"},
["onn"] = {"Onobasulu"},
["ono"] = {"Onondaga"},
["onp"] = {"Sartang"},
["onr"] = {"Northern One"},
["ons"] = {"Ono"},
["ont"] = {"Ontenu"},
["onu"] = {"Unua"},
["onw"] = {"Old Nubian"},
["onx"] = {"Onin Based Pidgin"},
["ood"] = {"Tohono O'odham"},
["oog"] = {"Ong"},
["oon"] = {"Önge"},
["oor"] = {"Oorlams"},
["oos"] = {"Old Ossetic"},
["opa"] = {"Okpamheri"},
["opk"] = {"Kopkaka"},
["opm"] = {"Oksapmin"},
["opo"] = {"Opao"},
["opt"] = {"Opata"},
["opy"] = {"Ofayé"},
["ora"] = {"Oroha"},
["orc"] = {"Orma"},
["ore"] = {"Orejón"},
["org"] = {"Oring"},
["orh"] = {"Oroqen"},
["orn"] = {"Orang Kanaq"},
["oro"] = {"Orokolo"},
["orr"] = {"Oruma"},
["ors"] = {"Orang Seletar"},
["ort"] = {"Adivasi Oriya"},
["oru"] = {"Ormuri"},
["orv"] = {"Old Russian"},
["orw"] = {"Oro Win"},
["orx"] = {"Oro"},
["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"},
["orz"] = {"Ormu"},
["osa"] = {"Osage"},
["osc"] = {"Oscan"},
["osi"] = {"Osing"},
["osn"] = {"Old Sundanese"},
["oso"] = {"Ososo"},
["osp"] = {"Old Spanish"},
["ost"] = {"Osatu"},
["osu"] = {"Southern One"},
["osx"] = {"Old Saxon"},
["ota"] = {"Ottoman Turkish (1500-1928)"},
["otb"] = {"Old Tibetan"},
["otd"] = {"Ot Danum"},
["ote"] = {"Mezquital Otomi"},
["oti"] = {"Oti"},
["otk"] = {"Old Turkish"},
["otl"] = {"Tilapa Otomi"},
["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"},
["otn"] = {"Tenango Otomi"},
["oto"] = {"Otomian languages"},
["otq"] = {"Querétaro Otomi"},
["otr"] = {"Otoro"},
["ots"] = {"Estado de México Otomi"},
["ott"] = {"Temoaya Otomi"},
["otu"] = {"Otuke"},
["otw"] = {"Ottawa"},
["otx"] = {"Texcatepec Otomi"},
["oty"] = {"Old Tamil"},
["otz"] = {"Ixtenco Otomi"},
["oua"] = {"Tagargrent"},
["oub"] = {"Glio-Oubi"},
["oue"] = {"Oune"},
["oui"] = {"Old Uighur"},
["oum"] = {"Ouma"},
["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"},
["owi"] = {"Owiniga"},
["owl"] = {"Old Welsh"},
["oyb"] = {"Oy"},
["oyd"] = {"Oyda"},
["oym"] = {"Wayampi"},
["oyy"] = {"Oya'oya"},
["ozm"] = {"Koonzime"},
["paa"] = {"Papuan languages"},
["pab"] = {"Parecís"},
["pac"] = {"Pacoh"},
["pad"] = {"Paumarí"},
["pae"] = {"Pagibete"},
["paf"] = {"Paranawát"},
["pag"] = {"Pangasinan"},
["pah"] = {"Tenharim"},
["pai"] = {"Pe"},
["pak"] = {"Parakanã"},
["pal"] = {"Pahlavi"},
["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"},
["pao"] = {"Northern Paiute"},
["pap"] = {"Papiamento"},
["paq"] = {"Parya"},
["par"] = {"Panamint", "Timbisha"},
["pas"] = {"Papasena"},
["pau"] = {"Palauan"},
["pav"] = {"Pakaásnovos"},
["paw"] = {"Pawnee"},
["pax"] = {"Pankararé"},
["pay"] = {"Pech"},
["paz"] = {"Pankararú"},
["pbb"] = {"Páez"},
["pbc"] = {"Patamona"},
["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"},
["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"},
["pbg"] = {"Paraujano"},
["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"},
["pbi"] = {"Parkwa"},
["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"},
["pbm"] = {"Puebla Mazatec"},
["pbn"] = {"Kpasam"},
["pbo"] = {"Papel"},
["pbp"] = {"Badyara"},
["pbr"] = {"Pangwa"},
["pbs"] = {"Central Pame"},
["pbt"] = {"Southern Pashto"},
["pbu"] = {"Northern Pashto"},
["pbv"] = {"Pnar"},
["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"},
["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"},
["pcb"] = {"Pear"},
["pcc"] = {"Bouyei"},
["pcd"] = {"Picard"},
["pce"] = {"Ruching Palaung"},
["pcf"] = {"Paliyan"},
["pcg"] = {"Paniya"},
["pch"] = {"Pardhan"},
["pci"] = {"Duruwa"},
["pcj"] = {"Parenga"},
["pck"] = {"Paite Chin"},
["pcl"] = {"Pardhi"},
["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"},
["pcn"] = {"Piti"},
["pcp"] = {"Pacahuara"},
["pcw"] = {"Pyapun"},
["pda"] = {"Anam"},
["pdc"] = {"Pennsylvania German"},
["pdi"] = {"Pa Di"},
["pdn"] = {"Podena", "Fedan"},
["pdo"] = {"Padoe"},
["pdt"] = {"Plautdietsch"},
["pdu"] = {"Kayan"},
["pea"] = {"Peranakan Indonesian"},
["peb"] = {"Eastern Pomo"},
["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"},
["pee"] = {"Taje"},
["pef"] = {"Northeastern Pomo"},
["peg"] = {"Pengo"},
["peh"] = {"Bonan"},
["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"},
["pej"] = {"Northern Pomo"},
["pek"] = {"Penchal"},
["pel"] = {"Pekal"},
["pem"] = {"Phende"},
["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"},
["pep"] = {"Kunja"},
["peq"] = {"Southern Pomo"},
["pes"] = {"Iranian Persian"},
["pev"] = {"Pémono"},
["pex"] = {"Petats"},
["pey"] = {"Petjo"},
["pez"] = {"Eastern Penan"},
["pfa"] = {"Pááfang"},
["pfe"] = {"Pere"},
["pfl"] = {"Pfaelzisch"},
["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"},
["pgd"] = {"Gāndhārī"},
["pgg"] = {"Pangwali"},
["pgi"] = {"Pagi"},
["pgk"] = {"Rerep"},
["pgl"] = {"Primitive Irish"},
["pgn"] = {"Paelignian"},
["pgs"] = {"Pangseng"},
["pgu"] = {"Pagu"},
["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"},
["pha"] = {"Pa-Hng"},
["phd"] = {"Phudagi"},
["phg"] = {"Phuong"},
["phh"] = {"Phukha"},
["phi"] = {"Philippine languages"},
["phj"] = {"Pahari"},
["phk"] = {"Phake"},
["phl"] = {"Phalura", "Palula"},
["phm"] = {"Phimbi"},
["phn"] = {"Phoenician"},
["pho"] = {"Phunoi"},
["phq"] = {"Phana'"},
["phr"] = {"Pahari-Potwari"},
["pht"] = {"Phu Thai"},
["phu"] = {"Phuan"},
["phv"] = {"Pahlavani"},
["phw"] = {"Phangduwali"},
["pia"] = {"Pima Bajo"},
["pib"] = {"Yine"},
["pic"] = {"Pinji"},
["pid"] = {"Piaroa"},
["pie"] = {"Piro"},
["pif"] = {"Pingelapese"},
["pig"] = {"Pisabo"},
["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"},
["pij"] = {"Pijao"},
["pil"] = {"Yom"},
["pim"] = {"Powhatan"},
["pin"] = {"Piame"},
["pio"] = {"Piapoco"},
["pip"] = {"Pero"},
["pir"] = {"Piratapuyo"},
["pis"] = {"Pijin"},
["pit"] = {"Pitta Pitta"},
["piu"] = {"Pintupi-Luritja"},
["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"},
["piw"] = {"Pimbwe"},
["pix"] = {"Piu"},
["piy"] = {"Piya-Kwonci"},
["piz"] = {"Pije"},
["pjt"] = {"Pitjantjatjara"},
["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"},
["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"},
["pkc"] = {"Paekche"},
["pkg"] = {"Pak-Tong"},
["pkh"] = {"Pankhu"},
["pkn"] = {"Pakanha"},
["pko"] = {"Pökoot"},
["pkp"] = {"Pukapuka"},
["pkr"] = {"Attapady Kurumba"},
["pks"] = {"Pakistan Sign Language"},
["pkt"] = {"Maleng"},
["pku"] = {"Paku"},
["pla"] = {"Miani"},
["plb"] = {"Polonombauk"},
["plc"] = {"Central Palawano"},
["pld"] = {"Polari"},
["ple"] = {"Palu'e"},
["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"},
["plg"] = {"Pilagá"},
["plh"] = {"Paulohi"},
["plk"] = {"Kohistani Shina"},
["pll"] = {"Shwe Palaung"},
["pln"] = {"Palenquero"},
["plo"] = {"Oluta Popoluca"},
["plq"] = {"Palaic"},
["plr"] = {"Palaka Senoufo"},
["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"},
["plt"] = {"Plateau Malagasy"},
["plu"] = {"Palikúr"},
["plv"] = {"Southwest Palawano"},
["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"},
["ply"] = {"Bolyu"},
["plz"] = {"Paluan"},
["pma"] = {"Paama"},
["pmb"] = {"Pambia"},
["pmd"] = {"Pallanganmiddang"},
["pme"] = {"Pwaamei"},
["pmf"] = {"Pamona"},
["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"},
["pmi"] = {"Northern Pumi"},
["pmj"] = {"Southern Pumi"},
["pml"] = {"Lingua Franca"},
["pmm"] = {"Pomo"},
["pmn"] = {"Pam"},
["pmo"] = {"Pom"},
["pmq"] = {"Northern Pame"},
["pmr"] = {"Paynamar"},
["pms"] = {"Piemontese"},
["pmt"] = {"Tuamotuan"},
["pmw"] = {"Plains Miwok"},
["pmx"] = {"Poumei Naga"},
["pmy"] = {"Melayu Papua"},
["pmz"] = {"Southern Pame"},
["pna"] = {"Punan Bah-Biau"},
["pnb"] = {"Western Panjabi"},
["pnc"] = {"Pannei"},
["pnd"] = {"Mpinda"},
["pne"] = {"Western Penan"},
["png"] = {"Pangu", "Pongu"},
["pnh"] = {"Penrhyn"},
["pni"] = {"Aoheng"},
["pnj"] = {"Pinjarup"},
["pnk"] = {"Paunaka"},
["pnl"] = {"Paleni"},
["pnm"] = {"Punan Batu 1"},
["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"},
["pno"] = {"Panobo"},
["pnp"] = {"Pancana"},
["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"},
["pnr"] = {"Panim"},
["pns"] = {"Ponosakan"},
["pnt"] = {"Pontic"},
["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"},
["pnv"] = {"Pinigura"},
["pnw"] = {"Banyjima", "Panytyima"},
["pnx"] = {"Phong-Kniang"},
["pny"] = {"Pinyin"},
["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"},
["poc"] = {"Poqomam"},
["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"},
["pof"] = {"Poke"},
["pog"] = {"Potiguára"},
["poh"] = {"Poqomchi'"},
["poi"] = {"Highland Popoluca"},
["pok"] = {"Pokangá"},
["pom"] = {"Southeastern Pomo"},
["pon"] = {"Pohnpeian"},
["poo"] = {"Central Pomo"},
["pop"] = {"Pwapwâ"},
["poq"] = {"Texistepec Popoluca"},
["pos"] = {"Sayula Popoluca"},
["pot"] = {"Potawatomi"},
["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"},
["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"},
["pox"] = {"Polabian"},
["poy"] = {"Pogolo"},
["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"},
["ppe"] = {"Papi"},
["ppi"] = {"Paipai"},
["ppk"] = {"Uma"},
["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"},
["ppm"] = {"Papuma"},
["ppn"] = {"Papapana"},
["ppo"] = {"Folopa"},
["ppp"] = {"Pelende"},
["ppq"] = {"Pei"},
["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"},
["ppt"] = {"Pare"},
["ppu"] = {"Papora"},
["pqa"] = {"Pa'a"},
["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"},
["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"},
["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"},
["pra"] = {"Prakrit languages"},
["prc"] = {"Parachi"},
["prd"] = {"Persia-Dari"},
["pre"] = {"Principense"},
["prf"] = {"Paranan"},
["prg"] = {"Prussian"},
["prh"] = {"Porohanon"},
["pri"] = {"Paicî"},
["prk"] = {"Parauk"},
["prl"] = {"Peruvian Sign Language"},
["prm"] = {"Kibiri"},
["prn"] = {"Prasuni"},
["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"},
["prq"] = {"Ashéninka Perené"},
["prr"] = {"Puri"},
["prs"] = {"Dari", "Afghan Persian"},
["prt"] = {"Phai"},
["pru"] = {"Puragi"},
["prw"] = {"Parawen"},
["prx"] = {"Purik"},
["prz"] = {"Providencia Sign Language"},
["psa"] = {"Asue Awyu"},
["psc"] = {"Iranian Sign Language", "Persian Sign Language"},
["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"},
["pse"] = {"Melayu Tengah"},
["psg"] = {"Penang Sign Language"},
["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"},
["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"},
["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"},
["psm"] = {"Pauserna"},
["psn"] = {"Panasuan"},
["pso"] = {"Polish Sign Language"},
["psp"] = {"Philippine Sign Language"},
["psq"] = {"Pasi"},
["psr"] = {"Portuguese Sign Language"},
["pss"] = {"Kaulong"},
["pst"] = {"Central Pashto"},
["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"},
["psw"] = {"Port Sandwich"},
["psy"] = {"Piscataway"},
["pta"] = {"Pai Tavytera"},
["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"},
["pti"] = {"Pindiini", "Wangkatha"},
["ptn"] = {"Patani"},
["pto"] = {"Zo'é"},
["ptp"] = {"Patep"},
["ptq"] = {"Pattapu"},
["ptr"] = {"Piamatsina"},
["ptt"] = {"Enrekang"},
["ptu"] = {"Bambam"},
["ptv"] = {"Port Vato"},
["ptw"] = {"Pentlatch"},
["pty"] = {"Pathiya"},
["pua"] = {"Western Highland Purepecha"},
["pub"] = {"Purum"},
["puc"] = {"Punan Merap"},
["pud"] = {"Punan Aput"},
["pue"] = {"Puelche"},
["puf"] = {"Punan Merah"},
["pug"] = {"Phuie"},
["pui"] = {"Puinave"},
["puj"] = {"Punan Tubu"},
["pum"] = {"Puma"},
["puo"] = {"Puoc"},
["pup"] = {"Pulabu"},
["puq"] = {"Puquina"},
["pur"] = {"Puruborá"},
["put"] = {"Putoh"},
["puu"] = {"Punu"},
["puw"] = {"Puluwatese"},
["pux"] = {"Puare"},
["puy"] = {"Purisimeño"},
["pwa"] = {"Pawaia"},
["pwb"] = {"Panawa"},
["pwg"] = {"Gapapaiwa"},
["pwi"] = {"Patwin"},
["pwm"] = {"Molbog"},
["pwn"] = {"Paiwan"},
["pwo"] = {"Pwo Western Karen"},
["pwr"] = {"Powari"},
["pww"] = {"Pwo Northern Karen"},
["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"},
["pye"] = {"Pye Krumen"},
["pym"] = {"Fyam"},
["pyn"] = {"Poyanáwa"},
["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"},
["pyu"] = {"Puyuma"},
["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"},
["pyy"] = {"Pyen"},
["pze"] = {"Pesse"},
["pzh"] = {"Pazeh"},
["pzn"] = {"Jejara Naga", "Para Naga"},
["qua"] = {"Quapaw"},
["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"},
["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"},
["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"},
["quf"] = {"Lambayeque Quechua"},
["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"},
["quh"] = {"South Bolivian Quechua"},
["qui"] = {"Quileute"},
["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"},
["qul"] = {"North Bolivian Quechua"},
["qum"] = {"Sipacapense"},
["qun"] = {"Quinault"},
["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"},
["quq"] = {"Quinqui"},
["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"},
["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"},
["quv"] = {"Sacapulteco"},
["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"},
["qux"] = {"Yauyos Quechua"},
["quy"] = {"Ayacucho Quechua"},
["quz"] = {"Cusco Quechua"},
["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"},
["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"},
["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"},
["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"},
["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"},
["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"},
["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"},
["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"},
["qvn"] = {"North Junín Quechua"},
["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"},
["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"},
["qvs"] = {"San Martín Quechua"},
["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"},
["qvy"] = {"Queyu"},
["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"},
["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"},
["qwc"] = {"Classical Quechua"},
["qwe"] = {"Quechuan (family)"},
["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"},
["qwm"] = {"Kuman (Russia)"},
["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"},
["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"},
["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"},
["qxc"] = {"Chincha Quechua"},
["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"},
["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"},
["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"},
["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"},
["qxp"] = {"Puno Quechua"},
["qxq"] = {"Qashqa'i"},
["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"},
["qxs"] = {"Southern Qiang"},
["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"},
["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"},
["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"},
["qya"] = {"Quenya"},
["qyp"] = {"Quiripi"},
["raa"] = {"Dungmali"},
["rab"] = {"Camling"},
["rac"] = {"Rasawa"},
["rad"] = {"Rade"},
["raf"] = {"Western Meohang"},
["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"},
["rah"] = {"Rabha"},
["rai"] = {"Ramoaaina"},
["raj"] = {"Rajasthani"},
["rak"] = {"Tulu-Bohuai"},
["ral"] = {"Ralte"},
["ram"] = {"Canela"},
["ran"] = {"Riantana"},
["rao"] = {"Rao"},
["rap"] = {"Rapanui"},
["raq"] = {"Saam"},
["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"},
["ras"] = {"Tegali"},
["rat"] = {"Razajerdi"},
["rau"] = {"Raute"},
["rav"] = {"Sampang"},
["raw"] = {"Rawang"},
["rax"] = {"Rang"},
["ray"] = {"Rapa"},
["raz"] = {"Rahambuu"},
["rbb"] = {"Rumai Palaung"},
["rbk"] = {"Northern Bontok"},
["rbl"] = {"Miraya Bikol"},
["rbp"] = {"Barababaraba"},
["rcf"] = {"Réunion Creole French"},
["rdb"] = {"Rudbari"},
["rea"] = {"Rerau"},
["reb"] = {"Rembong"},
["ree"] = {"Rejang Kayan"},
["reg"] = {"Kara (Tanzania)"},
["rei"] = {"Reli"},
["rej"] = {"Rejang"},
["rel"] = {"Rendille"},
["rem"] = {"Remo"},
["ren"] = {"Rengao"},
["rer"] = {"Rer Bare"},
["res"] = {"Reshe"},
["ret"] = {"Retta"},
["rey"] = {"Reyesano"},
["rga"] = {"Roria"},
["rge"] = {"Romano-Greek"},
["rgk"] = {"Rangkas"},
["rgn"] = {"Romagnol"},
["rgr"] = {"Resígaro"},
["rgs"] = {"Southern Roglai"},
["rgu"] = {"Ringgou"},
["rhg"] = {"Rohingya"},
["rhp"] = {"Yahang"},
["ria"] = {"Riang (India)"},
["rib"] = {"Bribri Sign Language"},
["rif"] = {"Tarifit"},
["ril"] = {"Riang Lang", "Riang (Myanmar)"},
["rim"] = {"Nyaturu"},
["rin"] = {"Nungu"},
["rir"] = {"Ribun"},
["rit"] = {"Ritharrngu"},
["riu"] = {"Riung"},
["rjg"] = {"Rajong"},
["rji"] = {"Raji"},
["rjs"] = {"Rajbanshi"},
["rka"] = {"Kraol"},
["rkb"] = {"Rikbaktsa"},
["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"},
["rki"] = {"Rakhine"},
["rkm"] = {"Marka"},
["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"},
["rkw"] = {"Arakwal"},
["rma"] = {"Rama"},
["rmb"] = {"Rembarrnga"},
["rmc"] = {"Carpathian Romani"},
["rmd"] = {"Traveller Danish"},
["rme"] = {"Angloromani"},
["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"},
["rmg"] = {"Traveller Norwegian"},
["rmh"] = {"Murkim"},
["rmi"] = {"Lomavren"},
["rmk"] = {"Romkun"},
["rml"] = {"Baltic Romani"},
["rmm"] = {"Roma"},
["rmn"] = {"Balkan Romani"},
["rmo"] = {"Sinte Romani"},
["rmp"] = {"Rempi"},
["rmq"] = {"Caló"},
["rms"] = {"Romanian Sign Language"},
["rmt"] = {"Domari"},
["rmu"] = {"Tavringer Romani"},
["rmv"] = {"Romanova"},
["rmw"] = {"Welsh Romani"},
["rmx"] = {"Romam"},
["rmy"] = {"Vlax Romani"},
["rmz"] = {"Marma"},
["rnb"] = {"Brunca Sign Language"},
["rnd"] = {"Ruund"},
["rng"] = {"Ronga"},
["rnl"] = {"Ranglong"},
["rnn"] = {"Roon"},
["rnp"] = {"Rongpo"},
["rnr"] = {"Nari Nari"},
["rnw"] = {"Rungwa"},
["roa"] = {"Romance languages"},
["rob"] = {"Tae'"},
["roc"] = {"Cacgia Roglai"},
["rod"] = {"Rogo"},
["roe"] = {"Ronji"},
["rof"] = {"Rombo"},
["rog"] = {"Northern Roglai"},
["rol"] = {"Romblomanon"},
["rom"] = {"Romany"},
["roo"] = {"Rotokas"},
["rop"] = {"Kriol"},
["ror"] = {"Rongga"},
["rou"] = {"Runga"},
["row"] = {"Dela-Oenale"},
["rpn"] = {"Repanbitip"},
["rpt"] = {"Rapting"},
["rri"] = {"Ririo"},
["rrm"] = {"Moriori"},
["rro"] = {"Waima"},
["rrt"] = {"Arritinngithigh"},
["rsb"] = {"Romano-Serbian"},
["rsk"] = {"Ruthenian", "Rusnak"},
["rsl"] = {"Russian Sign Language"},
["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"},
["rsn"] = {"Rwandan Sign Language"},
["rsw"] = {"Rishiwa"},
["rtc"] = {"Rungtu Chin"},
["rth"] = {"Ratahan"},
["rtm"] = {"Rotuman"},
["rts"] = {"Yurats"},
["rtw"] = {"Rathawi"},
["rub"] = {"Gungu"},
["ruc"] = {"Ruuli"},
["rue"] = {"Rusyn"},
["ruf"] = {"Luguru"},
["rug"] = {"Roviana"},
["ruh"] = {"Ruga"},
["rui"] = {"Rufiji"},
["ruk"] = {"Che"},
["ruo"] = {"Istro Romanian"},
["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"},
["ruq"] = {"Megleno Romanian"},
["rut"] = {"Rutul"},
["ruu"] = {"Lanas Lobu"},
["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"},
["ruz"] = {"Ruma"},
["rwa"] = {"Rawo"},
["rwk"] = {"Rwa"},
["rwl"] = {"Ruwila"},
["rwm"] = {"Amba (Uganda)"},
["rwo"] = {"Rawa"},
["rwr"] = {"Marwari (India)"},
["rxd"] = {"Ngardi"},
["rxw"] = {"Karuwali", "Garuwali"},
["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"},
["rys"] = {"Yaeyama"},
["ryu"] = {"Central Okinawan"},
["rzh"] = {"Rāziḥī"},
["saa"] = {"Saba"},
["sab"] = {"Buglere"},
["sac"] = {"Meskwaki"},
["sad"] = {"Sandawe"},
["sae"] = {"Sabanê"},
["saf"] = {"Safaliba"},
["sah"] = {"Yakut"},
["sai"] = {"South American Indian languages"},
["saj"] = {"Sahu"},
["sak"] = {"Sake"},
["sal"] = {"Salishan languages"},
["sam"] = {"Samaritan Aramaic"},
["sao"] = {"Sause"},
["saq"] = {"Samburu"},
["sar"] = {"Saraveca"},
["sas"] = {"Sasak"},
["sat"] = {"Santali"},
["sau"] = {"Saleman"},
["sav"] = {"Saafi-Saafi"},
["saw"] = {"Sawi"},
["sax"] = {"Sa"},
["say"] = {"Saya"},
["saz"] = {"Saurashtra"},
["sba"] = {"Ngambay"},
["sbb"] = {"Simbo"},
["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"},
["sbd"] = {"Southern Samo"},
["sbe"] = {"Saliba"},
["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"},
["sbg"] = {"Seget"},
["sbh"] = {"Sori-Harengan"},
["sbi"] = {"Seti"},
["sbj"] = {"Surbakhal"},
["sbk"] = {"Safwa"},
["sbl"] = {"Botolan Sambal"},
["sbm"] = {"Sagala"},
["sbn"] = {"Sindhi Bhil"},
["sbo"] = {"Sabüm"},
["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"},
["sbq"] = {"Sileibi"},
["sbr"] = {"Sembakung Murut"},
["sbs"] = {"Subiya"},
["sbt"] = {"Kimki"},
["sbu"] = {"Stod Bhoti"},
["sbv"] = {"Sabine"},
["sbw"] = {"Simba"},
["sbx"] = {"Seberuang"},
["sby"] = {"Soli"},
["sbz"] = {"Sara Kaba"},
["scb"] = {"Chut"},
["sce"] = {"Dongxiang"},
["scf"] = {"San Miguel Creole French"},
["scg"] = {"Sanggau"},
["sch"] = {"Sakachep"},
["sci"] = {"Melayu Kreol Sri Lankan"},
["sck"] = {"Sadri"},
["scl"] = {"Shina"},
["scn"] = {"Sicilian"},
["sco"] = {"Scots"},
["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"},
["scq"] = {"Sa'och"},
["scs"] = {"North Slavey"},
["sct"] = {"Southern Katang"},
["scu"] = {"Shumcho"},
["scv"] = {"Sheni"},
["scw"] = {"Sha"},
["scx"] = {"Sicel"},
["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"},
["sdb"] = {"Shabak"},
["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"},
["sde"] = {"Surubu"},
["sdf"] = {"Sarli"},
["sdg"] = {"Savi"},
["sdh"] = {"Southern Kurdish"},
["sdj"] = {"Suundi"},
["sdk"] = {"Sos Kundi"},
["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"},
["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"},
["sdo"] = {"Bidayuh Bukar-Sadong"},
["sdp"] = {"Sherdukpen"},
["sdq"] = {"Semandang"},
["sdr"] = {"Oraon Sadri"},
["sds"] = {"Sened"},
["sdt"] = {"Shuadit"},
["sdu"] = {"Sarudu"},
["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"},
["sdx"] = {"Melanau Sibu"},
["sdz"] = {"Sallands"},
["sea"] = {"Semai"},
["seb"] = {"Shempire Senoufo"},
["sec"] = {"Sechelt"},
["sed"] = {"Sedang"},
["see"] = {"Seneca"},
["sef"] = {"Cebaara Senoufo"},
["seg"] = {"Segeju"},
["seh"] = {"Sena"},
["sei"] = {"Seri"},
["sej"] = {"Sene"},
["sek"] = {"Sekani"},
["sel"] = {"Selkup"},
["sem"] = {"Semitic languages"},
["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"},
["seo"] = {"Suarmin"},
["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"},
["seq"] = {"Senara Sénoufo"},
["ser"] = {"Serrano"},
["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"},
["set"] = {"Sentani"},
["seu"] = {"Serui-Laut"},
["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"},
["sew"] = {"Sewa Bay"},
["sey"] = {"Secoya"},
["sez"] = {"Senthang Chin"},
["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"},
["sfe"] = {"Eastern Subanen"},
["sfm"] = {"Small Flowery Miao"},
["sfs"] = {"South African Sign Language"},
["sfw"] = {"Sehwi"},
["sga"] = {"Old Irish (to 900)"},
["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"},
["sgc"] = {"Kipsigis"},
["sgd"] = {"Surigaonon"},
["sge"] = {"Segai"},
["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"},
["sgh"] = {"Shughni"},
["sgi"] = {"Suga"},
["sgj"] = {"Surgujia"},
["sgk"] = {"Sangkong"},
["sgm"] = {"Singa"},
["sgn"] = {"Sign languages"},
["sgp"] = {"Singpho"},
["sgr"] = {"Sangisari"},
["sgs"] = {"Samogitian"},
["sgt"] = {"Brokpake"},
["sgu"] = {"Salas"},
["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"},
["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"},
["sgy"] = {"Sanglechi"},
["sgz"] = {"Sursurunga"},
["sha"] = {"Shall-Zwall"},
["shb"] = {"Ninam"},
["shc"] = {"Sonde"},
["shd"] = {"Kundal Shahi"},
["she"] = {"Sheko"},
["shg"] = {"Shua"},
["shh"] = {"Shoshoni"},
["shi"] = {"Tachelhit"},
["shj"] = {"Shatt"},
["shk"] = {"Shilluk"},
["shl"] = {"Shendu"},
["shm"] = {"Shahrudi"},
["shn"] = {"Shan"},
["sho"] = {"Shanga"},
["shp"] = {"Shipibo-Conibo"},
["shq"] = {"Sala"},
["shr"] = {"Shi"},
["shs"] = {"Shuswap"},
["sht"] = {"Shasta"},
["shu"] = {"Chadian Arabic"},
["shv"] = {"Shehri"},
["shw"] = {"Shwai"},
["shx"] = {"She"},
["shy"] = {"Tachawit"},
["shz"] = {"Syenara Senoufo"},
["sia"] = {"Akkala Sami"},
["sib"] = {"Sebop"},
["sid"] = {"Sidamo"},
["sie"] = {"Simaa"},
["sif"] = {"Siamou"},
["sig"] = {"Paasaal"},
["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"},
["sii"] = {"Shom Peng"},
["sij"] = {"Numbami"},
["sik"] = {"Sikiana"},
["sil"] = {"Tumulung Sisaala"},
["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"},
["sio"] = {"Siouan languages"},
["sip"] = {"Sikkimese"},
["siq"] = {"Sonia"},
["sir"] = {"Siri"},
["sis"] = {"Siuslaw"},
["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"},
["siu"] = {"Sinagen"},
["siv"] = {"Sumariup"},
["siw"] = {"Siwai"},
["six"] = {"Sumau"},
["siy"] = {"Sivandi"},
["siz"] = {"Siwi"},
["sja"] = {"Epena"},
["sjb"] = {"Sajau Basap"},
["sjd"] = {"Kildin Sami"},
["sje"] = {"Pite Sami"},
["sjg"] = {"Assangori"},
["sjk"] = {"Kemi Sami"},
["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"},
["sjm"] = {"Mapun"},
["sjn"] = {"Sindarin"},
["sjo"] = {"Xibe"},
["sjp"] = {"Surjapuri"},
["sjr"] = {"Siar-Lak"},
["sjs"] = {"Senhaja De Srair"},
["sjt"] = {"Ter Sami"},
["sju"] = {"Ume Sami"},
["sjw"] = {"Shawnee"},
["ska"] = {"Skagit"},
["skb"] = {"Saek"},
["skc"] = {"Ma Manda"},
["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"},
["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"},
["skf"] = {"Sakirabiá"},
["skg"] = {"Sakalava Malagasy"},
["skh"] = {"Sikule"},
["ski"] = {"Sika"},
["skj"] = {"Seke (Nepal)"},
["skm"] = {"Kutong"},
["skn"] = {"Kolibugan Subanon"},
["sko"] = {"Seko Tengah"},
["skp"] = {"Sekapan"},
["skq"] = {"Sininkere"},
["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"},
["sks"] = {"Maia"},
["skt"] = {"Sakata"},
["sku"] = {"Sakao"},
["skv"] = {"Skou"},
["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"},
["skx"] = {"Seko Padang"},
["sky"] = {"Sikaiana"},
["skz"] = {"Sekar"},
["sla"] = {"Slavic languages"},
["slc"] = {"Sáliba"},
["sld"] = {"Sissala"},
["sle"] = {"Sholaga"},
["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"},
["slg"] = {"Selungai Murut"},
["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"},
["sli"] = {"Lower Silesian"},
["slj"] = {"Salumá"},
["sll"] = {"Salt-Yui"},
["slm"] = {"Pangutaran Sama"},
["sln"] = {"Salinan"},
["slp"] = {"Lamaholot"},
["slr"] = {"Salar"},
["sls"] = {"Singapore Sign Language"},
["slt"] = {"Sila"},
["slu"] = {"Selaru"},
["slw"] = {"Sialum"},
["slx"] = {"Salampasu"},
["sly"] = {"Selayar"},
["slz"] = {"Ma'ya"},
["sma"] = {"Sami Selatan"},
["smb"] = {"Simbari"},
["smc"] = {"Som"},
["smf"] = {"Auwe"},
["smg"] = {"Simbali"},
["smh"] = {"Samei"},
["smi"] = {"Sami languages"},
["smj"] = {"Sami Lule"},
["smk"] = {"Bolinao"},
["sml"] = {"Central Sama"},
["smm"] = {"Musasa"},
["smn"] = {"Sami Inari"},
["smp"] = {"Samaritan"},
["smq"] = {"Samo"},
["smr"] = {"Simeulue"},
["sms"] = {"Skolt Sami"},
["smt"] = {"Simte"},
["smu"] = {"Somray"},
["smv"] = {"Samvedi"},
["smw"] = {"Sumbawa"},
["smx"] = {"Samba"},
["smy"] = {"Semnani"},
["smz"] = {"Simeku"},
["snc"] = {"Sinaugoro"},
["sne"] = {"Bidayuh Bau"},
["snf"] = {"Noon"},
["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"},
["sni"] = {"Sensi"},
["snj"] = {"Riverain Sango"},
["snk"] = {"Soninke"},
["snl"] = {"Sangil"},
["snm"] = {"Southern Ma'di"},
["snn"] = {"Siona"},
["sno"] = {"Snohomish"},
["snp"] = {"Siane"},
["snq"] = {"Sangu (Gabon)"},
["snr"] = {"Sihan"},
["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"},
["snu"] = {"Senggi", "Viid"},
["snv"] = {"Sa'ban"},
["snw"] = {"Selee"},
["snx"] = {"Sam"},
["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"},
["snz"] = {"Kou"},
["soa"] = {"Thai Song"},
["sob"] = {"Sobei"},
["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"},
["sod"] = {"Songoora"},
["soe"] = {"Songomeno"},
["sog"] = {"Sogdian"},
["soh"] = {"Aka"},
["soi"] = {"Sonha"},
["soj"] = {"Soi"},
["sok"] = {"Sokoro"},
["sol"] = {"Solos"},
["son"] = {"Songhai languages"},
["soo"] = {"Songo"},
["sop"] = {"Songe"},
["soq"] = {"Kanasi"},
["sor"] = {"Somrai"},
["sos"] = {"Seeku"},
["sou"] = {"Thai Selatan"},
["sov"] = {"Sonsorol"},
["sow"] = {"Sowanda"},
["sox"] = {"Swo"},
["soy"] = {"Miyobe"},
["soz"] = {"Temi"},
["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"},
["spc"] = {"Sapé"},
["spd"] = {"Saep"},
["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"},
["spg"] = {"Sian"},
["spi"] = {"Saponi"},
["spk"] = {"Sengo"},
["spl"] = {"Selepet"},
["spm"] = {"Akukem"},
["spn"] = {"Sanapaná"},
["spo"] = {"Spokane"},
["spp"] = {"Supyire Senoufo"},
["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"},
["spr"] = {"Saparua"},
["sps"] = {"Saposa"},
["spt"] = {"Spiti Bhoti"},
["spu"] = {"Sapuan"},
["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"},
["spx"] = {"South Picene"},
["spy"] = {"Sabaot"},
["sqa"] = {"Shama-Sambuga"},
["sqh"] = {"Shau"},
["sqj"] = {"Albanian languages"},
["sqk"] = {"Albanian Sign Language"},
["sqm"] = {"Suma"},
["sqn"] = {"Susquehannock"},
["sqo"] = {"Sorkhei"},
["sqq"] = {"Sou"},
["sqr"] = {"Siculo Arabic"},
["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"},
["sqt"] = {"Soqotri"},
["squ"] = {"Squamish"},
["sqx"] = {"Kufr Qassem Sign Language (KQSL)"},
["sra"] = {"Saruga"},
["srb"] = {"Sora"},
["src"] = {"Logudorese Sardinian"},
["sre"] = {"Sara"},
["srf"] = {"Nafi"},
["srg"] = {"Sulod"},
["srh"] = {"Sarikoli"},
["sri"] = {"Siriano"},
["srk"] = {"Serudung Murut"},
["srl"] = {"Isirawa"},
["srm"] = {"Saramaccan"},
["srn"] = {"Sranan Tongo"},
["sro"] = {"Campidanese Sardinian"},
["srq"] = {"Sirionó"},
["srr"] = {"Serer"},
["srs"] = {"Sarsi"},
["srt"] = {"Sauri"},
["sru"] = {"Suruí"},
["srv"] = {"Southern Sorsoganon"},
["srw"] = {"Serua"},
["srx"] = {"Sirmauri"},
["sry"] = {"Sera"},
["srz"] = {"Shahmirzadi"},
["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"},
["ssb"] = {"Southern Sama"},
["ssc"] = {"Suba-Simbiti"},
["ssd"] = {"Siroi"},
["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"},
["ssf"] = {"Thao"},
["ssg"] = {"Seimat"},
["ssh"] = {"Shihhi Arabic"},
["ssi"] = {"Sansi"},
["ssj"] = {"Sausi"},
["ssk"] = {"Sunam"},
["ssl"] = {"Western Sisaala"},
["ssm"] = {"Semnam"},
["ssn"] = {"Waata"},
["sso"] = {"Sissano"},
["ssp"] = {"Spanish Sign Language"},
["ssq"] = {"So'a"},
["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"},
["sss"] = {"Sô"},
["sst"] = {"Sinasina"},
["ssu"] = {"Susuami"},
["ssv"] = {"Shark Bay"},
["ssx"] = {"Samberigi"},
["ssy"] = {"Saho"},
["ssz"] = {"Sengseng"},
["sta"] = {"Settla"},
["stb"] = {"Northern Subanen"},
["std"] = {"Sentinel"},
["ste"] = {"Liana-Seti"},
["stf"] = {"Seta"},
["stg"] = {"Trieng"},
["sth"] = {"Shelta"},
["sti"] = {"Bulo Stieng"},
["stj"] = {"Matya Samo"},
["stk"] = {"Arammba"},
["stl"] = {"Stellingwerfs"},
["stm"] = {"Setaman"},
["stn"] = {"Owa"},
["sto"] = {"Stoney"},
["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"},
["stq"] = {"Saterfriesisch"},
["str"] = {"Straits Salish"},
["sts"] = {"Shumashti"},
["stt"] = {"Budeh Stieng"},
["stu"] = {"Samtao"},
["stv"] = {"Silt'e"},
["stw"] = {"Satawalese"},
["sty"] = {"Siberian Tatar"},
["sua"] = {"Sulka"},
["sub"] = {"Suku"},
["suc"] = {"Western Subanon"},
["sue"] = {"Suena"},
["sug"] = {"Suganga"},
["sui"] = {"Suki"},
["suj"] = {"Shubi"},
["suk"] = {"Sukuma"},
["suo"] = {"Bouni"},
["suq"] = {"Tirmaga-Chai Suri", "Suri"},
["sur"] = {"Mwaghavul"},
["sus"] = {"Susu"},
["sut"] = {"Subtiaba"},
["suv"] = {"Puroik"},
["suw"] = {"Sumbwa"},
["sux"] = {"Sumerian"},
["suy"] = {"Suyá"},
["suz"] = {"Sunwar"},
["sva"] = {"Svan"},
["svb"] = {"Ulau-Suain"},
["svc"] = {"Vincentian Creole English"},
["sve"] = {"Serili"},
["svk"] = {"Slovakian Sign Language"},
["svm"] = {"Slavomolisano"},
["svs"] = {"Savosavo"},
["svx"] = {"Skalvian"},
["swb"] = {"Maore Comorian"},
["swc"] = {"Congo Swahili"},
["swf"] = {"Sere"},
["swg"] = {"Swabian"},
["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"},
["swi"] = {"Sui"},
["swj"] = {"Sira"},
["swk"] = {"Malawi Sena"},
["swl"] = {"Swedish Sign Language"},
["swm"] = {"Samosa"},
["swn"] = {"Sawknah"},
["swo"] = {"Shanenawa"},
["swp"] = {"Suau"},
["swq"] = {"Sharwa"},
["swr"] = {"Saweru"},
["sws"] = {"Seluwasan"},
["swt"] = {"Sawila"},
["swu"] = {"Suwawa"},
["swv"] = {"Shekhawati"},
["sww"] = {"Sowa"},
["swx"] = {"Suruahá"},
["swy"] = {"Sarua"},
["sxb"] = {"Suba"},
["sxc"] = {"Sicanian"},
["sxe"] = {"Sighu"},
["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"},
["sxk"] = {"Southern Kalapuya"},
["sxl"] = {"Selian"},
["sxm"] = {"Samre"},
["sxn"] = {"Sangir"},
["sxo"] = {"Sorothaptic"},
["sxr"] = {"Saaroa"},
["sxs"] = {"Sasaru"},
["sxu"] = {"Upper Saxon"},
["sxw"] = {"Saxwe Gbe"},
["sya"] = {"Siang"},
["syb"] = {"Central Subanen"},
["syc"] = {"Classical Syriac"},
["syd"] = {"Samoyedic languages"},
["syi"] = {"Seki"},
["syk"] = {"Sukur"},
["syl"] = {"Sylheti"},
["sym"] = {"Maya Samo"},
["syn"] = {"Senaya"},
["syo"] = {"Suoy"},
["syr"] = {"Syriac"},
["sys"] = {"Sinyar"},
["syw"] = {"Kagate"},
["syx"] = {"Samay"},
["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"},
["sza"] = {"Semelai"},
["szb"] = {"Ngalum"},
["szc"] = {"Semaq Beri"},
["sze"] = {"Seze"},
["szg"] = {"Sengele"},
["szl"] = {"Silesian"},
["szn"] = {"Sula"},
["szp"] = {"Suabo"},
["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"},
["szv"] = {"Isu (Fako Division)"},
["szw"] = {"Sawai"},
["szy"] = {"Sakizaya"},
["taa"] = {"Lower Tanana"},
["tab"] = {"Tabassaran"},
["tac"] = {"Lowland Tarahumara"},
["tad"] = {"Tause"},
["tae"] = {"Tariana"},
["taf"] = {"Tapirapé"},
["tag"] = {"Tagoi"},
["tai"] = {"Tai languages"},
["taj"] = {"Eastern Tamang"},
["tak"] = {"Tala"},
["tal"] = {"Tal"},
["tan"] = {"Tangale"},
["tao"] = {"Yami"},
["tap"] = {"Taabwa"},
["taq"] = {"Tamasheq"},
["tar"] = {"Central Tarahumara"},
["tas"] = {"Tay Boi"},
["tau"] = {"Upper Tanana"},
["tav"] = {"Tatuyo"},
["taw"] = {"Tai"},
["tax"] = {"Tamki"},
["tay"] = {"Atayal"},
["taz"] = {"Tocho"},
["tba"] = {"Aikanã"},
["tbc"] = {"Takia"},
["tbd"] = {"Kaki Ae"},
["tbe"] = {"Tanimbili"},
["tbf"] = {"Mandara"},
["tbg"] = {"North Tairora"},
["tbh"] = {"Dharawal", "Thurawal"},
["tbi"] = {"Gaam"},
["tbj"] = {"Tiang"},
["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"},
["tbl"] = {"Tboli"},
["tbm"] = {"Tagbu"},
["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"},
["tbo"] = {"Tawala"},
["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"},
["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"},
["tbr"] = {"Tumtum"},
["tbs"] = {"Tanguat"},
["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"},
["tbu"] = {"Tubar"},
["tbv"] = {"Tobo"},
["tbw"] = {"Tagbanwa"},
["tbx"] = {"Kapin"},
["tby"] = {"Tabaru"},
["tbz"] = {"Ditammari"},
["tca"] = {"Ticuna"},
["tcb"] = {"Tanacross"},
["tcc"] = {"Datooga"},
["tcd"] = {"Tafi"},
["tce"] = {"Southern Tutchone"},
["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"},
["tcg"] = {"Tamagario"},
["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"},
["tci"] = {"Wára"},
["tck"] = {"Tchitchege"},
["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"},
["tcm"] = {"Tanahmerah"},
["tcn"] = {"Tichurong"},
["tco"] = {"Taungyo"},
["tcp"] = {"Tawr Chin"},
["tcq"] = {"Kaiy"},
["tcs"] = {"Torres Strait Creole", "Yumplatok"},
["tct"] = {"T'en"},
["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"},
["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"},
["tcx"] = {"Toda"},
["tcy"] = {"Tulu"},
["tcz"] = {"Thado Chin"},
["tda"] = {"Tagdal"},
["tdb"] = {"Panchpargania"},
["tdc"] = {"Emberá-Tadó"},
["tdd"] = {"Tai Nüa"},
["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"},
["tdf"] = {"Talieng"},
["tdg"] = {"Western Tamang"},
["tdh"] = {"Thulung"},
["tdi"] = {"Tomadino"},
["tdj"] = {"Tajio"},
["tdk"] = {"Tambas"},
["tdl"] = {"Sur"},
["tdm"] = {"Taruma"},
["tdn"] = {"Tondano"},
["tdo"] = {"Teme"},
["tdq"] = {"Tita"},
["tdr"] = {"Todrah"},
["tds"] = {"Doutai"},
["tdt"] = {"Tetun Dili"},
["tdv"] = {"Toro"},
["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"},
["tdy"] = {"Tadyawan"},
["tea"] = {"Temiar"},
["teb"] = {"Tetete"},
["tec"] = {"Terik"},
["ted"] = {"Tepo Krumen"},
["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"},
["tef"] = {"Teressa"},
["teg"] = {"Teke-Tege"},
["teh"] = {"Tehuelche"},
["tei"] = {"Torricelli"},
["tek"] = {"Ibali Teke"},
["tem"] = {"Timne"},
["ten"] = {"Tama (Colombia)"},
["teo"] = {"Teso"},
["tep"] = {"Tepecano"},
["teq"] = {"Temein"},
["ter"] = {"Tereno"},
["tes"] = {"Tengger"},
["tet"] = {"Tetum"},
["teu"] = {"Soo"},
["tev"] = {"Teor"},
["tew"] = {"Tewa (USA)"},
["tex"] = {"Tennet"},
["tey"] = {"Tulishi"},
["tez"] = {"Tetserret"},
["tfi"] = {"Tofin Gbe"},
["tfn"] = {"Tanaina"},
["tfo"] = {"Tefaro"},
["tfr"] = {"Teribe"},
["tft"] = {"Ternate"},
["tga"] = {"Sagalla"},
["tgb"] = {"Tobilung"},
["tgc"] = {"Tigak"},
["tgd"] = {"Ciwogai"},
["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"},
["tgf"] = {"Chalikha"},
["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"},
["tgi"] = {"Lawunuia"},
["tgj"] = {"Tagin"},
["tgn"] = {"Tandaganon"},
["tgo"] = {"Sudest"},
["tgp"] = {"Tangoa"},
["tgq"] = {"Tring"},
["tgr"] = {"Tareng"},
["tgs"] = {"Nume"},
["tgt"] = {"Central Tagbanwa"},
["tgu"] = {"Tanggu"},
["tgv"] = {"Tingui-Boto"},
["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"},
["tgx"] = {"Tagish"},
["tgy"] = {"Togoyo"},
["tgz"] = {"Tagalaka"},
["thd"] = {"Kuuk Thaayorre", "Thayore"},
["the"] = {"Chitwania Tharu"},
["thf"] = {"Thangmi"},
["thh"] = {"Northern Tarahumara"},
["thi"] = {"Tai Long"},
["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"},
["thl"] = {"Dangaura Tharu"},
["thm"] = {"Aheu"},
["thn"] = {"Thachanadan"},
["thp"] = {"Thompson"},
["thq"] = {"Kochila Tharu"},
["thr"] = {"Rana Tharu"},
["ths"] = {"Thakali"},
["tht"] = {"Tahltan"},
["thu"] = {"Thuri"},
["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"},
["thy"] = {"Tha"},
["thz"] = {"Tayart Tamajeq"},
["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"},
["tic"] = {"Tira"},
["tif"] = {"Tifal"},
["tig"] = {"Tigre"},
["tih"] = {"Timugon Murut"},
["tii"] = {"Tiene"},
["tij"] = {"Tilung"},
["tik"] = {"Tikar"},
["til"] = {"Tillamook"},
["tim"] = {"Timbe"},
["tin"] = {"Tindi"},
["tio"] = {"Teop"},
["tip"] = {"Trimuris"},
["tiq"] = {"Tiéfo"},
["tis"] = {"Masadiit Itneg"},
["tit"] = {"Tinigua"},
["tiu"] = {"Adasen"},
["tiv"] = {"Tiv"},
["tiw"] = {"Tiwi"},
["tix"] = {"Southern Tiwa"},
["tiy"] = {"Tiruray"},
["tiz"] = {"Tai Hongjin"},
["tja"] = {"Tajuasohn"},
["tjg"] = {"Tunjung"},
["tji"] = {"Northern Tujia"},
["tjj"] = {"Tjungundji"},
["tjl"] = {"Tai Laing"},
["tjm"] = {"Timucua"},
["tjn"] = {"Tonjon"},
["tjo"] = {"Temacine Tamazight"},
["tjp"] = {"Tjupany"},
["tjs"] = {"Southern Tujia"},
["tju"] = {"Tjurruru"},
["tjw"] = {"Djabwurrung"},
["tka"] = {"Truká"},
["tkb"] = {"Buksa"},
["tkd"] = {"Tukudede"},
["tke"] = {"Takwane"},
["tkf"] = {"Tukumanféd"},
["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"},
["tkl"] = {"Tokelau"},
["tkm"] = {"Takelma"},
["tkn"] = {"Toku-No-Shima"},
["tkp"] = {"Tikopia"},
["tkq"] = {"Tee"},
["tkr"] = {"Tsakhur"},
["tks"] = {"Takestani"},
["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"},
["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"},
["tkv"] = {"Mur Pano"},
["tkw"] = {"Teanu"},
["tkx"] = {"Tangko"},
["tkz"] = {"Takua"},
["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"},
["tlb"] = {"Tobelo"},
["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"},
["tld"] = {"Talaud"},
["tlf"] = {"Telefol"},
["tlg"] = {"Tofanma"},
["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"},
["tli"] = {"Tlingit"},
["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"},
["tlk"] = {"Taloki"},
["tll"] = {"Tetela"},
["tlm"] = {"Tolomako"},
["tln"] = {"Talondo'"},
["tlo"] = {"Talodi"},
["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"},
["tlq"] = {"Tai Loi"},
["tlr"] = {"Talise"},
["tls"] = {"Tambotalo"},
["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"},
["tlu"] = {"Tulehu"},
["tlv"] = {"Taliabu"},
["tlx"] = {"Khehek"},
["tly"] = {"Talysh"},
["tma"] = {"Tama (Chad)"},
["tmb"] = {"Katbol", "Avava"},
["tmc"] = {"Tumak"},
["tmd"] = {"Haruai"},
["tme"] = {"Tremembé"},
["tmf"] = {"Toba-Maskoy"},
["tmg"] = {"Ternateño"},
["tmh"] = {"Tamashek"},
["tmi"] = {"Tutuba"},
["tmj"] = {"Samarokena"},
["tml"] = {"Tamnim Citak"},
["tmm"] = {"Tai Thanh"},
["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"},
["tmo"] = {"Temoq"},
["tmq"] = {"Tumleo"},
["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"},
["tms"] = {"Tima"},
["tmt"] = {"Tasmate"},
["tmu"] = {"Iau"},
["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"},
["tmw"] = {"Temuan"},
["tmy"] = {"Tami"},
["tmz"] = {"Tamanaku"},
["tna"] = {"Tacana"},
["tnb"] = {"Western Tunebo"},
["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"},
["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"},
["tng"] = {"Tobanga"},
["tnh"] = {"Maiani"},
["tni"] = {"Tandia"},
["tnk"] = {"Kwamera"},
["tnl"] = {"Lenakel"},
["tnm"] = {"Tabla"},
["tnn"] = {"North Tanna"},
["tno"] = {"Toromono"},
["tnp"] = {"Whitesands"},
["tnq"] = {"Taino"},
["tnr"] = {"Ménik"},
["tns"] = {"Tenis"},
["tnt"] = {"Tontemboan"},
["tnu"] = {"Tay Khang"},
["tnv"] = {"Tangchangya"},
["tnw"] = {"Tonsawang"},
["tnx"] = {"Tanema"},
["tny"] = {"Tongwe"},
["tnz"] = {"Ten'edn"},
["tob"] = {"Toba"},
["toc"] = {"Coyutla Totonac"},
["tod"] = {"Toma"},
["tof"] = {"Gizrra"},
["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"},
["toh"] = {"Gitonga"},
["toi"] = {"Tonga (Zambia)"},
["toj"] = {"Tojolabal"},
["tok"] = {"Toki Pona"},
["tol"] = {"Tolowa"},
["tom"] = {"Tombulu"},
["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"},
["top"] = {"Papantla Totonac"},
["toq"] = {"Toposa"},
["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"},
["tos"] = {"Highland Totonac"},
["tou"] = {"Tho"},
["tov"] = {"Upper Taromi"},
["tow"] = {"Jemez"},
["tox"] = {"Tobian"},
["toy"] = {"Topoiyo"},
["toz"] = {"To"},
["tpa"] = {"Taupota"},
["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"},
["tpe"] = {"Tippera"},
["tpf"] = {"Tarpia"},
["tpg"] = {"Kula"},
["tpi"] = {"Tok Pisin"},
["tpj"] = {"Tapieté"},
["tpk"] = {"Tupinikin"},
["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"},
["tpm"] = {"Tampulma"},
["tpn"] = {"Tupinambá"},
["tpo"] = {"Tai Pao"},
["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"},
["tpq"] = {"Tukpa"},
["tpr"] = {"Tuparí"},
["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"},
["tpu"] = {"Tampuan"},
["tpv"] = {"Tanapag"},
["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"},
["tpy"] = {"Trumai"},
["tpz"] = {"Tinputz"},
["tqb"] = {"Tembé"},
["tql"] = {"Lehali"},
["tqm"] = {"Turumsa"},
["tqn"] = {"Tenino"},
["tqo"] = {"Toaripi"},
["tqp"] = {"Tomoip"},
["tqq"] = {"Tunni"},
["tqr"] = {"Torona"},
["tqt"] = {"Western Totonac"},
["tqu"] = {"Touo"},
["tqw"] = {"Tonkawa"},
["tra"] = {"Tirahi"},
["trb"] = {"Terebu"},
["trc"] = {"Copala Triqui"},
["trd"] = {"Turi"},
["tre"] = {"East Tarangan"},
["trf"] = {"Trinidadian Creole English"},
["trg"] = {"Lishán Didán"},
["trh"] = {"Turaka"},
["tri"] = {"Trió"},
["trj"] = {"Toram"},
["trk"] = {"Turkic languages"},
["trl"] = {"Traveller Scottish"},
["trm"] = {"Tregami"},
["trn"] = {"Trinitario"},
["tro"] = {"Tarao Naga"},
["trp"] = {"Kok Borok"},
["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"},
["trr"] = {"Taushiro"},
["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"},
["trt"] = {"Tunggare"},
["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"},
["trv"] = {"Sediq", "Seediq", "Taroko"},
["trw"] = {"Torwali"},
["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"},
["try"] = {"Turung"},
["trz"] = {"Torá"},
["tsa"] = {"Tsaangi"},
["tsb"] = {"Tsamai"},
["tsc"] = {"Tswa"},
["tsd"] = {"Tsakonian"},
["tse"] = {"Tunisian Sign Language"},
["tsg"] = {"Tausug"},
["tsh"] = {"Tsuvan"},
["tsi"] = {"Tsimshian"},
["tsj"] = {"Tshangla"},
["tsk"] = {"Tseku"},
["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"},
["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"},
["tsp"] = {"Northern Toussian"},
["tsq"] = {"Thai Sign Language"},
["tsr"] = {"Akei"},
["tss"] = {"Taiwan Sign Language"},
["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"},
["tsu"] = {"Tsou"},
["tsv"] = {"Tsogo"},
["tsw"] = {"Tsishingini"},
["tsx"] = {"Mubami"},
["tsy"] = {"Tebul Sign Language"},
["tsz"] = {"Purepecha"},
["tta"] = {"Tutelo"},
["ttb"] = {"Gaa"},
["ttc"] = {"Tektiteko"},
["ttd"] = {"Tauade"},
["tte"] = {"Bwanabwana"},
["ttf"] = {"Tuotomb"},
["ttg"] = {"Tutong"},
["tth"] = {"Upper Ta'oih"},
["tti"] = {"Tobati"},
["ttj"] = {"Tooro"},
["ttk"] = {"Totoro"},
["ttl"] = {"Totela"},
["ttm"] = {"Northern Tutchone"},
["ttn"] = {"Towei"},
["tto"] = {"Lower Ta'oih"},
["ttp"] = {"Tombelala"},
["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"},
["ttr"] = {"Tera"},
["tts"] = {"Northeastern Thai"},
["ttt"] = {"Muslim Tat"},
["ttu"] = {"Torau"},
["ttv"] = {"Titan"},
["ttw"] = {"Long Wat"},
["tty"] = {"Sikaritai"},
["ttz"] = {"Tsum"},
["tua"] = {"Wiarumus"},
["tub"] = {"Tübatulabal"},
["tuc"] = {"Mutu"},
["tud"] = {"Tuxá"},
["tue"] = {"Tuyuca"},
["tuf"] = {"Central Tunebo"},
["tug"] = {"Tunia"},
["tuh"] = {"Taulil"},
["tui"] = {"Tupuri"},
["tuj"] = {"Tugutil"},
["tul"] = {"Tula"},
["tum"] = {"Tumbuka"},
["tun"] = {"Tunica"},
["tuo"] = {"Tucano"},
["tup"] = {"Tupi languages"},
["tuq"] = {"Tedaga"},
["tus"] = {"Tuscarora"},
["tut"] = {"Altaic languages"},
["tuu"] = {"Tututni"},
["tuv"] = {"Turkana"},
["tuw"] = {"Tungus languages"},
["tux"] = {"Tuxináwa"},
["tuy"] = {"Tugen"},
["tuz"] = {"Turka"},
["tva"] = {"Vaghua"},
["tvd"] = {"Tsuvadi"},
["tve"] = {"Te'un"},
["tvi"] = {"Tulai"},
["tvk"] = {"Southeast Ambrym"},
["tvl"] = {"Tuvalu"},
["tvm"] = {"Tela-Masbuar"},
["tvn"] = {"Tavoyan"},
["tvo"] = {"Tidore"},
["tvs"] = {"Taveta"},
["tvt"] = {"Tutsa Naga"},
["tvu"] = {"Tunen"},
["tvw"] = {"Sedoa"},
["tvx"] = {"Taivoan"},
["tvy"] = {"Timor Pidgin"},
["twa"] = {"Twana"},
["twb"] = {"Western Tawbuid"},
["twc"] = {"Teshenawa"},
["twd"] = {"Twents"},
["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"},
["twf"] = {"Northern Tiwa"},
["twg"] = {"Tereweng"},
["twh"] = {"Tai Dón"},
["twl"] = {"Tawara"},
["twm"] = {"Tawang Monpa"},
["twn"] = {"Twendi"},
["two"] = {"Tswapong"},
["twp"] = {"Ere"},
["twq"] = {"Tasawaq"},
["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"},
["twt"] = {"Turiwára"},
["twu"] = {"Termanu"},
["tww"] = {"Tuwari"},
["twx"] = {"Tewe"},
["twy"] = {"Tawoyan"},
["txa"] = {"Tombonuo"},
["txb"] = {"Tokharian B"},
["txc"] = {"Tsetsaut"},
["txe"] = {"Totoli"},
["txg"] = {"Tangut"},
["txh"] = {"Thracian"},
["txi"] = {"Ikpeng"},
["txj"] = {"Tarjumo"},
["txm"] = {"Tomini"},
["txn"] = {"West Tarangan"},
["txo"] = {"Toto"},
["txq"] = {"Tii"},
["txr"] = {"Tartessian"},
["txs"] = {"Tonsea"},
["txt"] = {"Citak"},
["txu"] = {"Kayapó"},
["txx"] = {"Tatana"},
["txy"] = {"Tanosy Malagasy"},
["tya"] = {"Tauya"},
["tye"] = {"Kyanga"},
["tyh"] = {"O'du"},
["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"},
["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"},
["tyl"] = {"Thu Lao"},
["tyn"] = {"Kombai"},
["typ"] = {"Thaypan"},
["tyr"] = {"Tai Daeng"},
["tys"] = {"Tày Sa Pa"},
["tyt"] = {"Tày Tac"},
["tyu"] = {"Kua"},
["tyv"] = {"Tuvinian"},
["tyx"] = {"Teke-Tyee"},
["tyy"] = {"Tiyaa"},
["tyz"] = {"Tày"},
["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"},
["tzh"] = {"Tzeltal"},
["tzj"] = {"Tz'utujil"},
["tzl"] = {"Talossan"},
["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"},
["tzn"] = {"Tugun"},
["tzo"] = {"Tzotzil"},
["tzx"] = {"Tabriak"},
["uam"] = {"Uamué"},
["uan"] = {"Kuan"},
["uar"] = {"Tairuma"},
["uba"] = {"Ubang"},
["ubi"] = {"Ubi"},
["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"},
["ubr"] = {"Ubir"},
["ubu"] = {"Umbu-Ungu"},
["uby"] = {"Ubykh"},
["uda"] = {"Uda"},
["ude"] = {"Udihe"},
["udg"] = {"Muduga"},
["udi"] = {"Udi"},
["udj"] = {"Ujir"},
["udl"] = {"Wuzlam"},
["udm"] = {"Udmurt"},
["udu"] = {"Uduk"},
["ues"] = {"Kioko"},
["ufi"] = {"Ufim"},
["uga"] = {"Ugaritic"},
["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"},
["uge"] = {"Ughele"},
["ugh"] = {"Kubachi"},
["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"},
["ugo"] = {"Ugong"},
["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"},
["uha"] = {"Uhami"},
["uhn"] = {"Damal"},
["uis"] = {"Uisai"},
["uiv"] = {"Iyive"},
["uji"] = {"Tanjijili"},
["uka"] = {"Kaburi"},
["ukg"] = {"Ukuriguma"},
["ukh"] = {"Ukhwejo"},
["uki"] = {"Kui (India)"},
["ukk"] = {"Muak Sa-aak"},
["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"},
["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"},
["ukq"] = {"Ukwa"},
["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"},
["uku"] = {"Ukue"},
["ukv"] = {"Kuku"},
["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"},
["uky"] = {"Kuuk-Yak"},
["ula"] = {"Fungwa"},
["ulb"] = {"Ulukwumi"},
["ulc"] = {"Ulch"},
["ule"] = {"Lule"},
["ulf"] = {"Usku", "Afra"},
["uli"] = {"Ulithian"},
["ulk"] = {"Meriam Mir"},
["ull"] = {"Ullatan"},
["ulm"] = {"Ulumanda'"},
["uln"] = {"Unserdeutsch"},
["ulu"] = {"Uma' Lung"},
["ulw"] = {"Ulwa"},
["uly"] = {"Buli"},
["uma"] = {"Umatilla"},
["umb"] = {"Umbundu"},
["umc"] = {"Marrucinian"},
["umd"] = {"Umbindhamu"},
["umg"] = {"Morrobalama", "Umbuygamu"},
["umi"] = {"Ukit"},
["umm"] = {"Umon"},
["umn"] = {"Makyan Naga"},
["umo"] = {"Umotína"},
["ump"] = {"Umpila"},
["umr"] = {"Umbugarla"},
["ums"] = {"Pendau"},
["umu"] = {"Munsee"},
["una"] = {"North Watut"},
["und"] = {"Undetermined"},
["une"] = {"Uneme"},
["ung"] = {"Ngarinyin"},
["uni"] = {"Uni"},
["unk"] = {"Enawené-Nawé"},
["unm"] = {"Unami"},
["unn"] = {"Kurnai"},
["unr"] = {"Mundari"},
["unu"] = {"Unubahe"},
["unx"] = {"Munda"},
["unz"] = {"Unde Kaili"},
["uon"] = {"Kulon"},
["upi"] = {"Umeda"},
["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"},
["ura"] = {"Urarina"},
["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"},
["urc"] = {"Urningangg"},
["ure"] = {"Uru"},
["urf"] = {"Uradhi"},
["urg"] = {"Urigina"},
["urh"] = {"Urhobo"},
["uri"] = {"Urim"},
["urj"] = {"Uralic languages"},
["urk"] = {"Urak Lawoi'"},
["url"] = {"Urali"},
["urm"] = {"Urapmin"},
["urn"] = {"Uruangnirin"},
["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"},
["urp"] = {"Uru-Pa-In"},
["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"},
["urt"] = {"Urat"},
["uru"] = {"Urumi"},
["urv"] = {"Uruava"},
["urw"] = {"Sop"},
["urx"] = {"Urimo"},
["ury"] = {"Orya"},
["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"},
["usa"] = {"Usarufa"},
["ush"] = {"Ushojo"},
["usi"] = {"Usui"},
["usk"] = {"Usaghade"},
["usp"] = {"Uspanteco"},
["uss"] = {"us-Saare"},
["usu"] = {"Uya"},
["uta"] = {"Otank"},
["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"},
["uth"] = {"ut-Hun"},
["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"},
["utr"] = {"Etulo"},
["utu"] = {"Utu"},
["uum"] = {"Urum"},
["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"},
["uuu"] = {"U"},
["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"},
["uvh"] = {"Uri"},
["uvl"] = {"Lote"},
["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"},
["uya"] = {"Doko-Uyanga"},
["uzn"] = {"Northern Uzbek"},
["uzs"] = {"Southern Uzbek"},
["vaa"] = {"Vaagri Booli"},
["vae"] = {"Vale"},
["vaf"] = {"Vafsi"},
["vag"] = {"Vagla"},
["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"},
["vai"] = {"Vai"},
["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"},
["val"] = {"Vehes"},
["vam"] = {"Vanimo"},
["van"] = {"Valman"},
["vao"] = {"Vao"},
["vap"] = {"Vaiphei"},
["var"] = {"Huarijio"},
["vas"] = {"Vasavi"},
["vau"] = {"Vanuma"},
["vav"] = {"Varli"},
["vay"] = {"Wayu"},
["vbb"] = {"Southeast Babar"},
["vbk"] = {"Southwestern Bontok"},
["vec"] = {"Venetian"},
["ved"] = {"Veddah"},
["vel"] = {"Veluws"},
["vem"] = {"Vemgo-Mabas"},
["veo"] = {"Ventureño"},
["vep"] = {"Veps"},
["ver"] = {"Mom Jango"},
["vgr"] = {"Vaghri"},
["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"},
["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"},
["vid"] = {"Vidunda"},
["vif"] = {"Vili"},
["vig"] = {"Viemo"},
["vil"] = {"Vilela"},
["vin"] = {"Vinza"},
["vis"] = {"Vishavan"},
["vit"] = {"Viti"},
["viv"] = {"Iduna"},
["vjk"] = {"Bajjika"},
["vka"] = {"Kariyarra"},
["vkj"] = {"Kujarge"},
["vkk"] = {"Kaur"},
["vkl"] = {"Kulisusu"},
["vkm"] = {"Kamakan"},
["vkn"] = {"Koro Nulu"},
["vko"] = {"Kodeoha"},
["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"},
["vkt"] = {"Melayu Tenggarong Kutai"},
["vku"] = {"Kurrama"},
["vkz"] = {"Koro Zuba"},
["vlp"] = {"Valpei"},
["vls"] = {"Vlaams"},
["vma"] = {"Martuyhunira"},
["vmb"] = {"Barbaram"},
["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"},
["vmd"] = {"Mudu Koraga"},
["vme"] = {"East Masela"},
["vmf"] = {"Mainfränkisch"},
["vmg"] = {"Lungalunga"},
["vmh"] = {"Maraghei"},
["vmi"] = {"Miwa"},
["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"},
["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"},
["vml"] = {"Malgana"},
["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"},
["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"},
["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"},
["vmr"] = {"Marenje"},
["vms"] = {"Moksela"},
["vmu"] = {"Muluridyi"},
["vmv"] = {"Valley Maidu"},
["vmw"] = {"Makhuwa"},
["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"},
["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"},
["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"},
["vnk"] = {"Vano", "Lovono"},
["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"},
["vnp"] = {"Vunapu"},
["vor"] = {"Voro"},
["vot"] = {"Votic"},
["vra"] = {"Vera'a"},
["vro"] = {"Võro"},
["vrs"] = {"Varisi"},
["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"},
["vsi"] = {"Moldova Sign Language"},
["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"},
["vsn"] = {"Vedic Sanskrit"},
["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"},
["vto"] = {"Vitou"},
["vum"] = {"Vumbu"},
["vun"] = {"Vunjo"},
["vut"] = {"Vute"},
["vwa"] = {"Awa (China)"},
["waa"] = {"Walla Walla"},
["wab"] = {"Wab"},
["wac"] = {"Wasco-Wishram"},
["wad"] = {"Wamesa", "Wondama"},
["wae"] = {"Walser"},
["waf"] = {"Wakoná"},
["wag"] = {"Wa'ema"},
["wah"] = {"Watubela"},
["wai"] = {"Wares"},
["waj"] = {"Waffa"},
["wak"] = {"Wakashan languages"},
["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"},
["wam"] = {"Wampanoag"},
["wan"] = {"Wan"},
["wao"] = {"Wappo"},
["wap"] = {"Wapishana"},
["waq"] = {"Wagiman"},
["war"] = {"Waray (Philippines)"},
["was"] = {"Washo"},
["wat"] = {"Kaninuwa"},
["wau"] = {"Waurá"},
["wav"] = {"Waka"},
["waw"] = {"Waiwai"},
["wax"] = {"Watam", "Marangis"},
["way"] = {"Wayana"},
["waz"] = {"Wampur"},
["wba"] = {"Warao"},
["wbb"] = {"Wabo"},
["wbe"] = {"Waritai"},
["wbf"] = {"Wara"},
["wbh"] = {"Wanda"},
["wbi"] = {"Vwanji"},
["wbj"] = {"Alagwa"},
["wbk"] = {"Waigali"},
["wbl"] = {"Wakhi"},
["wbm"] = {"Wa"},
["wbp"] = {"Warlpiri"},
["wbq"] = {"Waddar"},
["wbr"] = {"Wagdi"},
["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"},
["wbt"] = {"Warnman"},
["wbv"] = {"Wajarri"},
["wbw"] = {"Woi"},
["wca"] = {"Yanomámi"},
["wci"] = {"Waci Gbe"},
["wdd"] = {"Wandji"},
["wdg"] = {"Wadaginam"},
["wdj"] = {"Wadjiginy"},
["wdk"] = {"Wadikali"},
["wdt"] = {"Wendat"},
["wdu"] = {"Wadjigu"},
["wdy"] = {"Wadjabangayi"},
["wea"] = {"Wewaw"},
["wec"] = {"Wè Western"},
["wed"] = {"Wedau"},
["weg"] = {"Wergaia"},
["weh"] = {"Weh"},
["wei"] = {"Kiunum"},
["wem"] = {"Weme Gbe"},
["wen"] = {"Sorbian languages"},
["weo"] = {"Wemale"},
["wep"] = {"Westphalien"},
["wer"] = {"Weri"},
["wes"] = {"Cameroon Pidgin"},
["wet"] = {"Perai"},
["weu"] = {"Rawngtu Chin"},
["wew"] = {"Wejewa"},
["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"},
["wga"] = {"Wagaya"},
["wgb"] = {"Wagawaga"},
["wgg"] = {"Wangkangurru", "Wangganguru"},
["wgi"] = {"Wahgi"},
["wgo"] = {"Waigeo"},
["wgu"] = {"Wirangu"},
["wgy"] = {"Warrgamay"},
["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"},
["whg"] = {"North Wahgi"},
["whk"] = {"Wahau Kenyah"},
["whu"] = {"Wahau Kayan"},
["wib"] = {"Southern Toussian"},
["wic"] = {"Wichita"},
["wie"] = {"Wik-Epa"},
["wif"] = {"Wik-Keyangan"},
["wig"] = {"Wik Ngathan"},
["wih"] = {"Wik-Me'anha"},
["wii"] = {"Minidien"},
["wij"] = {"Wik-Iiyanh"},
["wik"] = {"Wikalkan"},
["wil"] = {"Wilawila"},
["wim"] = {"Wik-Mungkan"},
["win"] = {"Ho-Chunk"},
["wir"] = {"Wiraféd"},
["wiu"] = {"Wiru"},
["wiv"] = {"Vitu"},
["wiy"] = {"Wiyot"},
["wja"] = {"Waja"},
["wji"] = {"Warji"},
["wka"] = {"Kw'adza"},
["wkb"] = {"Kumbaran"},
["wkd"] = {"Wakde", "Mo"},
["wkl"] = {"Kalanadi"},
["wkr"] = {"Keerray-Woorroong"},
["wku"] = {"Kunduvadi"},
["wkw"] = {"Wakawaka"},
["wky"] = {"Wangkayutyuru"},
["wla"] = {"Walio"},
["wlc"] = {"Mwali Comorian"},
["wle"] = {"Wolane"},
["wlg"] = {"Kunbarlang"},
["wlh"] = {"Welaun"},
["wli"] = {"Waioli"},
["wlk"] = {"Wailaki"},
["wll"] = {"Wali (Sudan)"},
["wlm"] = {"Middle Welsh"},
["wlo"] = {"Wolio"},
["wlr"] = {"Wailapa"},
["wls"] = {"Wallisian"},
["wlu"] = {"Wuliwuli"},
["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"},
["wlw"] = {"Walak"},
["wlx"] = {"Wali (Ghana)"},
["wly"] = {"Waling"},
["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"},
["wmb"] = {"Wambaya"},
["wmc"] = {"Wamas"},
["wmd"] = {"Mamaindé"},
["wme"] = {"Wambule"},
["wmg"] = {"Western Minyag"},
["wmh"] = {"Waima'a"},
["wmi"] = {"Wamin"},
["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"},
["wmn"] = {"Waamwang"},
["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"},
["wms"] = {"Wambon"},
["wmt"] = {"Walmajarri"},
["wmw"] = {"Mwani"},
["wmx"] = {"Womo"},
["wnb"] = {"Mokati"},
["wnc"] = {"Wantoat"},
["wnd"] = {"Wandarang"},
["wne"] = {"Waneci"},
["wng"] = {"Wanggom"},
["wni"] = {"Ndzwani Comorian"},
["wnk"] = {"Wanukaka"},
["wnm"] = {"Wanggamala"},
["wnn"] = {"Wunumara"},
["wno"] = {"Wano"},
["wnp"] = {"Wanap"},
["wnu"] = {"Usan"},
["wnw"] = {"Wintu"},
["wny"] = {"Wanyi", "Waanyi"},
["woa"] = {"Kuwema", "Tyaraity"},
["wob"] = {"Wè Northern"},
["woc"] = {"Wogeo"},
["wod"] = {"Wolani"},
["woe"] = {"Woleaian"},
["wof"] = {"Gambian Wolof"},
["wog"] = {"Wogamusin"},
["woi"] = {"Kamang"},
["wok"] = {"Longto"},
["wom"] = {"Wom (Nigeria)"},
["won"] = {"Wongo"},
["woo"] = {"Manombai"},
["wor"] = {"Woria"},
["wos"] = {"Hanga Hundi"},
["wow"] = {"Wawonii"},
["woy"] = {"Weyto"},
["wpc"] = {"Maco"},
["wrb"] = {"Waluwarra", "Warluwara"},
["wrg"] = {"Warungu", "Gudjal"},
["wrh"] = {"Wiradjuri"},
["wri"] = {"Wariyangga"},
["wrk"] = {"Garrwa"},
["wrl"] = {"Warlmanpa"},
["wrm"] = {"Warumungu"},
["wrn"] = {"Warnang"},
["wro"] = {"Worrorra"},
["wrp"] = {"Waropen"},
["wrr"] = {"Wardaman"},
["wrs"] = {"Waris"},
["wru"] = {"Waru"},
["wrv"] = {"Waruna"},
["wrw"] = {"Gugu Warra"},
["wrx"] = {"Wae Rana"},
["wry"] = {"Merwari"},
["wrz"] = {"Waray (Australia)"},
["wsa"] = {"Warembori"},
["wsg"] = {"Adilabad Gondi"},
["wsi"] = {"Wusi"},
["wsk"] = {"Waskia"},
["wsr"] = {"Owenia"},
["wss"] = {"Wasa"},
["wsu"] = {"Wasu"},
["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"},
["wtb"] = {"Matambwe"},
["wtf"] = {"Watiwa"},
["wth"] = {"Wathawurrung"},
["wti"] = {"Berta"},
["wtk"] = {"Watakataui"},
["wtm"] = {"Mewati"},
["wtw"] = {"Wotu"},
["wua"] = {"Wikngenchera"},
["wub"] = {"Wunambal"},
["wud"] = {"Wudu"},
["wuh"] = {"Wutunhua"},
["wul"] = {"Silimo"},
["wum"] = {"Wumbvu"},
["wun"] = {"Bungu"},
["wur"] = {"Wurrugu"},
["wut"] = {"Wutung"},
["wuu"] = {"Wu Chinese"},
["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"},
["wux"] = {"Wulna"},
["wuy"] = {"Wauyai"},
["wwa"] = {"Waama"},
["wwb"] = {"Wakabunga"},
["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"},
["wwr"] = {"Warrwa"},
["www"] = {"Wawa"},
["wxa"] = {"Waxianghua"},
["wxw"] = {"Wardandi"},
["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"},
["wyi"] = {"Woiwurrung"},
["wym"] = {"Wymysorys"},
["wyn"] = {"Wyandot"},
["wyr"] = {"Wayoró"},
["wyy"] = {"Western Fijian"},
["xaa"] = {"Andalusian Arabic"},
["xab"] = {"Sambe"},
["xac"] = {"Kachari"},
["xad"] = {"Adai"},
["xae"] = {"Aequian"},
["xag"] = {"Aghwan"},
["xai"] = {"Kaimbé"},
["xaj"] = {"Ararandewára"},
["xak"] = {"Máku"},
["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"},
["xam"] = {"ǀXam"},
["xan"] = {"Xamtanga"},
["xao"] = {"Khao"},
["xap"] = {"Apalachee"},
["xaq"] = {"Aquitanian"},
["xar"] = {"Karami"},
["xas"] = {"Kamas"},
["xat"] = {"Katawixi"},
["xau"] = {"Kauwera"},
["xav"] = {"Xavánte"},
["xaw"] = {"Kawaiisu"},
["xay"] = {"Kayan Mahakam"},
["xbb"] = {"Lower Burdekin"},
["xbc"] = {"Bactrian"},
["xbd"] = {"Bindal"},
["xbe"] = {"Bigambal"},
["xbg"] = {"Bunganditj"},
["xbi"] = {"Kombio"},
["xbj"] = {"Birrpayi"},
["xbm"] = {"Middle Breton"},
["xbn"] = {"Kenaboi"},
["xbo"] = {"Bolgarian"},
["xbp"] = {"Bibbulman"},
["xbr"] = {"Kambera"},
["xbw"] = {"Kambiwá"},
["xby"] = {"Batjala", "Batyala"},
["xcb"] = {"Cumbric"},
["xcc"] = {"Camunic"},
["xce"] = {"Celtiberian"},
["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"},
["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"},
["xcl"] = {"Classical Armenian"},
["xcm"] = {"Comecrudo"},
["xcn"] = {"Cotoname"},
["xco"] = {"Chorasmian"},
["xcr"] = {"Carian"},
["xct"] = {"Classical Tibetan"},
["xcu"] = {"Curonian"},
["xcv"] = {"Chuvantsy"},
["xcw"] = {"Coahuilteco"},
["xcy"] = {"Cayuse"},
["xda"] = {"Darkinyung"},
["xdc"] = {"Dacian"},
["xdk"] = {"Dharuk"},
["xdm"] = {"Edomite"},
["xdo"] = {"Kwandu"},
["xdq"] = {"Kaitag"},
["xdy"] = {"Malayic Dayak"},
["xeb"] = {"Eblan"},
["xed"] = {"Hdi"},
["xeg"] = {"ǁXegwi"},
["xel"] = {"Kelo"},
["xem"] = {"Kembayan"},
["xep"] = {"Epi-Olmec"},
["xer"] = {"Xerénte"},
["xes"] = {"Kesawai"},
["xet"] = {"Xetá"},
["xeu"] = {"Keoru-Ahia"},
["xfa"] = {"Faliscan"},
["xga"] = {"Galatian"},
["xgb"] = {"Gbin"},
["xgd"] = {"Gudang"},
["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"},
["xgg"] = {"Goreng"},
["xgi"] = {"Garingbal"},
["xgl"] = {"Galindan"},
["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"},
["xgn"] = {"Mongolian languages"},
["xgr"] = {"Garza"},
["xgu"] = {"Unggumi"},
["xgw"] = {"Guwa"},
["xha"] = {"Harami"},
["xhc"] = {"Hunnic"},
["xhd"] = {"Hadrami"},
["xhe"] = {"Khetrani"},
["xhm"] = {"Middle Khmer (1400 to 1850 CE)"},
["xhr"] = {"Hernican"},
["xht"] = {"Hattic"},
["xhu"] = {"Hurrian"},
["xhv"] = {"Khua"},
["xib"] = {"Iberian"},
["xii"] = {"Xiri"},
["xil"] = {"Illyrian"},
["xin"] = {"Xinca"},
["xir"] = {"Xiriâna"},
["xis"] = {"Kisan"},
["xiv"] = {"Indus Valley Language"},
["xiy"] = {"Xipaya"},
["xjb"] = {"Minjungbal"},
["xjt"] = {"Jaitmatang"},
["xka"] = {"Kalkoti"},
["xkb"] = {"Northern Nago"},
["xkc"] = {"Kho'ini"},
["xkd"] = {"Mendalam Kayan"},
["xke"] = {"Kereho"},
["xkf"] = {"Khengkha"},
["xkg"] = {"Kagoro"},
["xki"] = {"Kenyan Sign Language"},
["xkj"] = {"Kajali"},
["xkk"] = {"Kachok", "Kaco'"},
["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"},
["xkn"] = {"Kayan River Kayan"},
["xko"] = {"Kiorr"},
["xkp"] = {"Kabatei"},
["xkq"] = {"Koroni"},
["xkr"] = {"Xakriabá"},
["xks"] = {"Kumbewaha"},
["xkt"] = {"Kantosi"},
["xku"] = {"Kaamba"},
["xkv"] = {"Kgalagadi"},
["xkw"] = {"Kembra"},
["xkx"] = {"Karore"},
["xky"] = {"Uma' Lasan"},
["xkz"] = {"Kurtokha"},
["xla"] = {"Kamula"},
["xlb"] = {"Loup B"},
["xlc"] = {"Lycian"},
["xld"] = {"Lydian"},
["xle"] = {"Lemnian"},
["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"},
["xli"] = {"Liburnian"},
["xln"] = {"Alanic"},
["xlo"] = {"Loup A"},
["xlp"] = {"Lepontic"},
["xls"] = {"Lusitanian"},
["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"},
["xly"] = {"Elymian"},
["xma"] = {"Mushungulu"},
["xmb"] = {"Mbonga"},
["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"},
["xmd"] = {"Mbudum"},
["xme"] = {"Median"},
["xmf"] = {"Mingrelian"},
["xmg"] = {"Mengaka"},
["xmh"] = {"Kugu-Muminh"},
["xmj"] = {"Majera"},
["xmk"] = {"Ancient Macedonian"},
["xml"] = {"Malaysian Sign Language"},
["xmm"] = {"Melayu Manado"},
["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"},
["xmo"] = {"Morerebi"},
["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"},
["xmq"] = {"Kuku-Mangk"},
["xmr"] = {"Meroitic"},
["xms"] = {"Moroccan Sign Language"},
["xmt"] = {"Matbat"},
["xmu"] = {"Kamu"},
["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"},
["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"},
["xmx"] = {"Salawati", "Maden"},
["xmy"] = {"Mayaguduna"},
["xmz"] = {"Mori Bawah"},
["xna"] = {"Ancient North Arabian"},
["xnb"] = {"Kanakanabu"},
["xnd"] = {"Na-Dene languages"},
["xng"] = {"Middle Mongolian"},
["xnh"] = {"Kuanhua"},
["xni"] = {"Ngarigu"},
["xnj"] = {"Ngoni (Tanzania)"},
["xnk"] = {"Nganakarti"},
["xnm"] = {"Ngumbarl"},
["xnn"] = {"Northern Kankanay"},
["xno"] = {"Anglo-Norman"},
["xnq"] = {"Ngoni (Mozambique)"},
["xnr"] = {"Kangri"},
["xns"] = {"Kanashi"},
["xnt"] = {"Narragansett"},
["xnu"] = {"Nukunul"},
["xny"] = {"Nyiyaparli"},
["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"},
["xoc"] = {"O'chi'chi'"},
["xod"] = {"Kokoda"},
["xog"] = {"Soga"},
["xoi"] = {"Kominimung"},
["xok"] = {"Xokleng"},
["xom"] = {"Komo (Sudan)"},
["xon"] = {"Konkomba"},
["xoo"] = {"Xukurú"},
["xop"] = {"Kopar"},
["xor"] = {"Korubo"},
["xow"] = {"Kowaki"},
["xpa"] = {"Pirriya"},
["xpb"] = {"Northeastern Tasmanian", "Pyemmairrener"},
["xpc"] = {"Pecheneg"},
["xpd"] = {"Oyster Bay Tasmanian"},
["xpe"] = {"Liberia Kpelle"},
["xpf"] = {"Southeast Tasmanian", "Nuenonne"},
["xpg"] = {"Phrygian"},
["xph"] = {"North Midlands Tasmanian", "Tyerrenoterpanner"},
["xpi"] = {"Pictish"},
["xpj"] = {"Mpalitjanh"},
["xpk"] = {"Kulina Pano"},
["xpl"] = {"Port Sorell Tasmanian"},
["xpm"] = {"Pumpokol"},
["xpn"] = {"Kapinawá"},
["xpo"] = {"Pochutec"},
["xpp"] = {"Puyo-Paekche"},
["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"},
["xpr"] = {"Parthian"},
["xps"] = {"Pisidian"},
["xpt"] = {"Punthamara"},
["xpu"] = {"Punic"},
["xpv"] = {"Northern Tasmanian", "Tommeginne"},
["xpw"] = {"Northwestern Tasmanian", "Peerapper"},
["xpx"] = {"Southwestern Tasmanian", "Toogee"},
["xpy"] = {"Puyo"},
["xpz"] = {"Bruny Island Tasmanian"},
["xqa"] = {"Karakhanid"},
["xqt"] = {"Qatabanian"},
["xra"] = {"Krahô"},
["xrb"] = {"Eastern Karaboro"},
["xrd"] = {"Gundungurra"},
["xre"] = {"Kreye"},
["xrg"] = {"Minang"},
["xri"] = {"Krikati-Timbira"},
["xrm"] = {"Armazic"},
["xrn"] = {"Arin"},
["xrr"] = {"Raetic"},
["xrt"] = {"Aranama-Tamique"},
["xru"] = {"Marriammu"},
["xrw"] = {"Karawa"},
["xsa"] = {"Sabaean"},
["xsb"] = {"Sambal"},
["xsc"] = {"Scythian"},
["xsd"] = {"Sidetic"},
["xse"] = {"Sempan"},
["xsh"] = {"Shamang"},
["xsi"] = {"Sio"},
["xsj"] = {"Subi"},
["xsl"] = {"South Slavey"},
["xsm"] = {"Kasem"},
["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"},
["xso"] = {"Solano"},
["xsp"] = {"Silopi"},
["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"},
["xsr"] = {"Sherpa"},
["xsu"] = {"Sanumá"},
["xsv"] = {"Sudovian"},
["xsy"] = {"Saisiyat"},
["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"},
["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"},
["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"},
["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"},
["xte"] = {"Ketengban"},
["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"},
["xth"] = {"Yitha Yitha"},
["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"},
["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"},
["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"},
["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"},
["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"},
["xto"] = {"Tokharian A"},
["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"},
["xtq"] = {"Tumshuqese"},
["xtr"] = {"Early Tripuri"},
["xts"] = {"Sindihui Mixtec"},
["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"},
["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"},
["xtv"] = {"Thawa"},
["xtw"] = {"Tawandê"},
["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"},
["xua"] = {"Alu Kurumba"},
["xub"] = {"Betta Kurumba"},
["xud"] = {"Umiida"},
["xug"] = {"Kunigami"},
["xuj"] = {"Jennu Kurumba"},
["xul"] = {"Ngunawal", "Nunukul"},
["xum"] = {"Umbrian"},
["xun"] = {"Unggaranggu"},
["xuo"] = {"Kuo"},
["xup"] = {"Upper Umpqua"},
["xur"] = {"Urartian"},
["xut"] = {"Kuthant"},
["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"},
["xve"] = {"Venetic"},
["xvi"] = {"Kamviri"},
["xvn"] = {"Vandalic"},
["xvo"] = {"Volscian"},
["xvs"] = {"Vestinian"},
["xwa"] = {"Kwaza"},
["xwc"] = {"Woccon"},
["xwd"] = {"Wadi Wadi"},
["xwe"] = {"Xwela Gbe"},
["xwg"] = {"Kwegu"},
["xwj"] = {"Wajuk"},
["xwk"] = {"Wangkumara"},
["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"},
["xwo"] = {"Written Oirat"},
["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"},
["xwt"] = {"Wotjobaluk"},
["xww"] = {"Wemba Wemba"},
["xxb"] = {"Boro (Ghana)"},
["xxk"] = {"Ke'o"},
["xxm"] = {"Minkin"},
["xxr"] = {"Koropó"},
["xxt"] = {"Tambora"},
["xya"] = {"Yaygir"},
["xyb"] = {"Yandjibara"},
["xyj"] = {"Mayi-Yapi"},
["xyk"] = {"Mayi-Kulan"},
["xyl"] = {"Yalakalore"},
["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"},
["xyy"] = {"Yorta Yorta"},
["xzh"] = {"Zhang-Zhung"},
["xzm"] = {"Zemgalian"},
["xzp"] = {"Ancient Zapotec"},
["yaa"] = {"Yaminahua"},
["yab"] = {"Yuhup"},
["yac"] = {"Pass Valley Yali"},
["yad"] = {"Yagua"},
["yae"] = {"Pumé"},
["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"},
["yag"] = {"Yámana"},
["yah"] = {"Yazgulyam"},
["yai"] = {"Yagnobi"},
["yaj"] = {"Banda-Yangere"},
["yak"] = {"Yakama"},
["yal"] = {"Yalunka"},
["yam"] = {"Yamba"},
["yan"] = {"Mayangna"},
["yao"] = {"Yao"},
["yap"] = {"Yapese"},
["yaq"] = {"Yaqui"},
["yar"] = {"Yabarana"},
["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"},
["yat"] = {"Yambeta"},
["yau"] = {"Yuwana"},
["yav"] = {"Yangben"},
["yaw"] = {"Yawalapití"},
["yax"] = {"Yauma"},
["yay"] = {"Agwagwune"},
["yaz"] = {"Lokaa"},
["yba"] = {"Yala"},
["ybb"] = {"Yemba"},
["ybe"] = {"West Yugur"},
["ybh"] = {"Yakha"},
["ybi"] = {"Yamphu"},
["ybj"] = {"Hasha"},
["ybk"] = {"Bokha"},
["ybl"] = {"Yukuben"},
["ybm"] = {"Yaben"},
["ybn"] = {"Yabaâna"},
["ybo"] = {"Yabong"},
["ybx"] = {"Yawiyo"},
["yby"] = {"Yaweyuha"},
["ych"] = {"Chesu"},
["ycl"] = {"Lolopo"},
["ycn"] = {"Yucuna"},
["ycp"] = {"Chepya"},
["ycr"] = {"Yilan Creole"},
["yda"] = {"Yanda"},
["ydd"] = {"Eastern Yiddish"},
["yde"] = {"Yangum Dey"},
["ydg"] = {"Yidgha"},
["ydk"] = {"Yoidik"},
["yea"] = {"Ravula"},
["yec"] = {"Yeniche"},
["yee"] = {"Yimas"},
["yei"] = {"Yeni"},
["yej"] = {"Yevanic"},
["yel"] = {"Yela"},
["yer"] = {"Tarok"},
["yes"] = {"Nyankpa"},
["yet"] = {"Yetfa"},
["yeu"] = {"Yerukula"},
["yev"] = {"Yapunda"},
["yey"] = {"Yeyi"},
["yga"] = {"Malyangapa"},
["ygi"] = {"Yiningayi"},
["ygl"] = {"Yangum Gel"},
["ygm"] = {"Yagomi"},
["ygp"] = {"Gepo"},
["ygr"] = {"Yagaria"},
["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"},
["ygu"] = {"Yugul"},
["ygw"] = {"Yagwoia"},
["yha"] = {"Baha Buyang"},
["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"},
["yhl"] = {"Hlepho Phowa"},
["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"},
["yia"] = {"Yinggarda"},
["yif"] = {"Ache"},
["yig"] = {"Wusa Nasu"},
["yih"] = {"Western Yiddish"},
["yii"] = {"Yidiny"},
["yij"] = {"Yindjibarndi"},
["yik"] = {"Dongshanba Lalo"},
["yil"] = {"Yindjilandji"},
["yim"] = {"Yimchungru Naga"},
["yin"] = {"Riang Lai", "Yinchia"},
["yip"] = {"Pholo"},
["yiq"] = {"Miqie"},
["yir"] = {"North Awyu"},
["yis"] = {"Yis"},
["yit"] = {"Eastern Lalu"},
["yiu"] = {"Awu"},
["yiv"] = {"Northern Nisu"},
["yix"] = {"Axi Yi"},
["yiz"] = {"Azhe"},
["yka"] = {"Yakan"},
["ykg"] = {"Northern Yukaghir"},
["ykh"] = {"Khamnigan Mongol"},
["yki"] = {"Yoke"},
["ykk"] = {"Yakaikeke"},
["ykl"] = {"Khlula"},
["ykm"] = {"Kap"},
["ykn"] = {"Kua-nsi"},
["yko"] = {"Yasa"},
["ykr"] = {"Yekora"},
["ykt"] = {"Kathu"},
["yku"] = {"Kuamasi"},
["yky"] = {"Yakoma"},
["yla"] = {"Yaul"},
["ylb"] = {"Yaleba"},
["yle"] = {"Yele"},
["ylg"] = {"Yelogu"},
["yli"] = {"Angguruk Yali"},
["yll"] = {"Yil"},
["ylm"] = {"Limi"},
["yln"] = {"Langnian Buyang"},
["ylo"] = {"Naluo Yi"},
["ylr"] = {"Yalarnnga"},
["ylu"] = {"Aribwaung"},
["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"},
["ymb"] = {"Yambes"},
["ymc"] = {"Southern Muji"},
["ymd"] = {"Muda"},
["yme"] = {"Yameo"},
["ymg"] = {"Yamongeri"},
["ymh"] = {"Mili"},
["ymi"] = {"Moji"},
["ymk"] = {"Makwe"},
["yml"] = {"Iamalele"},
["ymm"] = {"Maay"},
["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"},
["ymo"] = {"Yangum Mon"},
["ymp"] = {"Yamap"},
["ymq"] = {"Qila Muji"},
["ymr"] = {"Malasar"},
["yms"] = {"Mysian"},
["ymx"] = {"Northern Muji"},
["ymz"] = {"Muzi"},
["yna"] = {"Aluo"},
["ynd"] = {"Yandruwandha"},
["yne"] = {"Lang'e"},
["yng"] = {"Yango"},
["ynk"] = {"Naukan Yupik"},
["ynl"] = {"Yangulam"},
["ynn"] = {"Yana"},
["yno"] = {"Yong"},
["ynq"] = {"Yendang"},
["yns"] = {"Yansi"},
["ynu"] = {"Yahuna"},
["yob"] = {"Yoba"},
["yog"] = {"Yogad"},
["yoi"] = {"Yonaguni"},
["yok"] = {"Yokuts"},
["yol"] = {"Yola"},
["yom"] = {"Yombe"},
["yon"] = {"Yongkom"},
["yot"] = {"Yotti"},
["yox"] = {"Yoron"},
["yoy"] = {"Yoy"},
["ypa"] = {"Phala"},
["ypb"] = {"Labo Phowa"},
["ypg"] = {"Phola"},
["yph"] = {"Phupha"},
["ypk"] = {"Yupik languages"},
["ypm"] = {"Phuma"},
["ypn"] = {"Ani Phowa"},
["ypo"] = {"Alo Phola"},
["ypp"] = {"Phupa"},
["ypz"] = {"Phuza"},
["yra"] = {"Yerakai"},
["yrb"] = {"Yareba"},
["yre"] = {"Yaouré"},
["yrk"] = {"Nenets"},
["yrl"] = {"Nhengatu"},
["yrm"] = {"Yirrk-Mel"},
["yrn"] = {"Yerong"},
["yro"] = {"Yaroamë"},
["yrs"] = {"Yarsun"},
["yrw"] = {"Yarawata"},
["yry"] = {"Yarluyandi"},
["ysc"] = {"Yassic"},
["ysd"] = {"Samatao"},
["ysg"] = {"Sonaga"},
["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"},
["ysm"] = {"Myanmar Sign Language"},
["ysn"] = {"Sani"},
["yso"] = {"Nisi (China)"},
["ysp"] = {"Southern Lolopo"},
["ysr"] = {"Sirenik Yupik"},
["yss"] = {"Yessan-Mayo"},
["ysy"] = {"Sanie"},
["yta"] = {"Talu"},
["ytl"] = {"Tanglang"},
["ytp"] = {"Thopho"},
["ytw"] = {"Yout Wam"},
["yty"] = {"Yatay"},
["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"},
["yub"] = {"Yugambal"},
["yuc"] = {"Yuchi"},
["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"},
["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"},
["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"},
["yug"] = {"Yug"},
["yui"] = {"Yurutí"},
["yuj"] = {"Karkar-Yuri"},
["yuk"] = {"Yuki"},
["yul"] = {"Yulu"},
["yum"] = {"Quechan"},
["yun"] = {"Bena (Nigeria)"},
["yup"] = {"Yukpa"},
["yuq"] = {"Yuqui"},
["yur"] = {"Yurok"},
["yut"] = {"Yopno"},
["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"},
["yux"] = {"Southern Yukaghir"},
["yuy"] = {"East Yugur"},
["yuz"] = {"Yuracare"},
["yva"] = {"Yawa"},
["yvt"] = {"Yavitero"},
["ywa"] = {"Kalou"},
["ywg"] = {"Yinhawangka"},
["ywl"] = {"Western Lalu"},
["ywn"] = {"Yawanawa"},
["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"},
["ywr"] = {"Yawuru"},
["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"},
["ywu"] = {"Wumeng Nasu"},
["yww"] = {"Yawarawarga"},
["yxa"] = {"Mayawali"},
["yxg"] = {"Yagara"},
["yxl"] = {"Yardliyawarra"},
["yxm"] = {"Yinwum"},
["yxu"] = {"Yuyu"},
["yxy"] = {"Yabula Yabula"},
["yyr"] = {"Yir Yoront"},
["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"},
["yyz"] = {"Ayizi"},
["yzg"] = {"E'ma Buyang"},
["yzk"] = {"Zokhuo"},
["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"},
["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"},
["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"},
["zad"] = {"Cajonos Zapotec"},
["zae"] = {"Yareni Zapotec"},
["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"},
["zag"] = {"Zaghawa"},
["zah"] = {"Zangwal"},
["zai"] = {"Isthmus Zapotec"},
["zaj"] = {"Zaramo"},
["zak"] = {"Zanaki"},
["zal"] = {"Zauzou"},
["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"},
["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"},
["zap"] = {"Zapotec"},
["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"},
["zar"] = {"Rincón Zapotec"},
["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"},
["zat"] = {"Tabaa Zapotec"},
["zau"] = {"Zangskari"},
["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"},
["zaw"] = {"Mitla Zapotec"},
["zax"] = {"Xadani Zapotec"},
["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"},
["zaz"] = {"Zari"},
["zba"] = {"Balaibalan"},
["zbc"] = {"Central Berawan"},
["zbe"] = {"East Berawan"},
["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"},
["zbt"] = {"Batui"},
["zbu"] = {"Bu (Bauchi State)"},
["zbw"] = {"West Berawan"},
["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"},
["zcd"] = {"Las Delicias Zapotec"},
["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"},
["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"},
["zea"] = {"Zeeuws"},
["zeg"] = {"Zenag"},
["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"},
["zem"] = {"Zeem"},
["zen"] = {"Zenaga"},
["zga"] = {"Kinga"},
["zgb"] = {"Guibei Zhuang"},
["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"},
["zgm"] = {"Minz Zhuang"},
["zgn"] = {"Guibian Zhuang"},
["zgr"] = {"Magori"},
["zhb"] = {"Zhaba"},
["zhd"] = {"Dai Zhuang"},
["zhi"] = {"Zhire"},
["zhn"] = {"Nong Zhuang"},
["zhw"] = {"Zhoa"},
["zhx"] = {"Chinese (family)"},
["zia"] = {"Zia"},
["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"},
["zik"] = {"Zimakani"},
["zil"] = {"Zialo"},
["zim"] = {"Mesme"},
["zin"] = {"Zinza"},
["ziw"] = {"Zigula"},
["ziz"] = {"Zizilivakan"},
["zka"] = {"Kaimbulawa"},
["zkd"] = {"Kadu"},
["zkg"] = {"Koguryo"},
["zkh"] = {"Khorezmian"},
["zkk"] = {"Karankawa"},
["zkn"] = {"Kanan"},
["zko"] = {"Kott"},
["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"},
["zkr"] = {"Zakhring"},
["zkt"] = {"Kitan"},
["zku"] = {"Kaurna"},
["zkv"] = {"Krevinian"},
["zkz"] = {"Khazar"},
["zla"] = {"Zula"},
["zle"] = {"East Slavic languages"},
["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"},
["zlm"] = {"Malay (jaku individu)"},
["zln"] = {"Lianshan Zhuang"},
["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"},
["zls"] = {"South Slavic languages"},
["zlu"] = {"Zul"},
["zlw"] = {"West Slavic languages"},
["zma"] = {"Manda (Australia)"},
["zmb"] = {"Zimba"},
["zmc"] = {"Margany"},
["zmd"] = {"Maridan"},
["zme"] = {"Mangerr"},
["zmf"] = {"Mfinu"},
["zmg"] = {"Marti Ke"},
["zmh"] = {"Makolkol"},
["zmi"] = {"Melayu Negeri Sembilan"},
["zmj"] = {"Maridjabin"},
["zmk"] = {"Mandandanyi"},
["zml"] = {"Matngala"},
["zmm"] = {"Marimanindji", "Marramaninyshi"},
["zmn"] = {"Mbangwe"},
["zmo"] = {"Molo"},
["zmp"] = {"Mpuono"},
["zmq"] = {"Mituku"},
["zmr"] = {"Maranunggu"},
["zms"] = {"Mbesa"},
["zmt"] = {"Maringarr"},
["zmu"] = {"Muruwari"},
["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"},
["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"},
["zmx"] = {"Bomitaba"},
["zmy"] = {"Mariyedi"},
["zmz"] = {"Mbandja"},
["zna"] = {"Zan Gula"},
["znd"] = {"Zande languages"},
["zne"] = {"Zande (individual language)"},
["zng"] = {"Mang"},
["znk"] = {"Manangkari"},
["zns"] = {"Mangas"},
["zoc"] = {"Copainalá Zoque"},
["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"},
["zom"] = {"Zou"},
["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"},
["zoq"] = {"Tabasco Zoque"},
["zor"] = {"Rayón Zoque"},
["zos"] = {"Francisco León Zoque"},
["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"},
["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"},
["zpc"] = {"Choapan Zapotec"},
["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"},
["zpe"] = {"Petapa Zapotec"},
["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"},
["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"},
["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"},
["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"},
["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"},
["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"},
["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"},
["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"},
["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"},
["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"},
["zpp"] = {"El Alto Zapotec"},
["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"},
["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"},
["zps"] = {"Coatlán Zapotec"},
["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"},
["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"},
["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"},
["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"},
["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"},
["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"},
["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"},
["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"},
["zra"] = {"Kara (Korea)"},
["zrg"] = {"Mirgan"},
["zrn"] = {"Zerenkel"},
["zro"] = {"Záparo"},
["zrp"] = {"Zarphatic"},
["zrs"] = {"Mairasi"},
["zsa"] = {"Sarasira"},
["zsk"] = {"Kaskean"},
["zsl"] = {"Zambian Sign Language"},
["zsm"] = {"Melayu Standard"},
["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"},
["zsu"] = {"Sukurum"},
["zte"] = {"Elotepec Zapotec"},
["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"},
["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"},
["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"},
["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"},
["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"},
["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"},
["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"},
["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"},
["ztu"] = {"Güilá Zapotec"},
["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"},
["zty"] = {"Yatee Zapotec"},
["zuh"] = {"Tokano"},
["zum"] = {"Kumzari"},
["zun"] = {"Zuni"},
["zuy"] = {"Zumaya"},
["zwa"] = {"Zay"},
["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"},
["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"},
["zyg"] = {"Yang Zhuang"},
["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"},
["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"},
["zyp"] = {"Zyphe Chin"},
["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"},
["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"}
}
local deprecated = {
["in"] = {"Indonesian"},
["iw"] = {"Hebrew"},
["ji"] = {"Yiddish"},
["jw"] = {"Javanese"},
["mo"] = {"Moldavian", "Moldovan"},
["aam"] = {"Aramanik"},
["adp"] = {"Adap"},
["agp"] = {"Paranan"},
["ais"] = {"Nataoran Amis"},
["ajp"] = {"South Levantine Arabic"},
["ajt"] = {"Judeo-Tunisian Arabic"},
["aoh"] = {"Arma"},
["asd"] = {"Asas"},
["aue"] = {"ǂKxʼauǁʼein"},
["ayx"] = {"Ayi (China)"},
["ayy"] = {"Tayabas Ayta"},
["baz"] = {"Tunen"},
["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"},
["bgm"] = {"Baga Mboteni"},
["bhk"] = {"Albay Bicolano"},
["bic"] = {"Bikaru"},
["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"},
["bjd"] = {"Bandjigali"},
["bjq"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"},
["bkb"] = {"Finallig"},
["blg"] = {"Balau"},
["bmy"] = {"Bemba (Democratic Republic of Congo)"},
["bpb"] = {"Barbacoas"},
["btb"] = {"Beti (Cameroon)"},
["btl"] = {"Bhatola"},
["bxx"] = {"Borna (Democratic Republic of Congo)"},
["byy"] = {"Buya"},
["cbe"] = {"Chipiajes"},
["cbh"] = {"Cagua"},
["cca"] = {"Cauca"},
["ccq"] = {"Chaungtha"},
["cdg"] = {"Chamari"},
["cjr"] = {"Chorotega"},
["cka"] = {"Khumi Awa Chin"},
["cmk"] = {"Chimakum"},
["coy"] = {"Coyaima"},
["cqu"] = {"Chilean Quechua"},
["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"},
["cum"] = {"Cumeral"},
["daf"] = {"Dan"},
["dap"] = {"Nisi (India)"},
["dgu"] = {"Degaru"},
["dha"] = {"Dhanwar (India)"},
["dit"] = {"Dirari"},
["djl"] = {"Djiwarli"},
["dkl"] = {"Kolum So Dogon"},
["drh"] = {"Darkhat"},
["drr"] = {"Dororo"},
["drw"] = {"Darwazi"},
["dud"] = {"Hun-Saare"},
["duj"] = {"Dhuwal"},
["dwl"] = {"Walo Kumbe Dogon"},
["ekc"] = {"Eastern Karnic"},
["elp"] = {"Elpaputih"},
["emo"] = {"Emok"},
["gav"] = {"Gabutamon"},
["gbc"] = {"Garawa"},
["gfx"] = {"Mangetti Dune ǃXung"},
["ggn"] = {"Eastern Gurung"},
["ggo"] = {"Southern Gondi"},
["ggr"] = {"Aghu Tharnggalu"},
["gio"] = {"Gelao"},
["gji"] = {"Geji"},
["gli"] = {"Guliguli"},
["gti"] = {"Gbati-ri"},
["guv"] = {"Gey"},
["hrr"] = {"Horuru"},
["iap"] = {"Iapama"},
["ibi"] = {"Ibilo"},
["ill"] = {"Iranun"},
["ilw"] = {"Talur"},
["ime"] = {"Imeraguen"},
["izi"] = {"Izi-Ezaa-Ikwo-Mgbo"},
["jar"] = {"Jarawa (Nigeria)"},
["jeg"] = {"Jeng"},
["kbf"] = {"Kakauhua"},
["kdv"] = {"Kado"},
["kgc"] = {"Kasseng"},
["kgd"] = {"Kataang"},
["kgh"] = {"Upper Tanudan Kalinga"},
["kgm"] = {"Karipúna"},
["kjf"] = {"Khalaj [Indo-Iranian]"},
["koj"] = {"Sara Dunjo"},
["kox"] = {"Coxima"},
["kpp"] = {"Paku Karen"},
["krm"] = {"Krim"},
["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"},
["ktr"] = {"Kota Marudu Tinagas"},
["kvs"] = {"Kunggara"},
["kwq"] = {"Kwak"},
["kxe"] = {"Kakihum"},
["kxl"] = {"Nepali Kurux"},
["kxu"] = {"Kui (India)"},
["kzh"] = {"Kenuzi-Dongola"},
["kzj"] = {"Coastal Kadazan"},
["kzt"] = {"Tambunan Dusun"},
["lak"] = {"Laka (Nigeria)"},
["lba"] = {"Lui"},
["leg"] = {"Lengua"},
["lii"] = {"Lingkhim"},
["llo"] = {"Khlor"},
["lmm"] = {"Lamam"},
["lmz"] = {"Lumbee"},
["lno"] = {"Lango (South Sudan)"},
["lsg"] = {"Lyons Sign Language"},
["meg"] = {"Mea"},
["mgx"] = {"Omati"},
["mhh"] = {"Maskoy Pidgin"},
["mja"] = {"Mahei"},
["mld"] = {"Malakhel"},
["mnt"] = {"Maykulan"},
["mof"] = {"Mohegan-Montauk-Narragansett"},
["mst"] = {"Cataelano Mandaya"},
["mvm"] = {"Muya"},
["mwd"] = {"Mudbura"},
["mwj"] = {"Maligo"},
["mwx"] = {"Mediak"},
["mwy"] = {"Mosiro"},
["myd"] = {"Maramba"},
["myi"] = {"Mina (India)"},
["myq"] = {"Forest Maninka"},
["myt"] = {"Sangab Mandaya"},
["nad"] = {"Nijadali"},
["nbf"] = {"Naxi"},
["nbx"] = {"Ngura"},
["ncp"] = {"Ndaktup"},
["ngo"] = {"Ngoni"},
["nln"] = {"Durango Nahuatl"},
["nlr"] = {"Ngarla"},
["nns"] = {"Ningye"},
["nnx"] = {"Ngong"},
["nom"] = {"Nocamán"},
["noo"] = {"Nootka"},
["nts"] = {"Natagaimas"},
["nxu"] = {"Narau"},
["ome"] = {"Omejes"},
["oun"] = {"ǃOǃung"},
["pat"] = {"Papitalai"},
["pbz"] = {"Palu"},
["pcr"] = {"Panang"},
["pgy"] = {"Pongyong"},
["pii"] = {"Pini"},
["plj"] = {"Polci"},
["plp"] = {"Palpa"},
["pmc"] = {"Palumata"},
["pmk"] = {"Pamlico"},
["pmu"] = {"Mirpur Panjabi"},
["pod"] = {"Ponares"},
["ppa"] = {"Pao"},
["ppr"] = {"Piru"},
["prb"] = {"Lua'"},
["prp"] = {"Persia"},
["pry"] = {"Pray 3"},
["puk"] = {"Pu Ko"},
["puz"] = {"Purum Naga"},
["rie"] = {"Rien"},
["rmr"] = {"Caló"},
["rna"] = {"Runa"},
["rsi"] = {"Rennellese Sign Language"},
["sap"] = {"Sanapaná"},
["sca"] = {"Sansu"},
["sdm"] = {"Semandang"},
["sgl"] = {"Sanglechi-Ishkashimi"},
["sgo"] = {"Songa"},
["skk"] = {"Sok"},
["slq"] = {"Salchuq"},
["smd"] = {"Sama"},
["snb"] = {"Sebuyau"},
["snh"] = {"Shinabo"},
["sul"] = {"Surigaonon"},
["sum"] = {"Sumo-Mayangna"},
["svr"] = {"Savara"},
["szd"] = {"Seru"},
["tbb"] = {"Tapeba"},
["tdu"] = {"Tempasuk Dusun"},
["tgg"] = {"Tangga"},
["thc"] = {"Tai Hang Tong"},
["thw"] = {"Thudam"},
["thx"] = {"The"},
["tid"] = {"Tidong"},
["tie"] = {"Tingal"},
["tkk"] = {"Takpa"},
["tlw"] = {"South Wemale"},
["tmk"] = {"Northwestern Tamang"},
["tmp"] = {"Tai Mène"},
["tne"] = {"Tinoc Kallahan"},
["tnf"] = {"Tangshewi"},
["toe"] = {"Tomedes"},
["tpw"] = {"Tupí"},
["tsf"] = {"Southwestern Tamang"},
["unp"] = {"Worora"},
["uok"] = {"Uokha"},
["uun"] = {"Kulon-Pazeh"},
["vki"] = {"Ija-Zuba"},
["wgw"] = {"Wagawaga"},
["wit"] = {"Wintu"},
["wiw"] = {"Wirangu"},
["wra"] = {"Warapu"},
["wrd"] = {"Warduji"},
["wya"] = {"Wyandot"},
["xba"] = {"Kamba (Brazil)"},
["xbx"] = {"Kabixí"},
["xia"] = {"Xiandao"},
["xip"] = {"Xipináwa"},
["xkh"] = {"Karahawyana"},
["xrq"] = {"Karranga"},
["xss"] = {"Assan"},
["xtz"] = {"Tasmanian"},
["ybd"] = {"Yangbye"},
["yds"] = {"Yiddish Sign Language"},
["yen"] = {"Yendang"},
["yiy"] = {"Yir Yoront"},
["yma"] = {"Yamphe"},
["ymt"] = {"Mator-Taygi-Karagas"},
["ynh"] = {"Yangho"},
["yos"] = {"Yos"},
["yri"] = {"Yarí"},
["yuu"] = {"Yugh"},
["zir"] = {"Ziriya"},
["zkb"] = {"Koibal"},
["zua"] = {"Zeem"}
}
return {
active = active,
deprecated = deprecated,
}
k6jipdei4dr7cgrdnhlz06swflrjt14
Pelilih Menua Kapit
0
2737
19992
11251
2026-10-13T13:27:46Z
Song GK
9
/* Penyanding */
19992
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Kapit
| settlement_type = Pelilih menua
| image_skyline =
| image_caption =
| image_flag =
| image_shield =
| image_map = {{infobox mapframe|zoom=8}}
| pushpin_map =
| pushpin_label_position = right
| coordinates =
| subdivision_type = Menua
| subdivision_name = {{flag|Malaysia}}
| subdivision_type1 = Negeri
| subdivision_type2 = Bagi Menua
| subdivision_name1 = {{flag|Sarawak}}
| subdivision_name2 = [[Bagi Menua Kapit|Kapit]]
| area_total_km2 = 3973
| elevation_m = 43
| population_total = 36030
| population_as_of = 2020
| population_density_km2 = auto
}}
[[File:Map of Kapit District, Sarawak.svg|thumb|Kar Pelilih Menua Kapit]]
'''Pelilih Menua Kapit''' nya sebengkah pelilih menua ti bepalan ba [[Bagi Menua Kapit]], [[Sarawak]].<ref>{{cite web|url=http://www.statoids.com/ymy.html|title=Malaysia Districts|publisher=Statoids.com|access-date=3 November 2010}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/malaysia-admin.php|title=Malaysia: Administrative Division|website=City Population|access-date=30 January 2019}}</ref> Pelilih Menua Kapit ngundan penyampau tubuh sepemayuh 36,030 iku orang maya taun 2020 enggau penyampau isi rumah sepemayuh 8,959.<ref name="census 2020">{{Cite web|url=https://www.dosm.gov.my/mycendash/|title=Dashboard Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia (MyCenDash) – Banci Penduduk dan Perumahan Malaysia 2020|publisher=Jabatan Perangkaan Malaysia|year=2020|location=Putrajaya|pages=|access-date=25 Februari 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20221223150201/https://www.dosm.gov.my/mycendash/|archive-date=23 Disember 2022|url-status=live}}</ref>
==Kereban sanding==
{{reflist}}
{{Sarawak}}
1a4k5e4y27cna116gqgt1um8xmj5zxe
Ernie Zakri
0
3192
20014
13524
2026-10-14T06:23:56Z
Song GK
9
20014
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn">Ernie Zakri</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-size:125%;" |<templatestyles src="Script/styles_arabic.css" /><span title="Malay (macrolanguage)-language text"><span lang="ms"><span dir="rtl" class="script-arabic script-Arab" style="font-size: 125%; ">عرني ذکري</span>‎</span></span>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" | <div class="infobox-caption">Ernie Zakri Malaysian singer</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Nur Ernie Shahirah binti Zakri</div><br /><br /><span style="display:none"> </span><span style="display:none">(<span class="bday">1992-06-23</span>) </span>23 June 1992<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age 32)</span><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Kuala Lumpur]], Malaysia</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Education
| class="infobox-data" |Bachelor of Music<br /><br />Master of Music
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |Universiti Teknologi MARA Shah Alam<br /><br />[[Universiti Malaya|University of Malaya]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupations
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist ">
* Singer
* actress
* vocal teacher
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Years active
| class="infobox-data" |2009–present
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Spouse
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Template:Marriage/styles.css" />
<div class="marriage-display-ws"><div style="display:inline-block;line-height:normal;margin-top:1px;white-space:normal;">Syamel Aqmal Mohd Fodzly</div>
<div class="marriage-line-margin2px">​</div> <div style="display:inline-block;margin-bottom:1px;">​</div>(<abbr title="<nowiki>married</nowiki>">m.</abbr> 2021)​</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Children
| class="infobox-data" |1
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Parents
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist">
* Zakri Ahmad (father)
* Rafiaah Mohamed (mother)
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Relatives
| class="infobox-data" |Ziana Zain (aunt)<br /><br />Anuar Zain (uncle)
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Musical career'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Genres
| class="infobox-data" |Pop, Classical & R&amp;B
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Instrument
| class="infobox-data note" |Vocals
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Labels
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* FMC Music <span style="font-size:85%;">([[Malaysia]])</span>/Trinity Optima Production <span style="font-size:85%;">([[Indonesia]])</span>
* Rocketfuel Entertainment
* Universal Music Malaysia
</div>
|-
| colspan="2" |
<div class="shortdescription nomobile noexcerpt noprint searchaux" style="display:none">Musical artist</div>
|}
'''Nur Ernie Shahirah binti Zakri''' (ada 23 Jun 1992)<ref name="iluminasiErnie">{{cite news|url=https://iluminasi.com/bm/biodata-dan-latar-belakang-penyanyi-ernie-zakri.html|title=Biodata dan latar belakang Ernie Zakri|last=GP|first=Mustazah|date=6 January 2019|work=iluminasi.com|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> nya siku penanyi, pelakun enggau pengajar vokal ari menua Malaysia. Nama iya niki pengudah menang ba pekit belagu nasional, ''Bintang RTM'' dalam taun 2009.<ref name="AJL32power">{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/rap/2018/02/312849/ernie-syamel-power|title=Ernie, Syamel power!|last=Mohd Tahir|first=Sudirman|date=14 February 2018|work=Harian Metro|access-date=18 January 2020|language=ms}}</ref> Iya menang anugerah Vokal Pemadu Manah ba Anugerah Juara Lagu (AJL 32) maya taun 2018 begulai enggau pangan duet iya, Syamel Fodzly.<ref name="AJL32power" /> Kelimpah ari pengawa iya belagu, iya udah dua taun ngajar muzik ba Akademi Muzik Bentley di Mutiara Damansara, Petaling Jaya.<ref name="soloErnie">{{cite news|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2018/12/442708/showbiz-ernie-returns-singing-solo|title=#Showbiz: Ernie returns to singing solo|last=Chua|first=Dennis|date=21 December 2018|work=New Straits Times|access-date=18 January 2020}} </ref>
== Pengidup tumu ==
Ernie ada ba [[Kuala Lumpur]], Malaysia, ari indai Rafiaah Mohamed enggau Zakri Ahmad, siku pemain gendang. Nengah indai iya, iya anak menyadi indu penyanyi Ziana Zain enggau Anuar Zain.<ref name="iluminasiErnie" /><ref name="zaidi2017">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/node/245909|title=Ernie Zakri berguru dengan dua anak Pak Zain|last=Mohamad|first=Zaidi|date=8 February 2017|work=Berita Harian|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> Iya besekula ba SMK (P) Methodist, Kuala Lumpur sebedau bulih degree dalam bidang Muzik ari Universiti Teknologi MARA Shah Alam.<ref name="iluminasiErnie" /><ref name="gempak2018">{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/saya-rasa-janggal-ajar-siti-nordiana-ernie-zakri-164973|title=Saya rasa janggal ajar Siti Nordiana - Ernie Zakri|date=7 January 2018|work=Astro Awani|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> Iya mega bisi ngembuan degree Sarjana dalam Muzik ari [[Universiti Malaya]].<ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/02/654125/ernie-tak-fikir-siapa-hebat-dan-dahsyat|title=Ernie tak fikir siapa hebat dan dahsyat|last=Mohamed|first=Raja Nurfatimah Mawar|date=9 February 2020|work=Berita Harian|access-date=12 February 2020|language=ms}}</ref>
== Pengawa ==
[[Fail:Ernie_Zakri_(5).jpg|kanan|thumb|220x220px| Ernie Zakri ba Anugerah Juara Lagu ke-35.]]
Maya iya umur 17 taun, Ernie nyeretai pekit ''Bintang RTM 2009'' lalu pengujung iya nyadi pemenang pemadu biak ba pekit renggat menua. Maya final nya, iya bisi mantaika dua iti lagu; "Cahaya" enggau "Kau Yang Teristimewa".<ref name="menangBRTM2009">{{cite news|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2009/06/29/pelajar-spm-ernie-menjuarai-bintang-rtm-2009|title=Pelajar SPM, Ernie menjuarai Bintang RTM 2009|date=29 June 2009|work=mstar.com.my|access-date=18 January 2020|language=ms}}</ref> Dalam taun 2011, iya mansutka album keterubah iya ''Sinaran'' ari baruh FMC Music. Iya mansutka dua iti single ari album nya, "Mahu Ingin Bercinta" enggau "Rindu Bukan Teman". Taja pan udah bebendar, iya enda mujur bulih perati ari bala pengerindu muzik menua tu.<ref name="soloErnie" />
Dalam taun 2017, Ernie begulai enggau pangan duet iya Syamel Fodzly bepekit ba pekit belagu TV realiti, ''Duo Star''. Seduai iya ngalahka pemekit bukai enggau lagu “Balqis” Dato’ Sri Siti Nurhaliza enggau lagu “Kau Lupa Pada Janji” Dato’ Jamal Abdillah.<ref name="menangduostar">{{cite news|url=http://www.gempak.com/artikel/3427/kalahkan-peserta-senior-syamel-ernie-dinobat-juara-duo-star|title=Kalahkan Peserta Senior, Syamel & Ernie Dinobat Juara Duo Star|last=Amri|first=Mya|date=5 February 2017|work=Gempak|access-date=18 January 2020|language=ms}}</ref> Maya menang ba pekit nya, Zakri enggau Syamel mansutka single duet keterubah seduai iya, "Aku Cinta".<ref name="peraktoday">{{cite news|url=https://peraktoday.com.my/2017/02/lebih-dikenali-sejak-sertai-duo-star/|title=Lebih Dikenali Sejak Sertai 'Duo Star'|date=7 February 2017|work=Perak Today|access-date=18 January 2020|language=ms}}</ref> Populariti sida, nengah ''Duo Star'' nyata nyadi pemujur ngagai Zakri pengudah dalam industri nya kenyau ari taun 2009.<ref name="peraktoday" /> Ba taun 2018, "Aku Cinta" udah mansang ngagai final Anugerah Juara Lagu lalu seduai iya bulih anugerah Vokal Pemadu Manah. Udah nya dalam taun 2018, Ernie mansutka single iya, "Ku Bersuara".<ref name="lancarkubersuara">{{cite news|url=https://www.budiey.com/ernie-zakri-lancar-single-terbaru-ku-bersuara/|title=Ernie Zakri Lancar Single Terbaru KU BERSUARA|author=Budiey|date=20 December 2018|work=budiey.com|access-date=18 January 2020|language=ms}}</ref>
Berindik ari pemujur kerejasama seduai iya, seduai iya mansutka single duet kedua seduai iya, "Takkan Terlerai" dalam bulan April 2019.<ref name="takkanterlerai">{{cite news|url=http://www.gempak.com/drebar/artikel/17152/ernie-syamel-lancar-single-duet-kedua-takkan-terlerai|title=Ernie & Syamel Lancar Single Duet Kedua, Takkan Terlerai|author=Badrul Hashim|date=12 April 2019|work=Gempak|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> Iya mega dipilih nyadi pelakun nyawa Bawang Merah enggau Bawang Putih dalam filem animasyen, ''Upin &amp; Ipin: Keris Siamang Tunggal''.<ref name="upinipin">{{cite news|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/06/496154/showbiz-voicing-out-her-talent|title=#Showbiz: Voicing out her talent|author=Dennis Chua|date=14 June 2019|work=New Straits Times|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> Zakri berani belakun enggau pemungkal iya dalam siri televisyen, ''Suri Katriana'' ti ditaburka ba Astro Prima.<ref name="debutacting">{{cite news|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2019/10/09/ernie-zakri|title="Saya sangka job ini kacang saja" - Ernie Zakri rasa tertipu, menyesal terima tawaran berlakon|author=Azlina Mazli|date=9 October 2019|work=mstar.com.my|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref> Maya bulan November 2019, lagu single iya "Ku Bersuara" udah dipilih nyadi finalis ba Lagu Anugerah Juara Ke-34.<ref name="AJL34mara">{{cite news|url=https://eh.com.my/artikel/hiburan/12-lagu-yang-mara-ke-pentas-ajl34/|title=12 Lagu Yang Mara Ke Pentas AJL34|date=29 November 2019|work=eh.com.my|access-date=18 January 2020|language=ms}} </ref><ref name="ajl2020serimah">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/02/654596/kebolehan-hafiz-tiada-pada-penyanyi-lain|title=Kebolehan Hafiz tiada pada penyanyi lain|author=Serimah Mohd Sallehuddin|date=11 February 2020|work=Berita Harian|access-date=12 February 2020|language=ms}} </ref> Dalam taun 2020 lagu nya bertajuk "Gundah" ngaga jalai sekali agi bepekit ba renggat final ungkup Anugerah Juara Lagu 35. Kena 14 Mac 2021, ketegal pandemik COVID-19, Anugerah Juara Lagu 35 diatur enggau nadai peninga. Iya mujur ngerebut anugerah Vokal Pemadu Manah ungkup AJL 35, lalu nyadika pemenang kedua iya ungkup anugerah Vokal Pemadu Manah pengudah edisi ke-32 sebedau tu. Iya digelar Ratu Vokal Malaysia.
== Pengidup diri empu ==
Ernie jadi enggau kaban penyanyi iya, Syameel Aqmal Mohd Fodzly kena 22 Mac 2021 ba Masjid Puncak Alam, Selangor.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2021/03/688159/syamel-ernie-zakri-kini-suami-isteri|title=Syamel, Ernie Zakri Kini Suami Isteri|author=Sudirman Mohd Tahir|date=26 Mac 2021|website=Harian Metro|language=ms}}</ref> Melaki bini tu diberekat enggau siku anak indu ke benama Nur Khawla Soleha ke ada kena 22 Februari 2022.<ref>{{Cite web|title=Ernie Zakri selamat melahirkan anak pertama|url=https://www.astroawani.com/berita-hiburan/ernie-zakri-selamat-melahirkan-anak-pertama-348107|website=Astro Awani|date=22 Februari 2022}}</ref>
== Diskografi ==
=== Album studio ===
* ''Sinaran'' (2011)
* ''Aura'' (2023)
== Filemografi ==
=== Filem ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Pengawa
! Nota
|-
| 2019
| ''Upin &amp; Ipin: Keris Siamang Tunggal''
| Bawang Merah & Bawang Putih
| Peranan suara
|}
=== Siri televisyen ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Pengawa
! Saluran TV
! Nota
|-
| 2019
| ''Suri Katriana''
| Suri
| Astro Prima
| Pengawa belakun keterubah
|-
| 2021
| ''Kalau Dah Berbini''
| Siti
| Pemerindang Astro
|
|-
| 2024
| ''Luka Cinta''
| Diri iya empu .
| SCTV
| Debut keterubah ba Indonesia, penatai khas
|}
=== Randau televisyen ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Nota
! Saluran
|-
| taun 2009
| ''Bintang RTM''
| ''Juara''
| TV2.
|-
| 2016
| ''Duo Bintang''
| ''Juara'' (enggau Syamel)
| Astro Ria
|-
| 2018
| ''Panggau Besai''
| ''Jurulatih vokal''
| Astro Ria
|-
| rowspan="2" | 2019
| ''Mentor Milenia''
| Mentor
| TV3.
|-
| ''JKK'' (Musim ke-5)
| Mira, penampilan khas dalam Tusun Ke 7: "Kampung Contoh".
| TV3.
|-
| 2020
| Bintang Ceria (Musim kedua)
| Hakim
| Astro Ceria
|-
| rowspan="2" | 2021
| ''Shuk Nak Tanya 2''
| Artis Temuai
| TV ti manah
|-
| Havoc ''Nak Raya''
| Artis Temuai
| TV3.
|-
| 2022
| Begempuru Baru ''Sepahtu'' Live
| Tusun : "Tolong Jagakan Dia" Free Mp3 Songs Download.
| Jaku Astro
|-
| rowspan="2" | 2023
| ''Konsert Minggu Ini''
| Tusun: "Syamel enggau Ernie".
| TV2.
|-
| ''TVS LANGSUNG''
| Tusun: "Ernie Zakri enggau Huza Tahir".
| [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]]
|}
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Pengada 1992]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
[[Kategori:Penanyi indu Malaysia]]
4zsberd55wjk17ouf0mc9noq1tpj7s8
Siti Nurhaliza
0
3453
20012
16224
2026-10-14T06:22:11Z
Song GK
9
20012
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| honorific_prefix = [[Malay styles and titles|Biduanita Negara]] [[Style (form of address)|Yang Hormat]]<br /> [[Malay styles and titles|Dato' Sri]] [[Hajj|Hajah]]<!--All links from Digital Collections DC5: Cross Search (News Image Bank) are valid as the website www.nib.com.my is the official archive of newspaper under The New Straits Times Press – New Straits Times, The Malay Mail, Berita Harian and Harian Metro. To open the link, open the same of any link twice, that solved the problem of the link of taking the source straight to the homepage.-->
| name = Siti Nurhaliza
| honorific_suffix = [[Order of Sultan Ahmad Shah of Pahang#Classes|SSAP]] [[Pahang honours list|DIMP]] [[Order of Loyalty to the Crown of Malaysia|JSM]] [[Pahang honours list|SAP]] [[Perak honours list|PMP]] [[Pahang honours list|AAP]]
| image = Siti Nurhaliza at Siti Nurhaliza's 30th Anniversary Event 06.jpg
| image_upright = 1.15
| caption = Siti Nurhaliza maya taun 2025
| native_name = {{lang|ms|{{Script|Arab|سيتي نورهاليزا}}}}
| birth_name = Siti Nurhaliza binti Tarudin
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1979|1|11}}
| birth_place = [[Kampung Awah]], [[Temerloh]], [[Pahang]], Malaysia
| occupation = {{hlist|Singer|songwriter|composer|music producer|businesswoman|model|actress}}
| years_active = 1995–present
| spouse = {{marriage|Khalid bin Mohamad Jiwa|21 August 2006|}}
| children = 5<!-- children : "Typically the number of children (e.g., 3); only list names of independently notable or particularly relevant children." -->
| awards = [[List of awards and nominations received by Siti Nurhaliza|See full list]]
| website = {{Instagram|ctdk}}
| module = {{Infobox musical artist
| embed = yes
| background = solo_singer <!-- mandatory field -->
| instrument = Vocals
| genre = {{flatlist|
* [[Pop music|Pop]]
* [[Traditional Malaysian musical instruments|Irama Malaysia]]
* [[Contemporary R&B|R&B]]
* [[Rock Music|rock]]
*
}}
| label = {{flatlist|
* Suria Records
* Siti Nurhaliza Productions
* SN Legacy
* What's Up Entertainment
* [[Universal Music Group|Universal Music Malaysia]]
* [[Rotana Music Group|Rotana]]
}}
| associated_acts = [[Noraniza Idris]], [[M. Nasir]], [[Krisdayanti]], [[Rossa (singer)|Rossa]] <!--Please limit inclusion of associated acts to artists whom she shared an entire album with or concert that they both co-headlined.-->
}}
| signature = Signature of Siti Nurhaliza.svg
}}
Dato' Sri '''Siti Nurhaliza binti Tarudin''' ([[Urup Jawi|Jawi]] : '''سيتي نورهاليزا بنت تارودين''' ; IPA: [ ˈsiti nʊrhaˈlisa binti taˈrudɪn]; ada kena 11 Januari 1979) nya siku penanyi, penulis lagu, enggau pelakun indu Malaysia.<ref>{{cite web|title=Jadi pengacara, Siti bukan pengacau|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=0111&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|work=[[Utusan Malaysia|Utusan Online]]|access-date=19 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021175553/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=0111&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|archive-date=21 October 2013|url-status=dead}}</ref> Dikumbai " '''Celine Dion Asia'''",<ref>{{Cite web |title=Meet Asia's Celine Dion. Siti Nurhaliza is a Malaysian singer known colloquially as the voice of Asia. |url=https://www.theaustralian.com.au/arts/review/meet-asias-celine-dion/news-story/23c532da40050af2f7078185a1bb4173}}</ref> iya ngembuan lebih 350 anugerah menua tu enggau entarabansa, lalu iya siku ari 50 iku pemuzik ke pemadu mayuh bulih anugerah, begulai enggau bintang besai baka [[Michael Jackson]], [[Beyoncé]], [[Taylor Swift]], [[BTS]] enggau mayuh agi.<ref>{{cite web |title=Ulang tahun ke-40 Siti Nurhaliza hari ini |url=https://www.astroawani.com/berita-hiburan/ulang-tahun-ke40-siti-nurhaliza-hari-ini-195676 |website=Astro AWANI |publisher=Astro AWANI Network Sdn. Bhd. |access-date=22 November 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Siti akui jualan album terjejas ekoran kekeruhan Malaysia-Indonesia|url=http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=/2009/10/25/mstar_hiburan/20091022104828&sec=mstar_hiburan|author=Siti Azira Abd. Aziz|date=25 October 2009|language=ms|work=mStar Online|access-date=16 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017001754/http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=%2F2009%2F10%2F25%2Fmstar_hiburan%2F20091022104828&sec=mstar_hiburan|archive-date=17 October 2013|url-status=dead}}</ref> Iya ngaga pemungkal pengawa iya maya umur 16 taun, pengudah menang ba pekit belagu menua tu, ''Bintang HMI'', dalam taun 1995. Single keterubah iya, "Jerat Percintaan", menang Anugerah Juara Lagu ke-11 enggau dua agi anugerah ungkup Persembahan Pemadu Manah enggau Balada Pemadu Manah.<ref name="Siti Nurhaliza I">{{cite web|title=Siti Nurhaliza|url=http://sitizone.com/sz/index.php?option=com_content&view=article&id=44&Itemid=64|work=SitiZone|access-date=24 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100228105305/http://www.sitizone.com/sz/index.php?option=com_content&view=article&id=44&Itemid=64|archive-date=28 February 2010|url-status=dead}}</ref> Album keterubah iya naka taun 2005 udah laku lebih 800,000 unit di Malaysia.<ref name="Career Highlights: Adnan Abu Hassan">{{cite web|title=Career Highlights: Adnan Abu Hassan|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-136910870/career-highlights-adnan-abu.html|author=Malay Mail Staff|date=9 May 2005|work=[[The Malay Mail]]|publisher=AccessMyLibrary| access-date = 6 February 2013}}</ref> Iya udah ngerikod sereta belagu dalam mayuh macham jaku, nyengkaum jaku Melayu, [[Jaku Jawa|Jawa]], English, [[Jaku Arab|Arab]], Jipun, enggau Mandarin.
Sepemanjai pengawa iya, Siti udah nerima mayuh bengkah anugerah muzik di Malaysia enggau menua sepiak iya:<ref name="Her Achievements">{{cite web|title=Her Achievements|url=http://sitizone.com/sz/index.php?option=com_content&view=article&id=31&Itemid=50|work=SitiZone|access-date=14 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611221709/http://www.sitizone.com/sz/index.php?option=com_content&view=article&id=31&Itemid=50|archive-date=11 June 2009|url-status=dead}}</ref> 42 Anugerah Industri Muzik, 31 Anugerah Bintang Popular, 28 Anugerah Planet Muzik, 22 Anugerah Juara Lagu, empat Anugerah MTV Asia, tiga Anugerah Muzik Dunya, dua Anugerah Muzik Indonesia (Anugerah Muzik Indonesia), enggau lima rikod dalam Bup Rikod Malaysia. Ngembuan 20 iti album studio solo, 1 iti album spesyel, 2 iti album duet, iya seiku ari artis ke pemadu tebilang di Nusantara Melayu enggau pelilih menua Nusantara – iya dipilih nyadi Artis Pemadu Tebilang Serantau pengelama sepuluh taun beturut-turut entara taun 2001 enggau 2011 ba Anugerah Planet Muzik.<ref>{{cite web|title=Senarai Keputusan Pemenang Anugerah Planet Muzik APM 2011|url=http://www.budiey.com/senarai-keputusan-pemenang-anugerah-planet-muzik-apm-2011/|work=Sensasi Selebriti|date=16 July 2011|access-date=18 February 2013}}</ref> Siti siku ari artis Malaysia ke pemadu kaya,<ref name="Milik harta tujuh angka">{{cite web|title=Milik harta tujuh angka|url=http://www.nib.com.my/archives/text/view/49803436?pos=1&hide_header=1&resultset=nstpec%3Awww/cross-search/search.php%3A_1287690155%3Aresultset|author=Mohd Azam Shah Yaa'cob, Hidayatul Akmal Ahmad & Raja Norain Hidayah Raja Abdul Aziz|date=20 June 2010|language=ms|work=myMetro|access-date=23 June 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405051518/http://www.nib.com.my/archives/text/view/49803436?pos=1&hide_header=1&resultset=nstpec%3Awww%2Fcross-search%2Fsearch.php%3A_1287690155%3Aresultset|archive-date=5 April 2012|url-status=dead}}</ref> pemadu bepengaruh,<ref name="Top 10 influential celebrities in Malaysia: Stars with the x-factor sizzle">{{cite web|title=Top 10 influential celebrities in Malaysia: Stars with the x-factor sizzle|url=http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Showbiz/Story/A1Story20090907-166131.html|author=Shuib Taib|date=7 September 2009|work=The New Straits Times|publisher=AsiaOne.com|access-date=31 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100829080547/http://www.asiaone.com/News/Latest+News/Showbiz/Story/A1Story20090907-166131.html|archive-date=29 August 2010|url-status=dead}}</ref> pemadu mayuh bulih anugerah, sereta pemadu mayuh ngasilka filem tunggal. Iya mega siku ari artis ke pemadu laku di Malaysia, enggau asil jual album iya udah meri 10 peratus ari semua asil jual album Malaysia ungkup taun 2001.<ref name="RIM takes on pirates">{{cite web|title=SACC showcase: Dato' Siti Nurhaliza and Krisdayanti|url=http://www.nib.com.my/archives/text/view/47295336?pos=14&hide_header=1&resultset=nstpec%3Awww/cross-search/search.php%3A_1289417718%3Aresultset|date=14 April 2010|work=New Straits Times|publisher=Digital Collections DC5: Text Archive|access-date=11 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405051741/http://www.nib.com.my/archives/text/view/47295336?pos=14&hide_header=1&resultset=nstpec%3Awww%2Fcross-search%2Fsearch.php%3A_1289417718%3Aresultset|archive-date=5 April 2012|url-status=dead}}</ref> Naka ke diatu, iya udah nyual lebih 6 juta dalam rikod jual.
Ba renggat entarabansa, Siti udah menang Anugerah Mas dalam ''Pekit Penanyi Baru Asia'' ba Festival Muzik Asia Shanghai dalam taun 1999,<ref name="Top 10 influential celebrities in Malaysia: Stars with the x-factor sizzle">{{Cite web}}</ref> dua anugerah ari ‘Pekit Lagu enggau Belagu Entarabansa Pasifik Selatan 1999’ ti diatur di Gold Coast, Queensland, Australia,<ref name="Top 10 influential celebrities in Malaysia: Stars with the x-factor sizzle" /><ref name="Siti Nurhaliza menang anugerah antarabangsa">{{cite web |date=21 May 1999 |title=Siti Nurhaliza menang anugerah antarabangsa |url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1999&dt=0521&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=et_02.htm&arc=hive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829185430/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1999&dt=0521&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=et_02.htm&arc=hive |archive-date=29 August 2013 |access-date=13 September 2010 |work=Utusan Online |language=ms}}</ref> enggau Champion Grand Prix ba Voice of Asia dalam taun 2002, di Almaty, Kazakhstan.<ref name="Grand Prix 2002 left for Malaysia.">{{Cite news|title=Siti does us proud.|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-26436670_ITM|author=New Straits Times Staff|date=7 August 2002|work=[[New Straits Times]]|publisher=AccessMyLibrary| access-date = 4 March 2013}}</ref><ref name="Siti does us proud.">{{Cite news|title=Siti does us proud.|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-26436670_ITM|author=New Straits Times Staff|date=7 August 2002|work=[[New Straits Times]]|publisher=AccessMyLibrary|access-date=4 March 2013}} </ref> Ba taun 2020, pengudah nerima rikod undi, iya menang ba pilih mensia mayuh ungkup Walk of Fame Palan Pesta Adelaide 2019.
Kelimpah ari anugerah muzik, iya bisi bemacham pemujur bukai. Dalam taun 1998, Siti dipilih merindang maya pengerami nutup Lumba Komanwel 1998 ba mua Ratu Elizabeth II enggau laki iya, Putera Philip, entara bala pemesai enggau pemesai bukai ari 70 buah menua nyengkaum sida ari Komanwel Bansa-Bansa.<ref name="Best Ever Commonwealth Games Comes to a Close">{{cite web|title=Best Ever Commonwealth Games Comes to a Close|url=http://www.utusan.net.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=0922&pub=utusan_express&sec=Front_Page&pg=fp_01.htm|date=22 September 1998|work=Utusan Online|access-date=12 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131211054744/http://www.utusan.net.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=0922&pub=utusan_express&sec=Front_Page&pg=fp_01.htm|archive-date=11 December 2013|url-status=dead}}</ref> Dalam taun 2005, Siti nyadi penyanyi [[Asia Tenggara]] keterubah, enggau penyanyi Asia ketiga mantaika konsert solo ba Royal Albert Hall, London, seraya disukung Orkestra Simfoni London.<ref name="Siti all set for London show.">{{cite web|title=Siti all set for London show.|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-18578861_ITM|author=Hafidah Samat|date=14 January 2005|work=[[New Straits Times]]|publisher=AccessMyLibrary| access-date = 28 February 2013}}</ref> Iya dirintaika MTV Asia ba penuduk lumur dua dalam Artis Muzikal Pemadu Manah Asia<ref name="Top of the pops">{{cite web|title=Top of the pops|url=http://www.sea-globe.com/southeast-asia/116-region/490-top-of-the-pops|author=Charlie Lancaster|date=9 May 2010|work=Southeast Asia Globe|access-date=31 July 2010|archive-date=29 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101029213547/http://www.sea-globe.com/southeast-asia/116-region/490-top-of-the-pops|url-status=dead}}</ref> enggau Artis Asia Pemadu Besai Channel V dalam taun 2005.<ref name="Top of the pops" /> Udah nya dalam taun 2008, iya dipilih Rangkai Berita Asia nyadi siku ari Idol Asia.<ref name="Asia's Idols">{{cite web|title=Asia's Idols|url=http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/talkofthetown/view/20080105-110589/Asia%92s_Idols|archive-url=https://archive.today/20130221151407/http://opinion.inquirer.net/inquireropinion/talkofthetown/view/20080105-110589/Asia%92s_Idols|url-status=dead|archive-date=21 February 2013|date=5 January 2008|work=Inquirer.net – Philippine News for Filipino|access-date=31 July 2010}}</ref> Iya mega udah dirintaika nyadi siku ari The Muslim 500 - 500 iku orang Islam ti pemadu bepengaruh di dunya ari taun 2015 ngagai 2022.<ref>{{cite web |last1=Khai Azfar |title=Siti Nurhaliza Disenarai 500 Muslim Paling Berpengaruh Empat Tahun Berturut-Turut |url=https://murai.my/2018/49287/siti-nurhaliza-disenarai-500-muslim-paling-berpengaruh-empat-tahun-berturut-turut/ |website=murai |date=24 October 2018 |publisher=Vijandren Ramadass |access-date=26 December 2020}}</ref> Pemujur iya ba kandang menua Asia udah ngulihka gelar basa iya nyengkaum "Suara Asia"<ref name="SACC">{{cite web|url=http://www.nib.com.my/archives/text/view/47295336?pos=19&hide_header=1&resultset=nstpec%3Awww/cross-search/search.php%3A_1357537237%3Aresultset|title=SACC showcase: Dato' Siti Nurhaliza and Krisdayanti|quote="Dato' Siti Nurhaliza is a multiple-award winning Malaysian pop singer-songwriter who has garnered more than 100 local awards. Known as the '''Voice of Asia''', Siti has recorded more than 30 albums including singles. She is also known to have the most number one singles than any other artist in Malaysia."|date=10 April 2010|work=[[New Straits Times]]| access-date = 7 January 2013}}</ref> enggau "Celine Dion Asia".<ref>{{cite web|url=http://web6.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=639485|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110120751/http://web6.bernama.com/bernama/v3/news_lite.php?id=639485|url-status=dead|archive-date=10 November 2013|title=Siti Nurhaliza's Journey To Stardom Aired on Astro's History Channel|quote=" The diva also became the first Malaysian artiste to ever perform at the prestigious Royal Albert Hall in London, where she was dubbed '''"Asia's Celine Dion"''' by the British press."|date=12 January 2012|work=[[Bernama]]|access-date=7 January 2013}}</ref>
== Pengidup tumu ==
Siti Nurhaliza ada kena 11 Januari 1979, ba Berek PolisKampung Awah di Temerloh, [[Pahang]], [[Malaysia]]. Iya anak keempat dalam ruang bilik ke bisi tujuh iku diri menyadi ke ada ari indu rumah Siti Salmah Bachik enggau pemesai polis Tarudin Ismail.<ref name="MTV Influence">{{Cite book |last=Seneviratne, Kalinga |url=https://books.google.com/books?id=t7FB5WTjGKMC&q=siti+nurhaliza+copies&pg=PA217 |title=Countering Mtv Influence in Indonesia and Malaysia |work=[[Institute of Southeast Asian Studies]] |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |date=2012 |isbn=9789814345231 |access-date=31 May 2013}}</ref><ref name="Siti Nurhaliza">{{cite web|title=Siti Nurhaliza|url=http://selebriti.kapanlagi.com/indonesia/s/siti_nurhaliza/|language=id|work=KapanLagi.com – Kalau bukan sekarang, kapan lagi?| access-date = 3 October 2010}}</ref> Iya datai ari ruang bilik ti rinduka muzik;<ref name="Juara Lagu Unearths Another New Star.">{{cite web |title=Juara Lagu Unearths Another New Star. |url=http://www.simplysiti.com/1997/01/01/juara-lagu-unearths-another-new-star/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20071110035658/http://www.simplysiti.com/1997/01/01/juara-lagu-unearths-another-new-star/ |archive-date=10 November 2007 |access-date=13 May 2010 |work=Simply Siti Nurhaliza Zone}}</ref> menyadi iya, Saiful Bahri Tarudin, enggau menyadi indu iya, Siti Norsaida enggau Siti Nursairah mega nyadi penanyi.<ref>{{cite web|title=Siti nafi ditawar jutaan ringgit untuk 'Konsert Seribu Warna'|url=http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=/2009/10/22/mstar_hiburan/20091021165444&sec=mstar_hiburan|language=ms|author=Siti Azira Abd. Aziz|date=22 October 2009|work=mStar Online|access-date=24 January 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100129021846/http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=%2F2009%2F10%2F22%2Fmstar_hiburan%2F20091021165444&sec=mstar_hiburan|archive-date=29 January 2010|url-status=dead}}</ref> Aki iya siku pemain biola ke tebilang, lalu indai iya suba siku penyanyi tradisional menua nya.<ref name="MTV Influence" />
Maya agi mit, iya kala ngaul diri enggau mayuh macham aktiviti sekula nyengkaum lumba enggau main sereta aktiviti kokurikulum.<ref name="Siti teruja 'kembali' ke sekolah">{{cite web|title=Siti teruja 'kembali' ke sekolah|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0706&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_05.htm&arc=hive|language=ms|author=Shazryn Mohd. Faizal|date=6 July 2010|work=Utusan Online|access-date=13 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110617034300/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0706&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_05.htm&arc=hive|archive-date=17 June 2011|url-status=dead}}</ref> Iya besekula prasekula di Tabika Perkep, Balai Polis Kampung Awah, Temerloh ke alai iya keterubah iya mantaika penau belagu tumu iya maya umur enam taun lebuh iya belagu "Sirih Pinang",<ref name="Dato' Siti Nurhaliza">{{cite web|title=Siti teruja 'kembali' ke sekolah|url=http://simplysiti.com.my/dato-siti-nurhaliza/|date=2013|work=SimplySiti.com.my|access-date=31 May 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619132232/http://simplysiti.com.my/dato-siti-nurhaliza/|archive-date=19 June 2013}}</ref> lagu asal Melayu, ba pengawa nerima setipikit tadika iya.<ref name="MTV Influence">{{Cite book |last=Seneviratne, Kalinga |url=https://books.google.com/books?id=t7FB5WTjGKMC&q=siti+nurhaliza+copies&pg=PA217 |title=Countering Mtv Influence in Indonesia and Malaysia |work=[[Institute of Southeast Asian Studies]] |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |date=2012 |isbn=9789814345231 |access-date=31 May 2013}}</ref> Iya besekula ba sekula primari ba Sekolah Rendah Kebangsaan Clifford lalu nerima pelajar sekondari ba Sekolah Menengah Kebangsaan Clifford, Kuala Lipis, Pahang.<ref name="Siti teruja 'kembali' ke sekolah" /> Dalam taun 1991, lebuh iya beumur 12 taun, iya menang ba siti ari pekit belagu iya ke pemadu tumu, enggau lagu "Bahtera Merdeka" ba Pekit Belagu Hari Merdeka, pekit lagu patriotik menua tu.<ref>{{cite web|title=Siti Nurhaliza terkenang Bahtera Merdeka|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2003&dt=0831&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|language=ms|author=Saharuddin Mustafa|date=31 August 2003|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092422/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2003&dt=0831&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="Will this be you?">{{Cite news|title=Will this be you?|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-22475800_ITM|author=New Straits Times Staff|date=10 January 2003|work=New Straits Times|publisher=AccessMyLibrary|access-date=31 May 2013}} </ref> Lebuh iya besekula, iya regas ba lumba enggau main, kelebih agi ba main bol jaring.<ref>{{cite web|title=Siti Nurhaliza merakam nostalgia Clifford|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0808&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_05.htm|language=ms|author=Nor Asikin Hassan|date=8 August 2010|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092355/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0808&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_05.htm|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}}</ref> Iya nyeretai dua bengkah lumba enggau main ke bebida – main bol jaring enggau lumba relay 5x80 meter – maya Fiesta Media Idola 2006 di Kuantan.<ref name="FMI 06">{{cite web|title=Fiesta Media Idola '06 tetap meriah walaupun kecoh|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0420&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_03.htm|language=ms|author=Nor Fadzillah Baharuddin|date=4 April 2006|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092426/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=0420&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_03.htm|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}} </ref> Iya mega dipilih nyadi siku ari orang ke mai sulu api dikena ngelamun main Fiesta, nandaka pengawa bejadi iya begulai enggau pelakun indu Malaysia, Fasha Sandha.<ref name="FMI 06" />
Datai ari ruang bilik ti seranta,<ref>{{cite web|title=Siti Nurhaliza – Melabur untuk masa depan adik|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2003&dt=0904&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|language=ms|author=Khadijah Ibrahim|date=4 September 2003|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092304/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2003&dt=0904&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}}</ref> maya umur iya semilan taun,<ref name="Siti Nurhaliza muncul di Jalan Masjid India">{{cite web|title=Siti Nurhaliza muncul di Jalan Masjid India|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=1113&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_02.htm|language=ms|author=Muhammad Arif Nizam Abdullah|date=13 November 2006|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092300/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2006&dt=1113&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_02.htm|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}}</ref> Siti aruh dani pukul 4:00 dikena mantu indai iya ngaga sereta nyual mayuh macham kuih ke digaga ba rumah ba kandang endur iya diau, ke alai kekadang, iya mega patut mai mija sementara nurun tiga ringkat tangga nuju jalai besai dikena nirika langkau mit.<ref>{{cite web|title=Antara Permata dan Hati|url=http://www.utusan.com.my/utusan/Hiburan/20120729/hi_01/Antara-permata--dan-hati|language=ms|author=Amirah Amaly Syafaat|date=29 July 2012|work=Utusan Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140203092417/http://www.utusan.com.my/utusan/Hiburan/20120729/hi_01/Antara-permata--dan-hati|archive-date=3 February 2014|url-status=dead}}</ref> Iya udah meri komen madahka penusah maya agi mit udah mantu iya bejimat agi lebuh bebelanja sereta andal agi lebuh berandau enggau mensia mayuh.<ref name="Siti Nurhaliza muncul di Jalan Masjid India" /> Iya mega udah bejaku jenaka madahka peneleba nya mantu ngangkatka pengelandik vokal iya, laban iya patut nyerauh ngangauka pemeli.<ref>{{cite web|title=Siti Nurhaliza Tidak Ambil Mudah|url=http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=/2011/10/17/mstar_hiburan/20111016112345|language=ms|author=Nizam Abdullah|date=17 October 2011|work=mStar Online|access-date=31 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201172027/http://mstar.com.my/hiburan/cerita.asp?file=%2F2011%2F10%2F17%2Fmstar_hiburan%2F20111016112345|archive-date=1 February 2014|url-status=dead}}</ref> Kelimpah ari nyereta pekit belagu, iya mega suah nitihka uchu iya, Abdul Rahim Bachik, ngagai pengawa mandangka kangau baka pengerami melah pinang enggau pengerami makai lemai, ti mantaika iya merindang terus.
== Diskografi ==
{{Main|Diskografi Siti Nurhaliza}}
{{see also|Rintai lagu dirikutka Siti Nurhaliza}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
;Album studio
* ''[[Siti Nurhaliza I]]'' (1996)
* ''[[Siti Nurhaliza II]]'' (1997)
* ''[[Cindai]]'' (1997)
* ''[[Adiwarna]]'' (1998)
* ''[[Pancawarna]]'' (1999)
* ''[[Sahmura]]'' (2000)
* ''[[Safa (album)|Safa]]'' (2001)
* ''[[Sanggar Mustika]]'' (2002)
* ''[[E.M.A.S.]]'' (2003)
* ''[[Anugerah Aidilfitri]]'' (2003)
* ''[[Prasasti Seni]]'' (2004)
* ''[[Transkripsi]]'' (2006)
* ''[[Hadiah Daripada Hati]]'' (2007)
* ''[[Lentera Timur]]'' (2008)
* ''[[Tahajjud Cinta]]'' (2009)
* ''[[All Your Love (album)|All Your Love]]'' (2011)
* ''[[Fragmen]]'' (2014)
* ''[[SimetriSiti]]'' (2017)
* ''[[ManifestaSITI2020]]'' (2020)
* ''[[Legasi (Siti Nurhaliza album)|Legasi]]'' (2021)
* ''[[Sitism]]'' (2023)
* ''Gema Bumantara'' (2025)
; Album studio kerejasama
* ''Seri Balas'' (enggau [[Noraniza Idris]]) (1999)
* ''[[CTKD: Canda, Tangis, Ketawa, Duka|CTKD]]'' (enggau [[Krisdayanti]]) (2009)
{{col-end}}
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
{{Siti Nurhaliza}}
[[Kategori:Siti Nurhaliza| ]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 1979]]
[[Kategori:Penanyi indu Malaysia]]
i2qqpb3wumgtglgkwo8gt8uvoafveh7
Zarif Ghazzi
0
5066
20010
19936
2026-10-14T06:20:54Z
Song GK
9
20010
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Zarif Ghazzi
| image = Zarif ghazzi.jpg
| caption =
| native_name =
| other_names =
| birth_name = Zarif Farahi bin Effie Ghazzi
| birth_date = {{Birth date and age|2004|6|4}}
| birth_place = [[Johor]], [[Malaysia]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| education =
| alma_mater =
| occupation = Pengelulu
| years_active = 2023–diatu
| known_for = [[Antara Dua Syurga]], [[Seribu Tahun (drama)|Seribu Tahun]]
| height =
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| mother =
| father = Effie Ghazzi Taib
| relatives = [[Noryati Taib]] (ibu)
| family =
}}
'''Zarif Farahi bin Effie Ghazzi''' (ada 4 Jun 2004) tauka tebilang enggau nama '''Zarif Ghazzi''' iya nya siku pelakun lelaki [[Malaysia]]. Iya tebilang pengudah belakun dalam sekeda drama tebilang baka ''Antara Dua Syurga'' enggau ''Seribu Tahun''.<ref>{{cite web|url=https://iluminasi.com/bm/biodata-zarif-ghazzi-pelakon-drama-berepisod-antara-dua-syurga-tv3-berbahagi-suami-astro.html|title=Biodata Zarif Ghazzi|publisher=Iluminasi|access-date=4 September 2025}}</ref>
== Pengidup tumu ==
Iya ada di [[Johor]] lalu nyadi anak biak ba sida sebilik.<ref>{{Cite web}}</ref> Iya anak buah pelakun veteran Noryati Taib (dikelala enggau nama “Makcik Petir”). Apai iya, Effie Ghazzi Taib, kala gawa nyadi tukang kamera ba kompeni Astro Awani.<ref>{{Cite web}}</ref>
== Pengawa belakun ==
Zarif udah chakah dalam bidang belakun kenyau ari taun 2023 lalu dikelala pengudah ngelakunka sekeda drama popular. Sekeda ari drama ti ngasuh iya tebilang nyengkaum:
* ''Isteri Halal'' (2023) – watak Zahir
* ''Budak Hostel Otaknya Sewel'' (2023) – Watak Zubir
* ''Persis Bona'' (2024-2025) – watak Juan
* ''Berbahagi Suami'' (2024–2025) – watak Haris
* ''Khunsa'' (2024) – watak Naem / Ahmad
* ''Antara Dua Syurga'' (2025) – Watak Naim ba Slot Lestary [[TV3]]<ref>{{Cite web}}</ref>
* ''Seribu Taun'' (2025) – watak Dr. Fakhrul, siku psikologi kompleks<ref>{{Cite web}}</ref>
* ''Kudrat (2026) - watak Abbas''
== Pelajar ==
Zarif belajarka teater ba ASWARA, ke alai iya chakah ngaul diri dalam pengawa ngasilka teater.<ref>{{Cite web}}</ref> Iya mega deka nampung pelajar diploma Administrasyen Dagang ba Universiti Bandaraya Malaysia berengkah bulan September 2025, separuh awak seraya neruska pengawa belakun.<ref>{{Cite web}}</ref>
== Gaya diri empu ==
Zarif dikelala enggau personaliti iya ti mudah sereta gaya iya ti santai, suah ayan ngena baju T chelum enggau jeans. Iya mega rindu ke pelakun Alif Satar sereta idola iya ketegal personaliti enggau penau belakun iya ke nyulut.<ref>{{Cite web}}</ref>
== Anugerah enggau chalun ==
{| class="wikitable"
!Tahun
!Anugerah
!Kategori
!Penerima/Karya tercalon
!Keputusan
|-
| rowspan="2" |2025
|Anugerah Melodi Terhangat 2025
|Selebriti Newcomer Terhangat
| rowspan="2" |Dirinya sendiri
|{
|-
|Anugerah Bintang Popular Berita Harian ke-37
|Artis Baharu Lelaki Popular
|}
== Filemografi ==
=== Filem ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Karakter
! Nota
|-
| 2025
! ''Ragging: Melawan Bungkam''
| TBA
| Pra-Pemansut
|}
=== Drama ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Karakter
! Chanel TV
! Nota
|-
| rowspan="2" | 2023
! ''Isteri Halal''
| Zahir
| rowspan="3" | Astro Ria
| Drama keterubah
|-
! ''Budak Hostel Otaknya Sewel''
| Zubir
|
|-
| 2024
! ''Khunsa''
| Naem/Ahmad
|
|-
| 2024-2025
! ''Berbahagi Suami''
| Harris
| Astro Prima
|
|-
| rowspan="4" | 2025
! ''Antara Dua Syurga''
| Naim
| [[TV3|TV3.]]
|
|-
! ''Seribu Tahun''
| Fakhrul
| Astro Ria
|
|-
! ''Hilang dalam Rindu''
| Sarip
| rowspan="3" | [[TV3|TV3.]]
|
|-
! ''Ai Crush You''
| Aiman
|
|-
| TBA
! ''Rumah Menanti Cahaya''
| Daniyal
|
|-
|}
=== Drama web ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Karakter
! Aplikasyen
! Nota
|-
| 2024-2025
! ''Persis Boneka''
| John
| rowspan="3" | Viu
| Drama web keterubah
|-
| rowspan="2" | 2025
! ''Abang Imam Minah Skuter''
| Zarul
|
|-
! ''Satu, Dua... Dia?''
| Jay
|
|-
|}
=== Telefilem ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Karakter
! Saluran TV
! Nota
|-
| 2025
! ''Mencari Tuhan Di Sebalik 555 Dosa''
| John
| [[TV3|TV3.]]
| Telefilem keterubah
|-
|}
=== Video Muzik ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk
! Penanyi
! Nota
|-
| 2025
| "Sesaat".
| [[Aina Abdul]]
|
|}
=== Program TV ===
{| class="wikitable"
!Taun
! Tajuk Program
! Chanel
! Pengawa
|-
| 2024
! ''Call Me Handsome''
| Astro
| Pesereta Tetap
|-
| 2025
! ''Dapur Kencang''
| Astro
| Temuai Diundang
|-
|}
== Kereban sanding ==
{{Reflist}}
== Laman web ke bukai ==
* {{Instagram|zarif_ghaz}}
* Zarif Ghazzi di TikTok
[[Kategori:Pengelulu laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 2004]]
t35wgtspgt1eesqc5h54aevsx4vhwbc
Presiden Estonia
0
5921
20002
19923
2026-10-13T15:00:35Z
Martin Macha 2111
410
/* */
20002
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox official post
| post = Presiden
| body = Republik Estonia
| insignia = Flag of the President of Estonia.svg{{!}}border
| insigniasize = 125px
| insigniacaption = Menira Standard Presiden
| image = Ülle Madise in October 2024 (cropped).png
| imagesize = 200px
| incumbent = [[Ülle Madise]]
| incumbentsince = 12 Oktober 2026
| style = [[Mr. President (title)|Mr President]]<br>{{small|(informal)}}<br>[[Excellency|His Excellency]]<br>{{small|(diplomatic)}}
| type = [[Kepala menua]]
| residence = [[Istana Presiden (Tallinn)|Istana Presiden]], [[Tallinn]]
| appointer = [[Riigikogu]] / [[Kolej Pemilih]]<br>(''besilih-silih nyentukka seiku chalun nyapai majoriti ti diguna'')
| termlength = Lima taun,
| termlength_qualified = ulih dikena baru sekali bejurut
| constituting_instrument = [[Konstitusyen Estonia]] (1992)
| formation = {{Start date and age|df=yes|1938|4|24}}
| inaugural = [[Konstantin Päts]]
| deputy = [[Riigikogu#Speaker Riigikogu|SpeakerRiigikogu]]
| salary = €6,661.77 ninting bulan<ref>{{cite web |last1=Mihhailov |first1=Sergei |title=Tippametnike ja -poliitikute palk tõuseb aprillist umbes saja euro võrra |url=https://www.err.ee/1608148864/tippametnike-ja-poliitikute-palk-touseb-aprillist-umbes-saja-euro-vorra |publisher=ERR |access-date=11 October 2021 |language=et |date=19 March 2021}}</ref>
| abolished = [[Penajah menua-menua Baltik|1940–1991]]
| website = {{URL|president.ee/}}
}}
'''Presiden Republik Estonia''' ({{langx|et|Eesti Vabariigi President}}) nya [[kepala menua]] [[Estonia|Republik Estonia]].<ref>{{cite web |title=Institution of the president |url=http://www.estonica.org/en/State/President_of_the_Republic/Institution_of_the_president/ |website=Estonica.org |access-date=15 October 2022}}</ref> Presiden kemaya tu iya nya [[Ülle Madise]], dipilih Parlimen kena 2 September 2026, nganti [[Alar Karis]].
Estonia nyadi siti ari sekeda [[Republik beparlimen|republik]] [[Republik beparlimen|beparlimen]] ke alai presiden nyadi tuai pengerami ke nadai kuasa eksekutif nominal pan. Presiden nya diwajibka ngetuka kaban sida dalam sebarang parti politik ungkup timpuh ke megai pengawa nya. Lebuh mangku pengawa, kuasa enggau pengawa presiden ba semua opis bukai ke dipilih tauka dichiri abis enggau chara automatik. Langkah rapat tu patut teoritis mantu presiden befungsyen enggau chara ti lebih bebas sereta enda bechiping. Presiden megai pangku pengawa pengelama lima taun. Sida tau dipilih sebarang penyampau kali, tang enda lebih ari dua kali beturut-turut.
Di Estonia, presiden dichiri [[Riigikogu]];<ref name="yle">[https://yle.fi/uutiset/3-12053491 YLE: Viron presidentinvaali on ajautumassa kaaokseen jo toista kertaa peräkkäin – "Instituutio kyntää pohjamudissa", sanoo politiikan tutkija] (in Finnish)</ref> siku chalun mesti menang dua pertiga supermajoriti ngambika ulih dipilih. Enti nadai chalun bulih dua pertiga sukung ba Riigikogu pengudah tiga renggat ngundi, sebengkah raban pengawa bepilih khas dikangau ti mungkur semua kaban Riigikogu enggau pengari ke dipilih ari semua kandang mengeri (pemadu mimit siku pengari ba tiap kandang mengeri, tang enda lebih ari 10 iku pengari bepanggai ba penyampau rayat ke bisi hak ngundi ke diau ba kandang mengeri nya). Raban tu milih entara dua iku chalun ke bulih peratus undi ke pemadu mayuh.
Sekumbang proses pengawa bepilih tu udah dikritik, penemu pengawa bepilih terus nadai sukung ke chukup ba parlimen, enggau semina [[Parti Pusat Estonia]] enggau [[Parti Rayat Konservatif Estonia|Parti Rayat Konservatif]] ke ngetanka nya.<ref>[https://www.euronews.com/2021/08/25/why-is-no-one-stepping-forward-to-be-estonia-s-next-president Euronews: Why is no one stepping forward to be Estonia's next president?]</ref><ref name="yle"/><ref>[https://yle.fi/uutiset/3-12074815 YLE: Viron parlamentti kokoontui tänään valitsemaan presidenttiä – mutta miksi prosessi on niin sekava? Yle kokosi viisi kysymystä ja vastausta] (in Finnish)</ref><ref>[https://yle.fi/uutiset/3-12078009 YLE: Presidentinvaalin ensimmäinen äänestys ei tuonut tulosta Virossa – Alar Karisin presidenttiys jäi viiden äänen päähän] (in Finnish)</ref>
==Rintai presiden==
{| class="wikitable"
|- style="background:#efefef;"
! {{Abbr|Lu.|Lumur}}
! Portret
! Nama
! Megai opis
! Ninggalka opis
! Parti
! Pengada enggau pemati
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:gray; color:white" | 1
| rowspan="2"|[[File:Konstantin_Päts.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Konstantin Päts]]
| 24 April 1938
| 23 Julai 1940
| height=70|
| ''a.'' 23 Februari 1874, [[Tahkuranna]]<br>''m.'' 18 Januari 1956, Burashevo, [[Oblas Kalinin]], [[USSR]]
|-
| colspan="4"|1938 – renggat I – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 219 ari 238 undi (92.0%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Homeland Union (Estonia)}}; color:white"| 2
| rowspan="2"|[[File:Lennart Meri 1998.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Lennart Meri]]
| 6 Oktober 1992
| 8 Oktober 2001
| height=70|[[Gempung Nasional Pro Patria]]
| ''a.'' 29 Mach 1929, [[Tallinn]]<br>''m.'' 14 Mach 2006, [[Tallinn]]
|-
| colspan="4"|1992 – renggat II – dipilih parlimen enggau 59 ari 101 undi (58.4%).<br>1996 – renggat V – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 196 ari 372 undi (52.7%).
|-
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|People's Union of Estonia}};"| 3
| rowspan="2"|[[File:Arnold Rüütel 2006.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Arnold Rüütel]]
| 8 Oktober 2001
| 9 Oktober 2006
| height=70|[[Serakup Rayat Estonia]]
| ''a.'' 10 Me 1928, [[Parish Laimjala]], [[Kaunti Saare]]<br>''m.'' 31 Disember 2024
|-
| colspan="4"|2001 – renggat V – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 186 ari 366 undi (50.8%).
|-
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Social Democratic Party (Estonia)}}; color:white"| 4
| rowspan="2"|[[File:Toomas Hendrik Ilves 2011-12-19.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Toomas Hendrik Ilves]]
| 9 Oktober 2006
| 10 Oktober 2016
| height=70|[[Parti Demokratik Sosial (Estonia)|Parti Demokratik Sosial]]
| ''b.'' 26 Disember 1953 [[Stockholm]], Sweden
|-
| colspan="4"|2006 – renggat IV – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 174 ari 345 undi (50.4%).<br>2011 – renggat I – dipilih parlimen enggau 73 ari 101 undi (72.3%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}}; color:black" | 5
| rowspan="2"|[[File:Kersti Kaljulaid - 2018 (cropped).jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Kersti Kaljulaid]]
| 10 Oktober 2016
| 11 Oktober 2021
| height=70|[[Kaban politik bibas|Bibas]]
| ''a.'' 30 Disember 1969, [[Tartu]]
|-
| colspan="4"|2016 – renggat VI – dipilih parlimen enggau 81 ari 101 undi (80.2%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}}; color:black" | 6
| rowspan="2"|[[File:Alar Karis - August 2021.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Alar Karis]]
| 11 Oktober 2021
| Penyandang
| height=70|[[Kaban politik bibas|Bibas]]
| ''b.'' 26 Mach 1958, [[Tartu]]
|-
| colspan="4"|[[2021 Estonian presidential election|2021]] – renggat II – dipilih parlimen enggau 72 ari 101 undi (71.3%).
|}
==Kereban sanding==
{{reflist}}
[[Kategori:Presiden Estonia| ]]
[[Kategori:Politik Estonia]]
h6mzdhwuo1ahnt81bsysid60yqs5fav
20003
20002
2026-10-13T15:06:11Z
Martin Macha 2111
410
/* Rintai presiden */
20003
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox official post
| post = Presiden
| body = Republik Estonia
| insignia = Flag of the President of Estonia.svg{{!}}border
| insigniasize = 125px
| insigniacaption = Menira Standard Presiden
| image = Ülle Madise in October 2024 (cropped).png
| imagesize = 200px
| incumbent = [[Ülle Madise]]
| incumbentsince = 12 Oktober 2026
| style = [[Mr. President (title)|Mr President]]<br>{{small|(informal)}}<br>[[Excellency|His Excellency]]<br>{{small|(diplomatic)}}
| type = [[Kepala menua]]
| residence = [[Istana Presiden (Tallinn)|Istana Presiden]], [[Tallinn]]
| appointer = [[Riigikogu]] / [[Kolej Pemilih]]<br>(''besilih-silih nyentukka seiku chalun nyapai majoriti ti diguna'')
| termlength = Lima taun,
| termlength_qualified = ulih dikena baru sekali bejurut
| constituting_instrument = [[Konstitusyen Estonia]] (1992)
| formation = {{Start date and age|df=yes|1938|4|24}}
| inaugural = [[Konstantin Päts]]
| deputy = [[Riigikogu#Speaker Riigikogu|SpeakerRiigikogu]]
| salary = €6,661.77 ninting bulan<ref>{{cite web |last1=Mihhailov |first1=Sergei |title=Tippametnike ja -poliitikute palk tõuseb aprillist umbes saja euro võrra |url=https://www.err.ee/1608148864/tippametnike-ja-poliitikute-palk-touseb-aprillist-umbes-saja-euro-vorra |publisher=ERR |access-date=11 October 2021 |language=et |date=19 March 2021}}</ref>
| abolished = [[Penajah menua-menua Baltik|1940–1991]]
| website = {{URL|president.ee/}}
}}
'''Presiden Republik Estonia''' ({{langx|et|Eesti Vabariigi President}}) nya [[kepala menua]] [[Estonia|Republik Estonia]].<ref>{{cite web |title=Institution of the president |url=http://www.estonica.org/en/State/President_of_the_Republic/Institution_of_the_president/ |website=Estonica.org |access-date=15 October 2022}}</ref> Presiden kemaya tu iya nya [[Ülle Madise]], dipilih Parlimen kena 2 September 2026, nganti [[Alar Karis]].
Estonia nyadi siti ari sekeda [[Republik beparlimen|republik]] [[Republik beparlimen|beparlimen]] ke alai presiden nyadi tuai pengerami ke nadai kuasa eksekutif nominal pan. Presiden nya diwajibka ngetuka kaban sida dalam sebarang parti politik ungkup timpuh ke megai pengawa nya. Lebuh mangku pengawa, kuasa enggau pengawa presiden ba semua opis bukai ke dipilih tauka dichiri abis enggau chara automatik. Langkah rapat tu patut teoritis mantu presiden befungsyen enggau chara ti lebih bebas sereta enda bechiping. Presiden megai pangku pengawa pengelama lima taun. Sida tau dipilih sebarang penyampau kali, tang enda lebih ari dua kali beturut-turut.
Di Estonia, presiden dichiri [[Riigikogu]];<ref name="yle">[https://yle.fi/uutiset/3-12053491 YLE: Viron presidentinvaali on ajautumassa kaaokseen jo toista kertaa peräkkäin – "Instituutio kyntää pohjamudissa", sanoo politiikan tutkija] (in Finnish)</ref> siku chalun mesti menang dua pertiga supermajoriti ngambika ulih dipilih. Enti nadai chalun bulih dua pertiga sukung ba Riigikogu pengudah tiga renggat ngundi, sebengkah raban pengawa bepilih khas dikangau ti mungkur semua kaban Riigikogu enggau pengari ke dipilih ari semua kandang mengeri (pemadu mimit siku pengari ba tiap kandang mengeri, tang enda lebih ari 10 iku pengari bepanggai ba penyampau rayat ke bisi hak ngundi ke diau ba kandang mengeri nya). Raban tu milih entara dua iku chalun ke bulih peratus undi ke pemadu mayuh.
Sekumbang proses pengawa bepilih tu udah dikritik, penemu pengawa bepilih terus nadai sukung ke chukup ba parlimen, enggau semina [[Parti Pusat Estonia]] enggau [[Parti Rayat Konservatif Estonia|Parti Rayat Konservatif]] ke ngetanka nya.<ref>[https://www.euronews.com/2021/08/25/why-is-no-one-stepping-forward-to-be-estonia-s-next-president Euronews: Why is no one stepping forward to be Estonia's next president?]</ref><ref name="yle"/><ref>[https://yle.fi/uutiset/3-12074815 YLE: Viron parlamentti kokoontui tänään valitsemaan presidenttiä – mutta miksi prosessi on niin sekava? Yle kokosi viisi kysymystä ja vastausta] (in Finnish)</ref><ref>[https://yle.fi/uutiset/3-12078009 YLE: Presidentinvaalin ensimmäinen äänestys ei tuonut tulosta Virossa – Alar Karisin presidenttiys jäi viiden äänen päähän] (in Finnish)</ref>
==Rintai presiden==
{| class="wikitable"
|- style="background:#efefef;"
! {{Abbr|Lu.|Lumur}}
! Portret
! Nama
! Megai opis
! Ninggalka opis
! Parti
! Pengada enggau pemati
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:gray; color:white" | 1
| rowspan="2"|[[File:Konstantin_Päts.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Konstantin Päts]]
| 24 April 1938
| 23 Julai 1940
| height=70|
| ''a.'' 23 Februari 1874, [[Tahkuranna]]<br>''m.'' 18 Januari 1956, Burashevo, [[Oblas Kalinin]], [[USSR]]
|-
| colspan="4"|1938 – renggat I – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 219 ari 238 undi (92.0%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Homeland Union (Estonia)}}; color:white"| 2
| rowspan="2"|[[File:Lennart Meri 1998.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Lennart Meri]]
| 6 Oktober 1992
| 8 Oktober 2001
| height=70|[[Gempung Nasional Pro Patria]]
| ''a.'' 29 Mach 1929, [[Tallinn]]<br>''m.'' 14 Mach 2006, [[Tallinn]]
|-
| colspan="4"|1992 – renggat II – dipilih parlimen enggau 59 ari 101 undi (58.4%).<br>1996 – renggat V – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 196 ari 372 undi (52.7%).
|-
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|People's Union of Estonia}};"| 3
| rowspan="2"|[[File:Arnold Rüütel 2006.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Arnold Rüütel]]
| 8 Oktober 2001
| 9 Oktober 2006
| height=70|[[Serakup Rayat Estonia]]
| ''a.'' 10 Me 1928, [[Parish Laimjala]], [[Kaunti Saare]]<br>''m.'' 31 Disember 2024
|-
| colspan="4"|2001 – renggat V – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 186 ari 366 undi (50.8%).
|-
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Social Democratic Party (Estonia)}}; color:white"| 4
| rowspan="2"|[[File:Toomas Hendrik Ilves 2011-12-19.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Toomas Hendrik Ilves]]
| 9 Oktober 2006
| 10 Oktober 2016
| height=70|[[Parti Demokratik Sosial (Estonia)|Parti Demokratik Sosial]]
| ''b.'' 26 Disember 1953 [[Stockholm]], Sweden
|-
| colspan="4"|2006 – renggat IV – dipilih Aum Pemilih (parlimen enggau orang ti dichiri ari kandang mengeri) enggau 174 ari 345 undi (50.4%).<br>2011 – renggat I – dipilih parlimen enggau 73 ari 101 undi (72.3%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}}; color:black" | 5
| rowspan="2"|[[File:Kersti Kaljulaid - 2018 (cropped).jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Kersti Kaljulaid]]
| 10 Oktober 2016
| 11 Oktober 2021
| height=70|[[Kaban politik bibas|Bibas]]
| ''a.'' 30 Disember 1969, [[Tartu]]
|-
| colspan="4"|2016 – renggat VI – dipilih parlimen enggau 81 ari 101 undi (80.2%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}}; color:black" | 6
| rowspan="2"|[[File:Alar Karis - August 2021.jpg|100px]]
| rowspan="2"|[[Alar Karis]]
| 11 Oktober 2021
| 12 Oktober 2026
| height=70|[[Kaban politik bibas|Bibas]]
| ''b.'' 26 Mach 1958, [[Tartu]]
|-
| colspan="4"|[[2021 Estonian presidential election|2021]] – renggat II – dipilih parlimen enggau 72 ari 101 undi (71.3%).
|-style="background:#EEEEEE;"
! rowspan="2" style="background:{{party color|Independent politician}}; color:black" | 7
| rowspan="2"|[[File:Ülle Madise in October 2024 (cropped).png|100px]]
| rowspan="2"|[[Ülle Madise]]
| 12 Oktober 2026
| Penyandang
| height=70|[[Kaban politik bibas|Bibas]]
| ''b.'' 11 Disember 1974, [[Tartu]]
|-
| colspan="4"|[[2026 Estonian presidential election|2026]] – renggat I – dipilih parlimen enggau 71 ari 101 undi (70.3%).
|}
==Kereban sanding==
{{reflist}}
[[Kategori:Presiden Estonia| ]]
[[Kategori:Politik Estonia]]
nx8i8fxunk6fzza1k844hlsgu9xwct9
Zizan Razak
0
6373
20013
18441
2026-10-14T06:22:53Z
Song GK
9
20013
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Zizan Razak
| native_name = {{Script/Arabic|زيزان رزاق}}
| birth_name = Mohd Razizan bin Abdul Razak
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|04|15}}
| birth_place = [[Dungun]], [[Terengganu]], Malaysia
| other_names = Zizan Raja Lawak
| occupation = {{Hlist|Pelawak|pengelulu|personaliti televisyen|penanyi rap|penanyi|pengarah|pengeluar}}
| years_active = 2007–diatu
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| genre = [[Musik hip hop|Hip hop]]
}}
}}
'''Mohd Razizan bin Abdul Razak''' (ada 15 April 1984), dikelala enggau nama panggau iya '''Zizan Razak''', nya siku pelawak, pengelulu, personaliti televisyen, penanyi rap, penanyi, pengarah enggau pengeluar filem Malaysia. Iya mega kala nyadi pemekit ba sekeda randau televisyen realiti.<ref>Dennis Chua (4 December 2017). [https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2017/12/310495/seriously-zizan Seriously Zizan!] ''[[New Straits Times]]''. Diakses 10 Jun 2018.</ref>
== Pengidup tumu ==
Zizan ada ba Dungun, [[Terengganu]], Malaysia. Iya anak pemadu biak entara dua iku menyadi.
== Pengawa ==
Iya bulih penuduk lumur dua ba ''Raja Lawak'' musin keterubah, siti pekit pelawak. Dalam nya iya dikelala enggau nama "Zizan Raja Lawak". Iya mega nyadi pesereta dalam ''Maharaja Lawak'', ti nyadi siri pekit kedua ungkup finalis tiap musin ''Raja Lawak''. Ba pengawa mandangka nya, iya dipadanka (nyadi tim) enggau Johan Raja Lawak. Sida dikelala enggau nama "Jozan".<ref>{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/showbiz/article/zizan-razak-denies-jozan-is-no-more|title=Zizan Razak denies Jozan is no more|date=2015-11-05|work=[[Malay Mail]]|access-date=2017-05-05}}</ref> Sida menang penuduk keterubah dalam nya. Zizan mega menang dalam randau televisyen ''Super Spontan Superstar'' dua kali.<ref>{{cite news|first=Shuib |last=Taib |work=NCT Online |date=5 August 2016 |url=https://www.nst.com.my/news/2016/08/163264/laugh-julia-ziegler |title=Laugh with Julia Ziegler |publisher= New Straits Times |access-date=4 December 2017}}</ref>
== Kontroversi ==
===Filem Hantu Bonceng===
Zizan diasuh madahka minta ampun ketegal utai ke disebut iya dalam komedi Hantu Bonceng dalam bulan September 2011. Nya dipadahka ngemaruhka pengarap [[Islam]]. Dewan Pemuda PAS Malaysia ngutuk utai ti dipeda sida nyadika jaku pengemaruh ti terang ngagai [[Allah]]. Tu ketegal Zizan udah madah "Ashaduanna Muhammadar...syaitan", ke mai reti "I besaksi [[Muhammad]] nya ... [[Sitan]]". Ustaz Azhar Idrus, siku ketuai Islam di Terengganu, mega minta Zizan nesal ati ngagai Allah Taala.<ref>{{Cite web |url=http://bm.harakahdaily.net/index.php/berita-utama/5559-hantu-bonceng-peminat-hargai-zizan-mohon-maaf- |title=Hantu Bonceng: Peminat hargai Zizan mohon maaf |access-date=8 May 2017 |archive-date=27 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827073634/http://bm.harakahdaily.net/index.php/berita-utama/5559-hantu-bonceng-peminat-hargai-zizan-mohon-maaf- |url-status=dead }}</ref>
== Kereban sanding ==
{{reflist}}
[[Kategori:Pengada 1984]]
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengelulu laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
p1vfd81o8kmd6soowbk2btll4v9i9xb
Kylian Mbappé
0
6782
20004
19500
2026-10-13T15:27:58Z
~2026-54972-40
2932
sum
20004
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography|name=Kylian dictator|image=Kylian Mbappe France v Senegal 16 June 2026-391 (cropped).jpg|caption=Mbappé enggau [[tim bul sipak nasional Peranchis|Peranchis]] kena 2026|full_name=Kylian Mbappé Lottin|birth_date={{birth date and age|1998|12|20|df=y}}|birth_place=[[Paris]], Peranchis|height=1.78 m<ref>{{cite web |url=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players/kylian-mbappe |title=Mbappé |publisher=Real Madrid CF |language=EN |access-date=10 September 2025 |archive-date=19 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240819144021/https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players/kylian-mbappe |url-status=live }}</ref>|position=[[Penyerang (bul sipak)|Penyerang]]|currentclub=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|clubnumber=10|youthyears1=2004–2013|youthclubs1=[[AS Bondy|Bondy]]|youthyears2=2013–2015|youthclubs2=[[AS Monaco FC|Monaco]]|years1=2015–2016|clubs1=[[AS Monaco FC II|Monaco II]]|caps1=12|goals1=4|years2=2015–2018|clubs2=[[AS Monaco FC|Monaco]]|caps2=41|goals2=16|years3=2017–2018|clubs3=→ [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] (loan)|caps3=27|goals3=13|years4=2018–2024|clubs4=[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]|caps4=178|goals4=162|years5=2024–|clubs5=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|caps5=65<!--La Liga matches only-->|goals5=56<!--La Liga matches only-->|nationalyears1=2014|nationalteam1=[[France national under-17 football team|France U17]]|nationalcaps1=2|nationalgoals1=0|nationalyears2=2016|nationalteam2=[[France national under-19 football team|France U19]]|nationalcaps2=11|nationalgoals2=7|nationalyears3=2017–|nationalteam3=[[Tim bul sipak nasional Peranchis|Peranchis]]|nationalcaps3=104|nationalgoals3=[[List of international goals scored by Kylian Mbappé|64]]|medaltemplates={{Medal|Sport|[[Bul sipak]] laki|bul sipak]]}}
{{Medal|Country|{{fb|FRA}}}}
{{Medal|Comp|[[Trofi Dunya FIFA]]}}
{{Medal|W|[[Trofi Dunya FIFA 2018|2018]]|}}
{{Medal|RU|[[Trofi Dunya FIFA 2022|2022]]|}}
{{Medal|Competition|[[Liga Bansa UEFA]]}}
{{Medal|Winner|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021]]|}}
{{Medal|Third|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025]]|}}
{{Medal|Comp|[[UEFA European Under-19 Championship]]}}
{{Medal|W|[[2016 UEFA European Under-19 Championship|2016]]|}}|club-update=23:00, 23 May 2026 (UTC)|nationalteam-update=22:09, 9 July 2026 (UTC)|module={{Infobox person|embed=yes
| signature = Kylian Mbappé sig.svg
}}}}
'''Kylian Mbappé Lottin''' (<small>sebut Peranchis:</small> [kiljan (ɛ)mbape lɔtɛ̃]; ada 20 Disember 1998) iya nya siku pemain bul profesional Peranchis ti bemain nyadi [[Penyerang (bul sipak)|penyerang]] ungkup kelab La Liga [[Real Madrid CF|Real Madrid]] lalu nyadi [[Kapten (bul sipak)|kapten]] [[Tim bul sipak nasional Peranchis|tim nasional Peranchis]]. Diberi nama kangau "'''''Le Dictateur'''''" ('Ditaktor'),<ref>{{cite web|url=https://athlonsports.com/soccer/why-kylian-mbappe-called-dictator-meaning-general-meme|title=Why Is Kylian Mbappe Called ‘The Dictator’? Meaning Behind the Viral ‘General’ Meme|website=Athlon Sports|date=26 June 2026|access-date=14 July 2026}}</ref> iya dianggap mayuh orang nyadi siku ari pemain ti pemadu manah di dunya.
Diada ba [[Paris]] lalu besai ba [[Bondy]] ke besemak, Mbappé ngepunka pengawa kelab iya dalam taun 2015 enggau [[AS Monaco FC|Monako]]. Sekumbang [[Musin 2016–17 AS Monaco FC|musin 2016–17]], iya mantu tim nya menang gelar [[Ligue 1]] keterubah sida dalam timpuh 17 taun. Ba taun 2017, maya umur 18 taun, Mbappé nyain kontrak enggau [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] (PSG) enggau [[Pemindah (bul sipak)|pemindah]] tetap ke pengujung iya berega €180 juta, lalu nyadika iya pemain kedua pemadu mar di dunya.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3388743/psg-trigger-kylian-mbappes-permanent-transfer-from-monaco|title=PSG trigger Kylian Mbappe's permanent transfer from Monaco|publisher=ESPN|date=19 February 2018|access-date=19 February 2018|archive-date=1 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401165055/http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3388743/psg-trigger-kylian-mbappes-permanent-transfer-from-monaco|url-status=live}}</ref> Ba [[Musin 2018–19 Paris Saint-Germain FC|musin kedua]] iya, iya tembu nyadi penyaring gul pemadu mayuh liga keterubah iya ari rikod enam kali, lalu bulih keterubah iya ari rikod lima anugerah Pemain Taun Ligue 1. Semua iya, Mbappé mantu PSG menang enam gelar Ligue 1 lalu datai ba final Liga Champions keterubah sida, lalu iya nyadi pemadu mayuh gol sepanjai maya sida enggau 256 gul. Ba taun 2024, iya nyereta Real Madrid enggau pemindah enda bebayar. Iya menang [[Kasut Mas Eropah]] ba taun 2025 enggau [[Trofi Pichichi]] ba [[La Liga 2024–25|taun 2025]] enggau [[La Liga 2025–26|2026]].
Ba renggat entarabansa, Mbappé ngaga pemungkal senior iya ungkup Peranchis ba taun 2017. Ba [[Trofi Dunya FIFA 2018]], iya nyadi nembiak kedua, pengudah [[Pelé]], ngemasukka gul ba final Trofi Dunya. Peranchis menang ba pekit nya, lalu Mbappé dipebasa nyadi [[Anugerah Trofi Dunya FIFA|Pemain Biak Pemadu Manah Piala Dunya]] enggau Pemain Pemadu Manah Peranchis Taun. Iya mantu Peranchis menang ba [[Liga Bansa UEFA 2020–21|Liga Bansa UEFA]] ba taun 2021, nerima anugerah pemadu mayuh gul ba renggat final. Ba [[Trofi Dunya FIFA 2022|Piala Dunya 2022]], Perancis datai ba renggat final baru; Mbappé menang Kasut Mas enggau Bul Pirak, lalu nempa rikut baru pemadu mayuh gol dalam pengawa iya ba main final Trofi Dunya pengudah ngemasukka hatrik ba final ngelaban Argentina. Ba [[Trofi Dunya 2026]], iya nyadi pemadu mayuh gul sepanjai maya Peranchis.
Mbappé nyadi lumur dua ungkup anugerah [[Pemain Lelaki Pemadu Manah FIFA]] taun 2022, lalu ba penuduk lumur tiga ungkup Ballon d’Or 2023. Iya udah dua kali nyadi pemain pemadu mayuh gul Liga Champions UEFA lalu dua kali diberi gelar Pemadu Manah Masuk Gol Dunya IFFHS. Iya udah enam kali dipadu ba FIFPRO World 11 enggau lima kali Tim Dunya Lelaki IFFHS. Iya diberi gelar Golden Boy ba taun 2017 enggau Trofi Kopa ba taun 2018. Sekumbang musin 2021–22, iya nyadi pemain keterubah tembu nyadi kededua pemain pemadu mayuh gol Ligue 1 enggau penyendia bantu pemadu mayuh. Mbappé dipilih nyadi siku ari 100 iku orang ke pemadu bepengaruh ba ''[[Time (majalah)|Time]]'' ba taun 2023 lalu dirintaika ''[[Forbes]]'' nyadi siku ari sepuluh iku atlit ke pemadu begaji besai ba dunya ba taun 2023 enggau 2024.
== Kereban sanding ==
{{Reflist}}
== Laman web ke bukai ==
{{Commons category}}
* {{Official website}} {{in lang|fr|en|es|ar|zh|ja}}
* [https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players/kylian-mbappe Profil] ba laman web Real Madrid CF
{{Authority control}}
[[Kategori:Orang idup]]
[[Kategori:Pengada 1998]]
rg60mo5ttrc9uj4gtuno0agdvuviqbg
Kategori:Artikel ti ngundan teks jaku Amhara
14
6994
19986
2026-10-13T13:12:03Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Isi artikel ukai Iban|am|am}} [[Kategori:Artikel ti ngundan teks ukai jaku Iban|Amhara]]'
19986
wikitext
text/x-wiki
{{Isi artikel ukai Iban|am|am}}
[[Kategori:Artikel ti ngundan teks ukai jaku Iban|Amhara]]
6rca4dskfgzz6zk561lgexxt5u7hdde
Jaku Amhara
0
6995
19987
2026-10-13T13:22:52Z
Song GK
9
Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:en:Special:Redirect/revision/1378523146|Amharic]] "
19987
wikitext
text/x-wiki
{{Kutak info jaku
| name = Jaku Amhara
| nativename = {{lang|am|አማርኛ}} {{lang|am-latn|Amarəñña}}
| pronunciation = {{IPA|am|amarɨɲːa||Amarigna.ogg}}
| states = [[Etiopia]]
| ethnicity = [[Bansa Amhara|Amhara]]
| speakers = [[jaku tangkai mengandai|L1]]: {{sigfig|34.883130|2}} juta
| date = 2020
| ref = <ref>{{e28|amh}}</ref>
| speakers2 = [[jaku kedua|L2]]: {{sigfig|25.117900|2}} juta (2019)<ref>{{e28|amh}}</ref> Penyampau:
{{sigfig|60.001530|2}} juta (2019–2020)<ref>{{e28|amh}}</ref>
| speakers_label = Pejaku
| familycolor = Afro-Asiatik
| fam2 = [[Jaku-jaku Semitik|Semitik]]
| fam3 = [[jaku-jaku Semitik Barat|Semitik Barat]]
| fam4 = [[jaku-jaku Semitik Selatan|Semitik Selatan]]
| fam5 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Etiopik]]
| fam6 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Selatan]]
| fam7 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Transversal]]
| fam8 = [[Jaku Amhara|Amhara–Argobba]]
| script = [[Urup Geʽez]] (Abugida Amhara)<br />[[Braille Geʽez]]
| nation = [[Etiopia]]<ref name="africanews.com">{{cite news |last1=Shaban |first1=Abdurahman |title=One to five: Ethiopia gets four new federal working languages |url=https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |agency=Africa News |access-date=22 January 2021 |archive-date=15 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215231030/https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |url-status=dead }}</ref>
| agency = [[Akademi Diraja (Etiopia)|Akademi Diraja]] (kelia)
| iso1 = am
| iso2 = amh
| iso3 = amh
| lingua = 12-ACB-a
| image = Amharic.svg
| notice = IPA
| sign = Signed Amharic<ref>{{Cite journal|last=Morgan|first=Mike|title=Complexities of Ethiopian Sign Language Contact Phenomena & Implications for AAU|url=https://www.academia.edu/1230482|date=9 April 2010|journal=L'Alliance française et le Centre Français des Études Éthiopiennes|access-date=3 June 2017}}</ref>
| imagecaption = Urup Amhara, ''fidäl'', ari [[Urup Geʽez]]
| dia1 = Gondar
| dia2 = Gojjam
| dia3 = Wollo
| dia4 = Shewa
| dia5 = Addis Ababa
| map = Ethiopia_-_Amharic-speaking_regions.png
| mapcaption = Agih jaku Amhara
}}
'''Jaku Amhara''' nya [[Jaku-jaku Etio-Semitik|jaku Etio-Semitik]], ti nyadi sub-raban dalam [[Jaku-jaku Semitik|pampang Semitik]] ari [[Jaku-jaku Afroasiatik|jaku Afroasiatik]]. Jaku tu dikena nyadi [[jaku tangkai mengandai]] bansa [[Bansa Habesha|Habesha]] [[Bansa Amhara|Amhara]], lalu mega nyadi ''jaku franca'' ngagai semua populasyen mengeri besai bukai di [[Etiopia]].<ref>{{Cite book |last=Meyer |first=Ronny |title=The Semitic Languages |publisher=De Gruyter Mouton |year=2011 |editor-last=Stefan Weninger |location=Berlin |pages=1212–1220 |chapter=The Role of Amharic as a National Language and an African lingua franca}}</ref>
Jaku tu nyadi [[Jaku pengawa|jaku rasmi pengawa]] perintah besai Etiopia, lalu mega nyadi jaku rasmi tauka kereja beberapa pelilih menua perintah besai Etiopia.<ref>{{cite thesis|last=Gebremichael|first=M.|year=2011|title=Federalism and conflict management in Ethiopia: case study of Benishangul-Gumuz Regional State|type=PhD|location=United Kingdom|publisher=University of Bradford|hdl=10454/5388}}</ref> Ba taun 2020 di Etiopia, iya bisi lebih 33.7 juta orang ke bejaku ngena jaku asal ke alai 31 juta iku nya etnik Amhara, lalu lebih 25.1 juta orang ke bejaku [[jaku kedua]] ba taun 2019, lalu nyadika penyampau semua orang ke bejaku nya lebih 58.8 juta.<ref>{{cite thesis|last=Gebremichael|first=M.|year=2011|title=Federalism and conflict management in Ethiopia: case study of Benishangul-Gumuz Regional State|type=PhD|location=United Kingdom|publisher=University of Bradford|hdl=10454/5388}}</ref><ref>{{Cite book |last=Shaik Johny Basha |title=2023 International Conference on Inventive Computation Technologies (ICICT) |last2=Duggineni Veeraiah |last3=Boddu Venkat Charan |last4=Wiltrud Sahithi Yeddu |last5=Devalla Ganesh Babu |year=2023 |isbn=979-8-3503-9849-6 |pages=422–427 |chapter=Detection and Comparative Analysis of Handwritten Words of Amharic Language to English using CNN-Based Frameworks |doi=10.1109/ICICT57646.2023.10134103}}</ref> Jaku Amhara nya jaku ti pemadu besai, pemadu mayuh dikena di Etiopia, lalu jaku asal ti pemadu mayuh dikena di Etiopia. Jaku Amhara mega nyadi jaku Semitik kedua pemadu mayuh dikena ba dunya (pengudah [[jaku Arab]]).<ref name="e25">{{Ethnologue25|amh}}</ref><ref name="The world factbook2">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109104649/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia|url-status=dead|archive-date=9 January 2021|title=The world factbook|website=cia.gov|date=2 March 2022}}</ref>
Jaku Amharic ditulis ari kiba ke kanan ngena [[urup Geʽez]] ti ditambah, ti dikelala enggau nama urup Etiopik tauka {{Lang|am-latn|fidäl}} ({{Lang|am|ፊደል}}), reti iya {{Gloss|urup, karakter}}.<ref name=":02">{{Cite web|last=Adugna|first=Gabe|title=Research: Language Learning – Amharic: Home|url=https://library.bu.edu/amharic/Home|access-date=2021-12-08|website=library.bu.edu|language=en}}</ref> [[Sistem tulis]] besegmen ti endur turu konsonan-vokal ditulis nyadi unit dikumbai ''[[abugida]]'' ({{Lang|am|አቡጊዳ}}).<ref>{{Cite web|title=Amharic alphabet, pronunciation and language|url=http://www.omniglot.com/writing/amharic.htm|access-date=26 July 2017|website=www.omniglot.com}}</ref>
== Rujukan ==
{{Reflist}}
== Laman web ke bukai ==
{{commons category|Amharic language}}
* '''Papan Kunchi Jaku Amhar dalam talian''' (''enggau luar talian mega'' ): [https://www.branah.com/amharic bansa ''1''] enggau [https://www.lexilogos.com/keyboard/amharic.htm bansa ''2 .'']
* '''Font ke skrip Geʽez''' :
** ''[https://fonts.google.com/noto/specimen/Noto+Sans+Ethiopic Noto Sans Etiopik]'' (mayuh berat enggau pemesai)
** [https://fonts.google.com/noto/specimen/Noto+Serif+Ethiopic?query=MCKL%2F ''Noto Serif Etiopia''] (mayuh berat enggau pemesai)
** [https://software.sil.org/abyssinica/download/ ''Abyssinica SIL''] ( [https://software.sil.org/abyssinica/charset/ Sukung set watak] ) .
* [https://web.archive.org/web/20060804183542/http://www.msu.edu/~hudson/Amhbiblio.htm Bibliografi Benotasyen ti dipilih pasal jaku Amharik] ti dikarang [https://web.archive.org/web/20110607201605/http://www.msu.edu/%7Ehudson/index.htm Grover Hudson ba laman web Universiti Negeri Michigan] .
* [https://web.archive.org/web/20160414000422/https://fsi-languages.yojik.eu/languages/amharic.html Kus Jaku Amhara FSI Jabatan Negeri Amerika Serikat]
{{Authority control}}
b69zx5wry48s88x1ikb0wj7cspht69f
19993
19987
2026-10-13T13:28:53Z
Song GK
9
/* Rujukan */
19993
wikitext
text/x-wiki
{{Kutak info jaku
| name = Jaku Amhara
| nativename = {{lang|am|አማርኛ}} {{lang|am-latn|Amarəñña}}
| pronunciation = {{IPA|am|amarɨɲːa||Amarigna.ogg}}
| states = [[Etiopia]]
| ethnicity = [[Bansa Amhara|Amhara]]
| speakers = [[jaku tangkai mengandai|L1]]: {{sigfig|34.883130|2}} juta
| date = 2020
| ref = <ref>{{e28|amh}}</ref>
| speakers2 = [[jaku kedua|L2]]: {{sigfig|25.117900|2}} juta (2019)<ref>{{e28|amh}}</ref> Penyampau:
{{sigfig|60.001530|2}} juta (2019–2020)<ref>{{e28|amh}}</ref>
| speakers_label = Pejaku
| familycolor = Afro-Asiatik
| fam2 = [[Jaku-jaku Semitik|Semitik]]
| fam3 = [[jaku-jaku Semitik Barat|Semitik Barat]]
| fam4 = [[jaku-jaku Semitik Selatan|Semitik Selatan]]
| fam5 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Etiopik]]
| fam6 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Selatan]]
| fam7 = [[Jaku-jaku Semitik Etiopia|Transversal]]
| fam8 = [[Jaku Amhara|Amhara–Argobba]]
| script = [[Urup Geʽez]] (Abugida Amhara)<br />[[Braille Geʽez]]
| nation = [[Etiopia]]<ref name="africanews.com">{{cite news |last1=Shaban |first1=Abdurahman |title=One to five: Ethiopia gets four new federal working languages |url=https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |agency=Africa News |access-date=22 January 2021 |archive-date=15 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215231030/https://www.africanews.com/2020/03/04/one-to-five-ethiopia-gets-four-new-federal-working-languages// |url-status=dead }}</ref>
| agency = [[Akademi Diraja (Etiopia)|Akademi Diraja]] (kelia)
| iso1 = am
| iso2 = amh
| iso3 = amh
| lingua = 12-ACB-a
| image = Amharic.svg
| notice = IPA
| sign = Signed Amharic<ref>{{Cite journal|last=Morgan|first=Mike|title=Complexities of Ethiopian Sign Language Contact Phenomena & Implications for AAU|url=https://www.academia.edu/1230482|date=9 April 2010|journal=L'Alliance française et le Centre Français des Études Éthiopiennes|access-date=3 June 2017}}</ref>
| imagecaption = Urup Amhara, ''fidäl'', ari [[Urup Geʽez]]
| dia1 = Gondar
| dia2 = Gojjam
| dia3 = Wollo
| dia4 = Shewa
| dia5 = Addis Ababa
| map = Ethiopia_-_Amharic-speaking_regions.png
| mapcaption = Agih jaku Amhara
}}
'''Jaku Amhara''' nya [[Jaku-jaku Etio-Semitik|jaku Etio-Semitik]], ti nyadi sub-raban dalam [[Jaku-jaku Semitik|pampang Semitik]] ari [[Jaku-jaku Afroasiatik|jaku Afroasiatik]]. Jaku tu dikena nyadi [[jaku tangkai mengandai]] bansa [[Bansa Habesha|Habesha]] [[Bansa Amhara|Amhara]], lalu mega nyadi ''jaku franca'' ngagai semua populasyen mengeri besai bukai di [[Etiopia]].<ref>{{Cite book |last=Meyer |first=Ronny |title=The Semitic Languages |publisher=De Gruyter Mouton |year=2011 |editor-last=Stefan Weninger |location=Berlin |pages=1212–1220 |chapter=The Role of Amharic as a National Language and an African lingua franca}}</ref>
Jaku tu nyadi [[Jaku pengawa|jaku rasmi pengawa]] perintah besai Etiopia, lalu mega nyadi jaku rasmi tauka kereja beberapa pelilih menua perintah besai Etiopia.<ref>{{cite thesis|last=Gebremichael|first=M.|year=2011|title=Federalism and conflict management in Ethiopia: case study of Benishangul-Gumuz Regional State|type=PhD|location=United Kingdom|publisher=University of Bradford|hdl=10454/5388}}</ref> Ba taun 2020 di Etiopia, iya bisi lebih 33.7 juta orang ke bejaku ngena jaku asal ke alai 31 juta iku nya etnik Amhara, lalu lebih 25.1 juta orang ke bejaku [[jaku kedua]] ba taun 2019, lalu nyadika penyampau semua orang ke bejaku nya lebih 58.8 juta.<ref>{{cite thesis|last=Gebremichael|first=M.|year=2011|title=Federalism and conflict management in Ethiopia: case study of Benishangul-Gumuz Regional State|type=PhD|location=United Kingdom|publisher=University of Bradford|hdl=10454/5388}}</ref><ref>{{Cite book |last=Shaik Johny Basha |title=2023 International Conference on Inventive Computation Technologies (ICICT) |last2=Duggineni Veeraiah |last3=Boddu Venkat Charan |last4=Wiltrud Sahithi Yeddu |last5=Devalla Ganesh Babu |year=2023 |isbn=979-8-3503-9849-6 |pages=422–427 |chapter=Detection and Comparative Analysis of Handwritten Words of Amharic Language to English using CNN-Based Frameworks |doi=10.1109/ICICT57646.2023.10134103}}</ref> Jaku Amhara nya jaku ti pemadu besai, pemadu mayuh dikena di Etiopia, lalu jaku asal ti pemadu mayuh dikena di Etiopia. Jaku Amhara mega nyadi jaku Semitik kedua pemadu mayuh dikena ba dunya (pengudah [[jaku Arab]]).<ref name="e25">{{Ethnologue25|amh}}</ref><ref name="The world factbook2">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109104649/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia|url-status=dead|archive-date=9 January 2021|title=The world factbook|website=cia.gov|date=2 March 2022}}</ref>
Jaku Amharic ditulis ari kiba ke kanan ngena [[urup Geʽez]] ti ditambah, ti dikelala enggau nama urup Etiopik tauka {{Lang|am-latn|fidäl}} ({{Lang|am|ፊደል}}), reti iya {{Gloss|urup, karakter}}.<ref name=":02">{{Cite web|last=Adugna|first=Gabe|title=Research: Language Learning – Amharic: Home|url=https://library.bu.edu/amharic/Home|access-date=2021-12-08|website=library.bu.edu|language=en}}</ref> [[Sistem tulis]] besegmen ti endur turu konsonan-vokal ditulis nyadi unit dikumbai ''[[abugida]]'' ({{Lang|am|አቡጊዳ}}).<ref>{{Cite web|title=Amharic alphabet, pronunciation and language|url=http://www.omniglot.com/writing/amharic.htm|access-date=26 July 2017|website=www.omniglot.com}}</ref>
== Kereban sanding ==
{{Reflist}}
== Laman web ke bukai ==
{{commons category|Amharic language}}
* '''Papan Kunchi Jaku Amhar dalam talian''' (''enggau luar talian mega'' ): [https://www.branah.com/amharic bansa ''1''] enggau [https://www.lexilogos.com/keyboard/amharic.htm bansa ''2 .'']
* '''Font ke skrip Geʽez''' :
** ''[https://fonts.google.com/noto/specimen/Noto+Sans+Ethiopic Noto Sans Etiopik]'' (mayuh berat enggau pemesai)
** [https://fonts.google.com/noto/specimen/Noto+Serif+Ethiopic?query=MCKL%2F ''Noto Serif Etiopia''] (mayuh berat enggau pemesai)
** [https://software.sil.org/abyssinica/download/ ''Abyssinica SIL''] ( [https://software.sil.org/abyssinica/charset/ Sukung set watak] ) .
* [https://web.archive.org/web/20060804183542/http://www.msu.edu/~hudson/Amhbiblio.htm Bibliografi Benotasyen ti dipilih pasal jaku Amharik] ti dikarang [https://web.archive.org/web/20110607201605/http://www.msu.edu/%7Ehudson/index.htm Grover Hudson ba laman web Universiti Negeri Michigan] .
* [https://web.archive.org/web/20160414000422/https://fsi-languages.yojik.eu/languages/amharic.html Kus Jaku Amhara FSI Jabatan Negeri Amerika Serikat]
{{Authority control}}
e5m8fl718dzcset4tl86z7xxp83utp0
Templat:E28
10
6996
19988
2026-10-13T13:24:27Z
Song GK
9
Melencong ke [[Templat:Ethnologue28]]
19988
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Templat:Ethnologue28]]
55mkoc1ihp9bee6a370ca1dabi9e7ec
Templat:Ethnologue28
10
6997
19989
2026-10-13T13:24:42Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{#if: {{{1|}}} |[https://www.ethnologue.com/language/{{{1|}}} {{{2|{{PAGENAME}}}}}] at ''[[Ethnologue]]'' (28th ed., 2025) {{closed access}} |{{cite book|editor-last1 = Eberhard| editor-first1 = David M.| editor-last2 = Simons| editor-first2 = Gary F.| editor-last3 = Fennig| editor-first3 = Charles D.| year=2025|title=Ethnologue: Languages of the World|edition=28th|location=Dallas, Texas|publisher=SIL International|url=https://www.ethnologue.com}} }}...'
19989
wikitext
text/x-wiki
{{#if: {{{1|}}}
|[https://www.ethnologue.com/language/{{{1|}}} {{{2|{{PAGENAME}}}}}] at ''[[Ethnologue]]'' (28th ed., 2025) {{closed access}}
|{{cite book|editor-last1 = Eberhard| editor-first1 = David M.| editor-last2 = Simons| editor-first2 = Gary F.| editor-last3 = Fennig| editor-first3 = Charles D.| year=2025|title=Ethnologue: Languages of the World|edition=28th|location=Dallas, Texas|publisher=SIL International|url=https://www.ethnologue.com}}
}}<includeonly>[[Category:Language articles citing Ethnologue 28]]</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
sjbntqwgl2gle069n1owa1ofc9j6pxa
19990
19989
2026-10-13T13:25:37Z
Song GK
9
19990
wikitext
text/x-wiki
{{#if: {{{1|}}}
|[https://www.ethnologue.com/language/{{{1|}}} {{{2|{{PAGENAME}}}}}] ba ''[[Ethnologue]]'' (28th ed., 2025) {{closed access}}
|{{cite book|editor-last1 = Eberhard| editor-first1 = David M.| editor-last2 = Simons| editor-first2 = Gary F.| editor-last3 = Fennig| editor-first3 = Charles D.| year=2025|title=Ethnologue: Languages of the World|edition=28th|location=Dallas, Texas|publisher=SIL International|url=https://www.ethnologue.com}}
}}<includeonly>[[Category:Language articles citing Ethnologue 28]]</includeonly><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
71842rj8jviq2s93whmundp5wmzhe6f
Jaku keterubah
0
6998
19991
2026-10-13T13:27:03Z
Song GK
9
Melencong ke [[Jaku tangkai mengandai]]
19991
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Jaku tangkai mengandai]]
s26gqzsfx6gpuw3vna0os7p2e99so83
Templat:Taxonomy/Stenochlaenoideae
10
6999
19996
2026-10-13T13:35:18Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Stenochlaenoideae |parent=Blechnaceae |refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}} }}'
19996
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=subfamilia
|link=Stenochlaenoideae
|parent=Blechnaceae
|refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}}
}}
4zff3ca99e9huv5yap5ehw0dt8ht14c
Templat:Taxonomy/Blechnaceae
10
7000
19997
2026-10-13T13:36:03Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Blechnaceae |parent=Aspleniineae |refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}} }}'
19997
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=familia
|link=Blechnaceae
|parent=Aspleniineae
|refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}}
}}
466hdkxrwqokrza0wdr26tekvbdb7eu
Templat:Taxonomy/Aspleniineae
10
7001
19998
2026-10-13T13:36:39Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subordo |link=Aspleniineae |parent=Polypodiales |always_display=yes |refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}} }}'
19998
wikitext
text/x-wiki
{{Don't edit this line {{{machine code|}}}
|rank=subordo
|link=Aspleniineae
|parent=Polypodiales
|always_display=yes
|refs={{cite journal|author=PPG I|title=A community-derived classification for extant lycophytes and ferns|journal=Journal of Systematics and Evolution|volume=54|issue=6|year=2016|pages=563–603|issn=1674-4918|doi=10.1111/jse.12229|s2cid=39980610}}
}}
8midg88pwqsvb22sd7q0v31wl5q8gh7
Stenochlaena palustris
0
7002
19999
2026-10-13T13:37:28Z
Song GK
9
Melencong ke [[Kemiding]]
19999
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kemiding]]
0r5vh1xi9ynlje28hgwn2xto1t4wo47
Yusof Hashim
0
7003
20000
2026-10-13T13:48:23Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox person |name = Yusof Hashim |birth_name = Mohd Yusof bin Hashim |image = Ucopxtsyahmi.jpg |birth_date = {{birth date and age|1993|7|8}} |birth_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] |occupation = [[Pengelulu]], [[penanyi]], [[petanda]] |nationality = [[Malaysia]] |other_names = Ucop |years_active = 2015–diatu |height_cm = 183 |image caption = Yusof ba KL Fashion Week 2018 }} '''Mohd Yusof bin Hashim''' (ada 8 Julai 1993)...'
20000
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name = Yusof Hashim
|birth_name = Mohd Yusof bin Hashim
|image = Ucopxtsyahmi.jpg
|birth_date = {{birth date and age|1993|7|8}}
|birth_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]
|occupation = [[Pengelulu]], [[penanyi]], [[petanda]]
|nationality = [[Malaysia]]
|other_names = Ucop
|years_active = 2015–diatu |height_cm = 183
|image caption = Yusof ba KL Fashion Week 2018
}}
'''Mohd Yusof bin Hashim''' (ada 8 Julai 1993) tauka dikelala agi enggau nama '''Ucop''' nya siku [[pengelulu]], [[penanyi]], [[petanda]], sereta personaliti media sosial ti datai ari [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. Iya tebilang nengah video [[Dubsmash]] <ref>{{Cite news|url=http://ww1.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2015&dt=0627&pub=Kosmo&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Ledakan koleksi jenaka 15 saat Ucop|newspaper=Kosmo Online|access-date=2018-05-01}}</ref> sereta watak sapit ''Farhan'' & ''Fahrin'' dalam Drama Telemovie ''Dua'' ke ditaburka di [[Astro Ria]]<ref>https://www.myinfotaip.com/2016/01/dua-astro-ria.html</ref>. Iya mega pemenang ''Top Lifestyle Influencer'' sereta ''Breakout Influencer of the year'' di Anugerah Influence Asia 2015<ref>https://www.nst.com.my/education/2018/05/369954/becoming-social-media-influencers</ref> lalu nyadi finalis penyalun ''Selebriti Media Sosial Pilihan Online 2016''<ref>{{Cite web |url=http://www.pepatung.com.my/hiburan/humor-15-saat-ucop-si-raja-dubsmash-malaysia.htm |title=Humor 15 saat Ucop si 'Raja Dubsmash' Malaysia - Pepatung |date=2015-06-03 |website=Pepatung |language=en-US |access-date=2018-05-01}}</ref>.
== Pengawa ==
Yusof berengkah ngaga nama diri dalam bidang main komersial maya umur 17 taun enggau pengawa keterubah iya ngaul diri dalam teater muzikal ''Gamat'' dalam taun 2009 ba Istana Budaya, enggau pengawa keterubah iya nyadi ''Bintang,'' Yusof ngambi peluang tu nyadi pemungkal iya dalam taun 2009. Tu iya nya kaul iya nyadi penari enggau ''ensemble.''<ref>{{Cite web |url=http://www.mstar.com.my/berita/berita-semasa/2016/03/14/apo2016-ucop-raja-dubsmash/ |title=#APO2016: Ucop Digelar Raja Dubsmash Kerana Video Parodi - Berita Semasa | mStar |last=SHUAIB |first=IWAN SHU-ASWAD |website=www.mstar.com.my |access-date=2016-03-14}}</ref>
=== Teater muzikal ===
{| class="wikitable"
|-
! Tahun !! Persembahan !! Watak
|-
| 2010 || ''Gamat The Musical'' || Bintang
|-
| 2011 || ''Kita The Musical'' || Ensemble
|-
| 2012 || ''Tun Hasmah The Musical'' || Ensemble
|-
| 2012 || ''Cuci The Musical'' || Ensemble
|-
| 2013 || ''Supermokh The Musical'' || Ensemble
|-
| 2015 || ''Teater Baik Punya Cilok'' || Ensemble
|-
| 2015 || ''P. Ramlee The Musical Tour'' || Ensemble
|-
| 2018 || ''Dendam Laksamana'' || Penglipur Lara
|}
=== Kelulu ===
Penteba iya dalam muzikal teater sechara enda langsung nerenakka penau nembiak tu dalam pengawa belakun kenyau ari umur iya 17 taun. Berindik ari chara iya ti bemacham-macham ngayanka watak ba laman Instagram ti kala nyadi fenomena, Yusof diberi pengarap ari siku ari pengarah menua nya [[Ghaz Abu Bakar]] nengah ''Super-Telemovie'' 12 '''Lampu Merah''' ti dipadanka enggau pengelulu indu popular [[Nora Danish]] ba pun taun 2016.<ref>{{Cite web |url=http://www.mstar.com.my/berita/berita-semasa/2016/04/19/finalis-apo2016-ucop-nora-danish/ |title=Finalis APO2016: Ucop Gementar Berganding Dengan Nora Danish - Berita Semasa | mStar |last=SHUAIB |first=IWAN SHU-ASWAD |website=www.mstar.com.my |access-date=2018-05-01}}</ref>
== Filemografi ==
=== Filem ===
{| class="wikitable"
!Taun
!Tajuk
!Watak
!Nota
|-
|2018
!''[[Gol & Gincu Vol. 2]]''
|Kameo
|Filem keterubah
|-
|2020
!''[[Bikin Filem]]''<ref>https://www.imdb.com/title/tt13373352/</ref>
|Nana
|
|-
|2024
!''[[Kahar: Kapla High Council]]''
|Amirr
|Ayan spesyel
|-
|2026
!''Kata Hati''
|Imran
|
|-
|TBA
!''Wantugo''
|Harris
|
|}
=== Drama ===
{| class="wikitable"
! Taun
! Tajuk
! Watak
! Saluran TV
! Nota
|-
| 2016
! ''Impian Lulu''
| Daus
|
| Drama keterubah
|-
| 2017
! ''[[Jangan Ikut Aku]]''
| Pengacara
| [[TV3]]
|
|-
| 2020
! ''[[Kebaya Kasut Kanvas]]''<ref>https://www.portalmalaysia.com/drama-kebaya-kasut-kanvas/</ref>
| Kaidan
| [[TV3]]
|
|-
| rowspan=2|2021
! ''[[Diva Popular (drama)|Diva Popular]]''<ref>https://www.myinfotaip.com/2021/01/diva-popular.html</ref>
| Shawn
| [[Awesome TV]]
|
|-
! ''[[Covid Oh Covid]]''<ref>https://www.myinfotaip.com/2021/03/covid-oh-covid.html</ref>
| Adam
| [[TV3]]
|
|-
| rowspan="2"|2023
! ''[[Projek: High Council]]''
| Amirr
| [[Astro Ria]]
|
|-
! ''[[Lecturerku Oppa]]''
| Sir Adam
| [[IQIYI]]
|
|-
| rowspan=3|2024
! ''[[Nuh & Nayla]]''
| Faqeel
| [[TV3]]
|
|-
! ''[[The Secret (drama)|The Secret]]''
| Nain
| [[Viu]]
|
|-
! ''[[Skuad X]]''
| Buyong
| [[TV3]]
|
|-
|}
=== Telefilem ===
{| class="wikitable"
! Taun
! Tajuk
! Watak
! Saluran TV
|-
| rowspan="2"|2015
! ''Mama Zoomba''<ref>http://mulan-sahbanu.blogspot.com/2015/12/sinopsis-telemovie-mama-zoomba-astro.html</ref>
| Ucop
| rowspan=3|[[Astro Ria]]
|-
! ''Dua''<ref>http://umikasum.blogspot.com/2016/01/telefilem-dua-astro-ria.html</ref>
|Farhan & Fahrin
|-
| rowspan="3"|2016
! ''Dorm''
| Paan
|-
! ''Lampu Merah''<ref>https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2016/04/19/finalis-apo2016-ucop-nora-danish</ref>
| Paan
| [[Astro Citra]]
|-
! ''Hey Missy''
|
| [[TV1]]
|-
| 2017
! ''7 Netizen''<ref>https://www.myinfotaip.com/2019/11/7-netizen.html</ref>
|
| [[Astro Citra]]
|-
| 2018
! ''Arafah''
| Remy
| rowspan="2" |[[TV3]]
|-
| 2025
! ''Rahsia Kelabu''
| Rizal
|-
|}
===Televisyen===
{| class="wikitable
! Taun
! Tajuk
! Pengawa
! Saluran TV
! Nota
|-
| 2021
! ''[[Betul ke Bohong?|Betul ke Bohong Kuasa 2?]]''
| Artis Dibai
| [[Astro Warna]]
| Episod 4
|-
|}
==Anugerah enggau pengulih==
{|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9;
|- align="center"
! style="background: #CCCCCC;" | Taun
! style="background: #CCCCCC;" | Kategori
! style="background: #CCCCCC;" | Pemutus
|-
| 2015
| Top Lifestyle Influencer<ref>https://www.astroawani.com/gaya-hidup/influence-asia-february-2016-99865</ref>
| {{won}}
|-
| 2015
| Breakout Influencer Of The Year
| {{won}}
|-
| 2017
| Top Lifestyle Influencer
| {{nom}}
|-
| 2019
| Malaysia Youtube Ad Awards
| {{won}}
|}
==Kereban sanding==
{{reflist}}
https://thealist.my/tiktok-influencer-malaysia/
==Laman web ke bukai==
* http://stail.my/?s=yusof+hashim
* https://thread.zalora.com.my/home/2019/4/men-crush-april-issue-up-close-personal-with-yusof-hashim?format=amp
* {{twitter|servemoreyusof}}
* {{instagram|servemoreyusof}}
* {{facebook|yusofhashimofficial}}
[[Kategori:Pengada 1993]]
[[Kategori:Orang ari Kuala Lumpur]]
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu]]
[[Kategori:Orang Islam Malaysia]]
[[Kategori:Pengelulu laki Malaysia]]
[[Kategori:Pengelulu laki Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Orang idup]]
m4rixzfw0w7p0bz9bmyfmiilrtpznxv
Templat:Convinfobox/pri3
10
7004
20001
2026-10-13T13:49:30Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '<includeonly>{{#switch:{{{4}}}{{{6}}} |ftin={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|ftin|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}} |stlb={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|lb stlb|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}} |lboz={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|lboz|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{...'
20001
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch:{{{4}}}{{{6}}}
|ftin={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|ftin|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|stlb={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|lb stlb|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|lboz={{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|lboz|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|{{#switch:{{{2}}}{{{4}}}
|ftin={{convert|{{{1}}}|ft|0|in|{{{6}}}|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|stlb={{convert|{{{1}}}|st|0|lb|{{#ifeq:{{{6}}}|kg|kg lb|{{{6}}}}}|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|lboz={{convert|{{{1}}}|lb|0|oz|{{{6}}}|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
|{{convert|{{{1}}}|{{{2}}}|{{{4}}} {{{6}}}|{{{7|}}}|sp={{{sp|}}}|lk={{{lk|off}}}|abbr={{{abbr|on}}}|disp={{{disp|}}}|adj={{{adj|}}}|sigfig={{{sigfig|}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>
[[Category:Subtemplates of Template Convinfobox]]
</noinclude>
jlh0hrsx5by9h8kyzsul2pe9pydsnx5
Kategori:Orang ari Kuala Lumpur
14
7005
20005
2026-10-14T06:07:22Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Cat more|Kuala Lumpur}} Orang ari [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. [[Kategori:Kuala Lumpur]] [[Kategori:Orang Malaysia nitihka negeri|Kuala Lumpur]] {{CatAutoTOC}}'
20005
wikitext
text/x-wiki
{{Cat more|Kuala Lumpur}}
Orang ari [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]].
[[Kategori:Kuala Lumpur]]
[[Kategori:Orang Malaysia nitihka negeri|Kuala Lumpur]]
{{CatAutoTOC}}
7rn08sv4lgua5bfbuoq3o8xcoba4z0b
Kategori:Penanyi laki Malaysia kurun ke-21
14
7006
20007
2026-10-14T06:11:09Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '[[Kategori:Penanyi Malaysia kurun ke-21]] [[Kategori:Penanyi laki kurun ke-21 nitihka peranak|Malaysia]]'
20007
wikitext
text/x-wiki
[[Kategori:Penanyi Malaysia kurun ke-21]]
[[Kategori:Penanyi laki kurun ke-21 nitihka peranak|Malaysia]]
5pujbwiocvf621avmny36629xerg7uk
Kategori:Orang Malaysia bepeturun Melayu
14
7007
20009
2026-10-14T06:15:10Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan 'Lambar [[Wikipedia:Kategori|kategori]] tu ngerintai [[Ukum peranak Malaysia|peranak Malaysia]] [[WP:Notability|tebilang]] ari [[etnik]] tauka bansa asal tauka peturun [[Melayu]], sekalika sebagi tauka penuh. [[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Asia|Melayu]] [[Kategori:Orang Asia bepeturun Melayu|Malaysia]] [[Kategori:Orang bepeturun Melayu|Malaysia]]'
20009
wikitext
text/x-wiki
Lambar [[Wikipedia:Kategori|kategori]] tu ngerintai [[Ukum peranak Malaysia|peranak Malaysia]] [[WP:Notability|tebilang]] ari [[etnik]] tauka bansa asal tauka peturun [[Melayu]], sekalika sebagi tauka penuh.
[[Kategori:Orang Malaysia bepeturun Asia|Melayu]]
[[Kategori:Orang Asia bepeturun Melayu|Malaysia]]
[[Kategori:Orang bepeturun Melayu|Malaysia]]
9r2ou90ayncvxurqps5zyfelfzoztlc
Apai Janggut
0
7008
20015
2026-10-14T06:35:05Z
Song GK
9
Digaga enggau chara nyalin lambar " [[:id:Special:Redirect/revision/29837252|Apai Janggut]] "
20015
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Apai Janggut
| image = Apai Janggut.jpg
| alt =
| caption = Apai Janggut
| other_names =
| birth_name = Bandi Anak Ragai
| birth_date = (1934)
| birth_place = Sungai Utik, Kapuas Hulu
| death_date =
| death_place =
| nationality = {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]]
| occupation =
| years_active =
| known_for = Aktivis rampa menua
| notable_works =
}}
'''Bandi Anak Ragai''' tauka dikelala agi enggau nama '''Apai Janggut''' (ada dalam taun 1934) iya nya siku aktivis rampa menua Indonesia ari Kalimantan Barat ti tebilang pengudah komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik ti diarika iya nerima [[Perais Ekuator]] ari [[Program Pemansang Gerempung Bansa Beserakup]]. Anugerah nya diterima kena 24 September 2019 di Midtown Manhattan, Amerika Serikat, begulai enggau 22 komuniti setempat enggau asal bukai ari serata dunya. Apai Janggut enggau komuniti iya nyaga kandang endur kampung dara ti pemesai 9,453.5 hektar ari emba korporat.{{Sfn|Mongabay, 2019}} Sebedau tu, komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik mega nerima anugerah Kalpataru dalam kategori Penyelamat Rampa Menua ari Opis Menteri Rampa Menua enggau Kampung Indonesia ari Sapit Presiden Republik Indonesia kena 11 Julai 2019 di Jakarta.{{Sfn|Pontianak Post, 2019}}
== Biografi ==
Apai Janggut ada dalam taun 1914 ba dusun Sungai Utik, rumah panjai Batu Lintang, pelilih mit [[Embaloh Hulu, Kapuas Hulu|Embaloh Hulu]], Kabupaten [[Kabupaten Kapuas Hulu|Kapuas Hulu]], enggau nama Bandi Anak Ragai. Adat asal Dayak Iban meri nama ngagai anak sida iya nya nyengkaum nama apai sida iya, ngambika Apai Janggut tu dikelala enggau nama Bandi ti bisi apai benama Ragai. Iya dikelala enggau nama ''tuai rumah'' tauka ketuai semua tuai bilik ke nguan Rumah Panjai Sungai Utik, sebuah begunan asal Dayak Iban ke mega diuan beberapa ruang bilik.{{Sfn|Tempo|2019}} Iya nyadi ketuai Rumah Panjai nganti apai iya ke udah nadai dalam taun 1982. Nama Apai Janggut tu diberi laban gamal iya ti bisi ciri selalu tumbuh sanggul nurun ke dada.{{Sfn|Sareb|2017}} Apai Jangut nya rebak kelapan ari Keling Kumang, tuai Perintah Buah Main, sebengkah perintah di pedalaman Kalimantan Barat ti bepun ari [[Kabupaten Sekadau|Sekadau]], Ketungau, Mungguk Bejuah, Hutan Berangan Semitau Lama, nyentuk ke [[Batang Lupar, Kapuas Hulu|Batang Lupar]], udah nya [[Simanggang|Sri Aman]].{{Sfn|CU Keling Kumang|2018}}
Berindik ari pemindah Apai Janggut enggau komuniti asal Sungai Utik dalam ngetanka kampung adat, Apai Janggut enggau komuniti asal Sungai Utik dichalunka nyadi penerima Perais Ekuator dalam taun 2019.{{Sfn|Kompas, 2019}} Ungkup komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik, Anugerah Hadiah Ekuator ari GBB nya sebengkah chara ngaku nyawa main asal Dayak Iban Sungai Utik ti dipejalaika Apai Janggut. Nyadi ketuai kandang menua ngelingi Sungai Utik, iya mujur nyaga kandang menua nya ari keruga orang ke nyerungkai sereta ngerembaika industri.{{Sfn|Sareb|2017}}
== Kereban sanding ==
; {{Reflist}}
Sareb Putra, Masri (2017). 101 Tokoh Dayak yang Mengukir Sejarah 2. Jakarta: An1mage. ISBN 978-602-6381-31-6. 25 Tahun CU Keling Kumang: Kerajaan Buah Main Keling Kumang. Tangerang: Lembaga Literasi Dayak. 2018. ISBN 9786026381408. Lebih dekat dengan Rumah Orang Utan Asli Indonesia. Jakarta: Tempo Publishing. 2019. ISBN 978-623-207-385-2. Pahlevi, Aseanty (24 Juni 2019). "Bagi Masyarakat Iban Sungai Utik, Hutan Adalah Ibu". Mongabay Environmental News. Diakses tanggal 2 Juli 2020. "Equator Price, Pengakuan Nilai Budaya Dayak Iban Sungai Utik". kompas.id. 28 September 2019. Diakses tanggal 2 Juli 2020.{{cite web}}: Pemeliharaan CS1: Tanggal diterjemahkan otomatis (link) "Raih Dua Penghargaan, Masyarakat Sungai Utik Gelar Syukuran". Pontianak Post. 9 November 2019. Diarsipkan dari asli tanggal 2020-07-02. Diakses tanggal 2 Juli 2020.{{cite web}}: Pemeliharaan CS1: Tanggal diterjemahkan otomatis (link)
[[Kategori:Pengada 1934]]
[[Kategori:Artikel ke bisi hCard]]
kbmqgnfj4862valpm6d3cgk3kh57x0g
20019
20015
2026-10-14T06:41:19Z
Song GK
9
20019
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Apai Janggut
| image = Apai Janggut.jpg
| alt =
| caption = Apai Janggut
| other_names =
| birth_name = Bandi Anak Ragai
| birth_date = (1934)
| birth_place = Sungai Utik, Kapuas Hulu
| death_date =
| death_place =
| nationality = {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]]
| occupation =
| years_active =
| known_for = Aktivis rampa menua
| notable_works =
}}
'''Bandi Anak Ragai''' tauka dikelala agi enggau nama '''Apai Janggut''' (ada dalam taun 1934) iya nya siku aktivis rampa menua Indonesia ari Kalimantan Barat ti tebilang pengudah komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik ti diarika iya nerima [[Perais Ekuator]] ari [[Program Pemansang Gerempung Bansa Beserakup]]. Anugerah nya diterima kena 24 September 2019 di Midtown Manhattan, Amerika Serikat, begulai enggau 22 komuniti setempat enggau asal bukai ari serata dunya. Apai Janggut enggau komuniti iya nyaga kandang endur kampung dara ti pemesai 9,453.5 hektar ari emba korporat.{{Sfn|Mongabay, 2019}} Sebedau tu, komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik mega nerima anugerah Kalpataru dalam kategori Penyelamat Rampa Menua ari Opis Menteri Rampa Menua enggau Kampung Indonesia ari Sapit Presiden Republik Indonesia kena 11 Julai 2019 di Jakarta.{{Sfn|Pontianak Post, 2019}}
== Biografi ==
Apai Janggut ada dalam taun 1914 ba dusun Sungai Utik, rumah panjai Batu Lintang, pelilih mit [[Embaloh Hulu, Kapuas Hulu|Embaloh Hulu]], Kabupaten [[Kabupaten Kapuas Hulu|Kapuas Hulu]], enggau nama Bandi Anak Ragai. Adat asal Dayak Iban meri nama ngagai anak sida iya nya nyengkaum nama apai sida iya, ngambika Apai Janggut tu dikelala enggau nama Bandi ti bisi apai benama Ragai. Iya dikelala enggau nama ''tuai rumah'' tauka ketuai semua tuai bilik ke nguan Rumah Panjai Sungai Utik, sebuah begunan asal Dayak Iban ke mega diuan beberapa ruang bilik.{{Sfn|Tempo|2019}} Iya nyadi ketuai Rumah Panjai nganti apai iya ke udah nadai dalam taun 1982. Nama Apai Janggut tu diberi laban gamal iya ti bisi ciri selalu tumbuh sanggul nurun ke dada.{{Sfn|Sareb|2017}} Apai Jangut nya rebak kelapan ari Keling Kumang, tuai Perintah Buah Main, sebengkah perintah di pedalaman Kalimantan Barat ti bepun ari [[Kabupaten Sekadau|Sekadau]], Ketungau, Mungguk Bejuah, Hutan Berangan Semitau Lama, nyentuk ke [[Batang Lupar, Kapuas Hulu|Batang Lupar]], udah nya [[Simanggang|Sri Aman]].{{Sfn|CU Keling Kumang|2018}}
Berindik ari pemindah Apai Janggut enggau komuniti asal Sungai Utik dalam ngetanka kampung adat, Apai Janggut enggau komuniti asal Sungai Utik dichalunka nyadi penerima Perais Ekuator dalam taun 2019.{{Sfn|Kompas, 2019}} Ungkup komuniti asal Dayak Iban Sungai Utik, Anugerah Hadiah Ekuator ari GBB nya sebengkah chara ngaku nyawa main asal Dayak Iban Sungai Utik ti dipejalaika Apai Janggut. Nyadi ketuai kandang menua ngelingi Sungai Utik, iya mujur nyaga kandang menua nya ari keruga orang ke nyerungkai sereta ngerembaika industri.{{Sfn|Sareb|2017}}
== Kereban sanding ==
{{Reflist}}
== Bibliografi ==
{{refbegin|colwidth=30em}}
* {{cite book
|url =
|title = 101 Tokoh Dayak yang Mengukir Sejarah 2
|isbn = 978-602-6381-31-6
|last = Sareb Putra
|first = Masri
|publisher = An1mage
|location = Jakarta
|year = 2017
|ref = {{sfnRef|Sareb|2017}}
}}
* {{cite book
|url =
|title = 25 Tahun CU Keling Kumang: Kerajaan Buah Main Keling Kumang
|isbn = 9786026381408
|publisher = Lembaga Literasi Dayak
|location = Tangerang
|year = 2018
|ref = {{sfnRef|CU Keling Kumang|2018}}
}}
* {{cite book
|url =
|title = Lebih dekat dengan Rumah Orang Utan Asli Indonesia
|isbn = 978-623-207-385-2
|publisher = Tempo Publishing
|location = Jakarta
|year = 2019
|ref = {{sfnRef|Tempo|2019}}
}}
* {{Cite web
|url=https://www.mongabay.co.id/2019/06/24/bagi-masyarakat-iban-sungai-utik-hutan-adalah-ibu/
|title=Bagi Masyarakat Iban Sungai Utik, Hutan Adalah Ibu
|last=Pahlevi
|first=Aseanty
|date=24 Jun 2019
|website=Mongabay Environmental News
|access-date=2 Julai 2020
|ref = {{sfnRef|Mongabay, 2019}}
}}
* {{Cite web
|url=https://kompas.id/baca/utama/2019/09/28/equator-price-pengakuan-nilai-budaya-dayak-iban-sungai-utik/
|title=Equator Price, Pengakuan Nilai Budaya Dayak Iban Sungai Utik
|date=28 September 2019
|website=kompas.id
|language=id
|access-date=2 Julai 2020
|ref = {{sfnRef|Kompas, 2019}}
}}
* {{Cite web
|url=https://pontianakpost.co.id/raih-dua-penghargaan-masyarakat-sungai-utik-gelar-syukuran/
|title=Raih Dua Penghargaan, Masyarakat Sungai Utik Gelar Syukuran
|date=9 November 2019
|website=Pontianak Post
|language=id-ID
|access-date=2 Julai 2020
|ref={{sfnRef|Pontianak Post, 2019}}
|archive-date=2020-07-02
|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702153402/https://pontianakpost.co.id/raih-dua-penghargaan-masyarakat-sungai-utik-gelar-syukuran/
|url-status=dead
}}
{{refend}}
[[Kategori:Pengada 1934]]
[[Kategori:Orang Indonesia bepeturun Iban]]
pacf5pt003wl18poudvg6xgdrox231z
Kategori:Orang bepeturun Iban
14
7009
20017
2026-10-14T06:37:56Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan '{{container category}} [[Kategori:Orang nitihka raban bansa|Iban]] [[Kategori:Orang Iban]]'
20017
wikitext
text/x-wiki
{{container category}}
[[Kategori:Orang nitihka raban bansa|Iban]]
[[Kategori:Orang Iban]]
4pgao5mmiwa4ve1kg2cey4xr1swex7l
Kategori:Orang Indonesia bepeturun Iban
14
7010
20018
2026-10-14T06:39:24Z
Song GK
9
Mencipta laman baru dengan kandungan 'Lambar [[Wikipedia:Kategori|kategori]] tu ngerintai peranak Indonesia [[WP:Notability|tebilang]] ari [[etnik]] tauka bansa asal tauka peturun [[Iban]], sekalika sebagi tauka penuh. [[Kategori:Orang Indonesia bepeturun Asia|Iban]] [[Kategori:Orang Asia bepeturun Iban|Indonesia]] [[Kategori:Orang bepeturun Iban|Indonesia]]'
20018
wikitext
text/x-wiki
Lambar [[Wikipedia:Kategori|kategori]] tu ngerintai peranak Indonesia [[WP:Notability|tebilang]] ari [[etnik]] tauka bansa asal tauka peturun [[Iban]], sekalika sebagi tauka penuh.
[[Kategori:Orang Indonesia bepeturun Asia|Iban]]
[[Kategori:Orang Asia bepeturun Iban|Indonesia]]
[[Kategori:Orang bepeturun Iban|Indonesia]]
2ccyucscub2jn7v6tlkilr9q1wwkrai